Uitgave van UNIZO vzw, Graydon Belgium nv en UCM

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uitgave van UNIZO vzw, Graydon Belgium nv en UCM"

Transcriptie

1

2 Uitgave van UNIZO vzw, Graydon Belgium nv en UCM

3 Redactie Gilles Vandorpe (Coördinator Onderzoek UNIZO-Studiedienst) Charlie Tchinda (Economiste-Statisticien UCM-Studiedienst) Begeleidingscomité en databronnen Peter Thijs (Programmatie Graydon Belgium nv) Aimé Le Roy (Research & Development Graydon Belgium nv) Johan Bortier (Directeur UNIZO-Studiedienst) Eric Van den Broele (Senior Manager Research & Development Graydon Belgium nv) Clarisse Ramakers (Directrice UCM-Studiedienst) Contact Secretariaat UNIZO-Studiedienst Willebroekkaai 37 Tel Brussel Fax Graydon Belgium nv Uitbreidingstraat 84-b1 Tel Berchem Fax UCM Service d Etudes Chaussée de Marche 637 Tel Wierde Fax Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd mits bronvermelding UNIZO Graydon Belgium - UCM. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn ontwikkeld op basis van de Graydon-databanken. De verwerking ervan gebeurde door de studiediensten van UNIZO en UCM. Uitgevers, informatieverstrekker noch auteurs kunnen aansprakelijk gesteld worden voor mogelijke onnauwkeurigheden. De uiteindelijke interpretatie van de gegevens is voor rekening van de lezer. 3

4 Inhoud Inleiding Methodologie De KMO in cijfers Evolutie aantal KMO s in België KMO s volgens leeftijdscategorie KMO s volgens juridische vorm KMO s volgens sector KMO s volgens tewerkstellingsklassen Financiële ratio s van de Belgische ondernemingen Productiviteit: bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten Nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen Solvabiliteit Graad van financiële onafhankelijkheid Dekking vreemd vermogen door cashflow Liquiditeit FiTo -meter Andere financieel-economische gegevens van de KMO s Aantal dagen leverancierskrediet Aantal dagen klantenkrediet Investeringen in materiële vaste activa Bedrijfsresultaat en aandeel verlieslatende bedrijven Eigen vermogen Multiscore van de KMO Conclusie Financiële ratio s van de KMO-vennootschappen (FiTo -meter) Andere financieel-economische gegevens Multiscore van de KMO s...38 Lijst van afkortingen Lijst van tabellen en grafieken Bijlages

5 Inleiding In 2008 werd voor het eerst het KMO-Rapport Vlaanderen gepubliceerd. De initiatiefnemers UNIZO en Graydon wilden op die manier een allesomvattend beeld schetsen van de financiële gezondheid van de Vlaamse KMO s. Sinds 2013 is het KMO-Rapport Vlaanderen omgevormd tot het KMO-Rapport België en is UCM een van de projectpartners. De hoofddoelstelling van het rapport blijft met deze achtste editie dezelfde als bij de start, met name het in kaart brengen van de financieel-economische gezondheid van de KMO s over een langere periode. Dit rapport focust op de periode van 2006 tot en met 2015 voor alle data die we uit de jaarrekeningen halen. De cijfers die we in deze studie presenteren zijn in eerste instantie interessant voor de ondernemer zelf, die zich kan positioneren ten opzichte van andere KMO s en dit zowel binnen een specifieke sector alsook de totale KMO-populatie in Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Daarnaast is het rapport ook een informatiebron voor diverse actoren die aan de hand van een uitgebreid pakket cijfermateriaal, de financieel-economische gezondheidstoestand van de Vlaamse KMO s van naderbij willen bekijken en opvolgen. De cijfers in het KMO-Rapport werden afgesloten op 4 november Op dat ogenblik waren 96,1% van de jaarrekeningen voor 2015 beschikbaar. We bekijken zowel de financieel-economische gezondheid van de vennootschappen tot en met 50 werknemers alsook de prestaties van de eenmanszaken. De cijfers voor de vennootschappen zijn hoofdzakelijk gebaseerd op de gegevens uit de jaarrekeningen. Daarnaast beschikt Graydon Belgium nv ook over een eigen kwalitatief instrument, namelijk de multiscore. De multiscore wenden we aan om de financieel-economische toestand van enerzijds de vennootschappen én anderzijds de eenmanszaken in beeld te brengen. Het rapport geeft telkens de cijfers weer voor België, Vlaanderen, Brussel en Wallonië. Specifieke sectorgegevens en provinciale data kunnen geraadpleegd worden in de bijlages. In een eerste deel geven we een cijfermatig overzicht van het aantal KMO s in België opgesplitst volgens regio. Het absolute aantal KMO s wordt van naderbij bekeken, alsook het aantal KMO s volgens leeftijdscategorie, volgens juridische vorm, volgens sector en volgens tewerkstellingsklassen. We maken eveneens het onderscheid tussen KMO-vennootschappen en eenmanszaken. Samen vormen deze de groep van de KMO s. 5

6 In een tweede deel bekijken we een aantal financieel-economische parameters van de KMOvennootschappen (dus zonder de eenmanszaken). Deze worden op het einde van het hoofdstuk samengevat in een allesomvattende indicator: de FiTo -score. De FiTo -score werd ontwikkeld door professor emeritus Hubert Ooghe (Universiteit Gent en Vlerick Leuven Gent Management School) in nauwe samenwerking met Graydon Belgium nv. De score wordt berekend op basis van acht uitgewerkte ratio s die in een evenwichtige verhouding tot elkaar worden geplaatst. Samen geven ze een duidelijk beeld over het al dan niet bestaan van financiële consistentie binnen de onderneming. De verschillende ratio s die in de berekening worden opgenomen omvatten de bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten, de nettorendabiliteit van de bedrijfsactiva voor belastingen, de nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen, de graad van zelffinanciering, de graad van financiële onafhankelijkheid, de korte termijn financiële schuldgraad, de dekking van het vreemd vermogen door de cashflow en tot slot de nettokasratio. De ratio s worden ook apart in dit rapport verwerkt, met uitzondering van de nettorendabiliteit van de bedrijfsactiva voor belastingen en de nettokasratio. In een derde deel nemen we nog vijf andere financieel-economische parameters onder de loep, namelijk het aantal dagen leverancierskrediet, het aantal dagen klantenkrediet, de investeringen in materiële vaste activa, het bedrijfsresultaat en het aandeel verlieslatende bedrijven en tot slot het eigen vermogen. Deze vijf parameters dragen - naast de eerder bekeken financiële ratio s - er toe bij om een correct beeld te krijgen van de financieel-economische gezondheid van de KMO-vennootschappen. In het vierde deel bekijken we de multiscore voor de KMO s. De multiscore is een kwalitatieve analyse van Graydon om de financieel-economische gezondheid van de vennootschappen én eenmanszaken in beeld te brengen. 6

7 1. Methodologie Het KMO-Rapport wordt samengesteld aan de hand van gegevens die door Graydon Belgium nv verzameld worden en die daarna door de UNIZO-Studiedienst worden verwerkt. De basisdatabank van Graydon bevat alle Belgische actieve, passieve en slapende BTW-nummers (sinds juni 2004 de ondernemingsnummers). Anno 2016 betekent dit ongeveer BTW-nummers waarvan ruim actieve ondernemingsnummers (vennootschappen, eenmanszaken, parastatalen en VZW s). De ondernemingsnummers worden van bij het ontstaan doorgegeven vanuit de Kruispuntbank voor Ondernemingen of genoteerd via onder meer de oprichtingsakte. VZW s zijn niet opgenomen in de cijfers gezien de aard van hun activiteiten. Naast de ondernemingsnummers werkt Graydon actief met de oprichtingsaktes en de lezing van het Belgisch Staatsblad om de accuraatheid van de gegevens verder te verhogen, alsook door bijvoorbeeld contacten te onderhouden met de rechtbanken, BTW-administraties en de RSZ. Elke mogelijke financieel-economische informatie die op de Belgische informatiemarkt beschikbaar is wordt systematisch en gestructureerd verzameld en verwerkt. Een voortdurende aanvulling van deze informatie via individuele ondernemingsnummers gebeurt hoofdzakelijk op vier niveaus: y online communicatie of communicatie via automatische dragers met verschillende officiële instanties, bijvoorbeeld de balansen van de Nationale Bank van België, de lijsten van geregistreerde aannemers...; y aanvulling en correctie van officiële informatie via allerhande publicaties op officieel niveau (Belgisch Staatsblad, protestenbladen, oprichtingsaktes...); y dagdagelijks doornemen van allerhande niet-officiële publicaties zoals dagbladen en tijdschriften; y organiseren van een eigen poolingsysteem om op de hoogte te blijven van de meest recente ontwikkelingen (betalingservaringen, pooling ongedekte cheques, gedagvaarden in faling, RSZ-dagvaardingen, samenwerking met incassokantoren...). De cijfers in dit rapport hebben betrekking op de periode 2006 tot en met 2015 en werden afgesloten op 4 november Op dat moment waren 96,1% van de jaarrekeningen voor 2015 beschikbaar. Alles wat ratio s en andere afgeleiden uit de jaarrekeningen betreft zijn in die mate beschikbaar om voldoende representatief te zijn voor de volledige KMO-populatie. Cijfers in verband met de multiscore geven de situatie weer van 2006 tot en met We definiëren een KMO als een onderneming tot 50 werknemers. 1 Actieve ondernemingsnummers wijzen op nog bestaande bedrijven. Passieve ondernemingsnummers wijzen op stopgezette bedrijven en zijn belangrijk om de historiek van de cijfers weer te geven. Slapende ondernemingsnummers wijzen op bestaande bedrijven zonder activiteit. 7

