GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid?"

Transcriptie

1 GESCHIEDENIS Overhoring 1 Bestemming Hellas: sociaal en economisch domein & Minoïsche en Myceense cultuur /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Vul de legende bij de kaart aan. 1 Minoïsche Myceense Leg uit in één woord: expansie = groei 0,5 3 Wanneer begon de klassieke oudheid? ca. 800 v.c. 0,5

2 4 Geef vier voorbeelden van ongelijkheid in Hellas. Mogelijke antwoorden: - De bevolking werd ingedeeld in vrije mensen (burgers en vreemdelingen) en onvrije mensen (slaven). Die hadden verschillende rechten en plichten. - Vreemdelingen mochten geen grond kopen met hun geld. - Alleen rijke, meerderjarige Atheense mannen mochten stemmen in de 6de eeuw v.c. Armen, vrouwen, vreemdelingen en slaven mochten niet stemmen. Zij hadden geen inspraak. - Atheense vrouwen hadden veel minder rechten dan mannen. Babymeisjes werden vaak te vondeling gelegd, babyjongens niet. 5 Gaat het over Athene of over Sparta? Plaats kruisjes in de tabel. 4 Dit is een voorbeeld van een democratische samenleving. Dit is een voorbeeld van een militaire samenleving. ATHENE x SPARTA x Dit is een voorbeeld van een standensamenleving. x x Onderwijs is privé en vooral voor rijke burgerjongens. Ze leren lezen, schrijven, muziek, sport, wiskunde. x Waarden: leren wat schoon en goed is. Onderwijs is voor alle burgers. Vooral sport is belangrijk. Waarden: uithoudingsvermogen, gehoorzaamheid, eenvoud. x Vrouwen zijn geen burgers. x x Alle mannelijke burgers zijn politiek gelijk als ze hun opleiding volbracht hebben. x In deze polis teelden de boeren vooral graan. 6 Verklaar waarom de Mesopotamiërs en de oude Egyptenaren geen kolonies stichtten, en de oude Grieken wel. 1 Mesopotamië en het oude Egypte waren vruchtbare gebieden, waar voldoende voedsel was voor een groeiende bevolking. In het oude Griekenland was graan kweken moeilijk, en op wat men er wel gemakkelijk kon kweken (zoals olijven en druiven) kan een mens niet leven. Daarom gingen de oude Grieken op zoek naar vruchtbare gebieden, waar ze kolonies stichtten. Zo vonden zij een oplossing voor het voedseltekort en de groeiende bevolking. (Er vertrokken ook mensen voor de handel en uit onvrede met de politieke situatie). 7 Toon aan met een voorbeeld dat in Sparta de staat belangrijk was en niet het individu. 1 Spartaanse mannen moesten tot hun 30ste in het legerkamp blijven. Pas daarna mochten ze bij hun familie wonen.

3 GESCHIEDENIS Overhoring Bestemming Hellas: politiek domein /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Plaats volgende begrippen in de juiste kolom: oligarchie, efoor, democratie, Zeebond, landleger, tirannie. Athene democratie Zeebond tirannie Sparta oligarchie efoor landleger Vul de tekstvakjes aan met de bevolkingsgroepen die geweerd werden uit de Atheense democratie.... behalve vrouwen, natuurlijk! Slaven mogen uiteraard niet stemmen. De vreemdelingen ook niet! En niemand onder de dertig natuurlijk! Uit: Waanzinnig om te weten, De Gave Grieken 3 Plaats de letters van de volgende Atheense bestuursvormen in chronologische volgorde en combineer dan ook met de juiste uitleg. Bestuursvormen: A tirannie B democratie C aristocratie chronologische volgorde uitleg Uitleg: 1 De rijkste standen hebben de politieke macht. Eén persoon regeert in z n eentje. 3 De macht ligt bij het volk, dat de leiders kiest. C A B 1 3

4 4 Waar of niet waar? Heb je niet waar geantwoord, geef dan onder de stelling de verbetering. De oude Atheense politiek is een goed voorbeeld van discontinuïteit. Het schervengerecht was het Atheense systeem om mensen te kiezen voor het bestuur. Het diende om mensen met te veel macht te verbannen. In een oligarchie hebben velen de macht over weinigen. In een oligarchie hebben weinigen de macht over velen. Pisistratus was een alleenheerser die het goed voorhad met de burgers van Athene. De 5 eforen, jonger dan vijftig, bestuurden Sparta. Ze waren ouder dan vijftig. waar niet waar 5 Welke verbetering aan de Atheense democratie is toe te schrijven aan Pericles? Dankzij hem werden ambtenaren uitbetaald en konden dus ook armere mensen deelnemen aan het bestuur. Hoe zorgde deze verbetering voor oorlog tussen Sparta en Athene? Het geld voor de uitbetaling van de ambtenaren kwam van de Attisch-Delische Zeebond. Athene misbruikte haar macht. Vele stadstaten deden hierover hun beklag in Sparta. 6 Geef twee oorzaken voor het feit dat Griekenland verdeeld was in onafhankelijke stadstaten. - De verschillende volkeren die ooit inweken, zorgden voor de indeling in verschillende stadstaten. - Het bergachtige karakter zorgde voor nog meer afscheiding tussen de verschillende stadstaten. 7 Geef twee redenen waarom de oude Atheense democratie maar moeilijk te rijmen valt met onze hedendaagse Belgische democratie. - In onze democratie is iedereen vrij, terwijl er in Athene slavernij bestond. - In onze democratie mogen ook vrouwen stemmen.

