internationaliseringsmagazine

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "internationaliseringsmagazine"

Transcriptie

1 internationaliseringsmagazine december 2007

2 Colofon Grenzeloos ID is een uitgave van het ID College en verschijnt 1x per jaar inhoud Redactie Maureen Gomes Hans Klemens Bert Schuilingh Medewerkers Marcel de Jong Margreet Nap Lex Kroes Fotografie Maureen Gomes Hans Klemens Margreet Nap 4 Inleiding 8 Pim Pompe in Zuid-Afrika 9 In zo n jas ben je een vuilnisman 10 Roma, cita bella 10 Belgen draaien er vaak omheen 11 ICT student als filmster in Ghana 14 Uitwisseling USA 15 BPV in de zon van Salou Ontwerp Maureen Gomes Hans Klemens Jaco Kroon Realisatie Maureen Gomes Hans Klemens Rijnland Offset Redactieadres Bredewater CA Zoetermeer Postbus AE Zoetermeer Tel: (079) Fax: Sneeuw proeven in Spanje Net als in het eerste jaar doet Bas Fahrner in zijn derde jaar zijn BPV bij Kamadur in Bleiswijk, een groothandel in industriële messen voor machines. In zijn laatste jaar houdt 5 Bas zich meer bezig met de export van Kamadur. Tijdens zijn tweede jaar deed Bas een heel andere BPV. Hij vertrok voor drie maanden naar Zuid-Spanje.

3 grenzeloos internationaliseringsmagazine voorwoord Kafountine, een project met een verhaal Kafountine, een levendig traditioneel Afrikaans vissersdorp in Senegal. Het dorp heeft geen stromend water, de wegen zijn van zand, en sinds kort is er elektriciteit. De Satang Jabang school leidt echter wel een bloeiend bestaan. Al jaren steunen 6 het ID College en de stichting Kafountine de school met geld, personele ondersteuning en onderwijsmiddelen. In België praten verpleegkundigen niet met arts Aleydis, een Belgisch opleidingsinstituut voor verpleegkunde, is inmiddels een vaste uitwisselingspartner van het ID College als het om buitenlandse 12 BPV s gaat. Zeven Belgische studenten liepen vier weken BPV in de Nederlandse zorgsector. Aan de slag in Roemenië Realiseer een eenvoudige computeromgeving met technisch beperkte middelen, zodanig dat er videocontact kan zijn tussen de kinderen in Roemenië en Nederland. Met deze opdracht gingen 13 Mark Dekker Los, Tom Sleebe, Jasper Weijts en Melvin Kwesteroo op pad naar Roemenië. Voor je ligt het eerste exemplaar van Grenzeloos ID. In dit magazine lees je de buitenlandse ervaringen van onze studenten. Al een aantal jaren geeft het ID College in verschillende opleidingen de mogelijkheid om naar het buitenland te gaan. Dat kan een bezoek, uitwisseling, een BPV of een project zijn. De afgelopen jaren hebben we, met behulp van veel collega s, een netwerk opgebouwd met partnerscholen in Engeland, Finland, Frankrijk, Spanje, België, Cyprus en de Verenigde Staten. Ook met bedrijven/instellingen in het buitenland en met verschillende zustersteden zoals Gloucester in Engeland, Nitra in Slowakije en Solingen in Duitsland zijn contacten gelegd. Daarnaast werken we samen met verschillende Nederlandse ROC s zoals het Horizon College in Hoorn en het Clusius College in Alkmaar. Zo proberen we je allerlei mogelijkheden te bieden. Samen met deze onderwijsinstellingen vragen we Europese subsidie aan. Hierdoor kunnen we je financieel tegemoetkomen in de kosten die je maakt. De afgelopen jaren zijn honderden studenten je voorgegaan. In dit magazine kun je lezen welke ervaringen een aantal studenten hebben opgedaan. Onze ervaring is, dat bijna alle studenten met een enthousiast verhaal terugkomen en veel geleerd hebben op professioneel gebied en qua levenservaring. Natuurlijk vallen er ook dingen tegen, niet alles is zoals je thuis gewend bent. Je moet kunnen improviseren en als het dan lukt om met behulp van anderen de problemen het hoofd te bieden, dan kom je sterker uit zo n situatie. Natuurlijk moet je zelf goed nagaan of je dit wilt of aankunt, maar weet dat je in korte tijd veel competenties krijgt en dat je talenkennis vanzelf uitbreidt. Heb je interesse, loop gerust binnen bij je BPV-begeleider en hij zal je de juiste info geven. Bert Schuilingh adviseur internationalisering

4 Inleiding De wereld komt naar je toe Omdat de wereld niet ophoudt bij de grenzen van Nederland is het belangrijk je blik te verruimen. Het ID College heeft een lange traditie op het gebied van internationalisering. De verschillende scholen waaruit het ID College is ontstaan hebben van oudsher diverse contacten met buitenlandse partners. Soms is dit het resultaat van contacten met scholen in zogenaamde zustergemeentes. Het ID College heeft bovendien als een van de speerpunten van haar onderwijsbeleid de contacten met het beroepenveld. Wij zien internationale ervaring als een waardevol onderdeel hierbij. Je krijgt daardoor de kans om kennis op te doen van andere culturele achtergronden, je burgercompetenties te ontwikkelen en je vaardigheid in vreemde talen te vergroten. Door het opbouwen en onderhouden van contacten met onderwijsinstellingen, bedrijven en instellingen in het buitenland creëren we voor jou mogelijkheden. Internationale beroepspraktijkvorming (IBPV) In plaats van BPV (voorheen stage) in Nederland, ga je naar het buitenland. Dit noemen we internationale beroepspraktijkvorming. Dit kan een korte of een langere periode zijn afhankelijk van de mogelijkheden binnen je opleiding. Denk daarbij aan 3 tot 20 weken. Binnen het ID College kan je gebruik maken van deze kans. Je moet natuurlijk wel aan een aantal voorwaarden voldoen. Die voorwaarden worden door de verschillende opleidingen bepaald. Overleg daarvoor met je eigen BPV-begeleiders. Waarom krijg jij die baan? Gaat die andere sollicitant ermee vandoor? Een buitenlandse BPV-ervaring kan net de doorslag geven in jouw voordeel. Je krijgt te maken met onverwachte situaties in het buitenland, die je zelf zal moeten oplossen. Als dat lukt geeft dat een goed gevoel. Je leert omgaan met andere gewoontes en verbetert je talenkennis. Kortom wil jij je kansen op een goede carrièrestart vergroten, doe dan een BPV in het buitenland. Kijk ook op Voor BPV binnen Europa heeft het ID College de mogelijkheid om Europese subsidies voor jou aan te vragen. We doen dit al een groot aantal jaren en kunnen zo de kosten voor jou tot een minimum reduceren. Ook voor de komende periode hebben we de beschikking over deze Leonardo da Vinci subsidie. Hoe kom ik in aanmerking? Om in aanmerking voor subsidie te komen moet je een aanvraag indienen met behulp van je BPV-begeleider. Er zijn natuurlijk voorwaarden aan verbonden, zoals een minimale periode van drie tot twintig weken. Daarnaast moet je aan een aantal rapportageverplichtingen voldoen. Dat valt allemaal heel erg mee maar je moet het wel doen, anders wordt de subsidie niet beschikbaar gesteld. Zo kan de subsidie je reiskosten van en naar je stageplaats vergoeden en kun je een bijdrage krijgen in je verblijfkosten. Deze bedragen zijn per land verschillend en aan een maximum gebonden. Kosten Natuurlijk kost zo n BPV naar het buitenland geld. Maar er zijn veel manieren om extra inkomsten te regelen. Uit jarenlange ervaring kunnen we zeggen dat op dit moment een BPV in Europa je weinig extra geld hoeft te kosten. De extra inkomsten regel je door: je studiebeurs om te zetten van een thuiswonende naar een uitwonende beurs je OV-jaarkaart in te leveren tijdens je verblijf in het buitenland de bovengenoemde Leonardo da Vinci subsidie aan te vragen eventuele BPV-vergoedingen sparen en sponsoring 4