8 In deel 2 - de KMO in cijfers - maken we een onderscheid tussen verschillende juridische vormen. Namelijk de NV, BVBA, EBVBA, diverse commanditaire en coöperatieve vennootschappen, de eenmanszaak, de vennootschap onder firma en overige juridische vormen. Onder de categorie overige vallen alle andere entiteiten die niet onder de vorige juridische vormen ressorteerden. Deze andere entiteiten zijn onder meer: y Europees samenwerkingsverband y Europees economisch samenwerkingsverband ylandbouwvennootschap y Vereniging naar buitenlands recht y Stille handelsvennootschap y Feitelijke vereniging y Vereniging met sociaal oogmerk y... De in de bijlages gehanteerde sectoren zijn gebaseerd op de vernieuwde nacebel nomenclatuur die sinds januari 2008 gebruikt wordt. We baseren ons op de NACE-4 nomenclatuur. De gehanteerde hoofdsectoren bestaan uit de volgende nacebelgroepen: Hoofdsectoren Nacebelgroep(en) Diensten 58,59,60,61,62,63,64,65,66,68,70,72,73,74,77,78,79,80,81,82,87,88,90,91,92,93,94,95,96,97,98 Bouw 41,42,43 Industrie 1,2,3,5,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17,18,19,20,21,22,23,24,25,26,27,28,29,30,31,32,33,35,36,37,38,39 Detailhandel 471,472,473,474,475,476,478,479 Horeca 55,56 Groothandel 462,463,464,465,466,467,469 Automobiel 451,452,453,454 Transport 49,50,51,52,53 Vrije beroepen ** 4773,69,711,75,86 * Andere 45,46 *, 47,71,84,85,86 *,99 * Niet alle deelactiviteiten behoren tot dezelfde hoofdgroep, bvb. groothandelsactiviteiten (46) overlappen met andere sectoren. ** Omwille van het nog steeds volatiele karakter van de historische cijfers met betrekking tot de vrije beroepen, werd verkozen, behalve voor een beperkte groep die uitdrukkelijk wel als KMO wordt beschouwd, hierop geen analyses uit te voeren. 8

9 In deel 5 gaan we de financieel-economische toestand na van de Vlaamse vennootschappen én eenmanszaken aan de hand van de multiscore van Graydon. Deze multiscore geeft een overzicht van de kans op een faillissement en het perspectief op groeipotentieel van de ondernemingen binnen een sector. De multiscore deelt een sector in risicoklassen in. Daarvoor maakt de multiscore gebruik van een multidisciplinaire evaluatie van de gezondheid of ongezondheid van ondernemingen en het mogelijk groeipotentieel er van en wijst deze dan een score toe van 0 tot 100. De volledige score rust op 3 pijlers: y Ten eerste zijn er de feiten. Dit is een mix van gegevens die Graydon met de grootst mogelijke systematiek in haar databank opneemt (RSZ-dagvaardingen, incassodossiers, ongedekte cheques...). Deze gegevens, in totaal een 80-tal, spelen een essentiële rol in de kredietbeoordeling en worden telkens gewogen naar relevantie, anciënniteit en periodiciteit. y Ten tweede verwerkt Graydon de balansen van de bedrijven. In samenwerking met de Vlerick Leuven Gent Management School werd eerder vastgesteld welke ratio s vooral bepalend zijn voor succes en faling van ondernemingen. Deze ratio s worden ook gewogen naar relevantie en in de scoring geïntegreerd. Deze informatie kan uiteraard niet aangewend worden bij bedrijven die geen publicatieplicht hebben. Daarom wordt voor niet publicatie-plichtige ondernemingen - indien nodig - gebruik gemaakt van ander statistisch materiaal. Concreet betreft het onder andere de sector waarin een onderneming actief is, de leeftijd van een onderneming... y Ten derde zijn er de betalingservaringen. Dit zijn gegevens over het betalingsgedrag van ondernemingen verkregen via het eigen informatienetwerk van Graydon. Het betalingsgedrag geeft immers, los van balansen en ander feitenmateriaal, een indicatie van de moraal van de onderneming. De multiscore laat op die manier toe om evaluaties te maken over gehele activiteitssectoren en is daarmee een waardevol instrument binnen het kader van dit rapport. 9

10 2. De KMO in cijfers Het hoofdstuk De KMO in cijfers voorziet in een uitgebreid pakket aan cijfermateriaal in verband met KMO s, zowel de KMO-vennootschappen als eenmanszaken. We bekijken de evolutie van het totaal aantal KMO s in België en de gewesten voor de periode 2006 tot en met Er wordt een overzicht geschetst van het aandeel van KMO-vennootschappen en eenmanszaken volgens leeftijdscategorie binnen het totaal aantal KMO s volgens gewest in We gaan ook na wat de evolutie is van het aantal KMO s volgens juridische vorm per gewest, opnieuw van 2006 tot en met Het aantal KMO s volgens sector en gewest wordt geanalyseerd voor het jaar Tot slot geven we een overzicht van de ondernemingen volgens tewerkstellingsklassen. 2.1 Evolutie aantal KMO s in België In Vlaanderen zijn in totaal KMO s (vennootschappen en eenmanszaken tot 50 werknemers) actief in Dat is 56% van het totaal aantal KMO s in België. Tussen 2006 en 2015 blijft het aantal KMO s in Vlaanderen onafgebroken toenemen. In 2015 zijn er ten opzichte van % meer KMO s actief in Vlaanderen, wat gelijk staat met een gemiddelde jaarlijkse groei van 2%. Brussel vertegenwoordigt 11% van het totaal aantal KMO s in België, Wallonië 28%. Het aantal KMO s in Brussel neemt tijdens de periode 2006 tot 2015 toe met 23% of een gemiddelde jaarlijkse groei van 2,6%. In Wallonië is er een stijging met 18% of een gemiddelde jaarlijkse groei van 2%. Tabel 1: Evolutie aantal KMO s volgens gewest en aandeel KMO s binnen totale bedrijvenpopulatie, Vlaanderen Brussel Wallonië Onbekend Federaal De basis voor de cijfers zijn de ruim 1 miljoen actieve ondernemingsnummers in de databank van Graydon. We bekomen de eigenlijke KMO-cijfers door aftrek van de ondernemingen vanaf 50 werknemers en aftrek van VZW s. 10

11 In 2015 is 55% van de KMO-vennootschappen in België gevestigd in Vlaanderen. Ten opzichte van 2006 stijgt het aantal KMO-vennootschappen in Vlaanderen met 26% of een gemiddelde jaarlijkse stijging met 3%. In Brussel is er een stijging met 18% ten opzichte van 2006 en in Wallonië stellen we een stijging vast met 23%. De gemiddelde jaarlijkse groei is in Brussel dus 2% en in Wallonië 2,6%. Het aandeel van de Brusselse en Waalse KMO-vennootschappen in de totale Belgische populatie bedraagt respectievelijk 15% en 22% ten opzichte van 17% en 23% in Daarnaast is er een groep van KMO-vennootschappen die niet toe te wijzen zijn aan Vlaanderen, Brussel of Wallonië - dit is de groep onbekend - met een aandeel van 9% in de cijfers. Hun aandeel verdubbelde over de onderzochte periode. Tabel 2: Evolutie aantal KMO-vennootschappen volgens gewest, Vlaanderen Brussel Wallonië Onbekend Federaal Vlaanderen telt ruim eenmanszaken in De toename in het aantal eenmanszaken zet zich dus onverminderd voor. Dit is een duidelijke trendbreuk ten opzichte van de periode 2008 tot 2011 toen het aantal eenmanszaken systematisch daalde. Ten opzichte van 2006 stijgt het aantal eenmanszaken in Vlaanderen met 10%. In Brussel is er een stijging van het aantal eenmanszaken met 35%. In Wallonië is er een stijging met 14%. Vlaanderen telt 58% van de Belgische eenmanszaken, Brussel 8% en Wallonië 33%. Ook voor Brussel en Wallonië valt de sterke stijging van het aantal eenmanszaken op vanaf Tabel 3: Evolutie aantal eenmanszaken volgens gewest, Vlaanderen Brussel Wallonië Onbekend Federaal

12 2.2 KMO s volgens leeftijdscategorie 3 In 2015 is bijna de helft (46%) van de KMO-vennootschappen in België jonger dan 10 jaar. 52% van de KMO-vennootschappen is tussen de 10 en 50 jaar. De overige 3% is ouder dan 50 jaar. Er is geen wezenlijk verschil tussen de drie gewesten. Tabel 4: Aandeel van KMO-vennootschappen volgens leeftijdscategorie en gewest, jaar 5-9 jaar jaar jaar jaar jaar +50 jaar Vlaanderen 24% 22% 25% 18% 6% 2% 3% Brussel 27% 19% 22% 18% 6% 4% 4% Wallonië 24% 21% 25% 19% 6% 2% 3% Federaal 25% 21% 25% 18% 6% 3% 3% In 2015 is 48% van de eenmanszaken in België jonger dan 10 jaar. Brussel heeft in vergelijking met het Belgische cijfer een groter aandeel van jonge eenmanszaken met 59%. 44% van het totaal aantal eenmanszaken in België is ouder dan 10 jaar en jonger dan 50 jaar. Brussel kent met 36% een lager aandeel van eenmanszaken tussen de 10 en 50 jaar, ten opzichte van het totaal. Ongeveer 9% van de eenmanszaken in België, Vlaanderen en Wallonië is ouder dan 50 jaar. In Brussel ligt dit cijfer met 5% iets lager in vergelijking met de rest van het land. Tabel 5: Aandeel van eenmanszaken volgens leeftijdscategorie en gewest, jaar 5-9 jaar jaar jaar jaar jaar +50 jaar Vlaanderen 29% 18% 21% 15% 6% 2% 9% Brussel 41% 18% 16% 10% 7% 3% 5% Wallonië 29% 17% 20% 16% 7% 3% 8% Federaal 30% 17% 20% 15% 6% 2% 9% 3 Bedrijven die veranderen van juridisch statuut worden opnieuw aanzien als een nieuw bedrijf en worden dus ook opnieuw meegeteld in de cijfers. 12

