Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?."

Transcriptie

1 Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

2 Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden het leuk om er zelfstandig mee te werken en het bespaart de leerkracht veel nakijktijd. Maar het grootste voordeel van digitale middelen is dat ze leerlingen directe feedback kunnen geven. En juist hier zit een groot verschil in het aanbod. Krijgen de kinderen alleen feedback in de vorm van goed/fout of geeft de feedback écht inzicht in het hoe en waarom van het antwoord? Malmberg besteedt veel aandacht aan de kwaliteit van directe feedback. Zodat u en de kinderen optimaal profiteren van de voordelen van digitaal werken. Uitgeverij Malmberg Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

3 Toegevoegde waarde Met de komst van tablets groeit het gebruik van digitale leermiddelen harder dan ooit. Zeker voor vakken zoals rekenen en spelling, waarbij meestal één oplossing juist is, kan het beoordelen van antwoorden prima door een digitaal leermiddel worden gedaan. Bij het intoetsen van het antwoord krijgt het kind direct te zien of het goed of fout is. Maar wat leert het kind hiervan? Er is veel onderzoek gedaan naar de effecten van directe feedback op het leerproces. Het blijkt dat de kwaliteit van de feedback zeer bepalend is voor de prestaties én motivatie van ieder kind. Een belangrijk punt voor scholen die digitale leermiddelen willen aanschaffen. Vooral omdat elke aanbieder van digitale middelen zijn eigen kwaliteitseisen aan feedback stelt.

4 Feedbackvormen Er zijn drie vormen van directe feedback in digitale leermiddelen. Kennis van resultaat (KR) Kennis van resultaat is de eerste en meest voorkomende vorm. De feedback geeft alleen aan of een antwoord goed of fout is. De leerling heeft vaak een onbeperkt aantal antwoordpogingen en krijgt geen informatie waarom een antwoord fout is of hoe het correcte antwoord kan worden gevonden. Onderzoek toont aan dat deze feedback nauwelijks effect heeft op het leerproces en niet bijdraagt aan het geloof in eigen kunnen van een leerling. Kennis van correct resultaat (KCR) Kennis van correct resultaat is een betere vorm. De leerling krijgt een beperkt aantal antwoordpogingen met goed/fout-feedback, waarna het juiste antwoord wordt

5 Feedbackvormen getoond. KCR is effectiever dan KR, omdat de leerling zijn foutieve met het correcte antwoord kan vergelijken. Elaboratieve feedback (EF) Elaboratieve feedback is de meest effectieve feedbackvorm. Dit komt in digitale leermiddelen vooral voor in de vorm van een hulpkaartje, een oplossingsstrategie of een uitgewerkt voorbeeld. De feedback wordt gepresenteerd als de leerling een foutief antwoord geeft. EF is beduidend effectiever dan KR of KCR, omdat de inhoud van deze feedback aanhaakt bij eerder opgedane kennis van de leerling. Door te verwijzen naar een strategie die in de instructie al expliciet aan bod is geweest, wordt de leerling geholpen om de oplossing met succes te vinden. Dit draagt bij aan het leerproces en de motivatie van elk individueel kind. Precies hierom hanteert Malmberg in haar digitale leermiddelen bij voorkeur de EF-feedback of op zijn minst de KCR-feedback. Zodat de digitale directe feedback kinderen écht verder helpt.

6 Keuze Nu ook het basisonderwijs in toenemende mate digitaliseert, is het voor scholen steeds belangrijker om de juiste keuze van digitale leermiddelen te maken. Digitale middelen hebben veel praktische en financiële voordelen en brengen meer beleving in de klas. Maar de prestaties en het geloof in eigen kunnen van de kinderen staan altijd voorop. Kies daarom voor digitale leermiddelen met effectieve vormen van feedback, die bovendien een op een aansluit bij de methode en dus bij de instructie door de leerkracht. Want hoe boeiend of makkelijk digitale middelen ook zijn, de leerkracht blijft dé bron van inspiratie voor de kinderen en dé bepalende factor in hun leerresultaat. Digitaal werken is dan ook geen doel op zich, maar een middel om elk kind op zijn eigen niveau te bedienen.

