Op weg naar Pakketsoftware 2.0

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Op weg naar Pakketsoftware 2.0"

Transcriptie

1 softwareontwikkeling SaaS i Op weg naar Pakketsoftware 2.0 Rol van standaardsoftwarepakketten in Software als Service Software als Service is een combinatie van service-oriented architecture en Software as a Service en is erop gericht de regie weer terug te brengen bij de business als het gaat om het toepassen van software. De auteur gaat in op de rol van standaardsoftwarepakketten binnen het concept van Software als Service. Leen Blom 1. In een open-sourcecontext zullen veel gebruikers zich ook vaak conformeren aan wat beschikbaar is en niet zomaar aanpassingen doen. Er wordt veel geschreven over business process management en service-oriented architecture (SOA) en de voordelen hiervan voor de business, zoals flexibiliteit en lagere kosten. ICTRegie (2007) doet ook onderzoek naar Software als Service (SaS) als combinatie van service-oriented architecture en Software as a Service (SaaS). Dit is erop gericht de regie weer terug te brengen bij de business als het gaat om het toepassen van software. De vraag is dan welke plek standaardsoftwarepakketten innemen in deze veranderingen. Spelen ze nog een rol of doen we ze af met het begrip bestaande wereld en investeren we alleen nog in nieuwe toepassingen? Standaardsoftwarepakketten zijn zeker nog geschikt voor de wereld van Web 2.0. Ze zijn, mits gebaseerd op een service-oriented architecture, belangrijke bouwstenen voor Software als Service en zullen uiteindelijk zelf uitgroeien tot Pakketsoftware 2.0. Dat de transitie geen eenvoudig proces is, wordt duidelijk aan de hand van een praktijkvoorbeeld. Definities Standaardsoftwarepakket Er is sprake van een standaardsoftwarepakket (Donatz & Van Outvorst, 2003) als een applicatie is ontwikkeld voor meerdere overeenkomstige gebruikers. Kenmerken: De afnemer van het pakket heeft niet direct invloed op de functionaliteit. De functionaliteit is in de basis voor alle afnemers hetzelfde. De broncode van het pakket is eigendom van de leverancier. 1 In de praktijk wordt als belangrijkste tegenhanger het begrip maatwerksoftware gebruikt. Service-oriented architecture (SOA) Een service-oriented architecture is een organisatiebrede omgeving gebaseerd op strikte interfaces (Natis, 2003) waarin bedrijfsprocessen, informatie en systemen zijn opgebouwd uit services: afgebakende, autonome activiteiten met een complete businessfunctie. Een service is taakondersteunend, de integrale procesondersteuning wordt bereikt door services te orkestreren. Dit is anders dan een traditionele architectuur waarin vanuit een integrale procesgedachte activiteiten worden aangestuurd en waarin de systemen integraal procesondersteunend zijn. Koppelingen tussen systemen worden tot stand gebracht voor elke specifieke taak (Oord & Van Ginneken, 2005). 10

