L énergie dans les ménages Utilisation rationnelle et Énergies renouvelables

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "L énergie dans les ménages Utilisation rationnelle et Énergies renouvelables"

Transcriptie

1 L énergie dans les ménages Utilisation rationnelle et Énergies renouvelables présenté par L Association pour la Promotion des Énergies Renouvelables Neubourg Gregory Chargé d étude 2 1

2 1. L APERe - Présentation 1. APERe - Presentatie Association indépendante active depuis 1991 membres : Centres de recherche les associations actives dans le secteur des Energies Renouvelables Onafhankelijke Vereniging gesticht in 1991 Leden : Onderzoekcentra Actieve verenigingen in de Hernieuwbare Energieën sector 3 1. L APERe Nos membres 1. APERe Onze leden ABELPHA EFP Technologies douces asbl GEBI DGSE 4 2

3 Met de steun van Ze hebben het handvest ondertekend 5 1. L APERe Nos activités 1. APERe Onze activiteiten Information Formation Sensibilisation dans les écoles Études et actions de soutien Informatie Opleiding Sensibilisatie in de scholen Studies en ondersteunende acties 6 3

4 1. L APERe communication 1. APERe - communicatie Site Web : Un Forum : sur le site magazine mensuel : info Un centre de documentation «Energie» Actions de terrain Website : Een Forum : op de website Maandblad: Renouvelle info Documentatiecentrum «Energie» Acties op het terrein 7 2. Les Énergies Renouvelables 2. Hernieuwbare Energie Source d énergie renouvelable Hernieuwbare energiebronnen Energies renouvelables Hernieuwbare Energie Forme utile d énergie Nuttige Energie Vent Wind Cours d eau - Marée Vague Waterlopen- Getijden - Golven Eolienne sur terre et en mer Windmolens Centrale hydroélectrique, hydraulische centrales Électricité Travail Elektriciteit- Werk Électricité Elektriciteit Soleil Zon Chauffe-eau solaire - Syst. Photovoltaïque Zonneboiler - Fotovoltaïsche zonne-energie Électricité chaleur/froid Elektriciteit warmte/koud Biomasse (expl. Bois) Biomassa (bv. Hout) Équipement de combustion Verbrandingsuitrusting Chaleur - Carburant Warmte Brandstof Géothermie Geothermie Pompe à chaleur -Puits géothermique Warmtepompen Geothermische putten Chaleur - Froid Warmte - Koud 8 4

5 3. Notre consommation d énergie 3. Ons Energieverbruik 9 3. Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik Consommation énergétique moyenne d un ménage bruxellois en 2004 (hors transports) Gemiddeld energieverbruik van een Brussels gezin in 2004 (zonder het vervoer) electro + éclairage elektro + verlichting 9% eau chaude warm water 14% cuisson koken 4% Total = kwh/an Source : état de l'environnement bruxellois 2004 chauffage verwarming 73% 10 5

6 3. Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik Facture énergétique moyenne d un ménage bruxellois en 2004 (hors transports) Gemiddelde energiefactuur van een Brussels gezin in 2004 (zonder het vervoer) electro + éclairage elektro + verlichting 27% cuisson koken 6% Total = 1250 /an eau chaude warm water 12% chauffage verwarming 55% Source : état de l'environnement bruxellois Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik Solutions pour diminuer notre consommation d énergie A. Minimiser la demande en énergie du bâtiment 1. Bonne isolation Oplossingen om ons energieverbruik te verminderen A. De vraag voor energie van het gebouw verlagen 1. een goede isolatie 12 6

7 4. Isolation de nos habitations 4. Isolatie van onze woning Epaisseur d isolation des murs Pertes d énergie par les murs en Europe (2001) en Europe (2001) Isolatiedikte van muren in Europa Energieverlies langs muren in (2001) Europa (2001) Source : Isolation de nos habitations 4. Isolatie van onze woning 14 7

8 3. Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik Solutions pour diminuer notre consommation d énergie A. Minimiser la demande en énergie du bâtiment 1. Bonne isolation 2. Efficience énergétique : équipements performants B. Utilisation Rationnelle de l Énergie (URE) >>>> Oplossingen om ons energieverbruik te verminderen A. De vraag naar energie van het gebouw verlagen 1. een goede isolatie 2. rendement van de energie-omzetting : zo hoog mogelijk B.Rationeel EnergieGebruik (REG) >>>> Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik 16 8

9 3.B L URE le chauffage 3.B RAEG de verwarming Purgeons régulièrement les radiateurs commencer par les radiateurs du bas, ne pas oublier de rajouter de l eau dans le système Entretien Chaudière 1x an chaudière mazout (obligatoire) 1x 2ans chaudière gaz (bientôt obligatoire) 8 à 12% de combustible économisé Déduction fiscale à la clé Nettoyer régulièrement le local de la chaudière Réflecteurs 17 3.B L URE le chauffage 3.B RAEG de verwarming THERMOSTAT D AMBIANCE + Vannes Thermostatiques Placer un thermostat d ambiance = 10à15%d é 15 économies annuelle (soit 250/375 L = 135/203 pour 200/500 investis) Placer des vannes thermostatiques = 10 % d économies annuelle (soit 250 L = 135 pour un coût 50 /vanne) 20 C 16 C 5h 8h 15 h 23 h 18 9

10 3.B L URE l électricité 3.B RAEG de elektriciteit 1. Les consommations cachées Hors fonctionnement mais la prise dans le mur, cette machine à café consomme? 14 par an 100 kwh/an = kwh/an = 21,6 Hi-Fi 60 à 180 gaspillés chaque année dans la maison 19 3.B L URE l électricité 3.B RAEG de elektriciteit 1. Les consommations cachées Les blocs multiprise ou avec timer

11 3.B L URE l électricité 3.B RAEG de elektriciteit 2. Les gros électroménagers - Frigos et surgélateurs = 25 à 30 % de la consommation électrique Éviter les aliments encore chaud Dégivrer min. 1 x par an Nettoyer les ailettes Choix d appareils économiques 21 3.B L URE l électricité 3.B RAEG de elektriciteit 3. L éclairage 100 kwh dans la centrale délivre 2 kwh de lumière 22 11

12 3.B L URE l électricité 3.B RAEG de elektriciteit 3. L éclairage Classe d efficacité énergétique (de la plus économe «A» à la plus consommatrice «G») Intensité lumineuse (quantité de lumière émise) Puissance de votre lampe (le nombre de Wh consommés en 1h) : les puissances entre 15 et 23 W sont généralement suffisantes pour les usages courants des lampes basse consommation Durée de vie de la lampe (en heures) : une durée minimale de h garantit une bonne qualité de lampe Notre consommation d énergie 3. Onze Energieverbruik Solutions pour diminuer notre consommation d énergie A. Minimiser la demande en énergie du bâtiment 1. Bonne isolation 2. Efficience énergétique : équipements performants B. Utilisation Rationnelle de l Énergie (URE) >>>> C. Utilisation des Énergies Renouvelables Oplossingen om ons energieverbruik te verminderen A. De vraag naar energie van het gebouw verlagen 1. een goede isolatie 2. rendement van de energie-omzetting : zo hoog mogelijk B.Rationeel EnergieGebruik (REG) >>>> C.Hernieuwbare Energie gebruiken 24 12