5 grenzeloos internationaliseringsmagazine Sneeuw proeven in Spanje Net als in het eerste jaar doet Bas Fahrner in zijn derde jaar BPV bij Kamadur in Bleiswijk, een groothandel in industriële messen voor machines. In zijn laatste jaar houdt Bas zich meer bezig met de export van Kamadur. Tijdens zijn tweede jaar deed Bas een heel andere BPV. Hij vertrok voor drie maanden naar Zuid-Spanje. SPANJE Ik wilde wel eens wat anders, vertelt Bas. Als je de kans krijgt om tijdens je studie drie maanden naar het buitenland te gaan, ben je natuurlijk wel gek als je dat niet doet. Ik volg tenslotte een opleiding Internationale Handel en Groothandel. Helemaal vanzelf gaat het vinden van een buitenlands bedrijf niet. Samen met mijn vriend Mike de Block heb ik me suf gebeld en g d met buitenlandse bedrijven. Via via kwam ik tenslotte bij een bedrijf in Fuenta Alamo in Zuid-Spanje waar ze sla kweken om te exporteren naar Nederland. Het ID College heeft een subsidie voor ons aangevraagd. Daarmee konden we de reis en de huisvesting betalen. Dan zit je opeens in januari in je korte broek op het dakterras van een riant huis. Dat is toch wel een heel bijzonder stukje van je opleiding. Net zo bijzonder als sneeuw voor iemand uit Zuid- Spanje. Want we hebben niet alleen maar mooi weer gehad. Ik zal nooit vergeten dat het op een dag begon te sneeuwen. Voor het eerst sinds Iedereen liep schreeuwend naar buiten. Even later stonden onze Spaanse collega s met het hoofd in de nek om de sneeuw op hun tong te vangen en te proeven. Zoiets hadden wij nog nooit meegemaakt. Op de vraag wat hem het meest is bijgebleven van Spanje antwoordt Bas: Spanjaarden zijn heel aardig, maar ze komen wel vaak te laat. Dat betekent niet dat ze in Spanje niet hard werken. Ze gaan gewoon door totdat iets af is. Bij het afscheid vertelt Bas: Mike heeft de smaak helemaal te pakken gekregen. Hij is BPV gaan doen in Canada. 5 kies voor ontwikkeling

6 december 2007 De systeembeheerder is een doofstomme analfabete man Kafountine, een project met een verhaal Kafountine, een levendig traditioneel Afrikaans vissersdorp in Senegal. Het dorp heeft geen stromend water, de wegen zijn van zand, en pas sinds kort is er elektriciteit. De Satang Jabang school leidt echter wel een bloeiend bestaan. Al jaren steunen het ID College en de stichting Kafountine de school met geld, personele ondersteuning en onderwijsmiddelen. Ook de branche ICT heeft besloten de school te ondersteunen. De ICT-docenten Bert Klop en Hans van Rheenen togen naar het hete Senegal om de mogelijkheden te verkennen. De eerste verrassing kwam al snel. SENEGAL in Nederland is daarom onmisbaar. Het ID College heeft met De Satang Jabang school en de stichting afgesproken om de school niet alleen financieel te steunen, maar ook door middel van projecten een samenwerking op gang te brengen, waarin studenten een grote rol spelen. De steun is erop gericht de Satang Jabang de mogelijkheid te geven geheel op eigen benen te staan. Verschillende branches van het ID College ontwikkelen projecten waarin studenten de school ondersteunen. Op 25 januari jl. presenteerden zij deze ideeën tijdens het Kafountinefestival in de vestiging van het ID College Leiden aan de Storm Buysingstraat. De Satang Jabang school is in 1995 gebouwd. Er worden driejarige beroepsopleidingen gegeven, met vakken als textiele werkvormen, batikken, koken, tuinbouw, het produceren van yoghurt en zeep, en het inmaken van groenten en fruit. Alfabetisering, gezondheidsleer, bedrijfsvoering en natuurbehoud staan eveneens op het programma. De school geeft een concrete kans op een beter bestaan aan jongens en meisjes vanaf 15 jaar die nauwelijks basisonderwijs hebben gehad of nooit eerder naar school zijn geweest. Geen steun van het Senegalese ministerie van onderwijs De Satang Jabang school wordt niet erkend door het ministerie van Onderwijs. Dat betekent dat er nauwelijks financiële steun wordt gegeven. De hulp van de stichting Satang Jabang en het ID College Gezellig, schoon en mooi, maar met oude computers In gezelschap van Henk Vis en Annemarijke Wooldrik, beiden ambassadeur voor dit project, onderzochten Bert Klop en Hans van Rheenen tijdens hun bezoek op welke wijze studenten van het ID College de school kan ondersteunen op ICT-gebied. Voor beiden was het de eerste keer dat ze in Senegal waren. Hans: Mijn beeld van Afrika was gekleurd door de vele films en documentaires over de hitte, armoede en honger in dat continent. Dat beeld moest ik aardig bijstellen. Warm is het er wel, maar in Kafountine is geen armoede of honger. Bovendien zijn de mensen vriendelijk, aardig en open. Opvallend is ook de kleurrijke kleding, prachtige dessins zie je op straat. De school die ze bezochten bestaat uit verschillende kleine gebouwtjes en een grote tuin met in het midden een waterput. Er wordt gekookt, gebatikt genaaid, gelezen, gegeten en gelachen. Bert: Er hangt een gezellige sfeer op de school. De gebouwen 6

7 grenzeloos internationaliseringsmagazine zien er goed uit en het is er schoon. De computers op de school blijken echter minder upto-date. Hans: De systeembeheerder is een doofstomme analfabete man. We hebben ons afgevraagd hoe zo iemand op die plek kan zitten. Dat bleek dus een bijzonder verhaal. Op een tochtje met zijn brommer, kreeg de directeur plotseling pech; de brommer weigerde elke dienst. Uit een huisje langs de weg, kwam een man aanlopen die in gebarentaal duidelijk maakte dat hij dit wel kon fiksen. En zowaar, hij kreeg de brommer aan de praat. De directeur heeft hem toen gelijk maar aangenomen als klusjesman op de school. Bert: Het is een bijzondere man, ondanks zijn handicaps begreep hij na een tijdje goed hoe hij de vastgelopen computers weer kon opstarten. We communiceerden met gebaren en tekeningen. Een van de dingen die onze studenten moeten ontwikkelen, zijn instructiehandleidingen die te begrijpen zijn door een analfabeet, dus met veel illustraties en foto s. De stroom valt regelmatig uit. De eerste dagen van hun bezoek aan de school, zijn Bert en Hans druk bezig geweest met het nakijken en weer operationeel maken van de computers. Daarbij kwamen ze een aantal zaken tegen die in het project aangepakt zouden kunnen worden. Hans: De stroomvoorziening in Kafountine is niet betrouwbaar. Regelmatig valt de elektriciteit uit, met alle gevolgen van dien voor de computers. Het zou een hele stap vooruit zijn als de energievoorziening onafhankelijk is van het elektriciteitsnet. Dat zou je kunnen regelen via zonne-energie. Bert: Voor onze studenten is het een leuke uitdaging om uit te zoeken wat hiervoor nodig is en welke kosten hieraan zijn verbonden. Veel projecten mogelijk Ook andere ICT-ondersteuning blijkt mogelijk. Bert: Bijna iedereen die onderwijs genoten heeft, kan Frans spreken en lezen. Dit betekent dat er voor de computers een Franstalige testomgeving moet worden gebouwd. We zullen bekijken of we hierin als ID College een rol in kunnen spelen. Daarnaast willen Hans en Bert graag een Nederlandstalige website bouwen om de activiteiten van de stichting Satang Jabang Nederland te promoten. Hans: De website moet eenvoudig te onderhouden zijn. Verder hebben we tijdens ons bezoek veel foto s gemaakt van de school. Deze gaan we gebruiken om een virtuele omgeving te ontwerpen, zodat de studenten van het ID College een virtuele tour door de school kunnen maken. Bert vertelt dat de Satang Jabang school ook hard werkt aan de verbetering van de bedrijfsvoering bij de kippenhouderij. Studenten van het ID College zouden voor die verbetering een computerprogramma kunnen ontwikkelen. Er zijn dus genoeg mogelijkheden voor onze studenten om de school op ICT-gebied te ondersteunen. We beschouwen de samenwerking als geslaagd wanneer men in Kafountine op eigen kracht een computernetwerk kan beheren en de hulp van ons niet meer noodzakelijk is. Fijn om te weten dat je er niet alleen voor staat. De samenwerking met het ID College betekent veel voor de Senegalese leerlingen en leraren. Hamidou Tanjo Diabang, supervisor van de school, verklaarde dan ook tegenover Henk Vis en Annemarijke Wooldrik dat het een enorme steun is te weten dat je er niet alleen voor staat. Het is prachtig om te weten dat er ergens ver weg, in een land dat wij niet kennen, mensen zich voor jouw school inspannen en ideeën over onderwijs willen uitwisselen, aldus Hamidou Tanjo Diabang. 7 kies voor ontwikkeling

