KWALITEITSINDICATOREN BIJ BORSTKANKER (VIP 2 -PROJECT): TOELICHTING BIJ DE RESULTATEN VAN UZ LEUVEN

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KWALITEITSINDICATOREN BIJ BORSTKANKER (VIP 2 -PROJECT): TOELICHTING BIJ DE RESULTATEN VAN UZ LEUVEN"

Transcriptie

1 KWALITEITSINDICATOREN BIJ BORSTKANKER (VIP 2 -PROJECT): TOELICHTING BIJ DE RESULTATEN VAN UZ LEUVEN Inhoud Opmerkingen vooraf... 2 Funnel plots lezen... 3 Uitleg bij de tabellen en funnel plots (door professor Marie-Rose Christiaens)... 3 Algemene informatie... 5 Leeftijdscategorie... 5 Aantal patiënten... 6 Overlevingscijfers... 8 Geobserveerde overleving... 8 Alle patiënten... 8 Geopereerde patiënten Relatieve overleving Alle patiënten Geopereerde patiënten Diagnose Stadium onbekend Diagnostiek en stagering Cytologisch en/of histologisch onderzoek Multidisciplinair oncologisch consult Behandeling Borstsparende chirurgie Adjuvante therapie: radiotherapie en chemotherapie Radiotherapie na een borstsparende ingreep Neo-adjuvante systemische therapie Systemische therapie bij uitgezaaide borstkanker

2 Vooraf Het VIP 2 -project gaat over gegevens van patiënten behandeld in De gegevens zijn gehaald uit de databank van de Stichting Kankerregister en via de facturatiegegevens aangeleverd door het Intermutualistisch Agentschap, dat de gegevens van de verschillende ziekenfondsen verzamelt. De Stichting Kankerregister ( verzamelt gegevens over alle nieuwe kankerdiagnoses in België en de follow-up ervan. Op basis van die informatie brengt de stichting de aard en omvang van kanker in België in kaart. Op regelmatige tijdstippen wordt die informatie gebundeld in een publicatie. De stichting verzamelt ook alle anatomopathologische testresultaten in het kader van de vroegtijdige opsporing van bepaalde kankers (baarmoederhals-, borst- en colonkanker). Niet alle gegevens van de Stichting Kankerregister zijn opgenomen in het VIP 2 -project. UZ Leuven kiest ervoor om naast de VIP 2 -kwaliteitsindicatoren ook nog grafieken en tabellen uit de Stichting Kankerregister op te nemen en te becommentariëren. De meeste cijfers gaan over invasieve borstkanker, het type borstkanker dat zich verder kan verspreiden in het lichaam. Er bestaan ook kwaadaardige letsels die nog niet in de omgeving ingroeien, die noemen we een in situ-kanker. 2 2/31

3 Funnel plots lezen Het rapport drukt de resultaten uit in tabellen en anderzijds funnel plots, een soort grafiek die de resultaten van het eigen ziekenhuis vergelijkt met de andere ziekenhuizen. Het resultaat van een parameter (Y-as) wordt altijd uitgezet tegen het aantal onderzochte personen (X-as). Elke bullet stelt de case load van een ziekenhuis voor: het aantal patiënten dat het ziekenhuis behandeld heeft in die periode. De funnel plot toont het gemiddelde, en geeft met de blauwe lijnen aan wat normale waarden zijn (waarden die niet als afwijkend worden beschouwd). Typisch voor een funnel plot is de trechtervorm (funnel betekent trechter): hoe kleiner de case load, hoe groter de kans dat toeval een rol speelt in het resultaat, en hoe meer de resultaten uiteen liggen; omgekeerd: hoe groter de case load, hoe kleiner de kans dat het resultaat beïnvloed wordt door toeval. Vandaar dat bij ziekenhuizen met een kleine case load meer variatie mogelijk (en normaal) is. Ter vergelijking: als je een dobbelsteen honderd keer gooit, is de kans groot dat je op een gemiddelde van 3 uitkomt. Gooi je maar drie keer, dan is de kans op een afwijking van dat gemiddelde veel groter. Uitleg bij de tabellen en funnel plots (door professor Marie-Rose Christiaens) 3 3/31

4 De verschillende resultaten van het rapport worden toegelicht door prof. dr. Marie-Rose Christiaens, coördinator van het borstcentrum. UZ Leuven is een officieel erkend borstcentrum. Om deze titel te mogen voeren, moeten we beantwoorden aan een hele reeks criteria en kenmerken die door de overheid zijn opgelegd. In ons borstcentrum kunnen uiteraard alle patiënten met borstkanker en andere borstaandoeningen terecht voor diagnose, behandeling en opvolging. Daarnaast bieden we ook een revalidatieprogramma aan. Verder werken we mee aan de gratis borstkankerscreening waarvoor alle vrouwen van 50 tot 69 om de twee jaar worden uitgenodigd en hebben we een programma voor vrouwen met een verhoogd risico op borstkanker. Ook onderzoek behoort tot de opdrachten van het borstcentrum. Aan het borstcentrum zijn artsen van uiteenlopende disciplines verbonden, naast verpleegkundigen, maatschappelijk assistenten, seksuologen, psychologen, kinesitherapeuten en revalidatiespecialisten. Ook vrijwilligers spelen een belangrijke rol in het centrum. Bijzonder te vermelden is de borstverpleegkundige, die als hoofdopdracht heeft om de patiënten met (een vermoeden van) borstkanker persoonlijk te begeleiden gedurende het volledige proces dat ze doorlopen. 4 4/31

5 Algemene informatie Leeftijdscategorie Tabel: leeftijdscategorie van alle patiënten (met N: aantal) UZ Leuven behandelt in vergelijking met de andere Vlaamse ziekenhuizen iets minder vrouwen van boven de 70 jaar. Vrouwen uit de jongere leeftijdscategorieën zijn dan weer meer vertegenwoordigd. Patiënten van 70 en ouder lijken in eerste instantie een behandeling dicht bij huis te verkiezen, in een vertrouwde omgeving omringd door familie, en zijn minder bereid of in staat om zich (ver) te verplaatsen naar een meer gespecialiseerd borstcentrum. Patiënten jonger dan 70 gaan bij hun keuze voor een ziekenhuis dikwijls actief op zoek naar informatie en houden minder rekening met bereikbaarheid of nabijheid. 5 5/31

6 Aantal patiënten Figuur: verdeling van de ziekenhuizen op basis van het totaal aantal patiënten UZ Leuven ziet beduidend meer patiënten met borstkanker dan enig ander Vlaams ziekenhuis, namelijk meer dan twee keer zoveel als het ziekenhuis met het tweede hoogste cijfer. UZ Leuven wordt duidelijk beschouwd als het Vlaams referentieziekenhuis voor borstkanker. Al eind van de jaren 70 organiseerden we systematisch multidisciplinair overleg omtrent borstaandoeningen en hadden we in 1992 een gespecialiseerde afdeling specifiek voor borstaandoeningen, lang voor dat wettelijk verplicht was. Die grote aandacht voor een 6 6/31