13 5. Le chauffe-eau solaire 5. De Zonneboiler Le CES principe de fonctionnement 5. De Zonneboiler - werkingsprincipe Source : ADEME 1. Capteur solaire Circuit primaire 5. Ballon de stockage 6. Arrivée eau froide 7. Circulateur 8. Régulateur Sondes de température Chauffage d appoint 1. Zonnecollector Primaire kringloop 5. Warmteopslag 6. Aankomst Koud water 7. Circulatiepomp 8. Regulatiesysteem temperatuurmeters Naverwarming 26 13

14 5. Le CES principe de fonctionnement 5. De Zonneboiler - werkingsprincipe Coupe capteur plan Coupe tube sous vide doorsnede Vlakke plaatcollectoren doorsnede vacuumcollector Le CES exemples 5. De Zonneboiler - voorbeelden 28 14

15 5. Le CES principe de fonctionnement 5. De Zonneboiler - werkingsprincipe Le CES conditions d installation 5. De Zonneboiler - voorwaarden voor installatie Orientation, pente du toit et ombrages Oriëntatie, hellingsgraad en schaduw 30 15

16 5. Le CES conditions d installation 5. De Zonneboiler - voorwaarden voor installatie Orientation, pente du toit et ombrages Oriëntatie, hellingsgraad en schaduw? orientation inclinaison ( ) est 88% 87% 85% 83% 77% 65% 50% sud-est 88% 93% 95% 95% 92% 81% 64% sud 88% 96% 99% max 100% 98% 87% 68% sud-ouest 88% 93% 95% 95% 92% 81% 64% ouest 88% 87% 85% 82% 76% 65% Le CES conditions d installation 5. De Zonneboiler - voorwaarden voor installatie Superficie entre 1 et 2 m² par personne Superficie moyenne : 4 à 6 m² durée de vie : min. 25 ans Résistance : testée en laboratoire Oppervlakte Tussen 1 en 2 m² per persoon Gemiddelde oppervlakte : 4 tot 6 m² Levensduur : min. 25 jaar Weerstand: getest in het laboratorium 32 16

17 5. Le CES permis d urbanisme 5. De Zonneboiler - bouwvergunning Obligatoire si placé sur bâtiment classé ou périmètre classé sur toiture plate toiture inclinée mais pas dans l axe Toiture inclinée à + de 45 Toiture inclinée mais > 20 % de la surface totale du versant surface des fenêtres de toits Vereist indien geplaatst op Een beschermd gebouw of in een beschermde perimeter Een plat dak Schuin dak maar niet in de as van het dak Schuin dak maar helling > dan 45 Schuin dak maar > dan 20 % van de oppervlakte van het dakvlak oppervlakte van de dakvensters Le CES caractéristiques 5. De Zonneboiler - kenmerken Distance capteur-ballon Système à vidange ou avec anti-gel Dispositif anti-brûlure calorimètre Afstand zonnecollectorwarmteopslag Terugloopsystemen of glycolsystemen Anti-verbrandingssysteem calorimeter 34 17

18 5. Le CES implantations possibles 5. De Zonneboiler Mogelijke vestigingen Le CES Prix et Primes 5. De Zonneboiler Prijs en Premies environ 1000 /m² Pi Prime Régionale (Sibelga) 50 % facture max Prime communale 10 % facture max. 500 Réduction d impôts (fédéral) 40 % facture max ongeveer 1000 /m² Regionale Premie (Sibelga) 50 % factuur max Gemeentelijke Premie 10 % factuur max. 500 Fiscale Vermindering (Federaal) 40 % factuur max

19 5. Le CES Exemples de coûts 5. De Zonneboiler Voorbeelden van de kostprijs Coût du kwh solaire à Bruxelles (5 m²) Prijs van de zon-kwu in Brussel (5 m²) Matériel Materiaal Installation Installatie Prime RBC (50 % max ) BHG Premie (50 % max ) Prime communale (Anderlecht, Berchem-St-Agathe, Bruxelles, Evere, Etterbeek, Ganshoren, Woluwé-St-Lambert, Uccle) Réduction d'impôt (40% max ) Gemeentelijke premie (Anderlecht, Sint-Agatha-Berchem, Brussel, Evere, Etterbeek, Ganshoren, Sint- Pieters-Woluwe, Ukkel) Fiscale Vermindering (40 % max ) Investissement ( ) Investering ( ) Le CES Exemples de coûts 5. De Zonneboiler Voorbeelden van kosten Coût du kwh solaire à Bruxelles (5 m²) Prijs van de zon-kwu in Brussel (5 m²) Prix Materiaal Investissement ( ) Investering ( ) Durée de vie levensduur Production solaire annuelle (± 350 kwh/m²) Jaarlijkse Produktie (± 350 kwh/m²) Rendement appoint 0,70 0,70 0,70 Rendement na verwarming Energie économisée / an (kwh) Bespaarde energie / jaar Energie économisée 25 ans (kwh) Bespaarde energie op 25 jaar Coût kwh (c ) Avec primes 0,4 0,1 5,4 kwh kost (c ) met premies 38 19

20 5. Le CES Comparaison du coût du kwh De Zonneboiler - kostenvergelijking van de kwu Bois plaquettes (30% HR) Bois bûches (sechées 1 an) Bois pellets ou granulés Mazout (2000 l) ceur/kwh Propane vrac Electricité tarif bi-horaire 22,5 Electricité tarif simple Gaz naturel tarif B 20, janv-04 avr juil-04 oct-04 janv-05 avr-05 juil-05 oct-05 janv-06 avr-06 juil-06 oct-06 janv-07 avr-07 juil-07 oct-07 janv-08 avr-08 juil-08 oct-08 8,6 8,2 7,9 4,6 3,8 2,2 Source : Renouvelle 08 nov Le CES Soutien au chauffage 5. De Zonneboiler combinatie met woningverwarming 40 20

21 5. Le CES Soutien au chauffage 5. De Zonneboiler combinatie met woningverwarming Chauffe-eau solaire Zonneboiler Système combiné combi-systeem Le CES Soutien au chauffage 5. De Zonneboiler combinatie met woningverwarming 42 21

22 5. Le CES Soutien au chauffage 5. De Zonneboiler combinatie met woningverwarming Le CES Soutien au chauffage 5. De Zonneboiler combinatie met woningverwarming jusqu à 80 % eau chaude sanitaire et 25% chauffage Investissement plus important ( à ) Prime régionale passe d un maximum de à Idéal en cas de construction ou rénovation lourde Chauffage basse température. Tot 80 % warm water en 25% van uw verwarming Grotere investering ( tot ) Regionale premie verhoogd met maximum van tot Ideaal in het geval van nieuwbouw of zware renovatie Verwarming op lage temperatuur 44 22

23 6. Le Photovoltaïque 6. Fotovoltaïsche zonne-energie Le Photovoltaïque - principe 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - principe Source d énergie renouvelable Hernieuwbare energiebronnen Energies renouvelables Hernieuwbare Energie Forme utile d énergie Nuttige Energie soleil zon cellule photovoltaïque fotovoltaïsche zonnecel électricité elektriciteit 46 23

24 6. Le Photovoltaïque - principe 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - principe Modules PV 2. Interrupteur CC 3. Onduleur 5 4. Compteur de production 5. Tbl Tableau de ditib distributionti 6. Compteur A+/A- 7. Appareils électriques 8. Réseau électrique Source : adapté de SIBELGA FV modules 2. gelijkstroom schakelaar 3. Omvormer 4. Meterkast 5. Verdeelbord d 6. A+/A- meter 7. Huishoudapparaten 8. Netwerk Le Photovoltaïque les technologies 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - technologie 48 24

