Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verantwoorde zorg in de palliatieve fase"

Transcriptie

1 Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Driekwart van de Nederlanders brengt de laatste fase van zijn leven door in een verpleeg- of verzorgingshuis, of met ondersteuning van thuiszorg. Verantwoorde zorg in een vertrouwde en veilige omgeving biedt deze cliënten een zo goed mogelijke kwaliteit van leven. Zorgverleners in uw organisatie doen er alles aan om Verantwoorde zorg te bieden. Voor het bieden van goede palliatieve zorg zijn specifieke kennis en vaardigheden nodig. Betrokkenheid, aandacht en deskundigheid zijn essentieel voor het geven van goede palliatieve zorg. Dat is ook de basis van Verantwoorde reguliere zorg. Het investeren in palliatieve zorg is daarom dubbel de moeite waard. Veertien collega-organisaties inventariseerden de mogelijkheden en verbeterpunten op het gebied van zorg in de palliatieve fase. In deze folder vindt u hun tips en praktische handreikingen.

2 Verantwoorde zorg ondersteunt de eigen regie en kwaliteit van leven van cliënten op de vier domeinen van lichamelijk en geestelijk welbevinden, woonomgeving en sociale participatie. De best mogelijke kwaliteit van leven Verantwoorde zorg is het ondersteunen van de kwaliteit van leven van cliënten door vakbekwame professionals in een professionele organisatie die de voorwaarden schept om deze zorg te verlenen. Het gaat niet om beperkingen, tekorten en aftakeling maar om ruimte voor het eigen levenspad. Dat sluit aan bij de uitgangspunten voor palliatieve zorg. Niet genezing is het doel, maar een zo hoog mogelijke kwaliteit van leven. Er is aandacht voor het lichamelijke én psychische welbevinden (ook spirituele aspecten). Palliatieve zorg is gebaseerd op een multidisciplinaire aanpak. Er is aandacht voor de naasten. Juist wanneer het levenseinde nadert, wordt vaak de essentie van zorgverlening helder. In deze kwetsbare fase voor de cliënt en zijn naasten gaat het vóór alles om kwaliteit van leven. Dus om die zorg waar de cliënt behoefte aan heeft en zich goed bij voelt. Dat is voor ieder individu verschillend. Reguliere zorg voor cliënten omvat curatieve zorg, ter ondersteuning van het lichamelijk welbevinden. Palliatieve zorg is zorg voor cliënten die een ziekte hebben waarvoor genezing niet meer mogelijk is en die uiteindelijk tot de dood zal leiden. Palliatieve zorg is daarmee onlosmakelijk verbonden met de zorg voor cliënten in verpleeg- en verzorgingshuizen en binnen de thuiszorg. Vooral in het verpleeghuis verblijven veel cliënten die ongeneeslijk ziek zijn, zoals dementerende ouderen. Voor hen gaat reguliere zorg geleidelijk over in palliatieve zorg gericht op verlichting en verzachting van lijden. Als de zorg alleen nog maar gericht is op dat laatste dan is sprake van de terminale fase. Dat is ook het uitgangspunt van Verantwoorde zorg. Palliatieve zorg is een bijzonder intensief onderdeel van Verantwoorde zorg. Zorgverleners hebben specifieke kennis en vaardigheden nodig om de cliënt in de palliatieve fase de best mogelijke kwaliteit van leven te bieden. Een professionele organisatie geeft hen daarvoor de mogelijkheden.

3 ActiZ heeft eind 2008 Walvis ConsultingGroep ingeschakeld om de knelpunten en achterliggende oorzaken boven tafel te krijgen die het verlenen van Verantwoorde palliatieve zorg in de weg staan. Medewerkers van zes verpleeghuizen, vier verzorgingshuizen en vier thuiszorgorganisaties hebben een aantal mogelijke verbeterpunten en ideeën op een rij gezet, zowel algemeen als specifiek voor een bepaald type instelling. Wij stellen deze beschikbaar voor de branche. Algemeen Veel van de verbetermogelijkheden die de medewerkers aan het onderzoek noemden, gelden voor alle typen organisaties in de VVT-sector. De cliënt en zijn naasten staan centraal Het lijkt zo vanzelfsprekend. Toch loopt dit verbeterpunt als een rode draad door de input van alle organisaties heen. Wat is daarvoor nodig? 1 Een visie op palliatieve zorg die breed gedragen wordt in de organisatie Een duidelijke visie is essentieel voor een goede samenwerking en continuïteit van de zorg. Wat verstaat u onder palliatieve zorg? Wanneer gaat reguliere zorg over in palliatieve zorg? Wat is de rol en verantwoordelijkheid van elke zorgverlener in het zorgproces? Hoe is het in- en externe overleg geregeld? Welke hulpmiddelen en instrumenten hebben de voorkeur? Op vindt u beleidsondersteunende informatie, zoals een definitie van palliatieve zorg en cijfers over vraag, aanbod en behoeften. Duidelijke afspraken geven rust voor alle partijen. In de palliatieve fase zal de nadruk bij medische en praktische verzorging soms verschuiven van doen naar laten : niet meer elke dag wassen bijvoorbeeld, of de medicatie verminderen. Dit is het moment om open te luisteren naar de cliënt en oog te hebben voor zijn manier van zingeving en rouwverwerking. 3 Deskundige zorgverleners Volgens de geraadpleegde organisaties is het belangrijk dat de zorgverleners de voornaamste symptomen kennen in de palliatieve fase (pijn, misselijkheid, braken en angst). Soms geef je de beste zorg met de handen op de rug en met veel aandacht voor de cliënt. Zorgverleners hebben niet alleen kennis nodig van symptomen en ziektebeelden, maar ook van emotionele en spirituele aspecten in het perspectief van het naderend levenseinde. Een deskundige zorgverlener met goede sociale vaardigheden weet de balans te vinden tussen de belangen van de cliënt en zijn naasten. Hij kent bovendien zijn eigen grenzen. Consultatieteams ondersteunen zorgverleners met hun gespecialiseerde kennis, en geven scholingen. Ook zijn er richtlijnen voor de palliatieve zorg ontwikkeld. U vindt hierover meer informatie op onder het thema palliatieve zorg, en op 2 Cliëntgerichte zorg inclusief aandacht voor de naasten Een wezenlijk onderdeel van de visie op palliatieve zorg is volgens de geraadpleegde organisaties dat er oog is voor individuele behoeften van de cliënt en zijn naasten. Zij hebben hun unieke geschiedenis, culturele achtergrond, wensen en verwachtingen. Vraaggericht werken betekent dat de zorgverlener in een vroeg stadium de verwachtingen met hen bespreekt in relatie tot de mogelijkheden.

