Oplossing Examenvragen Software-ontwerp ( )

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Oplossing Examenvragen Software-ontwerp (2007-2008)"

Transcriptie

1 1 Oplossing Examenvragen Software-ontwerp ( ) door Faysal Boukayoua 1. Geef de definitie van real-time systemen. Een real-time systeem is een informatieverwerkend systeem dat moet reageren op extern gegenereerde signalen binnen een eindige, opgegegen tid. Een laat antwoord = een slecht antwoord. 2. Wat betekent hard, soft, real en firm real-time? hard real-time: 1 laat antwoord = falen van systeem (hartmonitor, kerncentrale,...) soft real-time: 1 laat antwoord = kwaliteitsverlies. Herhaaldelik missen van deadline = falen (vluchtreservatiesysteem, data-acquisitiesysteem). firm real-time: combinatie van 2 vorige (beademingstoestel: een paar seconden vertraging in beademing is niet erg) real real-time: hard real-time met zeer korte responstiden (raketgeleidingssysteem) 3. Geef de figuur voor een typisch embedded systeem en bespreek. 4. Wat zin de kenmerken van real-time systemen? 1. Groot en complex Groot, want grote verscheidenheid aan real-world gebeurtenissen waar op moet kunnen gereageerd worden Complex, want systeem moet continu mee veranderen met wizigende noden en activiteiten. 2. Werken met echte getallen: rekening houden met sampling en nauwkeurigheid (ADC's en DAC's)

2 3. Extremely reliable & safe Hoe meer afhankelikheid van computers, hoe erger de gevolgen kunnen zin van iets dat mis loopt (economisch, milieu, mensenlevens) Minimaliseren kans op menselike fouten! Rekening houden met moeilikheden inherent aan toepassing + bi softwareontwikkeling 4. Concurrent control of seperate components Nood aan parallele processing Makkeliker als programmeertaal ondersteuning voor parallelisme heeft 5. Real-time facilities Responstid cruciaal systeem krachtig genoeg nemen zodat worst case-gedrag geen ongewenste vertraging geeft tidens kritische periodes Nodig: Opgeven tidstip van uitvoering Opgeven van deadlines Reageren wanneer niet aan alle vereisten kan voldaan worden Reageren op situaties waar tidseiseisen dynamisch wizigen (noodlanding vliegtuig) Om antwoordtiden te halen voorspelbaar gedrag nodig (=probleem!) 6. Interface met hardware (machine-afhankelik) Vroeger: OS en assembly language Nu: tid-kritisch. Huidige middelen geven verhoogde betrouwbaarheid en directe controle geen low-level programming meer. 7. Efficiënte implementatie en uitvoeringsomgeving: focus op oplossing abstractie van implementatiedetails indien reponstiden grootteorde µs, geen taalmogelikheid gebruiken die grootteorde ms aankan 5. Bespreek het simple process model (fixed-priority-scheduling, rate monotonic assignment, schedulability test). 1. Simple process model Vast aantal processen Alle processen periodisch, met gekende periodes 1 Processen onafhankelik van elkaar System overhead, context-switching,... verwaarloosd (= zero-cost ) 1 Belangrik onderscheid: Periodisch: vast tidsinterval tussen elke release = periode Aperiodisch: helemaal geen regelmaat in tid tussen elke release moeilik uit te drukken in scheduling Sporadisch: er zit een minimum tidsinterval tussen elke release (minimum interarrival time). Proces mag minder vaak opgestart worden, maar niet vaker. = manier om beter te kunnen werken met aperiodische processen. 2

3 3 Alle processen hebben deadline = periode (process moet voltooid zin vooraleer het volgende keer losgelaten wordt) Alle processen hebben een vaste worst-case execution time 2. Fixed-priority-scheduling Meest gebruikt elk proces heeft vaste, statische prioriteit (prioriteit vloeit voort uit tidseisen) volgorde van uitvoering bepaald door prioriteit 3. Rate monotonic assignment = toewizen van prioriteit op basis van lengte van periode periodelengte prioriteit: T i <T P i >P Rate monotonic assignment is optimaal: als een reeks processen kan ge-scheduled worden met een fixed priority assignment scheme, dan kan deze ook steeds gescheduled worden met een rate monotonic assignment scheme.!! prioriteit 1 is laagste (minst belangrike) prioriteit 4. Schedulability test: dit is een test, aan de hand van een specifieke formule, op basis van dewelke men kan bepalen of een reeks processen kunnen ge-scheduled worden. Richtlinen zin: Alle processen moeten schedulable zin, gebruik makend van average execution times en average arrival rates Alle hard real-time processen moeten schedulable zin, gebruik makend van worst case execution times en worst case average arrival rates van alle processen (ook soft realtime) 6. Wat is het probleem bi scheduling als processen interageren (priority ceiling protocols)? Probleem: proces van hogere prioriteit dat een resource nodig heeft die in het bezit is van een proces van lagere prioriteit en daardoor moet wachten (geblokkeerd) = priority inversion Priority ceiling protocols: Met deze protocollen wordt op 1 enkele processor: een hogere-prioriteitsproces maximaal 1 keer geblokkeerd door een proces van lagere prioriteit deadlocks vermeden transitief blokkeren vermeden: transitief blokkeren = als proces van hogere prioriteit geblokkeerd processen met lagere prioriteit ook geblokkeerd wederzidse uitsluiting gewaarborgd Protocollen: Original ceiling priority protocol (OCPP): Default statische prioriteit voor elk proces Dynamische prioriteit voor elk proces = max uit verzameling prioriteiten

4 4 gevormd door eigen statische prioriteit en prioriteiten die proces overerft 2 door blokkeren van hogere-prioriteitsprocessen. Static ceiling value voor elke resource = max prioriteit uit de verzameling processen die het gebruiken. Een proces kan een resource vergrendelen als zin dynamische prioriteit hoger is dan de ceiling van elke huidig vergrendelde (niet door het proces zelf) resource. Illustration 1: Voorbeeld van OCPP Immediate ceiling priority protocol(icpp): Default statische prioriteit voor elk proces Static ceiling value voor elke resource = max prioriteit uit de verzameling processen die het gebruiken. Dynamische prioriteit voor elk proces = max uit verzameling gevormd door eigen prioriteit en ceiling values van resources die door het proces vergrendeld zin. (NIET ZEKER) Weerom: een proces kan een resource vergrendelen als zin dynamische prioriteit hoger is dan de ceiling van elke huidig vergrendelde (niet door het proces zelf) resource. Gevolg: Bi ICPP zal de blokkering van een proces helemaal in het begin plaatsvinden. Eenmaal een proces begint met uitvoeren ZULLEN per definitie alle nodige resources vri zin. Indien niet, dan zou een ander proces een even hoge / hogere prioriteit krigen en zou de uitvoering worden uitgesteld. OCPP versus ICPP Worst case-gedrag nagenoeg dezelfde. 2 Priority inheritance: als proces met prioriteit 1 een belangriker proces met prioriteit 5 blokkeert, dan krigt het eerste proces tidelik prioriteit 5, zodat geen priority inversion optreedt.