5 GESCHIEDENIS Overhoring 3 Bestemming Hellas: cultureel domein /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Bewijs aan de hand van een voorbeeld dat de Grieken competitief waren ingesteld. 0,5 Mogelijke antwoorden: - Om de 4 jaar organiseerden de Grieken Olympische Spelen. Vanuit alle stadstaten werden atleten afgevaardigd. - De Grieken organiseerden regelmatig wedstrijden, zoals de Dionysia. - De Griekse stadstaten ijverden om de hegemonie over Hellas te verkrijgen. Op volgende afbeelding zie je een Griekse man die het orakel van Delphi raadpleegt. Waarom raadpleegden de Grieken een orakel? Om raad te krijgen bij moeilijke beslissingen. 3 Welke van onderstaande kenmerken kunnen worden toegeschreven aan de Griekse religie? Kruis aan. De Griekse godsdienst was polytheïstisch. De Griekse godsdienst was monotheïstisch. Griekse goden werden voorgesteld als dieren. De Griekse goden hadden menselijke kenmerken. De Griekse goden werden vereerd in tempels. De Grieken brachten offers aan hun goden. Iedere stadstaat of kolonie vereerde andere goden. De Grieken hadden één geloofsboek met daarin godsdienstige voorschriften. 4 4 Geef 1 gelijkenis en 1 verschil tussen een Griekse tempel en een moskee of kerk. Gelijkenis: Een tempel wordt, net als een moskee of kerk, gebouwd ter ere van de god(en). Verschil: In tegenstelling tot een kerk of moskee mochten de gelovigen de tempel niet betreden.

6 5 Benoem de verschillende onderdelen van een tempel. 3,5 metopen trigliefen fronton fries kapiteel van de zuil architraaf schacht van de zuil 6 Welk beeldhouwwerk hoort bij welke periode? Schrijf ook de volgende kenmerken in het juiste vakje: natuurgetrouw, blokvormige massa, veel beweging, houterige houding, zonder emotie, overdreven emotie (pathos), realistische lichaamsbouw, beweging, gebruik van steunbeen periode archaïsche periode 800 v.c. 500 v.c. klassieke periode 500 v.c. 350 v.c. hellenistische periode 350 v.c. 150 v.c. foto 3 1 kenmerken - blokvormige massa - natuurgetrouw - natuurgetrouw - houterige houding - realistische lichaamsbouw - realistische lichaamsbouw - zonder emotie - veel beweging - gebruik van steunbeen - overdreven emotie - beweging (pathos)

7 7 Duid de verschillende periodes van de beeldhouwkunst aan op onderstaande tijdbalk. 3 klassieke periode archaïsche periode hellenistische periode I I I I I I I I I I I I 1000 v.c. 900 v.c. 800 v.c. 700 v.c. 600 v.c. 500 v.c. 400 v.c. 300 v.c. 00 v.c. 100 v.c Tot welke orde behoren de onderstaande zuilen? 3 Dorische orde Ionische orde Korinthische orde 9 Bewijs dat de Griekse filosofen tot de grondleggers van de moderne wetenschap kunnen worden gerekend. 5 Ze probeerden de gebeurtenissen in de natuur te begrijpen door de natuur zelf te bestuderen, in plaats van hun toevlucht te nemen tot de overgeleverde mythen. De natuurfilosofen zetten dus de eerste stap zetten in de richting van een wetenschappelijke denkwijze. 10 Wat bedoelen we met een lingua franca? De term lingua franca verwijst naar een taal die op grote schaal als gemeenschappelijk communicatiemiddel wordt gebruikt tussen mensen met een verschillende moedertaal. 11 Welke betekenis had het begrip barbaren voor de Grieken? Niet-Griekssprekende volkeren. Voor de Grieken leek een andere taal alleen maar op gebrabbel.

8

9 GESCHIEDENIS Overhoring 4 Bestemming Rome: sociaal en economisch domein /10 naam: klas: nr.: datum: 1 In het vroege Rome was er op het economisch domein een belangrijke evolutie: eerst: kleine landbouwbedrijfjes = vanaf de de eeuw v.c.: latifundia Welke teelten werden door Griekse kolonisten ingevoerd in wat nu Italië en Spanje heet? Druiven en olijven 1 3 Waarom leidde de Romeinse expansie tot een groeiende tegenstelling tussen arm en rijk? 3 - Een massa krijgsgevangenen stroomde Italië binnen. Ze werkten als slaven in de latifundia. Veel vrije boeren hadden geen werk meer en werden proletariërs in Rome. - Vooral de rijken profiteerden van de oorlogsbuit. 4 De hele rijken woonden in een stadshuis of domus. Vul de ontbrekende woorden aan. Mensen aten op ligbanken in de eetkamer Tuin met zuilen = muren aan de straatkant hadden geen ramen toiletten met afvoer waren verbonden met de stadsriolering impluvium (regenwaterbassin) gasten werden ontvangen in het 5 Standen in de Romeinse maatschappij 3 - De grote massa van het volk bestond uit winkeliers, ambachtslieden, kleine boeren en helemaal onderaan de loonarbeiders. Hun levensstandaard was vaak erg laag en de strijd tegen armoede hield nooit op. Het vinden van werk was een moordende concurrentiestrijd. Er was een groep die nog minder geluk had: de slaven. Over welke stand gaat dit tekstje? de plebejers - Sommigen van hen werden toch erg rijk zodat ze een paard konden onderhouden en deelnemen aan militaire veldtochten. Wat is de andere naam voor deze ridderstand? equites - Mijn familie hoort bij de aristocraten. Wij zijn altijd rijke grootgrondbezitters geweest. Wij zijn de bevoorrechte burgers in Rome. Van een aristocratisch meisje wordt verwacht dat ze zich ontwikkelt en studeert bij een huisonderwijzer. Ik kijk al uit naar mijn traditioneel Romeins huwelijk. Bij welke stand hoort dit meisje? de patriciërs