4 Uit de analyse blijkt dat bij de verpleeghuizen enerzijds en de thuiszorg en verzorgingshuizen anderzijds specifieke thema s leven. We benoemen deze voor elk segment apart. Thuiszorg en verzorgingshuizen In de thuiszorg en verzorgingshuizen zijn verschillende disciplines betrokken bij de palliatieve zorg aan de cliënt. Omdat deze zorgverleners elkaar vaak niet kennen kan het onduidelijk zijn wie wat voor zorg levert. Wisselende zorgverleners betekent helaas vaak ook een alsmaar wisselend behandelbeleid. Dat is niet in het belang van de cliënt. Samen werkt het beter Om Verantwoorde zorg in de palliatieve fase te kunnen bieden is het nodig dat al deze verschillende zorgverleners elkaar tijdig informeren, tijdig consulteren en samen praktische afspraken maken over wie wat doet. De beeldvorming over elkaars kennis en sociale vaardigheden is een goed onderwerp voor een scholing met alle betrokken partijen samen, zodat men elkaar leert kennen en kennis uitwisselt. Verantwoorde zorg in de palliatieve fase betekent ook: één aanspreekpunt voor cliënt en zorgverleners, die alle zorg coördineert. Liefst iemand die een klik heeft met de cliënt en zijn naasten. Een goede planning van de zorg met een zo klein mogelijk team waarborgt de continuïteit van de zorg en garandeert de privacy van de cliënt het meest. Degene die coördineert kan ook zorgen voor een goede afstemming. Niet alleen met de cliënt en zijn naasten, maar met alle disciplines. Veel organisaties in de palliatieve zorg werken al samen en wisselen kennis uit in netwerken. U vindt ze op Van analyse naar plan van aanpak Medewerkers van veertien zorginstellingen inventariseerden, clusterden en prioriteerden in hun instelling zelf de mogelijkheden tot verbetering in de palliatieve fase. Vervolgens bekeken zij waar de knelpunten zaten (bijvoorbeeld in kennis, vaardigheden, attitude, samenwerking, de praktijkorganisatie of een combinatie van factoren). Ze gaven zelf aan hoe deze knelpunten op te lossen zijn. Voor het belangrijkste verbeterpunt maakten ze een plan van aanpak. U vindt uitgebreide informatie van de veertien analyses met tips voor verbeterpunten op het ledengedeelte van De methodiek Van analyse naar plan van aanpak is geëvalueerd. De deelnemers waren hierover enthousiast. Op de website van Walvis ConsultingGroep vindt u meer informatie over de methodiek.

5 Verpleeghuizen De belangrijkste tip vanuit de verpleeghuizen is: geef aandacht aan de zorgverlener. In verpleeghuizen verzorgen zij veel cliënten in de palliatieve fase. De zorgverleners worden geconfronteerd met ernstig lijden en sterfgevallen. Ook de familie van de cliënt heeft in deze fase intensieve aandacht nodig. Zorg voor de zorgverleners Het werk in een verpleeghuis vergt veel; de emotionele belasting van de zorgverlener is groot. Als het levenseinde nadert, komen vaak lang onderdrukte thema s boven bij de cliënt en zijn naasten. De zorgverlener kan hen daarbij het beste ondersteunen als zij zich bewust is van haar eigen emoties en grenzen. Een professionele organisatie geeft de zorgverlener de ruimte om de emotionele aspecten van het werk te verwerken, bijvoorbeeld in de vorm van intervisie of supervisie. Geestelijk verzorgers staan in verpleeghuizen klaar voor de cliënt en zijn naasten. Zij kunnen ook een belangrijke rol vervullen bij de begeleiding van de zorgverleners. Met palliatieve zorg aan de slag in uw organisatie Verantwoorde zorg in de palliatieve fase staat door het onderzoek op de agenda bij de veertien betrokken organisaties. Met deze folder willen wij ook u inspireren om aan de slag te gaan in uw eigen organisatie. De deelnemers aan het onderzoek geven u daarbij als laatste tip: Verantwoorde zorg in de palliatieve fase begint bij een goede, projectmatige aanpak, een duidelijk omschreven visie, goede afspraken over de investering in tijd en geld, en draagvlak in de organisatie. Zo ondersteunt u uw vakbekwame zorgverleners optimaal bij het verlenen van zorg die gericht is op de behoeften en wensen van de cliënt en zijn naasten. Deze folder geeft slechts een samenvatting van de vele tips en handreikingen die uw collega s in het onderzoek hebben verzameld. Een volledig overzicht van de onderzoeksresultaten vindt u op het ledengedeelte van Voor meer informatie en vragen over het onderzoek kunt u bellen met het team Cliënt, kwaliteit en informatie van ActiZ, (030) Informatie over een andere studie die in het kader van palliatieve zorg is uitgevoerd, namelijk interculturele palliatieve zorg, vindt u eveneens op het ledengedeelte van

6 Het onderzoek is uitgevoerd met subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn, en Sport uit het Plan van aanpak Palliatieve zorg. Colofon Onderzoek Anja Moonen en Maaike Veenvliet, Walvis ConsultingGroep, De Bilt Ontwerp Cascade visuele communicatie, Amsterdam Druk Libertas, Bunnik Publicatienummer: ActiZ Oudlaan GA Utrecht Postbus RG Utrecht Telefoon (030) Fax (030) PUBLICATIEDATUM: FEBRUARI 2009 ActiZ, 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van ActiZ.