8 december 2007 Tranen in Zuid-Afrika Afgelopen vrijdag weer een kamp... en het was het beste kamp ooit! Peuters... wat een schatjes! Allemaal poseren voor de camera, het liefst de hele dag door. Dit was mijn eerste kamp waarvan ik de leiding had. 25 kinderen van nog geen vijf jaar oud die voor het eerst van hun leven op vakantie mochten, nou ja vakantie... ZUID-AFRIKA reptielenexcursie. De kinderen vertel je op speelse wijze over slangen en andere reptielen. Er zijn vier slangen die de kinderen mogen aanraken. En inderdaad, weer traantjes van angst. Op het avondprogramma stond en modeshow, deze zijn iets anders dan dat wij gewend zijn. Er is geen geld voor mooie prinsessenpakjes dus is het vooral gewoon ruilen van kleding, dansen en zingen. De volgende morgen zijn we naar het strand geweest. Al wonen zij er nog geen half uur vandaan, bijna niemand had ooit de zee gezien. Ze waren door het dolle heen. Ook voor zwempakken is er geen geld, gewoon alle kleren uit en wie durfde ging het water in. Dit waren slechts twee dagen, in totaal heb ik tien weken BPV gedaan in Zuid-Afrika en heb nog drie maanden rondgereisd. Ik deed mee aan het programma JOHO-XPLORE. Dit is een subsidieprogramma van het Ministerie van Buitenlandse zaken. Het Ministerie vindt het belangrijk dat jongeren BPV of vrijwilligerswerk doen in een ontwikkelingsland. Om in aanmerking te komen voor deze subsidie is een aantal voorwaarden verbonden. Mijn belangrijkste taak is het bereiken van minimaal 150 jongeren met mijn verhaal. Ben je enthousiast geworden en wil je meer weten kijk dan op de volgende websites: Ze wonen op nog geen vijftien minuten rijden. Toch voor hen een heel spannende ervaring. Ze kwamen zoals gebruikelijk in Zuid- Afrika twee uur te laat. Na wat korte kennismakingsspelletjes begon het al te schemeren en zijn we met de groep een avondwandeling door het natuurreservaat gaan maken. Een spookverhaal vooraf vertellen was niet nodig, alleen bij de zin wandelen in het donker vloeiden de eerste traantjes al. Elk ritselend blaadje was al genoeg om de hele groep te laten gillen. Gelukkig kon ik nog net vijf kinderen aan elke vinger meenemen. Om uur lagen de kleintjes al op bed. Tijd om even te kletsen met de begeleiders van de groep. Er waren vijf lokale jongeren van ongeveer zestien jaar mee en de eigenaresse van de crèche. Ik vertelde over mijn leven in Nederland en waarom ik dit project had gekozen. Zij hebben allemaal dezelfde droom als ik, ook ooit de wereld verkennen. Voor de meeste zal het helaas bij een droom blijven. - bij deze organisatie heb ik alles geregeld - een verslag van mijn BPV en mijn reis erna. - foto s van het project en de reis erna. Heb je nog vragen dan kan je via het BPV-bureau van het ID College contact met mij opnemen. Zuid-Afrika was de beste tijd van mijn leven! De volgende morgen zoals elke dag vroeg uit de veren. Na het ontbijt begon het programma. Een van de leukste onderdelen is de 8

9 grenzeloos internationaliseringsmagazine In zo n jas ben je een vuilnisman Jan Haan is in een enthousiaste stemming als we hem interviewen over buitenlandse BPV s. Jan heeft een hoop aan de internationale BPV van het ID College te danken. Hij is net afgestudeerd aan de Hogeschool van Rotterdam waar hij bouwkunde heeft gestudeerd met als specialisatie management. Zijn afstudeerscriptie heeft als onderwerp de verschillende manieren van aanbesteding in de bouwwereld in een aantal landen. Samen met een student die ook in de USA BPV heeft gedaan is hij de Nederlandse bouwwereld gaan bekijken vanuit een internationale contextvisie. Ze geven feedback op de Nederlandse bouwsector door te kijken naar de landen om ons heen. Zij hebben hiervoor de opgedane ervaringen met de buitenlandse BPV s gebruikt en verwerkt. ENGELAND Voordat Jan naar de Hogeschool van Rotterdam ging zat hij op het ID College in Gouda en studeerde daar bouwkunde. In het vierde semester heeft de school hem benaderd voor een snuffelstage van twee weken in Engeland. Dat stelde niet zo heel veel voor maar was wel leuk als eerste kennismaking met het buitenland. Dit was geregeld via partnerinstituut West Notting Hamshire College in Mansfield in de Midlands. De school daar had een bedrijf waar ze veel mee samenwerkten. Bert Schuilingh vroeg toen of Jan zin had om daar een hele BPV-periode door te brengen. Ik heb daar bij een bouwbedrijf gewerkt samen met een andere student. Het was wel goed dat we daar met zijn tweeën zaten, we werkten bij hetzelfde bedrijf maar niet op dezelfde plek. We zaten namelijk op andere bouwplaatsen. Op de vraag wat nou het grootste verschil is met een BPV in Nederland zegt Jan resoluut: De cultuur. In de tweede BPV-periode die ik op de Hogeschool liep ben ik weer naar Engeland gegaan en woonde daar een paar maanden bij iemand van dat bedrijf in huis. Je wordt dan echt ondergedompeld in de Britse cultuur. Dan zie je ook onmiddellijk hoe wij Nederlanders, onszelf opstellen ten opzichte van de baan en onze bazen. Nederlanders staan erom bekend nogal direct te zijn. Dat is in Engeland not done. Ook tegenover je collega s houd je je in. Je gaat niet alles vertellen. Wat in Engeland nog heel sterk leeft zijn de rangen en standen. Jan wijst op een felgekleurd windjack en zegt: Kijk, deze jas droeg ik tijdens mijn BPV in Engeland. Het geeft op de bouwplaats aan dat je leidinggevende bent. Je bent direct te herkennen. In Nederland ben je vuilnisman met zo n jas. De hiërarchie is daar veel sterker aanwezig. Maar wat er vervolgens weer aan ontbreekt is, volgens Jan, de bereidheid iets aan te pakken wat misschien niet direct tot je taak hoort maar wat wel moet gebeuren. In Engeland heeft iedereen zijn eigen terreintje waar hij verantwoordelijk voor is, dat wordt goed afgeschermd. Buiten die grenzen wordt er niet meer gekeken. Dat is de verantwoordelijkheid van iemand anders, daar ga je je dan ook niet mee bemoeien. Jan is enorm blij met de kans die hij heeft gegrepen om in het buitenland BPV te doen. Het heeft daardoor zijn blik op de wereld enorm verruimd. 9 kies voor ontwikkeling