10 6 Welke begrippen worden hier uitgelegd? - Om sociale rust te bewaren deelde de staat goedkoop (soms gratis) graan uit en werden er openbare spelen georganiseerd. Brood en spelen - De familie vormde de basis van de Romeinse samenleving. Aan het hoofd ervan stond de pater familias. Hij had het recht zijn kinderen uit te huwelijken. Bij een echtscheiding behield hij altijd de voogdij over de kinderen. Een patriarchale samenleving 7 Over welke belangrijke persoon gaat het? - Een volkstribuun die land wou verdelen onder arme plebejers. In 133 v.c. werd hij gelyncht. Zijn lichaam werd met dat van 300 van zijn aanhangers in de Tiber geworpen. Tiberius Gracchus - Onder zijn leiding ontsnapte een groepje gladiatoren in Capua (73 v.c.). Zij bevrijdden duizenden slaven uit de veeboerderijen in het zuiden van Italië en vormden een echt slavenleger. Spartacus

11 GESCHIEDENIS Overhoring 5 Bestemming Rome: politiek domein & Etrusken /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Geef de drie regeringsvormen van het oude Rome in chronologische volgorde. Kruis daarna de vorm aan die het meest op ons Belgische systeem lijkt en zeg waarom. regeringsvorm Welke lijkt het meest op ons Belgische systeem en waarom? koninkrijk republiek keizerrijk In een republiek worden de leiders verkozen door het volk en dat is in onze democratie ook zo. Geef drie eigenschappen van het Romeinse leger die voor de nodige overwinningen zorgden. Onderstreep daarna de eigenschap waarvan je denkt dat die het meest succesvol was. Leg dan uit waarom. Eigenschappen van het Romeinse leger: discipline, strategie, organisatie Onderstreep nu de meest succesvolle eigenschap. Waarom denk je dat? Eigen antwoord, bijvoorbeeld: discipline, want als je soldaten niet heel precies de bevelen opvolgen, kun je nooit gebieden veroveren. 3 Kruip in de huid van Octavianus en maak propaganda voor jezelf! Creëer een kleine affiche met daarop daden van Octavianus die hem populair maakte bij de Romeinen. (Bijvoorbeeld:) - Hij zorgt voor vrede! - Hij deelt graan uit! - Hij geeft de soldaten een hogere soldij! Wat een fantastische leider!!!

12 4 Welk nut hadden de boeiende maar grotendeels verzonnen verhalen uit de tijd van het Romeinse koninkrijk? De verhalen gaven de Romeinen een geschiedenis waar ze trots op konden zijn en waarmee ze konden uitpakken. De Romeinse jeugd had hierdoor ook een voorbeeld waarnaar kon worden opgekeken. 5 Plaats volgende begrippen of namen bij de juiste periode: opkomst christendom, burgeroorlogen, inval van de Germanen, Octavianus, Tarquinius Superbus, sagen, opstand plebejers, start expansie, Julius Caesar, rijk gesplitst. periode Romeins koninkrijk Romeinse republiek Romeins keizerrijk begrippen of namen - Tarquinius Superbus - burgeroorlogen - opkomst christendom - sagen - opstand plebejers - inval van de Germanen - start expansie - Octavianus - Julius Caesar - rijk gesplitst 6 Vul onderstaand schema van de werking van de Romeinse republiek aan. Pontifex Maximus Taakomschrijving: Hij leidde het godsdienstige leven. Twee consuls, verkozen voor 1 jaar Taakomschrijving: Zij bestuurden Rome en hadden het bevel over het leger. Volksvergadering Wie? De mannelijke volwassen burgers Welke bevoegdheden? Zij kozen de consuls en de Pontifex. Later stemden zij ook de wetten en beslisten ze over oorlog en vrede. Senaat Wie? Mannelijke aristrocaten Welke bevoegdheden? Buitenlandse zaken, belastingen, openbare gebouwen, veiligheid. verkiezen advies geven aan

13 7 Duid op de volgende kaart Rome en de Tiber aan en arceer het gebied dat ooit onder controle stond van de Etrusken. T R 8 Geef één verschil en één gelijkenis tussen de Romeinse koningen en onze koning. verschil Romeinse koning verkozen door het volk, dus niet-erfelijk Belgische koning erfelijk gelijkenis blijven in principe levenslang koning