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase

Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Verantwoorde zorg in de palliatieve fase Ondersteunen van kwaliteit van leven Achtergrondinformatie, adviezen en tips voor zorgondernemers, managers en zorgverleners Het project Verantwoorde zorg in de

Nadere informatie

Als genezing niet meer mogelijk is

Als genezing niet meer mogelijk is Algemeen Als genezing niet meer mogelijk is www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG043 / Als genezing niet meer mogelijk is / 06-10-2015 2 Als

Nadere informatie

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg?

Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? Wat is palliatieve zorg? Waar denk je aan bij palliatieve zorg? 2 Definitie Palliatieve zorg (WHO 2002) Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van leven verbetert van patiënten en hun naasten,

Nadere informatie

Kraamzorg: krachtige verbinder in de geboortezorg. Visie ActiZ op geboortezorg

Kraamzorg: krachtige verbinder in de geboortezorg. Visie ActiZ op geboortezorg Kraamzorg: krachtige verbinder in de geboortezorg Visie ActiZ op geboortezorg Inleiding Met deze visie nemen ActiZ-kraamzorgorganisaties stelling in de discussie rond de organisatie van de geboortezorg.

Nadere informatie

Interculturele palliatieve zorg

Interculturele palliatieve zorg Interculturele palliatieve zorg vraaggericht en individueel Steeds meer zorgvragers hebben een allochtone achtergrond. Veel zorgorganisaties richten zich op zorgverlening aan deze nieuwe Nederlanders.

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word...

Wat als ik niet meer beter word... Wat als ik niet meer beter word... 1 Deze folder is bedoeld voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en voor hen die betrokken zijn bij een ziek familielid of een andere zieke naaste waarvan het levenseinde

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word?

Wat als ik niet meer beter word? Wat als ik niet meer beter word? Als u te horen heeft gekregen dat u niet meer kunt genezen, is dat een harde boodschap. Deze boodschap roept veel vragen op, zoals: Deze folder is bedoeld voor mensen die

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg

Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg Ongeneeslijk ziek en dan.? Kennis delen, betere zorg Deventer 26-03-2013 Inhoud presentatie doel van de avond wat is palliatieve zorg? Cijfers overeenkomsten en verschillen knelpunten palliatieve zorg

Nadere informatie

Normen in het Netwerk

Normen in het Netwerk Normen in het Netwerk 1. Inleiding Het Netwerk Palliatieve Zorg de Liemers kent als doelstelling de kwaliteit, de inhoud en de organisatie van de palliatieve zorg in de regio te verbeteren. Door de netwerkpartners

Nadere informatie

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg

Als je weet dat je niet meer beter wordt. Palliatieve zorg 00 Als je weet dat je niet meer beter wordt Palliatieve zorg Het is moeilijk voor u en uw naasten om te horen dat u niet meer beter wordt. Er is geen genezing meer mogelijk voor uw ziekte. Maar er is nog

Nadere informatie

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU)

Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding (PZU) Afdeling 3.37 interne geneeskunde Locatie Veldhoven Unit voor palliatieve zorg en symptoombestrijding U bent of wordt opgenomen op de unit voor palliatieve

Nadere informatie

Palliatieve zorgafdeling. Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase

Palliatieve zorgafdeling. Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase Palliatieve zorgafdeling Kwaliteit van leven, ook in de laatste levensfase V 1.0_ 2013 Het is belangrijk een mens Om je heen te hebben... die je niet alleen hoort, maar ook naar je luistert die niet alleen

Nadere informatie

Van systemen naar mensen: ERAI deelnemers bewijzen dat het kan! (maar de systemen bewegen niet mee)

Van systemen naar mensen: ERAI deelnemers bewijzen dat het kan! (maar de systemen bewegen niet mee) Van systemen naar mensen: ERAI deelnemers bewijzen dat het kan! (maar de systemen bewegen niet mee) Het experiment regelarm werken in de zorg werd aan alle kanten enthousiast omarmd. Minder regels zou

Nadere informatie

Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg

Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg Netwerk palliatieve terminale zorg in Oostelijk Zuid-Limburg Visie op Palliatieve Terminale Zorg in Oostelijke Zuid-Limburg en de rol van het netwerk PTZ Inleiding Mensen die terminaal zijn terminale patiënten

Nadere informatie

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis

Waar vindt terminale zorg plaats? Terminale zorg bij u thuis Terminale Zorg Wanneer u en uw naasten deze folder onder ogen krijgen, heeft u van uw behandelend arts te horen gekregen dat u ongeneeslijk ziek bent en uw levensverwachting beperkt is. De behandeling

Nadere informatie

Signalering in de palliatieve fase

Signalering in de palliatieve fase 17 maart 2015 Signalering in de palliatieve fase Denk- en werkmethode voor verzorgenden Karin Willemse Gespecialiseerd wijkverpleegkundige Oncologie & Palliatieve zorg Consulent palliatieve zorg NHN en

Nadere informatie

1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4.

1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4. Versie 2-16 2 1 Onze zorg voor uw laatste levensfase... 4 2 Palliatieve zorg; een mantel... 4 3 Palliatieve zorg afdeling... 5 4 Stervensfase... 5 4.1 Zorgpad Stervensfase... 5 4.2 De cliënt als regisseur...

