BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid J.C. Sneller. sv RIS Regnr. BSD/ Den Haag, 8 maart 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid J.C. Sneller. sv RIS Regnr. BSD/ Den Haag, 8 maart 2012"

Transcriptie

1 Gemeente Den Haag BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid J.C. Sneller sv RIS Regnr. BSD/ Den Haag, 8 maart 2012 Inzake: Wet Houdbare Overheidsfinanciën De gemeenteraad Het raadslid de heer J.C. Sneller heeft op 9 februari 2012 een brief met daarin 11 vragen aan de voorzitter van de gemeenteraad gericht. Overeenkomstig artikel 38 van het reglement van orde voor vergaderingen en andere werkzaamheden van de raad, beantwoordt het college deze vragen als volgt. De Wet Houdbare Overheidsfinanciën (HOF) die momenteel in voorbereiding is kan grote gevolgen hebben voor de gemeentefinanciën. Deze wet zou het Rijk de bevoegdheid geven om boetes uit te delen aan gemeenten als zij in een bepaald jaar een te groot financieel - tekort hebben. Bovendien betekent het huidige voorstel dat hetkabinet investeringen van gemeenten zou kunnen stopzetten In verschillende media is de afgelopen tijd bericht over deze consequenties en de negatieve reacties van (vertegenwoordigers van) provincies en gemeenten. Zo stelt de voorzitter van het Interprovinciaal Overleg (IPO), John Remkes (Commissaris van de Koningin Noord-Holland, VVD): Er kleven absurde effecten aan de methodiek die het kabinet voorstelt. 2 Terwijl Ralph Pans als voorzitter van de VNG-directieraad zegt: Als het voorstel van het kabinet werkelijkheid wordt, pakt dit funest uit voor de investeringen van de gemeenten. Dit is ongewenst en onnodig. D66 Den Haag onderschrijft het belang om Europese afspraken over maximale begrotingstekorten na te leven. Maar de D66-fractie heeft vraagtekens bij de weg die dit kabinet daarvoor lijkt te kiezen en voorziet dat invoering van deze wet ook de gemeente Den Haag in negatieve zin zal raken. Daarom heeft zij een aantal vragen over de reactie van het college op dit wetsvoorstel. Bovendien spelen op dit moment verschillende discussies die diep kunnen ingrijpen op de financiële huishouding van de gemeente Den Haag. Ook daar zou D66 graag over geïnformeerd worden en stelt ondergetekende derhalve enkele vragen. 1. Is het college bekend met het ontwerp-wetsvoorstel houdbare overheidsfinanciën? Kunt u dit concept aan de Raad toezenden danwel nader toelichten wat de strekking daarvan is? Het college kent het ontwerp-wetsvoorstel. De VNG heeft het voorstel aan de leden van de VNGcommissies gestuurd ter advisering over en afstemming van de reactie. Deze stukken zijn nog niet openbaar. Zodra de ontwerp-wet openbaar is, stuurt het college deze ook naar de raad. Inmiddels heeft er in diverse media (onder andere Binnenlands Bestuur en het Financieel Dagblad) zoveel gestaan dat een uitgebreide samenvatting mogelijk is.

2 BSD/ De kern van het voorstel is dat de huidige afspraken tussen Rijk en gemeenten over emu-tekorten nu wettelijk worden vastgelegd, en tegelijkertijd strenger worden. Die toegenomen strengheid zit in lager toegestane emu-tekorten en in strengere maatregelen (mogelijke boetes) voor de gemeenten die een te groot emu-tekort of een te klein emu-overschot hebben. Hierna volgt in chronologische volgorde een samenvatting van de achtergronden en ontwikkelingen tot nu toe. Huidige afspraken In 2004 hebben het Rijk en de VNG afgesproken dat de decentrale overheden niet een te groot emutekort mogen hebben. Het emu-tekort van de decentrale overheden mag maximaal 0,50% van het bruto binnenlands product (ongeveer 600 miljard) zijn, waarvan de gemeenten maximaal 0,38% mogen hebben. Dat komt dus neer op maximaal ongeveer 2,4 miljard emu-tekort. Het toegestane emu-tekort per gemeente wordt vervolgens bepaald naar rato van de geraamde totale lasten in de begroting. Die afspraak stelt nu weinig voor. Het Rijk kan de gemeenten alleen een boete opleggen als het zelf een boete heeft gekregen van de Europese Unie. Tot nog toe heeft nog geen enkel land ooit zo n boete gekregen, laat staan Nederland. Nieuwe Europese afspraken De Europese landen hebben afgesproken om in de nationale wetgeving op te nemen dat ook decentrale overheden het emu-tekort en de emu-schuld moeten beperken. Dat is opgenomen in het Stabiliteitsen Groeipact. Hierin hebben de Europese landen onder andere afgesproken dat hun emu-tekort niet groter dan 3%, en hun emu-schuld niet groter dan 60% van het bruto binnenlands product mag zijn. Het Stabiliteits- en Groeipact is onlangs aangescherpt. De Europese landen moeten het maximaal toegestane structurele emu-tekort stapsgewijs terugbrengen tot de middellangetermijndoelstelling; voor Nederland is die nu een emu-saldo van -0,5% tot +0,5%. Er is dus een jaarlijkse verbeterplicht voor het emu-saldo. Tegelijk is afgesproken dat een emu-schuld die groter is dan 60% van het bruto binnenlands product (bbp), in twintig jaar (twintig gelijke stappen) moet worden teruggebracht tot 60%. De Europese landen hebben op de informele Ecofinraad van 21 juli 2011 in Wroclaw een richtlijn afgesproken met minimumeisen aan de nationale begrotingsraamwerken. Eén van die vereisten is dat de centrale overheden van de Europese landen afspraken maken met de decentrale om de aangescherpte afspraken uit het Stabiliteits- en Groeipact te respecteren. Op de Eurotop van 26 oktober 2011 en van 8 en 9 december 2011 in Brussel zijn deze afspraken formeel bevestigd en is expliciet afgesproken dat elk land daarvoor eind 2012 zijn wetten moet hebben aangepast. In de Richtlijn 2011/85/eu van de raad van 8 november 2011 tot vaststelling van voorschriften voor de begrotingskaders van de lidstaten staat nu: In een groot aantal lidstaten heeft zich, met de overdracht van begrotingsbevoegdheden aan subnationale overheden, een verregaande begrotingsdecentralisatie voltrokken. Deze subnationale overheden zijn daardoor een veel grotere rol gaan spelen in de handhaving van het Stabiliteits- en Groeipact; daarom moet er vooral maar niet uitsluitend in die lidstaten in het bijzonder op worden gelet dat alle subsectoren van de overheid naar behoren onder de verplichtingen en procedures van de binnenlandse begrotingskaders vallen. Nieuwe wet In de nieuwe Wet houdbare overheidsfinanciën komt te staan: De decentrale overheden zijn gehouden tot het treffen van adequate maatregelen om een gelijkwaardige inspanning als geldt voor het Rijk te leveren aan het respecteren van de normen voor: - de middellangetermijndoelstelling voor het structurele emu-saldo van Nederland; en - het feitelijke jaarlijkse emu-saldo van Nederland; en - de feitelijke jaarlijkse emu-schuld van Nederland. De minister van Financiën moet daarbij gaan vaststellen wat voor de decentrale overheden een gelijkwaardige inspanning is. Dat zal hij aan het begin van elke kabinetsperiode doen, na overleg met de VNG.