7 multidisciplinaire aanpak van borstkanker, subspecialisatie en begeleiding van patiënten verklaart allicht voor een groot stuk het groot aantal patiënten dat naar UZ Leuven verwezen wordt.. In elk geval zijn we het aan onze reputatie als referentieziekenhuis verplicht om excellente zorg te verstrekken in elke fase van het traject, via diagnose tot behandeling, begeleiding, nazorg en revalidatie. 7 7/31

8 Overlevingscijfers Geobserveerde overleving Alle patiënten Figuur: geobserveerde vijfjaarsoverleving van alle patiënten gecorrigeerd voor leeftijd en stadium Met overlevingscijfers van 84,8% zitten we boven het Vlaamse gemiddelde van 80,6%. Terminologie Geobserveerde overlevingscijfers kijken naar de algemene overleving, zonder rekening te houden met de specifieke doodsoorzaak. Iemand met de diagnose borstkanker die overlijdt ten gevolge van een andere aandoening of oorzaak (bijvoorbeeld een ongeval), wordt met andere woorden ook geregistreerd als overleden. Verder gaat het hier om zogenaamde gecorrigeerde cijfers: de leeftijd van de patiënt en het stadium van de tumor zijn twee karakteristieken die een sterke invloed hebben op de overlevingscijfers. Een ziekenhuis dat meer oudere patiënten behandelt of meer patiënten met tumoren in stadium III en IV, 8 8/31

9 heeft daarom minder goede overlevingscijfers. Om een goede vergelijking te kunnen doen, is het daarom belangrijk om die twee karakteristieken uit te filteren. 9 9/31

10 Tabel: geobserveerde vijfjaarsoverleving van alle patiënten per gecombineerd stadium (met N: aantal) Uit deze cijfers blijkt dat de vijfjaarsoverlevingscijfers zeker voor de gevorderde stadia gunstig zijn: stadium III 80,9% tegenover 70,6% als Vlaams gemiddelde. Terminologie Het stadium geeft aan hoe ver de tumor gevorderd is. Er zijn twee manieren om het stadium te bepalen: 1. Klinisch stadium: het stadium van de kanker bepaald op basis van lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Hoe hoger het cijfer, hoe verder gevorderd de tumor. 2. Pathologisch stadium: het stadium van de kanker bepaald op basis van weefselonderzoek (na een operatie). Hoe hoger het cijfer, hoe verder gevorderd de tumor. Beide bepalingen samen heten gecombineerd stadium /31

11 Geopereerde patiënten Figuur: geobserveerde vijfjaarsoverleving van geopereerde patiënten gecorrigeerd voor leeftijd en stadium In deze figuur worden specifiek de geopereerde patiënten beschouwd. Hier vallen de gunstige overlevingscijfers nog meer op: 90,9% tegenover 86,5% als Vlaams gemiddelde. Dat het overlevingscijfer bij de geopereerde patiënten hoger ligt (90,9%) dan bij alle patiënten met diagnose borstkanker (84,8%) is goed te verklaren: patiënten met uitgezaaide (gemetastaseerde) borstkanker worden minder vaak geopereerd; een operatie is bij deze laatste patiëntengroep namelijk niet altijd noodzakelijk of aangewezen. Binnen de groep geopereerde patiënten zitten met andere woorden meer patiënten met een minder gevorderd stadium. Er zit ook een grote groep patiënten bij die vóór de operatie al behandeld zijn, bijvoorbeeld met chemotherapie of hormoontherapie, wat hun prognose in sommige situaties verbeterd heeft /31

12 Tabel: geobserveerde vijfjaarsoverleving van geopereerde patiënten per gecombineerd stadium (met N: aantal) Als we de overlevingscijfers van de geopereerde patiënten van naderbij bekijken volgens het tumorstadium, blijkt opnieuw dat UZ Leuven ook voor de hogere stadia goede cijfers haalt: voor stadium III gaat het over 85,7% tegenover 73,4% als Vlaams gemiddelde /31

13 Relatieve overleving Alle patiënten Figuur: relatieve vijfjaarsoverleving van alle patiënten gecorrigeerd voor leeftijd en stadium Met relatieve overlevingscijfers van 90,5% zitten we boven het Vlaamse gemiddelde van 88%. Terminologie Relatieve overlevingscijfers vergelijken de concrete overlevingscijfers van borstkankerpatiënten met de globale levensverwachting. Een vijfjaarsoverleving van 90,5% zegt dus niet dat na vijf jaar nog 90,5% van de borstkankerpatiënten in leven is dat wordt uitgedrukt via geobserveerde overlevingscijfers; het cijfer drukt uit dat de levensverwachting van een borstkankerpatiënt 90,5% bedraagt in vergelijking met de levensverwachting van iemand die geen borstkanker heeft (maar voor de rest wel over dezelfde kenmerken beschikt, zoals leeftijd en geslacht) /31

14 Een relatief overlevingscijfer van 100% betekent dus dat de borstkankerpatiënt even veel (of even weinig) kans op overlijden heeft als de globale populatie (rekening houdend met leeftijd, geslacht en kalenderjaar een jaar met een strenge winter beïnvloedt bijvoorbeeld het sterftecijfer). Een relatief overlevingscijfer van meer dan 100% wijst erop dat de kans op sterfte zelfs lager ligt dan bij de algemene populatie. Zo n cijfer kan worden verklaard door bijvoorbeeld een gezondere levensstijl of een nauwere medische opvolging, maar het cijfer kan ook te wijten zijn aan ontbrekende gegevens of een kleine steekproefgrootte. Verder gaat het hier om zogenaamde gecorrigeerde cijfers: de leeftijd van de patiënt en het stadium van de tumor zijn twee karakteristieken die een sterke invloed hebben op de overlevingscijfers. Een ziekenhuis dat meer oudere patiënten behandelt of meer patiënten met tumoren in stadium III en IV, heeft daarom minder goede totale overlevingscijfers. Om een goede vergelijking te kunnen doen, is het daarom belangrijk om die twee karakteristieken uit te filteren /31

15 Tabel: relatieve vijfjaarsoverleving van alle patiënten per gecombineerd stadium (met N: aantal) De relatieve overlevingscijfers bekeken volgens tumorstadium laten zien dat vooral voor de meer gevorderde stadia de resultaten gunstig zijn; vooral stadium III (met 87,6% tegenover 78,4%) valt op /31

16 Geopereerde patiënten Figuur: relatieve vijfjaarsoverleving van geopereerde patiënten gecorrigeerd voor leeftijd en stadium Met relatieve overlevingscijfers van 96,4% voor de geopereerde patiënten zitten we boven het Vlaamse gemiddelde van 93,5%. Net zoals bij de geobserveerde overleving geldt dat het hogere cijfer bij geopereerde patiënten logisch is: patiënten met uitgezaaide (gemetastaseerde) borstkanker worden minder vaak geopereerd; een operatie is bij deze patiëntengroep namelijk niet altijd noodzakelijk of aangewezen. Binnen de groep geopereerde patiënten zitten met andere woorden meer patiënten met een minder gevorderd stadium. Er zit ook een grote groep patiënten bij die vóór de operatie al behandeld zijn, bijvoorbeeld met chemotherapie of hormoontherapie, wat hun prognose in sommige situaties verbeterd heeft /31