Nadere informatie

Keten Palliatieve Zorg

Keten Palliatieve Zorg Keten Palliatieve Zorg Wat is palliatieve zorg? Palliatieve zorg begint wanneer iemand te horen heeft gekregen dat hij/zij ongeneeslijk ziek is en behandeling niet meer mogelijk is. Dat is een harde boodschap

Nadere informatie

Palliatieve zorg in de eerste lijn. Ruben S. van Coevorden, huisarts IKA Consulent palliatieve zorg

Palliatieve zorg in de eerste lijn. Ruben S. van Coevorden, huisarts IKA Consulent palliatieve zorg Palliatieve zorg in de eerste lijn Ruben S. van Coevorden, huisarts IKA Consulent palliatieve zorg Palliatieve zorg Geen Cure, maar Care streven naar een comfortabel einde Als genezing niet meer mogelijk

Nadere informatie

Visie : Palliatieve zorgen

Visie : Palliatieve zorgen Indien op een gegeven ogenblik een curatieve therapie geen hulp meer brengt en de mens zich geconfronteerd ziet met het onvermijdelijke, wordt hij bevangen door angst en pijn. Het is moeilijk om dragen,

Nadere informatie

Signaleren, volgen en verdiepen. Werk in uitvoering

Signaleren, volgen en verdiepen. Werk in uitvoering Signaleren, volgen en verdiepen Werk in uitvoering Everlien de Graaf Verpleegkundige, Verplegingswetenschapper, Promovenda Hospicezorg & Symptomen en klachten van patiënten Expertise centrum Palliatieve

Nadere informatie

Zorgvuldig handelen rond het levenseinde

Zorgvuldig handelen rond het levenseinde Zorgvuldig handelen rond het levenseinde Zo uniek als mensen Moeilijke beslissingen rond de laatste levensfase Met deze folder willen wij u informeren over het levenseindebeleid van Vivantes Zorggroep.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname

Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Project Versterking van Palliatieve Zorg in Suriname Ernstig zieke mensen voor wie geen genezing meer mogelijk is, willen de laatste fase van hun leven graag thuis doorbrengen in hun eigen vertrouwde omgeving.

Nadere informatie

Riwis Thuiszorg. gemeente Brummen

Riwis Thuiszorg. gemeente Brummen Riwis Thuiszorg gemeente Brummen Thuiszorg Riwis Zorg & Welzijn Zelfstandig wonen in een vertrouwde omgeving is voor ieder mens belangrijk. Een ziekte, thuiskomst vanuit een ziekenhuis of een lichamelijke

Nadere informatie

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan

Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Zorgleefplan, ondersteuningsplan en begeleidingsplan Methodisch werken met zorgleefplan, ondersteuningsplan of begeleidingsplan Om goede zorg en/of ondersteuning te kunnen geven aan een cliënt is het werken

Nadere informatie

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek.

Azora Advies- en behandelcentrum. Wanneer maak ik een afspraak? Meer weten? Azora. Zo zorgen we voor elkaar in de Achterhoek. Azora Advies- en behandelcentrum Industrieweg 115, 7061 AP Terborg T (0315) 33 81 11 E behandelcentrum@azora.nl I www.azora.nl Meer weten? Wanneer maak ik een afspraak? Het Azora Advies- en behandelcentrum

Nadere informatie

Van taak naar resultaat. Resultaatgerichte functiebeschrijvingen: Focus op de klant

Van taak naar resultaat. Resultaatgerichte functiebeschrijvingen: Focus op de klant Van taak naar resultaat Resultaatgerichte functiebeschrijvingen: Focus op de klant De uitdagingen van deze tijd De VVT-sector staat voor grote uitdagingen. De zorgvraag neemt toe en verandert bovendien

Nadere informatie

Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers

Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers Samen zorgen Informatie voor mantelzorgers www.szr.nl SZR vindt de inbreng van een mantelzorger erg belangrijk. U kent uw naaste/familie en weet hoe hij of zij de zorg het liefst wil ontvangen. Tips voor

Nadere informatie

Beleid rondom het levenseinde

Beleid rondom het levenseinde Beleid rondom het levenseinde V1_2012 Inleiding Veel van onze cliënten zijn op vergevorderde leeftijd en dan komt het levenseinde dichterbij. Omdat veel cliënten binnen de muren van onze organisatie overlijden

Nadere informatie

Alle medewerkers zijn professioneel en erg vriendelijk.

Alle medewerkers zijn professioneel en erg vriendelijk. Wonen Thuis Expert WONEN THUIS EXPERT Alle medewerkers zijn professioneel en erg vriendelijk. De RSZK biedt zorg en diensten aan mensen die vanwege hun leeftijd, ziekte of een beperking in meer of mindere

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Wat vinden uw bewoners van de zorg?

Wat vinden uw bewoners van de zorg? Wat vinden uw bewoners van de zorg? Prismantonderzoek naar ervaringen met de zorg in uw instelling (verzorgingshuis) L.G. Bosman dr. D.H.M. Frijters drs. J.J.M. Geraets K.D. Hekkert, MSc. D.J. Homberg,

Nadere informatie

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg

Tijd voor de dood. Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen. Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Beleidsnotitie Palliatieve Zorg Tijd voor de dood Stilstaan bij en tijd nemen voor de dood Oprecht en stap voor stap afscheid nemen Beleidsnotitie Tijd voor de dood Auteur(s) A.Trienekens Datum September

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Palliatieve zorg. Palliatieve zorg 1