10 december 2007 Roma, cita bella On behalf of the crew of Transavia, we want to welcome you on board of our flight. Zo begon de trip van vijf maanden voor mij, Bas van Delden, naar Rome, Italië. Het land van de pizza s, vele soorten pasta en bovendien zeker niet te vergeten de overheerlijke wijn. ITALIË Na twee weken te hebben gewoond in een jeugdherberg, hadden we ons eigen plekje gevonden vrijwel in het centrum van Rome. Voor Nederlandse begrippen erg duur 700 euro per maand voor een tweepersoonskamer. Maar goed, we hadden onderdak. In de eerste maanden twijfelden we nog om nog te gaan kijken naar iets anders. Naar een plek met meer ruimte voor ons zelf. Echter, we kwamen erachter door andere stagiairs dat we eigenlijk niet zo slecht zaten. Meerdere studenten betaalden namelijk nog meer voor minder faciliteiten. De BPV heb ik gelopen bij ANDIAMO! services, een Nederlands Italiaanse touroperator die veelal reizen organiseert in Italië voor bedrijven in Nederland. Mijn taak binnen het bedrijf was om te zorgen dat de infrastructuur die er lag op ICT gebied volledig te ontleden en vervolgens weer op te bouwen. Iets wat zeker bij Italianen veel vragen oplevert. Want waarom is het bijvoorbeeld belangrijk om een noodstroom voorziening te hebben op een server? Computers repareren is dat goedkoper dan nieuwe halen? Het waren maar enkele van de vragen waar ze geen antwoord op konden geven. Naderhand waren ze dan ook erg blij met het resultaat dat is geboekt. In vijf maanden tijd heb ik heel veel gezien, van Napels tot aan Venetië. Van het strand tot aan de mooiste pleinen van Rome. Van discotheken in de buitenlucht, tot aan de warme Irish pubs in de binnenstad. In die maanden heb ik ontzettend veel plezier gehad, plezier maar zeker ook niet te vergeten verdriet. Na verloop van tijd ga je namelijk gewoon bepaalde dingen missen. En dat is iets waarvan ik zelf dacht dat ik er geen last van zou gaan hebben. En het is iets waar je zeker rekening mee moet houden. Maar goed, al met al was het een geweldige ervaring die ik zo weer over zou doen! Belgen draaien er vaak omheen Nadine Banzuzi, tweedejaars student Administratie bank- en verzekeringen heeft haar BPV gelopen in Brussel, België. Achttien weken lang werkte ze bij Lancelot Vastgoedbescherming, een kantoor midden in de bruisende stad Brussel. BELGIË Het unieke van de plek van Nadine was dat ze ook in het kleine kantoorpand woonde. Het pand heeft naast kantoorruimtes slaapruimtes, een badkamer en een keuken waar stagairs kunnen verblijven. Zelf ervaart ze dat als zeer prettig. Je kunt lekker lang blijven slapen want je hebt geen reistijd! Een keer had ik mij alleen verslapen en toen kwamen ze op de deur kloppen of het wel goed met me ging. Verder heeft ze de stad wat verkend op de korte ritjes met de metro. 10

11 grenzeloos internationaliseringsmagazine Nadine heeft o.a. gewerkt met een database, belde klanten op en mocht ook meegaan met bezoeken van bewoners in de panden. Lancelot beheert namelijk bijzonder leegstaand vastgoed. De panden worden bewoond door tijdelijke bewoners via Lancelot. Nadine heeft een keer meegemaakt dat er in het enorme grote gebouw van het Ministerie van Financiën een zwerver uitgezet moest worden. Verder vertelde ze van de bijzondere gebouwen zoals een kasteel, een kaasfabriek en een klooster. Binnen de eindtermen stond het onderdeel gezondheid, veiligheid en welzijn. In dit kader vertelt ze dat ze een keer tien minuten pauze nam omdat het beeldscherm begon te dansen. De Belgen reageerden zeer verbaasd. Wat ben je aan het doen? vroeg een collega. Nadine zei beslist: In Nederland ben je verplicht pauze nemen voor je eigen gezondheid. Nadine werkte in een zeer klein team van vier collega s, waarvan nog één stagiair. Het voordeel van het werken in een klein team is de efficiëntie. Belgen zeuren bovendien niet zoals Nederlanders. Ze zijn verder erg beleefd maar daardoor minder direct dan de Nederlanders. Ze draaien er vaak omheen. Nadine kende van huis uit de Franse taal maar spreekt thuis meer Nederlands. Door deze BPV is haar Frans verbeterd en moest ze ook een beetje Duits spreken. Verder vond ze het zó leuk dat ze vrijwillig nog twee weken langer gebleven is. ICT student als filmster in Ghana In de verstikkende hitte op meer dan 5000 kilometer van huis tien uur per dag werken, terwijl je gefilmd wordt door een cameraploeg. Tweedejaars ICT-student Soufiane Khallouki van het ID College kan hierover meepraten. Tijdens zijn meivakantie heeft hij aan een bijzonder project gewerkt. Voor het programma UR (spreek uit: You Are) heeft hij van 30 april tot en met 8 mei in Kumasi, Ghana meegeholpen om een netwerk voor het gemeentehuis te bouwen. aan kabels aan te leggen. Na drie dagen kwam er een grote cameraploeg van UR om alles te filmen. Het was een heel bijzonder GHANA avontuur! We maakten erg lange dagen om het project af te kunnen krijgen. Maar het is fantastisch dat het gelukt is! En dat het dadelijk allemaal op tv komt, is helemaal geweldig, aldus Soufiane. De Ghanese cultuur is zo anders, tijd is voor hen totaal niet belangrijk. Of het nu vijf uur s ochtends of midden op de dag is, de mensen lachen en praten altijd hardop. Nadat hij in november 2006 een zeer strenge landelijke procedure had doorlopen, is Soufiane voor dit exclusieve project geselecteerd. Het team van drie ICT-studenten, waar hij deel van uitmaakte, kwam als winnaar uit de strijd tijdens een speciaal opgezette battle. Deze opdracht was een nabootsing van een praktijksituatie waar de studenten later mee te maken kunnen krijgen. De samenwerking tussen de teamleden was uiteindelijk de doorslaggevende factor voor de overwinning van Soufiane en zijn team. In Kumasi heeft het projectteam samen met een lokale ICT-specialist in acht dagen tijd een compleet netwerk van pc s aangelegd in het plaatselijke gemeentehuis. Soufiane heeft meegeholpen een infrastructuur met wel 300 meter Soufiane kreeg voor zijn geweldige prestatie een speciale aanbeveling van Cisco Systems, het bedrijf dat de benodigde hardware voor dit project heeft verzorgd. 11 kies voor ontwikkeling