17 Tabel: relatieve overleving van geopereerde patiënten per gecombineerd stadium (met N: aantal) De relatieve overlevingscijfers van geopereerde patiënten bekeken volgens tumorstadium laten zien dat vooral voor de meer gevorderde stadia de resultaten gunstig zijn; vooral stadium III (met 92,3% tegenover 80,7%) valt op /31

18 Diagnose Stadium onbekend Figuur: vrouwen bij wie het klinisch stadium en het pathologisch stadium niet bekend is Uit deze cijfers blijkt dat in 2,5% van de gevallen geen stadiumbepaling van de tumor gebeurt. Daarmee zitten we weliswaar onder het Vlaamse gemiddelde van 4,67%, maar toch stemt dit resultaat ons niet tevreden. Bij élke diagnose moet een stadiumbepaling gebeuren, zeker klinisch en als de patiënt geopereerd is ook pathologisch. Het stadium van de tumor is namelijk cruciaal voor de behandeling. We zijn dan ook ten zeerste verbaasd dat in ons ziekenhuis behandelingen worden opgestart zonder dat het stadium bepaald is. Er zijn twee mogelijke verklaringen voor dit resultaat. 1. Ofwel komen de cijfers overeen met de realiteit en wordt het stadium af en toe niet bepaald. In dat geval nemen we maatregelen om de situatie zo snel mogelijk recht te trekken. 2. Ofwel is er sprake van een registratieprobleem: niet elke stadiumbepaling wordt correct genoteerd en doorgegeven aan het Kankerregister. Ook in dat geval zullen we maatregelen treffen om de registratie te verbeteren /31

19 Zodra we weten waar het probleem precies zit, geven we meer informatie: over de oorzaak, maar ook over de maatregelen die we treffen om de situatie te verbeteren. Terminologie Het stadium geeft aan hoe ver de tumor gevorderd is. Er zijn twee manieren om het stadium te bepalen. 1. Klinisch stadium: het stadium van de kanker bepaald op basis van lichamelijk onderzoek en beeldvorming. Hoe hoger het cijfer, hoe verder gevorderd de tumor. 2. Pathologisch stadium: het stadium van de kanker bepaald op basis van weefselonderzoek (na een operatie). Hoe hoger het cijfer, hoe verder gevorderd de tumor. Beide bepalingen samen heten gecombineerd stadium /31

20 Diagnostiek en stagering Tabel: procedures voor diagnostiek en stagering (met N: aantal) In 97,8% van de gevallen gebeurt in UZ Leuven een ER/PR/HER2-bepaling, hetzelfde cijfer als het Vlaamse gemiddelde. Zo n ER/PR/HER2- bepaling is essentieel voor een correcte behandeling. Vandaar dat we een resultaat van 100% nastreven. We zoeken uit waarom het cijfer lager ligt dan 100% (loopt er iets mis met de registratie of wordt de bepaling af en toe niet uitgevoerd?) en nemen gepaste maatregelen en streven naar een resultaat van 100%. Met 94% voor punctie en/of biopsie van de borstklier zitten we beduidend boven het Vlaamse gemiddelde (82,6%). Maar ook hier streven we naar een resultaat van 100%. Opnieuw: een punctie en/of biopsie van de borstklier geeft essentiële informatie voor een correcte behandeling. We zijn dan wel weer tevreden over het lage cijfer van chirurgische biopsieën: 1,4% tegenover 5,5% in andere Vlaamse ziekenhuizen. Normaal wordt eerst een punctie onder echogeleide (of stereotaxie of MR) en met lokale anesthesie uitgevoerd, en alleen als die geen informatie geeft of een resultaat dat afwijkt van het lichamelijk onderzoek en de beeldvorming, wordt geopteerd om onder narcose een chirurgische biopsie of wegname te plannen. Ook deze beslissing wordt multidisciplinair genomen. De cijfers geven dus aan dat we maar zelden verplicht zijn een chirurgische biopsie uit te voeren. De grote expertise op vlak van beeldvorming en geleide puncties is te verklaren doordat onze borstradiologen zich sterk gespecialiseerd hebben en uitsluitend actief zijn in borst-beeldvorming. Een punctie kan ook uitwijzen dat een tumor goedaardig is en dat opereren dus niet nodig is. Op die manier kunnen we ook onnodige operaties vermijden /31

21 Terminologie Bij een ER/PR/HER2-statusbepaling wordt nagegaan of op de tumorcellen oestrogeenreceptoren (ER), progesteronreceptoren (PR) of humane epidermale groeifactorreceptoren 2 (HER2) aanwezig zijn. Deze receptoren geven aan of een tumor gevoelig is voor hormonale of monoklonale therapie. Beide types therapieën zijn erop gericht om de groei van de tumor tegen te gaan. Een klein stukje tumorweefsel kan onder plaatselijke verdoving worden weggenomen met een punctie, waarbij een lange naald weefsel opzuigt. Snijden is niet nodig. De procedure gebeurt ambulant, laat weinig littekens achter, en het werkverlet blijft beperkt (enkel de dag van de procedure). Bij een chirurgische biopsie of wegname van het letsel wordt weefsel onder volledige narcose operatief weggenomen. Een chirurgische biopsie is dus ingrijpender dan een punctie: er is volledige narcose, de patiënt moet worden opgenomen in het daghospitaal, meerdere dagen werkverlet, meer litteken. Om die reden willen we zo veel mogelijk dergelijke procedures vermijden en optimaal de diagnose stellen op basis van een punctie /31

22 Cytologisch en/of histologisch onderzoek Figuur: percentage geopereerde patiënten bij wie de kwaadaardigheid van de tumor wordt bepaald aan de hand van een cytologisch en/of histologisch onderzoek Met een resultaat van 99% is duidelijk dat ongeveer voor elke patiënt die in UZ Leuven geopereerd wordt, vooraf een vaststaande diagnose van kwaadaardigheid beschikbaar is. Hoewel we met dit cijfer ruim boven het Vlaamse gemiddelde zitten (88,1%), zijn we niet helemaal tevreden: we streven naar 100%. Zo n cytologisch of histologisch onderzoek is belangrijk voor een correcte behandeling. Misschien voeren we het onderzoek effectief in 100% van de gevallen uit, maar loopt iets mis met de registratie. We zoeken het verder uit en nemen de gepaste maatregelen. Terminologie Zowel via analyse van cellen (cytologische bepaling) als via analyse van het weefsel (histologische bepaling) kunnen vóór de operatie de kenmerken van de tumor (al dan niet kwaadaardig, aanwezigheid van ER/PR/HER2-receptoren ) bepaald worden. Die kenmerken zijn belangrijk om de verdere behandeling vast te leggen en te bespreken met de patiënt /31