3 BSD/ De huidige tekortnorm van 0,50% van het bruto binnenlands product (waarvan 0,38% voor gemeenten, 0,06% voor provincies en 0,06% voor waterschappen) wordt daarbij als startpunt genomen. Overigens is in het bestuursakkoord afgesproken om die norm van 0,50% te evalueren; hij kan dus nog veranderen. De minister stelt enerzijds dat een groter toegestaan emu-tekort van de gemeenten mogelijk zou zijn, en anderzijds dat het emu-tekort kleiner moet worden. Immers, enerzijds stelt hij: om een te mechanische toepassing van de tekortnormering voor de decentrale overheden te voorkomen, kan rekening worden gehouden met de aanwezige vermogens bij de decentrale overheden en met de investeringen door decentrale overheden voor de uitoefening van hun taken. Maar tegelijkertijd stelt hij: De huidige tekortnorm van 0,50% voor de decentrale overheden is geen verbeternorm en daarom niet afdoende om aan de Europese begrotingsafspraak te voldoen en om daarmee sancties vanuit Europa te voorkomen. Waarschijnlijk zullen over enkele jaren de gemeenten niet of nauwelijks een emu-tekort mogen hebben. Baten-lastensysteem De decentrale overheden hebben een baten-lastenstelsel en moeten een sluitende begroting hebben. Er is een groot verschil tussen een sluitende begroting op baten-lastenbasis en op kasbasis: investeringen grond opbrengst uit financiële activa (aandelen) baten-lastenbasis alleen de afschrijving (op basis van historische kosten) niet op afgeschreven; koerswinst of -verlies pas bij verkoop (eventueel tussentijds) boekwinst ten gunste van exploitatiesaldo kasbasis volledige investeringsbedrag uitgaven en inkomsten tellen mee voor emu-saldo, aanwending van boekwinst belast het emu-saldo boekwinst telt níét mee voor emu-saldo, aanwending van boekwinst belast het emu-saldo aanwenden reserves financieringsbron geen financieringsbron beroep op voorzieningen financieringsbron geen financieringsbron Dat verschil in stelsels verklaart waarom gemeenten op batenlastenbasis een sluitende begroting hebben, maar op kasbasis (zoals van belang is voor het emu-saldo) een tekort kunnen hebben. Sanctie In de huidige situatie kan het Rijk de decentrale overheden alleen een boete opleggen vanwege een te hoog emu-saldo als het Rijk zélf een boete heeft gekregen van de Europese Unie voor een te hoog emu-saldo. Dat gaat veranderen. Het Rijk wil ook de mogelijkheid hebben om de decentrale overheden een boete op te leggen voor een te hoog emu-saldo als het Rijk zelf geen boete heeft gekregen, en zelfs als de totale Nederlandse overheid onder de normen van 3% tekort en 60% schuld zit. Als reden geeft de minister op dat het Rijk verantwoordelijk wordt gehouden voor het op orde houden van de overheidsfinanciën en het voldoen aan de Europese afspraken over de overheidsfinanciën. Het sanctie-instrument biedt de minister van Financiën de mogelijkheid om decentrale overheden vroegtijdig voordat de Europese normen worden overschreden de goede kant op te laten bewegen met hun emu-saldo. En: Zo wordt voorkomen dat de decentrale overheden ten onrechte kunnen meeliften op de goede resultaten die behaald worden door het Rijk, en vice versa. Uiteindelijk telt het emu-tekort op realisatiebasis, niet dat op begrotingsbasis. Die korting bedraagt maximaal het bedrag van de geconstateerde overschrijding. Als de gemeenten dus bijvoorbeeld 4,0 miljard emu-tekort in plaats van de toegestane 2,4 miljard hebben, dan is de maximale boete 1,6 miljard. De boete heeft eerst het karakter van een renteloos depot in de kas van het Rijk. Afhankelijk van het emu-tekort in latere jaren, kan het Rijk dat renteloos depot in latere jaren wel of alsnog niet uitbetalen.