2 Samenvatting Leveranciers van standaardsoftwarepakketten zullen een grote rol spelen in SOA, Software as a Service (SaaS) en Software als Service (SaS). Zij hebben veel kennis van de processen en wanneer zij de juiste services bieden, krijgen bedrijven snel de juiste software en kunnen dankzij de flexibele structuur direct inspelen op veranderingen. SaS levert vooral rendement op bij voldoende schaalgrootte en dit is alleen mogelijk met standaardsoftwarepakketten. 2. Voor definities van coarse-grained en fine-grained, zie org/wiki/ Granularity. Continu veranderen vereist flexibiliteit Bedrijven gebruiken vaak een mix van zelf ontwikkelde software en standaardsoftwarepakketten. Deze situatie is volgens een natuurlijk proces ontstaan door het samenvoegen van bedrijven, het opzetten van nieuwe diensten of simpelweg door de groei van de onderneming. Als de organisatie echter opnieuw nadenkt over de gewenste informatievoorziening en in kaart brengt wat men in huis heeft aan ondersteunende software, wordt duidelijk waarom ICT-afdelingen het moeilijk hebben. Al deze software heeft zo zijn eigen karakteristieken en vergt in het beheer andere processen. Een standaardsoftwarepakket moet bijvoorbeeld een op het bedrijf toegesneden implementatietraject doorlopen, met parametrisering en customization, en vaak worden nog delen als maatwerk toegevoegd. We zien een verschuiving naar een groter gebruik van standaardsoftwarepakketten. In de periode van 2002 tot en met 2005 is het aandeel van maatwerk in Nederland teruggelopen van 32 naar 23 procent (Den Besten, 2006). Standaard of maatwerk, het staat vast dat er een stroom van softwareaanpassingen op gang komt na de eerste implementatie. Een wettelijke maatregel of een nieuwe business opportunity vraagt om flexibiliteit om veranderingen op te vangen en de time-to-market kort te houden. Veel geld wordt gestoken in de instandhouding, waardoor er weinig overblijft om de verplichte aanpassingen te realiseren. Helaas is het aanpassen van software een dure en tijdrovende klus geworden. In relatie tot standaardsoftwarepakketten en de vereiste flexibiliteit zijn in onze ervaring twee aspecten belangrijk: de scope van de functionaliteit en de mate van standaardisatie ofwel de toepasbaarheid van de functionaliteit. Scope De scope betreft de mate waarin de totale functionaliteit van de software de bedrijfsprocessen afdekt. Totaal betekent hier inclusief de variatie in functionaliteit die met parametriseren en customizing te bereiken is. Er kan sprake zijn van een zeer specifieke component die slechts één bedrijfsfunctie bedient, de scope daarvan is dus smal. Grote ERP-pakketten dekken processen af uit een gehele bedrijfstak, deze software heeft een brede scope. De kans dat veranderingen in de bedrijfsvoering software met een brede scope raken, is uiteraard groter dan bij software met een smalle scope. Een brede scope vereist meer flexibiliteit om de software aan te passen. Scope is gerelateerd aan maar niet synoniem met granulariteit, wat een implementatieaspect is waarbij functionaliteiten worden samengevoegd in één component (Steghuis, 2006). Veel software is monolithisch: de scope van de functionaliteit is breed en de granulariteit laag (coarse-grained) 2. De scope kan op de volgende manier worden onderverdeeld (oplopend): taakgericht: afgebakende functionaliteit voor één taak; procesgerichte functionaliteit: functionaliteit voor een specifiek bedrijfsproces of een afdeling; bedrijfsbrede functionaliteit: dekt processen af binnen de onderneming of instelling; domeinbrede functionaliteit: dekt processen af van gelijksoortige bedrijven, bijvoorbeeld bedrijven die in dezelfde branche actief zijn. Toepasbaarheid De mate van standaardisatie of toepasbaarheid is van belang omdat bij standaardisatie de functionaliteit wordt gebruikt door meer dan één partij. De snelheid waarmee een aanpassing kan worden doorgevoerd, is lager, maar de kans dat dit nodig is, is kleiner omdat de functionaliteit rijker is. Standaardisatie beïnvloedt de flexibiliteit dus op het aspect snelheid van de aanpassing. Wat betreft toepasbaarheid kan de volgende onderverdeling worden gemaakt (oplopend): specifiek: functionaliteit voor specifieke processen binnen één organisatie; 11

3 SaaS i functionaliteit; flexibiliteit legt het hier af tegen stabiele standaardfunctionaliteit; linksboven: brede scope en specifieke functionaliteit; deze combinatie komt in de praktijk weinig voor. herbruikbaar: functionaliteit voor specifieke processen binnen meerdere organisaties in een specifieke branche; generiek: functionaliteit die bij veel bedrijven toepasbaar is onafhankelijk van de branche, bijvoorbeeld financiële pakketten en kantoorautomatisering. Scope en toepasbaarheid in verband met elkaar Hoe breder de scope, hoe groter de kans dat de noodzakelijke functionaliteit aanwezig is. Deze redenering gaat in zoverre op dat de kans dat er te veel aan functionaliteit aanwezig is, ook groter is. Belangrijker is om te zien welke correlatie de twee aspecten hebben ten aanzien van flexibiliteit. Als we beide begrippen tegen elkaar uitzetten, zijn grofweg vier kwadranten te onderscheiden (zie figuur 1): linksonder maatwerk : kleine scope en specifieke functionaliteit, flexibiliteit is zeer hoog; rechtsonder generiek : kleine scope en generieke functionaliteit, flexibiliteit wat lager door de hoeveelheid implementaties; rechtsboven ERP : brede scope en generieke Op weg naar Pakketsoftware 2.0 SOA wordt gepositioneerd als een manier om de gewenste flexibiliteit te bereiken waarbij tegelijkertijd de totale instandhoudingskosten dalen. 3 Enige nuancering is wel op zijn plaats, want een goede businesscase blijft noodzakelijk (Oord & Van Ginneken, 2005). Het begrip SOA is gebaseerd op eerdere inzichten op het gebied van software-engineering, zoals modulair ontwerpen, component-based development en het gebruik van middleware. Feitelijk hebben we het over fasen in de kennis van software-engineeringprincipes. Top-down zijn de grenzen van de functionaliteit en de gegevens daaronder steeds nauwer getrokken en is men in de technische implementatie ook deze begrenzingen gaan hanteren (Matthews & Guttman, 2006). Bottom-up is een beweging zichtbaar van componenten met een hoge granulariteit (fine-grained) en hoge koppeling zoals routines en objecten, naar componenten die groter zijn en veel losser gekoppeld. Deze laatste vorm is kenmerkend voor services. Op welke wijze speelt SOA een rol in de wereld van standaardsoftwarepakketten? In eerste 3. Door de meeste ICT-leveranciers, bijvoorbeeld LogicaCMG op com/nl/careers/ artikel_sap_en_ SOA.asp domein inflexibel scope functionaliteit bedrijf proces taak maatwerk zeer specifiek maatwerk zeer flexibel specifiek Figuur 1. Functionaliteit en flexibiliteit bedrijfsprocesspecifieke pakketten herbruikbaar toepasbaarheid functionaliteit ERP suites (Microsoft, Oracle) pakketten (CRM, finance) software zoals AutoCad generiek flexibel 12

