Opstap in Bos en Lommer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Opstap in Bos en Lommer"

Transcriptie

1 Opstap in Bos en Lommer Samenvatting Ineke van der Veen Annemiek Veen m.m.v. Pjotr Koopman SCO-Kohnstamm Instituut Eind jaren tachtig werd in Nederland het programma Opstap geïntroduceerd, een tweejarig stimuleringsprogramma voor gezinnen in achterstandssituaties met kinderen in de leeftijd van vier tot zes jaar (de groepen 1 en 2 van het basisonderwijs). Door een groot aantal activiteiten, waarin een reeks werkbladen een belangrijke rol speelt, oriënteren kinderen zich op het lezen, schrijven en rekenen in groep 3. Moeders voeren wekelijks activiteiten uit met het kind en worden hierbij ondersteund door een buurtmoeder. Veel van de instructies aan de moeders worden in groepsverband gegeven, in de eigen taal. Opstap is gebaseerd op het in Israël door Avima Lombard ontwikkelde programma Hippy : Home Intervention Programma for Parents and Youngsters. Het programma werd eerst experimenteel en kleinschalig in ons land geïntroduceerd. Vrij snel daarna volgde een veel grootschaliger implementatie. Begin jaren negentig werd duidelijk dat een aantal uitgangspunten van dit programma weliswaar zeer bruikbaar waren, maar dat een vergaande bewerking van het materiaal en ook een modernisering van de opzet noodzakelijk was. Midden jaren negentig werd het veranderde en vernieuwde programma Opstap Opnieuw geïntroduceerd. Het Opstapprogramma werd aanvankelijk verspreid door de Averroèsstichting. Sinds 2003 is Opstap, samen met andere Stap-programma s ondergebracht bij het NIZW. Eén van de plaatsen waar Opstap sinds het begin werd uitgevoerd, is het stadsdeel Bos en Lommer in Amsterdam. Opstap vond plaats in het kader van het project Capabel. Dit project is in 1991 gestart op initiatief van het Ministerie van VWS, de gemeente Amsterdam en het stadsdeel Bos en Lommer. Doel van dit project is jongeren met een bedreigd toekomstperspectief in de leeftijd van 0-18 jaar zo goed mogelijk toegerust aan het onderwijs te laten deelnemen. Het project richt zich op het initiëren en coördineren van een breed spectrum aan activiteiten ter ondersteuning van kinderen en jongeren en hun ouders. Aan het project Capabel is een evaluatieonderzoek gekoppeld dat wordt uitgevoerd door het SCO- Kohnstamm Instituut. Met behulp van dit evaluatieonderzoek worden de resultaten en het verloop van het project Capabel in kaart gebracht. Geprobeerd wordt om met behulp van dit onderzoek vast te stellen of de doelen die het project nastreeft, gehaald worden en, zo mogelijk, aan welke (combinaties van) projectonderdelen eventuele effecten kunnen worden toegeschreven. In dit onderzoek wordt een groot aantal gegevens verzameld en gekoppeld die betrekking hebben op de ontwikkeling van de kinderen en jongeren in Bos en Lommer: een ontwikkelingsmaat op 4-jarige leeftijd, de cognitieve ontwikkeling gedurende de periode in het basisonderwijs, Cito-scores en het advies voor voortgezet onderwijs, de loopbaan in en na het voortgezet onderwijs. Het Opstapprogramma maakt op deze wijze onderdeel uit van het evaluatieonderzoek naar Capabel. Al meer dan 10 jaar worden onder meer deelnamegegevens verzameld aan het Opstapprogramma. Van veel kinderen die aan Opstap hebben deelgenomen in Bos en Lommer, kunnen we de onderwijsloopbaan binnen het basisonderwijs lange tijd volgen, van een deel zelfs van de volledige basisschoolperiode.

2 In tussentijdse rapportages die naar aanleiding van het evaluatieonderzoek naar Capabel verschenen, kon telkens de voorzichtige conclusie worden getrokken dat Opstap op de lange termijn werkt. Het ging in de meeste gevallen om systematische verschillen, in enkele gevallen om significante effecten. Het NIZW verzocht naar aanleiding van deze rapportages om nadere analyses naar de effecten van Opstap met aandacht voor de vernieuwing van het Opstapprogramma, met gebruik van de meest recente taal- en rekenprestaties van de kinderen in Bos en Lommer, van gegevens over de mate van vertraging binnen de schoolloopbaan en van Cito-scores en adviezen voor voortgezet onderwijs. De resultaten bespreken we hieronder. Eerst beschrijven we achtergrondkenmerken van deelnemers en niet-deelnemers aan het oude en vernieuwde Opstap-programma (Opstap Opnieuw), vervolgens bespreken we de taal- en rekenprestaties, daarna gegevens over vertraging binnen de schoolloopbaan en tot slot de Cito-scores en v.o.- adviezen van deelnemers en niet-deelnemers aan Opstap (Opnieuw). Achtergrondkenmerken van deelnemers aan het oude Opstap-programma en aan Opstap Opnieuw In Bos en Lommer is door moeders en kinderen in sterkere mate deelgenomen aan Opstap Opnieuw dan aan het oude Opstap-programma. Hiervoor kunnen verschillende redenen zijn. Een programma-inhoudelijke reden is dat mogelijk het vernieuwde Opstapprogramma aantrekkelijker is voor moeders om aan deel te nemen. Vergeleken met het oude Opstap-programma zou het vernieuwde programma immers beter aan moeten sluiten bij de belevingswereld van de betrokken moeders en kinderen. Misschien gaat hier een grotere aantrekkingskracht van uit en geniet het nieuwe Opstap meer populariteit onder betrokkenen. Maar ook omstandigheden buiten het programma kunnen een rol spelen, zoals: een grotere verspreiding (het wordt in de loop der tijd op meer plaatsen aangeboden) of een andere benaderingswijze van de doelgroep 1. Verder nemen we aan dat de tijd een rol speelt: hoe langer het programma in het stadsdeel Bos en Lommer functioneert, oud of nieuw, dat doet er misschien niet eens zoveel toe, hoe meer bekendheid het heeft onder de betrokkenen. Al met al is aannemelijk dat verschillende factoren (in combinatie) van invloed zijn op de grotere deelname aan (het latere) Opstap. Niet alleen wordt na de vernieuwing van het programma een grotere groep ouders bereikt, de groep deelnemers is minder selectief geworden. Bij de deelnemers aan het oude Opstap was het opleidingsniveau van de deelnemende moeders wat hoger dan van de niet-deelnemers en waren de deelnemende kinderen vaker in Nederland geboren dan de niet-deelnemers. De moeders namen bovendien (toevalligerwijs?, maar wel significant) vaker deel met een zoontje dan met een dochtertje. Na de vernieuwing van het Opstap-programma vonden we deze verschillen niet terug. Het lijkt er dus op dat vóór de vernieuwing van Opstap vaker door de gemiddeld wat kansrijkere gezinnen is deelgenomen, na de vernieuwing is dit niet meer het geval. Vergeleken met het oude programma heeft dus een bredere (minder selectieve) groep de toegang gevonden tot het vernieuwde programma. Nogmaals. of dit rechtstreeks te maken heeft met de vernieuwing van Opstap, kunnen we niet precies zeggen. Ook andere redenen, kunnen veranderingen in deelname hebben beïnvloed. Naast verschillen in deelname tussen het oude en het nieuwe Opstap vonden we zowel vóór als na de vernieuwing van het Opstap-programma verschillen tussen deelnemers en niet-deelnemers. Er wordt in sterkere mate door Turkse moeder-kind paren deelgenomen dan door Marokkaanse (hier valt dus nog winst te behalen door het bewerkstelligen van een groter bereik onder de Marokkaanse groep), er wordt minder vaak verhuisd door de deelnemers en er wordt door de 1 Zo zijn er aanwijzingen dat men er binnen het project Capabel steeds beter in is geslaagd de doelgroep van dit soort projecten te bereiken, met name ook de moeilijk bereikbare gezinnen, zie Veen, Van der Veen en Koopman, 2003.