7 Ervaar het zelf Wilt u zelf ervaren hoe we bij Malmberg directe feedback op een effectieve manier in onze digitale leermiddelen hebben verwerkt? Probeer dan 2 maanden gratis onze software uit. Ga naar Uitgeverij Malmberg Bezoekadres Magistratenlaan MB s-hertogenbosch Postadres Postbus AE s-hertogenbosch T (073)

8 Bronnen Alcoholado, C., Diaz, A., Tagle, A., Nussbaum, M., & Infante, C. (2014). Comparing the use of the interpersonal computer, personal computer and pen-and-paper when solving arithmetic exercises. British Journal of Educational Technology. Balzer, W. K., Doherty, M. E., & O Connor, R. (1989). Effects of cognitive feedback on performance. Psychological Bulletin, 106(3), 410. Bangert-Drowns, R. L., Kulik, C. C., Kulik, J. A., & Morgan, M. T. (1991). The instructional Effect of Feedback in Test-like Events. Review of Educational Research, 61(2), Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of educational research, 77(1), Hattie, J., & Gan, M. (2011). Instruction based on feedback. Handbook of research on learning and instruction, Hattie, J. (2012). Visible learning for teachers: Maximizing impact on learning. Routledge. Kluger, A. N., & DeNisi, A. (1996). The effects of feedback interventions on performance: a historical review, a meta-analysis, and a preliminary feedback intervention theory. Psychological bulletin, 119(2), 254. Kulhavy, R. W., & Stock, W. A. (1989). Feedback in written instruction: The place of response certitude. Educational Psychology Review, 1(4), Marzano, R. J., Pickering, D., & Pollock, J. E. (2001). Classroom instruction that works: Research-based strategies for increasing student achievement. Ascd. Mory, E. H. (2004). Feedback research revisited. Handbook of research on educational communications and technology, 2, Shute, V. J. (2008). Focus on formative feedback. Review of Educational Research, 78, Van der Kleij, F. M., Feskens, R. C., & Eggen, T. J. (2015). Effects of Feedback in a Computer-Based Learning Environment on Students Learning Outcomes A Meta-Analysis. Review of Educational Research, Veldkamp, B. P., Matteucci, M., & Eggen, T. J. H. M. (2011). Computerized adaptive testing in computer assisted learning? Communications in Computer and Information Science, 126, Wang, S. L., & Wu, P. Y. (2008). The role of feedback and self-efficacy on web-based learning: The social cognitive perspective. Computers & Education, 51(4), Wiggins, G. (2012) Seven Keys to Effective Feedback. In Educational Leadership, September 2012 Volume 70 Number 1 Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary educational psychology, 25(1),

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie FEEDBACK FORMULEREN & STRUCTUREREN Andries Vroegrijk 6 juni 2014 Programma Introductie Oefening feedback geven Video Overleg Feedback Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden

Nadere informatie

betere leerprestaties?

betere leerprestaties? 2 Leidt het gebruik van digitale leerlingvolgsystemen tot betere leerprestaties? Marjan Faber & Adrie Visscher Universiteit Twente Digitale leerlingvolgsystemen geven leraren een terugkoppeling op hoe

Nadere informatie

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Feedback geven en krijgen Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Overzicht Wat is feedback? Feedback van leraar aan leerlingen Hét model van Hattie & Timperley (2007) Zelf aan de slag Uitwisselen

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs. Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be

Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs. Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be Het belang van een evidence based benadering in het onderwijs Martin Valcke Martin.Valcke@UGent.be Structuur Vlaanderen aan de top versus Vlaanderen in de problemen Even kwaliteit testen Complexer benaderen

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

De andere kant van feedback

De andere kant van feedback Symposium Platform Toetsen De andere kant van feedback Jorik Arts (Fontys lerarenopleiding) en Kim Dirkx (Welten instituut) Wat verstaan we onder feedback? Feedback is a process whereby learners obtain

Nadere informatie

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs?

Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? Leren met tablets, apps,... Hoe effectief en efficiënt is dit soort technologieën in het onderwijs? M. Valcke Universiteit Gent Brugge, 4 oktober 2013 http://users.ugent.be/~mvalcke/cv_2012/! Structuur

Nadere informatie

Zelfregulerend vermogen stimuleren in Getal & Ruimte Junior

Zelfregulerend vermogen stimuleren in Getal & Ruimte Junior Zelfregulerend vermogen stimuleren in Getal & Ruimte Junior Esther van Vroonhoven & Maaike van den Brink, Noordhoff Uitgevers Inleiding Kinderen zijn van nature nieuwsgierig en willen dingen uitzoeken,

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN? OVERTREED DE REGELS! 4 oktober 2016 Facta studiedag Toetsen en examineren in het HO

FEEDBACK GEVEN? OVERTREED DE REGELS! 4 oktober 2016 Facta studiedag Toetsen en examineren in het HO FEEDBACK GEVEN? OVERTREED DE REGELS! 4 oktober 2016 Facta studiedag Toetsen en examineren in het HO Feedback is one of the more instructionally powerful and least understood features in instructional design

Nadere informatie

RTI als model om leerprocessen te sturen. RTI als model om leerprocessen te sturen. Wat is RTI?