4 BSD/ Wat is de reactie van het college op dit ontwerp-wetsvoorstel? Kunt u tevens toelichten op welke wijze u deze reactie direct of indirect bij het kabinet onder de aandacht heeft gebracht? Kunt u ook toelichten waarom u in dit geval de Raad niet heeft geïnformeerd of geraadpleegd? Het college vindt het redelijk dat ook de gemeenten een bijdrage leveren aan de houdbaarheid van de overheidsfinanciën. Maar het college vindt ook dat het wetsvoorstel in de huidige vorm gemeenten teveel beperkt. Dit geldt vooral bij het doen van investeringen en het inzetten van bestemmingsreserves. De VNG is formeel de vertegenwoordiger van alle gemeenten bij zulke zaken. Die reageert medio maart officieel op het concept-wetsvoorstel. Den Haag is nauw betrokken bij het opstellen van de VNG-reactie. Het college zal de Raad een afschrift van de VNG-brief sturen. Die brief is dan het eerste officiële openbare document over dit conceptwetsvoorstel. Daarnaast spreken de leden van het college met regelmaat met vertegenwoordigers van het kabinet en de verschillende Kamerfracties. 3. Wat zouden precies de gevolgen voor de gemeente Den Haag zijn als deze wet inwerking treedt? Kunt u deze ook bij benadering - kwantificeren? Wat de gevolgen bij inwerkingtreding van de wet voor de gemeente zijn, staat nog niet vast. Veel hangt af van de mogelijkheden die de definitieve wet gemeenten biedt om invulling te geven aan de uitvoering. Pas als de definitieve wetstekst bekend is, kunnen de gevolgen op een zinvolle manier gekwantificeerd worden. 4. Op welke (andere) manieren probeert het college deze negatieve gevolgen te vermijden? Den Haag probeert samen met anderen (VNG, G4, IPO) door het doen van constructieve voorstellen het wetsvoorstel in een voor gemeenten gunstigere richting om te buigen. Het is echter onwaarschijnlijk dat we alle negatieve gevolgen kunnen wegnemen. Onze voorstellen richten zich op de volgende mogelijkheden: - beter begroten, sturen en monitoren door gemeenten van kasstromen; - actieve monitoring en sturing op het emu-saldo door het Rijk; - aanpassen EU-definities over tekorten inzake de aanwending van reserves; - een toegestaan tekort voor lagere overheden handhaven; - collectieve uitruil kasoverschotten en tekorten tussen lagere overheden; - financiële constructies vormen rond investeringen. Ook hier geldt dat de aard en vorm van de oplossing sterk afhangt van de definitieve wet. Zo snel mogelijk nadat de wet aan de Tweede Kamer is aangeboden, informeert het college de raad over de mogelijke maatregelen. 5. In de Bestuursafspraken tussen het Rijk en o.a. VNG is afgesproken dat het huidige percentage (0,38% van het bruto binnenlands product) dat gemeenten mogen bijdragen aan het emu-tekort in 2011 zou worden geactualiseerd op basis van een breed onderzoek. Wat is de stand van zaken van dit onderzoek en de actualisatie? De werkgroep (van Rijk en VNG) die het onderzoek begeleidt, kwam op 1 maart voor het eerst bijeen. Het onderzoek wordt pas na de zomer afgerond. 6. Wat is de stand van zaken bij de ontwikkeling dan wel de uitvoering van de stresstest voor de Haagse gemeentefinanciën die in de beantwoording van eerdere vragen werd aangekondigd? Den Haag ontwikkelt de stresstest samen met de Amsterdam, Rotterdam en Eindhoven. Onder begeleiding van Seo Economisch onderzoek zijn exogene schokken geformuleerd. Met exogene schokken worden gebeurtenissen bedoeld waar de gemeente zelf geen invloed op heeft. De schokken zijn mede gebaseerd op de schokproef overheidsfinanciën van het ministerie van Financiën.

5 BSD/ Zoveel mogelijk aansluiten bij bestaande methodieken zorgt voor herkenbaarheid en vergelijkbaarheid van de uitkomsten. We zijn nu bezig met het bouwen van een rekenmodel. Met behulp van dit model wordt berekend wat het financiële effect van de schokken op de gemeentelijke begroting is. Vervolgens wordt de eerste doorrekening van de stresstest geanalyseerd. De analyse sluit af met de vraag hoe de gemeente in staat is de risico's te beheersen. Dit geheel (berekening + analyse) vormt het eindresultaat van de gemeentelijke stresstest. Bij de voorjaarsnota doet het college verslag van het eindresultaat. 7. In de brief van de steden aan de premier (d.d. 12 oktober 2011) wordt onder andere door de gemeente Den Haag bij het Rijk gepleit voor een substantiële uitbreiding van het gemeentelijk belastinggebied onder gelijktijdige verlaging van landelijke belastingen en premies. Heeft het college al een antwoord gekregen op deze brief? Heeft het college al overleg gehad met (vertegenwoordigers van) het kabinet over deze brief en deze voorstellen? Kan het college toelichten wat de reactie van het kabinet op dit voorstel was? En welk vervolg zal aan dit pleidooi worden gegeven? Op 6 december 2011 heeft de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties de brief beantwoord. Op de voorgestelde overdracht van belastingheffing reageert hij met een verwijzing naar het bestuursakkoord, waarin staat dat het Rijk in deze kabinetsperiode geen belastingen zal overdragen aan gemeenten of provincies. De brief is als bijlage bijgevoegd. 8. Deelt het college de mening dat de strekking van het ontwerpwetsvoorstel moeilijk te rijmen is met de visie dat de lokale overheid juist meer ruimte moeten krijgen om zelf te (kunnen) beslissen over gemeentelijke financiën? Vooropgesteld staat dat het college onderschrijft dat een solide financieel beleid van de overheid van groot belang is. Wij kunnen ons dus vinden in de gedachte achter het wetsvoorstel. Wij willen echter benadrukken dat we ervoor moeten zorgen dat gemeenten, juist in de komende jaren, investeringen kunnen blijven doen. Dit is van groot belang voor de Nederlandse economie. In gezamenlijkheid moeten we komen tot een werkbare oplossing. Daarom roepen wij het Rijk op om het wetsvoorstel aan te passen op een aantal elementen (zie ook vraag 4) en gehoor te geven aan de genoemde bezwaren van gemeenten. Meer in algemene zin zien wij een uitbreiding van gemeentelijke taken en (financiële) verantwoordelijkheden. Daarentegen krijgen gemeenten niet meer instrumenten en ruimte om zelf te kunnen beslissen over de gemeentefinanciën. Het college is zich bewust van het spanningsveld dat tussen beide ontwikkelingen ontstaat. Recent hebben de gemeenten dit ook aangekaart. Een rigide invoering van de Wet HOF zou dit spanningsveld kunnen vergroten. Wij hopen daarom ook dat het kabinet gehoor geeft onze wensen. 9. Het kabinet heeft de wens om een bankenbelasting in te voeren. Vorig jaar schreef VNG-Magazine over de onevenredig zware gevolgen die dit voorstel voor de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) hoewel dit geen gewone bank is - zal hebben. Met alle gevolgen voor de financiële positie van aandeelhouders waaronder de gemeente Den Haag van dien. Ten slotte, wordt ook overwogen om een zogenaamde financiële transactiebelasting in te voeren. Het Centraal Planbureau (CPB) en andere(n) hebben zich kritisch uitgelaten over dit voorstel. Hoe beoordeelt het college de gevolgen van een bankenbelasting, als deze ook voor de BNG zal gelden? Kan het college een inschatting geven van de financiële gevolgen voor de gemeente Den Haag als de plannen zoals die op dit moment bestaan worden ingevoerd? De gevolgen van een bankenbelasting voor de gemeente Den Haag zijn op dit moment nog moeilijk in te schatten. Als deze belasting van toepassing is op de sectorbanken (BNG, NWB), dan is het aannemelijk dat deze belasting tot uitdrukking komt in de tarieven die de banken berekenen. Hierdoor nemen de financieringslasten voor de gemeente Den Haag mogelijk toe.