13 2.3 KMO s volgens juridische vorm De belangrijkste juridische vorm voor KMO s in Vlaanderen is nog steeds met voorsprong de eenmanszaak, ook al is het aandeel ervan gezakt binnen het totaal van de KMO-populatie van 54% in 2006 tot 50% in De tweede belangrijkste juridische vorm, de BVBA, neemt licht in belang toe. In 2006 hadden 26% van de KMO s een BVBA als juridische vorm, in 2015 is dit aandeel gestegen tot 27%. In 2011 was het aandeel van de BVBA s het hoogst met een aandeel van 29%. Ook de EBVBA kent een stijging van het aandeel over de periode en neemt een aandeel van 5% voor haar rekening. Het aandeel van de NV s zakt van 12% tot 8% over de periode Tabel 6: Evolutie KMO s in Vlaanderen volgens juridische vorm, Juridische vorm NV BVBA EVBA Div. Comm. en Coöp. Venn Eenmanszaken VOF Overige Totaal In Brussel is het aandeel van de eenmanszaken en de BVBA s dezelfde met 33%. Het aandeel van de BVBA s is status quo gebleven over de periode Het aandeel van de eenmanszaken is licht gestegen van 31% in 2006 tot 34% in De EBVBA neemt ook licht in belang toe met een aandeel van 5% in 2006 tot 7% in De NV kent een daling van het aandeel van 18% in 2006 tot 12% in De diverse commanditaire en coöperatieve vennootschappen blijven gedurende de volledige periode op eenzelfde aandeel van 7%. Tabel 7: Evolutie KMO s in Brussel volgens juridische vorm, Juridische vorm NV BVBA EVBA Div. Comm. en Coöp. Venn Eenmanszaken VOF Overige Totaal

14 De eenmanszaak is in Wallonië met duidelijke voorsprong de belangrijkste juridische vorm en haalt een aandeel van 60% in Nauwelijks minder ten opzichte van het aandeel van 62% in De BVBA en de EBVBA worden iets populairder. De BVBA heeft in 2006 een aandeel van 20%, in 2015 is dit opgelopen tot 22%. De EBVBA wint 2 procentpunt ten opzichte van 2006 en haalt een aandeel van 5% in De NV heeft een aandeel van 6% in Wallonië in 2015, wat een beperkte achteruitgang is van 3 procentpunt ten opzichte van de situatie in De andere juridische vormen behouden ten opzichte van 2006 ongeveer eenzelfde aandeel in het totaal. Tabel 8: Evolutie KMO s in Wallonië volgens juridische vorm, Juridische vorm NV BVBA EVBA Div. Comm. en Coöp. Venn Eenmanszaken VOF Overige Totaal

15 2.4 KMO s volgens sector In 2015 is 31% van de KMO s in Vlaanderen te situeren binnen de dienstensector. Daarna komen de bouwsector en de industrie met een aandeel van respectievelijk 12% en 10%. De detailhandel komt op een vierde plaats met een aandeel van 8%. De horeca heeft een aandeel van 5%, de groothandel komt op 4%. Tot slot volgt de automobielsector met een aandeel van 2% en de transportsector eveneens met 2%. Grafiek 1: Aantal KMO s in Vlaanderen volgens sector, 2015 AUTOMOBIEL VRIJE BEROEPEN GROOTHANDEL HORECA DETAILHANDEL INDUSTRIE BOUW ANDERE / NIET GEKEND DIENSTEN Ook in Brussel haalt de dienstensector het hoogste aandeel met 32%. Op de tweede plaats komt de bouwsector met een aandeel van 11%, gevolgd door de detailhandel met een aandeel van 8%. Daarna volgen de sectoren horeca (5%), groothandel (3%), industrie (3%) en tot slot transport en automobiel met telkens 2%. Grafiek 2: Aantal KMO s in Brussel volgens sector, 2015 AUTOMOBIEL TRANSPORT VRIJE BEROEPEN INDUSTRIE GROOTHANDEL HORECA DETAILHANDEL BOUW ANDERE / NIET GEKEND DIENSTEN

16 Net als in Vlaanderen en Brussel is de dienstensector de grootste in Wallonië met een aandeel van 28%. De bouwsector komt op een tweede plaats te staan met een aandeel van 11%. De industrie is goed voor een aandeel van 9%. De detailhandel haalt een aandeel van 8% en de horeca haalt 5%. De groothandel haalt een aandeel van 4%, de automobielsector is goed voor een aandeel van 2%, net als de transportsector. Grafiek 3: Aantal KMO s in Wallonië volgens sector, 2015 TRANSPORT GROOTHANDEL AUTOMOBIEL HORECA DETAILHANDEL BOUW INDUSTRIE DIENSTEN ANDERE / NIET GEKEND

17 2.5 KMO s volgens tewerkstellingsklassen In Vlaanderen hebben bijna KMO s (vennootschappen of eenmanszaken) geen werknemers in dienst of 86% van alle Vlaamse KMO s. 11% van de KMO s heeft 1 tot 9 mensen in dienst, 2% heeft 10 tot 49 mensen in dienst. Het aantal bedrijven zonder werknemers is het sterkst gestegen over de periode (+ 21%). Het aantal bedrijven met 1 tot 4 werknemers zakte over dezelfde periode met 2%. Ook de groep bedrijven met 20 tot 49 werknemers kende een lichte daling met 1%. De groep met 10 tot 19 werknemers groeide met 5%. Tabel 9: Evolutie KMO s in Vlaanderen volgens personeelsleden, Personeelsleden Geen tot tot tot tot Totaal In Brussel zijn er ruim KMO s zonder werknemers. Dat is 89% van het totaal aantal KMO s in Brussel. 7% van de Brusselse KMO s stelt 1 tot 4 mensen te werk Brusselse KMO s of 4% van het totaal aantal KMO s in Brussel stelt 5 tot 49 mensen te werk. Tabel 10: Evolutie KMO s in Brussel volgens personeelsleden, Personeelsleden Geen tot tot tot tot Totaal

18 Het aantal KMO s in Wallonië zonder personeel loopt in 2015 op tot of 89% van alle KMO s in Wallonië. 10% van de Waalse KMO s stelt tussen 1 en 9 mensen te werk, 2% stelt tussen 10 en 49 mensen te werk. Het aantal bedrijven zonder personeel groeide het sterkst sinds 2006 (+21%). Het aantal bedrijven met 5 tot 9 mensen en 20 tot 49 mensen in dienst groeide telkens met 4%. Het aantal bedrijven met 1 tot 4 personeelsleden daalde met 3% en ook het aantal bedrijven met 10 tot 19 werknemers kende een lichte daling (-1%). Tabel 11: Evolutie KMO s in Wallonië volgens personeelsleden, Personeelsleden Geen tot tot tot tot Totaal

19 3. Financiële ratio s van de Belgische ondernemingen Om de financieel-economische toestand van de Belgische KMO-ondernemingen in beeld te brengen analyseren we verschillende ratio s gebaseerd op gegevens uit de jaarrekeningen van deze ondernemingen. De financiële gegevens slaan enkel op vennootschappen en dus niet op eenmanszaken. We bekijken de productiviteit (bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten), de nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen, de solvabiliteit, de graad van financiële onafhankelijkheid, de dekking van het vreemd vermogen door de cashflow en de liquiditeit. Tevens maken we gebruik van de eerder besproken FiTo -meter, die een goede indicator is voor de globale financiële gezondheid van een onderneming of een groep van ondernemingen. We geven voor de verschillende ratio s en de FiTo -meter telkens het cijfer voor België en de drie regio s. De verkregen ratio s worden telkens weergegeven op basis van hun mediaanwaarden in plaats van gemiddelde waarden om zo de centrale tendens te kunnen weergeven zonder dat er vertekening optreedt, veroorzaakt door mogelijke uitzonderlijke en individuele extreme waarden. Het detail van de sectorgegevens voor zowel België als de drie regio s zijn opgenomen in bijlage. 3.1 Productiviteit: bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten De ratio bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten geeft weer in welke mate de bruto toegevoegde waarde de personeelskosten overtreft en is een maatstaf voor de productiviteit van een onderneming. Als de ratio kleiner is dan 100% betekent dit dat de toegevoegde waarde niet toereikend is om de gemaakte personeelskosten te kunnen dekken. Grafiek 4 geeft de evolutie weer van de mediaanwaarde van de bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten van de KMO s in België per regio van 2006 tot en met In 2015 is de Belgische mediaanwaarde gelijk aan 165,2%. In Vlaanderen is de productiviteit het hoogst met een niveau van 171%. De stijging van vorig jaar wordt bovendien verder gezet. Brussel haalt een productiviteit van 145,3%. Wallonië haalt een niveau van 161,6%. Alle regio s kennen een gelijkaardige evolutie van het productiviteitsniveau gedurende het voorbije decennium. De productiviteit stijgt over de ganse periode met uitzondering van 2 periodes waar er dalingen worden opgetekend. Het betreft de periode en de periode

20 Grafiek 4: Evolutie bruto toegevoegde waarde/personeelskosten (%) van de KMO s in België per regio, (mediaan) 185% 180% 175% 170% 165% 160% 155% 150% 145% 140% Vlaanderen 176,0% 179,5% 175,1% 170,2% 174,7% 175,0% Brussel 150,0% 151,9% 147,4% 143,3% 147,6% 147,0% Wallonië 165,8% 168,3% 162,9% 162,2% 165,2% 164,3% Federaal 170,0% 173,1% 168,1% 164,7% 168,8% 168,6% ,4% 144,2% 159,0% 164,4% ,9% 143,6% 157,6% 162,0% ,0% 144,9% 160,1% 163,6% ,0% 145,3% 161,6% 165,2% 3.2 Nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen De nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen geeft weer hoeveel rendement een onderneming genereert in verhouding tot het ingezette eigen vermogen. Het is een graadmeter die het rendement van de geïnvesteerde middelen meet. Hoe hoger de nettorendabiliteit, hoe meer de geïnvesteerde middelen opbrengen. De nettorendabiliteit van een bedrijf wordt best vergeleken met andere bedrijven in eenzelfde sector aangezien deze sterk kunnen verschillen omwille van de aard van de sector. In België bedraagt de nettorendabiliteit van het eigen vermogen 8,4% in In 2007 werd het hoogste niveau gemeten met 9,5%. In Vlaanderen kent de nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen een stijging van 8,9% in 2006 tot 9,7% in In 2008 en 2009 daalt de nettorendabiliteit dan om vanaf 2010 opnieuw tot op een hoger niveau te komen. In 2015 daalt de nettorendabiliteit van de KMO s in Vlaanderen licht tot 8,4%. Een gelijkaardige evolutie zien we in de andere regio s. Opvallend is wel dat Wallonië sinds 2009 een hoger rendabiliteitcijfer neerzet in vergelijking met Vlaanderen. Vanaf 2012 wordt het verschil weliswaar kleiner, maar in 2015 loopt Wallonië opnieuw verder uit op Vlaanderen met een cijfer van 8,8%. We zien ook dat Brussel te kampen heeft met een structureel lagere nettorendabiliteit in vergelijking met Vlaanderen en Wallonië. De kloof neemt wel af. Waar in 2005 het verschil met Vlaanderen en Wallonië nog bijna 2 procentpunten bedraagt, daalt deze tot ongeveer 1 procentpunt in