Patiënteninformatie. Palliatieve zorg. Palliatieve zorg 1 Patiënteninformatie Palliatieve zorg Palliatieve zorg 1 Palliatieve zorg Palliatief team Martini Ziekenhuis Telefoon: (050) 524 5610 E-mail: palliatiefteam@mzh.nl Inleiding Palliatieve zorg is de zorg

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase

Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Carinova Zorg en ondersteuning in de laatste levensfase Vertrouwd dichtbij www.carinova.nl Wat is palliatieve zorg? Speciaal voor mensen die ongeneeslijk ziek zijn en de laatste fase van hun leven doormaken,

Nadere informatie

aandacht en zorg in laatste levensfase

aandacht en zorg in laatste levensfase aandacht en zorg in laatste levensfase *Palliatieve zorg komt van palliare, wat verzachten betekent. Hoe gaat u verder met uw leven als u niet meer beter wordt? Deze informatie is bedoeld voor mensen die

Nadere informatie

Rapport sluiting verzorgingshuizen

Rapport sluiting verzorgingshuizen Rapport sluiting verzorgingshuizen ActiZ is een ondernemende branchevereniging die haar leden faciliteert om een gezonde onderneming te kunnen exploiteren die hoogwaardige zorg en ondersteuning biedt.

Nadere informatie

SAMEN IN GESPREK OVER ETHISCHE VRAAGSTUKKEN

SAMEN IN GESPREK OVER ETHISCHE VRAAGSTUKKEN WAT VINDT U BELANGRIJK? SAMEN IN GESPREK OVER ETHISCHE VRAAGSTUKKEN LEVEN OP EEN MANIER DIE BIJ U PAST Wat heeft u nodig om te kunnen leven op een manier die bij u past? Om u te leren kennen, gaan we met

Nadere informatie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Dementie Inzicht Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Colofon 2015 SAAM Uitgeverij, Hillegom Auteurs M. A. van der Ploeg A. J. de Mooij Illustraties E. E. ten Haaf Vormgeving Design4Media,

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

Tijdig spreken over het levenseinde

Tijdig spreken over het levenseinde Tijdig spreken over het levenseinde foto (c) Ben Biondina voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl Cliëntenbrochure van Goedleven foto (c) Jan Kooren voor DNA-beeldbank op www.laatzeelandzien.nl 1.

Nadere informatie

palliatieve zorg Nieuwsbrief Nummer 02 - juni 2009

palliatieve zorg Nieuwsbrief Nummer 02 - juni 2009 Nieuwsbrief palliatieve zorg Het Platform palliatieve zorg informeert betrokkenen bij de palliatieve zorg over nieuwe ontwikkelingen en interessante praktijkvoorbeelden. Er kwamen enthousiaste reacties

Nadere informatie

Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg. Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal

Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg. Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal Zicht op goede voorbeelden palliatieve zorg Jetty Zuidema, senior adviseur palliatieve zorg Kennismarkt, 8 oktober 2015, Nijverdal Programma Palliatieve zorg ontwikkelingen Uitdagingen pz binnen VG-sector

Nadere informatie

Signalering in de palliatieve fase

Signalering in de palliatieve fase Utrecht, mei 2011 Signalering in de palliatieve fase Denk- en werkmethode voor verzorgenden Marja de Jong Jeroen Joosten Palliatieve zorg Als genezing van zorgvrager niet meer mogelijk is Gericht op voorkomen

Nadere informatie

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5

DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 9.2.3.5 Zorgleefplan brochure bronnen www.loc.nl, (LOC, zeggenschap in de zorg is de koepelorganisatie van de cliëntenraden van de sectoren verpleging en verzorging,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Palliatieve zorg Ziekenhuis breed en in de keten

PATIËNTEN INFORMATIE. Palliatieve zorg Ziekenhuis breed en in de keten PATIËNTEN INFORMATIE Palliatieve zorg Ziekenhuis breed en in de keten Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de palliatieve zorg. Wat is palliatieve terminale

Nadere informatie

Tussentijds verslag experiment screen to screen

Tussentijds verslag experiment screen to screen Tussentijds verslag experiment screen to screen Rapportage Januari, 2006 J.T. Bos A.L. Francke Postadres Postbus 8258, 3503 RG Utrecht Bezoekadres Oudlaan 4, 3515 GA Utrecht www.actiz.nl 1 T (030) 273

Nadere informatie

Regioprotocol palliatieve zorg (2.0)

Regioprotocol palliatieve zorg (2.0) Regioprotocol palliatieve zorg (2.0) Samenwerkingsverband voor transmurale zorg in het Rivierengebied Het regioprotocol is een kwaliteitskader dat de voorwaarden beschrijft waaraan een organisatie/instelling

Nadere informatie

Palliatieve sedatie 14 oktober 2015. Margot Verkuylen Specialist ouderengeneeskunde www.margotverkuylen.nl

Palliatieve sedatie 14 oktober 2015. Margot Verkuylen Specialist ouderengeneeskunde www.margotverkuylen.nl Palliatieve sedatie 14 oktober 2015 Margot Verkuylen Specialist ouderengeneeskunde www.margotverkuylen.nl Palliatieve sedatie in het hospice Veel kennis en ervaring Wat weten we over de praktijk? Dilemma

Nadere informatie

Na ontslag uit het ziekenhuis

Na ontslag uit het ziekenhuis Na ontslag uit het ziekenhuis U bent opgenomen op de afdeling Interne Geneeskunde, Infectieziekten, Endocrinologie en Reumatologie in Rijnstate en gaat binnenkort weer naar huis. In deze folder geven wij

Nadere informatie

Waar kunt u heen als u kanker hebt?

Waar kunt u heen als u kanker hebt? Oncologiecentrum Waar kunt u heen als u kanker hebt? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Waar kunt u terecht als u kanker hebt?... 3 Overzicht hulpverleners binnen het Catharina Kanker Instituut... 3 Extern...