RTI als model om leerprocessen te sturen. RTI als model om leerprocessen te sturen. Wat is RTI? RTI als model om leerprocessen te sturen Bij de workshop: RTI als model om leerprocessen te sturen RTI als model om leerprocessen te sturen Inhoud van deze workshop: Wat is RTI Achtergrond RTI Overeenkomsten

Nadere informatie

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool

Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool 1 Plannen en schrijven met een elektronische outline-tool Milou de Smet, Saskia Brand-Gruwel & Paul Kirschner Open Universiteit Goed schrijven is een belangrijke, maar complexe vaardigheid. De schrijver

Nadere informatie

5 juni Feedback.

5 juni Feedback. 5 juni 2015 Feedback Mirjam.Snel@hu.nl Twitter: @MirjamSnel Voorstellen Wie ben ik en Wie zijn jullie? Feedback Feedback is one of the most powerful influences of learning and achievement. Hattie, J.,

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

LEER STUDEREN MET Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD

LEER STUDEREN MET Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD Spaced Practice SPREID JE STUDEERMOMENTEN IN DE TIJD Start je planning voor je toetsen vroeg genoeg en maak hiervoor dagelijks een beetje tijd vrij. 5 uren verspreid over 2 weken is beter dan 5 uur aan

Nadere informatie

Het belang van effectief klassenmanagement

Het belang van effectief klassenmanagement Het belang van effectief klassenmanagement Kees Vernooy, Frank van Schie, Elly Kamphuis zijn medewerkers van hogeschool Edith Stein. E-mail: vernooy@edith.nl In dit artikel zijn de auteurs van mening dat

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate formatief toetsen wordt gebruikt door docenten en

Nadere informatie

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES Kim Schildkamp Wilma Kippers Christel Wolterinck Fer Coenders 1 IN DEZE WORKSHOP: 1. 2. 3. 4. 5. LEERDOELEN THEORIE VRAGENLIJST

Nadere informatie

Waarom leren leerlingen meer van animaties met pauzes?

Waarom leren leerlingen meer van animaties met pauzes? 2 Waarom leren leerlingen meer van animaties met pauzes? Ingrid Spanjers, Jimmie Leppink & Jeroen van Merriënboer School of Health Professions Education, Universiteit Maastricht Tamara van Gog Instituut

Nadere informatie

informatiebrochure Methodesoftware basisonderwijs

informatiebrochure Methodesoftware basisonderwijs informatiebrochure Methodesoftware basisonderwijs lnhoudsopgave De visie van Malmberg op software 2 Digibordsoftware 3 Verrijkt uw les Verwerkingssoftware 4 Digitaal werken Oefensoftware en toetssoftware

Nadere informatie

FEEDBACK IN INTERACTIE. Frans Prins & Marieke van der Schaaf Departement Educatie Universiteit Utrecht

FEEDBACK IN INTERACTIE. Frans Prins & Marieke van der Schaaf Departement Educatie Universiteit Utrecht FEEDBACK IN INTERACTIE Frans Prins & Marieke van der Schaaf Departement Educatie Universiteit Utrecht Workshop bij symposium Leren van toetsen: De rol van feedback Hogeschool Zeeland/Rotterdam 6 juni 2014,

Nadere informatie

Hoe observeer je in de klas?

Hoe observeer je in de klas? Hoe observeer je in de klas? Een vliegende start Donderdag 15 oktober 2015 Rosanne Zwart Welkom en voorstellen Ik begeleid startende docenten Ik werk op een school Ik werk op een universiteit of Hogeschool

Nadere informatie

Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs

Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs Deze eeuw vraagt om procesgericht en kindgericht cultuuronderwijs DEEL 3 HOE BEOORDEEL JE DE CULTURELE ONTWIKKELING VAN DE LEERLINGEN? KIM HARSTA (CULTUURMIJ OOST) Robinson is een digitaal leerlingontwikkelsysteem

Nadere informatie

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM YVONNE HALLINGSE DTT CONFERENTIE CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 INHOUD Summatieve cultuur in het VO Verschillende benaderingen van formatief toetsen Onderzoek: belemmerende

Nadere informatie

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training

De plaats van e-learning. Aanpak. Modaal. Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? Voordelen van online training Wat kan E-learning onderwijskundig nu echt bijdragen? De plaats van e-learning dr. Wiebe de Vries Aanpak Waarom Onderwijsmethode Educatie items Evidence based Nadelen Treatment recommendation. Instruction

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate de docenten en leerlingen in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1 Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio 4 Formatief toetsen van schrijfvaardigheid in de les Nederlands Toets om te leren: taalvaardigheid op een

Nadere informatie

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij

Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij Excellent onderwijs nader bekeken Kees Vernooij EXCELLENT ONDERWIJS NADER BEKEKEN Dr. Kees Vernooij Lector emeritus Effectief taal- en leesonderwijs Kenniscentrum Expertis Motto Excellente scholen zijn