14

15 GESCHIEDENIS Overhoring 6 Bestemming Rome: cultureel domein /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Bewijs onderstaande stellingen aan de hand van een voorbeeld. - Rome was een multiculturele stad. Verschillende mogelijkheden: Trajanus als keizer van Spaanse herkomst, verkoop van exotische producten, aanwezigheid van Griekse slaven - Kunst en propaganda gingen vaak hand in hand in het oude Rome. Verschillende mogelijkheden: triomfzuil van Trajanus, triomfbogen, triomftochten, het inrichten van spelen, bouwen van utilitaire bouwwerken Heirbaan betekent letterlijk legerweg. Toch hadden deze wegen niet enkel een militair voordeel. Welk politiek en economisch voordeel hadden deze Romeinse wegen? Economisch: handelaars konden gebruik maken van een goed wegennetwerk om hun goederen over het RR te verspreiden. Politiek: koeriers konden op een snelle manier orders, wetteksten enz. verspreiden. 3 Welk voorbeeld van utilitaire architectuur wordt hier afgebeeld? Waarvoor diende het? Pont du gard soort bouwwerk: aquaduct functie: watervoorziening voor steden, nederzettingen

16 4 Zijn onderstaande stellingen juist of fout? Corrigeer waar nodig. 5 De Romeinse economie steunde op slavenarbeid. juist fout De overwonnen volkeren werden als tweederangsburgers behandeld. De overwonnen volkeren kregen heel veel kansen om carrière te maken binnen het Romeinse Rijk De Romeinen kopieerden in de bouwkunst eigenlijk alleen maar wat de Grieken al hadden uitgevonden. De Romeinen namen Griekse elementen over, maar gebruikten heel wat nieuwe bouwtechnieken en vonden heel wat nieuwe zaken uit. De Romeinse thermen zijn het best te vergelijken met onze hedendaagse zwembaden. In de Romeinse thermen gebeurde veel meer dan in onze hedendaagse zwembaden. Men kon er verschillende baden nemen, zich laten masseren, fitnessen, eten en drinken. Alle godsdiensten werden door de Romeinen aanvaard. De Romeinen stonden open voor nieuwe godsdiensten, zolang ze niet in strijd waren met hun eigen godsdienst en het staatbelang niet in gevaar brachten. 5 Wat is romanisatie? het militair opleggen van de Romeinse cultuur aan de overwonnen volkeren de geleidelijke groei van de stad Rome een liefdesroman geschreven door de dichter Horatius het proces waarbij de overwonnen volkeren geleidelijk het Latijn en de Romeinse munt, cultuur en gewoonten overnamen. de verovering van Dacië door de Romeinen (Dacië ligt in het huidige Roemenië) 6 Welk politiek idee lag er achter het principe van brood en spelen? Het gewone Romeinse volk kon van hun problemen worden afgeleid door hen te eten te geven en hun gedachten te verzetten door het organiseren van spelen. De populariteit van de machthebbers werd vergroot en het hield de bevolking rustig.

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid?

GESCHIEDENIS. 1 Vul de legende bij de kaart aan. 0,5. 2 Leg uit in één woord: expansie = 0,5. 3 Wanneer begon de klassieke oudheid? GESCHIEDENIS Overhoring 1 Bestemming Hellas: sociaal en economisch domein & Minoïsche en Myceense cultuur /10 naam: klas: nr.: datum: 1 Vul de legende bij de kaart aan. 1 Leg uit in één woord: expansie

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Inleiding geschiedenis Griekenland

Inleiding geschiedenis Griekenland Europa rond de Middellandse Zee rond 500 v. Chr. Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Inleiding geschiedenis Griekenland Rond 2000 v. Chr. Stedelijke centra: Op Kreta, Minoische cultuur Op Griekse

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de

Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de Tijdvakken Tijd van Grieken en Romeinen (3000 v.c. 500 na C.) / Oudheid K.A. * ontwikkeling van wetenschappelijk denken en denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat * klassieke vormentaal

Nadere informatie

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1

Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Paragraaf 1: Griekse beschaving - TL 1 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Floris Sieffers 07 October 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/65623 Dit

Nadere informatie

Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning

Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning DE ROMEINEN Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning van Alba Longa * Numitor afgezet door zijn

Nadere informatie

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID. Inhoudstafel. Emma Vanden Berghe (2013-2014)

GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID. Inhoudstafel. Emma Vanden Berghe (2013-2014) GESCHIEDENIS VAN DE KLASSIEKE OUDHEID Inhoudstafel 1 Inleiding: p. 23-46 I. INLEIDING 1. Bronnen en chronologie Bronnen Geschreven bronnen Ongeschreven bronnen Brongebruik Chronologie Relatieve en absolute

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Situering in tijd en ruimte

Situering in tijd en ruimte Situering in tijd en ruimte Rome groeide tussen 753 v.c. en 476 uit tot een echt wereldrijk. Binnen deze tijdspanne kunnen we drie periodes onderscheiden: Rome als koninkrijk, als republiek en tenslotte

Nadere informatie

Geschiedenis Tijdvak CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/101047

Geschiedenis Tijdvak CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/101047 Geschiedenis Tijdvak 02 01 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 10 mei 2017 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/101047 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs

Nadere informatie

Griekse beschaving hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Griekse beschaving hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd 15 December 2016 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/62215 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Werkblad 9 Ω Grieken en Romeinen Ω Les : Grieken: goden en mensen Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Griekenland heel belangrijk. Ze werden stadstaten genoemd.