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek: samen uw zorg tijdig plannen Uw specialist heeft u verteld dat u ongeneeslijk ziek bent. Niet meer kunnen genezen is een bericht met ingrijpende gevolgen en het valt niet mee om hier

Nadere informatie

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

Palliatieve zorg. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden Palliatieve zorg Ondersteuning als genezing niet meer mogelijk is Informatie voor patiënten F1023-1163 oktober 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan

Nadere informatie

Workshop communicatie

Workshop communicatie Workshop communicatie Feedback is collegiale ondersteuning of toch niet? Wat wil de beroepsvereniging betekenen voor Verzorgenden en Verpleegkundigen? Wij willen onze beroepsgroepen in staat stellen hun

Nadere informatie

Thuiszorg. Pieter van Foreest Zorg Thuis. Zo lang mogelijk Thuis...

Thuiszorg. Pieter van Foreest Zorg Thuis. Zo lang mogelijk Thuis... Thuiszorg Pieter van Foreest Zorg Thuis Zo lang mogelijk Thuis... Welkom bij Pieter van Foreest Wij willen u van harte welkom heten bij Pieter van Foreest. Iedereen wil het liefst zo lang mogelijk zelfstandig

Nadere informatie

Palliatieve zorg tot en met 2016 en dan nu verder..

Palliatieve zorg tot en met 2016 en dan nu verder.. Palliatieve zorg tot en met 2016 en dan nu verder.. Een persoonlijke impressie van Wil Hoek Netwerkcoordinator van 2002 tot 2017 in Groningen en Friesland ( 8 netwerken) Ligare 16 maart 2017 Gesprekspunten:

Nadere informatie

De cliënt centraal, maar hoe? Samenwerking tussen zorgmedewerkers, de cliënt en diens naasten in de ouderenzorg.

De cliënt centraal, maar hoe? Samenwerking tussen zorgmedewerkers, de cliënt en diens naasten in de ouderenzorg. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Koopmans, L., Damen, N., Wagner, C. De cliënt centraal, maar hoe? Samenwerking tussen zorgmedewerkers, de cliënt en diens

Nadere informatie

Als t leven niet meer zo rooskleurig is Euthanasiewens bij M. Parkinson Rol voor jou als hulpverlener?

Als t leven niet meer zo rooskleurig is Euthanasiewens bij M. Parkinson Rol voor jou als hulpverlener? Als t leven niet meer zo rooskleurig is Euthanasiewens bij M. Parkinson Rol voor jou als hulpverlener? Parkinsonnet jaarcongres 2013 Y.G. van Ingen, specialist ouderengeneeskunde Leerdoelen Wat is euthanasie

Nadere informatie

Wanneer genezing niet meer mogelijk is. Palliatieve zorg en consultatie

Wanneer genezing niet meer mogelijk is. Palliatieve zorg en consultatie Wanneer genezing niet meer mogelijk is Palliatieve zorg en consultatie Even voorstellen Stichting Sint Annaklooster is een brede zorginstelling in Eindhoven en Helmond. Met een op maat gesneden aanbod

Nadere informatie

Kiezen of delen? Perspectieven voor ondernemers in de eerstelijnszorg

Kiezen of delen? Perspectieven voor ondernemers in de eerstelijnszorg Kiezen of delen? Perspectieven voor ondernemers in de eerstelijnszorg Geïntegreerde eerstelijnszorg in wijken biedt een zeer kansrijke toekomst. Bent u klaar voor die toekomst? Welke rol wilt u spelen?

Nadere informatie

Signaleren, monitoren en screenen. Everlien de Graaf. Palliatieve zorg

Signaleren, monitoren en screenen. Everlien de Graaf. Palliatieve zorg Signaleren, monitoren en screenen Werk in uitvoering Everlien de Graaf Verpleegkundige, verplegingswetenschapper, Promovenda Hospicezorg & Symptomen en klachten van patiënten Expertise centrum Palliatieve

Nadere informatie

Palliatief Consult Team

Palliatief Consult Team Palliatief Consult Team Voor wie is deze folder bedoeld Deze folder is bedoeld voor patiënten en hun naasten voor wie het Palliatief Consult Team (PCT) in consult is gevraagd door de behandelend arts.

Nadere informatie

Ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking

Ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking Keuzedeel mbo Ouder wordende mensen met een verstandelijke beperking behorend bij één of meerdere kwalificaties mbo Op dit moment is een wijziging van de WEB in voorbereiding waarmee de positie van keuzedelen

Nadere informatie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie

Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Dag van de Dementiezorg 2016 Palliatieve zorg bij dementie Workshop Paul Vogelaar, verpleegkundig expert palliatieve zorg en pijn Lux Nova, palliatieve zorg & training 2 Work-shoppen 3 Dementie Combinatie

Nadere informatie

Polikliniek Hartfalen

Polikliniek Hartfalen Cardiologie Polikliniek Hartfalen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Werkwijze polikliniek Hartfalen... 3 Behandeling en begeleiding... 3 Hartfalenverpleegkundige... 4 Wat kan de hartfalenverpleegkundige

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie. Minisymposium SKB 19 december 2013

Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie. Minisymposium SKB 19 december 2013 Project Transmurale Palliatieve Zorg & Schokbrekers in de communicatie Minisymposium SKB 19 december 2013 Hoeveel patiënten heeft u nu in behandeling (of verzorgje nu op de afdelingof thuis) waarbij het

Nadere informatie

Even voorstellen. Annette aan de Stegge, wijkverpleegkundige bij ZorgAccent Jorieke Poppink wijkverpleegkundige bij ZorgAccent

Even voorstellen. Annette aan de Stegge, wijkverpleegkundige bij ZorgAccent Jorieke Poppink wijkverpleegkundige bij ZorgAccent Even voorstellen Annette aan de Stegge, wijkverpleegkundige bij ZorgAccent Jorieke Poppink wijkverpleegkundige bij ZorgAccent Wat is palliatieve zorg Palliatie komt van het Latijnse woord Pallium en betekent

Nadere informatie

Eigen regie een sociaal begrip

Eigen regie een sociaal begrip Eigen regie een sociaal begrip Sleutel in de transitie naar echte participatie Position paper eigen regie juli 2014 Eigen regie: een sociaal begrip Al doende het leven ontdekken Het vermogen je leven te

Nadere informatie

Zorgpad Stervensfase

Zorgpad Stervensfase Zorgpad Stervensfase de laatste stand van zaken Lia van Zuylen, internist-oncoloog Kenniscentrum Palliatieve Zorg Erasmus MC, Rotterdam Inhoud Belang markering stervensfase Zorgpad Stervensfase Nieuwe

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek, wat kan ik verwachten?

Ongeneeslijk ziek, wat kan ik verwachten? Ongeneeslijk ziek, wat kan ik verwachten? E E N P R A K T I S C H E G I D S O V E R Z O R G I N D E L A AT S T E L E V E N S FA S E Integraal Kankercentrum West Het Integraal Kankercentrum West (IKW) is

Nadere informatie

Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland

Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland September 2011 Werkgroep Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg Regio Zuid-Gelderland Beleidsplan : Samenwerken aan Spirituele Zorg binnen de Palliatieve Zorg I. Achtergrond De palliatieve zorg ontwikkelt

Nadere informatie

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (A.J.E. de Veer, R. Verkaik & A.L. Francke. Stagiairs soms slecht voorbereid op praktijk. Zorgverleners over de aansluiting

Nadere informatie

CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG. Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit

CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG. Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit CULTUURSENSITIVITEIT IN DE KANKERZORG Door Naziha Maher, projectcoördinator diversiteit 27 mei 2016 MIJN CULTUUR IS DE JOUWE NIET, MAAR DAAROM NIET MINDER WAARD!! ZORGVERLENING IS CULTUREEL GEKLEURD Model

Nadere informatie

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1

Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis in de laatste levensfase 1 Beschrijving werkwijze 1 Gebaseerd op de eindevaluatie Vrijwilligersondersteuning in het verzorgings- en verpleeghuis

Nadere informatie

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT

HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT HOE U DE SAMENWERKING MET MANTELZORGERS VERBETERT Tips voor professionals die voor thuiswonende ouderen zorgen ZORGNETWERK VAN EEN KWETSBARE OUDERE Team van verpleegkundigen en verzorgenden Partner 1 2

Nadere informatie

Q&A s palliatieve zorg voor professionals

Q&A s palliatieve zorg voor professionals Q&A s palliatieve zorg voor professionals Inhoud Wat is palliatieve zorg?... 2 Wanneer begint palliatieve zorg?... 2 Wanneer eindigt palliatieve zorg?... 2 Waar kunnen cliënten de zorg ontvangen?... 2

Nadere informatie

Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild. volwassenen pallatieve terminale zorg

Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild. volwassenen pallatieve terminale zorg Informatieboekje Berkenrode, palliatieve zorg GGz Centraal, Zon & Schild volwassenen pallatieve terminale zorg Inhoudsopgave Inleiding 2 Palliatieve unit locatie Zon & Schild 2 Visie en uitgangspunten

Nadere informatie

CONCEPT. Scholing Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen. Sandra van den Hof, netwerkcoördinator Palliatieve zorg. Definitief, juni 2017

CONCEPT. Scholing Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen. Sandra van den Hof, netwerkcoördinator Palliatieve zorg. Definitief, juni 2017 CONCEPT Scholing Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen Sandra van den Hof, netwerkcoördinator Palliatieve zorg 2018 Definitief, juni 2017 Scholing Palliatieve zorg voor verpleegkundigen 2018 Duur van

Nadere informatie

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg

Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg Handleiding voor het invullen van het Overdrachtsdocument palliatieve zorg A. Algemeen Proactieve zorgplanning: markering Het palliatief overdrachtsdocument is bedoeld voor palliatieve patiënten. Vaak

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Nicolien van Halem Sjaak Groot. Planmatig zorg verlenen

Nicolien van Halem Sjaak Groot. Planmatig zorg verlenen Nicolien van Halem Sjaak Groot Planmatig zorg verlenen Nicolien van Halem Sjaak Groot Planmatig zorg verlenen Houten 2014 ISBN 978-90-368-0587-2 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media

Nadere informatie

Basisarrangement 10. Beschermd verblijf met intensieve palliatief-terminale zorg CIZ-indicatie: zorgzwaartepakket 10 (ZZP VV10)

Basisarrangement 10. Beschermd verblijf met intensieve palliatief-terminale zorg CIZ-indicatie: zorgzwaartepakket 10 (ZZP VV10) Basisarrangement 10 Beschermd verblijf met intensieve palliatief-terminale zorg CIZ-indicatie: zorgzwaartepakket 10 (ZZP VV10) Voor elkaar WoonZorgcentra Haaglanden basisarrangement 10 Dit basisarrangement

Nadere informatie

Wat als ik niet meer beter word

Wat als ik niet meer beter word Wat als ik niet meer beter word moeilijke keuzes & beslissingen rondom levenseinde Manon Boddaert Arts palliatieve geneeskunde Consulent en adviseur IKNL Antoon van Dijck Palliatieve zorg is integrale

Nadere informatie

Thuiszorg. Thuiszorg op maat, voor iedereen

Thuiszorg. Thuiszorg op maat, voor iedereen Thuiszorg Thuiszorg op maat, voor iedereen De meeste mensen willen zo lang mogelijk zelfstandig thuis wonen in de eigen omgeving, en als het nodig is, met hulp van thuiszorg. Pas wanneer dat niet meer