Nadere informatie

Het spel van de teacher leader in een veranderproces

Het spel van de teacher leader in een veranderproces Het spel van de teacher leader in een veranderproces Symposium CPO van de Master Leren en Innoveren (MLI), locatie Helmond We are all in the game 17 juni 2016 drs. Monique van der Heijden Academic Director

Nadere informatie

Formatief en Digitaal Informatievaardigheden Meten (DIM) Caroline Timmers & Amber Walraven

Formatief en Digitaal Informatievaardigheden Meten (DIM) Caroline Timmers & Amber Walraven Formatief en Digitaal Informatievaardigheden Meten (DIM) Caroline Timmers & Amber Walraven 27 november 2015 Kom verder. Saxion. Inhoud Over DIM* Effectstudie DIM* DIM* bij Saxion *DIM = Digitaal Informatievaardigheden

Nadere informatie

Teacher feedback in the classroom

Teacher feedback in the classroom Teacher feedback in the classroom A study of learning enhancing feedback and its use in the classroom Feedback: theory and classroom practice A study of the occurrence of learning enhancing feedback in

Nadere informatie

Handelingsgericht werken & Empowerment. Vlaamse Netoverstijgende Stuurgroep HGW/HGD. Reflectie op bijdragen Petri Partanen en Els Dammekens

Handelingsgericht werken & Empowerment. Vlaamse Netoverstijgende Stuurgroep HGW/HGD. Reflectie op bijdragen Petri Partanen en Els Dammekens Handelingsgericht werken & Empowerment Ontmoetingsdag 2013, Antwerpen Handelingsgericht Samenwerken: Ieder in zijn Kracht! Noëlle Pameijer, school/kinderpsycholoog, SWV Annie M.G. Schmidt (NL) 1 Vlaamse

Nadere informatie

Onderwerpen presentatie

Onderwerpen presentatie Wat Werkt? Voor het team is duidelijk geworden dat zij als leerkrachten de belangrijkste schakel zijn om opbrengsten te verhogen. Ze onderschrijven dat ze in staat moeten zijn om een goede instructie te

Nadere informatie

Het gebruik van zelftoetsen als onderdeel van het competentieontwikkelingsproces van docenten

Het gebruik van zelftoetsen als onderdeel van het competentieontwikkelingsproces van docenten Het gebruik van zelftoetsen als onderdeel van het competentieontwikkelingsproces van docenten r.taconis@tue.nl, versie 1.2 Inhoud Inleiding... 1 Rol van zelftoetsen bij competentieontwikkeling... 2 Zelftoetsen

Nadere informatie

Een betekenisvolle dialoog door peer feedback en reflectie binnen een virtuele leeromgeving

Een betekenisvolle dialoog door peer feedback en reflectie binnen een virtuele leeromgeving Een betekenisvolle dialoog door peer feedback en reflectie binnen een virtuele leeromgeving Jos J.M. Baeten Een onderzoekstraject in de laatste fase Begeleid door: Robert Jan Simons Albert Pilot Verwachte

Nadere informatie

De schoolleiding en leren zichtbaar maken

De schoolleiding en leren zichtbaar maken De schoolleiding en leren zichtbaar maken Kees Vernooy is wetenschappelijk adviseur Expertis onderwijsadviseurs. E-mail: Kees.Vernooy@Expertis.nl Recent verscheen de Nederlandse versie van het boek Visible

Nadere informatie

Ik ben Pedro De Bruyckere!

Ik ben Pedro De Bruyckere! Hallo, Ik ben Pedro De Bruyckere! (@thebandb) Mythes! Blog www.theeconomyofmeaning.com En: Disclaimer: ik geloof in onderwijs! Disclaimer: ik geloof in docenten! Beter: we kennen belang van goede lesgevers!!

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR LEERLINGEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL

Nadere informatie

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs 38 Tijdschrift Taal, jaargang 6, nummer 9 Formatieve evaluatie in het leesonderwijs Auteur: Carmen Damhuis De laatste jaren is er veel discussie over de noodzaak van toetsen in het basisonderwijs. Scholen

Nadere informatie

Nakijkwerk in uitvoering

Nakijkwerk in uitvoering Feedback Evaluatie Correctie Nakijkwerk in uitvoering 2 FEED de BACK Een grote stapel schriften ligt te wachten op uw rode pen. Elke dag weer. i n Team klas Voelt u zich wel eens schuldig, als u werk van

Nadere informatie

Observationeel leren van videovoorbeelden

Observationeel leren van videovoorbeelden Observationeel leren van videovoorbeelden VINCENT HOOGERHEIDE, SOFIE M. M. LOYENS EN TAMARA VAN GOG Erasmus Universiteit Rotterdam Observationeel leren, dat wil zeggen, leren door te kijken naar het goede

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING - Wat is formatief toetsen - De relatie tot bijvoorbeeld SRL en motivatie - Introduceren

