Maatschappelijk verantwoord ondernemen; een verkenning binnen de provincie Antwerpen. Provinciale milieudag 24 juni 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maatschappelijk verantwoord ondernemen; een verkenning binnen de provincie Antwerpen. Provinciale milieudag 24 juni 2014"

Transcriptie

1 Maatschappelijk verantwoord ondernemen; een verkenning binnen de provincie Antwerpen Provinciale milieudag 24 juni /06/2014

2 Inhoud Duurzaam ondernemen als provincie ISO Verkenning MVO Enkele voorstellen en vragen Duurzame ondernemingen in de provincie BIODIVA 2-30/06/2014

3 MVO (duurzaamheid): de uitdaging 3-30/06/2014

4 Planet: Interne milieuzorg via milieumanagementsysteem Sinds 2008 Structurele aanpak milieu-impact van provincie als entiteit Organisatiebreed (maar vaak met bottum-up acties) Via ISO Continue verbetering milieuprestaties Externe controle en certificering 4-30/06/2014

5 Interne milieuzorg in de provinciale entiteiten Gefaseerde uitrol sinds pilootentiteiten in 2011 gecertificeerd Ondertussen al 40 gecertificeerde entiteiten Milieucriteria bij het nemen van belangrijke beslissingen Ondersteuning via documenten op maat GIDS DUURZAME AANKOPEN Begeleiding via ISO team 5-30/06/2014

6 ISO in de praktijk Arenberg Verlichting = energieverslinder - Technologische vernieuwing - Plasma- en ledverlichting podium, zaal, - Bewegingsdetectoren - Besparing van Watt 6-30/06/2014

7 ISO in de praktijk PTS Campus Boom Afval - Containerpark: sorteren en recycleren - Inkomsten van afvalverwerkingsbedrijven geïnvesteerd in nieuw materiaal voor leerlingen - Houtafval verwerkt tot briketten 7-30/06/2014

8 En verder bv. Vormingscentrum Malle, gasverbruik met 26 % gedaald (meer dan EUR besparing) Hooibeekhoeve schakelt hemelwater in als drinkwater voor jongvee en bespaart zo liter water CLB realiseert een papierbesparing van 19% 8-30/06/2014

9 Van ISO naar MVO 9-30/06/2014

10 MVO en duurzaamheid in de organisatie Provinciedecreet Art.2: de provincies beogen om op het provinciale niveau bij te dragen tot de duurzame ontwikkeling van het provinciale gebied. Bestuursakkoord Met onze eigen bedrijfsvoering en (internat.) best beschikbare technieken integreren we MVO organisatiebreed in beleidsmaatregelen. BBC-cyclus transversaal thema duurzaamheid BBC-cyclus: prioritaire beleidsdoelstelling sturend bestuur: streven naar duurzaamheid in beleidsvoorbereiding en uitvoering /06/2014

11 Resultaten analyse BBC transversaal thema duurzaamheid Totaal aantal actie in BBC: 631 Aantal acties waarbij duurzaamheid is aangekruist: 150 duurzaamheid volgens ons aangekruist had kunnen worden: /06/2014

12 Resultaten analyse BBC transversaal thema duurzaamheid Een aantal diensten hadden weinig acties binnen het transversaal thema gekaderd. Eén dienst had al zijn acties als duurzaam bestempeld Conclusies: Algemeen Iedereen interpreteert duurzaamheid op zijn manier Veelal wordt duurzaamheid enkel geassocieerd met milieu Methodiek transversale thema s niet door iedereen gekend BBC Keuze voor resultaatsgerichte indicatoren ifv monitoring duurzaamheid (nog) niet mogelijk (nog) niet bedoeld als communicatie-instrument mbt duurzaamheid 12-30/06/2014

13 Plan van aanpak Inspiratie opdoen bij internationale tools ISO26000 Duurzaamheidsrapport volgens GRI Internationale norm met begrippenkader en implementatieproces MVO Internationaal referentiekader voor duurzaamheidsverslaggeving 13 Ervaringen: pilootproject federale overheid (PODDO en 4 FODs): tijdsintensieve analysefase, geen herhaling Ervaringen: vele bedrijven, organisaties 2013: federale overheid voor 7 FOD s 2013: Vlaamse Overheid departement Werk en Sociale Economie 13-30/06/2014

14 Waarom een GRI-rapport opmaken Communicatie-instrument Laat toe de dialoog aan te gaan met interne en externe stakeholders Monitoring instrument Maakt het mogelijk om milieu, maatschappelijke en economische prestaties te evalueren via de analyse van indicatoren Beheersinstrument Is een middel om strategische doelen te omschrijven en te bereiken /06/2014