5 5 ICPP makkelikst te implementeren. ICPP heeft minder context-switching want blokkeringen voornamelik in het begin. ICPP geeft meeste prioriteitsveranderingen OCPP verandert prioriteit enkel indien er een echte blokkering komt R i +J T C 3 worst case reponse time = worst case computation time + total inteference 7. Leg de volgende formule uit: R i +B i hp i D i R i I i time Illustration 2: Voorbeeld van ICPP Gedurende R, zal elke hogere-prioriteitstaak een # keer uitvoeren. R i = # releases van hogere-prioriteitstaak. T R i T C = totale interferentie door hogere-prioriteitstaak I i = R i hp i T C R i I i hp i 3 R: worst case response time C: worst case computation time I: interference time of higher priority tasks T: period D: deadline B: worst case blocking time J: release itter = totale inteferentie op taak I van alle hogere-prioriteitstaken R i T C

6 6 Rekening houden met blocking: R i I i B i B i hp i R i T C Rekening houden met release itter: sporadisch proces ge-released door een periodiek proces (met periode T) op 0, T-J, 2T-J, 3T-J 1 inteferentie als R i [0,T J ] 2 inteferenties als R i [T J,2T J ] 3 inteferenties als R i [2T J,3T J ] R i I i B i B i hp i R J i i T C 8. Wat zin de problemen bi het instellen van de delay voor een proces? Delay (absoluut of relatief) is minimum delay en niet maximum delay! Problemen: Lokale drift = over-run afkomstig van zowel absolute als relatieve delays: kan niet geëlimineerd worden! Cumulatieve drift = over-run door cumuleren van alle lokale driften: kan wel verholpen worden Oplossing: Mét cumulatieve drift (verkeerd): task T; task body T is begin loop Action; delay 5.0; //Kan niet minder dan 5 seconden vertragen (cumulatieve drift mogelik) end loop; end T; Zonder cumulatieve drift (uiste manier): task body T is Interval : constant Duration := 5.0; //constante van 5 seconden Next_Time : Time; begin Next_Time := Clock + Interval; loop Action; delay until Next_Time; Next_Time := Next_Time + Interval; end loop; end T;

7 9. Hoe reageer e op het niet voorkomen van een extern event? Door het proces dat aan het draaien is, te laten wachten op de externe event. Indien deze niet binnen een opgegeven tid plaatsvindt, dan wordt het proces afgebroken (timeout): Ada: select delay 0.1; then abort -- action end select; RT Java: via Timed, een subklasse van AsynchronouslyInterruptedException. Wanneer maximale tid verstreken, wordt een AsynchronouslyInterruptedException opgeworpen, die dan kan worden afgehandeld. 10. Welke tidseisen kan e stellen op processen? Deadline: tegen wanneer ten laatste voltooid Minimum delay: minimale tid die voorbi moet zin vooraleer proces start Maximum delay: tid die maximaal voorbi mag zin vooraleer proces start Maximum execution time: maximale verstreken rekentid Maximum elapse time:maximale verstreken tid (tout court) Hard real-time // soft real-time // firm real-time // interactief. Periodisch // sporadisch //aperiodisch 11. Hoe detecteer e het overschriden van tidseisen en hoe ga e erop reageren? Ada: er wordt bepaalde code voorzien die zou worden uitgevoerd met als delay de deadline van het proces. Indien de deadline gehaald wordt, wordt de code nooit uitgevoerd.!!!stopt proces met uitvoering en begint recovery procedure Java: Er wordt een asynchrone event opgeworpen wanneer bvb. de maximale rekentid (cost) of de deadline zin verstreken. Deze events worden afgehandeld met event handlers.!!!proces kan gestopt worden of toegelaten worden om verder te werken (evt. met andere prioriteit) 12. Wat zin atomische acties en wat zin de eisen ervoor? Wat? Actie atomisch als proces die het uitvoert Eisen: niet bewust is van andere actieve processen en vice versa; niet communiceert met andere processen tidens uitvoering actie; er geen toestandswizigingen zin, behalve die die het proces zelf veroorzaakt. Proces zal ook zin eigen toestandswizigingen niet bekend maken tot de actie voltooid is (bvb: veranderen waarde van variabele) als direct en ondeelbaar kan worden gezien door andere processen goed gedefinieerde grenzen (begin, einde, scheiding tussen processen betrokken bi atomische actie en deze die dat niet zin) 7

8 Ondeelbaar: geen uitwisseling informatie tussen interne en externe processen (behalve resourcemanagers) waarde van gedeelde data na acties bepaald door strikte opeenvolging van acties in bepaalde volgorde orde geen synchronisatie bi start: processen kunnen op momenten binnenkomen alle processen moeten wachten tot het mogelik is om allemaal tegelik de atomische actie te verlaten. 13. Bespreek conversations, dialogs en colloquys (hier: backward error recovery) 4. Conversation //In proces P1: action A with (P2, P3) do ensure <acceptance test> by -- primary module else by -- alternative module else by -- alternative module else error end A; Wanneer processen binnenkomen, wordt hun toestand opgeslagen. De set van entry points (ingangen) vormt een recovery line. Proces in conversation kan enkel communiceren met andere actieve processen in conversation en algemene resource managers. Aangezien een conversatie opgebouwd is uit atomische acties, wordt deze eigenschap ervan overgeërfd. Om conversation te verlaten moeten alle processen slagen voor de acceptance test. Geslaagd? Conversation beëindigd en recovery points verwiderd Niet geslaagd? ALLE processen hersteld tot hun oorspronkelike staat. Bi faling herstelling + overgaan tot alternatieve module. Alle alternatieven falen ook? recovery op hoger niveau Verschil in opvatting: Originele definitie: alle deelnemende processen moeten binnen zin voor 1 eruit kan Hier: zolang actieve processen in conversatie er niet mee willen communiceren, is het niet nodig dat een proces zich er bevindt. Indien toch communicatie gewenst, kan het actieve proces wachten (blokkeren) tot nodige proces binnenkomt of voortdoen. Voordelen: 4 Op de slides kon ik niet direct voor 100% terugvinden wat ik zocht. Een groot deel van het boek van real-time systems staat online als preview: 8