Nadere informatie

Zelfreflectie op de basisschool

Zelfreflectie op de basisschool Fleur E. van Gils & Sanne J. W. B. van Leuken Zelfregulerend leren Vanuit de maatschappij is steeds meer vraag naar personen die zelfstandig kunnen functioneren. Daarom is het belangrijk dat kinderen op

Nadere informatie

helga.bellaert@vsko.be WAT WERKT OP SCHOOL? IN DE KLAS? R. MARZANO John Hattie Visible Learning, 2009 University of Auckland, New Zealand INHOUD Belangrijkste invloeden op leerprestaties op basis van 800

Nadere informatie

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding:

Essay. Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Stefan van Rees Studentnummer: 0235938 Opleiding: Essay Is multimedia als leermiddel gunstig voor het leerproces van een kind? Naam: Studentnummer: 0235938 Opleiding: CMD Docent: Rob van Willigen Modulecode: MEDM0201D Modulenaam: Is multimedia als leermiddel

Nadere informatie

Wat vraagt een professionele

Wat vraagt een professionele Wat vraagt een professionele van een school? Kees Vernooy is Lector emeritus schoolverbeteringsdeskundige. E-mail: Kees.Vernooy@Expertis.nl kan het verschil maken tussen scholen op het gebied van lesgeven

Nadere informatie

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen

Kwaliteit in Beeld. Leren door te kijken, te doen en te delen Kwaliteit in Beeld Leren door te kijken, te doen en te delen De Educatieve Kijkwijzer De Educatieve Kijkwijzer Kwaliteit Functies Extra s Kwaliteit Kwaliteit Cognitieve Theorie van Multimedia Leren Mayer,

Nadere informatie

RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie. Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16.

RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie. Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16. RTI: een prachtig instrument om zicht te krijgen op het effect van je instructie Beurs Beter begeleiden, 17 april 2012, 15.15-16.00 uur Vragen die beantwoord worden: Wat is RTI, wat zijn het doel en de

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL

Nadere informatie

Masterthesis Knowledge of correct response-feedback versus elaborated feedback: welke vorm levert betere leerresultaten op?

Masterthesis Knowledge of correct response-feedback versus elaborated feedback: welke vorm levert betere leerresultaten op? Masterthesis Knowledge of correct response-feedback versus elaborated feedback: welke vorm levert betere leerresultaten op? Student: Sophie Oude Nijhuis Studentnummer: 3222764 Opdrachtgever: uitgeverij

Nadere informatie

Leeropbrengsten: een kwalitatieve benadering

Leeropbrengsten: een kwalitatieve benadering Leeropbrengsten: een kwalitatieve Kenniscenter De Kempel (KCDK) & Kempelonderzoekscentrum (KOC) van Hogeschool de Kempel drs. Monique van der Heijden hogeschooldocent-onderzoeker- interne promovenda 1

Nadere informatie

Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis

Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis Mariëtte Hoogeveen SLO, Enschede Contact: m.hoogeveen@slo.nl Leren schrijven met peer response en instructie in genrekennis 1. Problemen in de praktijk De schrijfvaardigheid van leerlingen in het basisonderwijs

Nadere informatie

1 Effectieve. computerapplicaties: vergelijk de didactiek, niet het domein

1 Effectieve. computerapplicaties: vergelijk de didactiek, niet het domein 1 Effectieve computerapplicaties: vergelijk de didactiek, niet het domein Johan Jeuring Departement Informatica, Universiteit Utrecht Wie inzicht wil krijgen in wat een computerapplicatie voor het onderwijs

Nadere informatie

De relatie tussen schriftelijke feedback, feedback-perceptie en teacher-efficacy bij leraren in opleiding

De relatie tussen schriftelijke feedback, feedback-perceptie en teacher-efficacy bij leraren in opleiding De relatie tussen schriftelijke feedback, feedback-perceptie en teacher-efficacy bij leraren in opleiding Willemijn van Gurp, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Marianne van den Hurk, Radboud Universiteit

Nadere informatie

HET ONDERWIJS IN FINLAND Studiereis 13-20 maart 2016

HET ONDERWIJS IN FINLAND Studiereis 13-20 maart 2016 HET ONDERWIJS IN FINLAND Studiereis 13-20 maart 2016 The Education System of Finland and Education in Rovaniemi The aim is a school that functions as a learning organisation that: l a s r e s: v s a ran

Nadere informatie

De taak van de rekenspecialist bij goed rekenonderwijs

De taak van de rekenspecialist bij goed rekenonderwijs PLG Rekenspecialist 15 oktober 2009 Berber Klein & Zwanie van Rij De taak van de rekenspecialist bij goed rekenonderwijs PLG Rekenspecialist De AGENDA 1. Om goed te beginnen De focus 2. De taak van de

Nadere informatie

Juf, heb ik het goed gedaan?