3 deelnemers vaker aan andere activiteiten deelgenomen die in het kader van het project Capabel zijn georganiseerd. Wat de laatste twee aspecten betreft: natuurlijk is de kans om ook aan andere ondersteunende (Capabel)-activiteiten deel te nemen groter naarmate gezinnen langere tijd in Bos en Lommer wonen. Als deelnemers naast Opstap ook vaker deelnemen aan andere activiteiten in het stadsdeel kan het zijn dat dit beïnvloed wordt door de trajectgewijze aanpak van Capabel: ouders die deelnemen aan de ene activiteit, komen eerder in aanraking met een andere activiteit. Taal- en rekenprestaties van deelnemers aan het oude Opstap-programma en aan Opstap Opnieuw Sinds de start van Capabel doen alle scholen in Bos en Lommer mee aan het landelijke PRIMAcohortonderzoek. Dat is een tweejaarlijks onderzoek in de groepen 2, 4, 6, en 8 van het basisonderwijs. Belangrijke onderdelen van dit onderzoek zijn de taal- en rekentoetsen die elke meting bij ongeveer kinderen worden afgenomen. Er hebben op dit moment vijf PRIMAmetingen plaatsgevonden: in ; in ; in , in en in Op het moment van toetsing hebben de kinderen van groep 2 die aan Opstap hebben deelgenomen het programma voor het grootste deel doorlopen: zij zijn nog bezig met het tweede jaar van Opstap. Opstap is erop gericht om kinderen voor te bereiden op het lezen, schrijven en rekenen in groep 3. We verwachtten dan ook gunstiger taal- en rekenprestaties van Opstap-deelnemers vergeleken met niet-deelnemers. Een nog sterker effect verwachtten we van het vernieuwde programma Opstap Opnieuw, omdat dit beter dan het oude programma zou aansluiten bij de methoden die in de basisschool worden gebruikt. De resultaten wijzen inderdaad op een gunstiger ontwikkeling van de taal- en rekenprestaties van Opstap deelnemers vergeleken met niet-deelnemers. Van vier groepen leerlingen konden we de ontwikkeling in taal- en rekenprestaties volgen en daarbij een vergelijking maken tussen wel en geen deelname aan Opstap. Bij twee van de vier groepen leerlingen vonden we hogere prestaties bij deelnemers aan Opstap vergeleken met nietdeelnemers. Het vaakst vonden we verschillen in de periode van groep 2 naar 6. De leerlingen die tijdens de tweede PRIMA-meting in het schooljaar in groep 2 zaten en hebben deelgenomen aan Opstap (het oude programma), hadden in groep 2, 4 en 6 gemiddeld hogere taalen rekenprestaties dan de niet-deelnemers. In de groepen 2, 4, 6 én 8 hadden deze leerlingen gemiddeld alleen hogere taalprestaties. De leerlingen die tijdens de derde PRIMA-meting in het schooljaar in groep 2 zaten en hebben deelgenomen aan Opstap Opnieuw, hadden in groep 2, 4 en 6 gemiddeld hogere rekenscores dan de niet-deelnemers. Als we alleen de gemiddelde scores in beschouwing nemen, zonder toetsing of verschillen significant zijn, dan zien we dat de scores van de deelnemers aan Opstap in de meeste gevallen gunstiger zijn dan die van de niet-deelnemers. Een voorsprong wordt in de meeste gevallen vastgehouden of een achterstand ingelopen. Naast de ontwikkeling in scores bij dezelfde groep leerlingen, hebben we onderzocht of de taal- en rekenscores van Opstap-deelnemers in Bos en Lommer op één moment in de schoolloopbaan verschillen van leerlingen die niet aan Opstap hebben deelgenomen. We hebben dit onderzocht voor de groepen 2 en voor de groepen 4 in alle vijf PRIMA-metingen. Het betreft hier grotere groepen leerlingen dan bij onderzoek naar ontwikkelingen in prestaties, aangezien bij één meting van meer kinderen gegevens beschikbaar zijn dan bij meerdere metingen, omdat er geen sprake is van uitval door onder meer zitten blijven en verhuizing. De Opstap-deelnemers (oude programma) in groep 2 tijdens de tweede PRIMA-meting in het schooljaar , hebben significant hogere taalprestaties dan de leerlingen die niet hebben deelgenomen. Verder vonden we geen significante verschillen. De gemiddelde scores wijzen niet op duidelijke systematische verschillen.

4 We vonden dus met name effecten van Opstap-deelname bij het langer volgen van de schoolprestaties van leerlingen. Bij het langer volgen van de schoolloopbaan lijken effecten van Opstap-deelname duidelijker zichtbaar. We kunnen op basis van de resultaten niet concluderen dat Opstap Opnieuw een sterker effect heeft op schoolprestaties dan het oude Opstap-programma. Zowel bij het oude als het vernieuwde Opstap-programma vonden we effecten. Bij het oude programma zowel bij taal- als rekenprestaties, bij Opstap Opnieuw alleen bij rekenprestaties. Van de Opstap Opnieuwdeelnemers zijn echter op dit moment nog geen gegevens bekend over de volledige basisschoolperiode (alleen tot groep 6). We kunnen dan ook niet concluderen dat Opstap-Opnieuw beter werkt dan het oude Opstap-programma of alleen effect heeft op rekenprestaties. Mate waarin er sprake is van vertraging binnen de schoolloopbaan bij deelnemers aan het oude Opstap-programma en aan Opstap Opnieuw Naast schoolprestaties, zijn ook zitten blijven en directe doorstroom naar groep 3 indicatoren voor een succesvolle loopbaan waarop deelnemers aan Opstap (Opnieuw) en niet-deelnemers vergeleken kunnen worden. Uit een landelijke evaluatie van Opstap Opnieuw bleek bijvoorbeeld dat deelnemers vaker direct doorstromen naar groep 3. In het kader van PRIMA worden aanvullende gegevens over onder meer zitten blijven verzameld. Binnen PRIMA wordt van leerlingen die niet aan een volgende meting deelnemen, opgevraagd wat de reden hiervan was. Directies van scholen konden bijvoorbeeld aangegeven of dit door zitten blijven was of door verwijzing naar het speciaal basisonderwijs. Deze gegevens worden niet bij alle basisscholen in Bos en Lommer verzameld, maar alleen bij de zgn. PRIMA-cohortscholen. De gegevens zijn bij de scholen opgevraagd over uitvallers van de tweede naar de derde meting, van de derde naar de vierde en van de vierde naar de vijfde. We vonden geen significante verschillen. We konden maar beschikken over een beperkt aantal gegevens hierover. De percentages wezen er wel op dat kinderen die aan Opstap of Opstap Opnieuw hebben deelgenomen iets vaker onvertraagd zijn. We zijn ook op andere manieren nagegaan in hoeverre er bij deelnemers en niet-deelnemers aan Opstap in Bos en Lommer sprake is van een vertraagde of onvertraagde loopbaan. Wat betreft de directe doorstroom naar groep 3 hebben we voor vier groepen leerlingen gekeken of zij, nadat zij in het kader van PRIMA in groep 2 waren getoetst, twee jaar later eveneens deel hebben genomen aan de meting in groep 4. Daarbij is er rekening mee gehouden dat de kinderen wel nog steeds in Bos en Lommer moesten wonen. Daarnaast moesten zij tot de doelgroep van Opstap behoren. We vonden geen significante verschillen. Rond de 20% van de kinderen neemt 2 jaar later niet opnieuw aan PRIMA deel, terwijl zij nog wel in Bos en Lommer woonden. Een andere indicatie van de mate waarin kinderen vertraagd dan wel onvertraagd de basisschool doorlopen, kan worden verkregen door te kijken naar hun leeftijd gerelateerd aan de klas waarin zij zitten. We hebben leerlingen ingedeeld in drie groepen: een leeftijd die volgens de norm is voor de groep waarin zij zitten, tot een half jaar ouder dan de norm en meer dan een half jaar ouder dan de norm. De resultaten wijzen niet eenduidig in de richting van een hogere leeftijd bij niet-deelnemers van Opstap. Sommige resultaten wezen juist in tegengestelde richting: de Opstapdeelnemers in groep 6 en 8 bleken wat vaker tot een half jaar ouder dan de norm te zijn dan de niet-deelnemers. Bij Opstap Opnieuw vonden we geen significante verschillen. De percentages wezen wel in de verwachte richting: Opstap Opnieuw-deelnemers hebben systematisch vaker dan de niet-deelnemers een leeftijd tot de norm, wat een indicatie is voor een onvertraagde loopbaan.

5 Cito-scores en adviezen voor voortgezet onderwijs van deelnemers aan het oude Opstapprogramma en aan Opstap Opnieuw Binnen Bos en Lommer worden al lange tijd leerlingen gevolgd. Van een deel van de Opstapdeelnemers binnen dit stadsdeel zijn Cito-scores en adviezen voor voortgezet onderwijs bekend. Een deel van de scores wordt binnen het project Capabel verzameld, een ander deel is afkomstig uit het PRIMA-cohortonderzoek. Met deze gegevens hebben we onderzocht of leerlingen die hebben deelgenomen aan Opstap of Opstap Opnieuw aan het eind van de basisschoolperiode gemiddeld hogere Cito-scores en v.o.-adviezen hebben dan leerlingen die niet aan het programma hebben deelgenomen. De Opstap-deelnemers die hebben deelgenomen aan het oude programma hebben significant hogere Cito-scores dan niet-deelnemers, voor de Opstap Opnieuw deelnemers verschilde dit niet significant. We vonden geen significante verschillen in het gemiddelde niveau van de adviezen voor voortgezet onderwijs. We kunnen overigens niet concluderen dat wat de Cito-scores betreft het oude Opstap-programma beter werkt dan Opstap Opnieuw, omdat we nog maar van een relatief kleine groep Opstap Opnieuw-deelnemers konden beschikken over Citoscores en v.o.-adviezen. Het betrof de eerste groep deelnemers aan Opstap Opnieuw, mogelijk dat de betrokkenen in dat jaar nog vertrouwd moesten raken met het vernieuwde programma. We vonden verschillen tussen deelnemers en niet-deelnemers aan Opstap in achtergrondkenmerken, zoals etnische herkomst. Om ervoor te zorgen dat deze verschillen de resultaten niet vertekenen, hebben we gecorrigeerd voor deze achtergrondkenmerken. Zo is bijvoorbeeld bekend dat kinderen met lager-opgeleide ouders gemiddeld lager presteren dan kinderen met hoger opgeleide ouders. De gevonden verschillen in achtergrondkenmerken bieden dus geen verklaring voor de gevonden verschillen in prestaties. Daarnaast bleek uit nadere analyses dat gevonden verschillen in prestaties tussen deelnemers en niet-deelnemers aan Opstap gelijk zijn voor Turkse en Marokkaanse leerlingen. In Bos en Lommer profiteren Turkse leerlingen dus niet meer van het programma dan Marokkaanse leerlingen of andersom. Dit terwijl de deelname onder de Turkse gezinnen groter is dan onder de Marokkaanse. In dit rapport hebben we een uitgebreidere analyse uitgevoerd naar de effecten van Opstap in Bos en Lommer dan eerder binnen de evaluatie van het project Capabel mogelijk was. We hebben een onderscheid gemaakt tussen het oude Opstap-programma en Opstap Opnieuw, we konden effecten van het programma ook nagaan op Cito-scores en adviezen voor voortgezet onderwijs, en hebben verkend in hoeverre er bij deelnemers en niet-deelnemers sprake was van een vertraagde loopbaan. Het Opstap-programma wordt al langere tijd uitgevoerd in Bos en Lommer. We konden de effecten op prestaties nagaan voor leerlingen die hebben deelgenomen aan Opstap of Opstap Opnieuw terwijl dit programma al enige jaren in uitvoering is. Alleen wat betreft de Cito-scores en v.o.-adviezen konden we alleen het eerste Opstap Opnieuw-jaar evalueren. Onze conclusie in eerdere evaluaties van Opstap in Bos en Lommer dat het programma lijkt te werken, blijft overeind na deze uitgebreidere analyse. We hebben meer aanwijzingen gevonden voor de positieve effecten van het programma, zelfs na een periode van acht jaar. Waar resultaten niet significant verschilden, wezen ze in veel gevallen in de richting van positievere scores voor Opstap-deelnemers vergeleken met niet-deelnemers. De duidelijkste verschillen tussen het oude en vernieuwde Opstap-programma vonden we in de mate van deelname en de kenmerken van de deelnemers. Opstap Opnieuw lijkt een bredere groep te bereiken: niet alleen wordt een grotere groep moeders met kinderen bereikt, tevens verschillen de deelnemers minder van de nietdeelnemers dan voor de vernieuwing.

Project Capabel 1991-2008

Project Capabel 1991-2008 Project Capabel 1991-2008 Evaluatieonderzoek project Capabel in Bos en Lommer ANNEMIEK VEEN INEKE VAN DER VEEN PJOTR KOOPMAN CIP-gegevens KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Veen, A., van der Veen, I., Koopman,

Nadere informatie

Verkenning leerwinst als indicator voor onderwijskwaliteit. Jaap Roeleveld Ineke van der Veen Guuske Ledoux

Verkenning leerwinst als indicator voor onderwijskwaliteit. Jaap Roeleveld Ineke van der Veen Guuske Ledoux Verkenning leerwinst als indicator voor onderwijskwaliteit Jaap Roeleveld Ineke van der Veen Guuske Ledoux CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Roeleveld, J., Veen I. van der, Ledoux, G. Verkenning

Nadere informatie

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen

Schoolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Scolprestaties van oude en nieuwe gewichtenleerlingen Jaap Roeleveld Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (email: jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Abstract Sinds de laatste wijziging van de gewichtenregeling,

Nadere informatie

Stromen door het onderwijs

Stromen door het onderwijs Stromen door het onderwijs Vanuit het derde leerjaar van het vo 2003/2004 Erik Fleur DUO/IP Juni 2013 1. Inleiding In schooljaar 2003/2004 zaten bijna 200 duizend leerlingen in het derde leerjaar van het

Nadere informatie

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007

Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Afdeling Onderwijs Team Monitoring & Bedrijfsvoering Basisschooladviezen en etniciteit Onderzoeksverslag, 29 januari 2007 Verwijderd: Bassischooladv iezen Vraagstelling Dit onderzoek is uitgevoerd om antwoord

Nadere informatie

Doelgroepleerlingen in Zoetermeer: de tussengroepen Analyse en advies voor VVE-beleid

Doelgroepleerlingen in Zoetermeer: de tussengroepen Analyse en advies voor VVE-beleid Doelgroepleerlingen in Zoetermeer: de tussengroepen Analyse en advies voor VVE-beleid G. Ledoux I. van der Veen A. Veen CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Ledoux, G.,Veen, I. van der, Veen,

Nadere informatie

Samenvatting. Zie hiervoor het werkplan van de Evaluatie- en adviescommissie passend onderwijs 2008-2012. ECPO, oktober 2008.

Samenvatting. Zie hiervoor het werkplan van de Evaluatie- en adviescommissie passend onderwijs 2008-2012. ECPO, oktober 2008. Rapport 827 Jaap Roeleveld, Guuske Ledoux, Wil Oud en Thea Peetsma. Volgen van zorgleerlingen binnen het speciaal onderwijs en het speciaal basisonderwijs. Verkennende studie in het kader van de evaluatie

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kerncijfers uit de periode 2008-2013 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

De Effectiviteit van het Daltononderwijs

De Effectiviteit van het Daltononderwijs De Effectiviteit van het Daltononderwijs Patrick Sins & Symen van der Zee Pedagogiek & Onderwijs, Saxion Hogescholen, Postbus 501, 7400 AM Deventer { p.h.m.sins, s.vanderzee}@saxion.nl Aanleiding en probleemstelling

Nadere informatie

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011

Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 Samenvatting Leidse Monitor 2010-2011 De Leidse Monitor verzamelt informatie over de ontwikkeling van Leidse kinderen vanaf het moment dat zij en/of hun ouders deelnemen aan een voor- en vroegschools programma

Nadere informatie

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013

Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 Symposiumvoorstel Onderwijs Research Dagen 2013 1. Auteurs Jaap Roeleveld, Kohnstamm Instituut, Universiteit van Amsterdam (jroeleveld@kohnstamm.uva.nl) Ed Smeets, ITS, Radboud Universiteit Nijmegen (e.smeets@its.ru.nl)

Nadere informatie

Ontwikkeling van kinderen en relatie met kwaliteit van voorschoolse instellingen

Ontwikkeling van kinderen en relatie met kwaliteit van voorschoolse instellingen Ontwikkeling van kinderen en relatie met kwaliteit van voorschoolse instellingen Presentatie pre-cool cohortonderzoek Bijeenkomst G37 30 juni 2016 Annemiek Veen Pre-COOL cohortonderzoek Kohnstamm Instituut

Nadere informatie

5. Onderwijs en schoolkleur

5. Onderwijs en schoolkleur 5. Onderwijs en schoolkleur Niet-westerse allochtonen verlaten het Nederlandse onderwijssysteem gemiddeld met een lager onderwijsniveau dan autochtone leerlingen. Al in het basisonderwijs lopen allochtone

Nadere informatie

ONDERWIJSPRESTATIES EN SCHOOLLOOPBANEN NA DE SCHAKELKLAS

ONDERWIJSPRESTATIES EN SCHOOLLOOPBANEN NA DE SCHAKELKLAS ONDERWIJSPRESTATIES EN SCHOOLLOOPBANEN NA DE SCHAKELKLAS ii Onderwijsprestaties en schoolloopbanen na de schakelklas Een vervolgonderzoek bij leerlingen die in 2006/07 of 2007/08 in een schakelklas hebben

Nadere informatie

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht

De kwaliteit van educatieve activiteiten meten. Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht De kwaliteit van educatieve activiteiten meten Universiteitsmuseum Utrecht Claudia de Graauw Bo Broers Januari 2015 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Bos en Lommer School en werk van de 18-jarigen in 2004. Ineke van der Veen Annemiek Veen Pjotr Koopman

Bos en Lommer School en werk van de 18-jarigen in 2004. Ineke van der Veen Annemiek Veen Pjotr Koopman Bos en Lommer School en werk van de 18-jarigen in 2004 Ineke van der Veen Annemiek Veen Pjotr Koopman CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Veen, I. van der, Veen, A., Koopman, P. Bos en Lommer.

Nadere informatie

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond

Onder- en overadvisering in beeld 2006/ /2009 Gemeente Helmond Onder- en overadvisering in beeld 6/7-8/9 Gemeente Helmond November 9 Mevrouw drs. Marian Calis OCGH Advies Samenvatting Een goede aansluiting tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs is in

Nadere informatie

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs 1 Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs Factsheet oktober 2014 In 2013 heeft O+S in opdracht van de Amsterdamse Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) voor het eerst onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Het LOVS rekenen-wiskunde van het Cito

Het LOVS rekenen-wiskunde van het Cito Het LOVS rekenen-wiskunde van het Cito - de invloed van contexten in groep 3, 4 en 5 - Marian Hickendorff & Jan Janssen Universiteit Leiden / Cito Arnhem 1 inleiding en methode De LOVS-toetsen rekenen-wiskunde

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Over de hele wereld groeien veel kinderen met een migrantenachtergrond tweetalig op, omdat hun etnische of eerste taal verschilt van de meerderheidstaal, hun tweede taal. De etnische

Nadere informatie

1a) Is het SE en CE1 cijfer per vakkencluster van allochtone leerlingen lager dan dat van autochtone leerlingen, en verschilt dit per onderwijstype?

1a) Is het SE en CE1 cijfer per vakkencluster van allochtone leerlingen lager dan dat van autochtone leerlingen, en verschilt dit per onderwijstype? Samenvatting In recent onderzoek zijn verontrustende bevindingen over de eindexamenresultaten VO van allochtone leerlingen gepresenteerd. Op basis van schoolgemiddelde cijfers voor alle vakken samen werd

Nadere informatie

Incidentele doelgroepleerlingen in Zoetermeer

Incidentele doelgroepleerlingen in Zoetermeer Incidentele doelgroepleerlingen in Zoetermeer Analyse en advies voor VVE-beleid G. Ledoux I. van der Veen A.Veen CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Ledoux, G., Veen, I. van der, Veen, A. Incidentele

Nadere informatie

Bos en Lommer Onderzoeksrapportage over de periode 1991 2005

Bos en Lommer Onderzoeksrapportage over de periode 1991 2005 Bos en Lommer Onderzoeksrapportage over de periode 1991 2005 Evaluatieonderzoek project Capabel (vierde interimrapport) Annemiek Veen Ineke van der Veen Pjotr Koopman CIP-GEGEVENS KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK,

Nadere informatie

Informatie over de deelnemers

Informatie over de deelnemers Tot eind mei 2015 hebben in totaal 45558 mensen deelgenomen aan de twee Impliciete Associatie Testen (IATs) op Onderhuids.nl. Een enorm aantal dat nog steeds groeit. Ook via deze weg willen we jullie nogmaals

Nadere informatie

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009

EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP. - eindrapport - dr. Marga de Weerd. Amsterdam, november 2009 EFFECTEN VAN DE WEEKEND- SCHOOL VAN STICHTING WITTE TULP - eindrapport - dr. Marga de Weerd Amsterdam, november 2009 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam Tel.: +31 (0)20-5315315

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE NOTENKRAKER

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE NOTENKRAKER RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE NOTENKRAKER School : De Notenkraker Plaats : Hoogvliet Rotterdam BRIN-nummer : 19DQ Onderzoeksnummer : 91582 Datum schoolbezoek : 19 december 2006 Datum vaststelling : 6

Nadere informatie

/ aant. % aant. % aant. % aant. % aant. % aant. % ,3 5 3,3 8 5, , ,7 153

/ aant. % aant. % aant. % aant. % aant. % aant. % ,3 5 3,3 8 5, , ,7 153 Inhoudsopgave 1 Leerlingpopulatie... 3 1.1 Gewogen gewichten... 3 1.2 Land van herkomst... 4 2 Schoolresultaten... 5 2.1 Instroom in de kleuterbouw... 5 2.1.1 Uitstroom naar het Speciaal basisonderwijs

Nadere informatie

Van de tweejarigen zit het merendeel op een VVE-speelzaal, bij de driejarigen zit het grootste deel op een niet-vve-speelzaal (zie figuur 1).

Van de tweejarigen zit het merendeel op een VVE-speelzaal, bij de driejarigen zit het grootste deel op een niet-vve-speelzaal (zie figuur 1). 1 Deelname van peuters aan voorschoolse educatie In dit hoofdstuk wordt een beeld geschetst van de deelname van Leidse peuters aan VVE (voor- en vroegschoolse educatie). In Leiden wordt in het kader van

Nadere informatie

Rekenbeleid. Procesbeschrijving. Versie: 1

Rekenbeleid. Procesbeschrijving. Versie: 1 Rekenbeleid Procesbeschrijving Versie: 1 Taakhouder: H. Cox Gemaakt: April 2016 Geldig tot: Januari 2018 Rekenbeleid HSL Hoe presteert HSL op de basisvaardigheden rekenen en hoe kunnen die prestaties worden

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Emmen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Emmen-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

D U TC H S U M M A RY Samenvatting In zowel westerse als diverse niet-westerse samenlevingen wordt veel waarde gehecht aan schoolprestaties. Ouders en docenten stimuleren kinderen al op jonge leeftijd

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

Schoolloopbanen. Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies. In opdracht van: DMO. Projectnummer: Lotje Cohen MSc

Schoolloopbanen. Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies. In opdracht van: DMO. Projectnummer: Lotje Cohen MSc Deel twee: Een verdieping naar basisschooladvies In opdracht van: DMO Projectnummer: 12262 Merel van der Wouden MSc dr. Esther Jakobs Lotje Cohen MSc Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300 Telefoon 020

Nadere informatie

Ouderlijk onderwijsondersteunend gedrag en leerlingprestaties*

Ouderlijk onderwijsondersteunend gedrag en leerlingprestaties* Ouderlijk onderwijsondersteunend gedrag en leerlingprestaties* M.G. Weide en M.P.C. van der Werf Probleemstelling De onderwijsachterstand van leerlingen uit laag sociaal milieu en van allochtone leerlingen

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:15 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Loont VVE? Paul Leseman

Loont VVE? Paul Leseman Loont VVE? Paul Leseman Waar gaat VVE over? Extra kindplaatsen in peuterspeelzalen en kinderdagverblijven voor kinderen die anders niet aan zo n voorziening zouden deelnemen. Verbetering van de structurele

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Kerncijfers uit de periode 2008-2013 Drentse Onderwijsmonitor 2013 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 8ste editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Resultaten van de tweede ronde van het cohortonderzoek COOL 5-18 in het basisonderwijs

Resultaten van de tweede ronde van het cohortonderzoek COOL 5-18 in het basisonderwijs Resultaten van de tweede ronde van het cohortonderzoek COOL 5-18 in het basisonderwijs Symposiumvoorstel voor de ORD 2012 Indiener: Jaap Roeleveld Auteurs: Geert Driessen, Lia Mulder (ITS, Radboud Universiteit

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Midden--DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10

Nadere informatie

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen

Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen Leeswijzer Jeugdgezondheidszorg Utrecht tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. In

Nadere informatie

Studievoortgang in het voortgezet onderwijs

Studievoortgang in het voortgezet onderwijs Studievoortgang in het voortgezet onderwijs Lieke Stroucken 1. Leerlingen naar herkomstgroepering en aantal kinderen in het huishouden, brugklascohort 2004/ 05 Leerlingen uit éénoudergezinnen en niet-westers

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

Simone de Roos & Rob Gommans

Simone de Roos & Rob Gommans de relatie van jongeren met ouders en vrienden De relatie van jongeren met ouders en vrienden Simone de Roos & Rob Gommans In de tienertijd veranderen de relaties in het sociale netwerk van jongeren. In

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.minocw.nl 112303 Betreft Antwoorden

Nadere informatie

Nationaal Programma Rotterdam Zuid

Nationaal Programma Rotterdam Zuid Basismonitor onderwijs NPRZ Nationaal Programma Rotterdam Zuid Belfast, March 10, 2014 Belfast, March 10, 2014 Sprekers Paul van Wensveen (Risbo, Erasmus Universiteit) Annemarie Roode (afdeling O&BI, gemeente

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE BRUG'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE BRUG' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK BASISSCHOOL 'DE BRUG' School : basisschool 'De Brug' Plaats : Waspik BRIN-nummer : 06EI Onderzoeksnummer : 74084 Datum schoolbezoek : 29 juni 2006 Datum vaststelling : 23 oktober

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE WILGENSTAM

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE WILGENSTAM RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE WILGENSTAM School : De Wilgenstam Plaats : Rotterdam BRIN-nummer : 17JH Onderzoeksnummer : 63377 Datum schoolbezoek : 23 augustus 2005 Datum vaststelling : 2 december 2005

Nadere informatie

Resultaten eindcito 2012 R.K.Josefschool:

Resultaten eindcito 2012 R.K.Josefschool: Resultaten eindcito 2012 R.K.Josefschool: Alle leerlingen van groep 8 hebben deelgenomen aan de cito- eindtoets 2012. Hiervan hebben er 32 leerlingen de Cito-eindtoets gedaan en 1 leerling de Cito-niveautoets.

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OEC. BASISSCHOOL 'DE LADDER'

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OEC. BASISSCHOOL 'DE LADDER' RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK OEC. BASISSCHOOL 'DE LADDER' School : Oec. basisschool 'De Ladder' Plaats : Maarn BRIN-nummer : 09IP Onderzoeksnummer : 73257 Datum schoolbezoek : 13 april 2006 Datum vaststelling

Nadere informatie

NBS Boeimeer Jan Nieuwenhuijzenstraat 2 4818 RJ Breda 076-5146101 www.nbsboeimeer.nl

NBS Boeimeer Jan Nieuwenhuijzenstraat 2 4818 RJ Breda 076-5146101 www.nbsboeimeer.nl NBS Boeimeer Jan Nieuwenhuijzenstraat 2 4818 RJ Breda 076-5146101 www.nbsboeimeer.nl Opbrengsten Bijlage Schoolgids 2012-2013 Onze opbrengsten Schooljaar 2012-2013 Inleiding Of we goed onderwijs bieden

Nadere informatie

Samenvatting en aanbevelingen

Samenvatting en aanbevelingen Annemiek Veen, Maartje van Daalen. Jaap Roeleveld. & Lotte Cats (2009). Zo krijgt de school een gezicht". Huisbezoeken door Amsterdamse scholen. SCO-rapport 828. Amsterdam: SCO-Kohnstamm Instituut. Samenvatting

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Gemeente Midden- Kerncijfers uit de periode 2009-2014 Drentse Onderwijsmonitor 2014 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 9 de editie van de Drentse Onderwijsmonitor.

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Midden- Kerncijfers uit de periode - Feitenblad Midden- Leerlingen op de basisscholen in de gemeente Midden- De gemeente Midden heeft basisscholen. In waren er nog

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Drentse Onderwijsmonitor

Drentse Onderwijsmonitor Drentse Onderwijsmonitor Feitenbladen Kerncijfers uit de periode - Drentse Onderwijsmonitor Feitenblad Onlangs verscheen de de editie van de Drentse Onderwijsmonitor. Dit rapport brengt de onderwijspositie

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Assen Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_Assen-DEF.indd 1 18-05-16 11:13 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:14 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

H 8 Cito Eindtoets 2014

H 8 Cito Eindtoets 2014 H 8 Cito Eindtoets 2014 De gemiddelde score van de Cito-eindtoets was voor onze school 534,0 Het landelijke gemiddelde was 534,4. (zie bijlage 1) De verwachte score op basis van de entreetoets in groep

Nadere informatie

Zaans onderwijs. in cijfers

Zaans onderwijs. in cijfers Zaans onderwijs in cijfers Schooljaar 2003/2004 2008/2009 1 Zaans onderwijs in cijfers Schooljaar 2003/2004 2008/2009 De gemeente Zaanstad bedankt de peuters/kleuters/leerlingen en de leiding van Peuterspeelzaal

Nadere informatie

Leeswijzer Jeugdmonitor Utrecht tabellen

Leeswijzer Jeugdmonitor Utrecht tabellen Leeswijzer Utrecht tabellen In de volgende werkblad(en) staan tabellen behorend bij een bepaald thema. De tabellen zijn toegespitst op de door u opgevraagde leeftijdscategorie. In de tabellen staan telkens

Nadere informatie

Rapportage anonimiseren van sollicitatiebrieven Evaluatie eerste en tweede meting

Rapportage anonimiseren van sollicitatiebrieven Evaluatie eerste en tweede meting Rapportage anonimiseren van sollicitatiebrieven Evaluatie eerste en tweede meting Gemeente Nijmegen Directie Concernstaf Afdeling P&O Beleid Nijmegen, 10 april 2008 Inhoudsopgave Samenvatting en eindconclusie