21 Grafiek 5: Evolutie nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen van KMO s in België per regio, (mediaan) 11% 10% 9% 8% 7% 6% 5% 4% 3% 2% 1% 0% Vlaanderen 8,9% 9,7% 8,6% 7,5% 8,1% 8,8% 8,9% Brussel 6,9% 7,7% 6,5% 5,9% 6,9% 7,6% 7,9% Wallonië 8,6% 9,5% 8,5% 8,1% 8,6% 9,4% 9,0% Federaal 8,6% 9,5% 8,3% 7,5% 8,1% 8,8% 8,8% ,7% 7,4% 8,7% 8,6% ,7% 7,8% 8,9% 8,6% ,4% 7,6% 8,8% 8,4% 3.3 Solvabiliteit De solvabiliteit geeft het vermogen van een onderneming weer om zowel kortlopende als langlopende schulden af te lossen via het eigen vermogen. Het is met andere woorden de omvang van de buffer (eigen vermogen) in het totaal van de passiva. Hoe groter de buffer hoe meer een onderneming solvabel is en zal kunnen voldoen aan het aflossen van zowel kort- als langlopende schulden. De solvabiliteitsgraad kan het best vergeleken worden tussen bedrijven in eenzelfde sector gezien tussen verschillende sectoren grote verschillen kunnen optreden. Wat geldt als een goed solvabiliteitscijfer in een sector kan voor een andere sector gelden als een slecht solvabiliteitscijfer en omgekeerd. De solvabiliteitscijfers kennen zowel voor België als de verschillende gewesten een dalende tendens. In 2015 bedraagt de mediaanwaarde voor een Belgische KMO 63,6%. In Vlaanderen daalt het cijfer van 67,3% in 2006 tot 61,8% in In 2010 en 2011 is er een beperkte stijging, maar in 2012 daalt het cijfer sterk tot een niveau van 64,8%. In 2013 herneemt het cijfer dan lichtjes, maar vanaf 2014 is er opnieuw een duidelijke daling vast te stellen. Brussel haalt een solvabiliteitscijfer van 67,6% in Wallonië haalt een cijfer van 66,3% in

22 Grafiek 6: Evolutie solvabiliteit van KMO s in België per regio, (mediaan) 74% 72% 70% 68% 66% 64% 62% 60% 58% Vlaanderen 67,3% 66,8% 66,6% 66,3% 67,0% 67,1% Brussel 71,7% 71,7% 72,0% 72,0% 72,1% 71,2% Wallonië 71,4% 71,0% 71,3% 71,1% 71,1% 70,9% Federaal 68,9% 68,5% 68,4% 68,2% 68,7% 68,5% ,8% 69,4% 69,2% 66,4% ,4% 70,3% 70,1% 67,1% ,5% 68,8% 68,0% 65,3% ,8% 67,6% 66,3% 63,6% 3.4 Graad van financiële onafhankelijkheid De algemene graad van financiële onafhankelijkheid geeft een aanduiding van de mate waarin een onderneming zich meer met eigen vermogen - en dus minder met vreemd vermogen - financiert. Een hoge graad van financiële onafhankelijkheid wijst op een lage schuldgraad en omgekeerd. Hoe lager de financiële onafhankelijkheid, hoe meer schulden, hoe meer vaste betalingsverplichtingen omwille van schuldaflossingen, hoe meer interesten betaald moeten worden en dus hoe groter het financiële risico dat deze verplichtingen niet kunnen nagekomen worden. De KMO s in België kennen een onafgebroken stijging van de graad van financiële onafhankelijkheid gedurende de periode 2006 tot De graad van financiële onafhankelijkheid stijgt er van 31,6% tot 36,8% in In 2010 en 2013 is er een daling te zien van de graad van financiële onafhankelijkheid, maar gedurende de volledige periode is er een duidelijke stijging. We zien in de verschillende gewesten een gelijkaardige evolutie. In Vlaanderen bedraagt de graad van financiële onafhankelijkheid 38,6% in In Brussel en Wallonië is dit structureel lager met een niveau van respectievelijk 33,3% en 34,1%. 22

23 Grafiek 7: Evolutie graad financiële onafhankelijkheid (%) van de KMO s in België per regio, (mediaan) 40% 38% 36% 34% 32% 30% 28% 26% 24% 22% Vlaanderen 33,2% 33,7% 33,9% 34,2% 33,5% 33,4% Brussel 29,1% 29,2% 28,9% 29,0% 28,7% 29,6% Wallonië 29,0% 29,4% 29,1% 29,3% 29,3% 29,4% Federaal 31,6% 32,0% 32,1% 32,3% 31,8% 31,9% ,6% 31,5% 31,2% 34,1% ,1% 30,6% 30,3% 33,3% ,9% 31,9% 32,4% 35,2% ,6% 33,3% 34,1% 36,8% 3.5 Dekking vreemd vermogen door cashflow De dekking van het vreemd vermogen door de cashflow geeft weer in welke mate de cashflow van een bepaald jaar het totaal van het vreemd vermogen dekt. De dekking van het vreemd vermogen door de cashflow meet op die manier de schuldaflossingscapaciteit van een onderneming. De dekking van het vreemd vermogen van een Belgische KMO stijgt voor het tweede jaar op rij nadat de ratio in 2013 een kleine daling liet optekenen. De ratio haalt vandaag een niveau van 15,2%. In Vlaanderen stijgt de dekking van het vreemd vermogen door de cashflow van 14,8% in 2006 tot 16% in In Brussel ligt de dekkingsgraad van de KMO s met 10,9% beduidend lager in vergelijking met Vlaanderen en Wallonië. De trend is wel gelijkaardig aan de andere regio s. Een KMO in Wallonië heeft een dekking van het vreemd vermogen door de cashflow van 15,2%. 23

24 Grafiek 8: Evolutie dekking vreemd vermogen door de cashflow (%) van KMO s in België per regio, (mediaan) 17% 15% 13% 11% 9% 7% 5% Vlaanderen 14,8% 15,6% 14,8% 14,0% 14,5% 15,1% Brussel 9,6% 10,1% 9,2% 8,5% 9,6% 10,4% Wallonië 13,8% 14,6% 13,7% 13,6% 14,1% 14,8% Federaal 13,8% 14,6% 13,8% 13,2% 13,8% 14,5% ,8% 10,9% 14,8% 15,0% ,9% 10,0% 13,9% 14,0% ,7% 10,6% 15,0% 14,9% ,0% 10,9% 15,2% 15,2% 3.6 Liquiditeit De liquiditeit van een onderneming geeft weer in welke mate een onderneming in staat is om haar schulden op korte termijn te betalen. Een cijfer groter dan 1 betekent dat de onderneming liquide is, een cijfer kleiner dan 1 betekent dat de onderneming niet liquide is en dus problemen kan ervaren indien de schulden afgelost moeten worden op korte termijn. Grafiek 9 geeft de mediaanwaarde weer van de liquiditeitsevolutie in België. Uit de grafiek blijkt dat Vlaamse KMO s over een betere liquiditeitspositie beschikken in vergelijking met hun Waalse of Brusselse collega s. In Vlaanderen blijft de liquiditeit van de KMO s min of meer stabiel gedurende de periode Daarna is de trend duidelijk stijgend hoewel er in 2013 opnieuw een lichte terugval is van de liquiditeit. Vlaanderen laat in 2015 een liquiditeit optekenen bij de KMO s van 1,41. In Wallonië bedraagt het liquiditeitscijfer van de KMO s 1,30. Brussel zit nagenoeg op hetzelfde niveau met een cijfer van 1,28. Wallonië en Brussel kennen een structureel lagere liquiditeitspositie in vergelijking met Vlaanderen. 24

25 Grafiek 9: Evolutie liquiditeit van KMO s in België per regio, (mediaan) 1,45 1,40 1,35 1,30 1,25 1,20 1,15 1, Vlaanderen 1,30 1,31 1,32 1,32 1,30 1,29 Brussel 1,19 1,20 1,20 1,20 1,20 1,22 Wallonië 1,23 1,24 1,24 1,24 1,22 1,22 Federaal 1,26 1,28 1,28 1,28 1,27 1, ,34 1,25 1,25 1, ,32 1,23 1,22 1, ,36 1,24 1,25 1, ,41 1,28 1,30 1, FiTo -meter De FiTo -meter is een tool die 8 ratio s herleidt tot 1 cijfer. Deze 8 ratio s zijn: de bruto toegevoegde waarde in verhouding tot de personeelskosten, de nettorendabiliteit van de bedrijfsactiva voor belastingen, de nettorendabiliteit van het eigen vermogen na belastingen, de graad van zelffinanciering, de graad van financiële onafhankelijkheid, de korte termijn financiële schuldgraad, de dekking van het vreemd vermogen door de cashflow en tot slot de nettokasratio. De FiTo -meter is de samenvatting van deze verschillende ratio s. Zij wordt berekend als het rekenkundig gemiddelde van de logit-getransformeerde ratio s. De mediaanwaarde van de FiTo -meter voor België en de drie gewesten stijgt ieder jaar gedurende de periode Enkel in 2008, 2009 en 2013 daalt de score voor de drie gewesten. In Wallonië daalt de FiTo -meter ook in In 2015 haalt de FiTo -meter in Vlaanderen een mediaanwaarde van 0,5818. In Brussel haalt de FiTo -meter een waarde van 0,566 in In Wallonië is dit 0,5772. Vlaanderen presteert structureel beter dan Wallonië en Brussel. Brussel presteert dan weer beduidend minder goed in vergelijking met de twee andere gewesten. 4 De logittransformatie wordt toegepast om vergelijkbare waarden tussen 0 en 1 te bekomen en op die manier een benchmark te kunnen uitvoeren. De formule van de logittransformatie is: logit x = 1 (1+e -x ) 25