Nadere informatie

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film

Mantelzorg bij kleinschalig wonen. Handreiking bij film Mantelzorg bij kleinschalig wonen Handreiking bij film Colofon Datum: september 2012 Auteurs: Ilse de Bruijn (MOVISIE) en Nienke Blijham (Vilans) Met medewerking van: De Rinnebeek (locatie van zorgorganisatie

Nadere informatie

Mantelzorgbeleid. Inleiding. Definitie

Mantelzorgbeleid. Inleiding. Definitie Mantelzorgbeleid Inleiding Een goede relatie tussen de cliënt, de mantelzorger en de medewerker(s) van SigmaZorg draagt bij aan het leveren van kwalitatief verantwoorde zorg. Kwaliteit van leven wordt

Nadere informatie

AFKORTINGEN IN TABELLEN

AFKORTINGEN IN TABELLEN VERANTWOORDING Dit document bevat de tabellen waarop het volgende artikel gebaseerd is: Veer, A.J.E. de, Francke, A.L. Verpleegkundigen positief over bevorderen van zelfmanagement. TVZ: Tijdschrift voor

Nadere informatie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie

De Lastmeter. Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 00 De Lastmeter Hoeveel last heeft u van problemen, klachten en zorgen? Oncologie 1 Kanker is een ziekte die uw leven ingrijpend kan verstoren. De ziekte en behandeling kunnen niet alleen lichamelijke

Nadere informatie

> Zorgaanbod voor mensen met de ziekte van Parkinson. Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling

> Zorgaanbod voor mensen met de ziekte van Parkinson. Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling > Zorgaanbod voor mensen met de ziekte van Parkinson Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling Wonen, (thuis)zorg en dagbehandeling 2 Inleiding Deze folder geeft informatie over het zorgaanbod van MeanderGroep

Nadere informatie

Alles voor dementie Zorg in elke fase

Alles voor dementie Zorg in elke fase Alles voor dementie Zorg in elke fase Als vergeten gewoon wordt Dementie is, voor alle betrokkenen en in alle fasen, een ingrijpende ziekte. Na de diagnose is er schrik en verwarring. U zult veel vragen

Nadere informatie

Palliatieve zorg. 1. Wat is palliatieve zorg? 1.1 Definitie WHO 2002

Palliatieve zorg. 1. Wat is palliatieve zorg? 1.1 Definitie WHO 2002 Palliatieve zorg 1. Wat is palliatieve zorg? 1.1 Definitie WHO 2002 De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft in 2002 een vernieuwde definitie van palliatieve zorg opgesteld: "Palliatieve zorg bevordert

Nadere informatie

Feiten en cijfers mantelzorg

Feiten en cijfers mantelzorg Feiten en cijfers mantelzorg Hieronder leest u de meest belangrijke feiten en cijfers op het gebied van mantelzorg in Nederland uit het SCP-rapport 'Informele hulp: wie doet er wat?' (2015). Aantal mantelzorgers

Nadere informatie

WELKOM BIJ LUCIVER! Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen. Laat het ons horen. Wij staan graag voor u klaar!

WELKOM BIJ LUCIVER! Heeft u na het lezen van deze brochure nog vragen. Laat het ons horen. Wij staan graag voor u klaar! WELKOM BIJ LUCIVER! LuciVer is een kleinschalige organisatie voor welzijn, zorg en wonen. Wij zijn er voor ouderen die door verlies van lichamelijke en/of geestelijke mogelijkheden zorg of ondersteuning

Nadere informatie

Omgaan met levensvragen van ouderen. Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg

Omgaan met levensvragen van ouderen. Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Omgaan met levensvragen van ouderen Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Omgaan met levensvragen van ouderen Kwaliteitsstandaard voor de langdurige zorg Oudere mensen beoordelen de zorg die ze krijgen

Nadere informatie

Thuis in Behandelen. Behandelcentrum. Vrijthof, Tiel.

Thuis in Behandelen. Behandelcentrum. Vrijthof, Tiel. Thuis in Behandelen Behandelcentrum Vrijthof, Tiel www.szr.nl/behandelcentrum THUIS IN BEHANDELEN Wanneer inschakelen U kunt het behandelteam inschakelen voor advies en behandeling bij ouderdomsklachten,

Nadere informatie

Mensgericht, op maat en in een netwerk

Mensgericht, op maat en in een netwerk OP MAAT MENSGERICHT Mensgericht, op maat en in een netwerk Checklist ZEGGENSCHAP & VERANTWOORDELIJKHEID SAMENHANGEND ADVIES CLIËNTGERICHTE INTEGRALE ZIEKENHUISZORG 2 Cliëntgerichte integrale ziekenhuiszorg

Nadere informatie

IN DIT NUMMER Historie Identiteit Cliënttevredenheid. Bericht van Sint Annaklooster over persoonlijke betrokkenheid

IN DIT NUMMER Historie Identiteit Cliënttevredenheid. Bericht van Sint Annaklooster over persoonlijke betrokkenheid Bericht van Sint Annaklooster over persoonlijke betrokkenheid Nieuwsbrief Sint Annaklooster voor verwijzers en relaties IN DIT NUMMER Historie Identiteit Cliënttevredenheid Ketenpartnertevredenheid Cliëntenraad

Nadere informatie

ZelfredzaamheidsMonitor. november 2014 / versie 2.7

ZelfredzaamheidsMonitor. november 2014 / versie 2.7 ZelfredzaamheidsMonitor november 2014 / versie 2.7 Een initiatief van i.s.m. Vilans werkt aan kennisontwikkeling, onderzoek, innovatie, implementatie en kennisverspreiding in de langdurende zorg. CTOW

Nadere informatie