4 instantie denkt men aan het integreren van bestaande functies door deze als services beschikbaar te stellen (wrapping) (Natis, 2003). Deze methodiek verbetert de flexibiliteit echter niet en door het toevoegen van een technische schil nemen de kosten toe. Dit is alleen toepasbaar bij de eerste implementatieprojecten van workflowmanagementsystemen of business process management. Voor een goede ondersteuning van de SOA-architectuur moeten leveranciers van standaardsoftwarepakketten echter terug naar de tekentafel. Zij moeten niet alleen de functionaliteit, maar ook de architectuur standaardiseren. Functionaliteiten moeten beschikbaar zijn als services: echte componenten met zowel businesslogica als gegevens. De consequentie hiervan is dat gegevensmodellen ontvlochten moeten worden en proceslogica losgeweekt. De kennis van de leveranciers over deze processen is een voordeel voor de afnemers. Het is dus essentieel dat deze processen beschikbaar komen als referentieprocessen, bij voorkeur geformuleerd in moderne talen zoals BPMN en BPEL. Standaardsoftwarepakketten zullen moeten worden ontrafeld in een verzameling (suite) van services. Als we hetzelfde schema als in figuur 1 gebruiken, is te zien dat services, door hun smalle scope, in de kwadranten met flexibiliteit vallen (zie figuur 2). Om de flexibiliteit in de praktijk waar te maken dienen services zich daarom te beperken tot de scope van een deelproces, in onze visie ook de composite services, die worden opgebouwd uit andere services. Standaardsoftwarepakketten worden dan gevormd door een suite van services die op een standaardmanier zijn georkestreerd (de referentieprocessen). Deze orkestratie is tijdens de implementatie aan te passen aan de bedrijfssituatie. Een en ander dient te worden geïntegreerd door procesmanagers en/of een enterprise service bus. Hierover is al veel gepubliceerd (zie onder andere Erl, 2007); dit wordt in dit artikel niet verder uitgewerkt. Standaardsoftwarepakketten als suites van services passen uitstekend in een Web 2.0-wereld waar gebruikers naar believen functionaliteiten koppelen en via moderne technieken ontsluiten. Referentieprocessen geven hierbij een goede quick start, maar gebruikers zijn in staat deze aan te passen aan de eigen behoeften. Praktijkcase Centric IT Solutions is leverancier van standaardsoftwarepakketten voor diverse branches, waaronder de lokale overheid. Enkele jaren geleden is een omvangrijk programma gestart om deze pakketten klaar te maken voor de toekomst, waarin SOA de basis is en BPM een hoofdrol speelt. Hoe worden de beloften van SOA werkelijk ingevuld? Het is duidelijk geworden dat de beloften van SOA vooral uitgaan van een situatie na transitie. domein inflexibel scope functionaliteit bedrijf proces taak maatwerk eigen processen zeer specifiek eigen maatwerk services zeer flexibel specifiek composite bedrijfsprocesspecifieke composite services pakketten services specifieke software zoals services specifieke standaardservices standaardservices AutoCad services utility services flexibel referentieprocessen referentieprocessen ERP Suites (Microsoft, Oracle) referentieprocessen pakketten (CRM, finance) herbruikbaar Figuur 2. Functionaliteit in een SOA-context toepasbaarheid functionaliteit generiek 13