Nadere informatie

Romeinen. Romeinen. Germanen

Romeinen. Romeinen. Germanen Romeinen Romeinen Grieken en Romeinen lijken op elkaar qua levensstijl. Het Romeinse rijk is ontstaan in Rome (753 v. Chr.). De Romeinen kwamen 50 v. Chr. naar Nederland. De Romeinen hebben het Latijns

Nadere informatie

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3

G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 G E S C H I E D E N I S - A A N T E K E N I N G E N H 1 / 2 / 3 HOOFDSTUK 1 PARAGRAAF 1 Weg van de mensheid: - Staat in Afrika - Van daaruit Verspreiding over de rest van de wereld - Mens behoort tot de

Nadere informatie

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus

taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) machtstrijd poleis (Athene <> Sparta) zelfde vijand Homerus H2 GRIEKENLAND 1. Eenheid en verdeeldheid > Waarom? taal reliëf > stadstaten (polis / poleis) religie machtstrijd poleis (Athene Sparta) zelfde vijand Homerus Polis: - Acropolis - bestuur, rechtspraak,

Nadere informatie

De Griekse Bouwkunst

De Griekse Bouwkunst De Oude Grieken De Oude Grieken Het land Griekenland ligt in het zuidoosten van Europa. Het bestaat uit een groot stuk vastland en een heleboel kleine eilandjes. Griekenland bestond uit allerlei staatjes.

Nadere informatie

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië.

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Kenmerkende aspecten: De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat De klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur De ontwikkeling

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 Tijdvak Jagers en boeren; van de eerste mensen 3000 v. C. prehistorie; van de eerste mensen - 3000 v.c. Samenlevingstype: eerst jagers/verzamelaars,

Nadere informatie

Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen

Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen Woordwiel!!! Tijd van Grieken en Romeinen Instructie Voor deze opdracht heb je een potlood en gum nodig. Deze opdracht maak je in tweetallen. Op de volgende bladzijde staan woordwielen die gevuld moeten

Nadere informatie

Geschiedenis. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61253

Geschiedenis. Quintie Beerens. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/61253 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Quintie Beerens 17 May 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/61253 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3

Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Werkboek klas 2 Hoofdstuk 3 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marco Harmsen 13 oktober 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/67292 Dit lesmateriaal is gemaakt

Nadere informatie

Geschiedenis 2 de jaar: Proefwerk voorbereiden

Geschiedenis 2 de jaar: Proefwerk voorbereiden ORIËNTEREN Geschiedenis 2 de jaar: Proefwerk voorbereiden Bekijk het leerstofoverzicht. Bekijk je toetsen en lees de reflectiecommentaren van de leerkracht. Op basis hiervan markeer je nu in het leerstofoverzicht:

Nadere informatie

Klas 1: Grieken en Romeinen

Klas 1: Grieken en Romeinen Auteur Joyce Landman Laatst gewijzigd 19 November 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/66858 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin

Examen Geschiedenis. Geef de 7 tijdsvakken: Mintiens Quintin Examen Geschiedenis Geef de 7 tijdsvakken: Prehistorie :... 3500 v.c Stroomculturen : 3500 v.c 800 v.c Klassieke Oudheid : 800 v.c 500 n.c Middeleeuwen : 500 n.c 1450 n.c Nieuwe tijd : 1450 n.c 1750 n.c

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

Klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur.

Klassieke vormentaal van de Grieks Romeinse cultuur. Onderzoeksvraag: Hoe beïnvloedde de uitbreiding van het Romeinse Rijk de cultuur van de volken in West Europa? De (beeldhouw)kunst en architectuur uit de Grieks Romeinse tijd werd in de eeuwen daarna als

Nadere informatie

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis

Les 1. Periode 2 Kunstgeschiedenis Les 1 Periode 2 Kunstgeschiedenis 1 Overzicht Periode 2 * 3 Pedegrees + opdrachten Les * Perioden/stromingen: -Romeinen Deze Les -Vroegchristelijk -Romaans -Gotiek -Vroeg-Renaissance Pedegrees uitgeprint

Nadere informatie

H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD

H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD H2 - DE GRIEKS-ROMEINSE WERELD 1 - HET ONTSTAAN VAN DE POLIS, ATHENE ALS VOORBEELD Rond steden ontstaan staatjes 800 vc 200 aparte staatjes in Griekenland door natuurlijke omstandigheden. Polis - Staatje.

Nadere informatie

Latijn: iets voor jou?

Latijn: iets voor jou? : n j i t a L r o o v s iet jou? De Romeinen en wij Waar komen onze letters vandaan? Hoe komen we aan de namen van de maanden? De antwoorden op vele van deze vragen vind je vaak in het verleden bij de

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Tijd van Grieken en Romeinen

Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Tijd van Grieken en Romeinen Griekenland 336 v. Chr (bij de dood van Philippos van Macedonië ) Sint-Janslyceum s-hertogenbosch, Theo Manders Alexander de Grote opvolger Philippos van Macedonië. Alexander de Grote opvolger Philippos

Nadere informatie

Over land en over zee. Veroveraars

Over land en over zee. Veroveraars De Romeinen hadden een heel groot rijk van Azië, Noord- Afrika en ook nog Europa. Ze hadden sterke legers en hele slimme generaals met stevige wegen en snelle boten. Over land en over zee In Nederland

Nadere informatie

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters.

