1. Inleiding UNIZO-bevraging... 5

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Inleiding... 4 2. UNIZO-bevraging... 5"

Transcriptie

1

2 2

3 Inhoudsopgave 1. Inleiding UNIZO-bevraging Evolutie stroomprijs? Belang van de elektriciteitsfactuur? Maatregelen om KMO-stroomfactuur te laten dalen? Vergelijking elektriciteitsprijzen voor KMO s in België en buurlanden Evolutie elektriciteitsprijs voor Vlaamse KMO s Analyse stroomprijzen Energiecomponent Evolutie distributienettarieven elektriciteit voor Belgische KMO s Openbare dienstverplichtingen (ODV) in Vlaanderen Toekomst Vlaamse distributienettarieven elektriciteit? Toeslag voor offshore windenergie De prijs van bevoorradingszekerheid? Federale bijdrage BTW op elektriciteit Conclusies Vaststellingen uit de enquête Prijsvergelijking en evolutie Vaststellingen uit de prijzenanalyse UNIZO-aanbevelingen Distributienettarieven Offshore-toeslag Federale bijdrage elektriciteit Energienorm BTW-verlaging op elektriciteit ook voor niet BTW-plichtige sectoren/ondernemers Toekomstige tariefstructuur elektriciteit Slimme meters en slimme netten Bevoorradingszekerheid

4 1. Inleiding Ondernemers worden niet enkel geplaagd door hoge loonkosten, ook de energiekosten lopen op en wegen zwaar door voor verschillende bedrijven en sectoren. De elektriciteitskost wordt voor particulieren verkleind door een BTW-verlaging van 21% naar 6% vanaf 1 april 2014, maar hoe zit dat bij ondernemers? Ondernemers kunnen niet genieten van de aangekondigde BTW-verlaging, maar de meeste bedrijven kunnen de BTW aftrekken. Voor ondernemingen heeft deze maatregel enkel onrechtstreeks impact, nl. via het indexmechanisme op de loonkost. Wat is de ervaring van ondernemers met elektriciteitsprijzen? Welke mogelijke maatregelen zien zij om die prijs te laten dalen? Op deze en andere vragen wordt een antwoord gegeven via een online-bevraging. UNIZO maakt zelf een analyse van de evolutie van de elektriciteitsprijzen voor KMO s. De evolutie van de energiecomponent, de distributienettarieven en allerhande bijdragen en toeslagen wordt geschetst. Onder meer de distributienettarieven, de federale bijdrage en de offshore-toeslag worden grondig geanalyseerd. Hangende problemen zoals de overschotten aan warmtekrachtkoppeling- en groenestroomcertificaten worden toegelicht. De impact van de vele ecologische en sociale openbaredienstverplichtingen op het distributienettarief wordt in kaart gebracht. De openbaredienstverplichtingen worden opgelijst met bijzondere aandacht voor de opkoopplicht van certificaten aan vastgelegde minimumprijzen. Door die opkoopplicht stapelen de netbeheerders schulden op met dreigende gevolgen voor toekomstige nettarieven. Er wordt vooruit gekeken naar de toekomst met eventuele capaciteitstarieven en slimme meters. Vraag is ook of we een prijs zullen moeten betalen voor onze stroombevoorradingszekerheid. 4

5 2. UNIZO-bevraging Eind november begin december 2013 voerde UNIZO een online bevraging uit. Via gerichte vragen bij ondernemers werd gepeild naar hun ervaringen met elektriciteitsprijzen en welke mogelijke maatregelen zij zien om die prijs te laten drukken. 974 ondernemers vulden de vragenlijst in. Naar sectorale verdeling toe is 23% actief in de brede bouwsector, 24% in de handel, 31% in de dienstensector, 12% in de industrie en 10% zijn vrije en intellectuele beroepen. Hierna volgt een overzicht van de belangrijkste resultaten van de bevraging EVOLUTIE STROOMPRIJS? Grafiek 1: Hoe is de elektriciteitsprijs voor uw bedrijf geëvolueerd het voorbije jaar? gedaald 14,20% gelijk gebleven 42,30% gestegen 23% geen idee 20,50% 0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00% 25,00% 30,00% 35,00% 40,00% 45,00% Een groot gedeelte (ruim 42%) antwoordde dat hun elektriciteitsprijs ongeveer gelijk bleef. Dit hoeft niet te verwonderen, gezien een gedeelte van de ondernemers werkt met contracten met een vaste stroomprijs. 5

6 Belangrijke redenen voor toename van het stroomtarief? Deze vraag werd enkel gesteld aan de 224 ondernemers die stelden dat de elektriciteitsprijs het voorbije jaar gestegen was. De ondernemers konden 6 veel geciteerde mogelijke oorzaken quoteren op een schaal van 1 tot 5 waarbij 1 staat voor niet zo belangrijk en 5 voor zeer belangrijk. De 6 mogelijke oorzaken: Toename van de energiekost Toename van de marge van de leverancier Toename van de (distributie)nettarieven Toename van bijdragen en toeslagen Doorrekening van ondersteuning voor hernieuwbare energie (zonnepanelen, windmolens op zee, etc.) Doorrekening van sociale openbare dienstverplichtingen zoals de 100 kwh gratis voor gezinnen Om de belangrijkste oorzaken op te lijsten werden de quoteringen 4 en 5 ( belangrijk en zeer belangrijk ) samengevoegd. Op die manier bekomt men een ranking van belangrijkste oorzaken. De percentages in de grafiek hierna staan dus voor het percentage ondernemers dat de geciteerde oorzaak als belangrijk of heel belangrijk aanziet. Grafiek 2: Wat zijn volgens u belangrijke redenen voor de toename van het stroomtarief? bijdragen/toeslagen 78,10% (distr.)nettarieven 75,90% ondersteuning hernieuwbare 73,70% marge leverancier 57,10% toename energiekost 53,10% sociale ODV 52,30% 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% 60,00% 70,00% 80,00% 6

7 Grafiek 3: Hoe denkt u dat de prijs van elektriciteit zal evolueren in het komende jaar? dalen 7,30% zelfde niveau 33,80% stijgen 46,20% geen idee 12,70% 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% Bijna de helft van de ondernemers denkt dat de elektriciteitsprijs zal stijgen in het komende jaar. Ruim één derde stelt dat die op hetzelfde niveau zal blijven. Wellicht gaat het vooral om ondernemers die een contract met vaste prijs (voor één of meerdere jaren) hebben. Slechts 7,3 % denkt dat de prijs zal dalen BELANG VAN DE ELEKTRICITEITSFACTUUR? Bij de gevraagde ondernemers werd gepolst naar het belang van de elektriciteitsfactuur voor de rendabiliteit van hun bedrijf. Daarbij werd volgende catalogering gemaakt: Niet of zeer weinig belangrijk (< 1% van de kosten) Relevant, maar minder belangrijk (1 à 3 % van de kosten) Belangrijke kostenpost (3 à 5 % van de kosten) Zeer belangrijke kostenpost (>5% van de kosten) Geen idee 7