25 6. Le Photovoltaïque - principe 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - principe Source : APERe Le Photovoltaïque - conditions 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - voorwaarden Orientation, pente du toit et ombrages Oriëntatie, hellingsgraad en schaduw? 50 25

26 6. Le Photovoltaïque permis d urbanisme 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - bouwvergunning Obligatoire si placé sur bâtiment classé ou périmètre classé sur toiture plate toiture inclinée mais pas dans l axe Toiture inclinée à + de 45 Toiture inclinée mais > 20 % de la surface totale du versant surface des fenêtres de toits Vereist indien geplaatst op Een beschermd gebouw of in een beschermde perimeter Op een plat dak Schuin dak maar niet in de as van het dak Schuin dak maar helling > dan 45 Schuin dak maar > dan 20 % van de oppervlakte van het dakvlak oppervlakte van de dakvensters Le Photovoltaïque - exemples 6. Fotovoltaïsche zonne-energie - voorbeelden 52 26

27 6. Le Photovoltaïque primes et prix 6. Fotovoltaïsche zonne-energie premies en prijs Caractéristiques de l installation Kenmerken van de installatie Puissance en kwc (12 m²) 1,25 kwp Vermogen (12 m²) Production (kwh/an) ~1000 Productie (kwh/an) Investissement Investering Matériel + installation Materiaal + installatie Prime régionale (50 % - 3 /Wc) Gewestelijke premie (50% - 3 /Wc) Réd d impôts (40 % - max ) Belastingsverm. (40%) (max ) Chiffre d affaire annuel 761 Jaarlijks zakencijfer Production d électricité (18 c /kwh) 180 Elektriciteitsproduktie (18 c /kwh) Certificats Verts (expl :80 /CV) 581 Groenestroomcertificaten Temps de retour (ans) 2,37 Terugverdientijd (jaar) 15,4% Gain net après 10 ans 5800 Netto aanwinst na 10 jaar Le Photovoltaïque Cout environnemental 6. Fotovoltaïsche zonne-energie Milieukost 54 27

28 7. Les pompes à chaleur 7. De warmtepompen Source : Les PàC - principe 7. De warmtepompen - principe Puiser la chaleur dans un endroit froid pour la transmettre à un endroit chaud Nécessite de l électricité Sources : sol, eau, air Eau sanitaire et/ou chaudière De warmte in een koude plaats halen en het overbrengen naar een warme plaats De bronnen: bodem, water, lucht Gebruikt elektriciteit Sanitair warm water en/of verwarmingsketel 56 28

29 7. Les PàC - principe 7. De warmtepompen - principe Coefficient de performance COP > 4* 1 kwh électrique injectée fournit minimum 4 kwh thermiques Éviter les PàC à air pulsé (COP bas,dégivrage, variation de la t ) Winstfactor of COP > 4* 1 elektrische kwu-coëfficiënt moet minimum 4 thermische kwu geven Luchtpompen vermijden: risico van laag COP (ontdooiing,ventilator, verandering van t ) *norme EN Les PàC - primes et prix 7. De warmtepompen premies en prijzen Prix très variable selon Type de pompe à chaleur Eau chaude sanitaire et/ou chauffage Superficie de l habitation Prime de 50 % investissement (max ou 5000 ) sauf pour PAC air Belangrijk prijsverschil soort warmtepomp warmwater en/of verwarmingsketel oppervlakte van de woning Premies van 50 % van het factuur (2500 of 5000 ) 58 29

30 8. Le chauffage au bois 8. De houtverwarming Le chauffage au bois - combustibles 8. De houtverwarming - brandstof Plaquettes Bûches houtblokken Plakjes Granulés Pellets 60 30

31 8. Le chauffage au bois - équipements 8. De houtverwarming - Installaties Feu ouvert Rendement Open haard < 20 % Casettes ou inserts Gesloten inserts 40 à 70 % Le chauffage au bois - équipements 8. De houtverwarming - Installaties Poêle à bois (bûches ou granulés) Kachels (houtblokjes of pellets) Rendement 40 à 90 % Chaudière à bûches manuel Verwarmingsketel 40 à 90 % 62 31

32 8. Le chauffage au bois - équipements 8. De houtverwarming - Installaties Rendement Chaudière à granulés automatique Automatische verwarmingsketel met pellets 70 à 90 % Le chauffage au bois - équipements 8. De houtverwarming - Installaties Source : ÖkoFen 64 32

33 8. Le chauffage au bois - équipements 8. De houtverwarming - Installaties Poêle de masse De «massieve» houtkachel Le chauffage au bois - conseils 8. De houtverwarming - aanbevelingen Pour se chauffer sans polluer : Le bois doit être sec et non pollué Utiliser un système haut rendement Om zich verwarmen zonder te verontreinigen Hout moet goed droog zijn en niet gepollueerd Hoogrendementssysteem gebruiken 66 33

34 8. Le chauffage au bois - Prix 8. De houtverwarming - Prijs Poêle à bûches à HTVA Kachel houtblok haut rendement (12kW) hoog rendement (12 kw) Poêle à granulés (12kW) à HTVA Kachel - pellets (12kW) Chaudière bûches (20 kw) à HTVA Verwarmingsketel brandhout (blok) (20 kw) Chaudière à granulés (20 kw) à HTVA Verwarmingsketel - (+ silo) pellets (20 kw) Prix du kwh bois bûches 3,8 c TVAC Prijs van kwu Houtblok Prix du kwh bois granulés 4,6 c TVAC Prijs van kwu pellets Pas de Primes jusqu à présent Geen premies totnogtoe L électricité verte 9. Groene Stroom Faites le choix des produits verts La plupart des fournisseurs proposent des produits dont la garantie d origine est labellisée «vert». En choisissant des produits verts vous obligez le fournisseur à se procurer de l électricité auprès de producteurs verts (dans toute l Europe) Greenpeace établit un classement des fournitures vertes : Calculateur officiel :RBC : Kies voor groenestroom De meeste stroomleveranciers geven u de mogelijkheid om voor een groen produkt te kiezen. Als je voor dit produkt kiest, zult u de stroomleveranciers verplichten om groene stroom te kopen bij groenestroomopwekkers (in Europa) Greenpeace geeft een rangschikking van die produkten : Officiële calculator voor BHG :

35 Les Outils pour les particuliers : Les info-fiches Hulpmiddelen voor particulieren : Info-fiches Fiches générales Les Energies Renouvelables Récapitulatif des primes La rentabilité des ER Que puis-je installer dans mon logement? Algemene Fiches Hernieuwbare energie Heropsomming van de premies Rentabiliteit van de HE Waar plaatsen in de woning? 69 Les Outils pour les particuliers : Les info-fiches Hulpmiddelen voor particulieren : Info-fiches Fiche des technologies Le chauffe-eau solaire Le photovoltaïque La pompe à chaleur Les biocarburants La Biomasse et la bioénergie Les éoliennes Le chauffage au granulés de bois Le chauffage au poêle de masse Technische fiches De zonneboiler Le fotovoltaïsche De warmtepomp De biobrandstof Biomassa en bio-energie De windmolen Verwarming met pellets Verwarming met massieve kachel 70 35

36 Les Outils pour les particuliers : Les info-fiches Hulpmiddelen voor particulieren : Info-fiches Structure identique Description de la technologie Application à Bruxelles En Bref (points positifs et négatifs) Plus d infos Identieke structuur Beschrijving van de technologie Toepassing in Brussel Beknopt (positieve en negatieve punten) Meer info 71 Les Outils pour les particuliers Les Fiches de réalisations Hulpmiddelen voor particulieren Fiches van verwezenlijkingen Structure identique Description de l installation Le propriétaire témoigne Le saviez-vous Identieke structuur Beschrijving van de installatie De eigenaar getuigt Wist u dat? 72 36