12 december 2007 In België praten verpleegkundigen niet met een arts! Aleydis, een Belgisch opleidingsinstituut voor verpleegkunde, is inmiddels een vaste uitwisselingspartner van het ID College als het om buitenlandse BPV s gaat. Zeven Belgische studenten liepen vier weken BPV in de Nederlandse zorgsector. Hun verbazing over de grote verschillen tussen de Nederlandse en Belgische gezondheidszorg was groot. In Nederland gaan doktoren, verpleegkundige en stagiairs allemaal met elkaar om. In België is dit echt uitgesloten. Bij ons praten verpleegkundigen niet eens met een arts! BELGIË De Belgische studenten zijn erg enthousiast over hun BPVperiode in Nederland. Ze hebben ontdekt dat de verschillen tussen de Nederlandse en Belgische gezondheidszorg groot zijn. De werkwijze en sfeer zijn echt heel anders, bijna onvergelijkbaar, aldus de stagiairs. Dat ontdekken was heel erg leerzaam. Het heeft ons ook aan het denken gezet over de werkwijze in België. Leen vertelt dat er in België veel meer sprake van hiërarchie is. Als het in België koffietijd is, zitten de stagiairs niet bij de verpleegkundige in de koffiekamer, maar moeten zij wachten in de linnenkamer. In België moet je veel harder werken, vult Andy haar aan. Bij ons staat voor het aantrekken van sokken vijf minuten, in Nederland liefst vijftien. Bovendien heb je hier veel meer en langere pauzes. En nog roepen Nederlanders dat ze last van stress hebben en de werkdruk te groot is. Moeten ze eens een tijdje in België komen werken, dan praten ze wel anders! Bij Aleydis, gevestigd in Waregem, worden studenten opgeleid tot gediplomeerd verpleegkundige, vergelijkbaar met onze opleiding Verpleegkundige niveau 4. De minimale leeftijd om aan deze opleiding deel te nemen is 18 jaar. Sonja Laethem, BPV-begeleidster van de Belgische studenten, vertelt dat de opleiding bij Aleydis sterke overeenkomsten vertoont met onze BBL-opleiding. In het eerste jaar hebben de studenten afwisselend zes weken les en vier weken BPV. In het tweede en derde leerjaar hebben ze steeds vier weken les en vier weken BPV. Door deze werkwijze doen de studenten veel praktijkervaring op. Bovendien kunnen onze studenten zich zeer snel aanpassen aan de gang van zaken in een zorginstelling. Het nadeel is wel dat studenten moeilijker een band met de patiënten en het personeel krijgen, terwijl dit het werk juist extra leuk maakt. De studenten mogen al het eerste jaar van de opleiding in een ziekenhuis BPV lopen, terwijl dit in Nederland vaak pas in het laatste jaar mogelijk is. Sonja Laethem vertelt enthousiast over de samenwerking van Aleydis en het ID College. We werken al een aantal jaren samen met ID College Gouda. Zij zoeken BPV-plaatsen voor onze studenten. Andersom komen studenten van het ID College naar België voor een buitenlandse BPV. De stagiairs, twee jongens en vijf meisjes, verbleven bij de Christina Hoeve in Boskoop. 12 In België werken de instellingen vrijwel zonder wachtlijsten. Een patiënt kan daar meteen opgenomen worden. Swetlana: Alle kamers liggen vol en soms liggen de patiënten zelfs op de gang. Bij ons heb je vaak 30 patiënten per dag onder je hoede, terwijl dit er in Nederland maar zo n achttien zijn. Het verschil is dan ook inderdaad: een luxe behandeling, zoals in Nederland, of direct geholpen worden, zoals in België, zegt Swetlana lachend. De studenten hebben gemerkt dat het in België voornamelijk draait om techniek en verpleegkundige handelingen. Leen: In Nederland is de communicatie met de patiënt belangrijker, in ieder geval wordt daar meer aandacht aan besteed dan in België. Of dat goed is? Aan de ene kant wel. Het maakt het werk leuker en je bouwt een betere band met de patiënten op. Het is jammer dat we daar in België zo weinig tijd voor hebben. Aan de andere kant wordt er in onze opleiding meer aandacht besteed aan de behandelingen en vaardigheden. Tiltechnieken leren we bijvoorbeeld tot in perfectie. Daardoor kun je patiënten werkelijk goed helpen. En daar gaat het toch om. De studenten zijn inmiddels terug in België en al afgestudeerd. Op banenjacht hoefden ze niet. Het werk lag voor het oprapen. Ook dat is een verschil met Nederland.

13 grenzeloos internationaliseringsmagazine Aan de slag in Roemenië Realiseer een eenvoudige computeromgeving met technisch beperkte middelen, zodanig dat er videocontact kan zijn tussen de kinderen in Roemenië en Nederland. Voorzie de stichting Breath ook van een eenvoudig te onderhouden site met mogelijkheden voor fondsenwerving en een webwinkel. Met deze opdracht gingen Mark Dekker Los, Tom Sleebe, Jasper Weijts en Melvin Kwesteroo op pad naar Roemenië. ROEMENIË De vier studenten, van de opleiding ICT beheerder, hoefden niet lang na te denken om zich in te schrijven voor dit project. Stichting Breath heeft in Roemenië het Sparta Kinderdorp voor gehandicapte weeskinderen opgezet. Daar wilden ze graag naar toe! Half juli was het dan zover; op naar Roemenië! Mark Dekker Los en Jasper Weijts vertellen enthousiast over hun ervaringen. Toen we aankwamen dachten we wel even waar zijn we nu beland, zegt Jasper lachend. Het verkeer is zo chaotisch daar, we waren blij dat we zonder schade bij het Sparta Kinderdorp aankwamen. Er zijn hele grote verschillen tussen arm en rijk. Bij de één staat een BMW voor de deur, terwijl de buurman nog met paard en wagen rijdt. Het terrein van het Sparta Kinderdorp is redelijk luxe, daar merk je weinig van de armoede. De kinderen hebben een speeltuin en een zwembad en de woningen zijn mooi gebouwd, vertelt Mark. De mensen in Roemenië zijn niet zo aardig voor gehandicapten. Door alle mooie spullen die ze in het Sparta Kinderdorp hebben, komen de kinderen uit de buurt toch graag bij de gehandicapte kinderen spelen. Behalve dat de studenten ervaring opdeden in het werken met gehandicapte kinderen, was de ICT opdracht zelf ook een hele ervaring. Jasper: Het waren allemaal erg oude computers en, doordat er regelmatig overstromingen zijn, was het merendeel verroest. Uiteindelijk lukte het ons ze aan de praat te krijgen. We hebben een netwerk aangelegd, verbinding met internet gemaakt en de webcams geïnstalleerd zodat de kinderen ze konden uitproberen. De uitdrukking op de gezichten van die kinderen toen er een internetverbinding was... Daar doe je het toch allemaal voor! Die internetsite? Die is ook klaar, kijk maar op 13 kies voor ontwikkeling

14 december 2007 Uitwisseling USA Bijna jaarlijks vindt er een uitwisseling plaats tussen John A. Logan College in Carterville, Illinois, USA en studenten van het ID College. De studenten en de begeleidende docenten verblijven tijdens dit bezoek op basis van homestay in de Verenigde Staten. De Amerikaanse hosts brengen dan na een paar weken een tegenbezoek aan de studenten van het ID College. USA De uitwisseling tussen de beide scholen past in een reeds negen jaar durende traditie, waaraan verschillende opleidingen van het ID College hebben deelgenomen. Dit jaar waren het studenten Internationale handel die aan de beurt waren de Amerikaanse cultuur te ervaren. Niet alleen maakten ze kennis met een ander onderwijssysteem; ook werden diverse internationaal opererende bedrijven bezocht, die nauw samenwerken met het business center op dit Community College. Studenten Koen van den Bosch, Tamara van Hulst, Charlotte Jakobs, Ivo de Laaf en Maikel Vroedsteijn toonden zich zeer geïnteresseerd. De general manager van ITW reageerde via op het bezoek van het ID College: We enjoyed having all of you at our facility. It s always interesting to talk with business people from other countries. With all the problems that are associated today with youth, it is a joy to be around bright young people who are mannerly. Op de gastschool volgden de Zoetermeerse studenten lessen Financial Entrepreneurship en Public Speech and Effective leadership. Begeleidende docenten onderzochten hoe John A. Logan College, dat al geruime tijd competentiegericht werkt, organisatorisch en op opleidingsniveau problemen heeft opgelost met betrekking tot nieuwe onderwijsvormen. Het schoolbezoek werd afgesloten met een gastles door de ID College docenten The Netherlands and the European Union, gevolgd door een levendige discussie tussen Amerikaanse en Nederlandse studenten. Natuurlijk maakte de groep diverse uitstapjes buiten de school. In Springfield, de hoofdstad van Illinois, bezocht men het Lincoln Museum en het State Capitolgebouw. In Saint Louis stonden de poort naar het voormalige Wilde Westen, the Gateway Arch, en een rondleiding op de Budweiser-bierbrouwerij op het programma. In twaalf intensieve en stimulerende dagen is invulling geven aan het internationaal profiel van het ID College. Ivo de Laaf zei na thuiskomst: Het project Amerika heeft mij geholpen mijn horizon te verbreden. Dit was de perfecte kans het internationale gedeelte van mijn opleiding gestalte te geven. Voor onze groep was dit een geslaagde onderneming! 14