Juf, heb ik het goed gedaan? Feedback Team 4 Juf, heb ik het goed gedaan? FEED BACK in de klas Roos is een meisje dat regelmatig om bevestiging vraagt. Vooral bij rekenen. Iedere keer dat ze zelfstandig werkt, kijkt ze richting juf

Nadere informatie

Digitaal leren met dyslexie Welke hulpmiddelen werken nou echt? oktober 2016

Digitaal leren met dyslexie Welke hulpmiddelen werken nou echt? oktober 2016 Digitaal leren met dyslexie Welke hulpmiddelen werken nou echt? oktober 2016 Inhoud Digitaal leren met dyslexie pag. 3 Welke hulpmiddelen werken echt? pag. 4 Hoe maak ik de leeromgeving van Malmberg dyslexie-vriendelijk?

Nadere informatie

Onderzoekend leren met computersimulaties

Onderzoekend leren met computersimulaties Onderzoekend leren met computersimulaties TON DE JONG Universiteit Twente Nieuwe kennis wordt verkregen door onderzoek. Onderzoekers bedenken vragen, stellen hypothesen op, ontwerpen experimenten, verzamelen

Nadere informatie

MOTIVERENDE FEEDBACK GEVEN

MOTIVERENDE FEEDBACK GEVEN MOTIVERENDE FEEDBACK GEVEN EVEN VOORSTELLEN Docent / coach Sport / zorg / onderwijs Fysiotherapie / Bewegingswetenschappen / Coaching / begeleiding / communicatie / Groepsdynamica / teamontwikkeling /

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties. Grace Ghafoer. Memory strategies, learning styles and memory achievement

Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties. Grace Ghafoer. Memory strategies, learning styles and memory achievement Geheugenstrategieën, Leerstrategieën en Geheugenprestaties Grace Ghafoer Memory strategies, learning styles and memory achievement Eerste begeleider: dr. W. Waterink Tweede begeleider: dr. S. van Hooren

Nadere informatie

HET GEBRUIK VAN STEMBAKJES TIJDENS ONDERWIJSACTIVITEITEN.

HET GEBRUIK VAN STEMBAKJES TIJDENS ONDERWIJSACTIVITEITEN. HET GEBRUIK VAN STEMBAKJES TIJDENS ONDERWIJSACTIVITEITEN. INLEIDING Beste docent, In deze bundel worden de krachtlijnen bij het gebruik van elektronische stembakjes in onderwijsactiviteiten kort toegelicht.

Nadere informatie

Verbetering toetspraktijk: onderzoek naar en ontwikkeling van een diagnostische toets aftrekken in groep 5

Verbetering toetspraktijk: onderzoek naar en ontwikkeling van een diagnostische toets aftrekken in groep 5 Verbetering toetspraktijk: onderzoek naar en ontwikkeling van een diagnostische toets aftrekken in groep 5 Floor Scheltens (Cito), Jorine Vermeulen (Cito/Universiteit Twente) en Marjolein Nieuwenhuizen

Nadere informatie

In onze klas is feedback. heel normaal FEED BACK. Leren reflecteren. Leerlingen worden hun eigen leraar

In onze klas is feedback. heel normaal FEED BACK. Leren reflecteren. Leerlingen worden hun eigen leraar Feedback Evaluatie Correctie Team In onze klas is feedback 1 FEED BACK in de klas heel normaal Elkaar als collega s feedback geven, openstaan voor feedback We weten allemaal wel dat dit belangrijk is.

Nadere informatie

PENGUIN READERS SOMETHING FOR EVERYONE! KEUZELIJST GRATIS BOEKEN VUL UW GEGEVENS IN

PENGUIN READERS SOMETHING FOR EVERYONE! KEUZELIJST GRATIS BOEKEN VUL UW GEGEVENS IN VUL UW GEGEVENS IN Naam: M/V Functie: E-mail: Tel.nr.: Instellingsnaam: Afdeling: Adres: Plaats: O Ja, hou mij via de post en/of e-mail op de hoogte van Pearson Longman. O Nee, ik wil via de post en/of

Nadere informatie

Stimuleren van lineair leergedrag

Stimuleren van lineair leergedrag Whitepaper Stimuleren van lineair leergedrag Praktische toepassing van technologie Digital Innovations For Higher Education Stimuleren van lineair leergedrag Praktische toepassing van technologie Introductie

Nadere informatie

Alles over. Pluspunt. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Pluspunt. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Pluspunt Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking

Nadere informatie

Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (2010). Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 265.

Besluit referentieniveaus Nederlandse taal en rekenen (2010). Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden, 265. 176 Literatuur Allemeersch, I. van & Drunen, R. van (2008). Actief personeelsbeleid in de school. Handboek voor leiders. Alphen, H. van, Drunen, R. van, Hendriks, I. & Veltkamp, C. (2010). Functiemix in

Nadere informatie

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback?