23 Figuur: percentage niet-geopereerde patiënten bij wie de kwaadaardigheid van de tumor wordt bepaald aan de hand van een cytologisch en/of histologisch onderzoek De figuur toont aan dat UZ Leuven een voldoende hoge score behaalt (89,5%) bij het bepalen van de aard van de tumor en zijn kenmerken, ingeval de patiënt niet geopereerd wordt. De norm ligt namelijk tussen 80 en 95%. Toch zijn we zelf niet tevreden over het resultaat; dit zou moeten gebeuren bij ALLE patiënten die niet geopereerd worden. We zoeken daarom uit wat dit cijfer verklaart (registreren we de onderzoeken onvoldoende of voeren we onvoldoende cytologische en histologische onderzoeken uit?) en treffen daarna de gepaste maatregelen /31

24 Multidisciplinair oncologisch consult Figuur: vrouwen besproken op het multidisciplinair oncologisch consult Tijdens een multidisciplinair overleg wisselen oncologen, gynaecologen, radiotherapeuten, chirurgen, pathologen en radiologen informatie uit om het beste behandelingstraject uit te werken. Daarom is het wenselijk dat voor elke patiënt op meerdere tijdstippen zowel van de diagnose als van de behandeling zo n overleg plaatsvindt. Het is aangewezen om voor elke patiënt één multidisciplinair consult per jaar uit te voeren. Dat consult wordt geregistreerd en is de basis voor deze grafiek. In de feiten gebeurt in UZ Leuven ook tussendoor multidisciplinair overleg, waardoor we dus een hogere frequentie hebben dan die ene keer per jaar. We zijn dan ook ten zeerste verbaasd dat volgens de cijfers zelfs dat ene overleg per jaar niet bij alle patiënten gebeurt, temeer omdat er een heel lange traditie van dergelijk overleg in Leuven geïnstalleerd is Denken we ten onrechte dat al onze patiënten multidisciplinair worden besproken? Of loopt er iets mis met de registratie? We zoeken het uit en nemen de gepaste maatregelen /31

25 Behandeling Borstsparende chirurgie Tabel a: chirurgie voor alle patiënten (met N: aantal) Tabel b: aantal patiënten die een borstsparende operatie ondergingen en die binnen 6 maanden daarna geen borstamputatie ondergingen UZ Leuven Vlaanderen totaal BSC geen amputatie na % totaal BSC geen amputatie na % 6 maanden 6 maanden 524 (*) 497 (**) 94,8% 5357 (*) 3191 (**) 59,5% (*) cijfer afkomstig uit het individueel rapport tabel 6, tabel beschrijvende statistiek, chirurgie (**) cijfer afkomstig uit het individueel rapport tabel 9, tabel procesindicatoren - procesindicator borstsparende chirurgie In vergelijking met de andere Vlaamse ziekenhuizen voeren we volgens tabel a minder borstsparende ingrepen uit en meer volledige borstamputaties. Als dat enigszins kan, wordt gekozen voor een borstsparende ingreep omdat die minder ingrijpend is, zowel lichamelijk als emotioneel. Uit tabel a zouden we dus kunnen besluiten dat we in eerste instantie te snel kiezen voor een borstamputatie. Maar dat besluit moeten we nuanceren. Uit tabel b blijkt namelijk dat UZ Leuven minder vaak borstsparende operaties moet corrigeren (door uiteindelijk toch nog de volledige borst te amputeren). Anders gezegd: de beslissing om een borstsparende operatie uit te voeren, is in ons ziekenhuis vaker een correcte beslissing, waarop we minder vaak dan elders moeten teruggekomen. De kans dat de patiënt twee keer moet worden geopereerd, ligt bij ons dus beduidend lager dan elders. Dat is nog om een andere reden positief: het is emotioneel lastiger als een vrouw toch nog haar borst verliest als haar eerst verteld werd dat een borstsparende ingreep mogelijk was; het is na de eerste schok, de kanker diagnose, een tweede grote schok /31

26 Terminologie BSC staat voor borstsparende chirurgie; hierbij wordt maar een deel van borst weggenomen: de tumor en een veiligheidszone er rond. Bij een mastectomie (ook borstamputatie genoemd) wordt de volledige borst weggenomen /31

27 Adjuvante therapie: radiotherapie en chemotherapie Tabel: andere therapie dan chirurgie (met N: aantal) We behandelen patiënten vaker met adjuvante radiotherapie dan in andere Vlaamse ziekenhuizen het geval is. Omdat een behandeling aangevuld met radiotherapie in veel gevallen betere lokale tumorcontrole en overlevingskansen geeft en relatief weinig nevenwerkingen heeft, is dat een positief cijfer. Over het resultaat in verband met adjuvante chemotherapie zijn we ook wat verbaasd: we waren ervan overtuigd dat we daar merkelijk lager zouden scoren, maar blijken toch op het Vlaamse gemiddelde te zitten. Chemotherapie doodt niet alleen de kankercellen, maar ook gezonde cellen, en geeft veel meer nevenwerkingen en is daarom veel meer belastend voor de patiënten. Als chemotherapie dus niets bijbrengt tot tumorvrije of relatieve overleving, wordt ze daarom beter niet voorgeschreven. Deze cijfers nodigen ons uit onze interne richtlijnen voor chemotherapie regelmatig bij te sturen als nieuwe informatie uit onderzoek beschikbaar is. Terminologie Radiotherapie wordt ook wel bestralingen genoemd. Met ioniserende stralen wordt de tumor bestraald zodat de kankercellen vernietigd worden. Ook met chemotherapie worden de kankercellen vernietigd. Maar deze therapie doodt niet alleen de kankercellen, maar ook gezonde cellen. De nevenwerkingen zijn dan ook vrij groot. Na verwijdering van de tumor kunnen een of meerdere aanvullende behandelingen worden gegeven voor betere kansen op genezing of voor betere overleving. Zo n behandeling heet adjuvante behandeling en kan radiotherapie, chemotherapie, hormonale therapie of monoklonale therapie zijn, of een combinatie van deze therapieën. Een neo-adjuvante behandeling is een medicamenteuze behandeling die toegediend wordt vóór de chirurgie. Deze behandeling wordt gegeven bijvoorbeeld om de tumor te laten krimpen of op basis van bepaalde kenmerken van de tumor (bijvoorbeeld afwezigheid van ER- of PR-receptoren of de aanwezigheid van HER2-receptoren), waarbij in elk geval chemotherapie nuttig is /31

28 Radiotherapie na een borstsparende ingreep Figuur: Radiotherapie na een borstsparende ingreep Ons resultaat van 97,7% is zeer positief. Alle patiënten met een invasieve tumor die borstsparend verwijderd is, hebben immers baat bij radiotherapie. De radiotherapie vermindert in belangrijke mate het risico dat de tumor terugkomt (recidive). Minder risico op recidive betekent ook betere genezingskansen en overleving. Voordat we een patiënt voorstellen om de tumor borstsparend te verwijderen, moeten we dus zeker zijn dat radiotherapie mogelijk is. In sommige gevallen kan de radiotherapie moeilijker uitgevoerd worden, bijvoorbeeld omdat de persoon bedlegerig is en zich niet of zeer moeilijk gedurende enkele weken kan verplaatsen naar het ziekenhuis voor de dagelijkse radiotherapie. Uitzonderlijk, bijvoorbeeld bij een hoogbejaarde persoon, kan het gebeuren dat we toch besluiten tot een borstsparende operatie ook al is radiotherapie achteraf niet mogelijk /31