15 grenzeloos internationaliseringsmagazine BPV in de zon van Salou Salou. Spaanse kust. Feesten, drank, vakantieliefdes, zon, zee en strand. Maar niet voor Jantine Slootweg en Merel de Graaf, studenten Doktersassistent bij het ID College Leiden. Zij liepen er BPV als doktersassistent. We dachten dat we wel veel zouden moeten helpen bij vechtpartijen, steekwonden en geslachtsziekten. Maar dat viel eigenlijk heel erg mee. Salou is echt niet zo woest als het lijkt. SPANJE Ze werkten in een privé-kliniek. In begin mochten ze niet veel doen. Jantine: Ze zijn daar niet gewend aan doktersassistenten. Ze kennen alleen receptionistes die de telefoon opnemen, brieven schrijven en mensen inschrijven. Na een tijdje vertelden we de arts dat we kunnen injecteren en wonden kunnen schoonmaken en verbinden. Hij was daar eerst erg verbaasd over. Maar daarna mochten we hem in de spreekkamer helpen bij het behandelen van patiënten. Wennen aan andere werkwijze In de kliniek kon iedereen binnenlopen. Jantine: Maar dan moest er wel meteen voor betaald worden. Merel: De artsen werken vooral voor het geld. Daar moest ik erg aan wennen. Op een dag was er een ongeluk in de stad gebeurd. Er kwam iemand naar binnen rennen die riep dat we moesten helpen. De arts vroeg of hij verzekerd was. Toen bleek dat dat niet zo was, weigerde de arts te komen! Ik was daar zo kwaad over. In Nederland wordt echt elke zwerver geholpen. En daar weigeren ze mensen te helpen omdat ze het niet kunnen betalen. Je wordt zelfstandiger Toch zijn Jantine en Merel blij dat ze naar Salou gegaan zijn. Merel: Je komt in een andere wereld terecht. Je moet je aanpassen aan een andere cultuur, aan een andere werkwijze. Dat is echt een uitdaging. Jantine is het daar helemaal mee eens. Je wordt ook zelfstandiger. Je leert echt op eigen benen te staan. Daarom adviseren ze iedereen om BPV in het buitenland te lopen. Merel: Maar dan moet je geen domme gans zijn. Als je bang bent voor dingen, moet je het niet doen. Jantine: Ik durf nu veel meer dan vroeger. Ik heb het gevoel dat ik de hele wereld aan kan. 15 kies voor ontwikkeling

16 december 2007 Summercamp in de USA Volg je een opleiding binnen Bakkerij en Horeca, Sport en Bewegen, Welzijn en Zorg (VP4 en VZ3)? Dan bestaat de mogelijkheid je zomer in een Summercamp in de Verenigde Staten door te brengen. Het is een buitenlandse BPV-periode van negen weken (van half juni tot eind augustus). USA In het noordoosten van de USA bevinden zich Special needs Summercamps voor jongeren en volwassenen met lichamelijke en/of verstandelijke beperkingen en Sportscamps. De Sportscamps zijn voornamelijk outdoor en geschikt voor Sport en Bewegen studenten. Het ID College maakt als ROC deel uit van het CATCH netwerk samen met vijf andere ROC s. Deze organisatie bezoekt jaarlijks deze plaatsen en heeft de Summercamps goedgekeurd voor buitenlandse BPV. Voor plaatsing in de Summercamps werken we samen met CCUSA. Zij regelen de plaatsing en onder andere je visum. Er worden jaarlijks ID College studenten geplaatst op deze Summercamps. Meer info: en Meer informatie over de IBPV (internationale beroepspraktijkvorming) kun je bij de BPV-docenten van jouw opleiding opvragen. Kijk in de ID-gids voor de namen van deze docenten. Zij helpen je graag verder. Websites Speciaal voor IBPV: Andere organisaties:

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Maak het verschil. Stage in Ghana. www.one-love-foundation.com

Maak het verschil. Stage in Ghana. www.one-love-foundation.com Maak het verschil Stage in Ghana www.one-love-foundation.com Inhoud Wie zijn wij? Wie zijn wij? Hoe wij werken Behoefte Gezondheidszorg Algemeen Kliniek Educatie Algemeen Lesgeven stages Stages gezondheidszorg

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection

Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection Lesbrief bij de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection 1 Beste docent, Binnenkort gaat u samen met uw klas naar de voorstelling Mijn vriend en ik van Soulshine Connection. Deze lesbrief

Nadere informatie

Tineke Boudewijns VERSTAG

Tineke Boudewijns VERSTAG Tineke Boudewijns VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen

Nadere informatie

Een nieuw leven. Een maand eerder. Zondag 25 juli

Een nieuw leven. Een maand eerder. Zondag 25 juli Een maand eerder Zondag 25 juli Een nieuw leven Het lijkt me zo leuk om naar Aruba te verhuizen. Simon krijgt daar een topbaan en ik kan mijn leven weer op orde brengen. Ik kan gaan doen wat ik wil. Een

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen.

Wat gaan we doen? Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch. 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 103 103 HOOFDSTUK 7 Wat gaan we doen? WOORDEN 1 Kies uit: bijzondere dagelijks gratis aanstaande praktisch 1 Dick en Anna gaan vrijdag trouwen. Dat is over twee dagen. 2 Op 22 november zijn we 25 jaar

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

gedragsregel in verhaal: lekker luieren

gedragsregel in verhaal: lekker luieren gedragsregel in verhaal: lekker luieren De zomerstage van dit jaar zit erop voor de zwemmers en natuurlijk ook voor Henk Haai. Ze hebben allemaal keihard getraind en hebben mooie prestaties neergezet op

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen.

Outback Australië. Je kunt een auto huren of kopen. Dat kan op veel plaatsen. Outback Australië Voor mij is Australië een heel bijzondere plek. Waarom? Dat zal ik uitleggen. Het begon al toen ik voor het eerst in Australië kwam. Ik stapte uit het vliegtuig. Meteen merkte ik dat

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Thuis in de Hoeksche Waard

Thuis in de Hoeksche Waard 1 Thuis in de Hoeksche Waard 2 De rust en ruimte van de Hoeksche Waard is onze plek, ons thuis. Hier betekenen wij al bijna vijftig jaar met kleinschalige zorg iets groots in het persoonlijke leven van

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Buitenland BPV HANDLEIDING

Buitenland BPV HANDLEIDING Buitenland BPV HANDLEIDING 2012/2013 Heliumweg 1 Postbus 60080 1320 AB Almere tel.: 088-0205400 Inhoudsopgave Inleiding... 3 Waarom zou je dat doen?... 4 Voorbereiding... 5 Voorwaarden... 5 Groenhorst

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Internationale beroepspraktijkvorming

Internationale beroepspraktijkvorming Internationale beroepspraktijkvorming Uw leerlingen over de grens: tips en spelregels Mbo-leerlingen kiezen steeds vaker voor een stage in het buitenland. Maar hoe regelt u die internationale BPV (i-bpv)?