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback? the motor of learning Leerdoelen Algemene principes van goede feedback Voordelen en pitfalls van Pendleton René van Gent Nigel Turner Inleiding op de Learning Conversation Nadruk op Advanced Life Support

Nadere informatie

Lezen in het voortgezet onderwijs (2): Improving Adolescent Literacy

Lezen in het voortgezet onderwijs (2): Improving Adolescent Literacy Lezen in het voortgezet onderwijs (2): Improving Adolescent Literacy Algemeen Dit artikel gaat in op het rapport Improving Adolescent Literacy: Effective Classroom and Intervention Practices. De publicatie

Nadere informatie

De toekomst van de lerarenopleiding vanuit het perspectief van duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden KU Leuven

De toekomst van de lerarenopleiding vanuit het perspectief van duurzaam onderwijs. Kris Van den Branden KU Leuven De toekomst van de lerarenopleiding vanuit het perspectief van duurzaam onderwijs Kris Van den Branden KU Leuven De voorgeschiedenis. Steunpunt Gelijke Onderwijskansen Lerarenopleider KU Leuven Hoe kan

Nadere informatie

Alles over. Pluspunt. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Pluspunt. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Pluspunt Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking

Nadere informatie

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte Visible Learning - John Hattie Wat maakt de school tot een succes? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar wat werkt nu echt? In het baanbrekende boek Visible Learning verwerkt John Hattie de resultaten

Nadere informatie

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen?

Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Hoe gebruik je AV materiaal effectief in je lessen? Leren door te kijken, te doen en te delen Liesbeth Kester Inhoud A(udio)V(isueel) materiaal Inventarisatie parameters Ontwerpprincipes Theoretische achtergrond

Nadere informatie

Alles over. Wereld in getallen. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Wereld in getallen. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Standaard Maatwerk; is dat mogelijk? Wij denken van wel! En waarom willen we het? Omdat het tijd scheelt!

Standaard Maatwerk; is dat mogelijk? Wij denken van wel! En waarom willen we het? Omdat het tijd scheelt! 1 2 Standaard Maatwerk; is dat mogelijk? Wij denken van wel! En waarom willen we het? Omdat het tijd scheelt! Afbeelding: Question mark by Neetal Parekh. Gevonden op 4 11 2015 op www.flickr.com/photos/44313045@n08/8706485644.

Nadere informatie

Zes tips voor betere feedback. Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO)

Zes tips voor betere feedback. Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO) Zes tips voor betere feedback Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO) Doelen Jullie hebben kennis over: Kenmerken van goede feedback De situatie m.b.t. feedback

Nadere informatie

elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren

elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren elearning in het hoger onderwijs: het gaat opnieuw over leren Martin Valcke Department Educational Studies Ghent University Martin.Valcke@UGent.be http://users.ugent.be/~mvalcke/cv_2012/ Structuur Een

Nadere informatie

Leren van Educatieve Games door Feedback. Bachelorthese

Leren van Educatieve Games door Feedback. Bachelorthese Leren van Educatieve Games door Feedback Bachelorthese Ilse Elshoff S1011235 datum: 26-06-2013 Begeleidende docenten: Dr. H. van der Meij Dr. H.H. Leemkuil Bachelorthese Psychologie (afdeling Instructie

Nadere informatie

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 Petra Meirink-Chatah, RKBS Beekbrug Pieter de Kool, Onderwijsadvies p.dekool@onderwijsadvies.nl Take away

Nadere informatie

Welke rol speelt gamen bij het passief leren van Engelse taalvaardigheden?

Welke rol speelt gamen bij het passief leren van Engelse taalvaardigheden? Probleemstelling Het spelen van video-games wordt gezien als een vorm van vrijetijdsbesteding, maar is het zo dat je er niks van leert? Is het mogelijk dat gamende middelbare scholieren onbewust door gamen

Nadere informatie

Effectieve opbouw geschiedenisproject

Effectieve opbouw geschiedenisproject Oriëntatie op mens en wereld De geschiedenis uitleggen of laten ontdekken? Effectieve opbouw geschiedenisproject De geschiedenis (in de ruime betekenis van het woord) is groot en ingewikkeld. Het verwijst

Nadere informatie

ICT ontmoet Onderwijs Van visie naar invulling

ICT ontmoet Onderwijs Van visie naar invulling ICT ontmoet Onderwijs Van visie naar invulling IC opleiding in een nieuw jasje. Hoe is ICT hierbij ingezet? Waarom? Door: Jildert van Yperen: Kerndocent / Regie opleiding Intensive Verpleegkunde, Adviseur