29 Neo-adjuvante systemische therapie Figuur: vrouwen die neo-adjuvante systemische therapie krijgen Meer dan andere Vlaamse ziekenhuizen geven we patiënten neo-adjuvante medicamenteuze therapie. Zo kunnen we vaker een borstsparende operatie uitvoeren: een neo-adjuvante medicamenteuze therapie dient namelijk om de tumor te laten krimpen, waardoor het niet altijd nodig is om de volledige borst te amputeren /31

30 Systemische therapie bij uitgezaaide borstkanker Figuur: percentage patiënten met uitgezaaide borstkanker die een systemische behandeling kregen Met 87,5% halen we de vooropgestelde norm, die namelijk tussen 80 en 100% moet liggen. Toch doet het resultaat ons de wenkbrauwen fronsen; want volgens deze cijfers wordt 12,5% van de patiënten met uitgezaaide borstkanker niet behandeld. We zijn er ons wel van bewust dat vrouwen met uitgezaaide kanker in ons ziekenhuis dikwijls behandeld worden in het kader van een klinische studie (met studiemedicatie die zeer nieuw is), en dus niet in een standaardbehandelingstraject. Behandeling via een klinische studie komt soms niet terecht in de databank die gebruikt is voor dit rapport omdat die via de studie aan de patiënt ter beschikking gesteld wordt. We gaan na wat het resultaat is als we de patiënten in klinische studies die nieuwere studiemedicatie krijgen, meenemen en bekijken of we dan nog altijd op een cijfer uitkomen dat moet worden verbeterd /31

31 Terminologie In een klinische studie worden nieuwe geneesmiddelen of behandelmethodes op een wetenschappelijke en veilige manier getest. Ze zijn typisch voor een universitair ziekenhuis, dat immers ook de opdracht heeft om de medische wetenschap verder te laten evolueren. Elke patiënt die in aanmerking komt voor een klinische studie, krijgt de keuze om al dan niet mee te doen. Soms worden de nieuwere medicamenten gratis ter beschikking van de patiënten gesteld /31

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor

Borstkanker indicatoren - Resultaten voor Borstkanker indicatoren - Resultaten voor 2009-2011 AZ Sint-Jozef Malle maakt samen met AZ Klina Brasschaat deel uit van de Borstkliniek Voorkempen. Recent werden vanuit het Vlaams Indicatoren Project

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN BORSTKANKER AZ KLINA

KWALITEITSINDICATOREN BORSTKANKER AZ KLINA KWALITEITSINDICATOREN BORSTKANKER AZ KLINA AZ Klina legt hierbij de resultaten voor van de tweede kwaliteitsmeting van onze borstkankerzorg. Deze resultaten werden in januari 2015 meegedeeld door het Kankerregister

Nadere informatie

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn:

De indicatoren over borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn: Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Het initiatief voor het Vlaams Indicatoren Project VIP² gaat uit van de Vlaamse overheid, de Vlaamse vereniging van hoofdartsen en de ziekenhuiskoepels Zorgnet en Icuro.

Nadere informatie

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling

Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Status bepaling: 99,4% Aandeel van patiënten met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische behandeling Vóór het starten van de behandeling

Nadere informatie

Uitleg over de interpretatie van de grafiek : De resultaten worden weergegeven via een trechtertechniek (= Funnel plot).

Uitleg over de interpretatie van de grafiek : De resultaten worden weergegeven via een trechtertechniek (= Funnel plot). Het H.-Hartziekenhuis scoort bij het Vlaams Indicatoren Project! Het initiatief voor het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) gaat uit van de Vlaamse overheid, de Vlaamse vereniging van hoofdartsen en de

Nadere informatie

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008 Project Kwaliteitsindicatoren 2007-2008 De borstkliniek: Iedere nieuwe diagnose van een borsttumor dient door de borstkliniek te worden geregistreerd bij het Nationaal Kankerregister. Het Project Kwaliteitsindicatoren

Nadere informatie

99,6% % 99,4% Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten AZ Maria Middelares

99,6% % 99,4% Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten AZ Maria Middelares Het Vlaams Indicatorenproject: Behandeling van borstkanker Resultaten Interpretatie grafieken In de grafieken wordt ons ziekenhuis voorgesteld door de rode stip. De horizontale grijze lijn verwijst naar

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²

Vlaams Indicatoren Project VIP² Vlaams Indicatoren Project VIP² Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject opgericht. Samen met

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het Borstcentrum Zuiderkempen (ziekenhuizen Geel-Mol) in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject

Nadere informatie

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker INDICATOR B1 Proportie van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie een systeembehandeling voorafgegaan werd door ER/PR-

Nadere informatie

communicatie indicatoren borstkanker

communicatie indicatoren borstkanker communicatie indicatoren borstkanker Dr. Stevens Ellen De Vos 8/1/2015 De Sint-Jozefkliniek neemt zoveel mogelijk deel aan nationale en internationale initiatieven om de kwaliteit van zorg te verbeteren.

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren

Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Vlaams Indicatoren Project VIP²: borstkankerindicatoren Op initiatief van de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Icuro, Zorgnet Vlaanderen en de Vlaamse overheid, is het Vlaamse VIP 2 -indicatorenproject

Nadere informatie

VIP²: resultaten borstkankerindicatoren

VIP²: resultaten borstkankerindicatoren VIP²: resultaten borstkankerindicatoren Borstkanker 1: Statusbepaling Aandeel van patiëntes met invasieve borstkanker waarbij een ER, PR en/of HER2 statusbepaling werd uitgevoerd vóór enige systemische

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008)

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren van AZNikolaas. Hierbij

Nadere informatie

Borstkanker B1: Bepalen van ER/PR/Her2/Neu. Definitie: Aandeel van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie

Borstkanker B1: Bepalen van ER/PR/Her2/Neu. Definitie: Aandeel van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie Borstkanker B1: Bepalen van ER/PR/Her2/Neu Definitie: Aandeel van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie systemische therapie (hormoon- en/of chemotherapie) voorafgegaan werd door

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker

Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Kwaliteitsindicatoren inzake borstkanker Hieronder vindt u de resultaten van de Borstkliniek van az Sint-Blasius. De Borstkliniek werd opgestart in 2002 en behandelt jaarlijks ruim 200 nieuwe patiënten

Nadere informatie

BORSTKANKER INDICATOREN

BORSTKANKER INDICATOREN BORSTKANKER INDICATOREN Deze set van indicatoren geven de resultaten over borstkankerpatiëntes voor diagnose, behandeling en overleving. Het betreft geaggregeerde cijfers van 2007+2008 voor GZA Ziekenhuizen.