1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de juiste chronologische volgorde. Noteer alleen de letters. Oefenrepetitie geschiedenis SUCCES!!! 4 Havo Periode 1 Tijdvakken 1 t/m 4 Dyslectische leerlingen slaan de vragen met een asterisk (*) over. DOOR DE TIJD HEEN 1. Zet de onderstaande gebeurtenissen in de

Nadere informatie

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6 Naam: De Romeinen De Romeinse bouwkunst. De Romeinen behoren tot de beste bouwers uit de geschiedenis. Ze bouwden tempels, riolen, waterleidingen, wegen, kanalen, huizen, aquaducten, havens, bruggen en

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7

Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Toelichting beelden tijdbalk Argus Clou Geschiedenis groep 7 Hierbij treft u een toelichting aan bij de beelden die in de tijdbalk van Argus Clou Geschiedenis groep 7 zijn opgenomen. Inhoud Thema 1 Boze

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

De tijd van Grieken en Romeinen:

De tijd van Grieken en Romeinen: De tijd van Grieken en Romeinen: Tijdvak 2: Tijd van Grieken en Romeinen (-300 tot 500 na Christus) - de ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken over burgerschap en politiek - De klassieke

Nadere informatie

Werkboekje. Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws

Werkboekje. Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws Werkboekje Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws 1 Werkblad 1. Inleidende les. Wat is vrijheid? Wat betekent vrijheid voor jou? Heb jij vrijheid in je leven? Leg je antwoord uit. Leeft

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Samenvatting - Geschiedenis: H2

Samenvatting - Geschiedenis: H2 Samenvatting - Geschiedenis: H2 Jaartallen: - 1750 voor Christus: Abraham reist van Irak naar Israël - 507 voor Christus: Begin democratie in Athene - 331 voor Christus: Alexander de Grote verovert het

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14

Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14 Antwoordkernen bij Eureka 1 De Klassiek Oudheid H. 8 t/m 14 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling

Nadere informatie

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker.

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker. Romeinen Rome was één van de vele volken in Italië. Op een gegeven moment wisten ze de baas te worden over hun buurlandje. Ze voegden de soldaten bij hun eigen leger en waren dus weer sterker! Ze trainden

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

De Tien Tijdvakken. Tijd van de jagers en boeren, tot 3000 v.c.

De Tien Tijdvakken. Tijd van de jagers en boeren, tot 3000 v.c. De Tien Tijdvakken Tijd van de jagers en boeren, tot 3000 v.c. KA1: De levenswijze van jagersverzamelaars KA2: Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen KA3: Het ontstaan van de eerste stedelijke

Nadere informatie

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015

Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Schoolonderzoek II Geschiedenis Staat en Natie Tijdvak I 2014-2015 Dit schoolexamen bestaat uit 33 vragen. In totaal kun je hiervoor 54 punten halen. Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014

Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014 DE KLASSIEKE OUDHEID: DE GRIEKEN Antwoordkernen bij Eureka 1, 7-de herziene druk, Amersfoort 2013-2014 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist

Nadere informatie

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03 Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03 blz.0 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 De Egyptenaren jagen en oogsten blz. 3 De Farao blz. 4 Doden blz. 5 Arm of welvarend blz. 6 Ik ben de Farao blz.

Nadere informatie

Info plus Het leenstelsel

Info plus Het leenstelsel Project Middeleeuwen F- verrijking week 1 Info plus Het leenstelsel Inleiding De Middeleeuwen betekent letterlijk de tussentijd. Deze naam is pas later aan deze periode in de geschiedenis gegeven. De naam

Nadere informatie

De klassieke oudheid

De klassieke oudheid De klassieke oudheid De klassieke oudheid is een benaming voor De Griekse en Romeinse beschaving. Grieken: 1000 - ca.200 v Chr. De Grieken waren idealisten en filosofen. Rond 550 vc werd rond Athene de

Nadere informatie

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen.

SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013. Staat en Natie. Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. SO 2 Tijdvak I AVONDMAVO 2012-2013 Staat en Natie Dit SO bestaat uit 37 vragen. 29 openvragen en 8 meerkeuze vragen. In de 17 e en de 18 e eeuw ontstond er in Europa een politieke en filosofische stroming,

Nadere informatie

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan.

Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. Antwoordkernen Instap en Ontdekkingsreizen Eureka 2M volledig herziene 5 e druk, 2015-2016 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord

Nadere informatie

DE ROMEINEN. Professor Kleinbrein. intelligent konijn

DE ROMEINEN. Professor Kleinbrein. intelligent konijn DE ROMEINEN Professor Kleinbrein intelligent konijn PROFESSOR KLEINBREIN legionair geen doetjes borstplaat gladius Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de ROMEINEN SARAH DEVOS met illustraties

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis pilot havo 2009 - II

Eindexamen geschiedenis pilot havo 2009 - II Door de tijd heen De volgende historische verdragen staan in willekeurige volgorde: 1 Door de Vrede van Brest-Litovsk tussen het Duitse keizerrijk en het communistische Rusland kunnen de Duitse generaals

Nadere informatie

Bevolkingsgroepen DOE KAART 1. Naam van het project. Als je voor deze opdracht kiest leer je meer over een bepaalde bevolkingsgroep.