6 BSD/ De precieze uitwerking van de gevolgen van de invoering van de bankenbelasting zal bekend worden gemaakt in de aandeelhoudersvergadering van de BNG van 23 april Over de uitkomsten van de aandeelhoudersvergadering informeren wij u zo snel mogelijk. Door de invoering van BASEL III dient ook de BNG haar eigen vermogen aan te vullen. Uiterlijk in 2018 moet het vermogen van de BNG ten minste 3% van het balanstotaal bedragen. Momenteel bedraagt dit 1,96%. Een van de manieren waarop de BNG haar eigen vermogen kan vergroten, is door minder dividend uit te keren. Een lager dividend beïnvloedt de Haagse begroting. In 2011 ontving Den Haag een dividenduitkering van 2,9 mln. Voor 2012 houden we rekening met een dividenduitkering BNG van 2,3 mln. In de berekening van het weerstandsvermogen in de begroting 2012 is er rekening mee gehouden dat de dividenduitkering mogelijk structureel 0,6 mln. lager wordt. Op 5 maart kondigde de BNG aan om bij een nagenoeg gelijke winst het dividend te halveren. Voor Den Haag betekent dit dat het werkelijke dividend in 2012 uitkomt op 1,45 mln. (50 procent van 2,9 mln.). Op de aandeelhoudersvergadering van 23 april bespreekt de BNG het dividendbeleid met de aandeelhouders. Dan wordt ook duidelijk of de verlaging van de dividenduitkering structureel is. De aanpassing van de raming van de dividenduitkering is onderdeel van het budgettaire kader in de voorjaarsnota. 10. Kan het college aangeven welke actie(s) het onderneemt om deze negatieve gevolgen te beperken? Welke resultaten zijn hierbij op dit moment al geboekt? In de aandeelhoudersvergadering van 23 april 2012 zal de BNG bekend maken wat de gevolgen zullen zijn voor de gemeenten voor de hoogte van het uit te keren dividend als gevolg van het aanvullen van het eigen vermogen en de invoering van de bankentaks. 11. Welke gevolgen zou een financiële transactiebelasting (FTT) direct of indirect via bijvoorbeeld BNG - hebben voor de gemeente Den Haag? Zie vraag 9 en 10. De financiële transactiebelasting, of financiële transactietaks (FTT) is een ander woord voor bankenbelasting. Het college van burgemeester en wethouders, de secretaris, de burgemeester, mw. A.W.H. Bertram J.J. van Aartsen

Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt

Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt Europees Stabiliteit en GroeiPact verdrukt Vereniging van Nederlandse Gemeenten investeringen gemeenten Jan van der Lei, 6 december 2016 Nieuwegein EMU-saldo is mutatie financieel Vereniging van Nederlandse

Nadere informatie

EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen

EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen Bijlage 2 Bijlage EMU-saldo vanuit het perspectief van de waterschappen 1. Aanleiding Gegeven de huidige situatie van de overheidsfinanciën en het EMU-tekort van Nederland krijgt het EMU-saldo van de waterschappen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 416 Wet inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën) Nr. 5 BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN

Nadere informatie

ons kenmerk ECGF/U Lbr. 14/005

ons kenmerk ECGF/U Lbr. 14/005 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Wet Houdbare Overheidsfinancien uw kenmerk ons kenmerk ECGF/U201400005 Lbr. 14/005 bijlage(n) 1 datum 21 januari

Nadere informatie

Wet houdbare overheidsfinanciën

Wet houdbare overheidsfinanciën Wet houdbare overheidsfinanciën Foto: Fred van Assendelft, bron: Panoramio In Europees verband is afgesproken dat een lidstaat een maximum begrotingstekort heeft van 3% en een staatsschuld van 60%. In

Nadere informatie

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen

Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen Bijlage: Technische invulling Stabiliteit en Groeipact verdrukt onbedoeld publieke investeringen In deze bijlage wordt uiteengezet waarom en op welke wijze de huidige methodiek uit het Stabiliteit en Groei

Nadere informatie

schriftelijke ronde 070 351 98 68

schriftelijke ronde 070 351 98 68 De leden van de Commissie bestuurszaken, communicatie en financiën datum ons kenmerk contactpersoon 11 januari 2012 62188/IP M.A.H. Esch bijlage(n) uw kenmerk e-mail CBCF 12-1 t/m 3 - resch@uvw.nl betreft

Nadere informatie

Rondetafelgesprek wet Houdbare overheidsfinanciën Uitgevoerd op verzoek van de Commissie Financiën van de Tweede Kamer

Rondetafelgesprek wet Houdbare overheidsfinanciën Uitgevoerd op verzoek van de Commissie Financiën van de Tweede Kamer CPB Notitie 19 november 2012 Rondetafelgesprek wet Houdbare overheidsfinanciën Uitgevoerd op verzoek van de Commissie Financiën van de Tweede Kamer CPB Notitie Aan: Commissie Financiën van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015.