9 Kritieken Dialogs Mogelik om conversaties te specifiëren zonder verplichte deelname Mogelik dat processen met een deadline de conversatie verlaten en verder doen. Eventueel met uitvoer van een alternatieve code. Bi faling ALLE processen hersteld en in alternatieve modus Voor 2de module kan het misschien zin dat een proces met totaal andere processen zou moeten communiceren. Acceptance test voor elke module kan anders zin. Processen die willen deelnemen aan een backward recoverable atomic action, voeren een DIALOG statement uit. Elk proces dat wil deelnemen, definieert ook een DISCUSS-statement De reeks DISCUSS statements vormt hier de recovery line Dialog faalt? processen hesteld tot hun oorspronkelike staat. Er zin geen alternatieve modules! Wel mogelik om verschillende dialogs samen te nemen tot een dialog sequence: SELECT --dialog 1 OR --dialog 2 //Als dialog 1 faalt OR dialog 3 //Als dialog 2 faalt ELSE --laatste redmiddel //Als alle dialogs gefaald hebben END SELECT Colloquy = gecombineerde uitvoering van verwante dialog sequences (1 in elk proces dat deelneemt) 14. Bespreek atomische acties en forward error recovery. //Exception handling: action A with (P2, P3) do -- the action exception when exception_a => -- sequence of statements when exception_b => -- sequence of statements when others => raise atomic_action_failure; end A; Exception in 1 proces van een atomic action? Opgeworpen in alle deelnemende processen (alle deelnemende processen maken deel uit van de forward error recovery). =Asynchrone exception (want komt van een ander proces). 9

10 Zowel termination als resumption model mogelik als geen opvang is in een van de deelnemende processen of als opvang faalt atomic action faalt met een standaard exception atomic_action_failure, opgegooid in alle betrokken processen Omgaan met 2 concurrent opgegooide exceptions: 2 handlers in elk proces welke handler kiezen? 3e exception gebruiken die wist op optreden van 2 vorige tegelik. exception tree: handler gebruiken voor exception op wortel van kleinste subtree die alle opgetreden exceptions bevat. Onduidelik hoe parameters van fouten combineren... Omgaan met exceptions en geneste atomische acties Probleemstelling: proces in een atomische actie gooit een exception op. ALLE processen moeten meedoen aan recovery. Een (nested) atomic action is echter ondeelbaar! Mogelike oplossingen: Wachten met opgooien van exception tot geneste atomische actie voltooid. Dit is echter niet zo een goed idee want: De exception kan iets te maken hebben met een gemiste deadline. De exception tidelik onderdrukken kan dus een nefaste impact hebben op tidig reageren van het systeem. De exception kan gerelateerd zin aan een deadlock in de geneste atomische actie geneste actie zal dan nooit voltooid worden. Gebruik maken van een voorgedefinieerde abortion exception. Dit zal ervoor zorgen dat de geneste atomische actie gestopt wordt, zodat alle processen kunnen deelnemen aan de recovery. Indien er geen voorgedefinieerde abortion exception is, is er geen andere keuze dan te wachten op het voltooien van de geneste atomische actie. 15. Beschrif kort het HRT HOOD proces. 1. Hard Real-time Hierarchical Obect-Oriented Design 2. Focus op ontwikkeling van fysische en logische architectuur (architectural design). 3. obect-gebaseerde notatie 4. onderverdelen in modules met goed gedefinieerde interfaces: ofwel direct geïmplementeerd ofwel verder onderverdeeld 5. gestandaardiseerd formalisme: tekstueel en grafisch 6. Regels automatisch laten checken: bvb scheduling, precondities, design = voortgang van alsmaar specifiekere commitments commitments = eigenschappen van ontwerp die niet gewizigd mogen worden door de ontwerpers die zich op een specifieker ontwerp-niveau bevinden. 10

11 aspecten van design zonder commitment = obligations te behandelen in lagere (specifiekere) niveaus. 8. ontwerpverfining (obligations omzetten naar commitments) vooral beïnvloed door beperkingen van uitvoeringsomgeving: resource constraints: CPU klokfrequentie, netwerkbandbreedte,... mechanism constraints: interrupt priorities, task dispatching, data locking, 9. Obligations, commitments en constraints hebben belangrike invloed op architectuur-design. Architectuur-design kan opgesplitst worden in 2 delen: logical architecture: onafhankelik van uitvoeringsomgeving doel: vooral voldoen aan functionele eisen physical architecture: vooral niet-functionele eisen vormt een basis om a te gaan of aan functionele eisen voldaan wordt, na implementatie. 10. Verschillende soorten obecten: Actief: Controle over uitvoering eigen code In staat andere obecten op te roepen Passief: omgekeerde van actief protected: Controle over eigen operaties Niet mogelik om code van andere obecten op te roepen Mogen geen arbitraire synchronisatiebeperkingen hebben Blokkeertiden die ze veroorzakn bi hun oproepers, moeten analyseerbaar zin Cyclisch: vertegenwoordigen periodieke activiteiten spontaan oproepen van code van andere obecten Sporadisch: vertegenwoordigen sporadische activiteiten spontaan oproepen code van andere obecten 11. Naar einde van ontwerp toe mag programma alle obecttypen bevatten, behalve actieve. actieve obecten enkel voor achtergrondtaken actieve obecten enkel gebruikt bi ontwerp moeten naar einde toe veranderd worden naar ander type. 11