8 Grafiek 4: Belang van de elektriciteitsfactuur voor de rendabiliteit van uw bedrijf? zeer belangrijk 5,10% belangrijk 16,90% minder belangrijk 35,40% zeer weinig belangrijk 38,80% geen idee 3,70% 0,00% 5,00% 10,00% 15,00% 20,00% 25,00% 30,00% 35,00% 40,00% 22% van de ondervraagden stelt de stroomfactuur meer dan 3% van de kosten inneemt. De ondernemers die antwoordden dat hun elektriciteitsfactuur meer dan 5% van de bedrijfskosten uitmaakt zijn vooral actief in de sectoren handel en industrie MAATREGELEN OM KMO-STROOMFACTUUR TE LATEN DALEN? Aan de ondernemers werd gevraagd welke maatregelen de overheid best kan nemen om de elektriciteitsfactuur voor KMO s te laten dalen. De ondernemers konden 12 mogelijke maatregelen beoordelen op een schaal van 1 tot 5, waarbij 1 staat voor een helemaal niet belangrijke, en 5 voor een heel belangrijke maatregel die volgens hen zeker moet doorgevoerd worden. De 12 mogelijke maatregelen die aan de ondernemers ter quotering voorgelegd werden zijn: Niet langer doorrekenen van de kosten voor ondersteuning groene stroom (bv. windmolens, zonnepanelen) Niet langer doorrekenen van allerhande sociale openbaredienstverplichtingen, zoals de 100 kwh-gratis voor gezinnen, etc Overname van een gedeelte van de lasten van netbeheer Lagere bijdragen, taksen of toeslagen op elektriciteit Inperking marges energieproducenten en leveranciers Soepeler beleid t.o.v. vergunningen/toelatingen voor vestiging van nieuwe centrales 8

9 Uitstap uit kernenergie terugschroeven Nieuwe investeringen in grootschalige hernieuwbare energie (bv. grote windturbines op zee en op land) aanmoedigen Nieuwe investeringen in fossiele centrales (op aardgas of steenkool) stimuleren Versterken importcapaciteit zodat meer elektriciteit kan ingevoerd worden uit buurlanden Aanmoediging energiebesparende maatregelen bij KMO s Aanmoediging investeringen in eigen stroomproductie (bv. zonnepanelen) Om de belangrijkste maatregelen op te lijsten werden de quoteringen 4 en 5 ( belangrijk en heel belangrijk ) samengevoegd. Op die manier bekomt men een ranking van belangrijkste maatregelen. De percentages in de grafiek hierna staan dus voor het percentage ondernemers dat de geciteerde maatregel als belangrijk of heel belangrijk aanziet. Grafiek 5: Welke maatregelen de overheid best kan nemen om de elektriciteitsfactuur van KMO s te laten dalen? lagere bijdragen/taksen aanmoediging energiebesparing KMO's niet doorrekenen ondersteuning groene stroom inperking marges investeringen grootschalige hernieuwbare E. aanmoediging investeren eigen stroomprod. 67,10% 59,80% 56,10% 55,90% 55,80% 53,20% niet doorrekenen sociale ODV soepeler beleid vergunningen overname lasten netbeheer uitstap kernenergie terugschroeven 44,20% 43,30% 36,10% 34,50% versterken importcapaciteit investeringen fossiele centrales 19,10% 16,70% 0,00% 10,00% 20,00% 30,00% 40,00% 50,00% 60,00% 70,00% Als belangrijkste maatregelen om de stroomfactuur te laten dalen, kiezen ondernemers in de eerste plaats voor lagere bijdragen en taksen, wat voorspelbaar was. Daarnaast kiezen ze vooral voor aanmoediging van energiebesparing bij KMO s, het niet langer doorrekenen van kosten voor ondersteuning groene stroom, het inperken van de marges van de energieleveranciers en investeringen in grootschalige hernieuwbare energie. 9

10 3. Vergelijking elektriciteitsprijzen voor KMO s in België en buurlanden In het kader van haar monitoringtaken houdt de federale energieregulator CREG een databank bij van energieprijzen in België en de ons omringende landen (Nl, D, F en UK). Onderstaande grafiek geeft de gemiddelde elektriciteitsprijs voor een KMO met kwh jaarverbruik (enkelvoudige meter) in België en de omringende landen voor december Daarbij werd de prijs telkens opgedeeld in 3 componenten: energiecomponent, nettarieven (transmissie en distributie) en het totaal aan heffingen. Type-voorbeelden van KMO s met dergelijk jaarverbruik aan elektriciteit zijn: een superette of (kleinere) supermarkt, handelszaken, een beenhouwerij met enkele personeelsleden, winkel en atelier, een traiteurszaak met werkruimte, een kleine KMO met atelier, of een KMO-zakenkantoor met 9 personeelsleden. 10

11 Grafiek 6: Gemiddelde elektriciteitsprijs (in c /kwh) KMO met jaarverbruik 50 MWh: vergelijking met buurlanden en opdeling tussen energiecomponent, netvergoedingen en heffingen ,27 4,37 Heffingen ,43 7,03 5,22 3,7 1,66 3,45 2,54 3,84 Netvergoedingen Energiecomponente 5 7,75 6,84 6,84 10,24 5,9 0 Duitsland België Nederland UK Frankrijk Bron: CREG, december Duitsland kende het hoogste elektriciteitstarief voor KMO s, gevolgd door België. Wanneer we kijken naar de verschillende componenten van de elektriciteitsprijs, dan valt onmiddellijk op dat KMO s in België het hoogste tarief aan netvergoedingen betalen. Dat heeft alles te maken met de vele sociale en ecologische openbare dienstverplichtingen die de distributienettarieven de hoogte injagen. Volgens de koepel van gemengde distributienetbeheerders Eandis maken de kosten van de openbare dienstverplichtingen reeds 46% van het distributienettarief uit. 2 De hoge all-in stroomprijs in Duitsland is te wijten aan de torenhoge heffingen, vooral ter financiering van de hernieuwbare energie, terwijl in België de financieringskost voor ondersteuning van hernieuwbare energie deels in de nettarieven zit. In Frankrijk gelden nog steeds gereguleerde tarieven voor zelfstandigen en kleine KMO s, waarbij Frankrijk voor elk van de afzonderlijke componenten van de elektriciteitsprijs goed scoort. 1 CREG, overzicht en evolutie van de elektriciteits- en aardgasprijzen voor residentiële klanten en KMO s, december Presentatie Eandis (Walter Van den Bossche) dd. 17 april 2013, n.a.v. SERV-studiedag 10 jaar vrijmaking van de Vlaamse elektriciteits- en gasmarkt. 11

12 Belgische KMO s kampen met concurrentienadelen t.o.v. de buurlanden, niet enkel de loonkost, ook de energiekost zorgt voor verlies aan competitiviteit. Niet alleen grote ondernemingen, ook bedrijven op laag- en middenspanning kampen met steeds hogere energiekosten die hun verdere voortbestaan en groei bedreigen. Vooral de hoge nettarieven en het amalgaam van bijdragen en heffingen maken het verschil. De netvergoedingen die aangerekend worden aan KMO s zijn in ons land (bijna) dubbel zo hoog als in Nederland, Frankrijk en de UK. Ze liggen bijna 30% hoger dan de Duitse netvergoedingen. 12