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: B.J. Zondag Tel.nr. : Datum: 25 september 2014 8416 Team: Financiën Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): B.Duindam, V. Griessler,

Nadere informatie

Bijna 3 miljard euro begrotingsoverschot in 2016

Bijna 3 miljard euro begrotingsoverschot in 2016 Bijna 3 miljard euro begrotingsoverschot in 2016 De overheid behaalde in 2016 een begrotingsoverschot van 2,9 miljard euro. Dit is 0,4 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Een jaar eerder was

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 123 IXB Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2010 Nr. 4 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Nadere informatie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie

Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Nr.: 06-50a Diemen, 15 september 2006 Onderwerp: Voorjaarsnota 2006 (aanvullend voorstel) Op 11 september behandeld geweest in de auditcommissie Aan de raad. Inleiding Op 5 juli heeft een eerste bespreking

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën CPB Notitie 10 oktober 2012 Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale Op verzoek van het Ministerie van Financiën Aan: Overleg Ministerie van Financien en lokale overheden Centraal

Nadere informatie

: Vaststelling belastingverordeningen Onroerende zaakbelastingen en leges 2012

: Vaststelling belastingverordeningen Onroerende zaakbelastingen en leges 2012 AAN DE GEMEENTERAAD Onderwerp Indiener agendapunt : Vaststelling belastingverordeningen Onroerende zaakbelastingen en leges 2012 : College van burgemeester en wethouders (portefeuillehouder(s) H.L.M. Nijskens)

Nadere informatie

Naam en telefoon Portefeuillehouder

Naam en telefoon Portefeuillehouder Onderwerp Gevolgen invoeren wet Vennootschapsbelasting (Vpb) Datum Afdeling 6 juni 2016 GF&C Naam en telefoon Portefeuillehouder Esther Erens / Mieke Lammers Frank den Brok Waarover wil je informeren?

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 404 Besluit van 29 augustus 2011, houdende regels inzake doorberekening van kosten van de stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen

Nadere informatie

27926 Huurbeleid. Lijst van vragen en antwoorden Vastgesteld 11 oktober 2016

27926 Huurbeleid. Lijst van vragen en antwoorden Vastgesteld 11 oktober 2016 27926 Huurbeleid Nr. 269 Lijst van vragen en antwoorden Vastgesteld 11 oktober 2016 De algemene commissie voor Wonen en Rijksdienst heeft een aantal vragen voorgelegd aan de minister voor Wonen en Rijksdienst

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 1. Samenvatting. Agenda nr. 5

Raadsvoorstel. 1. Samenvatting. Agenda nr. 5 Raadsvoorstel Agenda nr. 5 Onderwerp: Instemmen met het Plan van aanpak verlagen uitgaven BUIG middelen. Soort: Kaderstellend Opsteller: M.J.A. Lammers Portefeuillehouder: A.H.M. van Bussel Zaaknummer:

Nadere informatie

Iv3 toetsingsbeleid en begrotingsgegevens EMU

Iv3 toetsingsbeleid en begrotingsgegevens EMU Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Datum 19 lull 2005 Ons kenmerk 2005-0000139706 Colleges van B&W en Provinciale staten Onderdeel DGKB/FOBB inlichtingen J. Nijenhuis T (070)4268603

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid R. Bouchtaoui. sv RIS Regnr.: BSD/ Den Haag, 7 juli 2009

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid R. Bouchtaoui. sv RIS Regnr.: BSD/ Den Haag, 7 juli 2009 Gemeente Den Haag BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN van het raadslid R. Bouchtaoui sv 2009.179 RIS 164457 Regnr.: BSD/2009.2945 Den Haag, 7 juli 2009 Inzake: samenwerking met gemeenten in Zuid-Afrika

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 november 2012 Betreft Toelichting op Wet Hof

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 november 2012 Betreft Toelichting op Wet Hof > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 22 april 2015 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2016 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2016 1 2. Beleidsbegroting 2016 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36912 29 december 2014 Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 18 december 2014, CZW/S&B

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 002 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2015) Nr. 77 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 18 november

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlage 1: Definities... 14

Inhoudsopgave. Bijlage 1: Definities... 14 WET HOF in EDE? 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Voorgeschiedenis wet HOF...4 3. Theorie omzetten naar de Edese praktijk: wat gaan we doen en wat brengt het ons?7 3.1. EMU-saldo in Ede...7 3.2. EMU-schuldquote

Nadere informatie

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Joop Pennings Directie Woon- en Leefomgeving DG Wonen en Bouwen 20 maart 2013 Inhoud 1. Wet hof 2. Schatkistbankieren 3. BTW-compensatiefonds 4. Ten

Nadere informatie

Collegevoorstel. Collegevoorstel. Advies en Beheer. zaak_zaaknummer. Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen. Advies & Beheer

Collegevoorstel. Collegevoorstel. Advies en Beheer. zaak_zaaknummer. Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen. Advies & Beheer zaak_id bericht_nummer bericht_id Collegevoorstel zaak_zaaknummer Advies en Beheer Regnr B&W dd 16062015 Openbaar Programma Ja, zonder beperkingen Algemene Middelen DT dd OR dd B&W dd OR dd Raad Raadsdocumenten

Nadere informatie

Paragraaf 4: Financiering

Paragraaf 4: Financiering Paragraaf 4: Financiering Geldstroombeheer van de gemeente Algemeen De treasuryfunctie omvat de financiering van de beleidsvoornemens en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. Het beleid

Nadere informatie

UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN

UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN Bezoekadres Koningskade 40 2596 AA Den Haag Postadres Postbus 93218 2509 AE Den Haag Telefoon 070351 97 5i Fax 0703544642 De leden-waterschappen datum 16 mei 2012 ons kenmerk 63544/EV

Nadere informatie

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Bijlage bij raadsvoorstel nr Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2012-2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding a. Aanleiding en kader b. Proces 2. Risicomanagement a. Risico's en risicomanagement b. Invoering van risicomanagement

Nadere informatie

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen.

Onderstaande tabel geeft het verloop weer van onze huidige langlopende geldleningen. 4 Financiering Het doel van deze paragraaf is om de raad beter te informeren omtrent het treasurybeleid en de beheersing van financiële risico s. De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma's

Nadere informatie

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007.

Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Agendanr. : Voorstelnr. : 2007-059 Onderwerp : De Stichting De Blauwe Loper: jaarverslag en jaarrekening 2005 en begroting 2007. Aan de Raad, Heerhugowaard, Beknopt voorstel Het jaarverslag 2005 van de

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product

Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Programma 11 Overzicht algemene dekkingsmiddelen Burgemeester W.J.F.M. van Beek Ontwikkelingen, Prestaties (wat gaan we doen) en financiële consequenties per product Product 11.01 Beleggingen en Treasury

Nadere informatie

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014

Collegevoorstel. Zaaknummer: 00378506. Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Zaaknummer: 00378506 Onderwerp: BEC motie rekentool begroting 2014 Collegevoorstel Inleiding Bij de begrotingsbehandeling 2014 is unaniem een motie van het CDA aangenomen waarin u wordt verzocht de toepasbaarheid

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. - mede gelet op het gestelde in artikel 125 Ambtenarenwet juncto artikel 160 Gemeentewet,

Gemeente Den Haag. - mede gelet op het gestelde in artikel 125 Ambtenarenwet juncto artikel 160 Gemeentewet, RIS151950_30-JAN-2008 Gemeente Den Haag Ons kenmerk BSD/2007.4102 RIS 151950 REGELING 36-URIGE WERKWEEK HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, - gelet op het bepaalde in artikel 4:2 van de Arbeidsvoorwaardenregeling

Nadere informatie

F. Buijserd burgemeester

F. Buijserd burgemeester Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders raadsvoorstel portefeuillehouder opgesteld door Registratienummer A. Muilwijk Vergunningen, Voorzieningen en Handhaving / Freke Kerkvliet collegebesluit

Nadere informatie

1. Er mee in te stemmen om de Gemeenschappelijke regeling AQUON 2011 aan te vullen met een nieuw artikel 29a Borgtocht.

1. Er mee in te stemmen om de Gemeenschappelijke regeling AQUON 2011 aan te vullen met een nieuw artikel 29a Borgtocht. VOORSTEL AAN HET ALGEMEEN BESTUUR AGENDAPUNT 9a/b Onderwerp: Aanpassing GR AQUON conform circulaire 1999 Nummer: 571841 In D&H: 21-08-2012 Steller: A.M.A. Vernooij In Cie: BMZ Telefoonnummer: 0611614698

Nadere informatie

Ons kenmerk N800/ Aantal bijlagen

Ons kenmerk N800/ Aantal bijlagen Openingstijden: maandag t/m vrijdag 08.30-17.00 uur Leden van de gemeenteraad Nijmegen Mariënburg 30 6511 PS Nijmegen Telefoon (024) 329 92 22 Telefax (024) 329 25 11 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties

Ministerie van Binnen andse Zaken en Koninkrijksrelaties R. Anderson Contactpersoon Uw kenmerk Postbus 20120 8900 HM Leeuwarden 2016-0000754155 Kenmerk www.facebook.com/minbzk Provincie Fryslâ www.rijksoverheid.ni Provinciale Staten www.twitter.com/minbzk programmabegroting.

Nadere informatie

Kostenreglement Kifid 2015

Kostenreglement Kifid 2015 Kostenreglement Kifid 2015 Het Bestuur van de Stichting Klachteninstituut Financiële Dienstverlening (Kifid) heeft, gelet op artikel 27 van de Statuten, op 17 december 2014 het volgende reglement vastgesteld.

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2009 375 Besluit van 4 september 2009, houdende aanpassing van de bijlage bij het Besluit proceskosten bestuursrecht in verband met de indexering

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering

Raadsinformatiebrief. Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Raadsinformatiebrief Onderwerp Septembercirculaire 2014 algemene uitkering Inleiding/Aanleiding Gemeenten ontvangen jaarlijks een algemene uitkering uit het Gemeentefonds. Deze algemene uitkering is een

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170

BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Meerjarig aanvullende Uitkering I-deel WWB uw kenmerk ons kenmerk BAWI/U200801717 Lbr. 08/170 bijlage(n) datum

Nadere informatie

Wet van... ... inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën).

Wet van... <datum>... inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën). Wet van... ... inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën). Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz.

Nadere informatie

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel.

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Gedeputeerde Staten van Fryslan Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Datum 18 december 2014 Betreft Begroting

Nadere informatie

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014

Introductie gemeenteraad in de financiën. Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Introductie gemeenteraad in de financiën Bob van der Sleen / Jan Sanders Sector Control 27 februari 2014 Inhoud Algemeen: Wat is het belang van de begroting en de jaarrekening, wat doet de raad en wat

Nadere informatie

B en W d.d

B en W d.d B en W 14.0354 d.d. 8-4-2014 Onderwerp Reactie aan VNG op de onderzoeksrapportage Groot-onderhoud gemeentefonds Besluiten:Behoudens advies van de commissie 1. Vast te stellen de brief aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 33 416 Wet inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën) B VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR

Nadere informatie

Uitkomsten EMU-enquête 2017

Uitkomsten EMU-enquête 2017 Uitkomsten EMU-enquête 2017 Mirjam Braamse Sector Overheidsfinanciën en Consumentenprijzen 20 januari 2017 samenvatting In deze nota worden de uitkomsten gepresenteerd van de EMU-enquête 2017 die eind

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres; Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Cluster Contactpersoon

Nadere informatie

Op 1 januari 2015 is het nieuwe verdeelmodel voor de gebundelde uitkering (BUIG-middelen) in werking getreden.