26 Grafiek 10: Evolutie mediaanwaarde FiTo -meter van KMO s in België per regio, ,585 0,580 0,575 0,570 0,565 0,560 0,555 0,550 0, Vlaanderen 0,5756 0,5775 0,5766 0,5753 0,5768 0,5791 Brussel 0,5610 0,5621 0,5601 0,5585 0,5617 0,5651 Wallonië 0,5709 0,5723 0,5708 0,5705 0,5722 0,5752 Federaal 0,5726 0,5742 0,5731 0,5721 0,5738 0, ,5803 0,5662 0,5749 0, ,5784 0,5633 0,5730 0, ,5804 0,5660 0,5757 0, ,5818 0,5678 0,5772 0,

27 4. Andere financieel-economische gegevens van de KMO s Naast de verschillende financiële ratio s die in het vorige hoofdstuk nader werden bekeken, analyseren we in dit hoofdstuk een aantal andere parameters die eveneens belangrijk zijn voor de algemene gezondheid van de Vlaamse KMO s. We gaan met name dieper in op het aantal dagen leverancierskrediet, het aantal dagen klantenkrediet, de investeringen in materiële vaste activa, het bedrijfsresultaat, het aandeel verlieslatende bedrijven en het eigen vermogen. 4.1 Aantal dagen leverancierskrediet Het aantal dagen leverancierskrediet geeft weer hoeveel dagen een bedrijf kan wachten vooraleer het de rekeningen dient te vereffenen bij de leveranciers. Het is eigenlijk een vorm van kortlopend vreemd vermogen waarbij de leverancier krediet verleent aan een bedrijf. Het aantal dagen leverancierskrediet van de KMO s in België kent een dalend verloop tot 2012, daarna is er een stijging van het aantal dagen. Het aantal dagen leverancierskrediet zakt voor Belgische KMO s met 6 dagen, van 46 dagen in 2006 tot 40 dagen in In Brussel en Wallonië zakt het aantal dagen leverancierskrediet over de ganse periode met respectievelijk 7 en 8 dagen. In Brussel daalt het aantal dagen leverancierskrediet tot 44 dagen. In Wallonië daalt het aantal dagen tot 36. In Vlaanderen is er een daling met 2 dagen tot 43 dagen in In 2012 was het leverancierskrediet in Vlaanderen het laagst met 37 dagen. Grafiek 11: Evolutie mediaanwaarde aantal dagen leverancierskrediet van KMO s in België per regio, Vlaanderen Brussel Wallonië Federaal

28 4.2 Aantal dagen klantenkrediet Het aantal dagen klantenkrediet geeft weer hoeveel dagen een klant kan wachten vooraleer zijn of haar rekeningen te betalen en is met andere woorden een vorm van kredietverlening aan de klant van het bedrijf. Het aantal dagen klantenkrediet kent een dalend verloop voornamelijk in Brussel en Wallonië. Ook in Vlaanderen is er een daling over de periode , maar er is wel een stabilisering op te merken sinds In 2006 bedraagt het aantal dagen klantenkrediet in België 50 dagen, terwijl dit in 2012 gezakt is tot 45 dagen. Vlaanderen komt uit op 48 dagen klantenkrediet in Voor Brussel is dit 45 dagen en voor Wallonië 41 dagen. Grafiek 12: Evolutie mediaanwaarde aantal dagen klantenkrediet van KMO s in België per regio, Vlaanderen Brussel Wallonië Federaal Investeringen in materiële vaste activa De investeringen in materiële vaste activa zijn een graadmeter voor de financiële gezondheid van het bedrijf en het vertrouwen van de onderneming naar de toekomst. Enkel financieel gezonde bedrijven zijn in staat om substantiële investeringen door te voeren. De bedrijfsinvesteringen in KMO s kennen een volatiel verloop en geven aan dat bedrijven werken met investeringscyclussen. Vlaanderen laat in 2011 het hoogste niveau optekenen met 132,5%. Opvallend ten opzichte van de andere regio s is dat Vlaanderen geen echte pieken kent. Brussel daarentegen zit in 2008 (214,3%) en 2014 (177,7%) op een zeer hoog niveau. In Wallonië wordt een uitzonderlijk hoog niveau gehaald in 2013 met 181,3%. 28

29 Grafiek 13: Evolutie totaal volume KMO-investeringen in materiële vaste activa in België per regio (basis 2006 = 100), % 200% 150% 100% 50% 0% Vlaanderen 100,0% 111,6% 120,6% 116,7% 118,5% 132,5% Brussel 100,0% 122,8% 214,6% 101,4% 105,4% 112,4% Wallonië 100,0% 107,2% 120,0% 116,9% 113,1% 113,2% Federaal 100,0% 113,7% 144,3% 112,8% 114,2% 124,1% ,5% 97,2% 109,5% 116,2% ,6% 113,0% 181,3% 128,4% ,9% 177,7% 126,2% 135,0% ,8% 115,6% 125,9% 124,9% Naast de eigenlijke evolutie van de investeringsvolumes dienen we op te merken dat het gemiddelde aandeel van de gewesten in het totaal Belgisch investeringsvolume onderling sterk verschilt. Vlaanderen haalt tijdens de periode een gemiddeld aandeel van 57% van de investeringen. Voor Brussel is dit 26% en voor Wallonië is dit 17%. Tabel 12: Evolutie aandeel van het totaal investeringsvolume in materiële vaste activa van KMO s in België per regio, Vlaanderen 58% 57% 48% 60% 60% 62% 63% 54% 51% 59% Brussel 25% 27% 38% 23% 23% 23% 21% 22% 33% 24% Wallonië 17% 16% 14% 18% 17% 15% 16% 24% 16% 17% Federaal 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 100% 29

30 4.4 Bedrijfsresultaat en aandeel verlieslatende bedrijven Het bedrijfsresultaat is het verschil tussen de opbrengsten en de kosten van een onderneming en is een significante graadmeter voor de financiële gezondheid van een onderneming. De evolutie van het totaal volume van de bedrijfsresultaten van de KMO s evolueert algemeen positief over de periode Opvallend is de structurele achteruitgang van de resultaten in Brussel en de piek van de resultaten in Vlaanderen in Voor België komt het totaal volume aan bedrijfsresultaten neer op 121% ten opzichte van het basisjaar In Vlaanderen is dit 138,5%, Wallonië 138,6% en in Brussel is er dus een sterke daling tot 44%. Grafiek 14: Evolutie totaal volume KMO-bedrijfsresultaten in België per regio (basis 2006 = 100), % 200% 150% 100% 50% 0% Vlaanderen 100,0% 112,7% 113,4% 101,4% 114,6% 196,3% Brussel 100,0% 110,5% 125,7% 49,2% 28,4% 59,2% Wallonië 100,0% 109,8% 116,4% 103,9% 114,8% 122,0% Federaal 100,0% 111,8% 116,1% 92,2% 98,7% 158,9% ,5% 66,3% 115,9% 111,7% ,1% 59,8% 120,3% 110,9% ,2% 47,9% 125,5% 112,9% ,5% 44,0% 138,6% 121,0% De horeca telt het hoogste aandeel verlieslatende bedrijven in België en de verschillende regio s. 43% van de Belgische horecazaken zijn verlieslatend. In Vlaanderen is de situatie iets beter met 40% van de horecazaken die verlieslatend zijn. In Brussel en Wallonië zijn de cijfers slechter en is er respectievelijk een aandeel van 49% en 46% van de bedrijven die verlieslatend zijn. Op de tweede plaats komt de detailhandel met 37% verlieslatende bedrijven in België. In de andere sectoren is ongeveer een derde van de bedrijven verlieslatend. We stellen wel vast dat de percentages telkens hoger liggen in Wallonië en vooral Brussel ten opzichte van de situatie in Vlaanderen. 30

31 Tabel 13: Aandeel van verlieslatende bedrijven volgens regio en sector, 2015 Federaal Vlaanderen Brussel Wallonië Horeca 43% 40% 49% 46% Detailhandel 37% 34% 44% 38% Automobiel 31% 28% 45% 34% Diensten 32% 30% 37% 36% Groothandel 32% 29% 40% 35% Industrie 31% 29% 42% 35% Bouw 30% 28% 33% 35% Transport 28% 26% 37% 31% Vrije beroepen 18% 17% 22% 19% 4.5 Eigen vermogen Het eigen vermogen geeft de eigen financiële basis van de onderneming weer. Het eigen vermogen neemt toe wanneer de onderneming opbrengsten genereert, maar neemt af in geval van een negatief resultaat of uitkering van dividenden. In België kunnen we voor alle regio s een algemeen stijgende trend van de mediaanwaarde van het eigen vermogen van KMO s vaststellen tot In 2009 en 2010 zakt de mediaanwaarde van het eigen vermogen van de KMO s lichtjes om vanaf 2011 opnieuw te stijgen tot een niveau van euro in In Vlaanderen bedraagt de mediaanwaarde van het eigen vermogen van de KMO s euro, of een toename van 29% ten opzichte van In Brussel is mediaanwaarde van het eigen vermogen gelijk aan euro, of een stijging met 10% ten opzichte van In Wallonië is de mediaanwaarde euro of een stijging met 21% op een periode van 10 jaar. Grafiek 15: Evolutie mediaanwaarde eigen vermogen van de KMO s in België per regio, Vlaanderen Brussel Wallonië Federaal

JANUARI Het KMO-Rapport. De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse, Brusselse en Waalse KMO in beeld

JANUARI Het KMO-Rapport. De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse, Brusselse en Waalse KMO in beeld JANUARI 2016 Het KMO-Rapport De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse, Brusselse en Waalse KMO in beeld Uitgave van UNIZO vzw, Graydon Belgium nv en UCM Redactie Gilles Vandorpe (Coördinator

Nadere informatie

Uitgave van UNIZO vzw, UCM en Graydon Belgium nv

Uitgave van UNIZO vzw, UCM en Graydon Belgium nv JANUARI 2014 Uitgave van UNIZO vzw, UCM en Graydon Belgium nv 2 Redactie Gilles Vandorpe (Coördinator Onderzoek UNIZO-Studiedienst) Charlie Tchinda (Economist-Statisticus UCM Studiedienst) Begeleidingscomité

Nadere informatie

Het KMO-Rapport Brussel

Het KMO-Rapport Brussel Editie 2012 Het KMO-Rapport Brussel De financieel-economische gezondheid van de Brusselse KMO in beeld Het KMO-Rapport Brussel De financieel-economische gezondheid van de Brusselse KMO in beeld UNIZO-Studiedienst

Nadere informatie

Het KMO-Rapport Vlaanderen

Het KMO-Rapport Vlaanderen Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld 2008 Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMOvennootschap en eenmanszaak

Nadere informatie

Het KMO-Rapport Vlaanderen

Het KMO-Rapport Vlaanderen Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld 2009 Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld UNIZO-Studiedienst

Nadere informatie

HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN

HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN Editie 2011 HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld UNIZO-Studiedienst

Nadere informatie

Het KMO-Rapport Vlaanderen

Het KMO-Rapport Vlaanderen Editie 2010 Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld UNIZO-Studiedienst

Nadere informatie

HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN

HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN Editie 2012 HET KMO-RAPPORT VLAANDEREN De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld Het KMO-Rapport Vlaanderen De financieel-economische gezondheid van de Vlaamse KMO in beeld UNIZO-Studiedienst

Nadere informatie

West-Vlaamse bedrijven: fit, gezond en crisisbestendig?