5 SaaS i Het blijkt moeilijk om in de transitie ten aanzien van standaardsoftwarepakketten quick wins te definiëren voor zowel de klant als de leverancier. Forse investeringen zijn nodig om de basisarchitectuur neer te leggen, die in eerste instantie geen functionele toegevoegde waarde biedt. Daarnaast blijkt de methodische kant van het ontwikkelen van services in een experimenteel stadium, waardoor een leverancier veel pionierswerk moet verrichten. Er zijn twee voorbeelden te noemen die een goede start vormen van een methodische aanpak: De methode die wordt beschreven in het proefschrift A Method for Component-Based and Service-Oriented Software Systems Engineering (Stojanovic, 2005). Semantische webservicemethoden zorgen voor een betere manier om tot de juiste services te komen, door ze niet als applicatiediensten maar als een combinatie van bedrijfskundige aspecten en informatieaspecten te zien (Vrijkorte & Bastiaansen, 2006). De rol van open standaarden (zie voor een definitie Van den Assem e.a., 2007) is van groot belang bij het ontwikkelen van standaardservices of standaardsuites. Het gaat daarbij niet alleen om technologiestandaarden zoals SOAP en WSDL, maar vooral om uitwisselingsstandaarden, zoals het in Nederland toegepaste Standaard UitwisselingsFormaat (StUF) (EGEM i-teams, 2008). Omdat standaardsoftwarepakketten in verschillende omgevingen worden toegepast en interoperabiliteit essentieel is, moeten meer van dit type standaarden worden gedefinieerd. We zien gelukkig dat dit in meer branches gebeurt, zoals in de gezondheidszorg. Daar werkt de beheerder van de HL7-standaard (Health Level Seven, 2008) samen met de Object Management Group in het Healthcare Service Specification Project (HSSP) aan een proces tot het standaardiseren van services (Van der Zel & De Bel, 2007). Het bepalen van services en het onderscheid tussen generieke en specifieke services Zoals al is aangegeven zijn voor het ontwerpen van geschikte services eigenlijk nog weinig methoden beschikbaar. Er is wel aanbod van consultancybedrijven in de vorm van bijvoorbeeld Service Identification Toolkits (Accenture, 2007). Deze methode kent een top-down benadering vanaf missie - visie - strategie. Voor de ontwikkeling van een standaardsoftwarepakket is dit echter moeilijk, want er kan niet worden uitgegaan van één situatie zoals dat bij maatwerkontwikkeling wel het geval is. Het ontwikkelen van een goede referentiearchitectuur van de processen van de totale klantengroep (ook toekomstige) is daarom noodzakelijk. Voor standaardsoftwarepakketten, nu standaardsuites genoemd, maakt Centric het volgende onderscheid: specifieke services: services met een toepassing voor een specifiek proces of een taak binnen een proces; generieke services: services die algemeen toepasbaar zijn, bijvoorbeeld voor CRM; utility services: services die algemeen toepasbaar zijn, bijvoorbeeld voor beveiliging, autorisatie of documentmanagement. Deze volgorde bepaalt de make-or-buybeslissing. Specifieke services ontwikkelt Centric zelf, voor generieke services wordt gekeken naar beschikbare services op de markt. Utility services zijn steeds vaker beschikbaar bij organisaties en maken geen deel uit van de nieuwe standaardsoftwarepakketten.»software als Service is alleen levensvatbaar als de basis wordt gevormd door nieuwe standaardsuites met een SOA-structuur«Welke zaken moet men in de praktijk regelen? Tests en configuratiemanagement worden belangrijker in een SOA-omgeving. De interfacedefinitie zegt iets over de technische integreerbaarheid, maar in de praktijk zijn meer dingen van belang. De semantiek of inhoudelijkheid van de gegevens die worden aangeboden en afgenomen, moet eenduidig zijn voor de afnemers van de service. Tests moeten dit aspect meenemen. Daarnaast moeten services los te testen zijn, waar- 14