Op 1 januari 2015 is het nieuwe verdeelmodel voor de gebundelde uitkering (BUIG-middelen) in werking getreden. Raadsvoorstel Agenda nr. 5 Onderwerp: Instemmen met het Plan van Aanpak verlagen uitgaven BUIG middelen Soort: Kaderstellend Opsteller: M.J.A. Lammers Portefeuillehouder: W.L.G. Hanssen Zaaknummer: SOM/2015/021738

Nadere informatie

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 ... No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 Bij Kabinetsmissive van 8 november 2012, no.12.002573, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 557 Besluit van 6 november 2012 tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit kostenverrekening en gegevensuitwisseling Wet waardering onroerende

Nadere informatie

25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE

25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE 25 april 2012 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE BEGROTING 2013 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2013 1 2. Beleidsbegroting 2013 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting 2013

Nadere informatie

Geachte heer/mevrouw,

Geachte heer/mevrouw, Van: Aan: Onderwerp: Brief gemeente Utrechtse Heuvelrug met zienswijze Noordvleugelprovincie Datum: dinsdag, 1 oktober 2013 14:05:40 Bijlagen: Verzonden brief UH met Zienswijze Noordvleugelprovincie.pdf

Nadere informatie

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG

NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG NOTA WEERSTANDSVERMOGEN RECREATIESCHAP VOORNE-PUTTEN-ROZENBURG Opgesteld door: G.Z-H In opdracht van: Recreatieschap Voorne-Putten-Rozenburg Postbus 341 3100 AH Schiedam Tel.: 010-2981010 Fax: 010-2981020

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering van de Wet Hof

RAADSVOORSTEL. Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering van de Wet Hof RAADSVOORSTEL Raadsvergadering d.d.: 18 februari 2014 Voorstelnummer: JR1401 Portefeuillehouder: Wethouder A.C.L.Adema Voorstel inzake de te nemen besluiten met betrekking tot de gevolgen van de invoering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 480 IXA Wijziging van de begrotingsstaat van Nationale Schuld (IXA) voor het jaar 2012 (wijziging samenhangende met de Najaarsnota) Nr. 3 VERSLAG

Nadere informatie

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen Datum : 16 december 2013 Van : College Bijlagen : Onderwerp : Financiën Kulturhus Haaften Zaak- / Docnummer : 06/09892 KENNISNEMEN VAN: Financiële tussenstand Kulturhus Haaften Inleiding Op 11 februari

Nadere informatie

ONTVANGEN 2 9 APR. 2009

ONTVANGEN 2 9 APR. 2009 ONTVANGEN 2 9 APR. 2009 ivng-afdeling Utrecht Postbus 1! 3430 AA NIEUWEGEIN P Vereniging van Nederlandse Gemeenten i doorkiesnummer uw kenmerk (070)373 8702 \ betreft ons kenmerk Kandidaatstellingsprocedure

Nadere informatie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie 1. Inleiding Het brutoschuldbegrip is een internationale standaard. Financiële marktpartijen en kredietbeoordelaars maken internationale vergelijkingen op basis

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering van : 14 februari 2012 Agendanummer : 10 Portefeuillehouder : -- Afdeling : Rekenkamer Castricum/Langedijk Opsteller : Voorstel aan de raad Onderwerp Programma : Rapport

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages

Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages Raadsvoorstel Agendapunt: 16 Onderwerp risicomanagement grondexploitaties Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 17 juli 2012 17 juli 2012 1 5 vertrouwelijke bijlages Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Financiën Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Hollandse Eilanden (GGD ZHE)

Financiën Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zuid-Hollandse Eilanden (GGD ZHE) Aan burgemeester en wethouders ingekomen: reg.nr.: datum: 11 augustus 2009 sector/stafafdeling: samenleving portefeuillehouder: W. A. J. Borgonjen ontworpen door: J. Laurs-Breur par. par. afd.hfd. par.

Nadere informatie

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Provinciale Staten van Flevoland Postbus AB LELYSTAD

Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Provinciale Staten van Flevoland Postbus AB LELYSTAD Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Provinciale Staten van Flevoland Postbus 55 8200 AB LELYSTAD Directoraat-Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders.

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders. Riedsútstel Ried : 2 februari 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Conceptraadsbesluit Op besjen : - Underwerp Uitgangspunten voor

Nadere informatie

23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017

23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017 23 maart 2016 OPENBAAR LICHAAM CREMATORIA TWENTE ONTWERPBEGROTING 2017 Inhoudsopgave Bladz. 1. Aanbieding begroting 2017 1 2. Beleidsbegroting 2017 3 2.1 Programma 2.2 Paragrafen 3. Financiële begroting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 024 Wijziging van de Wet op de zorgtoeslag, in verband met de introductie van een vermogenstoets Nr. 3 MEMORIE VAN TOELICHTING I. ALGEMEEN 1.

Nadere informatie

Behoort bij punt 5b. van de agenda van de 252 ste vergadering van het bestuur d.d. 18 november 2014

Behoort bij punt 5b. van de agenda van de 252 ste vergadering van het bestuur d.d. 18 november 2014 Behoort bij punt 5b. van de agenda van de 252 ste vergadering van het bestuur d.d. 18 november 2014 Risico-inschatting en prognose laatste kwartaal 2014 INHOUD Risico-inschatting en prognose laatste kwartaal

Nadere informatie

Raadsvoorstel 123. Gemeenteraad. Vergadering 4 december 2012

Raadsvoorstel 123. Gemeenteraad. Vergadering 4 december 2012 Raadsvoorstel 123 Onderwerp : invoering van een Ondernemersfonds onder gelijktijdige verhoging OZB nietwoningen in Helmond. B&W vergadering : 30 oktober 2012 Dienst / afdeling : SE.EC Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Onderwerp Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht

Onderwerp Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Raadsvoorstel Datum raadsvergadering : 7 juli 2016 Agendanummer : Datum : 17 mei 2016 Onderwerp Verordening kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving omgevingsrecht Aan de leden van de raad,

Nadere informatie

Europese begrotingsregels en investeringen

Europese begrotingsregels en investeringen Europese begrotingsregels en investeringen Maarten Allers 1 Gerber van Nijendaal 2 Verschenen in Openbaar Bestuur, oktober 2012, blz. 13-20 De aangescherpte Europese begrotingsregels hebben vergaande,

Nadere informatie

BESTUURSOVEREENKOMST Culturele Hoofdstad 2018

BESTUURSOVEREENKOMST Culturele Hoofdstad 2018 BESTUURSOVEREENKOMST Culturele Hoofdstad 2018 Concept van 1 februari 2012 Partijen: 1. de provincie Noord-Brabant, zetelend te s-hertogenbosch, te dezen vertegenwoordigd door prof. dr. W.B.H.J. van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 859 Aanpassing van diverse wetten ter implementatie van richtlijn 2006/123/EG van het Europees parlement en de Raad van de Europese Unie van