West-Vlaamse bedrijven: fit, gezond en crisisbestendig? Bekaert West-Vlaamse bedrijven: fit, gezond en crisisbestendig? Lieselot Denorme sociaaleconomisch beleid, WES Ondanks de recente economische crisis zijn de West-Vlaamse bedrijven er globaal in geslaagd

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%.

STUDIE Faillissementen 1 december Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. STUDIE Faillissementen 1 december 2016 Maand november sluit af met stijging van 3,69% In Brussel een stijging van 25,17%. 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen mei 2016

STUDIE Faillissementen mei 2016 STUDIE Faillissementen mei 2016 Maand mei: faillissementen stijgen +4,1%. Stijging vooral binnen de horeca Cumul 2016: -12,3% Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon

Nadere informatie

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017

... Graydon studie. Faillissementen. November 2017 ... Graydon studie Faillissementen November 2017 1 december 2017 [Typ hier] [Typ hier] [Typ hier] Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

STUDIE. Faillissementen januari 2017

STUDIE. Faillissementen januari 2017 STUDIE Faillissementen januari 2017 01/02/2017 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september

STUDIE Faillissementen 3 oktober Stijgende faillissementscijfers in september STUDIE Faillissementen 3 oktober 2016 Stijgende faillissementscijfers in september 1 september 2016 2 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure

Nadere informatie

STUDIE. Faillissementen. Maanden juli en augustus

STUDIE. Faillissementen. Maanden juli en augustus STUDIE Faillissementen Maanden juli en augustus 4 september 2017 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld.

Nadere informatie

Studie 3 februari 2014 Faillissementen januari 2014

Studie 3 februari 2014 Faillissementen januari 2014 Studie 3 februari 2014 Faillissementen januari 2014 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens

Nadere informatie

Faillissementen: Zomermaand juli telt 616 faillissementen

Faillissementen: Zomermaand juli telt 616 faillissementen Persbericht 1 augustus 2012 gelieve als bron Graydon Belgium te vermelden Graydon Belgium nv contact: Eric Van den Broele Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 55 2600 Berchem www.graydon.be Faillissementen:

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen 03 januari 2017

STUDIE Faillissementen 03 januari 2017 STUDIE Faillissementen 03 januari 2017 1 september 2016 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens

Nadere informatie

STUDIE FAILLISSEMENTEN. Zomer 2015

STUDIE FAILLISSEMENTEN. Zomer 2015 STUDIE FAILLISSEMENTEN Zomer 2015 01/09/2015 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn

Nadere informatie

Kredietadvies. Officiële gegevens

Kredietadvies. Officiële gegevens Datum: 23/09/2005 Betreft: 434360456 D.F.M. INTERNATIONAL TRADING NV RUYSEVELTSLEI 12 2950 KAPELLEN R1 Handelsrapport Kredietadvies Datum 23-09-2005 Het berekende kredietmaximum bedraagt : 1.250 EUR Het

Nadere informatie

Uitbreidingstraat 84-b1 tel : Berchem mob :

Uitbreidingstraat 84-b1 tel : Berchem mob : Persbericht 2 mei 2013 gelieve als bron Graydon Belgium te vermelden Graydon Belgium nv contact: Eric Van den Broele Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 00 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be

Nadere informatie

UNIZO KMO-BAROMETER. KMO-Barometer mrt 07 jun 07. dec 06

UNIZO KMO-BAROMETER. KMO-Barometer mrt 07 jun 07. dec 06 UNIZO KMO-BAROMETER UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be Voor resultaten van vroegere edities van de KMO-barometer en andere KMO-statistieken zie: www.unizo.be/statistieken

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen april 2016:

STUDIE Faillissementen april 2016: STUDIE Faillissementen april 2016: Daling van het aantal faillissementen met 12,12% Januari-april: daling met 15,92% Daling zet zich ook door in Brussel -31,3% in april Overname en gebruik van dit onderzoek

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen maart 2016:

STUDIE Faillissementen maart 2016: STUDIE Faillissementen maart 2016: Daling van het aantal faillissementen met 31% Eerste trimester: daling met 17% Faillissementsgraden voor 2015: Horeca en starters bvba meest risicovol Overname en gebruik

Nadere informatie

STUDIE Faillissementen semester :

STUDIE Faillissementen semester : STUDIE Faillissementen semester 1 2016: Sterke daling van het aantal faillissementen vooral in Brussel en Wallonië Maand juni: -14,3% 1 e semester: -12,7% Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd

Nadere informatie

Eric Van Den Broele. Stand van zaken WCO statistische analyse 04/03/2014

Eric Van Den Broele. Stand van zaken WCO statistische analyse 04/03/2014 Stand van zaken WCO statistische analyse 04/03/2014 200 Evolutie van het aantal toegekende opschortingen in WCO Evolution du nombre de sursis en LCE Bron / source: Graydon Belgium nv/sa www.graydon.be

Nadere informatie

In januari stijgt het aantal faillissementen met 40%.

In januari stijgt het aantal faillissementen met 40%. Persbericht 1 februari 2013 gelieve als bron Graydon Belgium te vermelden Graydon Belgium nv contact: Eric Van den Broele Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 00 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be

Nadere informatie

SECTORANALYSE HORECA 2015

SECTORANALYSE HORECA 2015 Rapport 2015 106 Pag. SECTORANALYSE HORECA 2015 Ondernemingen 2015 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie werd met de grootste zorg samengesteld. Guidea, het Kenniscentrum voor

Nadere informatie

Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 55 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be

Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 55 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be Persbericht 3 december 2012 gelieve als bron Graydon Belgium te vermelden Graydon Belgium nv contact: Eric Van den Broele Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 55 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be

Nadere informatie

Net geen jaar van records

Net geen jaar van records Persbericht 3 juni 2013 gelieve als bron Graydon Belgium te vermelden Graydon Belgium nv contact: Eric Van den Broele Uitbreidingstraat 84-b1 tel : 03 280 88 00 2600 Berchem mob : 0495 71 02 36 www.graydon.be

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 januari 2012

PERSBERICHT Brussel, 25 januari 2012 PERSBERICHT Brussel, 25 januari 2012 2011 : MEER FAILLISSEMENTEN, MINDER JOBVERLIES In 2011 gingen in België in totaal 10.224 bedrijven failliet, een stijging van 6,8% in vergelijking met 2010. Het aantal

Nadere informatie

notarisbarometer 101,6 99, ,2 99,8 94,1 Belgisch vastgoed zet de economische crisis een hak

notarisbarometer 101,6 99, ,2 99,8 94,1 Belgisch vastgoed zet de economische crisis een hak notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 11 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB).

De inflatie zakte in juni nog tot 1,5 punten. De daaropvolgende maanden steeg de inflatie tot 2,0 in augustus (Bron: NBB). NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T3 2017 Barometer 34 MACRO-ECONOMISCH Het consumentenvertrouwen trekt sinds juli terug aan, de indicator stijgt van -2 in juni naar 2 in juli en bereikte hiermee

Nadere informatie

Economische activiteit

Economische activiteit De UNIZO KMO-barometer wordt sinds 17 opgemaakt en is de conjunctuurindicator voor de Vlaamse KMO. De barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij een representatief KMO-panel

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

CONOMISCHE ANALYSE. van de sector van het bezoldigd collectief personenvervoer over de weg (2003-2007)

CONOMISCHE ANALYSE. van de sector van het bezoldigd collectief personenvervoer over de weg (2003-2007) Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. CONOMISCHE ANALYSE van de sector van het bezoldigd collectief personenvervoer over de weg (2003-2007) Economische

Nadere informatie

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken.

De evolutie en tendensen op regionaal en provinciaal niveau worden verderop in deze barometer besproken. NOTARISBAROMETER VASTGOED WWW.NOTARIS.BE T1 2017 Barometer 32 VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË De index van de vastgoedactiviteit klimt in het 1 ste trimester van 2017 naar een nieuw record: 128,36 punten.

Nadere informatie

Prikkels om te Ondernemen West-Vlaanderen Werkt 4, 2010

Prikkels om te Ondernemen West-Vlaanderen Werkt 4, 2010 Hoe groot is de ondernemingslust in West-Vlaanderen? Lieselot Denorme sociaaleconomisch beleid, WES Startende ondernemingen zijn voor een regio van enorm groot belang. Ze houden de economische dynamiek

Nadere informatie

Ondernemingen. 1 Meer oprichtingen dan stopzettingen. Kempen Provincie Antwerpen Vlaams Gewest. Streekpact Cijferanalyse.