Nadere informatie

N I E U W S B R I E F

N I E U W S B R I E F N I E U W S B R I E F IJsseldijk 59 8196 KB Welsum Telefoon: 0570-561821 Website: www.obsdijkzicht.nl E-mail: obsdijkzicht@de-mare-scholen.nl DIJKoverZICHT 2015/2016 Nummer 07: 01 april 2016 Wat staat

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht

Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht 1 Interview met de Spaanse arts Betty Cerda de Palou, 63 jaar oud en sinds 32 jaar in Maastricht Betty: Ik ben Betty Cerda de Palou. Ik woon in Maastricht al 32 jaar. Ik ben 63 jaar. Ik ben arts, maar

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren'

Vragen bij het prentenboek 'De tovenaar die vergat te toveren' De tovenaar tovert De verhalenvertelster vertelt Wat zou een tovenaar allemaal kunnen toveren? Hoe zouden de kinderen zich voelen? Waar zie je dat aan? Is de tovenaar blij/ boos/ verdrietig of bang? Hoe

Nadere informatie

Sam en de Wonderolie Museum Catharijneconvent 2016

Sam en de Wonderolie Museum Catharijneconvent 2016 Sam en de Wonderolie Museum Catharijneconvent 2016 Het voorleesverhaal Sam en de wonderolie Heel lang geleden was er eens een jongen, Sam. Sam was al heel lang op reis. En nu wilde hij naar huis. Sam moest

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 15. Het functioneringsgesprek.

Thema Op het werk. Lesbrief 15. Het functioneringsgesprek. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 15. Het functioneringsgesprek. Wat leert u in deze les? Moeten en hoeven gebruiken. Vragen hoe het met uw kind gaat. Veel succes! Deze les is ontwikkeld

Nadere informatie

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase:

Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom. Introductiefase: Les 3 Voorspellen Leestekst: Mijn droom "Welkom:..." Introductiefase: 1. "Vandaag gaan we voor de laatste keer voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen welke vraag wij onszelf moeten stellen om

Nadere informatie

Anders dan anders HET UITZICHT VAN ISEO, HET STADJE WAAR IK VERBLEEF

Anders dan anders HET UITZICHT VAN ISEO, HET STADJE WAAR IK VERBLEEF Anders dan anders Het was geweldig. Mijn verwachtingen werden overtroffen, mijn horizon werd verbreed, mijn kijk op de wereld is veranderd. Jongeren uit verschillende landen, met verschillende cultuurgewoontes,

Nadere informatie

Jouw toekomst start op Eijkhagen.

Jouw toekomst start op Eijkhagen. Jouw toekomst start op Eijkhagen. Charlemagne College Eijkhagen is een school voor voortgezet onderwijs in Landgraaf. Je kunt bij ons naar het vwo, het tweetalig vwo, de havo of het vmbo-tl. Ons motto

Nadere informatie

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr

Dit is een download bij het artikel Omdat je het kunt uit JOP COACH magazine, nr Honger! (voor jonge kinderen) Drie kinderen lopen naar school. Opeens zien ze een heel rare man in oude kleren. Hij vraagt om een beetje geld voor eten. Natuurlijk schrikken de kinderen en denken ze aan

Nadere informatie

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu Noorderpoortcollege Postbus 530, 9700 AM Groningen Gerry Blaauw: g.blaauw@noorderpoort.nl

Nadere informatie

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al

tje was saai. Haar ouders hadden een caravan, waarmee ze ieder jaar in de zomer naar Frankrijk gingen. Ook voor deze zomer was de camping al Hoofdstuk 1 Echt? Saartjes mond viel open van verbazing. Maar dat is supergoed nieuws! Ze sloeg haar armen om haar vriendin heen. Waaah, helemaal te gek. We gaan naar Frankrijk. Zon, zee, strand, leuke

Nadere informatie

Kies voor meer! kies voor meer

Kies voor meer! kies voor meer kies voor meer Kies voor meer! Je staat op het punt om een heel belangrijke beslissing te nemen: je kiest de school waar je de komende jaren naartoe gaat. Spannend! Want je wilt natuurlijk naar een plek

Nadere informatie

Mi casa es tu casa. happy home

Mi casa es tu casa. happy home Mi casa es tu casa Miranda Lobel en Hans Lucassen zochten drie jaar naar een plek op de wereld om een guesthouse te beginnen. Uiteindelijk belandden ze in Andalusië. Met Cortijo El Guarda was het liefde

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

mind heart body food home

mind heart body food home Inleiding 7 Een moment voor jezelf 11 Retreat your mind 16 Retreat your heart 36 Retreat your body 50 Retreat your food 82 Retreat your home 106 Extra tips 118 Dankwoord 125 Retreat Yourself_binnenwerk2.indd

Nadere informatie

Mijn buitenlandse studie-ervaring

Mijn buitenlandse studie-ervaring Mijn buitenlandse studie-ervaring Waarom niet in het buitenland studeren? Al tijdens het secundair onderwijs kriebbelde het al bij mij om ergens anders verder te studeren. Namelijk, op mijn 17 jaar had

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid

Meten van mediawijsheid. Bijlage 6. Interview. terug naar meten van mediawijsheid Meten van mediawijsheid Bijlage 6 Interview terug naar meten van mediawijsheid Bijlage 6: Het interview Individueel interview Uitleg interview Ik zal je uitleggen wat de bedoeling is vandaag. Ik ben heel

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3:

Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege. 12 t/m 16 oktober 2015. Naam: Klas 3: Verslag snuffelstage week St. Aloysiuscollege 12 t/m 16 oktober 2015 Naam: Klas 3: DIT STAGEVERSLAG IS VAN Naam Emailadres Telefoon Klas MIJN STAGE DOE IK BIJ Naam organisatie Soort bedrijf Adres Plaats

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen

een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen een waardevol diploma vmbo en mbo in één havo-top! Uiterlijke Verzorging en Mode Consumptief en Toerisme Zorg en Welzijn, Sport en Bewegen Handel en Administratie vmbo-mbo-havo PENTA werkt al een tijdje

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding Aankomst Activiteiten en beroepskennis Vrije dagen

Inhoudsopgave: Inleiding Aankomst Activiteiten en beroepskennis Vrije dagen Lyrath Estate Hotel Inhoudsopgave: Inleiding Aankomst Activiteiten en beroepskennis Vrije dagen Inleiding: Mijn naam is Maud van Overdijk en ik zit in mijn eerste jaar op Europrof Horeca opleidingen in

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4)

Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Lisa: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Anne: Onderwijsassistent (MBO niveau 4) Ik kreeg vanaf de eerste dag een fijn gevoel bij deze school. Er hangt een gezellige sfeer. Je wordt goed opgevangen door de docenten. Als je ergens mee zit kan

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Jeugdkamp Inside Out!

Jeugdkamp Inside Out! Jeugdkamp Inside Out! Maandag 25 juli 2011: Op 25 juli is het dan weer zover. Om kwart voor 7 s avonds arriveert de bus van de Jong Tours. We verwelkomen de jongeren met een hapje en een drankje en we

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia archeologen, Tuinstraat 27a, 1544 RS Zaandijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten

Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Weekje weg: shoppen, interview/fotoshoot en veel praten Naar mijn vriendin 19 maart ging ik in de middag naar Den-Haag met de trein. Ik zag hier wel erg tegenop met 6 maanden zwangerschap zo,n lange reis

Nadere informatie

Abdi Kasih Wij zijn twee zussen, Anniek en Sophie, en begin dit jaar zijn we samen op wereldreis gegaan naar Australië, Nieuw-Zeeland en Indonesië. In Australië woont een deel van onze familie en in Indonesië

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg!

Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! Op zoek naar een leuke baan? WSD-Groep helpt je op weg! leuk en zinvol werk passend bij wat jij kunt gezelligheid met collega s je eigen salaris verdienen Jo Arts, assistent-kok: Van thuis zitten word

Nadere informatie

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak

Een vertrouwd thuis, een huiskamer zaterdag, 13 oktober 2012 00:00. Willem Braak Willem Braak Maandag 15 oktober start Opleidingscentrum Granbeeuw met een fundraiser voor een nieuw initiatief: Vrienden van Opleidingscentrum Granbeeuw. Het bedrijfsleven zal benaderd en aangemoedigd

Nadere informatie

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen.

Stichting Bocas Sanas gaat naar de Dominicaanse Republiek om kinderen te helpen met gebitsproblemen. Cristina Vasquez-Doorman is de oprichtster van Bocas Sanas, zij is op het idee gekomen om een stichting op te richten voor kinderen die last van gebitsproblemen. Cristina komt zelf uit de Dominicaanse

Nadere informatie

1. Naar het erf van dominee Visky

1. Naar het erf van dominee Visky 1. Naar het erf van dominee Visky Fek, Fek. Een jongen met zwart haar, die naast Freek aan de tafel zit, trekt Freek aan zijn mouw en wijst naar buiten. Freek, die samen met Gerdien en hun moeders in Roemenië

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Inleiding Deze les gaat verder over het zoeken naar werk. De vrouw,, gaat weer naar de winkel om over werk te praten. Ze wil de manager

Nadere informatie

waarom ontwikkelingssamenwerking?

waarom ontwikkelingssamenwerking? ontwikkeling EN waarom ontwikkelingssamenwerking? EUROPESE COMMISSIE DE 116 MEI 2003 EN waarom ontwikkelingssamenwerking? Dit boekje vertelt een verhaal zoals ik vroeger zelf graag aan mijn drie kinderen

Nadere informatie

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein

Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015. Auteur: Wendy Verkerk- Klein Jaarverslag Stichting jij bent TOV! 2015 Auteur: Wendy Verkerk- Klein Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van TOV te Tiel. Februari 2015 is stichting Jij bent TOV opgericht waardoor we dit jaar

Nadere informatie

Schoolkrant. Juli 2015

Schoolkrant. Juli 2015 Schoolkrant Juli 2015 Inleiding Shakira Naar de middelbare school! Interview juf Sanne over het kamp van groep 7/8. Interview juf Femke over bruiloft 25 jaar jubileum Over ons Spelletjes Shakira Geschreven

Nadere informatie

Wendingen. Anna de Witt

Wendingen. Anna de Witt Wendingen Wendingen Anna de Witt In dit boek beschrijf ik gebeurtenissen zoals ik me die herinner. Een paar keer heb ik de chronologische volgorde aangepast om mijn verhaal leesbaarder te maken. Uit privacyoverwegingen

Nadere informatie

U in het middelpunt. Mevrouw M, 71 jaar.

U in het middelpunt. Mevrouw M, 71 jaar. Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

KOREAANS LEREN IN ZUID-KOREA?

KOREAANS LEREN IN ZUID-KOREA? KOREAANS LEREN IN ZUID-KOREA? Houd jij van reizen en ben jij geïnteresseerd in het leren kennen en beleven van een andere cultuur? Wil jij een jaar of semester een vreemde taal vloeiend leren spreken en

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk

Thema Op zoek naar werk Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Inleiding Deze les gaat verder over het zoeken naar werk. De vrouw,, gaat weer naar de winkel om over werk te praten. Ze wil de manager

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk, omdat je meer wil!

Vrijwilligerswerk, omdat je meer wil! Divisie Ouderen Vrijwilligerswerk, omdat je meer wil! Mondriaan voor geestelijke gezondheid Wie De divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan, instelling voor geestelijke gezondheidszorg. Wat Wij verlenen

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren

U in het middelpunt Die migraine hè Levenservaring verzilveren Welzijn op recept Welkom bij SWOA. Uw huisarts heeft u met ons in contact gebracht. De dokter kan u op dit moment geen passende behandeling (meer) bieden. Toch voelt u zich niet lekker, of heeft u pijn.

Nadere informatie

KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014

KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014 KLINKEN IN SENEGAL Februari 2014 In november 2011 heb ik met de stichting Zaouli een yogareis gemaakt naar Abene in het zuiden van Senegal. Het programma was gevarieerd, met dagelijks een yogales en veel

Nadere informatie

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL

ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST. Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL ALTRA COLLEGE NOORD / ZUIDOOST Leren en werken voor je toekomst WWW.ALTRA.NL Beste leerling, welkom bij Altra College! Mentor Goedemorgen, goed dat je er bent! We zijn blij dat je er bent. Bij de beroepsopleiding

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte.

De droom. De sneeuw dwarrelt in de ruimte. De droom Hassan droomt dat het sneeuwt. De sneeuw dwarrelt in het donker. Hij valt niet naar beneden, want er is geen beneden. En er is geen boven. Hij valt niet van de hemel naar de aarde, want er is

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6)

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6) Als tweeling ben je nooit alleen. Maar je bent ook altijd de helft van iets. Vijf broers en zussen vertellen hoe ze samen zichzelf zijn. Tekst Nanneke van Drunen Foto s Edith Verhoeven ISABEL EN BAS VAN

Nadere informatie

Betrokken en kritisch?

Betrokken en kritisch? Betrokken en kritisch? Maak kennis met de verpleegkundige opleidingen van GGZ ingeest Beschik je over inlevingsvermogen? Ga je graag met mensen om? Ook als ze anders doen dan de meeste mensen? Heb je een

Nadere informatie

elkaar leren kennen een leuke sfeer in de klas goed contact met je mentor een mooi gebouw op de Campus schoolkamp en andere leuke uitstapjes

elkaar leren kennen een leuke sfeer in de klas goed contact met je mentor een mooi gebouw op de Campus schoolkamp en andere leuke uitstapjes Elkaar leren kennen Op PENTA college CSG Hoogvliet voel je je al gauw thuis. We beginnen met een spannend kennismakingsproject waarin je je mentor en je klasgenoten leert kennen. Je mentor is een soort

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1

Sectorwerkstuk. Sanne Beukers HET ASSINK LYCEUM 4T1 Sectorwerkstuk HET ASSINK LYCEUM 1 Inhoud Inleiding... 3 Waarom heb je voor deze opleiding gekozen? Waarom zou je voor deze opleiding kiezen?... 3 Waarom spreekt deze opleiding jou zo aan?... 3 Wat denk

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Reisverslag Pisa 2012

Reisverslag Pisa 2012 Reisverslag Pisa 2012 Door: Anne Marte Gardenier, vw5c DAG 1: om 10.40 kwamen we aan in het regenachtige Pisa. Het was gelijk weer erg gezellig met mijn italiaan. Het klikte ook goed met haar ouders. Daarna

Nadere informatie

Interview met meneer Demmers (onderwijsassistent) Meneer Demmers, wie is hij? Wat doet hij? En waarom?

Interview met meneer Demmers (onderwijsassistent) Meneer Demmers, wie is hij? Wat doet hij? En waarom? INTERVIEWS Om de mensen van het onderwijs ondersteunend personeel die op het Dalton College werken iets beter te leren kennen, zijn er interviews met een aantal medewerkers gehouden. Hier volgen ze! Interview

Nadere informatie

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken?

Wat was voor jou de belangrijkste reden om aan dit project mee te werken? Carpe Diem! Afgelopen december vertrokken vijf Nederlandse dames naar het prachtige Zuid-Afrika om hier mee te werken aan een summerschool in een township in Hermanus. Dit is een project van People4Change,

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder

Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Kilometers van hier zijn ze soms mijlen verder Studie of stage in het buitenland? wilweg.nl Studie of stage in het buitenland? Wil jij je horizon verbreden? Een onvergetelijke tijd beleven? Vrienden hebben

Nadere informatie