Nadere informatie

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn :

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn : Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER Inleiding Op initiatief van de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen, Zorgnet Vlaanderen en ICURO (de koepel van Vlaamse ziekenhuizen

Nadere informatie

Vlaams Indicatoren Project

Vlaams Indicatoren Project Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Borstkliniek Vlaams Indicatoren Project Borstkliniek VLAAMS INDICATOREN PROJECT - UZ BRUSSEL INLEIDING In het kader van het 'Vlaams Indicatoren Project, voor Patiënten en

Nadere informatie

INLEIDING kwaliteitsindicatoren.

INLEIDING kwaliteitsindicatoren. INLEIDING Om objectief zicht te krijgen op de resultaten en de geleverde kwaliteit van onze patiëntenzorg, heeft het A.Z. St.-Dimpna in 2013 besloten in het Vlaamse indicatorenproject voor patiënten en

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( )

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren van AZNikolaas. Hierbij

Nadere informatie

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²)

Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Toelichting bij de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) Resultaten behandeling borstkanker Recent werden de resultaten van het Vlaams Indicatoren Project (VIP²) gepubliceerd met betrekking

Nadere informatie

Borstkankerindicator 1 statusbepaling

Borstkankerindicator 1 statusbepaling In januari 2015 werden de borstindicatoren met betrekking op de periode 2009-2011 vrijgegeven. Op initiatief van de Vlaamse overheid worden in diverse medische domeinen indicatoren bepaald en gemeten,

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER (2007-2008) Handleiding bij fase 1: Validatie van de individuele resultaten 1 2 Op initiatief van de Vlaamse Overheid, de Vlaamse Vereniging van Hoofdartsen,

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER VERGELIJKING 2007-2008 met 2009-2011 Algemene informatie In dit rapport vindt U de resultaten van de kwaliteitsindicatoren voor borstkankertumoren

Nadere informatie

Overzicht resultaten borstkankerzorg in Vlaanderen en Brussel

Overzicht resultaten borstkankerzorg in Vlaanderen en Brussel Overzicht resultaten borstkankerzorg in Vlaanderen en Brussel In dit sanconet rapport kan je de ziekenhuizen vergelijken die hun resultaten in verband met borstkankerzorg bekend gemaakt hebben. We hebben

Nadere informatie

Kwaliteitsindicatoren voor de opvolging van borstkanker (2007-2008).

Kwaliteitsindicatoren voor de opvolging van borstkanker (2007-2008). Kwaliteitsindicatoren voor de opvolging van borstkanker (2007-2008). Datum publicatie: 20/12/2013 Wanneer mensen met kanker af te rekenen krijgen, dan mogen ze terecht hopen op de best mogelijke zorg om

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel BORSTKANKER Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel BORSTKANKER Inhoud Wat is borstkanker?... 3 Vormen van kanker... 4 DCIS... 4 Ductaal carcinoom... 4 Lobulair carcinoom... 4 Erfelijke en familiare belasting...

Nadere informatie

Mijn pathologieverslag begrijpen

Mijn pathologieverslag begrijpen Mijn pathologieverslag begrijpen Deze brochure bevat zeker niet alle gedetailleerde informatie over uw pathologieverslag. We geven u vooral de belangrijkste en juiste informatie mee over de resultaten

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen

Nadere informatie

3.3 Borstkanker bij de man

3.3 Borstkanker bij de man 3.3 Borstkanker bij de man Bij u is zojuist de diagnose borstkanker vastgesteld. Alle patiënten die voor borstkanker worden behandeld in het Catharina-ziekenhuis ontvangen een Persoonlijke Informatie Map.

Nadere informatie

Wat is een borstkliniek?

Wat is een borstkliniek? Wat is een borstkliniek? Een borstkliniek bestaat uit een multidisciplinair team van gespecialiseerde artsen, borst verpleegkundigen, borst psychologen, sociale assistenten die zich bezighouden met de

Nadere informatie

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN ondertitel Liesbet Van Eycken INHOUD > VIP² => Oncologie > Overzicht Kwaliteitsindicatoren Oncologie Meten Monitoring Anticiperen 4.12.14 Vlaams Indicatorenproject

Nadere informatie

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven

Borstkanker. Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker Borstcentrum Máxima locatie Eindhoven Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. Vóór het dertigste jaar is borstkanker zeldzaam, maar met het stijgen van de leeftijd

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

Chirurgie / mammacare

Chirurgie / mammacare Afdeling: Onderwerp: Chirurgie / mammacare Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en er zullen ongetwijfeld

Nadere informatie

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Zorgprogramma borstkliniek Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Belgisch staatsblad 20.07.2007 ed 02 Koninklijk besluit houdende vaststelling van de normen waaraan het gespecialiseerd

Nadere informatie

Borstsparende behandeling

Borstsparende behandeling Patiënteninformatie Borstsparende behandeling Borstsparende behandeling 899960 Borstsparende behandeling.indd 1 1 12-07-16 14:31 Borstsparende behandeling Martini Borstcentrum, route 1.7 Telefoon: (050)

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Huisartsensymposium Borstkanker 35% van kankers bij vrouwen 1989-1993 5 jaars overleving borstkanker: 77% inmiddels 5 jaars

Nadere informatie

borstbesparende operatie

borstbesparende operatie patiënteninformatie borstbesparende operatie U wordt opgenomen in het ziekenhuis voor een borstbesparende operatie in verband met borstkanker. Hieronder leest u meer informatie over de operatie. Dit is

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Dikkedarmkanker is een groot gezondheidsprobleem in Nederland. Het is de derde meest voorkomende vorm van kanker bij mannen en de tweede meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In 2008

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant Aan de winnende hand Borstkanker 27 oktober 2015 Welkom! #mclmpa 1 Borstkanker aan de winnende hand Marloes Emous, oncologisch chirurg

Nadere informatie

Borstsparende operatie bij borstkanker

Borstsparende operatie bij borstkanker Chirurgie Borstsparende operatie bij borstkanker www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Hoe ontstaat kanker?... 3 Voorbereiding op de operatie... 4 De opname... 4 De operatie... 4 Na de operatie... 5 Mogelijke

Nadere informatie

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker

Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Ductaal carcinoom in situ (DCIS) Voorstadium van borstkanker Borstcentrum Máxima is gevestigd op locatie Eindhoven Wat betekent het als je te horen krijgt dat je een voorstadium van borstkanker hebt? In

Nadere informatie

NBCA: niet het hele verhaal

NBCA: niet het hele verhaal NABON Breast Cancer Audit NBCA: niet het hele verhaal Prof. dr. E.J.Th. Rutgers, hoogleraar Oncologische Chirurgie, Nederlands Kanker Instituut- Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis DICA Congres 25 juni 2013

Nadere informatie

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS)

Chirurgie. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) Chirurgie Ductaal carcinoma in situ (DCIS) 1 Inleiding Wanneer u deze folder ontvangt, heeft u zojuist een gesprek gehad met de chirurg/ verpleegkundig specialist. Uit onderzoek is gebleken dat u een ductaal

Nadere informatie

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Factsheet NABON Breast Cancer Audit () [1.0.; 15-09-] Registratie gestart: 2011 Als algemene voorwaarde voor het meenemen van een patiënt in de berekening van de kwaliteitsindicatoren is gesteld dat ten

Nadere informatie

Een borstamputatie. Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:..