Ondernemingen. 1 Meer oprichtingen dan stopzettingen. Kempen Provincie Antwerpen Vlaams Gewest. Streekpact Cijferanalyse. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Severine Appelmans Ondernemingen Samenvatting Aantal BTW-plichtige ondernemingen blijft stijgen (periode 2003-2013)

Nadere informatie

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst

Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Evolutie sinds 1954 van de vergoede volledige werkloosheid in perspectief geplaatst Directie Statistieken, Budget en Studies Stat@rva.be Inhoudsopgave: 1 INLEIDING 1 2 EVOLUTIE VAN DE VERGOEDE VOLLEDIGE

Nadere informatie

Analyse van de faillissementen in de bouwsector

Analyse van de faillissementen in de bouwsector UNIVERSITEIT GENT FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE ACADEMIEJAAR 2008 2009 Analyse van de faillissementen in de bouwsector Masterproef voorgedragen tot het bekomen van de graad van Master in de Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbijdrage

Vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbijdrage Vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbijdrage Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (2001), Statistiek van de aangesloten vennootschappen jaar 2000, 68 p. Begin juni

Nadere informatie

Colofon. Uitgave van UNIZO VZW, Graydon Belgium NV en UCM

Colofon. Uitgave van UNIZO VZW, Graydon Belgium NV en UCM Shutterstock Colofon Uitgave van UNIZO VZW, Graydon Belgium NV en UCM Redactie Gilles Vandorpe (Coördinator Onderzoek UNIZO-Studiedienst) Charlie Tchinda (Economiste-Statisticien UCM-Studiedienst) Begeleidingscomité

Nadere informatie

SECTORANALYSE HORECA 2016

SECTORANALYSE HORECA 2016 Rapport 2016 130 Pag. SECTORANALYSE HORECA 2016 Ondernemingen 2016 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie werd met de grootste zorg samengesteld. Guidea, het Kenniscentrum voor

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2015 VKW Limburg en UNIZO-Limburg houden vinger aan de pols van de Limburgse economie Wat is de POL? Online bevraging bij Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders Op

Nadere informatie

Sectoranalyse Horeca 2014

Sectoranalyse Horeca 2014 HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Sectoranalyse Horeca 2014 Ondernemingen Faillissementen Oprichtingen en schrappingen Omzet en investeringen 2014 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca

Nadere informatie

FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE. HOVENIERSBERG 24 B-9000 GENT Tel. : 32 - (0)9 264.34.61 Fax. : 32 - (0)9 264.35.

FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE. HOVENIERSBERG 24 B-9000 GENT Tel. : 32 - (0)9 264.34.61 Fax. : 32 - (0)9 264.35. FACULTEIT ECONOMIE EN BEDRIJFSKUNDE HOVENIERSBERG 24 B-9000 GENT Tel. : 32 - (0)9 264.34.61 Fax. : 32 - (0)9 264.35.92 WORKING PAPER De financiële toestand van de Belgische ondernemingen 2006 Ratio s en

Nadere informatie

A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013

A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013 44 A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013 Kredietlimiet Aankooplimiet Status Rechtzaken 0 0 actief nee Ondernemingsnummer 999999999 Bedrijfsnaam A COMPANY NV Adres A STREET 1 1001 A CITY

Nadere informatie

Top XL Report. Biblo Biblo Trends Top - 01 oktober Powered by B-Information

Top XL Report. Biblo Biblo Trends Top - 01 oktober Powered by B-Information Top XL Report Biblo 439.307.357 Algemene gegevens 5 Toestand van het bedrijf Actieve onderneming Ondernemingsnummer 0439307357 Nationaal nr / BTW-nr 439307357 Naam / Maatsch. benaming BIBLO-ROULARTA MEDICA

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van tabellen... Lijst van figuren... Inleiding... HOOFDSTUK 1 FINANCIËLE ANALYSE: INLEIDING... 1

Inhoud. Lijst van tabellen... Lijst van figuren... Inleiding... HOOFDSTUK 1 FINANCIËLE ANALYSE: INLEIDING... 1 Lijst van tabellen... Lijst van figuren... Inleiding... xv xix xxi HOOFDSTUK 1 FINANCIËLE ANALYSE: INLEIDING... 1 1.1. Onderneming, toegevoegde waarde en belanghebbenden... 2 1.2. Rol van de financiële

Nadere informatie

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009

Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 Grafische sector West-Vlaanderen Werkt 2, 2009 De grafische sector in West-Vlaanderen Foto: : Febelgra Jens Vannieuwenhuyse sociaaleconomisch beleid, WES De grafische sector is zeer divers. Grafische bedrijven

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs R A P P O RT Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs december 2009 Vlaams ministerie van Onderwijs en Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan

Nadere informatie

STARTERS. Shutterstock ATLAS 2017

STARTERS. Shutterstock ATLAS 2017 STARTERS Shutterstock ATLAS 2017 Startersatlas 2017 BE.indd 1 1 Startersatlas 2017 16-05-17 13:55 Colofon Uitgave van UNIZO vzw, Graydon Belgium nv en UCM Redactie Robin Deman (Adviseur Economie & Onderzoek

Nadere informatie

RAPPORT. Groeimonitor. Hoe doen de Limburgse bedrijven het op vlak van internationalisering, samenwerking, opleiding en innovatie?

RAPPORT. Groeimonitor. Hoe doen de Limburgse bedrijven het op vlak van internationalisering, samenwerking, opleiding en innovatie? RAPPORT Groeimonitor Hoe doen de Limburgse bedrijven het op vlak van internationalisering, samenwerking, opleiding en innovatie? 3 juli 2014 Dit rapport is gebaseerd op de resultaten van een bevraging

Nadere informatie

Monitor 2016Q4 15 Pag. MONITOR FLEXI-JOBS

Monitor 2016Q4 15 Pag. MONITOR FLEXI-JOBS Monitor 2016Q4 15 Pag. MONITOR FLEXI-JOBS 1 Flexi-jobs: Synthese Tabel 1: Aantal en aandeel flexi-arbeid -2016Q4- Aantal Aandeel Werkgevers 5 223 21,4% Arbeidsplaatsen tijdens kwartaal 1 16 831 9,4% Voltijdsequivalenten

Nadere informatie

Prijzen houden stand, maar de activiteit daalt. derde trimester met 5,1% naar beneden ten opzichte van de derde trimester van 2009.

Prijzen houden stand, maar de activiteit daalt. derde trimester met 5,1% naar beneden ten opzichte van de derde trimester van 2009. Vastgoed, familie, vennootschappen juli - september Trimester 3-21 www.notaris.be 1. Index van de vastgoed-activiteit in België n 6 12 12 11 18,2 11 1 11,1 11,6 1 99,2 1 99,7 99,8 94,3 94,4 94,1 1 9 86,3

Nadere informatie

Een regionale opsplitsing van de sociale balansen

Een regionale opsplitsing van de sociale balansen Een regionale opsplitsing van de sociale balansen Nationale Bank van België (2004). De sociale balans 2003, Economisch Tijdschrift 4-2004. Voor het eerst heeft de Nationale Bank van België de sociale balansen

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Bijzondere jeugdbijstand

Bijzondere jeugdbijstand Bijzondere jeugdbijstand Financiële analyse 2009-2011 21 januari 2013 adres Koning Albert II-laan 35 bus 31 1030 Brussel telefoon 02 553 34 34 fax 02 553 34 35 mail contact@zorginspectie.be web www.zorginspectie.be

Nadere informatie

DOSSIER N BUDGET/FEDCOM/2015/02 - Annexe 2.4. Balanscentrale. Ondernemingsdossier

DOSSIER N BUDGET/FEDCOM/2015/02 - Annexe 2.4. Balanscentrale. Ondernemingsdossier DOSSIER N BUDGET/FEDCOM/2015/02 - Annexe 2.4 Balanscentrale Ondernemingsdossier Beknopte handleiding Oktober 2008 Inleiding De Balanscentrale van de Nationale Bank van België (NBB) staat in voor de verspreiding

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs December 29 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Arbeidsmarktbarometer Onderwijs december

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Januari - Maart 2013 n 16 T/1 www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 87,7 101,6 100 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 99,2 99,2 102,8 94,1

Nadere informatie

Sectorfoto PSC

Sectorfoto PSC Sectorfoto 2009-2013 PSC 149.01 Elektriciens: Installatie en Distributie 2014 Vormelek vzw Marlylaan 15/8 b2 1120 Brussel Tel.: 02/476.16.76 Fax: 02/476.17.76 Geen enkel gedeelte van dit werk mag gereproduceerd

Nadere informatie

VOORWOORD. De accuraatheid hiervan wordt onder meer aangetoond door de sterke correlatie die u zult vaststellen tussen enerzijds

VOORWOORD. De accuraatheid hiervan wordt onder meer aangetoond door de sterke correlatie die u zult vaststellen tussen enerzijds voor: Nautibel VOORWOORD Het is met een bijzonder genoegen dat NAUTIBEL u een eerste vernieuwde en sterk uitgebreide sectoranalyse met betrekking tot haar sector aanbiedt. Deze is ontwikkeld in nauwe samenwerking

Nadere informatie

KMO-Barometer 100,6 99,6

KMO-Barometer 100,6 99,6 De UNIZO KMO-barometer wordt sinds 17 opgemaakt en is de conjunctuurindicator voor de Vlaamse KMO. De barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij een representatief KMO-panel

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten,

Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, PERSCOMMUNIQUÉ 2014-07-18 Links BelgoStat On-line Algemene informatie Regionale verdeling van de Belgische in- en uitvoer van goederen en diensten, 1995-2011. De drie Gewesten en de Nationale Bank van

Nadere informatie

30 3 DE TRIMESTER 2016

30 3 DE TRIMESTER 2016 Verantwoordelijke uitgever: Erik Van Tricht, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Notarisbarometer Vastgoed VASTGOEDACTIVITEIT IN T/3 Juli - september 2016 n 30 3

Nadere informatie

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Kusttoerisme West-Vlaanderen Werkt 3, 28 De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Foto: Evelien Christiaens Rik De Keyser bestuurder-directeur en hoofd afdeling toerisme, WES Evelien Christiaens

Nadere informatie

ECONOMISCHE ACTIVITEIT

ECONOMISCHE ACTIVITEIT UNIZO KMO-Barometer UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be mail kmo-barometer@unizo.be Voor resultaten van vroegere edities van de KMO-barometer zie: www.unizo.be/statistieken

Nadere informatie

Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT

Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT Instituut voor de autocar en de autobus v.z.w. Institut pour l autocar et l autobus a.s.b.l. NALYSE VAN DE SECTORALE ARBEIDSMARKT HD/--/HD/ECO.13/2010.13/048 mei 2010 ICB Instituut voor de autocar en de