Bevolkingsgroepen DOE KAART 1. Naam van het project. Als je voor deze opdracht kiest leer je meer over een bepaalde bevolkingsgroep. DOE KAART 1 Bevolkingsgroepen Als je voor deze opdracht kiest leer je meer over een bepaalde bevolkingsgroep. Zoek 6 verschillende bevolkingsgroepen op. Kies 1 bevolkingsgroep uit waar je meer over wilt

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo. De Grieks-Romeinse wereld. drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl

Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo. De Grieks-Romeinse wereld. drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl Hoofdstuk 2 Sprekend Verleden 2e fase Havo De Grieks-Romeinse wereld drs.j.w.swaen historicus www.blikopdewereld.nl 1.1 Het ontstaan van de poleis Athene als voorbeeld Rond steden ontstaan staatjes Door

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 I. Inleiding Schrijf bij elke afbeelding welke functie/doel het zou hebben gehad in de Gallo- Romeinse periode. Functie:

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 1 Toetsvragen Tijdvak 1 Toetsvragen 1 De meeste kennis over de periode waarin de eerste mensen leefden, komt van archeologen. Wat houdt het werk van archeologen in? A Zij bestuderen de verschillende theorieën over de

Nadere informatie

Paragraaf 4: De Germaanse cultuur - TL 1

Paragraaf 4: De Germaanse cultuur - TL 1 Auteur Floris Sieffers Laatst gewijzigd 28 October 2015 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/65939 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen

Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie. Kenmerkende aspecten. Begrippen Tijd van jagers en boeren? 3000 v. Chr. Prehistorie 1. De levenswijze van jager-verzamelaars. 2. Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen. 3. Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen.

Nadere informatie

macht heeft toegeëigend, zonder de toestemming van de volkeren en zelfs tegen de wil van bevolkingen die wel om hun oordeel werd gevraagd!

macht heeft toegeëigend, zonder de toestemming van de volkeren en zelfs tegen de wil van bevolkingen die wel om hun oordeel werd gevraagd! IMPERIUM EUropa. De reden waarom ik op 25 mei ek. niet voor de NVA zal stemmen is dat de NVA voor en niet tegen de EU is, en derhalve automatisch het Vlaamse volks nationalisme en de Vlaamse volksaard

Nadere informatie

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst

Romeinen. Bouwkunst. Beeldhouwkunst. Schilderkunst Romeinen Romeinen Bouwkunst Beeldhouwkunst Schilderkunst Tijdlijn 750 0 500 Het Romeinse rijk De Romeinen hadden hun opkomst, bloei en ondergang tussen de jaren 750 v. Chr. en 500 n. Chr. Het Romeinse

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Tijdvakken en kenmerkende aspecten.

Tijdvakken en kenmerkende aspecten. Tijdvakken en kenmerkende aspecten. Tijdvak 1: Tijd van Jagers en Boeren. Periode: Prehistorie 1 De levenswijze van jagers-verzamelaars (Hoe zag deze samenleving eruit?) 2 Het ontstaan van landbouw en

Nadere informatie

TIJDLIJN VAN DE MIDDELEEUWEN TIJDLIJN

TIJDLIJN VAN DE MIDDELEEUWEN TIJDLIJN e-book Deze serie bestaat uit... 978-94-6175-209-3 (HB) 978-94-6175-153-9 (HB) 978-94-6175-963-4 (e-book) 978-94-6175-967-2 (e-book) 978-94-6175-210-9 (HB) 978-94-6175-155-3 (HB) 978-94-6175-154-6 (HB)

Nadere informatie

geschiedenis voor de de onderbouw

geschiedenis voor de de onderbouw 1 VMBO-KGT HANDBOEK geschiedenis voor de de onderbouw Inhoudsopgave Introductie 4 1 De tijd van jagers en boeren Het ontstaan van beschavingen 1 Oriëntatie 8 Basis Verdieping 2 Jagen en verzamelen in de

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen Tijdvak 7 Toetsvragen 1 In de Tijd van Pruiken en Revoluties hielden kooplieden uit de Republiek zich bezig met de zogenaamde driehoekshandel. Tussen welke gebieden vond deze driehoekshandel plaats? A

Nadere informatie

2 Er begint een nieuwe periode in de geschiedenis als er veel verandert

2 Er begint een nieuwe periode in de geschiedenis als er veel verandert Antwoordkernen bij Eureka 2mavo-de herziene druk, Amersfoort 2009-2010 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

De Germaanse cultuur hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62219

De Germaanse cultuur hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/62219 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 25 June 2015 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/62219 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2009 - I Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. Staatsinrichting van Nederland Gebruik bron 1 en 2. 1p 1 De twee bronnen hebben te maken met de constitutionele monarchie. Welke

Nadere informatie

Dit werkstuk werd online gezet door. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over:

Dit werkstuk werd online gezet door. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over: Dit werkstuk werd online gezet door Griekenland. Dit is mijn werkstuk over Griekenland en ik ga het hebben over: De inleiding Het bestuur. Middelen van bestaan. De kranten De eilanden De geschiedenis Het

Nadere informatie

geschiedenis voor de de onderbouw

geschiedenis voor de de onderbouw 1 VMBO-KGT WERKBOEK geschiedenis voor de de onderbouw Inhoudsopgave Introductie Introductie 4 4 1 De tijd van jagers en boeren Het ontstaan van beschavingen 1 Oriëntatie 6 Verdieping 2 Jagen en verzamelen

Nadere informatie

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies

Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Romeinen Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies Les 1 Over land en over zee De tijd van de Romeinen was tussen 3000 voor Christus en 500 na Chr. De Romeinen hadden een groot rijk: van Azië en Noord-Afrika

Nadere informatie

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u?