6 voor extra voorzieningen moeten worden getroffen (zoals zogenaamde stubs en drivers). Ontwerpers moeten ervoor zorgen dat zaken niet dubbel gebeuren, bijvoorbeeld validaties zowel voor als achter de interface. Veel valkuilen zijn inmiddels in kaart gebracht, zodat ontwerpers en ontwikkelaars worden ondersteund met SOApatterns en anti-patterns (Evdemon, 2005). Door de decompositie van een applicatie in kleinere onderdelen, die per stuk op meer plaatsen in gebruik kunnen zijn, is het inrichten van configuratiemanagement een absolute voorwaarde. Autorisatie moet van meet af aan meegenomen worden in ontwerp en ontwikkeling. Dat is voor standaardsoftwarepakketten extra complex omdat de leverancier niet kan uitgaan van één standaard technische infrastructuur. Bij composite services is de quality of service gelijk aan of minder dan die van de zwakste service. Dit stelt hoge eisen aan aspecten als betrouwbaarheid en performance. Welke organisatorische maatregelen zijn nodig in een organisatie die op meerdere plaatsen aan services werkt? Ontwerpen moeten servicegericht worden opgesteld en ontworpen services moeten op een centraal punt worden gemeld (Van Heur, 2007), getoetst en geregistreerd. Dit voorkomt dat services maar eenmalig worden gebruikt en er nieuwe point-to-point oplossingen ontstaan. Deze centrale organisatie dient het mandaat te hebben om wijzigingen voor te stellen, hergebruik af te dwingen en richtlijnen te kunnen uitvaardigen. Samenvattend Standaardsoftwarepakketten ontwikkelen op basis van SOA is op dit moment nog een combinatie van het ontwikkelen van best practices en het volgen van genoemde methoden. Interoperabiliteit, noodzakelijk voor de gewenste flexibiliteit, is technisch gezien inmiddels goed mogelijk, maar er is grote behoefte aan uitwisselingsstandaarden die door de markt worden geaccepteerd en toegepast. Servicegericht denken is op zich al een omslag, maar voor leveranciers van standaardsoftwarepakketten komt daar nog bij de complexiteit van de verschillende omgevingen waarin ze deze pakketten moeten opnemen. Dit vereist een meerjarentransitie waarin de software migreert naar een SOA-structuur en tegelijkertijd wordt aangepast voor noodzakelijke functionele wijzigingen. In de visie van Centric zullen leveranciers van standaardsoftwarepakketten een grote rol gaan spelen in de wereld van SOA, Software as a Service (SaaS) (Vermeulen, 2006) en straks Software als Service (SaS) (ICTRegie, 2007). Zij hebben immers veel kennis van de processen en door het beschikbaar stellen van de juiste services worden bedrijven (hun klanten) niet alleen snel voorzien van de juiste software, maar kunnen die ook direct inspelen op veranderingen dankzij de flexibele structuur. SaS levert vooral rendement op als er voldoende schaalgrootte is in het gebruik van de software en dit is alleen mogelijk met standaardsoftwarepakketten. Kortom, SaS is alleen levensvatbaar als de basis wordt gevormd door nieuwe standaardsuites met een SOA-structuur. Pakketsoftware 2.0 dus. Literatuur Accenture (2007). The role of the Accenture Enterprise Architecture SOA Solution in achieving high performance. Assem, R. van den e.a. (2007). Open Standaarden en Open Source, Onderzoek ter ondersteuning van gewenste beleidsintensivering. Verdonk, Klooster & Associates. Besten, A. den (2006). Business Critical Applications in Nederland; het maatwerk voorbij? ComputerPartner 7. Donatz, R. & F. van Outvorst (2003). Functioneel beheer bij pakketten. In J. van Bon (red.), IT Beheer Jaarboek Den Haag: Ten Hagen & Stam. EGEM i-teams (2008). StUF, Erl, T. (2007). SOA Principles, Evdemon, J. (2005). Principles of Service Design: Service Patterns and Anti-Patterns. Microsoft Corporation, Architecture Strategy. Health Level Seven (2008). Health Level 7, Heur, R. van (2007). Center of Excellence onmisbaar bij SOA. Computable, 21 juni. ICTRegie (2007). Roadmap Software Als Service: Visie, toekomstscenario s en roadmap. Matthews, J. & M. Guttman (2006). SOA: Managing the Transition. Software Magazine, January. Natis, Y.V. (2003). Service-Oriented Architecture Scenario. Gartner. Oord, E. & E. van Ginneken (2005). Een service-oriented architecture verdient een business case. Informatie, november. Steghuis, C. (2006). Service Granularity in SOA Projects: A Trade-off Analysis. Scriptie Universiteit Twente. Stojanovic, Z. (2005). A Method for Component-Based and Service-Oriented Software Systems Engineering. Proefschrift TU Delft. Vermeulen, P. (2006). De Business Case voor Software as a Service. White paper IDC. Vrijkorte, B. & H. Bastiaansen (2006). Raamwerk voor semantiek in webservices: Automatische koppeling van bedrijfssystemen. Informatie, november. Zel, M. van der & E. de Bel (2007). HL7 versie3 en de Ziekenhuis Service Bus. HL7 Magazine 5. Leen Blom is manager Research & Development bij Centric Software Engineering. Hij leidt het architectuurproject voor Centric Melodies, een meerjarenprogramma voor de transitie van de software voor de lokale overheid naar een servicegerichte architectuur. 15

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Oriented Architecture (SOA) Nieuwe hype? Of. Jaap Schekkerman, B.Sc. Opinion Leader, Verdonck, Klooster & Associates President & Founder, Institute

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies voorheen 10 jaar Oracle-specialist! Agenda Wat is een Service-Oriented Architecture?