37 Les Outils pour les particuliers Les Fiches de réalisations Hulpmiddelen voor particulieren Fiches van verwezenlijkingen Structure identique L installation en chiffre Données techniques Données économiques Données environnementales Identieke structuur De installatie in cijfers Technische gegevens Economische gegevens Gegevens van de leefomgeving 73 Les Outils pour les particuliers Les annuaires d installateurs Hulpmiddelen voor particulieren - Gids van installateurs Solaire thermique photovoltaïque chauffage au bois et Thermische zonne-energie Fotovoltaïsche Houtverwarming et

38 Les Outils pour les particuliers - Les Sites web Hulpmiddelen voor particulieren - De websites Site de l APERe : Activités A ité sur Bruxelles Forum Fiches et articles Website van APERe : Activiteiten in het Brusselse Gewest Forum Fiches et artikels 75 Les Outils pour les particuliers - Les sites web Hulpmiddelen voor particulieren - De Websites Site de Bruxelles Environnement Particuliers Particuliers > énergie > Les énergies renouvelables, c est quoi? Particuliers > mes primes à l environnement > primes 2008 Ou pour les logements collectifs : Professionnels > thème énergie > Les énergies renouvelables Site van Brussel Leefmilieu Particulieren Particulieren > energie >hernieuwbare energie, wat is dat? Particulieren > leefmilieupremies > premies 2008 Of voor collectieve woningen: Professionnelen > Energiethema > Hernieuwbare energie 76 38

39 Les Outils pour les particuliers - Personnes ressources Hulpmiddelen voor particulieren - Personen aan de bron Conseils personnalisés pour les particuliers Particuliers Point info ER de l APERe : 02/ ou ou Permanence : lundi de 9h à 12h mercredi de 14h à 17h Gepersonaliseerde raadgevingen voor particulieren HE infopunt : APERe : 02/ of of Permanentie : maandag van 9u tot 12u woensdag van 14u tot 17u. 77 Les Outils pour les particuliers - Personnes ressources Hulpmiddelen voor particulieren - Personen aan de bron Particuliers résidants dans un logement collectif ER facilitateur : 0800/ ou Etudiants APERe : Bibliothèque avec ouvrages de référence et revues spécialisées. Particulieren woonachtig in een collectieve woning HE Facilitator : 0800/ ou Studenten APERe : Bibliotheek met referentiewerken en met referentiemagazines

40 Plus d informations Meer informatie Région flamande Vlaamse regio : Région wallonne Waalse regio 79 Merci de votre attention Dank u voor uw aandacht 80 40

Les Énergies renouvelables

Les Énergies renouvelables Les Énergies renouvelables Hernieuwbare Energie présenté par L Association LAssociation pour la Promotion des Énergies Renouvelables Gregory Neubourg Chargé de missions Pour le compte de Bruxelles Environnement

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

Aqua Dimension Geothermal heat pumps Aqua Dimension geothermische warmtepompen Aqua Dimension pompes à chaleur geothermique

Aqua Dimension Geothermal heat pumps Aqua Dimension geothermische warmtepompen Aqua Dimension pompes à chaleur geothermique Aqua Dimension Geothermal heat pumps Aqua Dimension geothermische warmtepompen Aqua Dimension pompes à chaleur geothermique Met de Aqua Dimension grond-warmtepomp systemen is het mogelijk om gratis energie

Nadere informatie

Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011)

Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011) Resultaten van een marktonderzoek bij Belgische boeren (november 2011) Résultats d une étude de marché auprès des agriculteurs belges (novembre 2011) Uitgevoerd door: Réalisée par: Inhoud / Contenu I.

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Verwarming en sanitair warm water: ontwerp en regeling Leefmilieu Brussel Overzicht van de belangrijkste warmteopwekkers Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE 731 MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2010 45 [C 2010/31002] 17 DECEMBER 2009. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot

Nadere informatie

Een nieuwe tool om meer te weten te komen over fotovoltaïsche zonne-energie De 9 referentiedocumenten van Leefmilieu Brussel Ontwikkeld in het kader van een openbare aanbesteding in 2008 door Leefmilieu

Nadere informatie

BlueBurn CENTRALE VERWARMING OP PELLETS

BlueBurn CENTRALE VERWARMING OP PELLETS BlueBurn CENTRALE VERWARMING OP PELLETS betaalbaar, betrouwbaar en zuinig. Licensed by ÖkoFEN BlueBurn BLUEBURN WERKT ZOALS EEN GASKETEL. Pellets voeden de primaire verbranding van onder uit zonder de

Nadere informatie

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE

33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE 33662 BELGISCH STAATSBLAD 02.07.2008 MONITEUR BELGE MINISTERIE VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST N. 2008 2191 [C 2008/31345] 19 JUNI 2008. Besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke Regering tot vaststelling

Nadere informatie

Valorisatie van platte daken in een stedelijke context

Valorisatie van platte daken in een stedelijke context Seminarie Duurzaam Bouwen: Valorisatie van platte daken in een stedelijke context 27/03/2015 Leefmilieu Brussel EEN DAK BOORDEVOL ENERGIE Jonathan FRONHOFFS, Specialist Hernieuwbare Energie Dienst Facilitator

Nadere informatie

Inventaris OV - Inventaire EP BIV - IBE 2011 2012-10-18

Inventaris OV - Inventaire EP BIV - IBE 2011 2012-10-18 Om de drie jaar wordt een inventaris opgemaakt van alle lampentypes en hun vermogens van de openbare verlichting in België. Deze driejaarlijkse gegevens worden verzameld door Synergrid, de federatie van

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Productie van thermische zonne-energie in individuele en collectieve woningen (< 10 eenheden) Gregory NEUBOURG APERe Doelstellingen van de presentatie

Nadere informatie

FABRIKANT VAN CELLENBETONPRODUCTEN FABRICANT DE PRODUITS EN BÉTON CELLULAIRE. Pascal Vandelannoote, Commercieel Directeur Cellumat

FABRIKANT VAN CELLENBETONPRODUCTEN FABRICANT DE PRODUITS EN BÉTON CELLULAIRE. Pascal Vandelannoote, Commercieel Directeur Cellumat FABRIKANT VAN CELLENBETONPRODUCTEN FABRICANT DE PRODUITS EN BÉTON CELLULAIRE Pascal Vandelannoote, Commercieel Directeur Cellumat Ing. Marc Lacrosse, Directeur Technique Cellumat CHALLENGER & INNOVATOR

Nadere informatie

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009.

Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. . Déclaration environnementale Document préparé par Marie Spaey, en collaboration avec Pauline de Wouters. Novembre 2009. Définition dans le cadre de Clé Verte Dans le cadre de l éco-label Clé Verte, l

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel VERWARMINGSINSTALLATIES EN SWW INSTALLATIES EFFICIENT ONTWERPEN Kasper DERKINDEREN CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Hoe een verwarmings

Nadere informatie

Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables

Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables Bruxelles Environnement Vivre le passif, retour d expériences Projet Espoir Cleo Swinnen Maison de Quartier Bonnevie Cleo Swinnen

Nadere informatie

Wie zijn wij? Qui sommes-nous?