13 4. Evolutie elektriciteitsprijs voor Vlaamse KMO s De elektriciteitsprijs aan Vlaamse KMO s kan grosso modo opgedeeld worden in vier componenten: Energiecomponent of leveranciersprijs Distributienettarief (vergoeding voor het distributienet, t.t.z. net op laag- of middenspanning) Transmissienettarief (vergoeding voor hoogspanningsnet) Heffingen en bijdragen De jaarlijkse markrapporten van de Vlaamse energieregulator VREG bevatten o.m. een overzicht van de evolutie van de verschillende prijsonderdelen voor kleine professionele gebruikers (KMO s) met een verbruik van 50 MWh/jaar. Het gaat om gewogen gemiddelde prijzen en tarieven. Onderstaande grafiek geeft een beeld van de evolutie van de verschillende prijsonderdelen over de periode 2008 midden Het gaat om de laatst beschikbare gegevens uit het marktmonitor 2013 van de VREG. 13

14 Grafiek 7: Evolutie componenten elektriciteitsprijs Vlaamse KMO (verbruik 50 MWh/jaar) euro midden '08 eind '08 midden '09 eind '09 midden '10 eind '10 midden '11 eind '11 midden '12 eind '12 midden '13 energie distributie transmissie heffingen Bron: VREG Marktmonitor 2013 In deze grafiek is het onderdeel heffingen kleiner dan in grafiek 6. Dat komt omdat de VREG in haar rapporten het onderdeel heffingen beperkter invult dan de CREG. In de voorstellingswijze van de VREG zitten sommige bijdragen/heffingen onder een andere component. De evolutie van de verschillende prijsonderdelen toont aan dat: De elektriciteitsprijs sterk steeg begin 2011 Het distributienettarief een stijgende trend vertoont tot 2012, vanaf dan zorgt de bevriezing van de nettarieven ervoor dat deze stagneert Het tarief van de energiecomponente afnam tussen eind 2012 en midden 2013 Het transmissienettarief steeg tussen midden 2012 en midden 2013 De heffingen daalden tussen 2012 en midden 2013, omwille van de afname van de federale bijdrage Samenstelling van de stroomprijs: Midden 2013 was het procentueel aandeel energie 44,3 %, distributienettarief 46,4 %, transmissienettarief 6,5 % en heffingen 2,7 %. 14

15 5. Analyse stroomprijzen 5.1. ENERGIECOMPONENT E V O L U T I E E N E R G I E C O M P O N E N T E L E K T R I C I T E I T K M O S In de loop der jaren werd de KMO herhaaldelijk geconfronteerd met stijgingen en schommelingen van de energiecomponent van de stroomprijs. Sinds 2012 werden een aantal overheidsmaatregelen genomen om de werking van de elektriciteitsen gasmarkt in België te verbeteren en zo stijgingen van de energiecomponent van de stroomprijs te temperen: Met de wet van 29 maart 2012 werden de opwaartse indexeringen van variabele gas- en elektriciteitscontracten vanaf 1 april 2012 voor een periode van 9 maanden bevroren. Met ingang van 1 januari 2013 werd de Wet van 8 januari 2012 van kracht, die Wet voert een "vangnet" in dat de schommeling van de prijs van de energiecomponent van de leveranciers voor de huishoudelijke klanten en KMO's zou moeten beperken. Deze maatregelen gelden enkel voor particulieren, zelfstandigen en kleinere bedrijven met een stroomverbruik beperkt tot maximaal 50 MWh/jaar. Feit is dat de energiecomponent van de stroomprijs voor kleine professionele gebruikers gedaald is in Uit de marktmonitor 2013 van de VREG blijkt dat voor een KMO met verbruik 50 MWh/jaar de energiecomponent in juli 2013 gedaald is met circa 4,5 % ten opzichte van een jaar eerder. In het kader van het vangnetmechanisme dat sedert 1 januari 2013 van kracht is: Dient de CREG in een gegevensbank elke methodologie te registreren die door de leveranciers gehanteerd wordt voor de berekening van de energieprijzen, waaronder meer bepaald de gebruikte parameters en de indexeringsformules. Mag de variabele energieprijs die wordt gefactureerd aan de huishoudelijke afnemers en KMO s maximum vier keer per jaar worden geïndexeerd, de eerste dag van een kwartaal. Dient de CREG na te gaan of de leveranciers de indexeringsformules uit het contract correct hebben toegepast bij de driemaandelijkse indexeringen voor de KMO s en huishoudelijke afnemers en of de indexeringsparameters voldoen aan de criteria in het K.B. van 21 december In geval van betwisting kunnen de partijen een beroep doen op een neutraal lid van het Belgisch Instituut voor Bedrijfsrevisoren. Moet elke stijging van de variabele prijs voor huishoudelijke afnemers en KMO's die niet het gevolg is van de toepassing van de indexeringsformules vooraf worden goedgekeurd door de 15

16 CREG. De CREG beoordeelt de stijging aan de hand van objectieve parameters, in het bijzonder op basis van een vergelijking met het gemiddelde van de prijzen die in de zone Noordwest- Europa worden toegepast. Het vangnetmechanisme geldt tot 31 december Via K.B. kan het met een nieuwe termijn van drie jaar verlengd worden, maar via K.B. kan het mechanisme ook beëindigd worden als het een belangrijk marktverstorend effect heeft. Ondanks dit vangnetmechanisme en andere maatregelen van de regering, zullen KMO s vroeg of laat sowieso geconfronteerd worden met sterk stijgende kosten van het hernieuwbare energiebeleid die doorgerekend worden in hun stroomfactuur. Het stijgende ambitieniveau voor groene stroom vertaalt zich in stijgende Gewestelijke groenestroomquota, waardoor energieleveranciers verplicht zijn om jaarlijks steeds meer groenestroomcertificaten voor te leggen. Die certificaten hebben een meerprijs die leveranciers mogen doorrekenen in de energiecomponente van hun energietarieven. Zo zou de bijdrage voor groenestroomcertificaten en warmtekrachtcertificaten aangerekend door de leveranciers wellicht quasi verdrievoudigen in 2020 ten opzichte van De kans is namelijk groot dat een quotumverhoging (van 7% in 2011 naar 20,5% in 2020) lineair wordt doorgerekend aan gezinnen en KMO s met elektriciteitsverbruik tot maximaal 1 GWh/jaar (boven een verbruik van 1 GWh/jaar wordt een gedeelte vrijgesteld van certificatenverplichting). Bij een quotumsysteem bepalen de leveranciers welke certificatenkosten zij aan welke klanten doorrekenen. Herhaaldelijk is gebleken dat leveranciers ook nog eens een winstmarge nemen op de kosten voor het verwerven van de nodige certificaten. In mei 2012 werd decretaal bepaald dat er niet meer mag worden doorgerekend dan de werkelijke kosten. Uit een rapport 4 van de VREG, de Vlaamse energieregulator, van eind juni 2013 bleek evenwel dat er nog steeds energieleveranciers zijn die te veel aanrekenen voor hun certificatenverplichtingen. Zij nemen nog steeds winstmarges op de kosten voor het verwerven van de nodige certificaten, wat niet mag, en waarvoor zij een boete riskeren C E R T I F I C A T E N O V E R S C H O T T E N H E B B E N E E N P R I J S! Het stijgende ambitieniveau voor groene stroom vertaalt zich in stijgende Gewestelijke groenestroomquota, waardoor energieleveranciers verplicht zijn om jaarlijks steeds meer groenestroomcertificaten voor te leggen. Toch blijken die certificatenquota op vandaag onvoldoende te zijn om de afgeleverde certificaten uit de markt te nemen en te vergoeden, daardoor ontstaan certificatenoverschotten. Na de inleverronde op 31 maart 2013 waren er 4,5 miljoen groenestroomcertificaten en 9 miljoen warmtekrachtcertificaten op overschot. Als we rekenen met de huidige marktprijs voor groenestroom- en warmtekrachtcertificaten, bedraagt de kost van de 3 SERV en Minaraad, Advies over banking van certificaten door netbeheerders in het licht van de actuele problematiek van de certificatenoverschotten. Brussel, december VREG-rapport over de doorrekening van de kosten voor certificatenverplichtingen, RAPP van 28 juni 2013, via 16

17 certificatenoverschotten circa 765 miljoen euro in Voor 2015 zal dit verder oplopen tot circa 1 miljard euro. Die certificatenoverschotten zullen toenemen. Na de inleverronde in maart 2015 zal het overschot aan groenestroomcertificaten wellicht gestegen zijn tot circa 7,7 miljoen. 5 Die overschotten moeten vroeg of laat uit de markt genomen worden. Dat zou kunnen door bv. opkopen en vernietiging, en/of door sterkere quotumverhogingen dan momenteel voorzien. Bij opkoping en vernietiging van certificaten kopen netbeheerders of een andere instantie (bv. de overheid met algemene middelen) de certificatenoverschotten op de markt om ze te vernietigen. Bij een quotumaanpassing moeten leveranciers een groter aantal certificaten inleveren. De meerprijs wordt dan doorgerekend in de stroomprijs. In beide gevallen is er een aanzienlijk kostenplaatje. Bij ongewijzigd beleid en/of een extra quotumaanpassing zullen de leverancierstarieven elektriciteit sterk stijgen. De bankingregeling (zie verder) voor certificaten verschuift enkel een deel van de overschotten naar de toekomst EVOLUTIE DISTRIBUTIENETTARIEVEN ELEKTRICITEIT VOOR BELGISCHE KMO S Uit grafiek 6 bleek al dat Belgische KMO s het hoogste distributienettarief betalen. Uit grafiek 7 blijkt dat de distributienettarieven de voorbije jaren sterk toegenomen zijn in Vlaanderen, maar nu stagneren. Distributienettarieven verschillen van netbeheerder tot netbeheerder. In de grafiek hierna wordt de evolutie van de distributienettarieven voor KMO s op laagspanning geschetst over de periode voor drie Vlaamse, een Brusselse en twee Waalse netbeheerders. Gaselwest, IMEWO en InterEnerga zijn (in hoofdzaak) Vlaamse distributienetbeheerders. Gaselwest dekt het grondgebied van 60 hoofdzakelijke Vlaamse gemeenten (vooral in Zuid West-Vlaanderen en de Westhoek), IMEWO is actief in 42 hoofdzakelijk Vlaamse gemeenten (vooral in het Noorden van West- en Oost-Vlaanderen), InterEnerga is actief in Limburg. Sibelga is de enige distributienetbeheerder voor het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Tecteo en IEH zijn Waalse distributienetbeheerders. Tecteo is actief in de provincie Luik, IEH is actief in Henegouwen. 5 SERV, Achtergronddocument Subdoelstellingen groene stroom : context en implicaties van het VEA-voorstel en alternatieven. Brussel, 21 mei

18 De grafiek toont de evolutie van het distributienettarief voor professionele gebruikers (KMO s) op laagspanning (Eurostat-verbruikstype Ic). Grafiek 8: evolutie distributienettarief KMO op laagspanning (Eurostat-verbruikstype Ic) Bron: Studie de componenten van de elektriciteits- en aardgasprijzen, CREG, 26 september 2013 De distributienettarieven zijn de som van de kosten die netbeheerders doen voor de exploitatie en uitbouw van hun netten, een winstmarge voor de aandeelhouders, én doorrekening van de sociale en ecologische openbare dienstverplichtingen die opgelegd worden door overheid. Tot begin 2012 werden de distributienettarieven vastgesteld op basis van een bij wet opgelegd costplus model, waarbij elke distributienetbeheerder de garantie kreeg dat het merendeel van zijn kosten via de distributienettarieven zouden vergoed worden, inclusief een gegarandeerde winstmarge voor de aandeelhouders. Indien hij meer kosten maakte dan het budget waarop zijn 18

19 distributienettarieven waren gebaseerd, kon hij die meerkost in de volgende tarieven doorrekenen. Zo n systeem biedt weinig prikkels tot kostenefficiënt netbeheer. De energiegebruiker moet dan maar vertrouwen op de goodwill van de distributienetbeheerder en een zo goed als mogelijk toezicht van de regulator die de nettarieven controleert. Sinds 2007 vertonen de distributienettarieven een stijgende trend. Tussen 2007 en 2010 was er slechts een lichte stijging. Uit grafiek 3 blijkt dat het distributienettarief sterk steeg in april 2011, vooral dan bij de Vlaamse distributienetbeheerders IMEWO en Gaselwest. Deze werd in hoofdzaak veroorzaakt door de sterk stijgende kosten voor opkoop van groenestroomcertificaten, vooral dan voor photovoltaïsche installaties. Een tweede factor zijn de gestegen kosten voor REG 6 -acties. Deze laatste liepen op tot 42,02 euro/mwh bij netbeheerder Gaselwest. Hernieuwbare energie was in Vlaanderen zeer succesvol in de periode Er werd volop geïnvesteerd in photovoltaïsche zonnepanelen, vooral door de hoge gegarandeerde prijs voor groenestroomcertificaten in combinatie met een dalende investeringskost. Ook het ondersteuningsbeleid voor REG was succesvol. Achteraf gezien hadden de netbeheerders de kosten van deze openbare dienstverplichtingen te laag ingeschat in de eerder goedgekeurde meerjarentarieven voor de periode De tekorten bij de netbeheerder liepen steeds verder op. In april 2011 moest een noodgreep uitgevoerd worden en werd het aandeel openbare dienstverplichtingen in het distributienettarief in Vlaanderen gevoelig opgetrokken om de tekorten uit het verleden te recuperen en toekomstige kosten op te vangen. In 2012 en 2013 is het distributienettarief nagenoeg op hetzelfde niveau gebleven. Na de tarifaire periode is beslist om het distributietarief te bevriezen tot eind OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN (ODV) IN VLAANDEREN In Vlaanderen zijn de voornaamste openbare dienstverplichtingen die opgelegd worden aan netbeheerders de volgende: Kosten voor acties voor Rationeel Energiegebruik (REG) Opkoop van groenestroomcertificaten en warmtekrachtcertificaten aan minimumprijs Financiering gratis 100 kwh-politiek voor gezinnen Openbare verlichting Plaatsing van budgetmeters Levering stroom aan zgn. gedropte klanten De structurele oorzaak van de hoge Vlaamse distributienettarieven elektriciteit ligt in de vele ecologische en sociale openbare dienstverplichtingen die doorgerekend worden in de tarieven. De opkoop van groenestroomcertificaten en warmtekrachtcertificaten, plaatsing budgetmeters, de 6 REG = Rationeel Energiegebruik 19