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving Afdeling Wetgeving Staatsinrichting en Bestuur Turfmarkt

Nadere informatie

Gemeente Den Haag BSD/ RIS VERZUIMPROTOCOL GEMEENTE DEN HAAG 2016 HET COLLEGE VAN BURGMEESTER EN WETHOUDERS,

Gemeente Den Haag BSD/ RIS VERZUIMPROTOCOL GEMEENTE DEN HAAG 2016 HET COLLEGE VAN BURGMEESTER EN WETHOUDERS, Gemeente Den Haag BSD/2016.558 RIS294761 VERZUIMPROTOCOL GEMEENTE DEN HAAG 2016 HET COLLEGE VAN BURGMEESTER EN WETHOUDERS, gelet op artikel 7:9 lid 4 van de Arbeidsvoorwaardenregeling gemeente Den Haag,

Nadere informatie

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting

Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Avalex Verkorte jaarrekening 2011 Balans, Resultatenoverzicht en beknopte toelichting Den Haag 28 juni 2012 Inleiding Dit document bevat jaarcijfers van Avalex over het boekjaar 2011. Het bevat een balans

Nadere informatie

Geachte voorzitter, Bestuursdienst. Concern Bedrijfsvoering. 28 april Eerste jaarlijkse rapportage Verbonden Partijen

Geachte voorzitter, Bestuursdienst. Concern Bedrijfsvoering. 28 april Eerste jaarlijkse rapportage Verbonden Partijen Typ teksttyp teksttyp tekst 001 Retouradres Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag Aan: de Gemeenteraad Datum 28 april 2016 Onderwerp Eerste jaarlijkse rapportage Verbonden Partijen RIS 294619 Contactpersoon

Nadere informatie

WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN

WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN REKENKAMERBRIEF REKENKAMER UTRECHT 24 mei 2013 LEDEN Watze de Boer (voorzitter) Hans van den Broek Gerard Bukkems MEDEWERKER ONDERZOEK Floris Roijackers (secretaris) CONTACTGEGEVENS:

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2014 290 Besluit van 16 juli 2014, houdende wijziging van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten in verband met de rapportageverplichting

Nadere informatie

AANGEPAST EXEMPLAAR. Raadsvoorstel Bestuur en Middelen A 15 onderwerp. BTW-compensatiefonds. 1. Aanleiding en achtergrond

AANGEPAST EXEMPLAAR. Raadsvoorstel Bestuur en Middelen A 15 onderwerp. BTW-compensatiefonds. 1. Aanleiding en achtergrond AANGEPAST EXEMPLAAR Raadsvoorstel jaar bijlagenr. commissie(s) categorie/agendanr. 2002 118 Bestuur en Middelen A 15 onderwerp BTW-compensatiefonds Aan de raad 1. Aanleiding en achtergrond Met de invoering

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011; De raad van de gemeente Schiermonnikoog; overwegende, dat het noodzakelijk is het verstrekken van toeslagen en het verlagen van uitkeringen van bijstandsgerechtigden jonger dan 65 jaar bij verordening

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

Overheid en economie

Overheid en economie Overheid en economie Overheid en economie Het aandeel van de overheid in de economie, de overheid als actor en de overheid op regionaal niveau, een verkenning Inleiding Het begrip economische groei komt

Nadere informatie

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken:

Van deze gelegenheid maken wij gebruik het volgende op te merken: Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem Postadres Postbus 9090 6800 GX Arnhem De Raad van de gemeente Hattem Postbus 93 8050 AB HATTEM telefoonnummer (026) 359 91 11 telefaxnummer (026)

Nadere informatie

2. Motivering In deze beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen wordt de beleidsnota van 2009 geactualiseerd

2. Motivering In deze beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen wordt de beleidsnota van 2009 geactualiseerd Raadsvoorstel Aan : Raad van Geertruidenberg Raadsvergadering : 28 januari 2016 Agendanummer : 08 Datum collegebesluit : 8 december 2015 Onderwerp : Beleidsnota risicomanagement en weerstandsvermogen 0.

Nadere informatie

EMU-saldo gemeenten. Regiodagen Gemeentefinancien 2012. Dick van Tongeren 12 juli 2012

EMU-saldo gemeenten. Regiodagen Gemeentefinancien 2012. Dick van Tongeren 12 juli 2012 EMU-saldo gemeenten Regiodagen Gemeentefinancien 2012 Dick van Tongeren 12 juli 2012 Inhoud van de presentatie EMU- saldo: Nationale rekeningen en ESR95 Belangrijke concepten van registratie in NR Relatie

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.;

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van. 2012, Z-.; Besluit van houdende wijziging van het Besluit percentages drempel- en toetsingsinkomen zorgtoeslag in verband met gewijzigde percentages met ingang van het berekeningsjaar 2013 Op de voordracht van Onze

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: OLOGWB10. Onderwerp Tarieven rest- en GFT-afval 2012

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: OLOGWB10. Onderwerp Tarieven rest- en GFT-afval 2012 Zaaknummer: OLOGWB10 Collegevoorstel Inleiding Het Afvalbeheerplan 2011 2015 is op 8 februari 2011 vastgesteld door de gemeenteraad. Eén van de maatregelen uit het plan is het vergroten van het verschil

Nadere informatie

Raadsvoordracht. Onderwerp: Derde kwartaalbrief 2013. Gevraagde beslissing. Datum: 19 september 2013. Portefeuillehouder: A.J.M.

Raadsvoordracht. Onderwerp: Derde kwartaalbrief 2013. Gevraagde beslissing. Datum: 19 september 2013. Portefeuillehouder: A.J.M. Raadsvoordracht Onderwerp: Derde kwartaalbrief 2013 Datum: 19 september 2013 Steller: P.J. van den Blink Portefeuillehouder: A.J.M. Scholten Gevraagde beslissing 1. In te stemmen met de volgende begrotingswijzigingen

Nadere informatie

Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2009 tot 1 april 2011.

Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2009 tot 1 april 2011. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 10 september 2008 / 164/2008 Fatale termijn: besluitvorming vóór: 10 september 2008 Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie