onderzoek recessie Eenmaal een doel, dan zet ik mijn tanden erin Passie voor mensen én kwaliteit Samen aan een website bouwen Kom in beweging

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "onderzoek recessie Eenmaal een doel, dan zet ik mijn tanden erin Passie voor mensen én kwaliteit Samen aan een website bouwen Kom in beweging"

Transcriptie

1 nummer 6 1 mei 2009 jaargang 24 Student recessie onderzoek FACULTEIT Natalie Djan: Eenmaal een doel, dan zet ik mijn tanden erin Prof. Frits Kluijtmans:: Kom in beweging Drie ba-studenten Informatica: Samen aan een website bouwen Prof. Paquita Pérez Salgado: Passie voor mensen én kwaliteit

2 c lofon Modulair verschijnt maandelijks, telt 32 pagina s en een oplage van exemplaren. Het blad wordt uitgegeven door de afdeling Voorlichting, Service en Informatie van de Open Universiteit Nederland (ISSN ). Studenten en alumni krijgen het blad (gratis) bezorgd. Er is ook een digitale editie (inclusief archief): Redactie Hoofdredactie: Frans Bogaert Eindredactie: Beppie van der Heijden/ Frans Bogaert Recessie 10 Prof. dr. Frits Kluijtmans: Kom in beweging op de arbeidsmarkt Redactionele bijdragen Marijke te Hennepe, Zweitze W. Hofman, Fred Meeuwsen, Frans Bogaert, Leon Mussche (cartoon), Ton Reijnaerts, Paul Troost, Ingrid Frints Overige bijdragen Walter Bazen, Nanda Boers, Paul van den Boorn, Bep Franke, Paul Franck, Henk Frederiks, Peter Nederlof, Michiel Oosterzee, Miranda de Kort, Leo Wagemans, Bert Verleysen, Hans Konst, Paulus Zwaga, Maddy Rothkranz Grafische vormgeving Visuele communicatie en documentverwerking, Vivian Rompelberg Basisontwerp: Exit Communicatie, Wessem Faculteit Fotografie Peter Strelitski, Chris Peeters, Hein de Jong, Michiel Moch, Bart van der Voort, Christiaan Krouwels Druk OBT, Den Haag Terrapress mat 80gr Advertenties Voor advertenties kunt u rechtstreeks contact opnemen met de hoofdredactie Redactieraad Modulair (en e-modulair) worden redactioneel bewaakt binnen de uitgangspunten zoals geformuleerd door de Redactieraad. Leden: voorzitter Koos Baas, ing. (Informatica); drs. Nanda Boers (Psychologie); Frans Bogaert BA (Voorlichting, service en informatie); drs. Dick Disselkoen (Cultuurwetenschappen); drs. John Dohmen (Rechtswetenschappen); Peter Honig (studiecentra); dr. Marga Winnubst (CELSTEC); Bernadette Kop (Ondernemingsraad/ Studentenraad); drs. Max van Luik (Managementwetenschappen); Henny Schut (Marketing en communicatie); drs. Bep Franke (Natuurwetenschappen). Redactieadres Secretariaat: Nicolle Delnoy ( ) of Romy Ewoldt ( ) Postadres: Valkenburgerweg 177 Postbus 2960, 6401 DL Heerlen t (hoofdredactie) f Nieuws 5 column Stuutje 6 en dan nog de studie... 7 De Student 10 recessie Decaan faculteit Natuurwetenschappen prof. dr. Paquita Pérez Salgado: Passie voor mensen én kwaliteit Maandelijks 12 studentenraad 13 internationaal 14 onderzoek 16 activiteitenrooster 17 Start en support Lustrum 18 SERVICE 19 column zweitze 20 FACULTEIT 22 ipo 23 ONDERWIJS 30 tentameninfo 31 AFGESTUDEERDEN

3 inh ud De Student Psychologiestudente Natalie Djan: Als ik een doel heb, dan zet ik mijn tanden erin Internationalisering Virtual seminar is de tool, het resultaat blijft mensenwerk Onderzoek Samen aan een website bouwen IPO Instrument cursusevaluatie vernieuwd

4 nie ws Eredoctoraat Rinnooy Kan en Gigerenzer De Open Universiteit reikt tijdens de viering van haar vijfentwintigste dies natalis op 25 september een eredoctoraat uit aan prof. dr. Alexander Rinnooy Kan (hiernaast op foto) en prof. dr. Gerd Gigerenzer. De Open Universiteit eert Rinnooy Kan voor zijn baanbrekende ideeën en inzet voor het onderwijs. Na zijn hoogleraarschap en rectoraat aan de Erasmus Universiteit Rotterdam heeft Rinnooy Kan als voorzitter van VNO-NCW, bestuurder van ING, voorzitter van de Sociaal Economische Raad en als lid van het eerste en tweede Innovatieplatform naam gemaakt door zijn open, nieuwsgierige en analyserende stijl van optreden. Bovendien heeft hij consequent en met overtuigingskracht gewezen op het belang van een leven lang leren. De Open Universiteit kent Gerd Gigerenzer een eredoctoraat toe voor de impact die zijn ideeën over besluitvorming hebben in verschillende wetenschapsgebieden en omdat hij zijn wetenschappelijke denkbeelden toegankelijk maakt voor een breed publiek. Gigerenzer is directeur van het Center for Adaptive Behavior and Cognition van het Max Planck Institute for Human Development in Berlijn. Eerder was hij onder meer hoogleraar Psychologie aan de University of Chicago en visiting professor aan de University of Virginia. Zijn wetenschappelijke bijdragen betreffen terreinen als statistiek, evolutionaire psychologie, heuristiek, ecologie, sociale intelligentie, economie, recht en gezondheid. De Open Universiteit reikt ook twee eredoctoraten uit tijdens de academische lustrumviering op 4 december in Brussel. Beeld: Christiaan Krouwels Nieuwe leden Raad van toezicht De minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft Peter Valks en prof. dr. ir. Jo van Engelen benoemd tot lid van de Raad van toezicht van de Open Universiteit. De benoeming is op 1 maart 2009 ingegaan voor een periode van vier jaar. Peter Valks was in de periode bestuurslid van uitzendorganisatie Vedior. Daarvoor bekleedde hij diverse managementfuncties in het buitenlandse netwerk van de ING Groep. Eerder werkte hij als diplomaat bij het Ministerie van Buitenlandse Zaken. In 2005 was Valks commissielid van het project Andere Overheid. Tot 2007 was hij bestuurslid van de ABU, branchevereniging voor uitzendondernemingen, en lid van het algemeen bestuur van VNO-NCW. Jo van Engelen heeft na zijn promotie in 1989 aan de Universiteit Twente in managementfuncties gewerkt bij Océ. Sinds 1991 is hij hoogleraar Business Development en later ook research fellow bij de Rijksuniversiteit Groningen. In 2000 is hij toegetreden tot het bestuur van onderzoeksschool Interuniversity Centre for Social Science Theory and Methodology. Daarnaast werkte hij als managementconsultant voor organisaties als TNT Post, Achmea, Essent en de ANWB. Hij is commissaris (geweest) bij onder andere Ordina, Brunel, Kender Thijssen, Unigarant, Telstar en het Drents Museum. Van 2004 tot 2008 was hij lid van de hoofddirectie van de ANWB en sinds 1 januari 2008 is Van Engelen lid van de directie van de Algemene Pensioen Groep. Open Universiteit beste in Keuzegids De Open Universiteit staat op de eerste plaats in de ranglijst van beste universiteiten in de Keuzegids Hoger Onderwijs Deeltijdstudies, een uitgave van het onafhankelijke Hoger Onderwijs Persbureau. Het is de eerste gids in Nederland die speciaal werd samengesteld voor werkende mensen en tweedekans-studenten. Deze keuzegids biedt een overzicht van bacheloropleidingen 4

5 c lumn die mensen in deeltijd kunnen volgen. Er staan veel gegevens in die nog niet eerder voor een breed publiek toegankelijk waren, bijvoorbeeld over de arbeidsmarktpositie van afgestudeerden, de groepsgrootte in deeltijdonderwijs en de oordelen van studenten en visitatiecommissies. In de keuzegids voor voltijdstudies bezet de Open Universiteit al enkele jaren de tweede plaats in de ranglijst van beste universiteiten. Gratis cursus Logica van Stanford-hoogleraar Op plaatste de Open Universiteit de gratis cursus Logica in actie van prof. dr. Johan van Benthem. De cursus heeft een studielast van 25 uur en introduceert op toegankelijke wijze kernbegrippen van de logica en de belangrijkste logische systemen, zoals propositielogica en predicaatlogica. Verder laat de cursus ook toepassingen zien in de informatica, wiskundige bewijzen en speltheorie. Topwetenschapper Van Benthem is hoogleraar filosofie aan Stanford University, universiteitshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam en visiting professor aan de Chinese universiteit Sun Yat-sen. Hij won de Spinozapremie in 1996 en maakt op deze manier zijn kennis toegankelijk voor een breed publiek. Aan de cursus werkten ook mee: dr. Hans van Ditmarsch (University of Aberdeen, University of Otago), prof. dr. Jan van Eijck (Universiteit Utrecht, Centrum voor Wiskunde en Informatica) en dr. Jan Jaspars (Universiteit van Amsterdam). Logica in actie is de tweede gratis cursus in de Spinozareeks. Eerder verscheen Middelnederlandse letterkunde als literair erfgoed onder supervisie van prof. dr. Frits van Oostrom. Verloting boeken In de vorige Modulair (pagina 22) werden studenten opgeroepen mee te doen aan een verloting, waarbij vijf exemplaren van elk van de twee besproken boeken konden worden verloot. Er kwamen 27 reacties van studenten. Het boek Succesvol management van de projectenorganisatie (18 reacties) is gewonnen door Monique van Westing-Tjong-Ayong, Wim Hereman en Sipke Wagenaar (alle drie MW), Brigitte van den Bos en Sjaak Koning (beiden PSY). Het boek Slaap je slim (9 reacties) is gewonnen door Marian Keijzer-Steennis en Stephanie Smulders (beiden PSY), Marco Wensveen en Greet van Baal (beiden INF), Ivan Das (RW). De boeken zullen eind mei worden verzonden. Overigens is de redactie van Modulair op zoek naar studenten die (regelmatig) willen meewerken aan een (opnieuw geactiveerde) rubriek De stelling, en waarin hen aldus wordt gevraagd te reageren op een actuele stelling. Maak je belangstelling kenbaar via: Hoezo verslaafd... Het moet er eindelijk van komen. Ik heb al ruim drie jaar een vak liggen en het definitieve einde van mijn inschrijving als student nadert met rasse schreden. Het vak was geen onderdeel van mijn vaste programma, maar is voor het vervolg na mijn studie en voor mijn werk wel noodzakelijk. Als ik dit tentamen gedaan heb, ben ik echt klaar. Na tien jaar geen student meer van de Open Universiteit. Geen heerlijke studieboeken voor in de weekenden als de rest van de familie op een oor ligt en die ik meeneem als ik op vakantie ga. Nooit meer de mensen van het studiecentrum zien. Dat voelt bijzonder vreemd. Natuurlijk kan ik me geheel op mijn werk storten. Ik mag bijzonder dankbaar zijn dat ik überhaupt op mijn leeftijd en met mijn studierichting werk gevonden heb. Maar ik vind studeren leuker Promoveren dan maar? Betaald bij de Open Universiteit lukt niet, want dan moet ik, als ik al aangenomen zou worden, Heerlen goed kunnen bereiken en dat gaat niet in combinatie met de gezinsverantwoordelijkheden vanuit mijn woonplaats. Onbetaald kan wel, als buitenpromovendus. Ook leuk. Maar in de meest recente studiegids staat opeens de master Research niet meer vermeld; opgeheven. Op de website zie ik echter dat de cursussen wel te bestellen zijn. Zal ik dat gaan doen? Mmmm, onderzoek doen vond ik heel erg interessant, maar ook wel heel frustrerend. Ik weet niet of ik bijvoorbeeld het gezeur om mijn artikelen gepubliceerd te krijgen in toonaangevende vakbladen, wat een voorwaarde is om te kunnen promoveren, wel aankan. Een leuke master, bijvoorbeeld Criminologie, doen bij een andere universiteit? Lastig, een fulltimestudie en overdag colleges. Ik ben te vroeg voor mijn sys-tentamen en snuffel nog wat in de boekenkast. Leuke cursus Letterkunde. Lijkt me goed te doen. En Strafrecht lijkt me ook hartstikke interessant. In een ommezien maak ik mijn tentamen. Ondanks de bekende idiote vragen en verkeerde verbeteringen, slaag ik. Einde van mijn studentschap aan de Open Universiteit. Om een of andere reden neem ik bij het weggaan geen definitief afscheid van de medewerkers. Als ik thuiskom na het tentamen, start ik meteen mijn computer op en bestel Letterkunde en Strafrecht. Niks rationele overwegingen, puur op het gevoel. Als de boeken een paar dagen later arriveren, ben ik helemaal gelukkig. Weer echte cursussen met echte boeken en echte werkboeken. Ik blijk alleen een kleinigheid over het hoofd te hebben gezien: de boeken voor letterkunde wegen samen zes kilo. Dit jaar geen vliegvakantie Stuutje van Vulpen Studenten e modulair Het nieuws en het meest recente nieuws is ook te vinden op emodulair. 5

6 en dan (nog) de st die Hans Konst Studeren bij de Open Universiteit kan vanuit verschillende motieven. Interesse, vergroten van de deskundigheid of gaan voor die felbegeerde academische titel. Al of niet om de kansen op de arbeidsmarkt te vergroten. Zo n solistische studie vereist echter ook de kunst van het inpassen in een leven dat zich in velerlei opzicht kenmerkt door drukte. En dan nog de studie. Hoe inventief zijn onze studenten? De redactie vroeg dat aan Hans Konst (50), student cultuurwetenschappen, maar eerder werkzaam als huisarts en nu gedeputeerde bij de Provinciale Staten van Friesland. Tekst: Frans Bogaert Beeld: Hein de Jong Belangrijkste bezigheden overdag? In de afgelopen jaren werkte ik als specialist ouderengeneeskunde bij de GGZ Friesland. Daarnaast was ik namens de PvdA lid van Provinciale Staten van Fryslân met als aandachtsgebied Water. Na het overlijden in december van een van onze gedeputeerden, volg ik haar sinds februari op. Mijn voornaamste aandachtsgebieden zijn landelijk gebied natuur, landschap, landbouw en landinrichting ruimtelijke ontwikkeling, duurzaamheid en plattelandsprojecten. Een meer dan volle baan dus, waarbij de kwaliteit van de ruimte en de sociale duurzaamheid van onze provincie wat mij betreft centraal staan. Studeer bij de Open Universiteit nadat Mijn echtgenote in 1988 was begonnen met psychologie. Ook ik raakte enthousiast over de opzet van de cursussen. Na een voorzichtig begin met de Basiscursus recht ben ik tien jaar later afgestudeerd met een scriptie over de rechtspositie van wilsonbekwamen in het verpleeghuis. Dat onderwerp lag me na aan het hart omdat ik werkte als verpleeghuisarts. Na een paar jaar niets doen, begon het weer te kriebelen. Toen ben ik in 2005 begonnen met cultuurwetenschappen, vooral vanwege het brede karakter van de studie. Een eeuwige student die maatschappelijk vrij aardig terecht komt. Wo-studie of een enkele cursus? Op de dag na mijn installatie, 12 februari, kreeg ik de propedeuseverklaring toegestuurd. Ik ben van plan om in ieder geval het bachelortraject te voltooien en als het even kan ook een master. Andere zaken waartegen de studie het moet opnemen? Door mijn overvolle agenda blijft er niet veel tijd over voor de cursus Oudnederlandse schilderkunst. Het studeren is voor mij vooral een vorm van ontspanning en daar maak ik graag tijd voor. Ik probeer wekelijks een aantal uren te besteden aan mijn studie. Door de vrijheid van studeren, zijn vooral reis- en avonduren daar heel geschikt voor. Nog te gaan? Ik heb al een aantal cursussen gedaan in de postpropedeuse en ook mijn vrije ruimte is al opgevuld. Ik schat in dat ik nog wel een paar jaar bezig ben. Dat is voor mij geen straf, integendeel! Studieproblemen? Daar kan ik kort over zijn: tot nu toe verloopt de studie voor mij zonder problemen. Het materiaal is heel uitdagend en interessant, en heel vaak prachtig uitgevoerd! Leukste opmerking van de achterban over mijn studie? Volgens mijn (vier) dochters ben ik een eeuwige student die toch maatschappelijk vrij aardig terecht komt. Lees altijd in Modulair? Dit soort verhalen. Ik ben vooral geïnteresseerd in de drijfveren van mensen om te (blijven) studeren, en de plek die een studie in hun leven inneemt. Binding met de Open Universiteit? Ik kan niet zonder. Wat de Open Universiteit vooral (niet) moet doen? Deze universiteit moet zich vooral blijven richten op afstandsonderwijs, op zo n manier dat mensen kunnen studeren in combinatie met andere werkzaamheden, op de plek en op het tijdstip dat hen het beste uitkomt. Ga niet lijken op andere universiteiten, maar behoud je unieke plek in ons onderwijssysteem. Daarnaast is het zaak om die plek ook op te blijven eisen, zeker nu er (ook in Fryslân) allerlei bewegingen op gang komen waarbij samenwerking tussen wo en hbo centraal staat. Overigens mis ik de Open Universiteit daarbij aan tafel. Ultieme tip(s) voor medestudenten? Houd vooral het plezier in je studie voor ogen. Uiteindelijk gaat het om het verrijken van jezelf! 6

7 de st dent Als ik een doel heb, dan zet ik mijn tanden erin In Nederland is de Open Universiteit een begrip, in België ligt dat anders. Ze denken hier vaak dat de Open Universiteit er voor oudere mensen is die alleen voor hun plezier studeren. Toch ken ik genoeg jongeren die er voor hun carrière een opleiding volgen. Natalie Djan (26) hoort bij die groep. Ze weet de vrijheid van een modulaire structuur uitstekend te combineren met haar eigen levensstijl. Dat vereist wel doorzettingsvermogen en een uitgekiende planning, omdat er verschillen zijn tussen beide landen die soms de voortgang van haar psychologiestudie belemmeren. 7

8 Tekst: Paul Troost Beeld: Peter Strelitski Drie jaar geleden keerde ze naar Antwerpen terug en sindsdien leidt Natalie Djan voor haar doen een rustig leven. Ik heb mijn spontaniteit ingeruild voor de onvoorwaardelijkheden van een kind, omschrijft ze haar ommezwaai plechtig. Daarvoor werkte ze in Antwerpen in de vastgoedsector, woonde in Florida en reisde anderhalf jaar, meestal alleen, als backpacker over de hele wereld. Het is heel gezond om af en toe in een andere wereld te komen en te ervaren hoe mensen in andere culturen leven. Je leert dingen in een ander perspectief te zetten en beter met problemen omgaan. Het kosmopolitisme is haar met de paplepel ingegeven. Haar joodse ouders emigreerden eind jaren zeventig vanuit de Sovjet-Unie naar Israël. Natalie werd in Tel Aviv geboren. Niet lang daarna verhuisde de familie naar België waar haar ouders een groothandel begonnen. Door al dat verhuizen spreekt Natalie vloeiend Frans, Hebreeuws, Engels, Russisch en natuurlijk Nederlands. Haar 21 maanden oude zoontje Joshua, die af en toe nieuwsgierig en verlegen glimlachend het interview gadeslaat, wordt net als zijn moeder veeltalig opgevoed. Natalie spreekt afwisselend Nederlands, Frans en Hebreeuws met hem en van zijn oppastante leert het ventje spelenderwijs Russisch. Tekst: Paul Troost Beeld: Peter Strelitski Heel nieuwsgierig Het was nieuwsgierigheid die Natalie ertoe aanzette om de wijde wereld te verkennen en het is ook nieuwsgierigheid die de drijfveer was om psychologie te gaan studeren. Voor psychologie had ik op school al veel belangstelling. Waarom gedragen mensen zich zo, vroeg ik me altijd af. Waarom reageer ik zoals ik reageer? Ik wil weten wie ik ben. In Antwerpen wordt geen psychologie gedoceerd en zin om direct na haar middelbare school naar Brussel of Gent te verkassen, had ze niet. Daarom werd het de studie economie in Antwerpen, een vak waarin ze op school goed was. Maar haar hart lag niet bij economie en na enkele maanden stopte Natalie en ging aan het werk in de vastgoedsector. Na twee jaar vertrok ze naar Florida om daarna de wereld rond te reizen. Terug in België ging ze op zoek naar een avondstudie 8

9 de st dent psychologie. Omdat ze intussen zwanger was en een parttimebaan in het vastgoedbeheer had, zat een strak gestructureerde opleiding aan een reguliere universiteit er niet in. Via internet stuitte ze op de Open Universiteit. De studievrijheid die de Open Universiteit biedt, past precies bij mijn leven als alleenstaande moeder. Studieduur Natalie liet zich niet door de ongemakken van haar zwangerschap weerhouden en ging direct met een stevig studietempo van start. Als ik een doel heb, dan zet ik mijn tanden erin, zo zit ik in elkaar. Drie jaar geleden, in april 2006, deed ze haar eerste tentamen. Na de geboorte van haar zoontje nam Natalie een pauze van drie maanden om op adem te komen, waarna ze haar studie weer gedisciplineerd oppakte. Ik werk snel. Een boek lees ik een keer aandachtig door en ik markeer de belangrijkste punten. Die neem ik later nog eens goed door en dan ga ik op. Gemiddeld haalt ze een zeven. Daar ben ik tevreden mee, want ik streef niet naar perfectionisme. Ik wil snel door de studie, omdat ik met mijn opleiding carrière wil maken. Afgelopen januari haalde ze haar bachelor. Zomer 2009, na iets minder dan drieënhalf jaar studeren, staat haar master-examen gezondheidspsychologie gepland. Nog een tentamen, twee practica met enkele opdrachten en de scriptie, en dan is ze klaar. Althans met de Open Universiteit, want Natalie wil in België aan de slag als psychologe in een gesubsidieerde instelling. Daarvoor moet ze nog ongeveer zestig studiepunten erbij halen. Hier bij ons duurt een masteropleiding Psychologie twee jaar, aan een Nederlandse universiteit één jaar. Daarom ga ik na de zomervakantie nog een jaartje aan de Katholieke Universiteit Leuven studeren, zodat ik ook in België als psychologe erkend wordt. Natalie wist dat de duur van de masteropleiding Psychologie in België en Nederland verschilt. In Modulair las ik dat er pogingen gedaan worden om beide studies meer op elkaar af te stemmen, maar die afstemming gaat erg langzaam. Mevrouw Jacobs is helemaal uit Nederland naar het ziekenhuis gekomen om te vertellen wat de Open Universiteit voor een universiteit is en wat ze van een stage verwacht. Dat is pure service. Ze komt voor de evaluatie naar Antwerpen. De studievrijheid die de Open Universiteit biedt, past precies bij mijn leven als alleenstaande moeder. Gezonde rivaliteit Ondanks de obstakels die Natalie ondervindt, voldoet de studie Psychologie volledig aan haar verwachtingen. Het aardige is dat ik de ontwikkeling van Joshua precies in de boeken kan volgen. Theorie en praktijk sluiten voortreffelijk op elkaar aan en dat maakt me zekerder bij de opvoeding. Dus ik heb nu al baat bij mijn studie. Ook over het studiemateriaal is ze enthousiast. De boeken zijn gemakkelijk leesbaar en je wordt gestructureerd door de stof geleid. Vergelijk dat eens met wat ik in Leuven krijg. Maar de masteropleiding aan de Katholieke Universiteit Leuven biedt Natalie komend jaar iets wat afstandsonderwijs niet zo gemakkelijk kan bieden: medestudenten met wie ze kan samenwerken. Natalie heeft het geluk dat ze in haar eerste studiejaar iemand is tegengekomen met wie ze de hele studie is blijven optrekken. Ze adviseert andere studenten dan ook een studiemaat te zoeken die in hetzelfde tempo studeert. Je helpt elkaar, vooral als je in een dip zit, want dan bel je toch niet zo gauw een studiebegeleider. Heeft mijn studiemaatje een acht, dan stimuleert mij dat om er extra tegenaan te gaan. We hebben een gezonde rivaliteit. Stage Een ander verschil tussen beide landen is de stage. In Nederland zoeken studenten zelf een stageplaats, in België doet de universiteit dat. Er zijn daar bovendien meestal vaste afspraken tussen universiteiten en stagebiedende instellingen. Probeer daar maar eens als student van de Open Universiteit tussen te komen. Wel twintig keer heb ik gebeld en het is dat ik heel erg vasthoudend ben, want anders was het me nooit gelukt. Uiteindelijk vond Natalie een stageplek op de crisisafdeling van een algemeen ziekenhuis, waar ze haar alleen maar accepteerden omdat ze daar ook stage gaat lopen voor haar masteropleiding aan de Katholieke Universiteit Leuven. Een bijkomend probleem is dat de Open Universiteit in België niet zo bekend is als in Nederland. De Open Universiteit mag van Natalie in België best wat meer aan haar imago doen. Haar stagebegeleider van de Open Universiteit, dr. Nele Jacobs, heeft daarmee een bescheiden begin gemaakt: Naam: Natalie Djan Leeftijd: 26 Woonplaats: Edegem (België) Vooropleiding: Algemeen Secundair Onderwijs (ASO), richting economie en wiskunde Beroep: vastgoedbeheerder Student: Psychologie, afstudeerrichting Gezondheid (56 modulen) Begonnen: 2006 Afgerond: bachelortraject (42); mastertraject (3) Bezig met: Klinische gespreksvoering (1); Testpracticum psychodiagnostiek (1); Patiëntenvoorlichting en chronische ziekten (1); Stage gezondheidspsychologie (4) Studiecentrum: Antwerpen 9

10 Kom in beweging op de arbeidsmarkt Moet je in tijden van recessie afwachten? Nee, en eigenlijk nooit. Werknemers moeten hun mobiliteit en inzetbaarheid regelmatig onderhouden. Scholing, studie en algemene vaardigheden kunnen daaraan bijdragen. Werknemers zouden ook recht moeten hebben op onafhankelijke loopbaanbegeleiding, stelt prof. dr. Frits Kluijtmans. Onder de titel Kom in beweging op de arbeidsmarkt gaf Kluijtmans op 7 april een lezing over het stimuleren van mobiliteit op de arbeidsmarkt, in de zogeheten lokale Wetenschapscaféreeks. Volgens deze hoogleraar strategisch HRM heeft de kredietcrisis mobiliteit, wie spreekt er nog van personeelskrapte, naar de achtergrond verdrongen. Toch worden er in een aantal sectoren tekorten op de arbeidsmarkt verwacht. De vergrijzing en de matige deelname aan arbeid van sommige groepen zijn daar debet aan. Onder andere door scholing kunnen mensen nieuwe talenten ontwikkelen, een carrièreswitch maken en kan de arbeidsmobiliteit toenemen. Kluijtmans staat niet alleen in zijn opvatting. Vertrekpunt voor zijn lezing vormde de voorstellen die de Commissie Bakker deed in juni 2008, officieel Commissie Arbeidsparticipatie geheten. In zijn presentatie lichtte Kluijtmans enkele ideeën van deze commissie nader toe. Voorspellen blijft moeilijk Kluijtmans onderbouwde zijn opvattingen met enkele demografische cijfers die hij vooraf liet gaan door de waarschuwing dat voorspellen alleszins moeilijk blijft. Toch wordt, ook naar het oordeel van de Commissie Bakker, in 2015 een tekort van zo n mensen op de Nederlandse arbeidsmarkt verwacht, en in 2040 zelfs Overigens doen zich daarbij wel verschillen voor in branche en regio. De Commissie Bakker zet in op een driesporenbeleid: zo snel mogelijk meer mensen aan het werk, werkzekerheid voor iedereen en duurzame arbeidsparticipatie. Kluijtmans belichtte enkele deeladviezen van de Commissie Bakker. Zo is vooral samenwerking binnen één regio geboden, omdat de arbeidsmarkt regionaal werkt, de autonome organisaties de problemen zelf niet kunnen oplossen en omdat loopbanen zich voltrekken over organisaties heen. Die samenwerking zou tot stand moeten komen door eensgezind optrekken van alle partijen (CWI, UWV, gemeenten, sociale partners, ondernemers) en zicht op de regionale vraag naar werk en uitwisselingstrajecten. Een ander deeladvies betreft verbetering van de inzetbaarheid, waardoor banen en kennis duurzamer worden, talenten (elders) beter tot hun recht komen en de motivatie blijft. Die inzetbaarheid is onder andere te verbeteren door scholing meer te faciliteren, een individueel werkbudget voor scholing en recht op periodieke talentverkenning. Recht op loopbaanbegeleiding Laatstgenoemd advies sluit aan op de eerdere oproep van Kluijtmans, tijdens zijn oratie in november 2008, om medewerkers individueel recht te geven op loopbaanbegeleiding. Alleen dan kunnen zij ook buiten de eigen organisatie beter en breder inzetbaar worden en blijven. Daarom is het van belang dat hun meer algemene inzetbaarheid, dat wil zeggen los van de huidige functie en organisatie, op peil blijft. Kluijtmans: Van werknemers kun je niet verwachten dat ze vanuit een baan die doorgaans goed bevalt, actief op zoek gaan naar alternatieven. En van werkgevers kun je niet verwachten dat zij investeren in werknemers, zodat zij de organisatie eerder kunnen verlaten. Daarom pleit hij ervoor dat die loopbaanbegeleiding verzorgd wordt door een netwerk van onafhankelijke begeleiders. Wie zou dat dan moeten initiëren? Vakbonden hebben zich al opgeworpen als partij in deze, zegt Kluijtmans. Het op peil houden van werkzekerheid past prima in hun nieuwe takenpakket. Prof. dr. Frits Kluijtmans werkt sinds 1985 bij de Open Universiteit, vanaf 1999 als universitair hoofddocent HRM and Change Management bij de faculteit Managementwetenschappen. Sinds januari 2008 bekleedt Kluijtmans de leerstoel Strategisch HRM. Hij is auteur van tal van boeken en publicaties over personeelsmanagement, waaronder het alom gebruikte Leerboek Personeelsmanagement. 10

11 Nog geen actie nationaal plan Leven Lang Leren Het College van bestuur bepleit al lange tijd richting overheid en samenleving het economisch belang van leren. Collegevoorzitter drs. Theo Bovens deed er nog eens verslag van, op > actueel > weblog collegevoorzitter. In zijn bijdrage van 15 april refereert Bovens aan eerdere oproepen van onderwijsinstellingen. Deze oproepen om meer te investeren in eigen kennis en opleidingen, lijken volgens de collegevoorzitter nu te horen bij de emotionele oprispingen in het crisisnieuws. Het gevaar daarvan is dat als het optimisme weer toeneemt, de ernst van deze oproep naar de achtergrond verdwijnt. Daarom is het noodzakelijk om ook de rationele en structurele argumenten voor meer opleiden en leren te blijven benadrukken. Dat betekent opleiden vanuit een visie dat je het kennisniveau van de hele beroepsbevolking een trede hoger wilt brengen. In zijn open brief Beste Agnes, Bernard en Jan Peter van eind februari refereert Bovens, tevens kroonlid van de SER, aan het onaangeroerde actieplan Een open en flexibele infrastructuur voor Leven Lang Leren. Dat werd tijdens het scholingsoverleg in voorjaar 2008 nog omarmd door bewindslieden, sociale partners en onderwijskoepels. Bovens verzucht: Van alle kanten wordt gewezen op het belang van leren en studeren, investeren in je eigen kennis en kunde, ter vergroting van ieders mogelijkheden binnen de huidige werkkring, maar ook daarbuiten. Hoe zit het dan met de gewenste infrastructuur voor leven lang leren? Waar blijft het zo hard noodzakelijke scholingsoffensief? Wanneer maken we de scholingsgelden (O&O-fondsen) een keer op? Wellicht dat sociale partners en kabinet deze kwestie tijdens één van de nog te voeren overlegrondes willen meenemen, stelt Bovens. In zijn bijdrage van begin februari vertelt Bovens over initiatieven van de Open Universiteit die, versneld ingevoerd, een bijdrage kunnen leveren aan maatregelen tegen de recessie. Voor het nieuwe concept Netwerk Open Hogeschool werkt de Open Universiteit samen met diverse partners in het hbo aan een flexibele, open structuur voor hboopleidingen. Ook noemt Bovens de mogelijkheid van versnelling van economische groei door open source, open access, open content en open educational resources. De Open Universiteit staat voor een zo open en laagdrempelige manier om kennis toegankelijk te maken. Bijvoorbeeld door een breed publiek gratis te laten kennismaken met hoger onderwijs op 1 Wat moet ik in tijden van recessie vooral doen of laten? De recessie die voor velen als een donderslag bij heldere hemel kwam, zou iedereen bewust moeten maken van hoe onzeker (loop)banen vandaag de dag zijn en dat het het beste is om je tegen die onzekerheid goed te wapenen. Hoe? Door je niet alleen nu, maar voortdurend af te vragen hoe jij en jouw competenties bestand zijn tegen de grillen van de economie. Werk je in een sector die ook in de toekomst perspectief lijkt te hebben en wat kun je doen om je arbeidsmarktwaarde te verbeteren? Een andere baan of een studie kan aan dat laatste nogal wat bijdragen. Blijf in ieder geval niet stilzitten. 2 In hoeverre is er vraag naar afgestudeerde bachelors? De meningen over de waarde van het bachelordiploma lopen nogal uiteen. Maar overwegend wordt de bachelor benadrukt als opstap naar de economisch veel meer gewaardeerde master. 3 Welke andere services biedt de Open Universiteit? Het Onderwijs service centrum biedt al lang het programma Start en support aan. Deze cursusoverstijgende activiteiten zijn gericht op verschillende fases van de studie. Zo worden regelmatig workshops gehouden over tentamen afleggen, mindmappen of mondeling presenteren. Tevens is er een digitale Studiecoach ontwikkeld (zie Studienet) met allerlei studietips en wetenswaardigheden, in tekst, beeld en geluid. Een item over netwerken en solliciteren is in de maak. De bijzonder interessante workshop Google jezelf de wereld in, met loopbaan- en presentatietraining, wordt op 26 mei op de Heerlense campus gehouden (www.ou.nl/studentsupport). De Business Development Groep (BDG) van de Open Universiteit werkt aan een loopbaanrotonde. Daarbij wordt opleiden in het perspectief geplaatst van een loopbaan. Voorafgaand aan leren staat vaak een vraag naar een loopbaanstap. Om die vraag te beantwoorden, moet er ook onderzocht worden waar individuele medewerkers staan in hun professionele carrière. Overigens horen daar ook eerder verworven competenties bij. 4 Kent de Open Universiteit ook scholingsprogramma s? Wellicht wordt de Open Universiteit Nederland vooral geassocieerd met de traditionele wetenschappelijke opleidingen en uit die programma s te volgen losse cursussen. Toch kunnen studenten ook kiezen uit begeleide praktijkgerichte programma s: post-hbo, Kort Hoger Onderwijs, Certified Professional Programmes, focusopleidingen, MBA. Ook zijn er (bèta)voorbereidingscursussen. Het gehele aanbod staat op 5 Is het mogelijk een switch te maken bijvoorbeeld via een EVC-traject? Ja. De BDG werkt aan een nieuw traject Van werk naar werk, waarin functiegericht professionaliseren centraal staat. Dit traject bestaat uit opbouw van een gecertificeerd ervaringsdossier dat ingebracht kan worden in een EVC-traject en op de arbeidsmarkt. Het traject is vooral bedoeld voor mensen die met ontslag bedreigd worden, hun curriculum vitae moeten opschonen en waar nodig aan ontbrekende competenties willen werken. 6 Welke cursussen of competenties verhogen hoe dan ook je marktwaarde? Net zoals prof. Kluijtmans in zijn lezing stelde (zie hiernaast), krijgen ook algemene vaardigheden steeds meer blijvende waarde. In vrijwel ieder beroep of functie zijn vijf sleutelvaardigheden nagenoeg vereist: leervermogen, probleemoplossend vermogen, samenwerken, creativiteit en flexibiliteit. Iedereen zou bij zichzelf moeten nagaan hoe die competenties zich gedurende de loopbaan ontwikkeld hebben en waaruit dat blijkt. Dat formuleren is van groot belang in ervaringsdossiers, (e)-portfolio s en cv s die gebruikt kunnen worden in werk en opleiding. Meer informatie Professionalisering van onderwijsgevenden: Erkenning van elders verworven competenties (EVC): óf Personal development planner, loopbaanrotonde: Ondernemerschap, beleidsontwikkeling, cultuurverandering: Bijdragen over wo-bachelor en arbeidsmarkt met identieke zoekterm: Tekst: Frans Bogaert (met dank aan Frits Kluijtmans, Albert Kampermann, Miranda de Kort) 11

12 pinie De Open Universiteit bestaat dit jaar 25 jaar. Hoeveel studenten hebben in die periode geworsteld met cursussen? Hoeveel meter modules zouden er verslonden zijn gedurende die jaren? Hoeveel keer is er getentamineerd? Het zal een schat aan cijfers opleveren. Op mijn boekenplank staat nu al ongeveer twee meter aan psychologiewijsheid en ik heb nog heel wat modules te gaan. SR zoekt studenten die prijs verdienen Wat steekt er achter cijfers? Maar nog interessanter is om eens te gaan kijken naar wat er achter de cijfers steekt. Hoeveel traantjes hebben begeleiders in de studiecentra gedroogd als er weer slechts een 5 uit de computer kwam? Hoe dikwijls is er een vreugdedans geweest als de computer geslaagd aangaf? Hoe dikwijls zou in de discussiegroepen geslaagd zijn geschreven? Ik herinner me dat ik na mijn derde 5 voor een module begon te twijfelen aan mezelf. Maar ik geniet nog altijd van de kus van de begeleidster in studiecentrum Diepenbeek toen ik na mijn vierde poging uiteindelijk die module toch mocht afsluiten met een 8. Interessant wordt het ook als men kon nagaan hoeveel vriendschappen er tussen de studenten zijn ontstaan. Hoeveel mensen zouden elkaar via de Open Universiteit gevonden hebben? Zijn daar vriendschappen voor het leven uit gegroeid? Ik heb alvast prachtige medestudenten ontmoet bij wie ik steeds welkom ben voor een koffie. Op zoek naar boeiende verhalen Achter elke student steekt een boeiend en vooral uniek verhaal. Er zijn studenten die vlotjes door alle modules zijn gefietst, studenten die zwoegen bij elke module, studenten die in alle stilte verder studeren en waarvan niemand weet dat ze studeren en er zijn studenten die graag laten horen dat ze vooruitgaan in hun studie. De Studentenraad wil op zoek gaan naar die boeiende en levensechte verhalen. Wie zijn de studenten die: enorme tegenslagen hebben gekend en toch verder gaan met de studie? onbekende, persoonlijke barrières overwinnen en slagen in hun studie? steeds klaar staan om medestudenten over de brug te helpen? helpen om de Open Universiteit groot te maken door nieuwe studenten aan te trekken? Bon van duizend euro De Studentenraad wil graag deze verhalen horen. Wij zijn nu even niet op zoek naar studenten met uitzonderlijke wetenschappelijke kwaliteiten, hoewel deze studenten enorme prestaties leveren. Wij zijn ook niet op zoek naar medestudenten die topsport bedrijven naast hun studie, hoewel dit ook een enorm engagement vraagt. Wij zijn niet op zoek naar studenten die een enorm hoge werklast combineren met een hoog studieritme. Wij willen unieke verhalen horen over studenten die slagen in hun studie, ook als het even moeilijk wordt. Wij willen een boeiend verhaal horen over studenten die andere studenten vooruithelpen. Wij willen gewoon horen waarom jij vindt dat die student moet aangemoedigd worden met een Studeerbon. Een jury zal van alle verhalen vijf verhalen bekronen met een Studeerbon van telkens duizend euro. In de Modulair van juni 2009 verschijnt alle praktische informatie, maar je kan misschien nu al eens rondkijken aan wie jij die bon zou willen schenken en vooral waarom. Lees de volgende Modulair. s t u d e n t e n Even voorstellen nieuwe adviseur SR Mijn naam is Paulus Zwaga. Ik ben 56 jaar en woon in Den Haag. Ik ben getrouwd en samen hebben we vijf (grote) kinderen. Ik studeer Rechten. Na een carrière in uitgeverij en in interim-management wil ik nog een derde, juridische carrière. Mijn motivering om als adviseur de Studentenraad te ondersteunen, is gelegen in het feit dat ik merk hoe belangrijk het is om deze geweldige, zelfstandige manier van studeren te combineren met niet-afstandelijkheid tot medestudenten en docenten. Als je de mogelijkheid hebt om daar iets aan te doen, werkt dat positief en stimulerend. Om dat voor iedereen mogelijk te maken, dient er nog wel iets te gebeuren. Het is ook heel interessant om als voormalig vennootschapbestuurder in de adviesrol te functioneren. Ook een commerciële visie draagt bij tot de toegankelijkheid en het succes van de Open Universiteit en de studenten. De Open Universiteit is een uniek instituut en we moeten ervoor zorgen dat zoveel mogelijk studenten optimaal van de mogelijkheden gebruik kunnen maken. Paulus Zwaga raad Bert Verleysen 12

13 internati nalisering Virtual seminar is de tool, het resultaat blijft mensenwerk Mike Mannaart is masterstudent Milieu-natuurwetenschappen en door het European Virtual Seminar on Sustainable Development zette hij weer een stap in zijn internationale carrière. Via internet werkte hij samen met studenten uit verschillende landen aan een casus over duurzame ontwikkeling. Je krijgt feedback van je groepsgenoten en zo leer je samenwerken met de internationale gemeenschap waar je onderdeel van bent. De kaders zijn wel uitgezet, maar de studenten moeten het zelf waarmaken. Het seminar Ook in zijn werk als directeur van Kust & Zee, Internationaal gezelschap wordt weliswaar op afstand begeleid door de Nederlandse afdeling van de Europese een tutor, Mike had een Oostenrijkse tutor, Coastal & Marine Union, bevindt Mike zich in maar de projectleider moet het proces begeleiden. Mike kreeg die functie omdat hij als al voor mijn studie en deze cursus omdat ik een internationaal gezelschap. Ik koos voor- hbo-milieukundige en deeltijdstudent veruit verder de internationale kant op wil. Daarom de meeste werkervaring had. De andere was mijn bachelorafstudeerproject ook internationaal gericht, het was een onderzoek groepsleden waren namelijk jonge voltijdstudenten. Het proces begeleiden vond ik in vijf landen naar de implementatie van de best lastig. Aangezien we niet werkten met EU-richtlijn Geluid. In mijn masteronderzoek webcams en de Tsjechische studente geen richt ik me op milieuaspecten van ruimtelijke headset had, konden we elkaar niet zien projecten op zee in een aantal Europese en niet spreken. We werkten alleen met de landen. Als vrijwilliger werkte ik aan natuurchatmodus van Skype. Ik heb al doende en milieuprojecten in Kenia, Rusland en geleerd hoe ik de anderen zo kon sturen, dat Thailand. Voor VROM heb ik de Bulgaarse ze in het proces meegingen en alles begrepen. Zowel het eindrapport als de sociale wikkeling van de Zwarte Zeekust. Daar werk- overheid geadviseerd over duurzame ont- interactie werden beoordeeld, dus ook de te ik met een Nederlands-Bulgaarse groep, wekelijkse chats. De techniek is slechts een mensen met een bestuurlijke, economische instrument, het resultaat blijft mensenwerk. of civieltechnische achtergrond. Kennis uit verschillende landen en disciplines combineren is voor mij ook een charme van de Virtuele stap in ander land Samen leren schept wel een band en je zet milieunatuurwetenschap. een virtuele stap in een ander land, zegt Mike. Maar het contact is vluchtig, er ontstaat geen hechte gemeenschap. Toch zie je Omdat het internationale en het inter- Winst dat mensen die elkaar helemaal niet kennen, disciplinaire belangrijke pijlers zijn in het bereid zijn samen aan een eindproduct te natuurwetenschappelijk onderwijs van de werken. Gezamenlijk nadenken over duurzame ontwikkeling draagt dus wel degelijk Natuurlijk spreekt afstandsonderwijs mij ook Open Universiteit, past die uitstekend bij mij. bij aan de gemeenschapszin. Je moet ook uit aan, omdat mij dat veel flexibeler maakt. Ik je veilige schulpje kruipen, jezelf blootgeven combineer de studie met een drukke baan in een vreemde taal, ook al zit je op je eigen en zorg samen met mijn vrouw voor onze zolder met je Skype. Je krijgt positieve en twee zoontjes. Voor mij persoonlijk heeft negatieve feedback van je groepsgenoten en dit onderwijs nog een extra betekenis, zeker zo leer je samenwerken met de internationale gemeenschap waar je op dat moment zo n module van de virtuele campus gere- wanneer ik in Europees verband studeer. Als onderdeel van bent. aliseerd zou worden met uitwisseling van mensen, zou dat zeer milieuonvriendelijk zijn. Zo n initiatief heeft dus een enorme duurzaamheidswinst. Tekst: Ingrid Frints Het European Virtual Seminar on Sustainable Development is onderdeel van de Europese Virtual Campus for a Sustainable Europe. Via die campus bieden universiteiten hun studenten e-learningcursussen aan. De faculteit Natuurwetenschappen is vanwege haar expertise in e-learning een belangrijke partner en geeft er samen met vijf andere universiteiten vorm aan. Inmiddels hebben zich nog tien universiteiten aangesloten. De Europese Commissie ondersteunt deze vernieuwende vorm van virtuele mobiliteit. Er zijn meer cursussen met Europese universiteiten ontwikkeld, zie Wilt u zo n cursus in uw opleiding onderbrengen, neem dan contact op met dr. ir. Joop de Kraker ou.nl) of dr. Ron Cörvers Overigens participeert de Open Universiteit in bestuur, projecten en taskforces van de European Association for Distance Teaching Universities, een samenwerkingsverband van alle afstandsuniversiteiten in Europa. De Europese Commissie verleent financiële steunt aan diverse projecten waarin deze universiteit een prominente rol speelt. Succesvolle voorbeelden daarvan zijn TENCompetence (e-learning) en het hier genoemde Virtual Erasmus. De Open Universiteit is in juni gastvrouw voor de 23e wereldconferentie van de International Council for Open and Distance Education (zie pagina 17). 13

14 nderzoek Mirjam van Es, Ingo Wevers en Richard van der Wal (op foto van links naar rechts) ontwikkelden een website voor een Tanzaniaanse instelling die technisch onderwijs verzorgt. Daarmee sloten zij hun bacheloropleiding Informatica af. Studenten Informatica moeten in het afstudeerproject hun vakmanschap laten zien. Tekst: Fred Meeuwsen Beeld: Bart van der Voort We treffen elkaar in het restaurant van een hotel langs de rijksweg bij Eemnes. Mirjam, Ingo en Richard zitten er al een paar uur bij elkaar. Achter hun laptops hebben ze de puntjes op de i gezet voor de eindpresentatie van hun afstudeerproject in april. Het is pas de tweede keer dat ze elkaar lijfelijk ontmoeten. De eerste keer was een half jaar geleden, toen de onderwerpen van de afstudeerprojecten gepresenteerd werden. Die projecten worden in een groep uitgevoerd. Mirjam: Het idee daarachter is dat je in de praktijk ook vaak in een projectteam werkt. Dit is dan meteen een goede oefening. De masteropleiding sluit je trouwens wel af met een individuele afstudeeropdracht. Website bouwen Tijdens de presentatiedag vielen ze alle drie voor het project National Council for Technical Education. Richard: Dat is een Tanzaniaanse instelling voor technisch onderwijs die leraren en onderwijsinstituten registreert en accrediteert. Een prima systeem om de kwaliteit van het onderwijs te waarborgen. Via drs. Harold Pootjes, docent informatica, kwam de vraag of studenten een website voor deze instelling wilden bouwen. De maatschappelijke relevantie sprak ons meteen aan. De studenten moesten een webgebaseerde applicatie bouwen in PHP, een programmeertaal waarmee je dynamische websites kunt bouwen. En de applicatie moest ondersteund worden door een database in MySQL, een systeem voor databasemanagement. Daarnaast moesten de huidige, losstaande databases geïntegreerd worden in één nieuwe database. Meteen een klik Studenten Informatica moeten in het afstudeerproject hun vakmanschap laten zien, zegt Ingo. Het is een integratie van eerder verworven kennis, academische vaardigheden en toepassing van methoden en technieken. Een mooie uitdaging, vonden Mirjam, Ingo en Richard. Het klikte trouwens meteen tussen hen. Dat kwam ook doordat hun competenties elkaar zo mooi aanvulden. Mirjam: Ik ben geen techneut, meer een bedrijfskundige en in het dagelijks leven consultant in de financiële dienstverlening. 14

15 Samen een website bouwen scriptie Ingo noemt zichzelf wél een techneut en zijn beroep is databaseadministrator. Richard: Ik ben ook een techneut en in het dagelijks leven softwarearchitect. De taakverdeling verliep daarom heel soepel. Mirjam was vooral projectbewaker en eindredacteur, Ingo stortte zich met name op de veiligheid van het systeem en Richard op modellering van de codestructuur. Hij en Ingo waren verantwoordelijk voor ontwikkeling van de databasestructuur. Ze spraken af dat ze zo n vijftien uur per week aan het project zouden besteden. Het afstudeerproject is een integratie van eerder verworven kennis, academische vaardigheden en toepassing van methoden en technieken. Ritme Elke maandagavond om acht uur kwamen ze virtueel bij elkaar. Tijdens videoconferenties bespraken ze de stand van zaken, maakten afspraken over de taakverdeling en stelden acties vast. Alles werd vastgelegd, opgeslagen en beheerd met de groepenserver van SURFnet. Opdrachtgever Harold en scriptiebegeleider ir. Paul Oord, universitair docent bij Informatica, konden zo ook inzicht krijgen in de vorderingen van het project. Dat ze maar eens in de week contact hadden, vond Ingo lastig. Het kan niet anders, gezien je dagelijkse werk en de afstanden. Je kunt dus niet bij elkaar binnenlopen als je ergens mee zit of ergens tegenaan loopt. Je moet het opsparen tot maandagavond en dat vond ik weleens vervelend. Individuele problemen of hindernissen leidden echter niet tot vertraging in het project. Ze hoefden niet op elkaar te wachten. Iedereen hield zich prima aan de afspraken, aldus Mirjam. Het enige wat wel wat tegen zat, was de domeinanalyse. Maar dat had meer te maken met problemen aan de kant van de opdrachtgever. In het algemeen kan ik zeggen dat het project me heel veel tijd kostte, veel meer dan een gemiddelde module. Het was eigenlijk een tweede baan, want je moet in relatief korte tijd heel veel doen. En dan bedoel ik niet alleen de bouw van de website. Richard en Ingo beamen dat. Volgens hen komt dat vooral doordat goede afspraken communicatie eisen. Richard: Die moet je goed documenteren. En je kunt ook niet een keertje een maandagavond overslaan, want dan frustreer je het proces en haal je het ritme eruit. Dat zou niet goed zijn. Zonder discipline zou het overigens niet gelukt zijn. Op afstand samenwerken eist dat je je aan de afspraken houdt. Het houdt je ook scherp, meent Ingo. Basis is goed Van de drie studenten werd verwacht dat ze een datamodel voor de website ontwikkelden en daar zijn ze in geslaagd. Een volledig functionerende website zat er niet in vanwege de tijd die er voor het afstudeerproject stond. Richard: Misschien wel jammer, maar we moeten ook realistisch zijn. Harold kan er nu verder mee aan de slag en Mirjam en ik zullen er ook nog wel wat vrije uurtjes instoppen. Puur uit hobby. Ingo moet tot zijn spijt nee verkopen. Hij heeft er simpelweg geen tijd voor. Gelukkig is de basis goed, daar kan ik tevreden over zijn. En ik kan zeggen dat ik me door het project echt ontwikkeld heb, ik heb nieuwe dingen geleerd, ondanks dat ik al de nodige werkervaring heb. Analyseren, technieken onderzoeken, presenteren, ontwerpen, coderen, literatuuronderzoek, communiceren, al deze aspecten kwamen aan de orde. Afstand Tijdens hun project zijn Mirjam, Ingo en Richard niet bij de uiteindelijke gebruiker in Tanzania geweest. Ze hadden zich het wel voorgenomen, maar op advies van Harold Pootjes zagen ze ervan af. Mirjam: Hij zei dat het niet echt de moeite waard was. Met name omdat Dar es Salaam, de stad waar de overheidsinstelling zetelt, niet echt inspirerend was, om het maar netjes uit te drukken. Maar voor het project zou het beter zijn geweest als we er toch naartoe waren gegaan om met de initiatiefnemers en gebruikers te praten. Misschien komt het er nog eens van, de toekomst zal het leren. Of dat met z n drieën zal zijn? Dat moet nog blijken. Nu is het contact goed, maar ze weten niet hoe het zal gaan als de eindpresentatie erop zit. Dan gaan we waarschijnlijk ieder onze eigen weg, meent Ingo. En de afstand is toch een drempel, je gaat niet zomaar even bij elkaar op bezoek. Maar als we elkaar tegen komen, weten we dat het goed zit. Richard en Mirjam knikken instemmend. Op afstand samenwerken eist dat je je aan de afspraken houdt. In de rubriek Onderzoek wordt beurtelings een hoogleraar/docent respectievelijk scriptiestudent geïnterviewd. Bij de Open Universiteit staat het onderzoek in dienst van het onderwijs en dan tweeledig: innovatie van het onderwijs (onderwijstechnologisch onderzoek) en onderzoek vanuit het facultaire vakgebied (disciplinair onderzoek). De aanpak van het onderzoek, zowel aan het einde van het bachelor- als mastertraject, kan per faculteit verschillen (individueel, groepsopdracht, scriptiekringen, et cetera). Bij de faculteit Informatica concentreert het onderzoek van de staf zich rond ICT en (afstands)onderwijs. Antwoorden worden gezocht in geavanceerde technieken. Het onderzoek kent vier programmalijnen: Software technology for e-learning Human-Computer-Society Information Systems and Business Processes Distributed systems supporting e-learning Het onderzoek van de student wordt soms gekoppeld aan het onderzoek binnen de faculteit, ander ict-onderzoek binnen de universiteit of één van de expertisegebieden van de docenten. Overwegend wordt de vraagstelling echter ontleend aan de werkkring van de student. Kijk voor meer informatie op de website van de faculteit. 15

16 activiteitenr oster oster In deze rubriek staan activiteiten zoals lezingen, symposia, bijeenkomsten van studentenverenigingen en landelijke dagen, die georganiseerd worden door Nederlandse en Vlaamse studiecentra, faculteiten of studentenverenigingen. Het gaat om activiteiten die (in principe) alle studenten kunnen bijwonen. Voor de meest actuele activiteiten, meer informatie en aanmelden, verwijzen wij u naar de webpagina s van uw faculteit en/of studiecentrum op mei do 7 Literatuurclub, Het stenen bruidsbed, Harry Mulisch (De Verlichting, sc Eindhoven) vr 8 Landelijke dag Oudnederlandse schilderkunst (zie déze Modulair) ma 11- Zomerschool Nationalisme, Maastricht vr 15 (Cultuurwetenschappen) ma 11 Lezing door mr. Paul Wessing: Die Winterreise van Franz schubert als metafoor voor de levensgang van de mens (Utile Dulci s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) di 12 Lezing door Agatha van Luxemburg: De vlucht uit antwerpen (Studentendispuut Cultuurwetenschappen, sc Den Haag) Diploma-uitreiking (sc Alkmaar) do 14 Lezing door dr. Susan van Hooren over cognitief verouderen (sc Eindhoven) vr 15 Regionale dag Filosofie (sc Eindhoven) Regiodag Cultuur Noord-Oost, thema: Spraakmakende boeken (sc Enschede) Poëziemorgen, Maastricht (Si-Tard, sc Parkstad Limburg) za 16 Lustrum Studentendag Psychologie Landelijke dag Natuurwetenschappen (sc Utrecht, zie déze Modulair) Poëzieclub (Suster Bertken, sc Utrecht) di 19 Lezing door Roland Pape: De religieuze, politieke en juridische islam (De Verlichting, sc Eindhoven) Mentoraatbijeenkomst Studiefaalangst door drs. Dity van Wijk, voor studenten Psychologie (sc Enschede) wo 20 Lezing door dr. Mieke Rijnders: Willem van Konijnenburg. leonardo van de Lage Landen (Homo Ludens, sc Amsterdam) Diploma-uitreiking (sc Rotterdam) di 26 Rondleiding Mesdagkliniek, Groningen (sc Groningen) Mentoraatbijeenkomst voor (post)propedeusestudenten Psychologie (sc Enschede) Filosofiegroep, Wittgenstein (psp Drenthe) wo 27 Lezing door ir. Koninckx: De wetenschappelijke knepen van de wielerkampioenen (Permanente vorming, sc Gent) do 28 Lezing door drs. Herman Simissen: R.G. Collingwood (psp Zeeland) JUNI wo 3 Lezing door mr. A. Smit over strafrecht (sc Eindhoven) ma 8 Lezing door drs. Dick Disselkoen: Het Lübeck van de Buddenbrooks (Suster Bertken, sc Utrecht) Jaarafsluiting (Utile Dulci s-hertogenbosch, zie sc Nijmegen) di 9 Multiplechoicetentamentraining (psp Leeuwarden) Multiplechoicetentamentraining (sc Rotterdam) Multiplechoicetentamentraining (sc Parkstad Limburg) Diploma-uitreiking (sc Amsterdam) Planningsavond studiejaar (Studentendispuut cultuurwetenschappen, sc Den Haag) wo 10 Excursie naar Emden (sc Groningen) do 11 Lezing door Iek de Vos: Diagnostiek en behandeling van dyslexie (sc Utrecht) Informatiebijeenkomst MBA (sc Utrecht, zie déze Modulair) za 13 Lustrumdag Natuurwetenschappen, Antwerpen (zie déze Modulair) Jaarafsluiting (Suster Bertken, sc Utrecht) Workshop Hypnotherapie door Rita Gras (Corpus callosum, sc Amsterdam) do 18 Multiplechoicetentamentraining (sc Utrecht) vr 19 Leesclub, Penelope, Margaret Atwood (Si-Tard, sc Parkstad Limburg) za 20 Lustrumdag Natuurwetenschappen, Apeldoorn (zie déze Modulair) zo 21 Afsluiting academisch jaar: stadswandeling Nijmegen onder leiding van drs. Irmin Visser (sc Nijmegen) di 23 Diploma-uitreiking (sc Utrecht) Discussiegroep: De Wereld van Vandaag over zinloos geweld (De Verlichting, sc Eindhoven) Literatuurclub, Rebels en beminnelijk. Brieven van Belle van Zuylen, Belle van Zuylen (Suster Bertken, sc Utrecht) wo 24 Laatste bijeenkomst (Culturele ContactGroep, sc Zwolle) Diploma-uitreiking (sc Den Haag) do 25 Diploma-uitreiking (sc Eindhoven) di 30 Studieclub Psychologen In Spe (sc Parkstad Limburg) 16

17 start en s pport Op naar de wereldconferentie! Gratis kaarten tentoonstelling Oscar Niemeyer In mei is er in het monumentale SCHUNCK-Glaspaleis te Heerlen nog een bijzondere tentoonstelling te zien over de Braziliaanse architect Oscar Niemeyer. Die tentoonstelling geeft een overzicht van zijn enorme oeuvre en een diepere inkijk in het werk van deze visionaire architect. Niemeyer is bekend om zijn vloeiende en gewelfde beweging. Met meer dan zeshonderd gebouwen op zijn naam, geldt hij als wegbereider van de moderne architectuur van de twintigste eeuw. Modulair mag onder studenten, die op vertoon van hun studentenpas in elk geval korting krijgen, ook nog eens tien toegangskaarten verloten. Kijk op Wetenschappelijke zoektocht Bij de digitale studiecoach kun je nu ook terecht voor een workshop Informatievaardigheden. Je leert op een systematische manier wetenschappelijke informatie zoeken op internet. Ervaringsdeskundige Leon Osinski ontsluit de digitale informatiewereld, die verder gaat dan Google. Hij neemt je mee op een zoektocht naar wetenschappelijke informatie en introduceert hoogwaardige vakgerichte en algemene databases. Ook legt hij uit wat getrunceerd en booleaans zoeken is en gaat in op plagiaat. Deze virtuele workshop bieden we aan omdat informatievaardigheden essentieel zijn als je wetenschappelijk onderwijs volgt. Meer weten? Kijk op Voor het volgen van een workshop Informatievaardigheden in een studiecentrum, kijk op Vlak voor de Tweede Wereldoorlog, in 1938, werd het International Council for Open and Distance Education opgericht. Het was de enige plek ter wereld waar medewerkers van instellingen voor afstandsonderwijs ervaringen konden uitwisselen, van elkaar leren en samenwerking zoeken. Waar het in de beginjaren vooral draaide om zelfstudie per post, worden sinds 1995 ook e-learning-aanbieders lid. De ICDE is nu een heel divers gezelschap, met leden uit alle delen van de wereld, van Botswana tot Estland, van Libanon tot Argentinië, van Portugal tot de Filipijnen, met elk hun eigen problematiek. In veel landen is een open universiteit nog steeds de enige mogelijkheid in de wijde omtrek om (hoger) onderwijs te volgen. Vanaf het begin wordt er, met een aantal onderbrekingen, om de twee jaar een wereldconferentie georganiseerd. Ook studenten zijn daar van harte welkom. In juni 2009 is de Open Universiteit Nederland in het kader van haar 25-jarig bestaan de gastvrouw voor de 23ste ICDE Wereldconferentie over open leren en afstandsonderwijs. De conferentie zal plaatsvinden van 7-10 juni in het MECC te Maastricht en wordt geopend door minister Plasterk. Het thema is: Flexibel onderwijs voor allen: open wereldwijd innovatief. De conferentie belooft in ieder geval inhoudelijk een groot succes te worden: er wordt een record aantal presentaties gegeven, workshops over kwaliteitszorg en open educational resources, en er zijn interessante key-note sprekers. Bijzonder is de komst van Sam Pitroda, ondernemer en management guru, geboren in India maar al decennia woonachtig in Chicago. Hij is in India de voorzitter van de National Knowledge Commission, vergelijkbaar met het Nederlandse Innovatieplatform. Op voorstel van deze commissie heeft de Indiase overheid besloten om landelijk over te stappen op open educational resources. De ICDE biedt tegen een speciaal tarief ook studenten de kans om deze unieke conferentie bij te wonen. Binnenkort zullen ook dagkaarten verkrijgbaar zijn voor wie één dag van de conferentie wil bijwonen. Hou voor het laatste nieuws hierover de lustrumsite in de gaten. Miranda de Kort Lustrumcoördinator Academisch schrijven In deze workshop brengen wij je een goede schrijfstrategie bij: tekstplan en vertaling van dat plan in het schrijven van een (wetenschappelijk) essay over toekomstscenario s. Tijdens de workshop worden de resultaten door deelnemers becommentarieerd. Deelnemers dienen van tevoren op ou.nl Schriftelijk presenteren te bestuderen. Datum: 14 mei. Plaats: sc Nijmegen. Meer informatie: Beeld: Michiel Moch 17

18 service en inf rmatie Overzicht stopgezette cursussen Hieronder staat het overzicht van de cursussen die voor het academisch jaar uit het aanbod worden genomen. In de volgende Modulair wordt dit schema herhaald, inclusief informatie over de laatste tentamendata van de cursussen die worden stopgezet en de geplande verschijningsdatum van de vervangende cursussen (indien van toepassing). code cursusnaam geplande vervanging door datum uit aanbod B18221 Organisatiecultuur B18231 Organisatiecultuur B9031B Afstudeertraject Strategy and organization B9431B Afstudeertraject managementwetenschappen B9131B Afstudeertraject Supply chain management B9431B Afstudeertraject managementwetenschappen B9331B Afstudeertraject Public management B9431B Afstudeertraject managementwetenschappen C22351 Zomerschool cultuurwetenschappen (cultuurgeschiedenis) C44112 Oriëntatiecursus cultuurwetenschappen C44122 Oriëntatiecursus cultuurwetenschappen E03131 Administratieve processen en accounting B38111 Administratieve processen en accounting E19111 Basiscursus administratie organisatie B34111 Administratieve organisatie E32211 Financieel management B35111 Financieel management E9551B Afstudeertraject Accounting and finance B9431B Afstudeertraject managementweten schappen N06112 Levenswetenschappen N13121 Levenswetenschappen 1: evolutie en en N06221 Levenswetenschappen 2: fysiologie N07321 Milieutechnologie: naar schoner produceren N08111 Natuurwetenschappen technologie samenleving N10211 Algemene toxicologie N10321 Milieu-effectrapportage N11311 Neurobehavourial Toxicology and Addiction N16311 Management van milieuconflicten N30311 Voedselveiligheid N30321 Voedselveiligheid O18311 Leren en ontwikkeling O18321 Leren en ontwikkeling O20421 De praktijk van actief leren O20431 De praktijk van actief leren O21411 Ontwerpen van leersituaties: O21421 Ontwerpen van leersituaties: theoretische kaders theoretische kaders R04232 Overeenkomstenrecht R04242 Overeenkomstenrecht R10112 Inleiding strafrecht R74112 Inleiding strafrecht R16252 Constitutioneel recht R16262 Constitutioneel recht R16341 Rechtsbescherming tegen de overheid R16351 Rechtsbescherming tegen de overheid R25111 Recht en samenleving R25121 Recht en samenleving R26231 Burgerlijk procesrecht R26241 Burgerlijk procesrecht R28322 Ruimtelijke ordeningsrecht reeds uit R28332 Ruimtelijke ordeningsrecht het aanbod ( ) R30332 Belastingrecht R30342 Belastingrecht R35231 Aansprakelijkheidsrecht R35241 Aansprakelijkheidsrecht R36232 Bestuursrecht R36242 Bestuursrecht R37262 Formeel strafrecht R37272 Formeel strafrecht R37361 Internationaal strafrecht in Europa R37371 Internationaal strafrecht in Europa R38272 Materieel strafrecht R38282 Materieel strafrecht R51331 Detentierecht R51341 Detentierecht R64332 Consumentenrecht R64342 Consumentenrecht S09131 Functieleer en biologische psychologie S49111 Biologische grondslagen: cognitie S14321 Selectiepsychologie: selectie en assessment S14331 Selectiepsychologie: selectie en assessment S22221 Onderzoekspracticum literatuurstudie S22231 Onderzoekspracticum literatuurstudie S32321 Klinische psychologie 2: S32331 Klinische psychologie 2: diagnostiek en therapie diagnostiek en therapie S35311 Intelligentie en sociale competentie S60321 Inleiding in de gezondheidspsychologie S60331 Inleiding in de gezondheidspsychologie T07121 Discrete wiskunde A T07131 Discrete wiskunde A T16131 De werking van computersystemen T16141 De werking van computersystemen T19311 Capita selecta domein T19321 Artificial intelligence for games T23131 Inleiding kennistechnologie T24321 Softwaremanagement T24331 Softwaremanagement T26231 Datastructuren en algoritmen T26241 Datastructuren en algoritmen T27321 Kunstmatige intelligentie T27331 Kunstmatige intelligentie 2 T33121 Discrete wiskunde B T33131 Discrete wiskunde B T34131 Objectgeoriënteerd analyseren en ontwerpen T34141 Objectgeoriënteerd analyseren en ontwerpen met patterns en UML T35221 XML en webservices T35231 XML: theorie en toepassingen T36121 Communicatietechnologie T36131 Communicatietechnologie T48211 Ict architectuur T48221 Informatie- en procesarchitectuur 18

19 c lumn Inlichtingen Er zijn diverse kanalen voor het (snel) verkrijgen van informatie: Algemeen over: verzendingen, (niet)bezorgen van Modulair, inschrijving, kosten, procedures en regelgeving. - (van daaruit kunt u alsnog een mailtje sturen) Maandag uur; dinsdag, woensdag en donderdag uur; vrijdag uur; zaterdag uur. Voor meer specifieke vragen vrijstelling/toelating, EVC, besteladvies, studievoortgang, diplomering, studeren met een beperking kiest u eveneens genoemd telefoonnummer; u wordt dan (doorgaans) doorverbonden met een onderwijsadviseur die nauw contact onderhoudt met de faculteit. Over een cursus: met de docent (zie de studiegids c.q. Studienet). Voor contact met een studiecentrum: Studiebegeleiding De laatste (actuele) informatie over studiebegeleiding vindt u steeds op de desbetreffende webpagina van een cursus op Studienet of het publieke studieaanbod op de centrale webpagina (www.ou.nl). In dit bericht maken wij studenten alleen attent op cursussen waarvan recent wijzigingen zijn opgetreden. Voor precieze informatie moet u de cursussite zelf raadplegen. Het gaat om de volgende cursussen: B15111 Regressie- en tijdreeksanalyse C44112 Oriëntatiecursus cultuurwetenschappen R08181 Inleiding bestuursrecht R22252 Goederenrecht S24221 Onderzoekspracticum nonparametrische data-analyse S48112 Inleiding in de psychologie T14151 Databases. Open Bachelor Programma s Onlangs is het aanbod van de Open Universiteit uitgebreid met de zogenaamde Open Bachelor Programma s. Kenmerkend voor deze programma s is hun breedte. Ze hebben namelijk als kenmerk dat zij een combinatie behelzen van de leerstof van tenminste twee faculteiten. Bijvoorbeeld Informatica en Management, Milieuwetenschappen en Rechtswetenschappen, Cultuurwetenschappen en Managementwetenschappen. De programma s hebben instellingsbreed een identieke structuur. Er is sprake van een hoofdrichting (het facultaire gedeelte ; 116,1 studiepunten), in combinatie met een verbredingpakket bestaande uit vakken afkomstig van een of meer andere faculteiten (43 studiepunten). Daarnaast is er de vrije ruimte (21,5 studiepunten) die kan worden gecombineerd met het verbredingpakket. De programma s staan niet alleen open voor nieuwe studenten die op deze wijze een eigen, breed bachelorprogramma kunnen samenstellen. Ze staan ook open voor studenten die reeds, geheel of gedeeltelijk, een academische opleiding hebben gevolgd, omdat het verbredingpakket (al of niet in combinatie met de vrije ruimte) kan worden gevuld met in het verleden behaalde studiepunten. Het voornaamste criterium dat in verband met de inbreng van deze reeds behaalde studiepunten geldt, is dat de met deze studiepunten verbonden vakken een eenheid dienen te vormen en dat het om onderwijs van academisch niveau gaat. Zie ww.ou.nl/openbachelor voor nadere informatie en het aanvraagformulier. Modules of brokstukken? Mijn studeerkamertje heet niet gewoon studeerkamertje of kantoor of werkkamer. Nee, het kleine commandocentrum is door mij studiolo gedoopt. Helemaal niet zo n gekke naam als je bedenkt dat een studiolo, al bestaand in de vijftiende eeuw, naast een ruimte ter afzondering voor lezing en bezinning, ook een ruimte voor het bewaren van de meest wonderlijke voorwerpen 1 was. Dit allemaal is mijn kamertje ook. Naast de geordende voorwerpen, computers, printers, binders, geluidstoestellen, telefoons en lampen maakte ik er een verzameling naar Samuel Quicchenberg, 1529, in en rondom hangen kunstwerkjes, maskers, foto s van allerlei aard, doosjes, dvd s, cd s en er glimmen vele gekleurde mappen. Te midden van deze ordelijke chaos en vele andere om privéredenen niet genoemde curiositeiten, studeer ik, su(r)f ik en werk ik. Uiteraard liggen er, naast een prachtig staand boekenbestand van de Open Universiteit, ook stapels modules van onze universiteit. Oude krijgers, sommige stuk gestudeerd, flardig, andere nog fraai, maar toch gewond. Een dierbaar bezit. Het zijn twee stapels van meer dan een meter en er komen er steeds bij. Je zou wel willen dat ze gebonden waren en rechtop konden staan. Modules zijn echter slap, ze zijn niet te verstijven. Er zijn ook geen krukken of rollatortjes voor. Het is steeds een lastig gesjor als je één exemplaar tussen de andere uit wil halen. En dan is er het terugfrommelen. Ze ruiken niet erg lekker en zijn niet goed verhandelbaar of inruilbaar. Het zijn echter prachtige naslagwerken voor frequent gebruik. Ik ben er dan ook zuinig op, je kunt er nog aan verslingerd raken. Ik probeer naarstig een systeem te bedenken om die oude veteranen weer rechtop en in het gelid te krijgen. En samen met mij worden ze ouder en zal dat steeds minder lukken. Je kunt ze natuurlijk laten inbinden, maar dan moet je er toch nogal erg veel veren voor laten. Kun je een studiereis mee betalen of een nieuwe cursus met nog meer modulen. Ik heb inmiddels wel een oplossing gevonden door wat archiefdozen rechtop naast elkaar te zetten, niet fraai, maar wel praktisch. Gezien het karakter van mijn studiolo zoek ik nu naar gekleurde dozen om de oude soldaten in een nieuw uniform te hijsen. Hun mooie, toch altijd levende hart is dat waard, denk ik. Wat dachten we dus van een harde kaft for ever bij uitgave, kan toch niet zo veel duurder zijn? Waardoor the old soldiers never will die of in ieder geval later fade away. Zweitze 1 Eerst bekende ingericht in midden vijftiende eeuw door de Italiaanse vorst Lionello d Este in de villa Belfiore even buiten Ferrara (helaas vergaan). Alumni 19

20 fac lteit natuurwetenschappen Decaan prof. dr. Paquita Pérez Salgado: Ik kies vaak partij voor studenten Vrouwen doen het beter De ideale baas is een vrouw. Vrouwelijke managers kunnen doorgaans beter nieuwe ideeën aanmoedigen, andere manieren van werken bespreekbaar maken, werknemers inspireren en hoge doelen bereiken. Ook slagen zij er beter in hun personeel te complimenteren als er succes geboekt wordt. Verder springen ze er positief uit als het gaat om minder plezierige zaken aan de kaak stellen, zo blijkt uit internationale onderzoeken. Bij de faculteit Natuurwetenschappen kunnen ze het alleen maar bevestigen. Wie Paquita Pérez Salgado ontmoet, zal een professor nooit meer associëren met een vaktaal mompelende mummie of een wereldvreemde jetsetter. Bij de faculteit Natuurwetenschappen staan milieu en duurzame ontwikkeling hoog in het vaandel. Daarom hebben haar studenten goede perspectieven op de arbeidsmarkt. Maar er zijn meer verklaringen voor de gestaag toenemende belangstelling voor de opleidingen van de faculteit Natuurwetenschappen. Wat wij afgeven, is het meest actuele dat je kunt krijgen, zegt decaan prof. dr. Paquita Pérez Salgado. Tekst: Ton Reijnaerts Beeld: Chris Peeters Homo universalis Pérez Salgado, geboren in het Spaanse Galicia, is een opvallende verschijning en heeft de uitstraling van een hoofdrolspeelster in de opera Carmen. Zij geeft sinds 2001 leiding aan de faculteit. Bovenal is Pérez Salgado een uitermate mens- en resultaatgerichte femina en homo universalis. Ze schuwt de confrontatie niet bij realisatie van doelen zoals permanent de website actualiseren. Als decaan ben ik hoofdverantwoordelijk voor onderwijs en onderzoek en natuurlijk voor het aantal studenten van onze faculteit. Academische kennis, klantvriendelijkheid, ondernemerschap en daadkracht zijn de kritische succesfactoren. Mijn mensen weten dat ze worden beoordeeld op wat ze doen of nalaten. Hotspot Ook de student centraal is geen loze kreet voor deze decaan: We maken onze cursussen en opleidingen niet alleen vóór, maar ook zoveel als mogelijk mét onze studenten. Studenten moeten, voor zover het past binnen de academische kaders, invloed kunnen uitoefenen op een studie waarin zij investeren. De revolutionaire aanpak werkt. De faculteit Natuurwetenschappen kan sinds 2000 bogen op een gestaag stijgend aantal studenten. Het is ook de enige faculteit die excellent scoorde in de onderwijsvisitatie, met name vanwege de bijzondere kwaliteit van de elektronische leeromgeving en de moderne multimediale voorzieningen. En last but not least is er ook nog de opmerkelijk hoge waardering van studenten. In de Nationale Studenten Enquête van het Centrum Hoger Onderwijs Informatie scoort Natuurwetenschappen al jaren als beste. Voeg daarbij dat duurzaamheid een richting is waar veel toekomstmuziek in zit, en het gegeven dat de Open Universiteit de enige Nederlandse universiteit is die hoogwaardig, innovatief en open afstandsonderwijs aanbiedt. Dan is duidelijk waarom de faculteit zich meer en meer ontwikkelt tot een hotspot voor studenten en bedrijven. Nieuwe energie staat symbool voor een nieuwe levenslijn. Wat wij afgeven, is het meest actuele dat je kunt krijgen, zegt Pérez Salgado. Borg daarvoor staat onze intensieve samenwerking met hoogleraren van andere universiteiten, topbedrijven in het werkveld en de continu sparring met onze studenten. Daarbij pioniert de faculteit veelvuldig op kleine schaal. Geen grote verhalen, maar kleine innovaties en kijken wat het wordt, duidt de decaan. Een voorbeeld van een nieuw initiatief is de organisatie van landelijke voortentamens voor vwo ers die door een ontoereikend profiel niet aan de toelatingseisen van een hogeschool of universiteit voldoen. Het gaat om de vakken wiskundeb1, natuurkunde1, scheikunde1 en biologie12. Natuurwetenschappen werkt hiervoor samen met de faculteit Informatica. Pérez Salgado: Dat loopt als een trein! Als je wil, kun je zelfs vooraf ook nog een volledige cursus met begeleiding volgen. 20

Premaster Managementwetenschappen

Premaster Managementwetenschappen Premaster Managementwetenschappen Studeren om hogerop te komen Zelfstandig naar een masteropleiding toe werken, maar toch ook weer niet alleen. Studeren in modulen, op momenten dat het je zelf uitkomt,

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Ervaringsdossier Wethouders

Ervaringsdossier Wethouders Ervaringsdossier Wethouders Het is noodzakelijk dat (ex-)wethouders een beeld hebben van hun competenties en talenten. Voor hen is investeren in de eigen loopbaan steeds belangrijker. Als enige universiteit

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne.

Bij. research. Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Bij research Gemaakt door: Flore Wassenberg A3c Stage gelopen bij Ron en Janne. Opdracht 1 Stagelogboek De eerste dag heb ik bij Ron Steijvers stage gelopen en die is project leider ontwikkelaar, vooral

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Rookstopconsulent Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Elfjulistraat 39a, 9000 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde

Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Ontwikkelingen in de bacheloropleidingen Informatica en Informatiekunde Frank Wester (ook namens Remko Helms) TouW-symposium SC A dam 23 november 2013 Onderwerpen Verschenen cursussen in het afgelopen

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

Individueel procesverslag

Individueel procesverslag Individueel procesverslag Een weergave van mijn werkzaamheden binnen het G-Blok. Afdeling : Academie voor ICT & Media, Informatica Schooljaar : 2009 Blok : G Datum : 30 10-2009 Plaats : Honselersdijk Naam:

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Arabisch

Proefhoofdstuk Arabisch Proefhoofdstuk Arabisch www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

Bijlage 1: Vragenlijst factoren en items

Bijlage 1: Vragenlijst factoren en items Bijlage 1: Vragenlijst factoren en items Factoren Alle studenten die zich vooraanmelden via Studielink krijgen een online vragenlijst aangeboden via een link die in de aanmeldingsprocedure van Studielink

Nadere informatie

'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS. Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) 28 februari 2017

'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS. Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) 28 februari 2017 Published on advalvas (http://www.advalvas.vu.nl) Home > 'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' NIEUWS 28 februari 2017 'Ik merkte dat het mij meer moeite kostte' Hbo-studenten doen het prima als ze

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014

Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs APRIL 2014 Studeren in het hoger onderwijs Presentatie door studentendecaan Zie ook: www.tilburguniversity.edu/ouders www.tilburguniversity.edu/eerstejaars 2 Studeren in

Nadere informatie

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus

Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Loopbaan na Leiden Profiel van een Leids academicus Even voorstellen Drs. Loes Nordlohne Loopbaanadviseur Studenten Loopbaan Service Geesteswetenschappen De WO-Monitor - Landelijk onderzoek onder alle

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam Kies Kleur in Groen Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam 1 Als onderdeel van het project Kies Kleur in Groen organiseerde FORUM in samenwerking met PBR en

Nadere informatie

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat

MBAprogramma. MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname. TSM Business School Nederland. Lectoraat MBAprogramma MBA in Innovation & Technology (MIT) Polytechnic College Suriname TSM Business School Nederland Lectoraat Duurzaamheid & Ondernemerschap Dr. Paul C. J. Linders 2 Inleiding In de afgelopen

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP)

Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) Hoofdstuk 18 Extra informatie Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) Het Persoonlijk Ontwikkelings Plan (POP) is bedoeld om een medewerker persoonlijk in de gelegenheid te stellen in eigen woorden te vertellen

Nadere informatie

Master in het vertalen

Master in het vertalen BRUSSEL t Master in het vertalen Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Molecular Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Molecular Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas

Nadere informatie

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten

AVONTURENKAART. Reflectieopdrachten AVONTURENKAART Reflectieopdrachten Je hebt aangegeven dat je het niet weet; je hangt niet erg aan je huidige baan maar hebt ook niet de ambitie om naar een andere baan op zoek te gaan. Geef hieronder kort

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

Beoordelingsformulieren

Beoordelingsformulieren Beoordelingsformulieren In elke prestatie zitten zoals hierboven uiteengezet (p. 81) vijf elementen verpakt. Het Takenblad is daarop gebaseerd. Om elk van die vijf elementen grondig te kunnen beoordelen

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Voorlichtingsdag Bedrijfskunde. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Voorlichtingsdag Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde PROGRAMMA Bedrijfskunde@VU: hoe, wat en waarom? Prof. dr. W.E.H. Dullaert, Opleidingsdirecteur bachelor bedrijfskunde

Nadere informatie

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein

Dat ze klaarstaat voor haar vrienden. Als ze samen is met haar vriendinnen, is er veel gein Oefening 5 Persoon 1: Annet Kok (moeder) Talent: Prestatiegericht Betrouwbaar Humoristisch Optimistisch Vasthoudend Concreet voorbeeld: Tijdens de hockeywedstrijden Dat ze klaarstaat voor haar vrienden

Nadere informatie

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren

Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Vrije Universiteit - Studiekeuzegesprekken met scholieren Bijlage 3 Materiaal Workshop Studiekeuze (1,5 uur) werkboek voor leerlingen Centrum voor Studie en Loopbaan, Vrije Universiteit Amsterdam Inhoudsopgave

Nadere informatie

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT

STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT STAGES IN ARBEIDS- EN ORGANISATIEPSYCHOLOGIE: FEEDBACKINSTRUMENT Naam stagiair(e):... Stageplaats (+ adres):...... Tussentijdse evaluatie Eindevaluatie Stageperiode:... Datum:.. /.. / 20.. Stagementor:...

Nadere informatie

Verkeerskunde 2011-2012

Verkeerskunde 2011-2012 Verkeerskunde 2011-2012 Bachelor en master in de verkeerskunde Bachelor en master in de verkeerskunde BACHELOROPLEIDING MASTEROPLEIDING VOORKENNIS VOOR DE BACHELOROPLEIDING WERKMETHODEN EXAMENSPREIDING

Nadere informatie

Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc

Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc Wetenschappelijke stage in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis (SLAZ) voor geneeskunde studenten van het VUmc Inleiding De wetenschappelijke stage duurt 14 weken en vindt bij voorkeur plaats in het derde

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT

ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT WOORDENLIJST ORIËNTATIE OP DE NEDERLANDSE ARBEIDSMARKT Arbeidsmarkt De arbeidsmarkt is de markt van werk. Op de arbeidsmarkt wordt werk aangeboden en op de arbeidsmarkt zoeken mensen naar een baan. Bijvoorbeeld:

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie

OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie Erkende MZ-opleidingen OPLEIDINGEN MEDEZEGGENSCHAP 3.0 Mens & Organisatie Versterk als OR-lid uw strategische vaardigheden en vergroot uw loopbaanperspectieven Inleiding Maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten

Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten Inspiratie voor hbo zorg en welzijn Mantelzorg & Hogeschool Rotterdam Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te verstoppen, ze hebben zo veel kwaliteiten Studerende mantelzorgers hoeven zich niet te

Nadere informatie

Specifieke leraren - opleiding economie

Specifieke leraren - opleiding economie COMBINEER MET BACHELOR / MASTER Specifieke leraren - opleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit

Nadere informatie

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER.

Mats Werkt! WWW.MATSWERKT.NL DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. Mats Werkt! DÉ CURSUS VOOR HET BEGELEIDEN VAN MENSEN MET EEN ARBEIDSBEPERKING OP DE WERKVLOER. WWW.MATSWERKT.NL Mats werkt: Dé cursus voor het begeleiden van mensen met een arbeidsbeperking op de werkvloer.

Nadere informatie

Scriptie over Personal Branding en Netwerking

Scriptie over Personal Branding en Netwerking Scriptie over Personal Branding en Netwerking 1e versie - 16 november 2012 Jana Vandromme Promotor: Hannelore Van Den Abeele 1. Inhoudstafel 1. Inhoudstafel 2. Onderzoeksvragen 2.1 Onderzoeksvraag 1 2.2

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE

FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE FULL-TIME MASTER MASTER IN HUMAN RESOURCE MANAGEMENT WORD EEN HR PROFESSIONAL DIE STRATEGISCH EN DUURZAAM KAN MEEDENKEN MET DE ORGANISATIE CURRICULUM CREDITS HRM: introductie 3 E-Uitdagingen voor HRM 3

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen.

ID 343 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok. Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) Pedagogische Wetenschappen. ID 33 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Pedagogische Wetenschappen optie: Land (bestemming) Aan welke universiteit/onderwijsinstelling

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Amsterdam 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo

Informatica kiezen. Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Informatica kiezen Informatica: iets met computers? Informatie over het vak informatica in de Tweede Fase van havo en vwo Voorlichtingsmateriaal voor leerlingen in havo en vwo Het vak informatica Waarom

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Tilburg 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Groningen 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Maak van je passie voor sport je beroep Open Dagen www.hanze.nl/opendag

Nadere informatie

HOE KIES IK EEN MASTER?

HOE KIES IK EEN MASTER? HOE KIES IK EEN MASTER? MASTERKEUZE-STAPPENPLAN W W W.UVA.NL / MASTERKEUZE INHOUD Het masterplan - een master kiezen doe je zo 3 Je huidige opleiding 4 Aansluiting tussen studie en werk 6 Masterkeuze

Nadere informatie

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders

Leergang januari - juli 2014. HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders Leergang januari - juli 2014 HRM en arbeidsverhoudingen Leergang voor vakbondsbestuurders In de afgelopen jaren is er een kloof ontstaan tussen de wereld van de cao en het sociaal beleid binnen ondernemingen.

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking Informatie voor aspirant-studenten 1 Studiesuccescentrum Windesheim Inhoud Studeren met een functiebeperking, informatie voor aspirant-studenten... 1 Studeren met een

Nadere informatie

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel

Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Cursussen, conferenties en advies Vliegende start voor (startend) onderwijspersoneel Overzicht cursusaanbod voor (startend) personeel in het onderwijs 2009/2010 Volg een cursus bij AOb scholing De AOb

Nadere informatie

Centrum voor Onderwijsinnovatie en Onderzoek. Fontys Hogescholen. Ivonne Jürgens Click Coaching&Consult

Centrum voor Onderwijsinnovatie en Onderzoek. Fontys Hogescholen. Ivonne Jürgens Click Coaching&Consult Fontys Hogescholen Ivonne Jürgens Click Coaching&Consult Praktijkbeschrijving studiekeuzegesprekken DEEL 1 Context beschrijving DEEL 2 Redeneerketen op basis van het algemene onderzoeksmodel DEEL 3 Operationali

Nadere informatie

EEN LEVEN LANG LEREN

EEN LEVEN LANG LEREN EEN LEVEN LANG LEREN Martin van der Dong, 48 allround operator mengvoeder Agrifirm, Meppel Waarom ben je een EVC-traject gaan volgen? Wat was je motivatie? Mijn werkgever Agrifirm besloot om voor alle

Nadere informatie

SCHOLEN VERGELIJKEN (1)

SCHOLEN VERGELIJKEN (1) SCHOLEN VERGELIJKEN (1) Welke cursussen kan je volgen in welke scholen? In welke scholen zijn de cursussen duur? Wanneer starten de cursussen? Via websites kan je veel informatie vinden. Wat moet je doen?

Nadere informatie

Leven Lang Leren voor professionals

Leven Lang Leren voor professionals Plantijn Hogeschool van de Provincie Antwerpen EduBROn, Universiteit Antwerpen Groep T-Hogeschool Leuven Hogeschool Zeeland Hogeschool Zuyd KaHo Sint-Lieven NHTV Internationale Hogeschool Breda Provinciale

Nadere informatie

Coachende gespreksvoering

Coachende gespreksvoering Over de auteurs Drs. Wouter Backx (1947) studeerde Theoretische en Klinische Psychologie in Leiden. Hij liep een jaar stage bij Albert Ellis,de grondlegger van de RET in New York. Hij is gezondheidszorgpsycholoog

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Groningen 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Johan Cruijff Oprichter In mijn ervaring bezitten sporters

Nadere informatie

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding Upgrade Functioneel Beheer Leren in de praktijk Benut je werkervaring Opleiding op maat Persoonlijke begeleiding Word in drie maanden functioneel beheerder Upgrade Functioneel Beheer Als je - optimaal

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD

BACHELOROPLEIDING DEELTIJD HBO-ICT INFORMATICA BACHELOROPLEIDING DEELTIJD 2015-2016 2014-2015 LEERROUTES: BUSINESS IT & MANAGEMENT, SOFTWARE ENGINEERING, SYSTEM AND NETWORK ENGINEERING CREATING TOMORROW HBO-ICT DE VIERJARIGE DEELTIJDOPLEIDING

Nadere informatie

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten?

Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Hoe kan Hogeschool Utrecht social media inzetten om een duurzame relatie op te bouwen met haar (oud) studenten? Deadline: 27 juni 2010 Prijzengeld: 5000,- Battle Type: (Zie voor meer informatie over de

Nadere informatie

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal

Bachelorproject (15 EC), BSK. Docent: MSc, Drs. C. Nagtegaal Vakbeschrijvingen derde jaar EBM: In het derde jaar volg je enkele verdiepende vakken, schrijf je de bachelorscriptie en heb je een vrije keuzeruimte. Je kunt deze ruimte invullen met keuzevakken (o.a.

Nadere informatie

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS

HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS HBO SPORTMARKETING VOOR TOPSPORTERS Leerroute van de opleiding Commerciële Economie Amsterdam 2016-17 JOHAN CRUYFF UNIVERSITY INSTITUTE COLLEGE Maak van je passie voor sport je beroep Open Dagen www.hva.nl/opendagen

Nadere informatie

Studeren met een Functiebeperking

Studeren met een Functiebeperking Studeren met een Functiebeperking Weten hoe jij zo optimaal mogelijk studeert? Maak een afspraak met de studentendecaan om je situatie te bespreken Windesheim zet kennis in werking Inhoud Pag 4 Studeren

Nadere informatie

Evaluatierapport. Workshop ADHD. Fontys PABO Limburg. Drs. Arno de Poorter Drs. Anne van Hees

Evaluatierapport. Workshop ADHD. Fontys PABO Limburg. Drs. Arno de Poorter Drs. Anne van Hees Evaluatierapport Workshop ADHD Fontys PABO Limburg Drs. Arno de Poorter Drs. Anne van Hees Inhoudsopgave Pag. 1. Inleiding 2 2. Deelnemers/respondenten 2 3. Opzet en inhoud evaluatie 2 4. Resultaten 2

Nadere informatie

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC De Delftsche Ondernemersgids ter ere van het 32e Lustrum van het DSC Colofon Hoofdredactie Chris de Vries Chef redactie Pauline Valk Eind redactie Joep Mutsaerts Redactie-adres Ruys de Beerenbrouckstraat

Nadere informatie

Master in de meertalige communicatie

Master in de meertalige communicatie BRUSSEL t Master in de meertalige communicatie Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als

Nadere informatie

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven 1/5 Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444 Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven Dit portfolioplan is gemaakt in het kader van het vak 7PF03 (Masterportfolio) aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 1. Op welke dag wordt lesgegeven? Er is één vaste lesdag per week. Tijdens het cursusjaar 2013-2014 zijn de lessen als volgt: De

Nadere informatie

Het leven zoals het is Rechtspraktijk, van CVO naar KHLeuven Klik hier voor meer informatie over Rechtspraktijk in het CVO Leuven-Landen

Het leven zoals het is Rechtspraktijk, van CVO naar KHLeuven Klik hier voor meer informatie over Rechtspraktijk in het CVO Leuven-Landen Het leven zoals het is Rechtspraktijk, van CVO naar KHLeuven Klik hier voor meer informatie over Rechtspraktijk in het CVO Leuven-Landen Ze zien dat wij over een ruimere juridische bagage beschikken dan

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Programma Akademiehoogleraren Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Loopbaanimpuls Om ook in de toekomst Nederlands toponderzoek te kunnen leveren, zullen universiteiten nieuw wetenschappelijk

Nadere informatie

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt?

Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Diepteanalyse loopbaangesprekken Welk docentgedrag helpt? Peter den Boer Esther Stukker Lectoraat keuzeprocessen ROC West-Brabant Opzet workshop 1. Introductie en voorstellen 2. U (kort) 3. Presentatie

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Interview Han van der Maas

Interview Han van der Maas Interview Han van der Maas Voor mij is programmeren een essentiële tool, zoals hamer en spijkers voor een timmerman 272 Interview Hoe ben je zelf geïnteresseerd geraakt in programmeren? Pas op de universiteit,

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Hans van Rooij VERSTAG

Hans van Rooij VERSTAG Hans van Rooij VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie

Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie Vrijstelling op grond van praktijkervaring binnen de bacheloropleiding Psychologie Een vrijstelling op basis van praktijkervaring is alleen mogelijk voor vier cursussen uit de bacheloropleiding, te weten

Nadere informatie

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana

Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Cooperation between Departments of Computer Science and Information technology in the Netherlands, Ethiopia and Ghana Kees Smit, Centre for International Cooperation, VU Aemro Bizuneh Bahir Dar University

Nadere informatie

Hoo f d s t u k 1: Wat doet een ontwerper? Interview Bas Bakker (debetekenaar) Interview Hedwyg van Groenendaal (Prezi University)

Hoo f d s t u k 1: Wat doet een ontwerper? Interview Bas Bakker (debetekenaar) Interview Hedwyg van Groenendaal (Prezi University) Creatieve Helden Inh o u d s o p g a v e Inl e i d i n g Hoo f d s t u k 1: Wat doet een ontwerper? Interview Bas Bakker (debetekenaar) Interview Hedwyg van Groenendaal (Prezi University) Hoo f d s t u

Nadere informatie