Nadere informatie

De kracht van (formatieve) toetsing

De kracht van (formatieve) toetsing De kracht van (formatieve) toetsing RU-onderwijsdag 29 okt 2015 Marc Vorstenbosch Testing rules learning (1) In de experimentele groep werden steeds vragen gesteld Studenten antwoordden met clickers (shakespeak

Nadere informatie

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven

Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren. Katrien Struyven Disseminatie: artikels schrijven, presenteren en publiceren Katrien Struyven Ervaringen Wie heeft pogingen ondernomen of reeds een artikel geschreven? Hoe heb je dit ervaren? Wie heeft er reeds deelgenomen

Nadere informatie

Een Les Omvormen naar de Onderwijsmethode Probleemgestuurd Onderwijs (PGO)

Een Les Omvormen naar de Onderwijsmethode Probleemgestuurd Onderwijs (PGO) Een Les Omvormen naar de Onderwijsmethode Probleemgestuurd Onderwijs (PGO) 1. De theorie in een notendop Probleemgestuurd Onderwijs (PGO) is gebaseerd op het Constructivisme (Loyens, Kirschner, & Paas,

Nadere informatie

Begrijpend Lezen APPRIS

Begrijpend Lezen APPRIS Begrijpend Lezen Inhoud Begrijpend lezen Doelen, voorwaarden, problemen en strategieën Modelen Voordoen, hardop denken, oefenen Doelen van begrijpend lezen Het vinden van informatie, het thema en de hoofdgedachte

Nadere informatie

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl

Wat Werkt in de klas. @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Wat Werkt in de klas @YorickSaeijs Onderwijsadviseur OMJS yorick@onderwijsmaakjesamen.nl Doel: -Je weet wat een instructieles tot een goede les maakt. -Je hebt kennis opgedaan over de 9 didactische strategieën

Nadere informatie

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet: video als brug tussen theorie en praktijk. Avans Breda, 7 september 2016 Maaike Vervoort

Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet: video als brug tussen theorie en praktijk. Avans Breda, 7 september 2016 Maaike Vervoort Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet: video als brug tussen theorie en praktijk Avans Breda, 7 september 2016 Maaike Vervoort Even voorstellen Saxion Lectoraat: Rich Media & Teacher Learning Rich media beeld,

Nadere informatie

Pak je tablet, we gaan lezen

Pak je tablet, we gaan lezen Welkom Pak je tablet, we gaan lezen inzet van devices bij begrijpend lezen Presentatie door: Yvet van Noordt Pak je tablet, we gaan lezen de didactische (on)mogelijkheden van de inzet van devices bij begrijpend

Nadere informatie

Zo zorg je dat feedback werkt

Zo zorg je dat feedback werkt Professionalisering Geef leerlingen het roer Zo zorg je dat feedback werkt Feedback is een belangrijke tool in het aanleren van zelfregulatievaardigheden van leerlingen. Door feedback structureel toe te

Nadere informatie

Marjo Maas: fysiotherapeut / docent / onderzoeker Peer assessment De impact van peer assessment op het klinische redeneren en het klinisch handelen van fysiotherapeuten in opleiding en fysiotherapeuten

Nadere informatie

Whitepaper Flipping the Classroom. Mei 2012. IT-Workz B.V. 1

Whitepaper Flipping the Classroom. Mei 2012. IT-Workz B.V. 1 Whitepaper Flipping the Classroom Mei 2012 IT-Workz B.V. 1 Voorwoord In het hedendaags onderwijs is men continu op zoek naar mogelijkheden het onderwijs te verrijken en studenten te motiveren tijdens het

Nadere informatie

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015 Afstudeerscripties Feedback geven en Beoordelen Renske de Kleijn Onderwijsadvies en Training - UU 6 juni 2015 Even voorstellen Wie ben ik en waarom ben ik hier? Wie zijn jullie en waarom zijn jullie hier?

Nadere informatie

Praktische opdrachten: beoordelen om van te leren

Praktische opdrachten: beoordelen om van te leren Cultuur+Educatie jaargang 14 2014 nr. 41 Praktische opdrachten: beoordelen om van te leren Marieke van der Schaaf en Hans Wessels Praktische opdrachten als vorm van beoordelen nemen in de kunstvakken een

Nadere informatie

Peer-review in Finland

Peer-review in Finland Onderzoeksvoorstel Peer-review in Finland Hoe wordt peer-review toegepast, opgebouwd en ervaren op de lerarenopleidingen en opleidingsscholen in Finland? Auteurs: Eline Geus Diederik de Graaf Rico Klaassen

Nadere informatie

Tijdschrift en doelgroep

Tijdschrift en doelgroep Tijdschrift en doelgroep Jeugd in School en Wereld (JSW) is een onafhankelijk vakblad dat zich richt zich op leerkrachten in het basisonderwijs, het speciaal basisonderwijs en pabostudenten. Doel van het

Nadere informatie