20 gratis 100 kwh-politiek voor gezinnen,.. het wordt allemaal doorgerekend in de distributienettarieven van KMO s. Dit zijn allemaal kosten die buiten de controle van de netbeheerder vallen maar die hij wettelijk verplicht moet doorrekenen. De sterke toename van de distributienettarieven over de voorbije jaren is o.a. het gevolg van het succes van photovoltaïsche zonnepanelen in Vlaanderen. De netbeheerder moest de hem aangeboden zonnepanelencertificaten opkopen en daarvoor een prijs betalen die ver boven de certificatenmarktprijs lag. Het financieel tekort moest telkens doorgerekend worden in de nettarieven waardoor die maar bleven toenemen. Om die ontsporing een halt toe te roepen besliste men na de tarifaire periode om het distributietarief te bevriezen tot eind De netbeheerders maken kosten voor exploitatie en uitbouw van hun netten. Ze hebben in de afgelopen jaren intern enkele beperkte besparingen gerealiseerd op bepaalde werkingskosten waardoor hun operationele kosten gedaald zijn. Die kostendaling is evenwel niet in verhouding tot de sterk gestegen kosten van de openbare dienstverplichtingen. Volgens de koepel van gemengde distributienetbeheerders Eandis maken de kosten van de openbare dienstverplichtingen reeds 46% van het distributienettarief uit. 7 De grafiek hierna illustreert de evolutie van de reële kosten voor het vervullen van de openbare dienstverplichtingen elektriciteit in het werkgebied van de zuivere intercommunales (netbeheerders) onder de INFRAX-koepel voor de periode 2009 t.e.m. de eerste semester van Presentatie Eandis (Walter Van den Bossche) dd. 17 april 2013, n.a.v. SERV-studiedag 10 jaar vrijmaking van de Vlaamse elektriciteits- en gasmarkt. 20

21 Grafiek 9: Evolutie reële kosten openbare dienstverplichtingen elektriciteit INFRAX ( ste sem. 2013) Bron: INFRAX, 2013 Doordat de Vlaamse openbare dienstverplichtingen doorgerekend worden in de nettarieven betalen energiegebruikers ook daarop BTW. Daardoor ontstaat een onnodige drain van financiële middelen van Vlaamse energiegebruikers naar de federale staatskas TOEKOMST VLAAMSE DISTRIBUTIENETTARIEVEN ELEKTRICITEIT? De bevriezing van de nettarieven voor 2013 en 2014 is tijdelijk een goede zaak, maar ook kortzichtig, want ondertussen bouwt men kosten op die bij ongewijzigd beleid - ooit zullen moeten doorgerekend worden. Omwille van de staatshervorming en de overdracht van distributienettariefbevoegdheid, zal de federale regulator CREG de nettarieven niet meer wijzigen tot De bevoegdheidsoverdracht houdt in dat Vlaanderen een nieuwe tariefmethodologie moet uitwerken en vervolgens een gans proces moet doorlopen om tot goedkeuring van nieuwe nettarieven te komen. Dit alles kost veel tijd, en het ziet er naar uit dat de bevroren tarieven ook zullen gelden in Er is nood aan structurele oplossingen. Wellicht wacht ons bij ongewijzigd beleid - in 2016 een zware tariefschok, want na de periode van bevriezing zullen de opgebouwde kosten moeten doorgerekend worden. Afhankelijk van de gekozen optie wordt dat in 2016 een ware big-bang of een gefaseerde toename van het distributienettarief. 21

22 O P G E B O U W D E K O S T E N G R O E N E S T R O O M - E N W A R M T E K R A C H T C E R T I F I C A T E N Een openbare dienstverplichting dwingt netbeheerders om certificaten op te kopen aan vastgelegde minimumprijzen als een energieproducent hen daarom verzoekt. Als die minimumprijs hoger ligt dan de marktprijs, is het voor de energieproducent uiteraard lucratiever om de certificaten aan te bieden aan de netbeheerder in plaats van die aan te bieden op de certificatenmarkt. Netbeheerders kunnen die certificaten achteraf wel terug op de certificatenmarkt verkopen, maar tegen een veel lagere prijs. Het verschil tussen opkoopkost en verkoopprijs (op de markt) kan de netbeheerder in principe doorrekenen in de nettarieven. De aanpassingen aan de nettarieven in de periode hielden onvoldoende rekening met de sterke toename aan aangeboden groenestroomcertificaten, vooral ten gevolge van het grote succes van photovoltaïsche zonnepanelen. Door de bevriezing van de nettarieven kan een deel van de kosten die netbeheerders moeten maken voor opkoping van groenestroom- en WKK-certificaten niet doorgerekend worden in de nettarieven. De netbeheerders stapelen dus schulden op. Bovendien zal ook voor de komende jaren de doorrekening van de certificatenkosten in de nettarieven onvoldoende zijn. In het kader van de staatshervorming zal de bevoegdheid over de distributienettarieven overgedragen worden aan de Gewesten. Omwille van die nakende overdracht werd aan de federale regulator CREG gevraagd om de nettarieven niet te wijzigen tot Voorgaande betekent dat de distributienetbeheerders wellicht nog tot en met 2015 een aanzienlijk deel van de kosten die ze maken voor het opkopen van de certificaten niet kunnen doorrekenen in de nettarieven. Volgens de VREG werd eind 2012 reeds een schuld van 522 miljoen euro opgebouwd ten gevolge van opkoop van certificaten. 8 Het berekende gecumuleerde tekort van de netbeheerders van 522 miljoen euro is gebaseerd op de gepubliceerde saldi van de netbeheerders en betreft de situatie eind Op het moment dat de bevriezing van de nettarieven opgeheven wordt, zullen deze kosten (schulden) bij ongewijzigd beleid - op één of andere manier doorgerekend worden. Uit extrapolaties van de SERV blijkt dat bij ongewijzigd beleid tegen 2015 het gecumuleerde tekort bij de netbeheerders verder oploopt tot circa 720 miljoen euro. Als in 2016, of pas begin 2017, nieuwe nettarieven ingevoerd worden, zal deze zware schuld een ware tariefschok veroorzaken. 8 VREG-rapport van 4 december 13 m.b.t. de raming van het regulatoir saldo van de elektriciteits- en aardgasdistributienetbeheerders (VREG RAPP ). 22

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1

Agenda VREG VLAAMSE REGULATOR VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT P 1 Agenda Samenstelling energiefactuur Wat zijn distributienettarieven? Tariefbevoegdheid Tariefmethodologie Vergelijking distributienettarieven Redenen evolutie, landschap netbeheer en transmissienettarieven

Nadere informatie

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven

Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 31 maart 2011 Impact maatschappelijke rol van Eandis op nettarieven 1. Inleiding: samenstelling energiefactuur In de verbruiksfactuur van de energieleverancier zijn de kosten van verschillende marktspelers

Nadere informatie

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten

Position Paper Contact Datum Inleiding Bestaande meerkosten Position Paper: Meerkosten op elektriciteit: toestand 2015 Contact: Emilie Butaye (Federatie van de Glasindustrie) +32 2 542 61 29 emilie.butaye@vgi-fiv.be Datum: 22/09/2015 Inleiding In deze position

Nadere informatie

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN

VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in VLAANDEREN PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN

BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in AUGUSTUS 2015 in BRUSSEL-HOOFDSTAD PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen

Nadere informatie

BRUSSEL-HOOFDSTAD PROFESSIONELE KLANTEN

BRUSSEL-HOOFDSTAD PROFESSIONELE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in BRUSSEL-HOOFDSTAD PROFESSIONELE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen

Nadere informatie

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts

Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts Hoe komt de energieprijs tot stand en welke mogelijkheden zijn er om hierop te besparen? Fanny Schoevaerts VREG Doe de V-test en bespaar op uw energiefactuur. VREG Fanny Schoevaerts 8 oktober 2015 Agenda

Nadere informatie

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN

VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in FEBRUARI 2016 in VLAANDEREN PROFESSIONELE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN

WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN Tariefkaart Geldig voor de contracten gesloten in OKTOBER 2015 in WALLONIË PARTICULIERE KLANTEN Pagina 1 : Aanbod Poweo Fix Elektriciteit Pagina 5 : Aanbod Poweo Fix Gas Pagina 8 : Kortingen Uitgebracht

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 4 de kwartaal 2012 + Januari 2013 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 1 ste kwartaal 2012 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, is het Brugel die sinds

Nadere informatie

ADVIES DIENST REGULERING

ADVIES DIENST REGULERING DIENST REGULERING ADVIES DR-20060228-42 betreffende Het voorstel van uitbreiding van het nachttarief tot het weekend voor netgebruikers die zijn aangesloten op het laagspanningsnet vanaf 1 januari 2007

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1:

Liberalisering van de energiemarkten. Algemene context. Dag 1: Liberalisering van de energiemarkten Algemene context Dag 1: Agenda van de opleiding I. Energieprijzen II. Institutionele context van de energie in België III. Organisatie van de elektriciteit- en gasmarkt

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003

Advies van de Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt. van 7 oktober 2003 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 53 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Advies

Nadere informatie

Slotfactuur van 25/05/2011

Slotfactuur van 25/05/2011 Debaets Wervikstraat 143 8930 Menen Bij elke briefwisseling vermelden: Klantnummer: 100362002 Factuurnummer: 1002579520 BTW: BE-0521.584.539 Slotfactuur van 25/05/2011 Contactgegevens Voor alle vragen

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN OVER BIJDRAGE ENERGIEFONDS

VEELGESTELDE VRAGEN OVER BIJDRAGE ENERGIEFONDS VEELGESTELDE VRAGEN OVER BIJDRAGE ENERGIEFONDS 15/01/2016 1 e update: 21/01/2016 Omdat de vragen over de verhoogde Bijdrage Energiefonds maar blijven binnenstromen en het bijzonder lastig blijft om vandaag

Nadere informatie

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage:

INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten. Uitgangspunten voor deze bijdrage: INVESTEREN IN DUURZAME ENERGIE FISCAAL VOORDELIG? Griet Smaers Schuermans & Schuermans Advocaten 1 Uitgangspunten voor deze bijdrage: I. Indirecte fiscale voordelen < energiefactuur II. Directe fiscale

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 3 de kwartaal 2012 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert Brugel elk

Nadere informatie

STUDIE (F)110908-CDC-1077

STUDIE (F)110908-CDC-1077 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02 289 76 11 Fax 02 289 76 09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding?

DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding? DE NIEUWE GROENESTROOMCERTIFICATEN...en wat met de netvergoeding? Jo Neyens, PV-Vlaanderen Intersolution conference 15-17 januari 2014 1 PV GSC en netvergoeding Intersolution 2014 1 ODE Structuur platformen

Nadere informatie

BESLISSING (B)130131-CDC-1221 E/1

BESLISSING (B)130131-CDC-1221 E/1 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Een eerlijke energiefactuur

Een eerlijke energiefactuur Een eerlijke energiefactuur Samenvatting: De energiefactuur van de Vlamingen is een tweede belastingbrief geworden. De Vlaamse regering kiest er onder het mom van besparingen steeds vaker voor beleidsmaatregelen

Nadere informatie

NOTA (Z)140109-CDC-1299

NOTA (Z)140109-CDC-1299 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS NOTA

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2013/2. Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Vlaams Energieagentschap Rapport 2013/2 Deel 2: actualisatie OT/Bf voor projecten met een startdatum voor 1 januari 2014 Inhoud Actualisatie installaties met startdatum vanaf 1/1/2013... 2 1. PV-installaties

Nadere informatie

1. Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen.

1. Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen. . Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen.. Klantendienst Wenst u contact op te nemen met onze klantendienst?

Nadere informatie

Vergelijking van de prijzen op de vrijgemaakte elektriciteitsmarkten met die welke vóór de vrijmaking werden toegepast. Huishoudelijke klanten

Vergelijking van de prijzen op de vrijgemaakte elektriciteitsmarkten met die welke vóór de vrijmaking werden toegepast. Huishoudelijke klanten Vergelijking van de prijzen op de vrijgemaakte elektriciteitsmarkten met die welke vóór de vrijmaking werden toegepast Huishoudelijke klanten Maart 2008 Waarschuwing : Het doel van dit document bestaat

Nadere informatie

Afrekeningsfactuur van 16/06/2010

Afrekeningsfactuur van 16/06/2010 Meneer Dries Van Duppen Violettastraat 2 2470 Retie Contactgegevens Voor alle vragen over uw factuur of uw verhuis: Essent Belgium NV Postbus 10010 2140 Antwerpen Tel: 078 15 79 79 Fax: 03 400 10 25 Contactformulier:

Nadere informatie

Veelgestelde vragen prosumententarief

Veelgestelde vragen prosumententarief Veelgestelde vragen prosumententarief 1. Waarom wordt een prosumentarief aangerekend? Het prosumententarief is nieuw en was niet bekend toen u uw investering deed. Er bestaat echter geen enkel algemeen

Nadere informatie

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt

Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale markten kan de stijging van de eindfactuur van de Belgische verbruiker worden ongedaan gemaakt Persbericht Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel. 02/289.76.11 Fax 02/289.76.09 18 januari 2008 Zelfs met hoge energieprijzen op de internationale

Nadere informatie

Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik. Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015.

Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik. Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. Tariefkaart voor klein-professioneel verbruik Tariefkaart versie 021507 voor België. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. eni RELAX 1 jaar Elektriciteit (prijzen exclusief btw) tegen vaste energie

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2014. Tarieven voor Openbare

Nadere informatie

Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt

Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt Maart 0 Waarschuwing : Het doel van dit document bestaat erin de evolutie van de prijzen op de markt van de aan de huishoudelijke klanten

Nadere informatie

Elektrisch tekenen: begeleiding

Elektrisch tekenen: begeleiding Elektrisch tekenen: begeleiding Vakinhoud: Deel I: residentieel Elektrische schema s leren lezen en tekenen AREI Oefeningen Deel II: industrieel Industriële motorschakelingen Oefeningen In het labo maken

Nadere informatie

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof.

Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Hoge energieprijzen. Mazout blijft een voordelige brandstof. Dit document zal u helpen een beter inzicht te krijgen in de verbruikskosten, in een huishoudelijke omgeving, voor de verschillende energiebronnen.

Nadere informatie

Handleiding V-TEST P 1

Handleiding V-TEST P 1 Handleiding V-TEST P 1 P 2 Inhoud 1. Wat is de V-TEST? P3 1.1 Algemeen p3 1.2 Wat kan u niet met de V-TEST? P3 2. Doe de V-TEST! P4 3. De V-TEST online uitvoeren in slechts 5 stappen p4 3.1 Neem uw afrekening

Nadere informatie

BESLISSING (B)151022-CDC-1323E/7

BESLISSING (B)151022-CDC-1323E/7 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet

624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) stuk ingediend op. Voorstel van decreet stuk ingediend op 624 (2009-2010) Nr. 1 7 juli 2010 (2009-2010) Voorstel van decreet van de heren Bart Martens en Carl Decaluwe, de dames Liesbeth Homans, Michèle Hostekint en Tinne Rombouts en de heren

Nadere informatie

1. Hoeveel groenestroomcertificaten dienden volgens de quota op 31 maart 2013, op 31 maart 2014 en op 31 maart 2015 ingediend te worden?

1. Hoeveel groenestroomcertificaten dienden volgens de quota op 31 maart 2013, op 31 maart 2014 en op 31 maart 2015 ingediend te worden? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 265 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 3 april 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Groenestroomcertificaten

Nadere informatie

De prijs van de elektriciteit per tariefcomponent *** Persconferentie 5 juli 2006

De prijs van de elektriciteit per tariefcomponent *** Persconferentie 5 juli 2006 De prijs van de elektriciteit per tariefcomponent *** Persconferentie 5 juli 2006 Guido CAMPS Directeur Controle van de prijzen en rekeningen op de elektriciteitsmarkt Commissie voor de Regulering van

Nadere informatie

BESLISSING (B)140717-CDC-1219E/7

BESLISSING (B)140717-CDC-1219E/7 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN

TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN TARIEVEN VOOR OPENBARE DIENSTVERPLICHTINGEN EN TAKSEN EN TOESLAGEN De onderstaande tarieven voor openbare dienstverplichtingen en taksen en toeslagen zijn geldig vanaf 1 januari 2015 behalve anders vermeld.

Nadere informatie

Tariefkaart voor particulieren

Tariefkaart voor particulieren Tariefkaart voor particulieren Tariefkaart versie 011507 voor Vlaanderen en Wallonië. Geldig van 1 juli 2015 t/m 31 juli 2015. eni RELAX 1 jaar Elektriciteit (prijzen inclusief 6% btw) tegen vaste energie

Nadere informatie

Seminar Third Energy Package

Seminar Third Energy Package Seminar Third Energy Package Standpunt van de leveranciers en de producenten van elektriciteit en gas Jan Herremans Directeur-generaal FEBEG 16.05.2011 FEBEG 6.09.2011 2 Belangrijkste punten van kritiek

Nadere informatie

van 31 augustus 2006

van 31 augustus 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Persmededeling

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt

Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt Evolutie van de elektriciteitsprijzen op de residentiële markt Juli 20 Waarschuwing : Het doel van dit document bestaat erin de evolutie van de prijzen op de markt van de aan de huishoudelijke klanten

Nadere informatie

1. Hoeveel wkk-certificaten dienden er volgens de quota op 31 maart 2013, op 31 maart 2014 en op 31 maart 2015 ingediend te worden?

1. Hoeveel wkk-certificaten dienden er volgens de quota op 31 maart 2013, op 31 maart 2014 en op 31 maart 2015 ingediend te worden? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 267 van ROBRECHT BOTHUYNE datum: 3 april 2015 aan ANNEMIE TURTELBOOM VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BEGROTING, FINANCIËN EN ENERGIE Warmtekrachtcertificaten

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 3de kwartaal 2011 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert Brugel sinds

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

van 28 februari 2006

van 28 februari 2006 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt North Plaza B Koning Albert II-laan 7 B-1210 Brussel Tel. +32 2 553 13 79 Fax +32 2 553 13 50 Email: info@vreg.be Web: www.vreg.be Persmededeling

Nadere informatie

Tariefkaart particulieren oktober 2015 (start van de levering vanaf 01/11/2015 tot en met 30/11/2015)

Tariefkaart particulieren oktober 2015 (start van de levering vanaf 01/11/2015 tot en met 30/11/2015) Tariefkaart particulieren oktober 2015 (start van de levering vanaf 01/11/2015 tot en met 30/11/2015) De energiefactuur bestaat naast de reële energiekost ook uit een verzameling van heffingen & toeslagen.

Nadere informatie

Evolutie van het sociaal elektriciteitstarief op de residentiële markt

Evolutie van het sociaal elektriciteitstarief op de residentiële markt Evolutie van het sociaal elektriciteitstarief op de residentiële markt December 0 Het doel van dit document bestaat erin de evolutie van de prijs van de elektriciteit verkocht aan de beschermde klanten

Nadere informatie

Tariefkaart juni 2016

Tariefkaart juni 2016 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten 1 Tariefkaart juni 2016 Nu welkomstvoordeel van 50 EUR* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Consumenten...

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST 4 de kwartaal 2011 Inleiding Hoewel de CREG (de federale regulator) bevoegd is voor de tarieven, publiceert Brugel sinds

Nadere informatie

Toelichting Eandis Infrax. Raad van Bestuur VVSG woensdag 3 juni 2015

Toelichting Eandis Infrax. Raad van Bestuur VVSG woensdag 3 juni 2015 Toelichting Eandis Infrax Raad van Bestuur VVSG woensdag 3 juni 2015 Overeenkomst Eandis-Infrax 1. Eenheidstarief elektriciteit en gas in Vlaanderen zonder verplichte fusie DNB s en met behoud twee werkmaatschappijen

Nadere informatie

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01)

MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) MIJN ENERGIEFACTUUR? (ALG 01) Hoe lees en ontcijfer ik mijn energiefactuur? 1. INLEIDING In België en in de meeste Europese landen wordt de beschikbaarheid van energie als vanzelfsprekend beschouwd in

Nadere informatie

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST

OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST OBSERVATORIUM VAN DE GAS- EN ELEKTRICITEITSPRIJZEN BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST Periode februari - juni 2013 Inleiding Bedoeling is om de overheid informatie te verstrekken over de evolutie van de elektriciteits-

Nadere informatie

BESLISSING (B) 041202-CDC-384

BESLISSING (B) 041202-CDC-384 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort

Prof. Jos Uyttenhove. E21UKort Historisch perspectief 1945-1970 Keerpunten in de jaren 70 oliecrisis en milieu Tsjernobyl (1986) ramp door menselijke fouten Kyoto protocol (1997) (CO 2 en global warming problematiek) Start alternatieven

Nadere informatie

STUDIE (F)100520-CDC-966

STUDIE (F)100520-CDC-966 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02.289.76.11 Fax: 02.289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

STUDIE (F)100107-CDC-934

STUDIE (F)100107-CDC-934 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 2-8 4 Brussel Tel.: 2.28.7. Fax: 2.28.7. COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE (F)7-CDC-4 over

Nadere informatie

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen

Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Voor kwaliteitsvolle Warmte-krachtkoppeling in Vlaanderen Stand van zaken: WKK in Vlaanderen Joni Rossi 8 December WKK in de hotelsector, wellness en aanverwante sectoren Wat gebeurt er in Europa? Tot

Nadere informatie

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2014/1. Deel 2: actualisatie OT/Bf