Wie zijn wij? Qui sommes-nous? Projectbrochure Brochure promoteurs 2015 Wie zijn wij? Grando Keukens is in België een vertrouwd merk. Met een landelijk netwerk van prachtige toonzalen bedienen wij de keukenmarkt. Gericht op: - Verkoop

Nadere informatie

HOUTEN JALOEZIEËN STORES EN BOIS GEWEVEN HOUT BOIS TISSÉ. www.lecluyse.be

HOUTEN JALOEZIEËN STORES EN BOIS GEWEVEN HOUT BOIS TISSÉ. www.lecluyse.be HOUTEN JALOEZIEËN STORES EN BOIS GEWEVEN HOUT BOIS TISSÉ LECLUYSE nv/sa Tel. +32(0)51-56 62 29 Tel. +32(0)51-57 56 91 Fax +32(0)51-57 56 96 E-mail: info@lecluyse.be www.lecluyse.be houten jaloezieën 25mm

Nadere informatie

Pannenkoekmachines Crepmatic

Pannenkoekmachines Crepmatic Pannenkoekmachines Crepmatic Het beste is maar goed genoeg 2/6 Een system dat toelaat om 60 pannenkoeken per uur te produceren! Het systeem is eenvoudig in gebruik en snel te reinigen. Het systeem wordt

Nadere informatie

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE

OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE OPLEIDING DUURZAAM GEBOUW: PASSIEF EN (ZEER) LAGE ENERGIE Dag 3.1 Systemen: inleiding Piotr Wierusz-Kowalski LENTE 2015 p.kowalski@mkengineering.be www.mkengineering.be 2 DOELSTELLING(EN) VAN DE PRESENTATIE

Nadere informatie

De Verwarming I Le Chauffage

De Verwarming I Le Chauffage De Verwarming I Le Chauffage Radiatoren handdoekdrogers Radiateurs sèche-serviettes CALA INOX 865 ORFÉO SPA 769 CALA CHROME LNO 689,40 CLIPPER UCL 737,84 PALMA CL 184,22 ALTIMA SPA 1.267 ALIZEA 325 188

Nadere informatie

Rénovation basse énergie

Rénovation basse énergie Milieu-impact en kostenanalyse van een renovatie tot passiefhuisstandaard Impact environnemental et économique d une rénovation passive KVIV studiedag 18-11-2009 Laetitia Delem Jeroen Vrijders WTCB Labo

Nadere informatie

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo?

Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Warmtepompen en isolatie: het winnende duo? Alain LEMAÎTRE van GOGRAPHIC Philippe DELCON van REVAMP BIM, 21 september 2010 Technische / technologische beschrijving Technische / technologische beschrijving

Nadere informatie

Plan de relance Herstelplan

Plan de relance Herstelplan Plan de relance Herstelplan Mesures fiscales en faveur de la construction Bouwen: voordelige fiscale maatregelen Didier Reynders Vice-Premier Ministre et Ministre des Finances Vice-eersteminister en Minister

Nadere informatie

GEBRUIKERSHANDLEIDING MODE D EMPLOI

GEBRUIKERSHANDLEIDING MODE D EMPLOI GEBRUIKERSHANDLEIDING MODE D EMPLOI Fork-lift crane series 03-2013 REMA HOLLAND BV Galjoenweg 47 / 6222 NS Maastricht Postbus 4303/6202 VA Maastricht Telefoon: 0031-43-3631777 Fax: 0031-43-3632922 Email:

Nadere informatie

VERTO Naoto Fukasawa, 2012. 80 watts*. VERTO a été développé conjointement

VERTO Naoto Fukasawa, 2012. 80 watts*. VERTO a été développé conjointement VERTO VERTO Naoto Fukasawa, 2012 VERTO is de efficiëntste staande bureaulamp met LED van deze tijd. Met slechts 80 watt* verlicht de lamp twee kantoorwerkplekken. VERTO werd samen met N aoto Fukasawa vrij

Nadere informatie

Remplacement de la pile sur FLAIR 22D ( version 2010) Vervangen van de batterij op FLAIR 22D (versie 2010) Distribution MT A votre service

Remplacement de la pile sur FLAIR 22D ( version 2010) Vervangen van de batterij op FLAIR 22D (versie 2010) Distribution MT A votre service Distribution MT A votre service MS-verdeling Tot uw dienst Remplacement de la pile sur FLAIR 22D ( version 2010) Vervangen van de batterij op FLAIR 22D (versie 2010) S1A5881401BE INDEX A3.DOC INSTRUCTIONS...

Nadere informatie

Totem. toiletkast lave mains TT-TKM-65-65cm

Totem. toiletkast lave mains TT-TKM-65-65cm TT-TKM-65-65cm 2 200 TT-TKM-80-80cm 2 200 TT-TKZ-65-65cm 200 200 TT-TKZ-80-80cm 200 200 spiegel miroir TT-SP-20(C) - 20 230V 3G 2,5mm² 230V 3G 2,5mm² (30mA) 300 33 200 Elektrische Aansluiting De elektrische

Nadere informatie

Vers une achitecture responsable

Vers une achitecture responsable Vers une achitecture responsable Rénovation basse énergie = Laag energie renovatie = => bâtiment peu énergivoire => gebouw met weinig energie verbrijk Contexte : - respect du minimum légal en rénovation

Nadere informatie

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE

FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE FABULOUS CHIC WINTER LODGE CHRISTMAS MORNING BALANCED WHITE We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: FABULOUS CHIC, WINTER LODGE, CHRISTMAS MORNING, BALANCED WHITE.* Naast deze thema s blijven

Nadere informatie

P R AC H T I G E V L A M M E N I N E E N S L A N K O N T W E R P D E S B E L L E S F L A M M E S D A N S U N F OY E R S V E LT E

P R AC H T I G E V L A M M E N I N E E N S L A N K O N T W E R P D E S B E L L E S F L A M M E S D A N S U N F OY E R S V E LT E P R AC H T I G E V L A M M E N I N E E N S L A N K O N T W E R P D E S B E L L E S F L A M M E S D A N S U N F OY E R S V E LT E SLIMFIRES Compleet gamma strakke gashaarden passend bij modern en klassiek:

Nadere informatie

Poêles et poêles à granulés Catalogue 2013-2014

Poêles et poêles à granulés Catalogue 2013-2014 Poêles et poêles à granulés Catalogue 2013-2014 Pelletkachels en pellet CV Katalogus 2013-2014 IL CALORE DELLA NATURA NOTRE SOCIÉTÉ ONS BEDRIJF L'expérience, la compétence, la disponibilité WINTERÖFEN

Nadere informatie

13340 BELGISCH STAATSBLAD 18.02.2014 MONITEUR BELGE

13340 BELGISCH STAATSBLAD 18.02.2014 MONITEUR BELGE 13340 BELGISCH STAATSBLAD 18.02.2014 MONITEUR BELGE VLAAMSE OVERHEID [C 2014/35174] 10 JANUARI 2014. Besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van artikel 1, 3, 4, 5, 6, 8 en 9 van het besluit van

Nadere informatie

Febeliec Energy Forum 2015. ivox Januari 2015

Febeliec Energy Forum 2015. ivox Januari 2015 Febeliec Energy Forum 2015 ivox Januari 2015 1 o Online: survey uitgevoerd op het ivox panel Opzet van het onderzoek o Dataverzameling: 23 december 2014 5 januari 2015 o Doelgroep: Belgen 18+ o Steekproef:

Nadere informatie

Soirée d information énergie solaire thermique Infoavond thermische zonne-energie