Een borstamputatie. Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. 1 Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. U meldt zich aan bij opname: aan kassa K1 K2, gelijkvloers NUCHTER (niet eten en drinken vanaf 24u, de dag voor

Nadere informatie

Chirurgie. Borstamputatie. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Borstamputatie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Operatieve behandeling borstkanker Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en

Nadere informatie

Borstsparende behandeling

Borstsparende behandeling Borstsparende behandeling Chirurgie Beter voor elkaar Algemeen U heeft van de chirurg en/ of nurse practitioner een schokkend bericht gekregen: u heeft borstkanker. Er komt veel op u af en er zullen ongetwijfeld

Nadere informatie

Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA)

Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA) Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: sentinelklierprocedure

Nadere informatie

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker 8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker Van uw arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor Intra Operatieve Radiotherapie (IORT). In dit hoofdstuk leggen we u in het

Nadere informatie

Indicatoren in de oncologie: borstkanker. Liesbet Van Eycken Stichting Kankerregister

Indicatoren in de oncologie: borstkanker. Liesbet Van Eycken Stichting Kankerregister Indicatoren in de oncologie: borstkanker Liesbet Van Eycken Stichting Kankerregister Overzicht Introductie Methodologie Proces- en outcome-indicatoren Gegevensverzameling en analyse Resultaten Besluit

Nadere informatie

Behandelwijzer Borstkanker

Behandelwijzer Borstkanker Behandelwijzer Borstkanker - Behandelteam - Algemene informatie borstkanker - Informatie over het behandeltraject Inleiding U heeft zojuist gehoord dat u een afwijking aan de borst heeft en welke behandeling

Nadere informatie

Behandeling bij borstkanker

Behandeling bij borstkanker Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Behandeling bij borstkanker z 1 Er is borstkanker bij u geconstateerd en met de chirurg of verpleegkundig specialist mammacare

Nadere informatie

Echogeleide chirurgie. Palpatiegeleide chirurgie

Echogeleide chirurgie. Palpatiegeleide chirurgie Echogeleide chirurgie Palpatiegeleide chirurgie 3% van de patiënten had een irradicale resectie 17% van de patiënten had een irradicale resectie CRR=1 de ideale hoeveelheid gezond borstweefsel werd verwijderd

Nadere informatie

mammaprint adviezen hernia-operatie borstkanker ZorgSaam

mammaprint adviezen hernia-operatie borstkanker ZorgSaam mammaprint adviezen na een bij hernia-operatie borstkanker ZorgSaam 1 2 Mammaprint Deze folder geeft u informatie over de Mammaprint, een laboratoriumtest die kan worden ingezet bij de behandeling van

Nadere informatie

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40

AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: segmentectomie

Nadere informatie

H Borstsparende operatie

H Borstsparende operatie H.327178.0416 Borstsparende operatie Inleiding Uit onderzoeken blijkt dat u borstkanker heeft. Uw chirurg heeft u voorgesteld u te behandelen, waarbij u geopereerd en bestraald wordt. Dit wil zeggen dat

Nadere informatie

Behandeling borstkanker

Behandeling borstkanker Behandeling borstkanker 1. Heelkunde (chirurgie) (operatie): - Borstsparend: betekent wegname van het gezwel met veiligheidsmarge van gezond weefsel rondom en wegname van de schildwachtklier (poortwachterklier

Nadere informatie

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming

Borstchirurgie: mastectomie met okselklieruitruiming AZ Monica, campus Antwerpen Harmoniestraat 68 2018 Antwerpen T 03 240 20 20 F 03 240 20 40 AZ Monica, campus Deurne Florent Pauwelslei 1 2100 Deurne T 03 320 50 00 F 03 320 56 00 Borstchirurgie: mastectomie

Nadere informatie

Intra- Operatieve Radiotherapie. Eenmalige bestraling bij borstkanker

Intra- Operatieve Radiotherapie. Eenmalige bestraling bij borstkanker IntraOperatieve Radiotherapie Eenmalige bestraling bij borstkanker Belangrijkste punten van deze folder: U wordt geopereerd voor borstkanker en tijdens de operatie eenmalig inwendig bestraald. De operatie

Nadere informatie

Behandeling borstkanker

Behandeling borstkanker Behandeling borstkanker Kanker in het algemeen Er zijn meer dan honderd soorten kanker die op verschillende plaatsen in het lichaam kunnen voorkomen. Elke soort kanker is een andere ziekte. Een gemeenschappelijk

Nadere informatie

Eenmalige bestraling bij borstkanker

Eenmalige bestraling bij borstkanker Deze folder geeft u informatie over Eenmalige bestraling bij borstkanker patiënteninformatie Intra-Operatieve Radiotherapie Inleiding Deze folder gaat over eenmalige inwendige bestraling tijdens een borstsparende

Nadere informatie

Risicofactoren Niet erfelijke factoren: Erfelijke factoren:

Risicofactoren Niet erfelijke factoren: Erfelijke factoren: Zoals bij alle soorten kanker, is er bij borstkanker sprake van cellen met een ontregelde celdeling. Door deze ontregeling kunnen cellen zich ongeremd vermenigvuldigen en uitgroeien tot een tumor. Deze

Nadere informatie

SF Z. Infobrochure: Borstkanker. Sint-Franciskusziekenhuis www.sfz.be P. Paquaylaan 129 3550 Heusden-Zolder Tel.: 011 71 50 00 Fax.

SF Z. Infobrochure: Borstkanker. Sint-Franciskusziekenhuis www.sfz.be P. Paquaylaan 129 3550 Heusden-Zolder Tel.: 011 71 50 00 Fax. SF Z SINT-FRANCISKUSZIEKENHUIS Infobrochure: Borstkanker 20 Sint-Franciskusziekenhuis www.sfz.be P. Paquaylaan 129 3550 Heusden-Zolder Tel.: 011 71 50 00 Fax.: 011 71 50 01 Inhoud Oncologisch supportteam

Nadere informatie

Een borstsparende operatie met een. sentinelonderzoek

Een borstsparende operatie met een. sentinelonderzoek Een borstsparende operatie met een 1 sentinelonderzoek Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. U meldt zich aan bij opname: aan kassa K1 K2, gelijkvloers

Nadere informatie

St. Anna Borstzorg (mammapoli)

St. Anna Borstzorg (mammapoli) St. Anna Borstzorg (mammapoli) Uw huisarts heeft u doorverwezen naar St. Anna Borstzorg (mammapoli), van het St. Anna Ziekenhuis. In deze folder geven wij u meer informatie over de werkwijze binnen St.