Nadere informatie

PROFIEL VAN DE STARTENDE ONDERNEMING 6. Startende ondernemingen per provincie 13. Startende ondernemingen per juridische vorm 17

PROFIEL VAN DE STARTENDE ONDERNEMING 6. Startende ondernemingen per provincie 13. Startende ondernemingen per juridische vorm 17 Colofon Dit is een uitgave van UNIZO Startersservice Spastraat 8 1000 Brussel Tel: 02/ 238 05 92 Fax: 02/ 238 05 96 E-mail: info@startersservice.be Website: www.startersservice.be UNIZO Startersservice

Nadere informatie

BOORDTABELLEN HORECA SYNTHESE: OVERZICHT: MAART /03/2017

BOORDTABELLEN HORECA SYNTHESE: OVERZICHT: MAART /03/2017 07/03/2017 SYNTHESE: Er is een opmerkelijke versnelling van de omzetgroei in het derde kwartaal bij restaurants en drinkgelegenheden. Hotels en catering kennen nog steeds een dalende omzet. De horecaprijzen

Nadere informatie

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis

De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis Oktober 2009 De werkloosheid op haar hoogste peil sinds het begin van de crisis De werkloosheid: moet het ergste nog komen? De uitzendarbeid en het aantal openstaande betrekkingen lopen weer terug Het

Nadere informatie

EVOLUTIE VAN DE MARKT

EVOLUTIE VAN DE MARKT Notarisbarometer VASTGOED www.notaris.be 2016 Barometer 31 VASTGOEDACTIVITEIT IN 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 102,8 98,9 101,4 99,2 105,0 105,3 104,7 115,4 112,1 111,8 118,0 116,1 127,0 124,7 127,9 115,8

Nadere informatie

Kalender voor het uitbrengen van de indicatoren... 5 Faillissementen Augustus Waterdistributie Juli

Kalender voor het uitbrengen van de indicatoren... 5 Faillissementen Augustus Waterdistributie Juli 19.09.2008 Nr 3218 I. ECONOMIE EN FINANCIEN Conjunctuurindicatoren Kalender voor het uitbrengen van de indicatoren... 5 Faillissementen Augustus 2008... 6 II. INDUSTRIE EN BOUWNIJVERHEID Industrie Waterdistributie

Nadere informatie

POLSSLAG VLAAMSE HORECA

POLSSLAG VLAAMSE HORECA 13/06/2017 SYNTHESE: De omzetgroei vertraagt in het laatste kwartaal van 2016 bij restaurants en drinkgelegenheden. De omzetdaling bij hotels loopt ten einde. De horecaprijzen stijgen minder snel dan vorige

Nadere informatie

Graydon Learning. Belgische bedrijven: jungle van activiteitscodes.

Graydon Learning. Belgische bedrijven: jungle van activiteitscodes. Graydon Learning Belgische bedrijven: jungle van activiteitscodes. Inleiding Belgische bedrijven zijn verslaafd aan activiteitscodes. Ze worden aangemoedigd om hun activiteiten - de zogenaamde NACE-codes

Nadere informatie

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding:

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding: Dossier regionale luchthavens 0. Aanleiding: In 2004 presenteerde het Vlaams Forum Luchtvaart een rapport en aanbevelingen aan de Vlaamse regering over de luchtvaart in Vlaanderen [2]. Belangrijk onderdeel

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017

Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017 Polsslag Ondernemend Limburg januari 2017 VKW Limburg en UNIZO Limburg houden de vinger aan de pols van de Limburgse economie POL Themabevraging januari 2017 Outlook 2017 1 Evaluatie 2016 volgens sector

Nadere informatie

Investeringen en resultaatverdeling. intercommunales

Investeringen en resultaatverdeling. intercommunales Investeringen en resultaatverdeling van de Belgische intercommunales Analyse Belfius Research Mei Analyse l Mei Investeringen en resultaatverdeling van de Belgische intercommunales Financiële cijfers In

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015 Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Juli - september 2015 n 26 T/3 www.notaris.be VASTGOEDACTIVITEIT IN BELGIË 99,8 101 102,1 102,6 106,4 106,8 101,7 103,4 105,9 94,1 94,9 102,8 98,9

Nadere informatie

in samenwerking met Graydon

in samenwerking met Graydon in samenwerking met Graydon Colofon Dit is een uitgave van UNIZO-Studiedienst Willebroekkaai 37 1000 Brussel Tel.: 02 212 25 31 Fax: 02 230 93 54 E-mail: studiedienst@unizo.be Website: www.unizo.be - www.startersservice.be

Nadere informatie

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8

notarisbarometer 2012 : meer vastgoedtransacties in België Vastgoedactiviteit in België www.notaris.be 106,4 106,8 101,6 99,2 100 99,2 99,8 notarisbarometer Vastgoed, vennootschappen, familie www.notaris.be A B C D E n 15 Oktober - december Trimester 4 - Vastgoedactiviteit in België Prijsevolutie Registratierechten Vennootschappen De familie

Nadere informatie

Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd

Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd Aantal startende ondernemingen stagneert nog altijd Naar aanleiding van de Vlaamse Startersdag van 22 april 2004 publiceerde UNIZO, de Unie van Zelfstandige Ondernemers, voor het eerst de Startersatlas.

Nadere informatie

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be

UNIZO KMO-BAROMETER. UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be UNIZO KMO-BAROMETER UNIZO-Studiedienst, tel. 02 238 05 31 - fax 02 238 07 94 www.unizo.be De UNIZO KMO-barometer wordt per kwartaal samengesteld aan de hand van een bevraging bij 700 KMO s en bestaat uit

Nadere informatie

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens 5. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens Relevante conclusies voor het beleid zijn pas mogelijk als de basisgegevens waaruit de samengestelde indicator berekend werd voldoende recent zijn. In deze

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

GERTUR. Kredietrapport internationaal. Datum GERTUR BVBA. Samenvatting. Bedrijfsnaam. Vestigingsadres WINKELOM 77/1A 2440 GEEL Belgie

GERTUR. Kredietrapport internationaal. Datum GERTUR BVBA. Samenvatting. Bedrijfsnaam. Vestigingsadres WINKELOM 77/1A 2440 GEEL Belgie Kredietrapport internationaal Datum 14-06-2017 Naam GERTUR BVBA Samenvatting Bedrijfsnaam GERTUR Vestigingsadres WINKELOM 77/1A 2440 GEEL Belgie Kredietadvies Contant Score 6,92 Rating Bedrijfsstatus CCC

Nadere informatie

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese:

ALGEMEEN OMZET FEBRUARI 2016 16/02/2016. Boordtabellen Horeca. Synthese: FEBRUARI 2016 16/02/2016 Boordtabellen Horeca Synthese: De omzetgroei in de horeca zet door en is het sterkst in restaurants en logies. De horeca inflatie blijft op een hoog niveau. Het aantal arbeidsplaatsen

Nadere informatie

Handboek financiële analyse van de onderneming

Handboek financiële analyse van de onderneming Handboek financiële analyse van de onderneming Theorie en toepassing op de jaarrekening Boekdeel 1 Prof. dr. Hubert OoGHE Emeritus buitengewoon hoogleraar aan de Vlerick Leuven Gent Management School en

Nadere informatie

Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 2015

Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 2015 216-1-26 Het economische belang van de Belgische havens - flashraming 215 Om te voorzien in de behoefte aan snel beschikbare indicatoren over het verloop van de toegevoegde waarde en de werkgelegenheid

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs

Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Arbeidsmarktbarometer Onderwijs Basisonderwijs en secundair onderwijs Oktober 21 VLAAMS MINISTERIE VAN ONDERWIJS EN VORMING AGENTSCHAP VOOR ONDERWIJSDIENSTEN (AgODi) Inhoudstafel INHOUD Inleiding 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen

Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen Verantwoordelijke uitgever: Lorette Rousseau, Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat, Bergstraat, 30-34 - 1000 Brussel Notarisbarometer Vastgoed - familie - vennootschappen VASTGOEDACTIVITEIT

Nadere informatie

Evolutie van de schadefrequentie 2003-2012 in de BA motorrijtuigen verzekering

Evolutie van de schadefrequentie 2003-2012 in de BA motorrijtuigen verzekering Evolutie van de schadefrequentie 2003-2012 in de BA motorrijtuigen verzekering Inhoud 1. Aantal schadegevallen BA toerisme en zaken... 2 Schadefrequentie BA toerisme en zaken... 2 Schadefrequentie van

Nadere informatie

Rentabiliteitsstudie Belgische concessiehouders en agenten

Rentabiliteitsstudie Belgische concessiehouders en agenten Rentabiliteitsstudie Belgische concessiehouders en agenten Met dank aan : December 2016 1 Rentabiliteitsindicatoren Belgische erkende merkverdelers van personenwagens, lichte bedrijfsvoertuigen en trucks

Nadere informatie

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling

Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen bij bedrijven onderling Analyse voor: Ministerie van Economische Zaken 24 augustus 2015 Dun & Bradstreet Inhoud Dun & Bradstreet Onderzoek naar betalingstermijnen

Nadere informatie

Sectoranalyse Horeca 2012

Sectoranalyse Horeca 2012 HIER FOTO INVOEGEN BREEDTE 210mm x HOOGTE 99mm Sectoranalyse Horeca 2012 Ondernemingen Faillissementen Oprichtingen en schrappingen 2013 Guidea - Kenniscentrum voor Toerisme en Horeca vzw Deze informatie

Nadere informatie

STUDIE FAILLISSEMENTEN. Jaar 2015

STUDIE FAILLISSEMENTEN. Jaar 2015 STUDIE FAILLISSEMENTEN Jaar 2015 04/01/2016 Overname en gebruik van dit onderzoek wordt aangemoedigd bronvermelding Graydon Belgium. Deze brochure is louter ter informatie opgesteld. De gegevens zijn ontwikkeld

Nadere informatie

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen

Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Kredietverlening aan Vlaamse ondernemingen Monitoring Rapport: Januari 2012 Jan van Nispen Inleiding Sinds 2008 zijn woorden zoals crisis, financieringsproblemen, waarborgen en bailouts niet meer uit de

Nadere informatie