Soirée d information énergie solaire thermique Infoavond thermische zonne-energie Soirée d information énergie solaire thermique Infoavond thermische zonne-energie production d'eau chaude sanitaire grâce à l'énergie solaire Confédération Construction Bruxelles Capitale Facilitateur

Nadere informatie

MIELE SERVICE. Tot uw dienst / A votre service

MIELE SERVICE. Tot uw dienst / A votre service MIELE SERVICE Tot uw dienst / A votre service Miele Service Certificate 2 Miele Service Certificate 10 jaar totale zekerheid Sinds meer dan 100 jaar is het merk Miele synoniem van kwaliteit, duurzaamheid,

Nadere informatie

NEDERLANDS. FRANçais

NEDERLANDS. FRANçais NL FR NEDERLANDS FRANçais DTXT5434 DTXT5434M Actieve lange afstandsbadge - 433 Mhz (versie M: met bewegingsdetector) Carte active longue portée - 433 Mhz (version M: avec capteur de mouvement) The installer

Nadere informatie

Les primes énergies. De energiepremies. Batibouw 2010

Les primes énergies. De energiepremies. Batibouw 2010 Les primes énergies De energiepremies Batibouw 2010 Waarom premies? 1/3 Pourquoi des primes? 1/3 Om de klimaatopwarming tegen te gaan. Streefdoelen van 2008: 20 % minder uitstoot van broeikasgassen; 20

Nadere informatie

DTXT5434 DTXT5434M DTXT5434P DTXT5434MP. The installer s choice cdvibenelux.com

DTXT5434 DTXT5434M DTXT5434P DTXT5434MP. The installer s choice cdvibenelux.com NL FR NEDERLANDS FRANçais DTXT5434 DTXT5434M DTXT5434P DTXT5434MP Actieve lange afstandsbadge - 433 Mhz Carte active longue portée - 433 Mhz The installer s choice INSTALLATIE HANDLEIDING Actieve lange

Nadere informatie

Installatie van versie 2.2 van Atoum

Installatie van versie 2.2 van Atoum Version française en seconde partie du document. Installatie van versie 2.2 van Atoum U moet in uw databases een nieuwe tabel aanmaken na de installatie van versie 2.2 van de toepassing Atoum. Hiervoor

Nadere informatie

Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008

Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008 Conférence-débat BRUGEL Debat conferentie BRUGEL 04.06.2008 Position des fournisseurs Standpunt van de leveranciers Objectifs de la libéralisation des marchés d énergie (1) Objectifs des Directives européennes

Nadere informatie

Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables

Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables Formation Bâtiment Durable : Suivi et monitoring des bâtiments durables Bruxelles Environnement Vivre le passif, retour d expériences Projet Espoir Donatienne Hermesse Maison de Quartier Bonnevie Donatienne

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel THERMISCHE ZONNE-ENERGIE GROTE WOON- EN TERTIAIRE GEHELEN Ing. Jérémie DE CLERCK Dienst Facilitator Duurzaam Bouwen Specialist hernieuwbare energie

Nadere informatie

Inhoud. Openbaar vervoer en tariefintegratie: wat wil de reiziger? B-POMM. Jan Vanseveren TreinTramBus 24/02/2014 25/02/2014.

Inhoud. Openbaar vervoer en tariefintegratie: wat wil de reiziger? B-POMM. Jan Vanseveren TreinTramBus 24/02/2014 25/02/2014. Openbaar vervoer en tariefintegratie: wat wil de reiziger? B-POMM Jan Vanseveren TreinTramBus 25/02/2014 Inhoud Case Brussel 2014 Tariefintegratie: wat en waarom? Inspiratie uit de telecomsector Te vermijden

Nadere informatie

Warm water in een oogwenk. Remeha Azorra. Thermodynamische warmtepompboiler. the comfort innovators

Warm water in een oogwenk. Remeha Azorra. Thermodynamische warmtepompboiler. the comfort innovators Remeha Azorra Warm water in een oogwenk Thermodynamische warmtepompboiler Remeha Azorra Energiezuinig warmwater comfort De Remeha Azorra, Remeha s gloednieuwe warmtepompboiler draagt met zijn hoge energiebesparing

Nadere informatie

Par quel moyen de transport êtes-vous venu aujourd hui à l hôtel Métropole? Met welk vervoermiddel bent u vandaag naar het hotel Métropole gekomen?

Par quel moyen de transport êtes-vous venu aujourd hui à l hôtel Métropole? Met welk vervoermiddel bent u vandaag naar het hotel Métropole gekomen? Par quel moyen de transport êtes-vous venu aujourd hui à l hôtel Métropole? Met welk vervoermiddel bent u vandaag naar het hotel Métropole gekomen? 1. En métro / Met de metro 2. En tramway / Met de tram

Nadere informatie

Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, De Brusselse Hoofdstedelijke Regering,

Le Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale, De Brusselse Hoofdstedelijke Regering, COORDINATION OFFICIEUSE DE : Arrêté du Gouvernement de la Région de Bruxelles-Capitale du 19 juin 2008 déterminant le contenu de la proposition PEB et de l étude de faisabilité AE22 - Arrêté du Gouvernement

Nadere informatie

Bijlage I HET ETIKET. 1. Model van het etiket

Bijlage I HET ETIKET. 1. Model van het etiket Bijlage I HET ETIKET 1. Model van het etiket 2. Specificaties betreffende het etiket a) De hoger geïllustreerde modellen zijn door de Richtlijn 2002/40/EG toegelaten modellen die betrekking hebben op

Nadere informatie

40816 MONITEUR BELGE 29.10.1999 BELGISCH STAATSBLAD

40816 MONITEUR BELGE 29.10.1999 BELGISCH STAATSBLAD 40816 MONITEUR BELGE 29.10.1999 BELGISCH STAATSBLAD MINISTERE DES AFFAIRES ECONOMIQUES F. 99 3542 [99/11342] 30 SEPTEMBRE 1999. Arrêté ministériel modifiant l arrêté royal du 30 décembre 1993 prescrivant

Nadere informatie

OBSERVATOIRE DES PRIX DE L ELECTRICITE ET DU GAZ EN REGION DE BRUXELLES-CAPITALE Octobre - Novembre Décembre 2013

OBSERVATOIRE DES PRIX DE L ELECTRICITE ET DU GAZ EN REGION DE BRUXELLES-CAPITALE Octobre - Novembre Décembre 2013 OBSERVATOIRE DES PRIX DE L ELECTRICITE ET DU GAZ EN REGION DE BRUXELLES-CAPITALE Octobre - Novembre Décembre 2013 OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

Nadere informatie

BATIBOUW 2017 Brussels Expo 16/2 26/2

BATIBOUW 2017 Brussels Expo 16/2 26/2 BATIBOUW 2017 Brussels Expo 16/2 26/2 een vrouw / une femme 39% een man / un homme 61% Brussel 9% Wallonie 28% Abroad 2% Vlaandere n 61% Ouder dan 50 jaar / Plus de 50 ans 48,1% Tussen 40 en 49 jaar

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 21.02.2012 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 21.02.2012 MONITEUR BELGE 11971 Art. 15. De Minister aan wie de bevoegdheid voor Energie toegewezen is, wordt belast met de uitvoering van dit besluit. Art. 15. Le Ministre qui a l Energie dans ses attributions est chargé de l

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam bouwen

Seminarie Duurzaam bouwen Seminarie Duurzaam bouwen Hernieuwbare energie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Leefmilieu Brussel Monitoring van PV-systemen, zonneboilers en warmtepompen David MARTENS CENERGIE Doelstelling(en)