Landenspel. Duur: 30 minuten. Wat doet u? Landenspel Korte omschrijving werkvorm: In deze opdracht wordt de klas verdeeld in vijf groepen. Iedere groep krijgt een omschrijving van een land en een instructie van de opdracht. In het lokaal moeten

Nadere informatie

1 Korinthe. Raymond R. Hausoul. Canonieke achtergrond

1 Korinthe. Raymond R. Hausoul. Canonieke achtergrond 1 Korinthe Raymond R. Hausoul Canonieke achtergrond 1 Paulus, Aan Korinthe A, Efeze, lente 54nC. a) Ik zal in Efeze blijven tot Pinksteren (1Ko16:8-9). b) In Efeze kwam hij tijdens zijn derde zendingsreis

Nadere informatie

Tijd van jagers en boeren. Kenmerkende aspecten. 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan

Tijd van jagers en boeren. Kenmerkende aspecten. 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (ontwikkeling). Waarom

Nadere informatie

Democratie, monarchie en aristocratie een inleiding in de Burgerschapskunde voor groep 8 (klas 6)

Democratie, monarchie en aristocratie een inleiding in de Burgerschapskunde voor groep 8 (klas 6) Democratie, monarchie en aristocratie een inleiding in de Burgerschapskunde voor groep 8 (klas 6) I. Het denken over de ideale staatsvorm in Griekenland Voor de leerlingen in groep 8 is het absoluut nodig

Nadere informatie

Wim Jurg. De vierde eeuw. of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON. JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40

Wim Jurg. De vierde eeuw. of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON. JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40 Wim Jurg De vierde eeuw of hoe het christendom staatsgodsdienst werd DAMON JURG, De vierde eeuw.indd 3 18-07-11 10:40 Inhoud Vooraf 7 1. De tuinierende god 9 2. Een net niet heilige keizer 34 3. Het nieuwe

Nadere informatie

Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar?

Kenmerkende aspecten 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen. Waar? Waar? Vruchtbare Sikkel / Halvemaan 3. Ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen (ontwikkeling). Waarom daar? Voedseloverschotten door: o Akkerbouw, veeteelt gecombineerd met nieuwe uitvindingen

Nadere informatie

Kopstukken: Constantijn de Grote I. Prof.dr. L.V. Rutgers

Kopstukken: Constantijn de Grote I. Prof.dr. L.V. Rutgers Kopstukken: Constantijn de Grote I Prof.dr. L.V. Rutgers Thema s Politieke geschiedenis Geschiedschrijving Religie Kunst Voorgeschiedenis: Problemen in de 3e eeuw 1. Erfopvolging: keizers = beroepssoldaten:

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2009 tijdvak 2 woensdag 24 juni 9.00-12.00 uur geschiedenis (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 25 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 75 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN GESCHIEDENIS

BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN GESCHIEDENIS BEGELEID ZELFSTANDIG LEREN GESCHIEDENIS BZL 1-30 september 2007 WERKBRIEF Naam: Klas: Legende individueel per twee in groep Nr: Verplichte opdracht Vrije opdracht Correctie met sleutel Pc nodig BZL 1 Werken

Nadere informatie

De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702 Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo

De Republiek in een tijd van vorsten, 1477-1702 Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo Kennistoets bij hoofdstuk 3 Havo Opdracht 1 De sterke economische groei die de Gouden Eeuw kenmerkt, kwam hoofdzakelijk ten goede aan het gewest Holland. Welke militaire oorzaak kun je benoemen? Holland

Nadere informatie

Eindexamen havo geschiedenis pilot 2012 - I

Eindexamen havo geschiedenis pilot 2012 - I Door de tijd heen De volgende historische gebeurtenissen hebben te maken met de Olympische Spelen en staan in willekeurige volgorde: 1 Tijdens de Olympische Spelen in Berlijn won de zwarte Amerikaanse

Nadere informatie

De klassieke tijdlijn

De klassieke tijdlijn De klassieke tijdlijn In de lessen geschiedenis heb je waarschijnlijk al gehoord over de tijdlijnen, of de historische periodes en waarschijnlijk ook over exacte datums zoals 476. In dit documentje kom

Nadere informatie

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in:

In deze les werk je in groepen van drie of vier personen. Vul hier de namen van de groepsleden in: Congo De Democratische Republiek Congo is nu vaak in het nieuws. Er is een verschrikkelijke burgeroorlog aan de gang. Verschillende groepen in het land vechten met elkaar. De Europese Unie wil misschien

Nadere informatie