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Customer Case: WoningNet

Customer Case: WoningNet Customer Case: WoningNet WoningNet en Webservices Woonruimtebemiddeling Shared service center Business uitdaging Architectuur visie Woonruimtebemiddeling Woningzoekende Corporatiemedewerker Corporatiemedewerker

Nadere informatie

Rabobank: Service Architectuur in de Praktijk

Rabobank: Service Architectuur in de Praktijk abobank: Service Architectuur in de Praktijk Bert Bastenhof, Pieter Fortuin Computable, 21 september 2006 Inleiding 1. abobank omgeving 2. Architectuur binnen de abobank 3. Waarom Service Architectuur?

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur

SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur SOA in het perspectief van Enterprise Architectuur Jaap Schekkerman 1 Service Architecture staat volop in de belangstelling en veel IT leveranciers promoten hun SOA oplossingen via diverse kanalen. Wat

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005

ERP Testing. HP Nijhof. Testmanager. Testnet November 2005 ERP Testing HP Nijhof Testmanager Testnet November 2005 Solution Sales Meeting7 November 2005 1 Agenda Waarom pakketten testen? Schaarse middelen? Ideale ERP test situatie Vragen 2 De centrale vraag ERP

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010

Optimalisatie. BMC klantendag 4 maart 2010 Applicatie Portfolio Optimalisatie BMC klantendag 4 maart 2010 Introductie Pim van der Kleij consultant applicatieen servicemanagement Benno Faase consultant servicemanagement 2 Sogeti Professioneel ICT-vakbedrijf

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR

BEVEILIGINGSARCHITECTUUR BEVEILIGINGSARCHITECTUUR Risico s onder controle Versie 1.0 Door: drs. Ir. Maikel J. Mardjan MBM - Architect 2011 cc Organisatieontwerp.nl AGENDA Is een beveiligingsarchitectuur wel nodig? Oorzaken beveiligingsincidenten

Nadere informatie

3 stappen om. vast te stellen of u het ERP pakket juist gebruikt

3 stappen om. vast te stellen of u het ERP pakket juist gebruikt 3 stappen om vast te stellen of u het ERP pakket juist gebruikt Over ERP kunnen we tegenwoordig kort zijn, vrijwel elk bedrijf in Nederland doet wel iets met ERP. Bedrijven hebben processen gedefinieerd

Nadere informatie

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving

Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder Stand van zaken 17 Maart 2007 Inhoud Probleemgebied afstudeerproject Oplossingsgebied afstudeerproject

Nadere informatie

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel

Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Verantwoording van het Logica In Lagen referentiemodel Bijlage bij Meer inzicht in gelaagde architectuur - Deel 1: Uitleg, terminologie en methoden [Pruijt10]. Leo Pruijt, Lectoraat Architectuur van Digitale

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

EAI Consultancy bij Ordina

EAI Consultancy bij Ordina EAI Consultancy bij Ordina Gastcollege Ordina voor HRO Door: Linda Terlouw 9-mei-06 1 Even voorstellen Naam: Opleiding: Linda Terlouw Technische Informatica en Bedrijfsinformatietechnologie aan Universiteit

Nadere informatie

BI appliance op maat. Ruud Geerlings

BI appliance op maat. Ruud Geerlings BI appliance op maat Ruud Geerlings Programma Factoren binnen BI BI Appliances BIbox Toepassing BIbox Samenvatting Faalfactoren BI-projecten Business Betrokkenheid Veranderingen Technieken Faalfactoren

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI TBI is een groep van ondernemingen die onze leefomgeving

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur

5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur 5 SMM-SOA: een onafhankelijk groeifasemodel voor de adoptie van een service - georiënteerde architectuur Maarten Veger Het ideale beeld van een SOA klinkt erg veelbelovend maar in de praktijk staat SOA

Nadere informatie

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation 22 mei 2008 Qurius Page 1 Agenda Uitdagingen People Ready Business Integrated Innovation Case: FNV Bondgenoten Qurius en samenvatting Qurius Page 2 Uitdagingen

Nadere informatie

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed

Cloud Computing. -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015. Opvallend betrokken, ongewoon goed Cloud Computing -- bespiegelingen op de cloud -- MKB Rotterdam, 10 november 2015 Opvallend betrokken, ongewoon goed Agenda Inleiding Mijn achtergrond Over Innvolve Cloud Computing Overwegingen Afsluiting

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren!

Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! Kwaliteitsmanagement: de verandering communiceren! (de mens in het proces) Ronald Vendel Business Development manager Ruim 20 jaar ervaring Gestart in 1990 Software specialisme: Procesmanagement (BPM)

Nadere informatie

Is de ontevredenheid van zorginstellingen terecht? Hans ter Brake OIZ, Ede, 9 november 2010

Is de ontevredenheid van zorginstellingen terecht? Hans ter Brake OIZ, Ede, 9 november 2010 Is de ontevredenheid van zorginstellingen terecht? Hans ter Brake OIZ, Ede, 9 november 2010 Agenda zorginstelling, zorgorganisatie, zorgbedrijf... zorgonderneming Terecht? Begrijpen we elkaar? Business

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012

WSO2 ebms adapter. Yenlo WSO2 ontbijtsessie. Ministerie van Infrastructuur en Milieu. 1 DEFINITIEF, 18 september 2012 Ministerie van Infrastructuur en Milieu WSO2 ebms adapter Yenlo WSO2 ontbijtsessie Auteurs Paul Leunissen (Enterprise Architect IenM, 06 5250 6691) Stephen Oostenbrink (Enterprise Architect IenM, 06 4211

Nadere informatie

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Onafhankelijke diensten......veilig, gebundeld en gepersonaliseerd voor.....alle doelgroepen... Klanten Informatie Communicatie Back-office

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

ABN AMRO Project: Conceptueel model hypothekendomein

ABN AMRO Project: Conceptueel model hypothekendomein Opdrachtformulering Het opstellen van een kennismodel van het hypothekendomein middels de conceptuele analyse met CogNIAM. Dit kennismodel staat los van enige technische benadering en vervult de spilfunctie

Nadere informatie

Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt?

Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt? Zoekt u software? Of een oplossing die uw business vooruit helpt? SAAS CONSULTANCY PROJECT MANAGEMENT SUPPORT KLANT E-LEARNING DEVELOPMENT TRAINING BUSINESS PROCESS REDESIGN Alles centraal geregeld Verkoopt,

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil Vastgoedinformatiesystemen Thijs van der Spil Wat je wilt voorkomen is een systeem dat niet kan wat je nodig hebt dat veel te duur is in aanschaf of exploitatie dat niet kan meegroeien met je organisatie

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie

De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie De toegevoegde waarde van open standaarden voor een overheidsorganisatie 1 Open standaarden in de context van het plateaumodel De

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving

Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Aandachtspunten bij de transitie naar een Big Data-omgeving Organisaties worden steeds meer voor de uitdaging gesteld om grote volumes aan data te verwerken en op te slaan. Het gemiddelde volume aan data

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl

SaaS / ASP PIANOo. 20 april 2009, Amsterdam. drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl SaaS / ASP PIANOo 20 april 2009, Amsterdam drs. Arne Smedema a.smedema@mitopics.nl Onafhankelijk IT-advies vanuit de combinatie van technische, bedrijfskundige en juridische expertise Agenda Even voorstellen

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl What kind of StUF? Acroniem: Standaard Uitwisseling Formaat voor (gemeentelijke) applicaties.

Nadere informatie

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB

Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB Kritieke succesfactoren bij ERP-implementaties in het MKB ERP nu ook geschikt voor midden- en kleinbedrijf Was Enterprise Resource Planning (ERP) tot aan het begin van het millennium vooral voor de grote

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010

www.novell.com Veelgestelde vragen van Partners WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 Veelgestelde vragen van Partners www.novell.com WorkloadIQ Veelgestelde vragen 17 augustus 2010 W a t i s d e I n t e l l i g e n t W o r k l o a d M a n a g e m e n t m a r k t? De Intelligent Workload

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014

Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Food Solution & Heemskerk OBUG 2014 Agenda - Introductie - W. Heemskerk BV - Wat is de Ordina Food Solution? - Waarom de Ordina Food Solution? - Aanpak - Resultaten 2 3 Historie W. Heemskerk BV 1960: Opgericht

Nadere informatie

Meer Business mogelijk maken met Identity Management

Meer Business mogelijk maken met Identity Management Meer Business mogelijk maken met Identity Management De weg naar een succesvolle Identity & Access Management (IAM) implementatie David Kalff OGh 14 september 2010 't Oude Tolhuys, Utrecht Agenda Herkent

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1

Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect. Roel Wieringa Universiteit Twente. 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Competenties van de Informatievoorzieningsarchitect Roel Wieringa Universiteit Twente 12 September 2007 NGI Werkgroep Architectuur 1 Twee onderwerpen 1. Informatievoorziening Informatievoorzieningsarchitectuur

Nadere informatie

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten

Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten Verschillen in QA aanpak tussen ERP projecten en niet-erp projecten SYSQA B.V. Almere Datum : 06 mei 2013 Status : definitief Versie : 2.0 Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 5 Overzicht