Nadere informatie

FACTSHEET. Toptalenten VO in het vervolgonderwijs

FACTSHEET. Toptalenten VO in het vervolgonderwijs FACTSHEET Toptalenten VO in het vervolgonderwijs De onderwijsprestaties van Nederlandse leerlingen zijn gemiddeld genomen hoog, maar er blijft ruimte voor verbetering. Deze factsheet geeft inzicht in de

Nadere informatie

Drentse Onderwijs monitor

Drentse Onderwijs monitor Drentse Onderwijs monitor Feitenbladen Gemeente Kern cijfers uit de periode 2010-2015 OM_-DEF.indd 1 18-05-16 11:16 Drentse Onderwijsmonitor 2015 Primair onderwijs Onlangs verscheen de 10 de editie van

Nadere informatie

Speciale doelgroepen in het basisonderwijs

Speciale doelgroepen in het basisonderwijs Speciale doelgroepen in het basisonderwijs in schooljaar 2007/08 Hanneke Polman Lia Mulder SPECIALE DOELGROEPEN IN HET BASISONDERWIJS ii Speciale doelgroepen in het basisonderwijs Speciale doelgroepen

Nadere informatie

Schoolzelfevaluatie met het Computerprogramma LOVS

Schoolzelfevaluatie met het Computerprogramma LOVS Primair en speciaal onderwijs Cito Volgsysteem Schoolzelfevaluatie met het Computerprogramma LOVS Groep 1 t/m 8 Maak uw beeld compleet met de module Schoolzelfevaluatie in het Computerprogramma LOVS! Schoolzelfevaluatie

Nadere informatie

Verslag opbrengsten technisch lezen

Verslag opbrengsten technisch lezen Verslag opbrengsten technisch lezen SWV Waterland (Groepen 3, 4 en 5 2008 2009) Chruf van Kempen Inhoudsopgave: INHOUDSOPGAVE:... 2 INLEIDING:... 3 WAAROM D.M.T. EN AVI?... 3 DE BETROUWBAARHEID VAN CIJFERS:...

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en discussie

Samenvatting, conclusies en discussie Samenvatting, conclusies en discussie Samenvatting Achtergronden Voor- en vroegschoolse educatie In deze studie staan uiteenlopende voorzieningen op het gebied van de voor- en vroegschoolse educatie (VVE)

Nadere informatie

Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs

Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs Schoolloopbanen in het Amsterdamse voortgezet onderwijs Amsterdamse leerlingen gestart in het VO in 2007/ 08, gevolgd tot in 2013/ 14 Foto: Amsterdams lyceum, fotograaf Edwin van Eis (2009) In opdracht

Nadere informatie

Resultaten entreetoets ,6 254,5 Conclusies entreetoets Verklaring behaalde resultaten

Resultaten entreetoets ,6 254,5 Conclusies entreetoets Verklaring behaalde resultaten Resultaten entreetoets 2013 De gemiddelde score van de entreetoets was voor onze school 272. Het landelijke gemiddelde was 292,3 (zie bijlage 1) Binnen de groep is één leerling die op een eigen leerlijn

Nadere informatie

RTL Nieuws en de Cito-scores

RTL Nieuws en de Cito-scores Wat zien wij en wat vinden wij er van? Colofon datum 28 oktober 2013 auteur Jan Vermeulen status Definitief pagina 2 van 8 Inhoudsopgave pagina 1 Inleiding en vraagstelling 3 2 RTL en de rangordelijstjes

Nadere informatie

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands

The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands The Effectiveness of Community Schools: Evidence from the Netherlands Proefschrift Marieke Heers (gepromoveerd 3 oktober in Maastricht; promotoren prof.dr. W.N.J. Groot en prof.dr. H. Maassen van den Brink)

Nadere informatie

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK ONDERZOEK NAAR DE MIDDENMETING LOCATIES NOORD EN ZEEBURG VAN BASISSCHOOL AS-SIDDIEQ (23HR)

RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK ONDERZOEK NAAR DE MIDDENMETING LOCATIES NOORD EN ZEEBURG VAN BASISSCHOOL AS-SIDDIEQ (23HR) RAPPORT VAN EEN INCIDENTEEL ONDERZOEK ONDERZOEK NAAR DE MIDDENMETING LOCATIES NOORD EN ZEEBURG VAN BASISSCHOOL AS-SIDDIEQ (23HR) Haarlem, 2 april 2008 VASTSTELLING Dit rapport bevat de resultaten van

Nadere informatie

Demografische gegevens ouderen

Demografische gegevens ouderen In dit hoofdstuk worden de demografische gegevens van de doelgroep ouderen beschreven. We spreken hier van ouderen indien personen 55 jaar of ouder zijn. Dit omdat gezondheidsproblemen met name vanaf die

Nadere informatie

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003

Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 Het vierde leerjaar lager onderwijs in Vlaanderen: Resultaten van TIMSS 2011 in internationaal perspectief en in vergelijking met TIMSS 2003 11 December 2012 KU Leuven, Centrum voor Onderwijseffectiviteit

Nadere informatie

Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs.

Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Effecten van schoolsamenstelling op schoolprestaties in het Nederlandse basisonderwijs. Merlijn Karssen Ineke van der Veen Jaap Roeleveld Kohnstamm Instituut Universiteit van Amsterdam Samenvatting In

Nadere informatie

Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs

Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs Ronde 5 Hilde Hacquebord Rijksuniversiteit Groningen Contact: H.I.Hacquebord@rug.nl Begrijpend lezen van basisschool naar voortgezet onderwijs 1. Inleiding De onderwijsinspectie stelt in haar verslag van

Nadere informatie

Resultaten kim-versie van Veilig leren lezen blijven overtreffen

Resultaten kim-versie van Veilig leren lezen blijven overtreffen Resultaten kim-versie van Veilig leren lezen blijven overtreffen In het schooljaar 2014-2015 is de kim-versie van Veilig leren lezen op de markt gekomen. Inmiddels zijn veel scholen al aardig gewend aan

Nadere informatie

Samenvatting Leidse Monitor

Samenvatting Leidse Monitor Samenvatting Leidse Monitor 2007-2008 December 2009 Dr. Jaap van Lakerveld Drs. Ingrid Gussen Dr. Kees de Brabander Drs. Theresa Steeman PLATO Platform Opleiding, Onderwijs en Organisatie BV Universiteit

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS Plaats: Terneuzen BRIN-nummer: 26LL Onderzoek uitgevoerd op: 8 september 2009 Rapport verzonden op: 20 november 2009 Rapport