Vlaams Energieagentschap. Rapport 2014/1. Deel 2: actualisatie OT/Bf Vlaams Energieagentschap Rapport 2014/1 Deel 2: actualisatie OT/Bf Inhoudstafel Bandingfactoren... 3 Berekeningsmethodiek... 3 Toepassing bandingfactor... 3 Maximale bandingfactor... 3 Achtergrond... 4

Nadere informatie

Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden

Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden Elektriciteitsprijzen in Vlaanderen in vergelijking met de buurlanden Guido Camps Directeur voor de controle op de prijzen en de rekeningen op de elektriciteitsmarkt Vlaams Parlement, 10 mei 2005 1 Deel

Nadere informatie

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet

Toepassing van tarieven voor injectie. op het distributienet Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Toepassing van tarieven voor injectie op het distributienet Natalie Cornelis - Directie Controle prijzen en rekeningen 1 STUDIES VAN DE CREG

Nadere informatie

Tariefkaart juli 2015

Tariefkaart juli 2015 Tarieven en voorwaarden voor Zakelijke Klanten 1 Tariefkaart juli 2015 Nu 1 maand gratis elektriciteit* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor

Nadere informatie

Tariefkaart augustus 2015

Tariefkaart augustus 2015 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten 1 Tariefkaart augustus 2015 Nu 1 maand gratis elektriciteit* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Consumenten...

Nadere informatie

Tariefkaart augustus 2015

Tariefkaart augustus 2015 Tarieven en voorwaarden voor Zakelijke Klanten 1 Tariefkaart augustus 2015 Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Zakelijke Klanten... 3 Nettarieven

Nadere informatie

Het prosumententarief Veelgestelde vragen

Het prosumententarief Veelgestelde vragen Het prosumententarief Veelgestelde vragen De Vlaamse energieregulator VREG heeft op 18 december 2014 nieuwe distributienettarieven goedgekeurd. Daarbij hoort ook het prosumententarief. Dat is een aanvullend

Nadere informatie

Tariefkaart oktober 2015

Tariefkaart oktober 2015 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten 1 Tariefkaart oktober 2015 Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Consumenten... 3 Nettarieven en heffingen

Nadere informatie

Tariefkaart juli 2015

Tariefkaart juli 2015 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten 1 Tariefkaart juli 2015 Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Consumenten... 3 Jaarlijkse vergoeding

Nadere informatie

Wie jong is, wordt getroffen. Wie kinderen heeft, wordt getroffen

Wie jong is, wordt getroffen. Wie kinderen heeft, wordt getroffen Naast de federale besparingen mogen we natuurlijk niet vergeten wat er op Vlaams niveau op ons af komt. Wie verwacht dat de Vlaamse regering Bourgeois I de wonden van de federale besparingen zalft, komt

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 De hierna genoemde tarieven voor de aansluitbijdrage, de investeringsbijdrage, het vast recht en het warmtetarief

Nadere informatie

Distributienettarieven. Workshop Febeliec/VOKA 10 maart 2016

Distributienettarieven. Workshop Febeliec/VOKA 10 maart 2016 Distributienettarieven Workshop Febeliec/VOKA 10 maart 2016 Distributienettarieven Prijscomponenten - Elektriciteit - Aardgas Evolutie distributienettarieven - Elektriciteit - Aardgas Tariefmethodologie

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT

NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT ? WOONWINKEL REGIO TIELT NIEUWSBRIEF WOONWINKEL REGIO TIELT Dentergem, Meulebeke, Pittem, Ruiselede, Tielt & Wingene Resultaten Provinciale Groepsaankoop Groene Energie & Gas Er zijn maar liefst 63.139

Nadere informatie

Handleiding simulator VREG V-test. Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN!

Handleiding simulator VREG V-test. Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN! Handleiding simulator VREG V-test Gas elektriciteit: DURF VERGELIJKEN! 1 Inhoud VREG V-test Veranderen van leverancier Voorbeeld 2 VREG VREG: wat? De Vlaamse Regulator van de Elektriciteits- en Gasmarkt,

Nadere informatie

Kernenergie: Kan België zonder?

Kernenergie: Kan België zonder? Kernenergie: Kan België zonder? Marktonderzoeks-, studie- & consultancy-bureau mbt hernieuwbare energie - Marktstudies over energiemarkten - Opleidingen over (hernieuwbare) energie - Haalbaarheidsstudies,

Nadere informatie

Tariefkaart juni 2015

Tariefkaart juni 2015 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten en Zakelijke Klanten 1 Tariefkaart juni 2015 Nu 1 maand gratis elektriciteit* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost

Nadere informatie

Tariefkaart september 2015

Tariefkaart september 2015 Tarieven en voorwaarden voor Zakelijke Klanten 1 Tariefkaart september 2015 Nu welkomstvoordeel van 50 EUR* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost

Nadere informatie

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...

DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere... INHOUDSTAFEL WOORD VOORAF... v DE RECENTE VOORSTELLEN TOT WIJZIGING VAN DE EUROPESE REGELGEVING INZAKE DE LIBERALISERING VAN DE ELEKTRICITEITS- EN GASMARKT Jan Gekiere...1 Inleiding...1 Hoofdstuk 1. De

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v.

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v. i.o.v. Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid warmte@zuid Antwerpsesteenweg 260 2660 Antwerpen-Hoboken T +32 78 35 30 20 warmteagent@infrax.be www.warmteadzuid.be De hierna genoemde tarieven voor

Nadere informatie

Tariefkaart september 2015

Tariefkaart september 2015 Tarieven en voorwaarden voor Consumenten 1 Tariefkaart september 2015 Nu welkomstvoordeel van 50 EUR* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse vergoeding en energiekost voor Consumenten...

Nadere informatie

De elektriciteitsfactuur onder stroom

De elektriciteitsfactuur onder stroom De elektriciteitsfactuur onder stroom Auteurs: Jan Maris en Geert Schuermans 2016_02_02 E&A Artikel De gids op maatschappelijk gebied Volgens Febeg, de Federatie van Belgische Elektriciteits- en gasbedrijven,

Nadere informatie

STUDIE COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. "de componenten van de elektriciteits- en aardgasprijzen.

STUDIE COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS. de componenten van de elektriciteits- en aardgasprijzen. Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02.289.76.11 Fax: 02.289.76.99 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS STUDIE

Nadere informatie

Tariefkaart april 2015

Tariefkaart april 2015 Van alle energie thuis Tarieven en voorwaarden voor Consumenten en Zakelijke Klanten 1 Tariefkaart april 2015 Nu 1 maand gratis elektriciteit* Inhoud Het Tarief voor elektriciteit en/of aardgas... 2 Jaarlijkse

Nadere informatie

BESLISSING (B) 051124-CDC-490

BESLISSING (B) 051124-CDC-490 Commissie voor de Regulering van de Elektriciteit en het Gas Nijverheidsstraat 26-38 1040 Brussel Tel.: 02/289.76.11 Fax: 02/289.76.09 COMMISSIE VOOR DE REGULERING VAN DE ELEKTRICITEIT EN HET GAS BESLISSING

Nadere informatie

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013

Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 Groepsaankoop 100 % groene stroom en aardgas 2013 1 Waarom deelnemen? 1) 100% Groene stroom: afkomstig is uit hernieuwbare energiebronnen -onuitputtelijk -zon, wind, biomassa, biogas, waterkracht, getijdenenergie

Nadere informatie