Nadere informatie

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties Capita Selecta voor administratieve applicaties Bij afstudeerproject: Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder 26 augustus 2006 Inhoud 26

Nadere informatie

Microsoft Office System Migraties. De impact van migraties op uw Office Business Applicaties

Microsoft Office System Migraties. De impact van migraties op uw Office Business Applicaties Microsoft Office System Migraties De impact van migraties op uw Office Business Applicaties EVEN VOORSTELLEN! Maurice Ausum mausum@jsr.nl Erik van der Heijden evanderheijden@jsr.nl EVEN VOORSTELLEN! Office

Nadere informatie

enterprise; development; operations; CA Technologies; DevOps; management; agility; software delivery life cycle; SDLC; CA

enterprise; development; operations; CA Technologies; DevOps; management; agility; software delivery life cycle; SDLC; CA Asset 1 van 7 De kloof dichten tussen Dev en Ops Gepubliceerd op 12 may 2014 Hoe verbetert u de software delivery life cycle? DevOps wordt gezien als de volgende stap in Agility. In deze paper leest u

Nadere informatie

Service Virtualization @RABOBANK

Service Virtualization @RABOBANK Service Virtualization @RABOBANK TMA Dag 2015 eter Claassen RABOBANK Marc van Lint - IBM Agenda 1. Rabobank Context 2. DevOps Vision 3. roof en Implementeren 4. Voorbeelden 5. Ervaringen & Best ractices

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

Historische informatie in een Spatial Dynamisch Data Warehouse. Wil de Jong Enterprise Architect

Historische informatie in een Spatial Dynamisch Data Warehouse. Wil de Jong Enterprise Architect Historische informatie in een Spatial Dynamisch Data Warehouse Wil de Jong Enterprise Architect Spatial Eye Synergiedag 2 februari 2012 Aanleiding Business Intelligence project De oplossing en aanpak BI-Visie

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie

Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland. Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Onderzoeksresultaten Cloud Computing in Nederland Alfred de Jong Principal Consultant Practice Leader Architectuur & Innovatie Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau

Nadere informatie

Sneller ritsen met internet applicaties?

Sneller ritsen met internet applicaties? VERRICHTEN INRICHTEN RICHTEN Sneller ritsen met internet applicaties? BESTURING PRODUCTEN PROCESSEN ORGANISATIE APPLICATIES GEGEVENS van de bedrijfsvoering van de bedrijfsvoering Door : Rimko van den Bergh

Nadere informatie

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2

GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 GEMeentelijke Model Architectuur GEMMA 2 Wordt het ook gebruikt? Het GEMMA portfolio GEMMA architectuurproducten Principes Informatiearchitectuur Procesarchitectuur en referentieprocessen (nu ook referentie

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten

Projektaanpak Grote Bedrijven. 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Projektaanpak Grote Bedrijven 10 Oktober 2011, Kontakt der Kontinenten Agenda Kort voorstellen deelnemers Wat is de beste projektaanpak? Case studies vanuit vooronderzoek Gemeenschappelijke bevindigen

Nadere informatie

Supply Chain Solutions

Supply Chain Solutions Supply Chain Solutions Actemium Supply Chain Solutions verbetert uw efficiency op de werkvloer door real-time identificatie en registratie van de goederenstroom. Een naadloze aansluiting tussen uw backofficesysteem

Nadere informatie

Zijn ERP Systemen log?

Zijn ERP Systemen log? Zijn ERP Systemen log? Intelligent op weg Waar gaat het om? ERP is een verzamelnaam voor toepassingen welke door organisaties worden gebruikt ter ondersteuning van de primaire bedrijfsprocessen. Een aantal

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen 7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen Organisaties die zich op dit moment (opnieuw) in een CRM software selectie traject begeven, hebben een grote uitdaging. Daar waar vroeger

Nadere informatie

Base24 database suite

Base24 database suite Base24 database suite Introductie De Base24 database suite is een zeer geavanceerde database oplossing die ontworpen is voor de management, opslag, inzage en uitwisseling van medische informatie zoals

Nadere informatie

betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM

betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM Digikoppeling Appliance Yenlo betrouwbare communicatie tussen overheden onderling en met burgers YENLO.COM Het uitwisselen van elektronische berichten dient uniform, betrouwbaar en via open standaarden

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau

Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau Factsheet KICKSTARTERS Mirabeau KICKSTARTERS We lanceren binnen twee maanden een nieuw digitaal platform waarmee u in hoog tempo business value genereert. De digitale transformatie is in volle gang. Consumenten

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie