Evenwicht tussen Safety en Autonomie bij (para)suïcidaal gedrag. Hoofdverantwoordelijke De Spinnaker Hoofdverantwoordelijke De Fase 4

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Evenwicht tussen Safety en Autonomie bij (para)suïcidaal gedrag. Hoofdverantwoordelijke De Spinnaker Hoofdverantwoordelijke De Fase 4"

Transcriptie

1 Evenwicht tussen Safety en Autonomie bij (para)suïcidaal gedrag Tom Baeten Tine Maes Hoofdverantwoordelijke De Spinnaker Hoofdverantwoordelijke De Fase 4

2

3 Verpleegkundige zorg Directe observatie You watch them like a hawk Betrokkenheid en hoop

4 De Fase 4 De Fase 4 is een behandelafdeling voor depressie, met een expertise in ernstige depressies. De ernst van de depressie wordt bij opname en daarna maandelijks in kaart gebracht met BDI-II en HDRS. Totaalscore en suïcide-item worden meegenomen in het opstellen van het behandelplan. De afdeling heeft een uitgeschreven suïcideprotocol. Dit protocol omvat verschillende niveaus. Interventies worden aangepast aan het niveau. Patiënten worden in een bepaald niveau geplaatst nadat het team klinisch inschat dat dit nodig is binnen suïcidepreventie. Daarnaast komen patiënten in een suïcideniveau wanneer de score op het suïcide-item van BDI-II of HDRS verhoogd is. De klinische praktijk leert dat sommige patiënten in gesprekken niet aangeven met suïcidegedachten bezig te zijn. De gestructureerde inschatting geeft soms het tegendeel aan en geeft het team een ingangspoort dit toch breder te bespreken met deze patiënten. Op De Fase 4 zijn we dan ook overtuigd van de meerwaarde van het gebruik van een gestructureerde inschatting van het suïciderisico.

5 Maes, T., Dumont, G., Schrijvers, D. (2015). Inschatting van (para)suïcidaal gedrag: gestructureerde versus klinische risicotaxatie. Nurse academy GGZ, 1,

6 Suïcidepreventie protocol De Fase 4 Niveau 1: Lichte mate Spreek over suïcide met de patiënt Spreek met patiënt over toekomstperspectieven Biedt patiënt regelmatig een gesprek aan Niveau 2: Ambivalent Plan dagelijks een kort gesprek(15 ) met patiënt over suïcide Maak een inschatting van het verder verloop suïcidaal proces Dagelijks patiënt bespreken op de briefing Niveau 3: Ernstige mate Maak kamer veilig samen met patiënt Afspraken maken blijft mogelijk Consultatie bij arts bij aanvang van niveau 3. Medicatie aanpassing indien nodig en medicatie in beheer van het team. Niveau 3A Toezicht 60 Patiënt mag afdeling verlaten met familie/vrienden die op de hoogte zijn van toestandsbeeld. Familie/vrienden komen patiënt halen op de afdeling en brengen patiënt terug. Patiënt kan niet met overnachting naar huis. Niveau 3B Toezicht 30 Patiënt mag de afdeling niet verlaten. Patiënt mag niet op weekend. Patiënt kan bezoek ontvangen op de afdeling.

7 Casus 52jaar verpleegkundige 10/2014 CVA Depressieve klachten nav functieverlies CVA Suïcidepoging (auto-intoxicatie) voor opname

8 Voorstelling De Spinnaker Op de Spinnaker kan men terecht als volwassene (+18) met een persoonlijkheidsstoornis, vnl. borderline persoonlijkheidsstoornis. Via Dialectische Gedragstherapie (DGT) patiënten een levenswaardig leven leren opbouwen. De specifieke doelen van DGT hebben een vaste volgorde: - verminderen van levensbedreigend en zelfbeschadigend gedrag, - verminderen van gedrag dat verandering en behandeling in de weg staat, - verminderen van gedrag dat de kwaliteit van het leven verarmt, - vermeerderen van vaardigheden op het vlak van omgaan met zichzelf en met anderen. Aanleren van vaardigheden om emoties te reguleren en om controle te verwerven over gedrag en symptomen. Het aanleren van vaardigheden gebeurt in vaardigheidstrainingen en het inoefenen gebeurt in verschillende verbale en niet-verbale therapieën.

9 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Uitgangspunten DGT Het leven van een suïcidale borderline-patiënt is zoals het tot op heden geleefd wordt, ondraaglijk. Kiezen voor behandeling is kiezen voor het leven. De hiërarchie van de doelen, met als primaire focus het verminderen van suïcidaal en parasuïcidaal gedrag, zorgt voor constante en regelmatige Psychiatrisch assessment Ziekenhuis Duffel van

10 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Interventiestrategieën bij suïcidedreiging Binnen DGT wordt verwacht dat er gesproken wordt over suïcidegedachten of plannen. Er wordt expliciet gesteld dat het uitvoeren van een suïcidepoging niet kan. Suïcidegedachten moeten besproken worden met het team en niet met medepatiënten. Het suïciderisico wordt in eerste instantie ingeschat door het teamlid waarmee de suïcidaliteit op dat moment wordt besproken. Een mogelijk suïciderisico wordt besproken op patiëntenbesprekingen en dagelijks opgevolgd tijdens briefings.

11 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Interventiestrategieën bij suïcidedreiging Handelen: Spreek met patiënt af met wie en wanneer hij kan spreken. Leidraad binnen een coaching gesprek: Valideer de ervaring van de patiënt. kijk samen hoe er veiligheid op de afdeling gecreëerd kan worden. Kijk samen welke stappen de patiënt kan ondernemen om de crisis te verdragen en te overbruggen. Leidraad hier is het individuele stappenplan dat elke patiënt bij aanvang van de behandeling opstelt. Zorg voor een veilige omgeving (kamer, leefruimte,.): vraag aan patiënt om onveilig materiaal

12 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Handelen: Bied medicatie aan indien nodig in overleg met de afdelingsarts (of dokter van wacht). Verantwoordelijkheid bij de patiënt zelf Communicatie Houden aan afspraken Gemaakte afspraken gelden tot er met het team besproken wordt dat ze aangepast kunnen worden of niet meer nodig zijn. Wanneer een patiënt aangeeft deze verantwoordelijkheid niet te kunnen nemen of zich niet aan gemaakte afspraken houdt, eindigt de behandeling (tijdelijk) op onze afdeling en worden stappen ondernomen om de verantwoordelijkheid over te nemen (conform DGT). Op dat moment kan vb. een transfert naar een gesloten afdeling gemaakt worden.

13 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Preventieve behandelstrategieën Suïcidaliteit wordt door middel van gedragsanalyses in kaart gebracht tijdens de behandeling. Op basis daarvan worden verdere behandelstrategieën bepaald ter preventie van toekomstig suïcidaal gedrag. Als het gedrag respondent is: (respondent : er is een uitlokkende gebeurtenis) Stop uitlokkende gebeurtenis Leer vaardigheden in het voorkomen van de gebeurtenis Leer vaardigheden voor het omgaan met die gebeurtenis (als je ze niet kan voorkomen) Als het gedrag operant is: (operant: gedrag wordt in stand gehouden door de gevolgen ervan) Reageer met licht aversieve, natuurlijke contingenties (zorg dat je reactie als vervelend ervaren wordt) Bekrachtig het gedrag niet of neem bekrachtiging weg (neutrale houding bij verzorging, boosheid kan ook bekrachtigen, ) Lok functioneel gedrag uit alvorens te interveniëren (bespreek wat je anders zou kunnen doen om vb. aandacht te krijgen) Intervenieer niet actief om suïcide te voorkomen, tenzij het gevaar te groot is (en de dood afwendbaar lijkt)

14 Suïcidepreventie protocol De Spinnaker Ondersteuning van het team Het DGT-behandelmodel stelt dat therapeuten die werken met suïcidale borderlinepatiënten zelf ook ondersteuning nodig hebben. Chronische en acute suïcidaliteit is moeilijk te (ver)dragen. De Spinnaker heeft een tweewekelijks consultatieteam. Na een al dan niet gelukte suïcidepoging is er de mogelijkheid om naast ondersteuning binnen het team ook beroep te doen op het Stress Support Team. De eerste focus na zo n belastende gebeurtenis is in kaart te brengen wat teamleden op dat moment nodig hebben qua ondersteuning.

15 Casus Vrouw van 29 jaar met BPS Verschillende TS-pogingen in verleden Moet met ontslag wegens overtreden van afdelingsregels Dreigt met suïcide

16 Verpleegkundige interventies bij suïcidale patiënten T. Maes, B. Sabbe, D. Schrijvers, G. Vanaerschot Welke interventies door verpleegkundigen worden door patiënten als belemmerend/helpend ervaren in een suïcidale fase tijdens opname in een residentiële setting? Doel: Ontwikkelen model voor verpleegkundige interventies bij suïcidale patiënten in een residentiële setting

17 Ik denk gewoon luisteren, want bij gedachten aan suïcide zie je gewoon geen oplossing. Ik denk ook dat ik er niet vatbaar voor zou geweest zijn. Het was een reactie op de maatregelen die volgden dat ik dacht ik had er beter niet over gesproken. De verpleegkundige is bij mij gebleven tot ik gekalmeerd was. Ik denk gewoon over het feit dat ze er zijn, dat ze aandacht hebben voor mij. Dat ze ook wel opmerken dat het niet goed gaat. Tijd voor mij maken, het beschikbaar zijn. Gewoon door gesprekken, door tijd voor mij te nemen. Door au-serieux te nemen wat ik zeg, door begrip te tonen.

18 Handboek: Suïcidepreventie in de praktijk Ad Kerkhof & Bert van Luyn Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 Inhoud Voorwoord XI deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 1 Terminologie en definities 3 1.1 Inleiding 4 1.2 Suïcide of zelfdoding 4 1.3 Suïcidepoging of poging tot zelfdoding 13 1.4 Doodsgedachten

Nadere informatie

Verpleegkundige interventies bij suïcidale patiënten

Verpleegkundige interventies bij suïcidale patiënten Verpleegkundige interventies bij suïcidale patiënten Tine Maes Hoofdverantwoordelijke De Fase 4 PZ Duffel Tine.Maes@emmaus.be Prof. Dr. B. Sabbe Prof. Dr. D. Schrijvers Prof. Dr. G. Vanaerschot Introductie

Nadere informatie

Inschatting van (para)suïcidaal gedrag, objectieve versus subjectieve risicotaxatie en de impact van de beleving van de verpleegkundigen hierop

Inschatting van (para)suïcidaal gedrag, objectieve versus subjectieve risicotaxatie en de impact van de beleving van de verpleegkundigen hierop Inschatting van (para)suïcidaal gedrag, objectieve versus subjectieve risicotaxatie en de impact van de beleving van de verpleegkundigen hierop Tine Maes Hoofdverantwoordelijke De Fase 4 PZ Duffel Tine.Maes@emmaus.be

Nadere informatie

Suïcidaal gedrag in een psychiatrische kliniek

Suïcidaal gedrag in een psychiatrische kliniek Suïcidaal gedrag in een psychiatrische kliniek Remco de Winter Derek de beurs Overzicht Suïcidaal gedrag en opname Wanneer leidt risico tot opname? Vergroot een kliniek de veiligheid? Overwegingen die

Nadere informatie

De suïcidale patiënt. op de Intensieve Zorgafdeling. van PZ Sint-Camillus.

De suïcidale patiënt. op de Intensieve Zorgafdeling. van PZ Sint-Camillus. De suïcidale patiënt op de Intensieve Zorgafdeling van PZ Sint-Camillus. De suïcidale patiënt op de Intensieve Zorgafdeling. Het proces: ontwikkelen van een protocol. Patrick Bruyneel PZ Sint-Camillus

Nadere informatie

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcidepoging? Peter Beks - Zorg voor Suïcidepogers

Nadere informatie

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS Dr. Berno van Meijel Lector GGZ-verpleegkunde Hogeschool INHOLLAND Congres Zorg voor mensen met

Nadere informatie

De Spinnaker. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis

De Spinnaker. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l De Spinnaker Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis Stationsstraat 22 C 2570 Duffel tel: 015 30 40 30 www.pz-duffel.be Inhoud Inhoud Inleiding

Nadere informatie

D E S P I N N A K E R Afdeling voor klinische psychotherapie

D E S P I N N A K E R Afdeling voor klinische psychotherapie D E S P I N N A K E R Afdeling voor klinische psychotherapie Stat ion s st r aat 22c 2570 D u f fe l te l: 015 30 4 8 0 0 w w w.c k p - du f fe l.be Inhoud Inhoud Inleiding 4 Basisfilosofie van de afdeling

Nadere informatie

M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD P.J.J. Goossens Rn PhD APRN A. Kaasenbrood, MD, PhD

M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD P.J.J. Goossens Rn PhD APRN A. Kaasenbrood, MD, PhD De interventie Bed op Recept voor patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis laat patiënten groeien in autonomie, zelfmanagement en vaardigheden M. Helleman Rn MScN T. van Achterberg Rn PhD

Nadere informatie

Bethaniënhuis Psychiatrisch Ziekenhuis. Persoonlijkheidsproblematiek: waar zwart-wit niet bestaat. Tinne Meeusen, Lisa Peeters & Ilse Van den Bulck

Bethaniënhuis Psychiatrisch Ziekenhuis. Persoonlijkheidsproblematiek: waar zwart-wit niet bestaat. Tinne Meeusen, Lisa Peeters & Ilse Van den Bulck Persoonlijkheidsproblematiek: waar zwart-wit niet bestaat Tinne Meeusen, Lisa Peeters & Ilse Van den Bulck Programma Situering intensieve behandeleenheid (IBE) Wel en Stroom Casusbespreking Hoe wordt er

Nadere informatie

De Fase 4. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met depressie

De Fase 4. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met depressie P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l De Fase 4 Afdeling voor mensen met depressie Stationsstraat 22 C 2570 Duffel tel: 015 30 40 30 www.pz-duffel.be Informatie Wie kan bij ons terecht? 3 Behandelmodel

Nadere informatie

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Suïcidaliteit Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Ietje de Vries John Pot Aanhaken of afhaken! Programma Informatie suïcide: feiten en cijfers Suïcidaal proces

Nadere informatie

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex 30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag #SP_reflex Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag Basisprincipes in de zorg voor

Nadere informatie

De Spinnaker. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis

De Spinnaker. P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l. Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis P s yc h i at r i s c h Ziekenhui s D u f f e l De Spinnaker Afdeling voor mensen met een persoonlijkheidsstoornis Stationsstraat 22 C 2570 Duffel tel: 015 30 40 30 www.pz-duffel.be Inhoud Inhoud Inleiding

Nadere informatie

De suicidale patiënt op de SEH Opleiding SEH verpleegkundige

De suicidale patiënt op de SEH Opleiding SEH verpleegkundige De suicidale patiënt op de SEH Opleiding SEH verpleegkundige Rob Lutterman, consultatief psychiatrisch verpleegkundige 2016 Filmpje shawshank redemption 2;17 stellingen Mensen die praten over suicide doen

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Cognitieve gedragstherapie:

Nadere informatie

Het presuicidale proces

Het presuicidale proces Het presuicidale proces Over de werkzaamheid van psychotherapeutische interventies In de Vlaamse Richtlijn Gent 30 maart 2017 Ad Kerkhof Het presuicidale proces Kent een eigen dynamiek Het presuicidale

Nadere informatie

Hantering van chronische suïcidaliteit bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis

Hantering van chronische suïcidaliteit bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis Hantering van chronische suïcidaliteit bij patiënten met een persoonlijkheidsstoornis Werken vanuit de functie van suïcidaliteit Brugge, 2 juni 2017 Fanny Dumarey, psycholoog-gedragstherapeut Coördinator

Nadere informatie

Risicotaxatie Suïcidaliteit. achtergronden. Suïcide. José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter

Risicotaxatie Suïcidaliteit. achtergronden. Suïcide. José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter Risicotaxatie Suïcidaliteit José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter achtergronden Nota behandeling van de suïcidale patiënt Zelfdoding is eigen keus 1986 regeringsstandpunt: suïcide is

Nadere informatie

Ruim tien jaar geïntegreerde Dialectische Gedragstherapie voor Jongeren in de Bascule.

Ruim tien jaar geïntegreerde Dialectische Gedragstherapie voor Jongeren in de Bascule. Ruim tien jaar geïntegreerde Dialectische Gedragstherapie voor Jongeren in de Bascule. Polikliniek en deeltijdbehandeling met 24-uurs crisiszorg voor jongeren met ernstige emotieregulatieproblemen Janet

Nadere informatie

Zelfbeschadiging. Nienke Kool. Verpleegkundige en sr. onderzoeker CIB en CDP, Palier Leerstoel / Lectoraat GGZ-Verpleegkunde

Zelfbeschadiging. Nienke Kool. Verpleegkundige en sr. onderzoeker CIB en CDP, Palier Leerstoel / Lectoraat GGZ-Verpleegkunde Zelfbeschadiging Nienke Kool Verpleegkundige en sr. onderzoeker CIB en CDP, n.kool@palier.nl Leerstoel / Lectoraat GGZ-Verpleegkunde Definitie Zelfbeschadigend gedrag: het doelbewust toebrengen van directe

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014)

RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014) RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014) DOELSTELLING Het doel van deze procedure is om beleid te bepalen en de kaders aan te geven voor systematische risicomanagement

Nadere informatie

Suicidaal gedrag bij jongeren

Suicidaal gedrag bij jongeren Suicidaal gedrag bij jongeren Voorkomen RINO 15 december 2016 Ad Kerkhof Suïcide in Nederland : 1980-2015 absolute aantallen 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 1982 1986 1990 1994 1998 2002

Nadere informatie

Omgaan met suïcide risico. Crisisinterventies. Jeroen Decoster, MD PhD. Psychiater - psychotherapeut MCT, spoedgevallen en EPSI-unit

Omgaan met suïcide risico. Crisisinterventies. Jeroen Decoster, MD PhD. Psychiater - psychotherapeut MCT, spoedgevallen en EPSI-unit Omgaan met suïcide risico Crisisinterventies Jeroen Decoster, MD PhD Psychiater - psychotherapeut MCT, spoedgevallen en EPSI-unit psychiatrische hospitalisatie = enkel een noodzakelijk middel om een

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen DESKUNDIG AAN HET WERK Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen nodig?! 4 Praktische informatie 5 Zicht op

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Begrippen, cijfers, verklaringen, richtlijnen en systematisch onderzoek. Ad Kerkhof. Ad Kerkhof en Erik Jan de Wilde

Inhoud. Deel 1 Begrippen, cijfers, verklaringen, richtlijnen en systematisch onderzoek. Ad Kerkhof. Ad Kerkhof en Erik Jan de Wilde VII Inhoud Deel 1 Begrippen, cijfers, verklaringen, richtlijnen en systematisch onderzoek 1 Terminologie en definities.... 3 Ad Kerkhof 1.1 Inleiding.... 5 1.2 Suïcide of zelfdoding.... 5 1.2.1 Overledene....

Nadere informatie

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014

Ontwikkelingen. DGT bij ASS. Michelle Teluij. Eindreferaat 22-04-2014 Ontwikkelingen DGT bij ASS Michelle Teluij Eindreferaat 22-04-2014 Inhoud Achtergrond Vraagstelling Resultaten Literatuur Interviews therapeuten Database DGT Zetten Conclusie Aanbevelingen Achtergrond

Nadere informatie

Omgaan met suïcidaliteit op een psychiatrische dagkliniek voor depressie

Omgaan met suïcidaliteit op een psychiatrische dagkliniek voor depressie Omgaan met suïcidaliteit op een psychiatrische dagkliniek voor depressie Katelijne Robbertz is klinisch psycholoog / psychotherapeut, groepspsychotherapeut, supervisor NVGP en lid van VGCT (i.o.). Ze werkt

Nadere informatie

Weinig pijn: : Heel veel pijn. Weinig stress: : Heel veel stress

Weinig pijn: : Heel veel pijn. Weinig stress: : Heel veel stress I) Aanvang CAMS CAMS suïcidaliteit status formulier (SSFIVR) Eerste sessie. Sectie A (patient) Patient: Clinicus: Datum: Tijd: Score en omcirkel per item hoe u zich nu voelt in volgorde van ernst, waarbij

Nadere informatie

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Inleiding - Stellingen. - Ontstaan psychiatrische aandoeningen. - Wat zien naastbetrokkenen. - Invloed van borderline op

Nadere informatie

Dialectische Gedragstherapie De stand van zaken VGCt november 2015. Wies van den Bosch Pro Persona Arnhem, Scelta Nijmegen, Dialexis Deventer

Dialectische Gedragstherapie De stand van zaken VGCt november 2015. Wies van den Bosch Pro Persona Arnhem, Scelta Nijmegen, Dialexis Deventer Dialectische Gedragstherapie De stand van zaken VGCt november 2015 Wies van den Bosch Pro Persona Arnhem, Scelta Nijmegen, Dialexis Deventer Inhoud presentatie 2 DGT in Nederland Wetenschappelijke evidentie

Nadere informatie

PROTOCOL SUÏCIDE. BEGRIPSBEPALINGEN Suïcide-ideatie: denken aan of overwegen van suïcide.

PROTOCOL SUÏCIDE. BEGRIPSBEPALINGEN Suïcide-ideatie: denken aan of overwegen van suïcide. PROTOCOL SUÏCIDE Versienummer : 1.3 Auteur : R.B. Adriaensen, inhoudelijk directeur Eigenaar : Inhoudelijk directeur Laatste wijzigingsdatum : 20-05-2016 DOELSTELLING Het doel van deze procedure is om

Nadere informatie

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater Risicotaxatie Suïcidaliteit Dr. Bert van Hemert, psychiater Zorgservice Bureau 24 uurszorg Opleiding Sociale Psychiatrie 1/30 2/30 Aantallen Suïcide en suïcidepogingen Suïcidegedachten Suïcidepoging bevolking

Nadere informatie

NIEUW. VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging

NIEUW. VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging NIEUW VOZZ : Vragenlijst over zelfdoding en zelfbeschadiging 2017 Suicidepreventie op school Screening door VOZZ SCREEN (10 items) Verdieping door VOZZ overig (29 items) Totale VOZZ bestaat uit 39 vragen

Nadere informatie

Kortdurende Behandeling. Afdelingsbrochure

Kortdurende Behandeling. Afdelingsbrochure Afdelingsbrochure HET PZ SINT-CAMILLUS Het PZ Sint-Camillus is een acuut psychiatrisch ziekenhuis opgericht in 1936 door de Mariazusters van Franciscus van Waasmunster. Het PZ Sint-Camillus beschikt over

Nadere informatie

Omgaan met zelfbeschadigend gedrag

Omgaan met zelfbeschadigend gedrag Omgaan met zelfbeschadigend gedrag Nienke Kool Verpleegkundige en sr. onderzoeker CIB en CDP, n.kool@palier.nl Lid kenniskring lectoraat GGZ-Verpleegkunde Inholland Definitie Zelfbeschadigend gedrag: het

Nadere informatie

AL DOENDE. Vaardigheidstraining voor mensen met Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS)

AL DOENDE. Vaardigheidstraining voor mensen met Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS) AL DOENDE Vaardigheidstraining voor mensen met Borderline Persoonlijkheidsstoornis (BPS) Op basis van de Dialectische Gedragstherapie (DGT) van Marsha M. Linehan Marleen De Winne & Valerie Fonteyne DGT-trainers

Nadere informatie

Zorglijn Emotieregulatiestoornissen

Zorglijn Emotieregulatiestoornissen Zorglijn Emotieregulatiestoornissen van specialistische spoedeisende hulp tot duurzame behandeling voor psychiatrisch kwetsbare jongeren en jongvolwassenen in samenwerking met 2 Stichting Ottho Gerhard

Nadere informatie

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015 G. Portzky 1. INLEIDING 1. Definiëring Suïcide Suïcidepoging: Moet er suïcidale intentie aanwezig zijn om van poging

Nadere informatie

Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014

Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014 Wat is een suïcidepreventiebeleid? Suïcidepreventiebeleid binnen een organisatie 10/10/2014 Een stappenplan waarin uitgeschreven staat hoe er binnen een organisatie met suïcidaliteit wordt omgegaan en

Nadere informatie

Suicidale motivatie vanuit psychologisch perspectief Gent, 2 december 2016

Suicidale motivatie vanuit psychologisch perspectief Gent, 2 december 2016 Suicidale motivatie vanuit psychologisch perspectief Gent, 2 december 2016 BERT VAN LUYN KLINISCH PSYCHOLOOG- SYSTEEMTHERAPEUT een consult met Barbara Barbara, moeder, 2 dochters en zoon Gescheiden, alleenstaand,

Nadere informatie

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit?

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Omgaan met suïciderisico. Lancering Vlaamse richtlijn en website voor hulpverleners - 30 maart 2017 Sarah Holemans - CGG-SP Antwerpen Ine Vermeersch -

Nadere informatie

Voorkomen van. bij suïcidaliteit. Rol huisar ts. Vervolg Trimbos, Preventie. Voorkomen van suïcide

Voorkomen van. bij suïcidaliteit. Rol huisar ts. Vervolg Trimbos, Preventie. Voorkomen van suïcide Suïcidaliteit Voorkomen van suïcidaliteit Remco de Winter: introductie Bert van Hemert: workshop met mindmapping mindmapping Voorkomen van suïcidaliteit Trimbos instituut iov Min. VWS Vermindering van

Nadere informatie

Suicidepreventie in de psychiatrie: acute diensten, opname-afdelingen, implementatie van richtlijnen.

Suicidepreventie in de psychiatrie: acute diensten, opname-afdelingen, implementatie van richtlijnen. Suicidepreventie in de psychiatrie: acute diensten, opname-afdelingen, implementatie van richtlijnen. B I J E E N K O M S T 6 D O N D E R D A G 2 J U N I 2 0 1 6 1 3 : 3 0-1 6 : 3 0 REMCO DE WINTER DEREK

Nadere informatie

Implementatie van de richtlijn in de praktijk: een eerste indruk

Implementatie van de richtlijn in de praktijk: een eerste indruk Implementatie van de richtlijn in de praktijk: een eerste indruk NedKAD 8 juni 2012 Erik van Duijn GGZ Delfland Achtergrond GGZ Delfland Relatief veel suïcides in 2010-2011 Aantal acties: Investeren in

Nadere informatie

Detectie van suïcidaliteit

Detectie van suïcidaliteit Detectie van suïcidaliteit Multidisciplinaire richtlijn - Deel 2 Nanouschka Verhamme (CPZ) Lien Neuckermans (CGG-SP) Inleiding 9 op de 10 mensen die overleden zijn door suïcide MINIMUM 1 KEER contact gehad

Nadere informatie

DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012

DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012 DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012 E E N H E I D V O O R Z E L F M O O R D O N D E R Z O E K, U N I V E R S I T E I T G E N T E v a De Jaegere In samenwerking met Zorg voor Suïcidepogers

Nadere informatie

Ad Kerkhof. Klinisch psycholoog VU Amsterdam

Ad Kerkhof. Klinisch psycholoog VU Amsterdam De rol van GZ-psycholoog in de preventie van suïcide De nieuwe richtlijn Ad Kerkhof Klinisch psycholoog VU Amsterdam Multidisciplinaire richtlijnen Depressie 2007 Schizofrenie 2007 Angst 2007 Persoonlijkheidsstoornissen

Nadere informatie

Borderline Persoonlijkheidsstoornis bij adolescenten:

Borderline Persoonlijkheidsstoornis bij adolescenten: Congres Borderline Persoonlijkheidsstoornis bij adolescenten: volg je hart, gebruik je verstand! Donderdag 29 november 2012 Jaarbeurs Utrecht Profiteer van de vroegboekkorting! Tot 1 september 2012 betaalt

Nadere informatie

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies

InFoP 2. Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. Inhoud. Behandeling van psychose De rol van andere interventies Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

PAAZ-afdeling INFORMATIE VOOR STUDENTEN

PAAZ-afdeling INFORMATIE VOOR STUDENTEN PAAZ-afdeling INFORMATIE VOOR STUDENTEN INHOUD Welkom 3 1. Structuur van de afdeling 4 2. Aantal erkende bedden 4 3. Doelgroep patiënten 4 4. Specifieke behandelingen/opnames 5 5. Algemene werkwijze op

Nadere informatie

Crisisdienst GGZ in samenwerking met afdeling jeugd

Crisisdienst GGZ in samenwerking met afdeling jeugd Crisisdienst GGZ in samenwerking met afdeling jeugd Inhoud Wat doet de crisisdienst GGZ? Wanneer vindt er overleg plaats met afdeling jeugd? Wanneer neemt de afdeling jeugd het over? Wat doet afdeling

Nadere informatie

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud

Informatie voor Familieleden omtrent Psychose. InFoP 2. Inhoud Informatie voor Familieleden omtrent Psychose InFoP 2 Inhoud Introductie Module I: Wat is een psychose? Module II: Psychose begrijpen? Module III: Behandeling van psychose de rol van medicatie? Module

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Inleiding De toezichtketen in perspectief Toezicht door IGZ Onderzoek A. Huisman De toezichtketen in perspectief bij suïcides Persoonlijke adviezen Inleiding

Nadere informatie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie WELKOM 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie 1 DAG VAN DE VERPLEGING Thema: pluis / niet pluis Datum: 12 mei 2016 Organisatie: DJI / V en VN - VJ 2 Even voorstellen Han Smit - Psychotherapeut Sanne

Nadere informatie

DGT voor adolescenten

DGT voor adolescenten DGT voor adolescenten VGCT 2012 Met dank aan Nicole Muller Rosanne de Bruin Agaath Koudstaal Nicole Muller Kennismaking VGCT 2012 ESSPD 2012 In press; november 2012 VGCT 2012 Aangepast aan de ontwikkelingstaken

Nadere informatie

Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten. Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie

Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten. Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie Chronisch, herhaald suicidaal gedrag bij borderline-patienten Bert van Luyn Brugge, Plenaire middagsessie 1445-1615 Verschillende vormen van (chronisch) suïcidaal gedrag Suicidale Phenotypen 1. reactief,

Nadere informatie

ZELFVERWONDEND GEDRAG ALS AFFECTREGULATIE

ZELFVERWONDEND GEDRAG ALS AFFECTREGULATIE ZELFVERWONDEND GEDRAG ALS AFFECTREGULATIE 1. Wat is zelfverwondend gedrag? 2. Hoe is het onderzoek opgezet? 3. Resultaten en klinische implicaties Zelfverwondend gedrag: Het opzettelijk toebrengen van

Nadere informatie

Aardbevingen en psychische klachten

Aardbevingen en psychische klachten Aardbevingen en psychische klachten (Karin Folkers, Klinisch Psycholoog) Jantien Mast, Verpleegkundig Specialist Peter Pijper en Coosje Klootwijk, verpleegkundigen Bouke Koopmans, psychiater Loppersum,

Nadere informatie

Rust roest, bewegen voor gezonder leven! Wat betekent dat voor de zorg aan ouderen? Dr Jita Hoogerduijn

Rust roest, bewegen voor gezonder leven! Wat betekent dat voor de zorg aan ouderen? Dr Jita Hoogerduijn Rust roest, bewegen voor gezonder leven! Wat betekent dat voor de zorg aan ouderen? Dr Jita Hoogerduijn Bewegen: de geest! Bewegen: het lichaam! 1: De enige zekerheid in ons beroep is de constante verandering

Nadere informatie

Suïcide bij ouderen in Nederland

Suïcide bij ouderen in Nederland Suïcide bij ouderen in Nederland 19-27 AJFM Kerkhof ajfm.kerkhof@psy.vu.nl www.kerkhofpsychotherapie.nl Afdeling Klinische Psychologie Vrije Universiteit Amsterdam 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 19 196 Suïcide

Nadere informatie

Zorgprogramma Angststoornissen

Zorgprogramma Angststoornissen Zorgprogramma Angststoornissen Doelgroep Het Zorgprogramma Angststoornissen is bedoeld voor volwassenen die een angststoornis hebben. Mensen met een angststoornis hebben last van angsten zonder dat daar

Nadere informatie

Acute deeltijdbehandeling

Acute deeltijdbehandeling Volwassen Acute deeltijd Acute deeltijdbehandeling Locatie Harderwijk Acute deeltijdbehandeling Locatie Harderwijk U bent aangemeld voor de acute deeltijdbehandeling bij GGz Centraal. Dat kan vragen oproepen.

Nadere informatie

Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie

Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie Risicotaxatie van suïcidaliteit in de acute gesloten Psychiatrie R.F.P. de Winter & W.J.G. Krijger Voorjaarscongres Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie Vrijdag 16 april 2010 MECC Maastricht Remco de

Nadere informatie

MIDDELENMISBRUIK + angststoornissen depressie

MIDDELENMISBRUIK + angststoornissen depressie MIDDELENMISBRUIK + angststoornissen depressie Enkele cijfers 17,9 % van de patiënten met een angststoornis lijdt aan een alcoholverslaving 19,4% van de alcoholverslaafden heeft een angststoornis (Addiction

Nadere informatie

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl

Psychiatrie. Therapieprogramma. www.catharinaziekenhuis.nl Psychiatrie Therapieprogramma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Het therapieprogramma... 3 Waarom groepstherapie?... 3 De groepsindeling... 4 De observatiegroep... 4 De behandelgroep... 4 Werkwijze therapeuten...