12 Beschrif kort het ROPES proces. 1. Rapid Obect-Oriented Process for Embedded Systems 2. ROPES Macro Cycle 1. Analysis: identificatie van alle aspecten voor correctheid Requirements analysis 2. Design Informatie verkrigen van klant in vorm van: 1. use cases 2. state charts (toestandsdiagrammen?) 3. beperkingen Activiteiten: 1. use case maken 2. externe events identificeren 3. gedragsscenario's definiëren 4. beperkingen en interfaces naar andere systemen Systeem in grote delen splitsen en gedrag uitwerken externe actoren identificeren messages uitwerken tussen systeem en actoren protocols voor communicatie verfinen Systems analysis/engineering Obect analysis Architectural Mechanistic (~mechanisms?) Detailed 3. Translation 4. Testing

Oplossing mogelijke theorievragen Real Time Systemen

Oplossing mogelijke theorievragen Real Time Systemen Oplossing mogelijke theorievragen Real Time Systemen Dumon Willem - 4Elicti 2009-2010 Uit elk de 5 reeksen vragen wordt 1 vraag gesteld. Er kan een oefening ivm berekenen v Schedulability gegeven worden

Nadere informatie

soft: systemen waar deadlines belangrijk zijn maar waar het system nog correct blijft functioneren wanneer er een deadline gemist wordt

soft: systemen waar deadlines belangrijk zijn maar waar het system nog correct blijft functioneren wanneer er een deadline gemist wordt 1 Puntenverdeling Labo 3/20 Opdracht UML 5/20 Examen 12/20 2 Mogelijke examenvragen Op het examen zullen 3 of 4 vragen gesteld worden verdeeld over de leerstof. Er zal niets over de theorie van RT UML

Nadere informatie

Real-Time Systems (RTSYST)

Real-Time Systems (RTSYST) Real-Time Systems (RTSYST) Week 5 Real-time faciliteiten Wat willen we met tijd in een RT systeem? Gebruikvan de tijd. Tijd(sduur) meten. (Tot een) bepaalde tijd slapen. Beperkte tijd wachten = time-outs.

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems High-Performance Computing Optimizing compilers (generieke codes, maar ook specifieke rekenkernels). Parallel

Nadere informatie

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2.

Tim Mallezie Architectuur van besturingssystemen: Vraag A2. Procesbeheer: kenmerken van moderne besturingssystemen. 1. Bespreek de (drie) meest typische kenmerken van moderne besturingssystemen. 2. In hoeverre beantwoorden UNIX, Linux en Windows NT hieraan? Geef

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

Vraag 1... Vraag 2... Vraag 3...

Vraag 1... Vraag 2... Vraag 3... Nota: Schrijf je antwoorden kort en bondig in de daartoe voorziene velden. Elke theorie-vraag staat ofwel op 1.5 ofwel op 2 punten, en elke oefening op 10 punten. Het geheel staat op 60. Vraag 1...[.../3]

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding

VAN HET PROGRAMMEREN. Inleiding OVERZICHT VAN HET PROGRAMMEREN Inleiding Als je leert programmeren lijkt het nogal overweldigend om die eerste stappen te doorworstelen. Er zijn dan ook heel wat programmeertalen (Java, Ruby, Python, Perl,

Nadere informatie

Zelftest OOAD/UML. Document: N0767Test.fm 30/08/2010. ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium

Zelftest OOAD/UML. Document: N0767Test.fm 30/08/2010. ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium Zelftest OOAD/UML Document: N0767Test.fm 30/08/2010 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is gebaseerd op de inhoud van onze cursus OO

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

CPU scheduling : introductie

CPU scheduling : introductie CPU scheduling : introductie CPU scheduling nodig bij multiprogrammering doel: een zo hoog mogelijke CPU-bezetting, bij tevreden gebruikers proces bestaat uit afwisselend CPU-bursts en I/O-bursts lengte

Nadere informatie

Programmeren. Inleiding

Programmeren. Inleiding Programmeren Inleiding STAPPEN IN DE ONTWIKKELING VAN EEN PROGRAMMA 1. Probleem 1. Probleem Ideaal gewicht berekenen Wortel van een vierkantsvergelijking berekenen Schaakspel spelen Boekhouding doen 2.

Nadere informatie

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven

Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Vakgroep CW KAHO Sint-Lieven Objecten Programmeren voor de Sport: Een inleiding tot JAVA objecten Wetenschapsweek 20 November 2012 Tony Wauters en Tim Vermeulen tony.wauters@kahosl.be en tim.vermeulen@kahosl.be

Nadere informatie

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011

Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Workflow Management MIS 3TI 2010-2011 Een scenario CREATE ORDER PRE-PROCESSINGORDER PROCESSING PRODUCTION SHIPPING Work Collection of tasks that have to be executed sequentially or in parallel, by at least

Nadere informatie

Software Quality Assurance Plan

Software Quality Assurance Plan Software Quality Assurance Plan GameTrac Versie Datum Auteur(s) Opmerking 1.0 10-12-2010 Bram Bruyninckx Eerste iteratie 1 Door hieronder te tekenen verklaart u akkoord te zijn met dit document en zijn

Nadere informatie

Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 5.1-5.2, Appendix A.

Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 5.1-5.2, Appendix A. Gelijktijdigheid: Wederzijdse Uitsluiting & Synchronisatie Concurrency: Mutual Exclusion & Synchonization (5e ed: 51-52, Appendix A1) Processes zijn meestal niet onafhankelijk Bijvoorbeeld: 2 processen

Nadere informatie

Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden.

Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden. Herhaling Objectgeorïenteerd werken is gebaseerd op de objecten die door het systeem gemanipuleerd worden. De basisbouwsteen is het object; een geïntegreerde eenheid van data en operaties werkend op deze

Nadere informatie

ICT Infrastructuren: Processen en Threads. 18 november 2013 David N. Jansen

ICT Infrastructuren: Processen en Threads. 18 november 2013 David N. Jansen ICT Infrastructuren: Processen en Threads 18 november 2013 David N. Jansen Datum en Ajd van werkcollege na overleg met de aanwezigen: donderdag 8:45 10:30 Leerdoel voor vandaag. Stallings hoofdst 2 4 Hoofddoelen

Nadere informatie

Auteur: S. van Beek. Copyright 2011-02-03

Auteur: S. van Beek. Copyright 2011-02-03 Verwerking Resources Auteur: S. van Beek Copyright 2011-02-03 MS Project is er op uitgelegd om de kosten te bepalen door middel van het toekennen van resources aan een taak. Voor ons is het uitgangspunt

Nadere informatie

Die inputs worden op een gecontroleerde manier aangeboden door (test) stubs. De test driver zorgt voor de uiteindelijke uitvoering ervan.

Die inputs worden op een gecontroleerde manier aangeboden door (test) stubs. De test driver zorgt voor de uiteindelijke uitvoering ervan. Nota: Schrijf je antwoorden kort en bondig in de daartoe voorziene velden. De puntenverdeling is 2 punten per theorie-vraag en 8 punten per oefening. Het totaal is 40. Vraag 1. Er bestaan verschillende

Nadere informatie

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES

II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES II. ZELFGEDEFINIEERDE FUNCTIES In Excel bestaat reeds een uitgebreide reeks van functies zoals SOM, GEMIDDELDE, AFRONDEN, NU enz. Het is de bedoeling om functies aan deze lijst toe te voegen door in Visual

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN FACULTEIT DER TECHNISCHE NATUURKUNDE Tentamen Computers bij fysische experimenten (3BB20) op dinsdag 25 oktober 2005 Het tentamen duurt 90 minuten en wordt gemaakt zonder

Nadere informatie

Netwerken in productiesystemen. Automatiseringspiramide SCADA. Inleiding computersystemen en netwerken deel 2

Netwerken in productiesystemen. Automatiseringspiramide SCADA. Inleiding computersystemen en netwerken deel 2 6.1 6.2 Netwerken in productiesystemen 6.3 6.4 Automatiseringspiramide ERP (Enterprise Resource Planning) MES (Manufacturing Execution System) SCADA (Supervisory Control and Data Aquasition) 6.5 6.6 SCADA

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Dutch summary)

Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Nederlandse samenvatting (Dutch summary) Ditproefschriftpresenteerteen raamwerk voorhetontwikkelenvanparallellestreaming applicaties voor heterogene architecturen met meerdere rekeneenheden op een chip.

Nadere informatie

Zelftest Inleiding Programmeren

Zelftest Inleiding Programmeren Zelftest Inleiding Programmeren Document: n0824test.fm 22/01/2013 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST INLEIDING PROGRAMMEREN Deze

Nadere informatie

Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces

Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces Operating System Overview (Hfst 2) Wat is een OS? Wat was een OS? Evolutie van OS. OS als virtuele machine OS als beheerder van hulpbronnen (resources) Belangrijkste ideeën/concepten uit OS, incl. proces

Nadere informatie

Tentamen Object Georiënteerd Programmeren TI1206 29 oktober 2014, 9.00-11.00 Afdeling SCT, Faculteit EWI, TU Delft

Tentamen Object Georiënteerd Programmeren TI1206 29 oktober 2014, 9.00-11.00 Afdeling SCT, Faculteit EWI, TU Delft Tentamen Object Georiënteerd Programmeren TI1206 29 oktober 2014, 9.00-11.00 Afdeling SCT, Faculteit EWI, TU Delft Bij dit tentamen mag je geen gebruik maken van hulpmiddelen zoals boek of slides. Digitale

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems - Embedded systems - Specifieke software mappen op specfieke hardware. - Hardware synthesis. - Real-time

Nadere informatie

Van doemaar naar succesvol projectmanagement, de &-&-& Paradox. Ir. Roel Wessels ESEF 2012 13 maart 2012

Van doemaar naar succesvol projectmanagement, de &-&-& Paradox. Ir. Roel Wessels ESEF 2012 13 maart 2012 Van doemaar naar succesvol projectmanagement, de &-&-& Paradox Ir. Roel Wessels ESEF 2012 13 maart 2012 2 Vakmanschap Presteren bij niet-ideale omstandigheden 3 Vakmanschap Presteren ondanks tegenwind

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau

Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau Factsheet CONTINUOUS VALUE DELIVERY Mirabeau CONTINUOUS VALUE DELIVERY We zorgen ervoor dat u in elke volwassenheidsfase van uw digitale platform snel en continu waarde kunt toevoegen voor eindgebruikers.

Nadere informatie

Modeleren. Modelleren. Together UML. Waarvan maken we een model? overzicht les 14 t/m 18. ControlCenter 6.2

Modeleren. Modelleren. Together UML. Waarvan maken we een model? overzicht les 14 t/m 18. ControlCenter 6.2 Modelleren Werkelijkheid Modelleren Modeleren Waarvan maken we een model?!analyse " Maak een model van de te automatiseren werkelijkheid of van het op te lossen probleem! Domeinkennis = structuur! Functionele

Nadere informatie

Gebruiksaanwijzing elektronisch slot TeamLock 4

Gebruiksaanwijzing elektronisch slot TeamLock 4 ELEKTRONISCH SLOT MET MINSTENS 111.000.000 ECHTE INSTELMOGELIJKHEDEN Gebruiksaanwijzing elektronisch slot TeamLock 4 Het elektronisch slot TeamLock 4 is een elektronisch sluitsysteem, waarin max. 64 openingscodes

Nadere informatie

Inhoudstafel. UML (Unified Modeling Language)

Inhoudstafel. UML (Unified Modeling Language) UML (Unified Modeling Language) Inhoudstafel Inleiding...2 Waarvoor dient UML...2 Wat is UML... 2 Use-cases... 2 Inleiding...2 Voorbeeld...3 Eigenschappen van een goede use-case...3 Wat is een actor...4

Nadere informatie

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC

Inhoud vandaag. Interrupts. Algemeen ARM7 AIC Inhoud vandaag Interrupts Algemeen ARM7 AIC Interrupts Wat is een interrupt? Een interrupt is een onderbreking van de huidige bezigheden ten gevolge van een externe gebeurtenis, zodanig dat de bezigheden

Nadere informatie

ES1 Project 1: Microcontrollers

ES1 Project 1: Microcontrollers ES1 Project 1: Microcontrollers Les 5: Timers/counters & Interrupts Timers/counters Hardware timers/counters worden in microcontrollers gebruikt om onafhankelijk van de CPU te tellen. Hierdoor kunnen andere

Nadere informatie

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013

Geheugenbeheer. ICT Infrastructuren 2 december 2013 Geheugenbeheer ICT Infrastructuren 2 december 2013 Doelen van geheugenbeheer Reloca>e (flexibel gebruik van geheugen) Bescherming Gedeeld/gemeenschappelijk geheugen Logische indeling van procesonderdelen