Nadere informatie

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader

Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Cito Primair onderwijs, voortgezet onderwijs, middelbaar beroepsonderwijs Meting taal en rekenen 2010 Tweede meting: een indicatie van leerprestaties in termen van het referentiekader Meting taal en rekenen

Nadere informatie

G. Driessen, J. Doesborgh, J. Roeleveld, I. van der Veen & L. Mulder. De ontwikkeling van jonge kinderen

G. Driessen, J. Doesborgh, J. Roeleveld, I. van der Veen & L. Mulder. De ontwikkeling van jonge kinderen G. Driessen, J. Doesborgh, J. Roeleveld, I. van der Veen & L. Mulder De ontwikkeling van jonge kinderen De ontwikkeling van jonge kinderen De invloed van het gezin en het onderwijs op de ontwikkeling van

Nadere informatie

G. Ledoux, I. van der Veen, M. Derriks, E. Smeets & J. Roeleveld. Zorgleerlingen en leerlingenzorg in het basisonderwijs

G. Ledoux, I. van der Veen, M. Derriks, E. Smeets & J. Roeleveld. Zorgleerlingen en leerlingenzorg in het basisonderwijs G. Ledoux, I. van der Veen, M. Derriks, E. Smeets & J. Roeleveld Zorgleerlingen en leerlingenzorg in het basisonderwijs Zorgleerlingen en leerlingenzorg in het basisonderwijs G. Ledoux, I. Van der Veen,

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 5 Allochtone leerlingen in het onderwijs

Bijlage bij hoofdstuk 5 Allochtone leerlingen in het onderwijs Jaarrapport integratie 27 Jaco Dagevos en Mérove Gijsberts Sociaal en Cultureel Planbureau, november 27 Bijlage bij hoofdstuk 5 Allochtone leerlingen in het onderwijs Mérove Gijsberts en Lex Herweijer

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens,

Voortijdig schoolverlaters en Citotoets-gegevens, , Toelichting bij geleverde maatwerktabellen 2006/2007 en 2007/2008* Levering: 17 februari 2010 De maatwerktabel over voortijdig schoolverlaters 2006/2007 bevat gegevens over het voortgezet onderwijs (vo)

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging

Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Kinderen in Nederland - Bijlage B Respons, representativiteit en weging Respons thuiszorgorganisaties en GGD en In deden er tien thuiszorgorganisaties mee aan het, verspreid over heel Nederland. Uit de

Nadere informatie

KOHNSTAMM INSTITUUT. Deelname aan het onderzoek COOL Speciaal in het schooljaar 2010-2011. Wat betekent dat praktisch voor de scholen?

KOHNSTAMM INSTITUUT. Deelname aan het onderzoek COOL Speciaal in het schooljaar 2010-2011. Wat betekent dat praktisch voor de scholen? KOHNSTAMM INSTITUUT Deelname aan het onderzoek COOL Speciaal in het schooljaar 2010-2011 Wat betekent dat praktisch voor de scholen? In deze notitie laten we in de vorm van een stappenschema zien wat het

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DIJKERHOEK. BRIN-nummer : 10DG Onderzoeksnummer : 74204

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DIJKERHOEK. BRIN-nummer : 10DG Onderzoeksnummer : 74204 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DIJKERHOEK School : Dijkerhoek Plaats : Holten BRIN-nummer : 10DG Onderzoeksnummer : 74204 Datum schoolbezoek : 25 april 2006 Datum vaststelling : 13 december 2006 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

De groep zorgleerlingen in het reguliere basisonderwijs. omvang, typen problemen en de schoolloopbaan 1

De groep zorgleerlingen in het reguliere basisonderwijs. omvang, typen problemen en de schoolloopbaan 1 Zorgleerlingen in het reguliere basisonderwijs: omvang, typen problemen en de schoolloopbaan 1 I. van der Veen, E. Smeets en M. Derriks 174 2008 (85) 174-194 Samenvatting De groep zorgleerlingen in het

Nadere informatie

Toelichting Resultaten Cito-eindtoets 2015

Toelichting Resultaten Cito-eindtoets 2015 Toelichting Resultaten Cito-eindtoets 2015 Op de volgende pagina s treft u enkele overzichten aan waarin de resultaten van de cito-eindtoetsen van de basisscholen van INOS worden weergegeven. Per pagina

Nadere informatie

Amsterdamse Schakelklassen in het schooljaar 2009/2010

Amsterdamse Schakelklassen in het schooljaar 2009/2010 Amsterdamse Schakelklassen in het schooljaar 2009/2010 INEKE VAN DER VEEN MECHTILD DERRIKS DOROTHÉ ELSHOF M.M.V. ANNEKE VAN DER HOEVEN CIP-gegevens KONINKLIJKE BIBLIOTHEEK, DEN HAAG Veen, van der I., Derriks,

Nadere informatie

Meer of minder uren werken

Meer of minder uren werken Meer of minder uren werken Jannes de Vries Een op de zes mensen die minstens twaalf uur per week werken (de werkzame beroeps bevolking) wil meer of juist minder uur werken. Van hen heeft minder dan de

Nadere informatie

Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO

Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO E-nieuwsbrief speciale leerlingen Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO Dagbesteding en Arbeid, Hét Congres en nog veel meer. Stuur deze

Nadere informatie

SAMENVATTING onderzoek. Playing for Success

SAMENVATTING onderzoek. Playing for Success SAMENVATTING onderzoek SAMENVATTING onderzoek is een naschools programma voor leerlingen uit de groepen 6, 7 en 8 van de basisschool die (tijdelijk) minder goed functioneren op school dan zij zouden kunnen.

Nadere informatie

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290

RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK. BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 RAPPORT JAARLIJKS ONDERZOEK DE VUURBAAK School : De Vuurbaak Plaats : Urk BRIN-nummer : 23UT Onderzoeksnummer : 73290 Datum schoolbezoek : 9 februari 2006 Datum vaststelling : 27 maart 2006 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Constructie van de variabele Etnische afkomst

Constructie van de variabele Etnische afkomst Constructie van de variabele Etnische afkomst Ter inleiding geven we eerst een aantal door verschillende organisaties gehanteerde definities van een allochtoon. Daarna leggen we voor het SiBO-onderzoek

Nadere informatie

Opleidingsniveau stijgt

Opleidingsniveau stijgt Opleidingsniveau stijgt Grote doorstroom naar hogere niveaus Meer leerlingen vanuit vmbo naar havo Grote groep mbo ers naar het hbo 10 Jongens groeien gedurende hun onderwijsloopbaan Jongens na een diploma

Nadere informatie