Nadere informatie

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining

Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining Mindfulness-Based Cognitieve Therapie (MBCT) Aandachttraining/Mindfulnesstraining 2 Deze folder geeft u informatie over Mindfulness-Based Cognitieve Therapie. Deze mindfulnesstraining wordt op de afdeling

Nadere informatie

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe?

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Effecten en Werkingsmechanismes van Cognitieve Therapie en Interpersoonlijke Therapie voor Depressie Dr. Lotte Lemmens Maastricht University Psychotherapie

Nadere informatie

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ

P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ P. de Beurs, psychiater en adviseur voor de IGZ Dilemma s bij risicotaxatie Risicotaxatie is een nieuw en modieus thema in de GGZ Veilige zorg is een illusie Hoe veiliger de zorg, hoe minder vrijheid voor

Nadere informatie

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Psychiatrisch Medische Unit (PMU)

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Psychiatrisch Medische Unit (PMU) PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Psychiatrisch Medische Unit (PMU) Psychiatrisch Medische Unit (PMU) U bent opgenomen op de psychiatrisch medische unit van het St. Antonius Ziekenhuis. De PMU is onderdeel van

Nadere informatie

Omgaan met zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag

Omgaan met zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag Omgaan met zelfbeschadiging en suïcidaal gedrag Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord

Nadere informatie

Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag

Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag Handleiding preventie en inschatting bij suïcidaal gedrag Algemene informatie Het is goed te weten dat depressie veel voorkomt onder jongeren. De cijfers laten ook een lichte stijging zien van geslaagde

Nadere informatie

Verslaving en de Geïntegreerde RichtlijnBehandeling persoonlijkheidsstoornissen. Hein Sigling, specialismeleider Verslaving.

Verslaving en de Geïntegreerde RichtlijnBehandeling persoonlijkheidsstoornissen. Hein Sigling, specialismeleider Verslaving. Verslaving en de Geïntegreerde RichtlijnBehandeling persoonlijkheidsstoornissen Hein Sigling, specialismeleider Verslaving. Hein Sigling juni 2008 Wat staat er over verslaving in de GRB? Middelenmisbruik

Nadere informatie

Depressief syndroom Persoonlijke Psychiatrie,

Depressief syndroom Persoonlijke Psychiatrie, Depressief syndroom Persoonlijke Psychiatrie, 21-6-2017 Jan Spijker, psychiater, hoogleraar Chronische Depressie, Radboud Universiteit Nijmegen hoofd programma depressie Pro Persona, Nijmegen Indeling

Nadere informatie

Samenvatting VLESP DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG. Multidisciplinaire richtlijn voor hulpverleners in de gezondheidszorg SAMENVATTING

Samenvatting VLESP DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG. Multidisciplinaire richtlijn voor hulpverleners in de gezondheidszorg SAMENVATTING VLESP DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG Multidisciplinaire richtlijn voor hulpverleners in de gezondheidszorg SAMENVATTING 1 DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG Multidisciplinaire richtlijn

Nadere informatie

CGW in de psychosezorg bezuiniging, investering of verrijking?

CGW in de psychosezorg bezuiniging, investering of verrijking? CGW in de psychosezorg bezuiniging, investering of verrijking? Petra Bervoets CGT bij psychose CGT werd al langer toegepast bij depressie en angst maar niet bij psychose Medio jaren 90 kwam CGT bij psychose

Nadere informatie

Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius

Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius Noden bij de opvang en doorverwijzing van psychiatrische patiënten in AZ Vesalius Ellen Beets 18 juni 2013 Inhoudstabel 1. Korte voorstelling AZ Vesalius 2. Psychologische dienst 3. Huidige zorgen en bestaande

Nadere informatie

Medische psychiatrische unit (MPU)

Medische psychiatrische unit (MPU) PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Medische psychiatrische unit (MPU) Unit B Medische Psychiatrische Unit (MPU) U bent opgenomen op de Medische Psychiatrische Unit van het St. Antonius Ziekenhuis. De MPU is onderdeel

Nadere informatie

Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/ Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag

Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/ Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag Marie Van Broeckhoven Anneleen Depaire Suïcidepreventiewerking DAGG Lommel 011/54.23.62 Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag 2 Wat? Multidisciplinaire richtlijn voor de detectie en behandeling

Nadere informatie

Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan.

Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan. Taxatie en beleid rondom suïcidaliteit op een gesloten acute opnameafdeling, een veiligheidsplan. maart 2015 Remco de Winter, maart 2015, veiligheidsplan rondom suïcidaliteit voor een gesloten acute opnameafdeling

Nadere informatie

Acute psychiatrie voor de acute internist. Joris J.B. van der Vlugt Ziekenhuis psychiater

Acute psychiatrie voor de acute internist. Joris J.B. van der Vlugt Ziekenhuis psychiater Acute psychiatrie voor de acute internist Joris J.B. van der Vlugt Ziekenhuis psychiater Inhoud Wilsbekwaamheid beoordeling Indicaties voor psychiatrische opname na TS Wilsonbekwaamheid Bij wilsonbekwaamheid

Nadere informatie

REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM

REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM REGIONAAL TUCHTCOLLEGE VOOR DE GEZONDHEIDSZORG TE AMSTERDAM Het college heeft het volgende overwogen en beslist omtrent de op 9 oktober 2014 binnengekomen klacht van: A, wonende te B, k l a a g s t e r,

Nadere informatie

Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis

Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis Leven met een borderline persoonlijkheidsstoornis Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook

Nadere informatie

Inhoud Inleiding DEEL 1 THEORIE 23

Inhoud Inleiding DEEL 1 THEORIE 23 Inhoud Inleiding 1 Waar dit boek over gaat 17 2 Waar dit boek niet over gaat 18 3 Een patiëntgerichte attitude 19 4 Doelgroep 20 5 Opzet van het boek en leeswijzer 20 Noten 21 Dank 21 Literatuur 22 DEEL

Nadere informatie

Marcoen Hopstaken, acteur Angela Zandbergen, actrice Yvo van de Velde, klinisch psycholoog / psychotherapeut lid Agendaraad NKO

Marcoen Hopstaken, acteur Angela Zandbergen, actrice Yvo van de Velde, klinisch psycholoog / psychotherapeut lid Agendaraad NKO Utrecht, 30 november 2017 Marcoen Hopstaken, acteur Angela Zandbergen, actrice Yvo van de Velde, klinisch psycholoog / psychotherapeut lid Agendaraad NKO Programma Introductie Welkom Programmalijnen NKO

Nadere informatie

Palliatieve zorg unit. Afdeling West 52

Palliatieve zorg unit. Afdeling West 52 Palliatieve zorg unit Afdeling West 52 Inleiding U bent opgenomen op de Palliatieve zorg unit van afdeling West 52. Wij realiseren ons dat de opname een ingrijpend moment is in uw leven. Wij willen dan

Nadere informatie

CLOSE HARMONY. Een reeks van vier avondlezingen over de bijdrage van een psychiatrisch ziekenhuis in de vernieuwde geestelijke gezondheidszorg

CLOSE HARMONY. Een reeks van vier avondlezingen over de bijdrage van een psychiatrisch ziekenhuis in de vernieuwde geestelijke gezondheidszorg CLOSE HARMONY Een reeks van vier avondlezingen over de bijdrage van een psychiatrisch ziekenhuis in de vernieuwde geestelijke gezondheidszorg dr. B. Serbruyns, dr. M. Claes en Kathleen Nieulandt DIALECTISCH

Nadere informatie

Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg

Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Drs. Geuk Schuur Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van

Nadere informatie

INTER-PSY Vechtdal Kliniek

INTER-PSY Vechtdal Kliniek Informatie voor verwijzers INTER-PSY Vechtdal Kliniek Polikliniek, deeltijdbehandeling en kliniek /opname Informatie voor verwijzers INTER-PSY Vechtdal Kliniek Algemene informatie INTER-PSY Vechtdal Kliniek

Nadere informatie

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag

Inleiding. A Case finding B Multifactoriële C Multifactoriële. Transfer van informatie bij ontslag Inleiding Het College van Geneesheren voor de dienst Geriatrie heeft in het kader van kwaliteitsverbeterende initiatieven de laatste jaren gewerkt rond het gebruik van assessment instrumenten. Aan de hand

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie

Interpersoonlijke psychotherapie Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe, psychotherapeut Opleider-supervisor NVGP en NVIPT De genezing van de krekel Geacht somber gevoel,

Nadere informatie

Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken

Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken Remco de Winter MD PhD, psychiater ParnassiaGroep, kennisdomeinleider acuut en verder oa onderzoeker VU & nationaal vertegenwoordiger IASP www.suicidaliteit.nl

Nadere informatie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie WELKOM 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie 1 Even voorstellen Lisette Spanjar Psycholoog Peter Holthuis Bedrijfsarts & vrijwilliger 2 Programma Wat doet 113Online? Cijfers en achtergronden Signalen

Nadere informatie

De CAMS Workshop REMCO DE WINTER, KD ACUUT DAG VAN DE INHOUD ROTTERDAM 29 SEPTEMBER

De CAMS Workshop REMCO DE WINTER, KD ACUUT DAG VAN DE INHOUD ROTTERDAM 29 SEPTEMBER De CAMS Workshop REMCO DE WINTER, KD ACUUT DAG VAN DE INHOUD ROTTERDAM 29 SEPTEMBER W W W. S U I C I D A L I T E I T. N L Disclosure belangen spreker Remco de Winter (potentiële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

Gezond verstand in de behandeling van borderlineproblematiek UITNODIGING

Gezond verstand in de behandeling van borderlineproblematiek UITNODIGING Gezond verstand in de behandeling van borderlineproblematiek UITNODIGING Vrijdag 10 februari 2006 Integratie van dialectische gedragstherapie (Linehan) en de lichaamsgeoriënteerde psychotherapie (Pesso)

Nadere informatie

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen

Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Mental Health First Aid Eerste hulp bij psychische problemen Catherine van Zelst Nicole van Erp Trimboscongres Een te gekke wijk 8 november 2017 Inhoud workshop Wat is MHFA? Het belang van MHFA Onderzoek

Nadere informatie

3 De G van Gebeurtenis 45 1 Verschillende soorten Gebeurtenissen 45 2 Keuze van te analyseren Gebeurtenissen: ernst en chronologie van de klacht 47

3 De G van Gebeurtenis 45 1 Verschillende soorten Gebeurtenissen 45 2 Keuze van te analyseren Gebeurtenissen: ernst en chronologie van de klacht 47 Voorwoord 9 Inleiding 11 1 Het G-schema 13 1 Het 4G-schema 13 2 Het 5G-schema: de functieanalyse 18 3 Het 5G-schema, SCEGS-model en Gevolgenmodel: overeenkomsten en verschillen 21 4 Het G-schema in het

Nadere informatie

Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs

Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs Preventie suïcide en tabak, alcohol en drugs Vormingsaanbod 2017 De Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg bieden binnen de provincie West-Vlaanderen ambulante hulp aan mensen met psychologische en/of

Nadere informatie