Nadere informatie

Hardware-software Co-design

Hardware-software Co-design Jan Genoe KHLim Versie: maandag 10 juli 2000 Pagina 1 Wat is HW/SW Co-design Traditioneel design: De verdeling tussen de HW en de SW gebeurt bij het begin en beiden worden onafhankelijk ontwikkeld Verweven

Nadere informatie

Van Poort tot Pipeline. Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam

Van Poort tot Pipeline. Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Van Poort tot Pipeline Ben Bruidegom & Wouter Koolen-Wijkstra AMSTEL Instituut Universiteit van Amsterdam Van Poort tot Pipeline Pipeline processor One cycle machine Calculator File of registers Assembly

Nadere informatie

Temperatuur logger synchronisatie

Temperatuur logger synchronisatie Temperatuur logger synchronisatie Juni 10, 2010 1 / 7 Temperatuur logger synchronisatie Introductie Twee of meerdere ontvangers van het Multilogger systeem kunnen met de temperature logger synchronisatie

Nadere informatie

Inhoud. VBA Excel 2010

Inhoud. VBA Excel 2010 Inhoud VBA Excel 2010 Inhoudsopgave 0. INSTELLINGEN EXCEL 2010... 9 1. WAT IS VISUAL BASIC FOR APPLICATIONS... 16 1.1. Achtergrond... 16 1.2. VBA is meer dan een macrotaal... 16 Case 1: Macro "Walk of

Nadere informatie

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.

Software Mobiliteit. UAMS - 6 maart 2001. Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac. Software Mobiliteit Theo D'Hondt Lab voor Pogrammeerkunde Vrije Universiteit Brussel http://prog.vub.ac.be/~tjdhondt p. 1 Overzicht Stelling Objecttechnologie Distributie Mobiliteit Evolutie Besluit p.

Nadere informatie

ADVIES voor mobiele toepassingen

ADVIES voor mobiele toepassingen ADVIES voor mobiele toepassingen Software-expertise bij KaHo Sint-Lieven Bart Blanckaert Joris Maervoet Overzicht software-expertise (1/2) 1. Begeleiden van bedrijven bij het maken van hun keuze in Hardwareplatformen

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0

Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0 Beschrijving toolset Netwerk/Protocol/Applicatie test Datum 11 januari 2012 Auteur Louis de Wolff Versie 1.0 Netwerk evaluatie tools Inleiding In een pakket geschakelde netwerk gebeurt de communicatie

Nadere informatie

Praktijkinstructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270)

Praktijkinstructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270) instructie Industriële automatisering 3 (ICT09.3/CREBO:53270) pi.ict09.3.v1 ECABO, 1 april 2002 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd, overgenomen, opgeslagen of

Nadere informatie

Kleine cursus PHP5. Auteur: Raymond Moesker

Kleine cursus PHP5. Auteur: Raymond Moesker Kleine cursus PHP5 Auteur: Raymond Moesker Kleine cursus PHP PHP is platform en CPU onafhankelijk, open source, snel, heeft een grote userbase, het is object georiënteerd, het wordt omarmd door grote bedrijven

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

Frontend performance meting

Frontend performance meting Frontend performance meting als aanvulling op de traditionele manier van performancetesten René Meijboom rene@performancearchitecten.nl Introductie Uitdaging bij huidige klant Succesvolle performancetest

Nadere informatie

Een website maken met databasetoegang.

Een website maken met databasetoegang. Hoofdstuk 5 Een website maken met databasetoegang. In dit hoofdstuk gaan we het weblog dat je in hoofdstuk 4 hebt gemaakt verder uitbreiden. Een belangrijk onderdeel wordt toegevoegd aan de applicatie,

Nadere informatie

1 "log-file": "/var/log/pilight.log" 2 "log-file": "c:/pilight/pilight.log"

1 log-file: /var/log/pilight.log 2 log-file: c:/pilight/pilight.log Instellingen Instellingen...1 Introductie...2 Basis...2 port...2 standalone...2 pid-file...2 log-file...2 log-level...2 whitelist...3 stats-enable...3 watchdog-enable...3 Module paden...4 action-root...4

Nadere informatie

case: toestandsdiagrammen

case: toestandsdiagrammen Hoofdstuk 13 case: toestandsdiagrammen In dit hoofdstuk wordt het maken van de eerste versie van de toestandsdiagrammen voor het boodschappensysteem van Hans en Jacqueline uitgewerkt. 13.1 Vind klassen

Nadere informatie

Monte Carlo-analyses waarschijnlijkheids- en nauwkeurigheidsberekeningen van

Monte Carlo-analyses waarschijnlijkheids- en nauwkeurigheidsberekeningen van Waarom gebruiken we Monte Carlo analyses? Bert Brandts Monte Carlo-analyses waarschijnlijkheids- en nauwkeurigheidsberekeningen van gebeurtenissen kunnen een bruikbaar instrument zijn om de post Onvoorzien

Nadere informatie

Projectmanagement. Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning. Roel Grit

Projectmanagement. Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning. Roel Grit Projectmanagement Hoofdstuk 3 en 4 Het project van begin tot eind De planning Roel Grit Hoofdstuk 3 Van begin tot eind 1. Project organiseren en uitvoeren 2. Projectvoorstel 3. Intakegesprek met de opdrachtgever

Nadere informatie

Netwerk Interfacing Data Logging.

Netwerk Interfacing Data Logging. Handleiding Netwerk Interfacing Data Logging. EduTechSoft.nl 2009-2010 H.O.Boorsma. Pagina - 2 - Netwerk Interfacing Data Logging Pagina - 3 - Inhoud Inleiding.... 4 Beschrijving van het programma....