Nadere informatie

ZORG VOOR UITKOMST BORSTKANKER UITKOMSTINDICATOREN BEHANDELING KANKER RESULTATEN SANTEON ZIEKENHUIZEN EDITIE

ZORG VOOR UITKOMST BORSTKANKER UITKOMSTINDICATOREN BEHANDELING KANKER RESULTATEN SANTEON ZIEKENHUIZEN EDITIE ZORG VOOR UITKOMST UITKOMSTINDICATOREN BEHANDELING KANKER RESULTATEN SANTEON ZIEKENHUIZEN BORSTKANKER EDITIE 206 Marianne is behandeld en geopereerd in het CWZ en inmiddels vrij van borstkanker. Nadat

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum.

Borstkanker? meander medisch centrum. Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen. www.meandermedischcentrum. Borstkanker? Snel duidelijkheid door gespecialiseerd onderzoek van borstafwijkingen meander medisch centrum www.meandermedischcentrum.nl Inleiding Uw huisarts heeft u doorverwezen naar de mammapoli van

Nadere informatie

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl

Behandeling van DCIS. Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Behandeling van DCIS Ductaal carcinoma in situ (DCIS) gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is DCIS 3 Borstsparende behandeling 4 Ablatio: verwijdering van de gehele borstklier en borst 5 Preventieve

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS)

Ductaal Carcinoma In Situ (DCIS) Bij u is een voorstadium van borstkanker geconstateerd. Deze afwijking wordt Ductaal Carcinoma In Situ (afgekort DCIS) genoemd. Uw arts of verpleegkundig specialist heeft uitgelegd wat DCIS inhoudt en

Nadere informatie

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen

Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen Borst- en/of eierstokkanker: Erfelijk risico en genetisch testen In onze bevolking heeft iedere vrouw een risico van ongeveer 10% om in de loop van haar leven borstkanker te krijgen en 1,5% om eierstokkanker

Nadere informatie

Intra-Operatieve Radiotherapie

Intra-Operatieve Radiotherapie Intra-Operatieve Radiotherapie Eenmalige bestraling bij borstkanker Informatie voor patiënten MB0003-1500 oktober 2014 Bronovo www.bronovo.nl Bronovolaan 5 2597 AX Den Haag Postbus 96900 2509 JH Den Haag

Nadere informatie

EWINGSARCOOM Wat betekent het?

EWINGSARCOOM Wat betekent het? EWINGSARCOOM Wat betekent het? Oncologie/0138 Deze informatiebrochure is bestemd voor personen met een Ewingsarcoom en alle anderen die hier heel dichtbij betrokken zijn: familie, vrienden, We geven u

Nadere informatie

Chemotherapie voorafgaand aan de borstoperatie

Chemotherapie voorafgaand aan de borstoperatie Chemotherapie voorafgaand aan de borstoperatie Neo-adjuvante chemotherapie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Waarom vooraf chemotherapie? 1 Onderzoeken en afspraken 1 Evaluatie van

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015]

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015] Factsheet en NABON Breast Cancer Audit () 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05112015] Inclusiecriteria Nabon Breast Cancer Audit Inclusie Alle primaire invasieve mammacarcinomen volgens de WHO classificatie

Nadere informatie

De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker

De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker De unieke Maastro-behandeling van niet uitgezaaide longkanker Deze folder is bedoeld voor onze patiënten en de mensen in hun omgeving. Wij willen u graag informeren over onze succesvolle behandelingsmethode

Nadere informatie

Chirurgie. Operatie voor borstkanker

Chirurgie. Operatie voor borstkanker Chirurgie Operatie voor borstkanker 1 Inleiding Wanneer u deze folder ontvangt heeft u zojuist een gesprek met de chirurg/ verpleegkundig specialist gehad. Uit onderzoeken is gebleken dat u borstkanker

Nadere informatie

Welke vragen stel ik mijn dokter?

Welke vragen stel ik mijn dokter? Welke vragen stel ik mijn dokter? INLEIDING Goede algemene voorlichting over het onderzoek en de behandeling van borstkanker is enorm belangrijk. Goede voorlichting over het eigen ziektebeeld is nog belangrijker,

Nadere informatie

Verslag informatiebijeenkomst 25 januari 2016

Verslag informatiebijeenkomst 25 januari 2016 Verslag informatiebijeenkomst 25 januari 2016 Samenvatting onderzoek Tijdens de informatiebijeenkomst gaven onderzoekers Sabine Siesling en Marissa van Maaren een korte presentatie over het onderzoek aangaande

Nadere informatie

Borstkliniek UZ Gent

Borstkliniek UZ Gent Borstkliniek UZ Gent De Borstkliniek van UZ Gent werd in 2007 erkend door de Belgische overheid als multidisciplinaire Borstkliniek. Waarvoor kan u terecht in de Borstkliniek? 1 U kan er terecht voor allerhande

Nadere informatie

Een borstsparende operatie met een okselklieruitruiming

Een borstsparende operatie met een okselklieruitruiming Een borstsparende operatie met een okselklieruitruiming 1 Uw operatie vindt plaats op: Uw opname is gepland op:... Aantal verwachte dagen opname:.. U meldt zich aan bij opname: aan kassa K1 K2, gelijkvloers

Nadere informatie

Borstkanker. Celdeling

Borstkanker. Celdeling Borstkanker In Nederland wordt per jaar bij ongeveer 12.000 vrouwen borstkanker (mammacarcinoom) ontdekt. Daarnaast wordt bij ongeveer 1.300 vrouwen in Nederland een voorstadium van borstkanker (ductaal

Nadere informatie

Echografie + biopsie

Echografie + biopsie Proces Chirurg/verpleegkundige anamnese en lichamelijk onderzoek Mammacare verpleegkundige geeft uitleg over de gang van zaken en begeleidt Mammografie/ echografie en zo nodig direct echogeleid histologisch

Nadere informatie

Neoadjuvante chemotherapie bij borstkanker

Neoadjuvante chemotherapie bij borstkanker Neoadjuvante chemotherapie bij borstkanker Samen met uw behandelend specialist is gekozen voor neoadjuvante chemotherapie. Dit is chemotherapie voorafgaand aan een operatie. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie

Behandelingen bij longkanker. inclusief klinische studie immuuntherapie Behandelingen bij longkanker inclusief klinische studie immuuntherapie 1 Longkanker Longkanker is niet één ziekte: er bestaan meerdere vormen van longkanker. In deze brochure bespreken we de twee meest

Nadere informatie

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA)

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA.

Nadere informatie

Wat u moet weten over intra-operatieve radiotherapie

Wat u moet weten over intra-operatieve radiotherapie 1261/913/3 - SA - maart 2013 Wat u moet weten over intra-operatieve radiotherapie campus Sint-Augustinus Oosterveldlaan 24 2610 Wilrijk tel. 03 443 30 11 Iridium Kankernetwerk tel. 03 443 37 37 www.gzaziekenhuizen.be

Nadere informatie

Borstsparende operatie. Mammapoli

Borstsparende operatie. Mammapoli 00 Borstsparende operatie Mammapoli 1 U wordt binnenkort opgenomen voor een borstsparende operatie De operatie vindt plaats in dagopname via het Dagcentrum. Op deze afdeling worden patiënten van verschillende

Nadere informatie