Nadere informatie

Caractéristiques de la voiture / Eigenschappen van de wagen :

Caractéristiques de la voiture / Eigenschappen van de wagen : BGDC 2016 7 courses / 7 wedstrijden 6 courses au choix / 6 wedstrijden naar keuze INSCRIPTION / INSCHRIJFDOCUMENT Cochez vos choix / Maak uw keuze : Francorchamps 2J/D 02 &03/04 103Db 1*125 ou/of 100+45

Nadere informatie

WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS

WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS BELGISCH STAATSBLAD 08.01.2010 Ed. 2 MONITEUR BELGE 721 WETTEN, DECRETEN, ORDONNANTIES EN VERORDENINGEN LOIS, DECRETS, ORDONNANCES ET REGLEMENTS GEMEENSCHAPS- EN GEWESTREGERINGEN GOUVERNEMENTS DE COMMUNAUTE

Nadere informatie

FORMATION ECO-MANAGEMENT OPLEIDING ECOMANAGEMENT

FORMATION ECO-MANAGEMENT OPLEIDING ECOMANAGEMENT FORMATION ECO-MANAGEMENT OPLEIDING ECOMANAGEMENT «Les principales exigences légales en Région bruxelloise» «De voornaamste wettelijke vereisten in het Brussels Gewest» 21.03.2007 Simon STASZAK - Dpt. Urbanisme

Nadere informatie

Etat des lieux / Plaatsbeschrijving

Etat des lieux / Plaatsbeschrijving Etat des lieux / Plaatsbeschrijving Client / Klant : Adresse / Adres : Code postal / Postcode: Localité / Woonplaats : Pays / Land : Responsable / Verantwoordelijke : Nom de la maison / Huisnaam : Arrivée

Nadere informatie

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER

DREAMS NATURE GLAMOUR WINTER CHRISTMAS at work 2014 We presenteren u graag onze nieuwe kerstthema s: DREAMS, NATURE, GLAMOUR, WINTER Naast deze thema s blijven we u ook onze CLASSIC-thema s (rood, zilver of goud) aanbieden; onze sfeer-volle

Nadere informatie

Cascade. onderkast meuble vasque CS-OK-07C

Cascade. onderkast meuble vasque CS-OK-07C 523 835 65 740 750 900 onderkast meuble vasque CS-OK-07C 110 480 110 140 525 350 350 700 308 308 De voorzieningen zijn bepaald voor de waskommen die worden meegeleverd met onze tabletten. Wanneer men andere

Nadere informatie

Série FLEX / FLEX-reeks

Série FLEX / FLEX-reeks La série FLEX comprend une série de tuyaux fl exibles qui, avec les séries SPG et SP, complète le domaine spécifi que des tubages des cheminées existantes. De FLEX-reeks is samengesteld uit een gamma fl

Nadere informatie

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website

Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Siemens SITRAIN Institute Mode d emploi Website Edition 01 Réservation d un cours au Siemens SITRAIN Institute 1.1 Commencer sur le site web A partir de la page de démarrage https://www.sitrain-learning.siemens.com/bel-pl/en/index.do

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z

Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Opleiding Duurzaam Gebouw : Duurzaam bouwen van A tot Z Leefmilieu Brussel Duurzaam bouwen vanuit de invalshoek van energie. Anne-Laure MAERCKX CENERGIE Doelstelling(en) van de presentatie Een denkoefening

Nadere informatie

SCAN EN BRENG DEZE COVER TOT LEVEN! (uitleg pagina 61) FLASHEZ ET DONNEZ VIE À CETTE COUVERTURE! (explications page 61) PASSION FOR FIRE GAS /GAZ

SCAN EN BRENG DEZE COVER TOT LEVEN! (uitleg pagina 61) FLASHEZ ET DONNEZ VIE À CETTE COUVERTURE! (explications page 61) PASSION FOR FIRE GAS /GAZ SCAN EN BRENG DEZE COVER TOT LEVEN! (uitleg pagina 61) FLASHEZ ET DONNEZ VIE À CETTE COUVERTURE! (explications page 61) PASSION FOR FIRE GAS /GAZ passion for fire Dhr. Bart Goovaerts Vuur is bij M-Design

Nadere informatie

Plan de Garantie de Pièces Onderdelen Garantie Plan

Plan de Garantie de Pièces Onderdelen Garantie Plan Plan de Garantie de Pièces Onderdelen Garantie Plan Le Plan de Garantie de Pièces Onderdelen Garantie Plan Qu est-ce que le PGP? Le PGP est une extension de garantie pour les pièces détachées. Il vous

Nadere informatie

Eik rustiek wit geolied Chêne rustique huilé blanc

Eik rustiek wit geolied Chêne rustique huilé blanc Eik rustiek it geolied Chêne rustique huilé blanc parket Leuke aanbiedingen in FSC hout 2015 parquet Offres attractives en bois FSC hout 2015 Beuk ild, natuur geolied 41,50 Eik ild rood, natuur geolied

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST April Mei Juni 2014

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST April Mei Juni 2014 OBSERVATOIRE DES PRIX DE L ELECTRICITE ET DU GAZ EN REGION DE BRUXELLES-CAPITALE Avril Mai Juin 2014 OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST April Mei Juni

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Januari Februari Maart 2014

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Januari Februari Maart 2014 OBSERVATOIRE DES PRIX DE L ELECTRICITE ET DU GAZ EN REGION DE BRUXELLES-CAPITALE Janvier - Février Mars 2014 OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN IN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Januari

Nadere informatie

Hoe ver zit de wetgeving?

Hoe ver zit de wetgeving? Warmtepomp-boilers : vervanger van de populaire elektrische boiler? En zin en onzin in combinatie met een ventilatiesysteem C en/of een thermische zonne-installatie. 1 Hoe ver zit de wetgeving? Antwoord

Nadere informatie

Handleiding. SOLUS PA (Traditioneel rolluik) met Inus Keo schakelaar

Handleiding. SOLUS PA (Traditioneel rolluik) met Inus Keo schakelaar Handleiding SOLUS PA (Traditioneel rolluik) met Inus Keo schakelaar A. Aansluiting Indien foute draadrichting: wissel de bruine en zwarte motordraad om. B. Afstelling 1. De draairichting van de oprolbuis

Nadere informatie

Datasheet. Geïsoleerde kanalen Conduits isolés

Datasheet. Geïsoleerde kanalen Conduits isolés TECHNISCHE GEGEVENS Toepassing te gebruiken voor lucht en om warmteverlies, condensvorming in luchtverdeelsysteem te voorkomen Materiaal dakdoorvoer PE isolatie: vlamdovend EPS toebehoren dampdicht EPE

Nadere informatie

VERKOOPTARIEVEN TARIFS DE VENTE 9/2014 INDIVIDUELE VERWARMING CHAUFFAGE INDIVIDUEL

VERKOOPTARIEVEN TARIFS DE VENTE 9/2014 INDIVIDUELE VERWARMING CHAUFFAGE INDIVIDUEL VERKOOPTARIEVEN TARIFS DE VENTE 9/2014 INDIVIDUELE VERWARMING CHAUFFAGE INDIVIDUEL MUUR CONVECTOREN TYPE C11 CONVECTEURS MURAUX TYPE C11 FLANDRIA M-SERIE MET MUURKOKER FLANDRIA GAMME M AVEC VENTOUSE M

Nadere informatie

PROGRAMME DE COOPÉRATION TRANSFRONTALIÈRE GRENSOVERSCHRIJDEND SAMENWERKINGSPROGRAMMA

PROGRAMME DE COOPÉRATION TRANSFRONTALIÈRE GRENSOVERSCHRIJDEND SAMENWERKINGSPROGRAMMA PROGRAMME DE COOPÉRATION TRANSFRONTALIÈRE GRENSOVERSCHRIJDEND SAMENWERKINGSPROGRAMMA 1. Où déposer? 1. Déposer un pré-projet? 1. Déposer un pré-portefeuille de projets? 1. Waar indienen? 2. Indiening projectconcept?