Nadere informatie

Een webserver bereikbaar maken voor IPv6

Een webserver bereikbaar maken voor IPv6 Een webserver bereikbaar maken voor IPv6 Handleiding Auteur(s): Jan Michielsen (SURFnet) Versie: 1.1 Datum: maart 2012 SURFnet bv Radboudkwartier 273 Postbus 19035, 3501 DA Utrecht T 030-2 305 305 F 030-2

Nadere informatie

Vraag 1. Vraag 1a TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN. Software architecture

Vraag 1. Vraag 1a TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN. Software architecture Software architecture IM0203 TERUGKOPPELING PROEFTENTAMEN Vraag 1 Vraag 1a Veel van de in het werkboek besproken patterns kunnen ingezet worden voor het referentiesysteem. We lopen de patterns hier stuk

Nadere informatie

Module 1 Programmeren

Module 1 Programmeren Module 1 Programmeren Programmeertalen 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Programmeertalen in historisch perspectief 13 1.2.1 Machinecode 13 1.2.2 Assembleertalen (assembly) 14 1.2.3 Hogere programmeertalen 15 1.2.4

Nadere informatie

Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g

Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g Vision ~ Knowledge ~ Results Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g Frank Dorst samenwerking, pragmatische aanpak en innovatie met Java en Oracle OGh DBA Dag: 11g in de praktijk

Nadere informatie

3.1 Opsomming data type

3.1 Opsomming data type Deel I Hoofdstuk 3: Klasse Model - gevorderd 2005 Prof Dr. O. De Troyer Klasse Model - gevorderd pag. 1 3.1 Opsomming data type Opsomming (enumeration) data type Data type waarvan de verzameling waarden

Nadere informatie

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen

Referentieniveaus uitgelegd. 1S - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1S rekenen. 1F - rekenen Vaardigheden referentieniveau 1F rekenen Referentieniveaus uitgelegd De beschrijvingen zijn gebaseerd op het Referentiekader taal en rekenen'. In 'Referentieniveaus uitgelegd' zijn de niveaus voor de verschillende sectoren goed zichtbaar. Door

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Handleiding helpdesk. Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark

Handleiding helpdesk. Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Beheer helpdesk... 3 1.1. Settings... 3 1.2. Applicaties... 4 1.3. Prioriteiten... 5 1.4. Gebruik mailtemplates...

Nadere informatie

in1671 - Operating System Concepten

in1671 - Operating System Concepten in1671 - Operating System Concepten drs J.W.J. Heijnsdijk Faculteit EWI, kamer 09.280 (Mekelweg 4) tel. 85804 email: Heijnsdijk@ewi.tudelft.nl 2005 1-1 Doel van een Operating System Wat is een Operating

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

Testomgevingen beheer

Testomgevingen beheer Testomgevingen beheer Testen brengt het verwachte resultaat en de huidige toestand bij elkaar. Het geeft aanknopingspunten om de planning te maken, het product te verbeteren en om zorgen bij belanghebbenden

Nadere informatie

in1671 - Operating System Concepten Doel van een Operating System Interrupts 3-Lagen model spooling (Simultaneous Peripheral Operation On Line)

in1671 - Operating System Concepten Doel van een Operating System Interrupts 3-Lagen model spooling (Simultaneous Peripheral Operation On Line) in1671 - Operating System Concepten Doel van een Operating System drs J.W.J. Heijnsdijk Faculteit EWI, kamer 09.280 (Mekelweg 4) tel. 85804 email: Heijnsdijk@ewi.tudelft.nl Wat is een Operating System?

Nadere informatie

High Availability & Disaster Recovery

High Availability & Disaster Recovery Disaster Recovery Problematiek en denkpistes voor oplossingen Cevi Usernamiddag 8 december 2009 9 december 2009 Cevi bedrijfspresentatie High Availability & Disaster Recovery Een theoretische benadering

Nadere informatie

Inleiding Software Engineering! Unit Testing, Contracten, Debugger! 13 Februari 2014!

Inleiding Software Engineering! Unit Testing, Contracten, Debugger! 13 Februari 2014! Inleiding Software Engineering Unit Testing, Contracten, Debugger 13 Februari 2014 Beknopte info over Unit Testing en Contracten kan je vinden op het einde van dit document. Eclipse beschikt over een handige

Nadere informatie

Verslag. Projectteam: 107 Datum: 16 oktober 2008 Project leden: Lennard Fonteijn Harish Marhe Nicoletta Saba Turgay Saruhan Robin Tummers

Verslag. Projectteam: 107 Datum: 16 oktober 2008 Project leden: Lennard Fonteijn Harish Marhe Nicoletta Saba Turgay Saruhan Robin Tummers Verslag SE Projectteam: 107 Datum: 16 oktober 2008 Project leden: Lennard Fonteijn Harish Marhe Nicoletta Saba Turgay Saruhan Robin Tummers In dit verslag zullen wij een beschrijving geven, over welke

Nadere informatie

Inhoud Deel een Het ontwikkeltraject 1 2 3

Inhoud Deel een Het ontwikkeltraject 1 2 3 5 Inhoud Inleiding 11 Deel een Het ontwikkeltraject 13 1 Werken binnen organisaties 15 1.1 Non-profit-organisatie 15 1.2 Profit-organisatie 16 1.3 Doelen 16 1.4 Rechtsvormen 16 Rechtspersoon 17 Persoonlijke

Nadere informatie

Functionaliteiten 4orange Connect

Functionaliteiten 4orange Connect Functionaliteiten 4orange Connect 4orange, 2014 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 4orange Connect: de nieuwste release van FileFrame 4orange Connect is de nieuwste release van FileFrame.

Nadere informatie

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Unified Process. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Unified Process Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Unified Process... 4 3. Fasering... 5 3.1.

Nadere informatie

Checklist basisontwerp SDM II

Checklist basisontwerp SDM II Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 5 Checklist basisontwerp SDM II Documentatie. Zijn de uitgangspunten voor het basisontwerp Is een plan van aanpak Zijn er wijzigingen op het Software Quality Assurance

Nadere informatie

FEDICT IAM SERVICE LEVEL AGREEMENT

FEDICT IAM SERVICE LEVEL AGREEMENT FEDICT IAM SERVICE LEVEL AGREEMENT Table of Content 1. Inleiding Dit ( SLA or Agreement ) is geldig voor de IAM Service tussen de klant (Fedict) en de nieuwe opdrachtnemer van het M1016 contract. Dit document

Nadere informatie

Niels Malotaux. 25 jaar West

Niels Malotaux. 25 jaar West Niels Malotaux niels@malotaux.nl www.malotaux.nl 1 Niels Malotaux Project Coach Evolutionair Project Management (Evo) Requirements Engineering Reviews and Inspecties Betrouwbaarheid Systemen die het gewoon

Nadere informatie

Informatica 2 Studiehandleiding

Informatica 2 Studiehandleiding Informatica 2 Studiehandleiding Embedded Systems Engineering Groep: ES1D ir drs E.J Boks 25-02-2010 Inhoud 1 Inleiding... 2 2 Doelstelling... 3 3 Beoordeling... 4 4 Eisen aan het verslag... 6 Voorbeeld