Nadere informatie

Tarifs 2013 - Travaux et Services - Basse Tension (BT) Tarieven 2013- Werken en diensten - Laagspanning (LS)

Tarifs 2013 - Travaux et Services - Basse Tension (BT) Tarieven 2013- Werken en diensten - Laagspanning (LS) BT = Basse Tension Electricité LS = Laagspanning Elektriciteit Tarifs - Travaux et Services - Basse Tension (BT) Tarieven - Werken en diensten - Laagspanning (LS) Etude d'orientation pour travaux sur un

Nadere informatie

De fases van het project, stap per stap.

De fases van het project, stap per stap. Casestudy resultaten van de renovatie van een bestaande woning met integratie van een lucht/water warmtepomp in een bestaande cv-installatie : berekening en ontwerp van de installatie en berekening energiewinst

Nadere informatie

Nulenergie in Brussel: perspectieven?

Nulenergie in Brussel: perspectieven? Nulenergie in Brussel: perspectieven? Seminarie Duurzaam Gebouw 22 maart 2013 Ir. Ismaël Daoud Politiek adviseur, Duurzaam bouwen en Energie Kabinet d'evelyne Huytebroeck, Brussels Minister voor Leefmilieu,

Nadere informatie

Pelletkachels Poêles à pellets

Pelletkachels Poêles à pellets Pelletkachels Poêles à pellets pellets: een krachtige, hernieuwbare warmtebron De ontwikkeling van houtpellets als brandstof beïnvloedt sterk de manier waarop een moderne woning verwarmd wordt. Pellets

Nadere informatie

J y pense, j y gagne Ik bespaar bewust

J y pense, j y gagne Ik bespaar bewust Economiser gaz, mazout, électricité et eau à la maison. Zuinig omgaan met gas, stookolie, elektriciteit en water in huis. J y pense, j y gagne Ik bespaar bewust Introduction La brochure «J y pense, j y

Nadere informatie

The professional s choice!

The professional s choice! GEEF UW PROJECT KLEUR COLORIEZ VOTRE PROJET The professional s choice! Geef persoonlijkheid aan uw voegwerk Een gevel bestaat voor 15 à 20% uit voegen. Die spelen een belangrijke rol in de duurzaamheid

Nadere informatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie Zonneboilersystemen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen in de toekomst: de energie die u verbruikt, is gratis,

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw : ENERGIE Leefmilieu Brussel Een performantieniveau bepalen Isabelle BRUYERE MATRIciel sa Doelstelling(en) van de presentatie Waarom een energiedoelstelling bepalen? Benadering

Nadere informatie

Superpush 200 OPTIM Superpush 200

Superpush 200 OPTIM Superpush 200 SUPERPUSH 200 Superpush 200 est une évolution technologique des méthodes de coupe traditionnelles. Une augmentation considérable de votre productivité, une réduction au minimum des frais de personnel et

Nadere informatie

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF

Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF 1 Grande enquête IPCF - Grote enquête BIBF Pression fiscale, médias sociaux ou encore législation anti-blanchiment : les comptables-fiscalistes nous disent tout! Fiscale druk, sociale media en witwaswetgeving

Nadere informatie

Prijzen technische dienst Prix prestations service technique INHOUD / CONTENU

Prijzen technische dienst Prix prestations service technique INHOUD / CONTENU INHOUD / CONTENU 1. OPSTART INBEDRIJFSTELLING INSTALLATIE / MISE EN SERVICE INSTALLATION p. 2 1a. Opstart stookolie en gasbranders / Mise en service brûleurs fioul et gaz 1b. Opstart ketels en sturing

Nadere informatie

t e c h n i q u e d e l e a u w at e r b e h a n d e l i n g

t e c h n i q u e d e l e a u w at e r b e h a n d e l i n g t e c h n i q u e d e l e a u w at e r b e h a n d e l i n g 213 B R O N V A N W E L Z I J N 214 VI50 215 Adoucisseur d eau automatique pour usage domestique dans nos installations sanitaires et dans nos

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Cursussen Frans. Juni, Juli, Augustus 2013. www.institutfrancais.nl PAYS-BAS MAISON DESCARTES

Cursussen Frans. Juni, Juli, Augustus 2013. www.institutfrancais.nl PAYS-BAS MAISON DESCARTES Cursussen Frans Juni, Juli, Augustus 2013 PAYS-BAS MAISON DESCARTES www.institutfrancais.nl Cursussen juni Algemene cursussen - 5 weken BEGINNERS - HALF 1 24 lesuren - 290/ 265* A1-1 Half 1 Di en Do 18.30-21.00

Nadere informatie

MONITEUR BELGE 23.07.2015 Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE 23.07.2015 Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD 47225 SERVICE PUBLIC FEDERAL FINANCES [C 2015/03212] 15 JUILLET 2015. Arrêté ministériel portant exécution des articles 7, 4, et 53, 1 er,3, c) et d), del arrêté royal du 28 juin 2015, concernant la taxation

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties

Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Opleiding Duurzaam Gebouw : Ontwerp en regeling van technische installaties Leefmilieu Brussel WARMTEPRODUCTIE: EIGENSCHAPPEN VAN INNOVERENDE TECHNIEKEN Jonathan FRONHOFFS Cenergie cvba Doelstelling(en)

Nadere informatie

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE

BELGISCH STAATSBLAD 15.07.2014 MONITEUR BELGE 53805 BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST [C 2014/31492] 10 JUNI 2014. Ministerieel besluit tot vaststelling van de typeinhoud en de algemene uitvoeringsmodaliteiten van de energieaudit opgelegd door het Besluit

Nadere informatie

Soins Verts en Flandre

Soins Verts en Flandre Soins Verts en Flandre Grez Doiceau 25 novembre 2015 Willem Rombaut Steunpunt Groene Zorg Centre de Support pour les Soins Verts Diestsevest 40 3000 Leuven willem.rombaut@groenezorg.be www.groenezorg.be

Nadere informatie

Schiedel BEMAL Hulpstukken Accessoires

Schiedel BEMAL Hulpstukken Accessoires Hulpstukken Accessoires 1 Aansluitmond type PR Indien de PR zich in de kokerwand bevindt en rechtstreeks verbonden is met het betonnen kanaal, vormt de aansluiting en het afvoerkanaal één betonnen geheel,

Nadere informatie

Beter onder dak met IsoBouw Une meilleure couverture avec IsoBouw

Beter onder dak met IsoBouw Une meilleure couverture avec IsoBouw Beter onder dak met IsoBouw Une meilleure couverture avec IsoBouw Detailleringen sandwich dakelementen voor gordingdaken Détails éléments sandwichs de toiture en pannes Detaillering / Détail 1 Gootdetail

Nadere informatie

Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren,

Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren, Mijnheer de eerste minister, Mevrouw en meneer de Voorzitters, Beste confraters, Dames en heren, Ik heet u van harte welkom op het academisch deel van onze Algemene Vergadering, die dit jaar voor de derde

Nadere informatie