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

End-to-End Testen Acceptatietesten

End-to-End Testen Acceptatietesten End-to-End Testen Acceptatietesten Gerard Numan Polteq Test Services BV Agenda Krachtenveld V-model Hoe 2 1 Krachtenveld Techniek drijft de wereld Techniek overschrijdt alle grenzen Continue en parallelle

Nadere informatie

Automating the cockpit. Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment

Automating the cockpit. Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment Automating the cockpit Constructing an autonomous, human-like flight bot in a simulated environment Introductie Inhoud van de presentatie: afstudeerproject onderzoek ontwerp implementatie conclusies demonstratie

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3

Modelleren C Appels. Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both. 2 april 2010. 1 Inleiding 2. 3 Data 3. 4 Aanpak 3 Modelleren C Appels Christian Vleugels Sander Verkerk Richard Both 2 april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Probleembeschrijving 2 3 Data 3 4 Aanpak 3 5 Data-analyse 4 5.1 Data-analyse: per product.............................

Nadere informatie

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c Een Minimaal Formalisme om te Programmeren We hebben gezien dat Turing machines beschouwd kunnen worden als universele computers. D.w.z. dat iedere berekening met natuurlijke getallen die met een computer

Nadere informatie

Inleiding Digitale Techniek

Inleiding Digitale Techniek Inleiding Digitale Techniek Week 4 Binaire optellers, tellen, vermenigvuldigen, delen Jesse op den Brouw INLDIG/25-26 Optellen Optellen is één van meest gebruikte rekenkundige operatie in digitale systemen.

Nadere informatie

Programmeren in Java 3

Programmeren in Java 3 7 maart 2010 Deze les Zelf componenten maken Concurrency (multithreading): werken met threads levenscyclus van een thread starten tijdelijk onderbreken wachten stoppen Zelf componenten maken Je eigen component:

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Risk & Requirements Based Testing

Risk & Requirements Based Testing Risk & Requirements Based Testing Tycho Schmidt PreSales Consultant, HP 2006 Hewlett-Packard Development Company, L.P. The information contained herein is subject to change without notice Agenda Introductie

Nadere informatie

VMB1BLS 1-kanaals rolluiksturing voor universele montage. Handleiding

VMB1BLS 1-kanaals rolluiksturing voor universele montage. Handleiding VMB1BLS 1-kanaals rolluiksturing voor universele montage Handleiding Inhoud 1. Beschrijving... 3 2. Onderdelen... 3 3. Aansluitschema s... 2 3.1. In een Velbus domotica-installatie... 2 3.2. Standalone...

Nadere informatie

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model...

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 4 1.1.4. Wat is SQL?... 6 1.1.5. Verschillende categorieên

Nadere informatie

Zelftest Programmeren in Java

Zelftest Programmeren in Java Zelftest Programmeren in Java Document: n0883test.fm 22/01/2013 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST PROGRAMMEREN IN JAVA Deze test

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM

HOGESCHOOL ROTTERDAM HOGESCHOOL ROTTERDAM IAN02 - Informatie-analyse (objectgeoriënteerde analyse) M O D U L E W I J Z E R I A N 0 2 1 V A N 1 5 Modulecode: IAN02 Modulenaam: Informatieanalyse 2 Belasting (aantal cp): 2 Bestemd

Nadere informatie

Auditen van Agile projecten

Auditen van Agile projecten Auditen van Agile projecten Platform voor Informatiebeveiliging 10 december 2013 Merijn van der Zalm & Marcel Trijssenaar Agenda Belang van assurance op agile ontwikkelen Agile versus Waterval Perspectief

Nadere informatie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie

Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4. Hoofdstuk 4 : De Selectie Leren Programmeren met Visual Basic 6.0 Les 3+4 Hoofdstuk 4 : De Selectie Visual Basic 6.0 1 Basisstructuren (herhaling) Sequentie (HK2) : Alle opdrachten gewoon na mekaar uitvoeren. Hier worden geen keuzes

Nadere informatie

Serieel Protocol voor Robotica v1.3. David Vollmar 13 augustus 2013

Serieel Protocol voor Robotica v1.3. David Vollmar <d.vollmar@fontys.nl> 13 augustus 2013 Serieel Protocol voor Robotica v1.3 David Vollmar 13 augustus 2013 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Controle van het platform 3 2.1 Standaard voorgeschreven...................... 3

Nadere informatie

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma:

Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: Bijlage D Nadere uitwerking van de onderwijseenheden van het Associate degree-programma: 2 E JAAR (HOOFDFASE)... 2 ONDERZOEK... 2 IT SERVICE MANAGEMENT... 3 TESTEN... 4 CONNECTED DEVICES... FOUT! BLADWIJZER

Nadere informatie

Infosessie Datastream Handleiding

Infosessie Datastream Handleiding Infosessie Datastream Handleiding In onderstaande handleiding worden enkele basisprincipes van het zoeken naar gegevens in Datastream geïllustreerd. Voor meer achtergrond informatie over de software wordt

Nadere informatie

Variabelen en statements in ActionScript

Variabelen en statements in ActionScript Ontwikkelen van Apps voor ios en Android Variabelen en statements in ActionScript 6.1 Inleiding Als we het in de informatica over variabelen hebben, bedoelen we een stukje in het geheugen van de computer

Nadere informatie

IMP Uitwerking week 13

IMP Uitwerking week 13 IMP Uitwerking week 13 Opgave 1 Nee. Anders moet bijvoorbeeld een venster applicatie een subklasse zijn van zowel Frame en WindowListener. Als de applicatie ook een button of een menu heeft, dan moet het

Nadere informatie

Deel II: Modelleren en software ontwikkeling. Hoofdstuk 7 Software ontwikkeling - Overzicht. Naïeve benadering

Deel II: Modelleren en software ontwikkeling. Hoofdstuk 7 Software ontwikkeling - Overzicht. Naïeve benadering Deel II: Modelleren en software ontwikkeling Hoofdstuk 7 Software ontwikkeling - Overzicht 2005 Prof Dr. O. De Troyer, pag. 1 Naïeve benadering De vereisten voor het systeem worden geformuleerd en op basis

Nadere informatie