15 Duurzaamheidsrapport via GRI: kansen voor de provincie? ISO14001 biedt alvast brede vertrekbasis (ervaring procesmanagement) Start als intern communicatie-instrument Brengt allereerst naar boven waar we al mee bezig zijn, zorgt voor fierheid op de organisatie Middel om samen keuzes te verfijnen, te bekijken waar we naar toe willen: startpunt voor structureel MVO-beleid. Realistisch beginnen, geleidelijke groei Groeipad mogelijk: verfijning doorheen de jaren qua Aantal thema s, gerapporteerde acties, indicatoren Aantal betrokkenen binnen de organisatie Graad van betrokkenheid van stakeholders Communicatie /06/2014

16 Naar een eerste Duurzaamheidsverslag 2014 BBC analyse Mandaat managementteam prototype uit te werken Externe consultant aangeworven September interne kern groep (personeel, facilitaire dienst, communicatie, projectontwikkeling) Inhoud, materialiteit, indicatoren, wervende communicatiestrategie, groeipad, Maximaal integreren lopende processen, indicatoren (verbetervoorstellen indicatoren BBC) 16-30/06/2014

17 Lessons learned, voorstellen, 17-30/06/2014

18 Werk op maat (schaal, timing, aantal P s) Van project naar proces (BBC) Wetgeving of organisatiedoelen Klimaat Gids Duurzame Aankopen (evenementen) Pesticidendecreet Betrek betrokken diensten Indicator, meetmethodiek, inventarisatie Regelmatige feedback aan management en college Communicatie (intern, extern) 18-30/06/2014

19 KNO2020 en Burgemeestersconvenant 19-30/06/2014

20 Gids Duurzame Aankopen Overheidsinstanties zijn belangrijke consumenten in Europa. Ze geven ongeveer zestien procent van het bruto binnenlands product van de Europese Unie uit. Door een duurzaam aankoopbeleid kunnen we samen met andere overheden druk uitoefenen op de markt. Voor deze criteria hebben we dankbaar gebruik gemaakt van o.a. de federale Gids voor duurzame aankopen, de producttest van OVAM, de Milieukoopwijzer, de criteriadocumenten Duurzaam Inkopen van Agentschap NL (Nederland), de GPP Training Toolkit (EU), de Catalogus Sociale economie, De Gids duurzame aankopen is een dynamisch document dat we regelmatig actualiseren: we kunnen criteria aanpassen en nieuwe productgroepen opnemen. Neem dus steeds een kijkje voor de laatste versie /06/2014

21 21-30/06/2014

22 /06/2014

23 Pesticidenreductie belang groeninventaris 2001 Decreet vermindering bestrijdingsmiddelen (2013 duurzaam gebruik pesticiden) > 2004: afbouw of nulgebruik > 2015: openbare ruimte pesticidenvrij openbare diensten anders omgaan met openbaar groen 2004 Milieuconvenant > Project Groeninventaris (PIH) > Inventarisatie openbaar groen: groen aangeplant en in beheer stad/gemeente > Basis methodiek VVOG > Access databank + koppeling met GIS 23-30/06/2014

24 Internetapplicatie > Geocortex en MS Silverlight 24-30/06/2014 > Feature classes en tabellen in een SQLserver databank

25 Groeninventaris: Voordelen internetapplicatie: >Permanent te gebruiken (behoudens pannes buiten diensturen) >Permanente ondersteuning (door DMN en GIS-cel) >Beveiliging van de gegevens is verzekerd >Alle software staat centraal >geen probleem met updates of verschillende programma s bij verschillende besturen >Login met verschillende functionaliteit (enkel raadplegen of raadplegen + data aanpassen ) >Historiek wordt bijgehouden (aanpassingen rechtzetten/vergelijken) 25-30/06/2014

26 Weet wat er is! Wat groeit waar? Wat is de toestand van mijn groen? (conditie, ouderdom ) Opmaak van een werkplanning (bestrijding plagen, snoeien ) Basis voor de opmaak van een groenbeheerplan Stimuleren biodiversiteit in openbaar groen: >Waar staan inheemse soorten? >Waar groeien invasieve exoten? >Minder éénjarigen <> meer faunavriendelijke vaste planten? >Gebruik inheemse soorten in buitengebied 26-30/06/2014

27 Wat biedt de provincie aan? Internetapplicatie + login per gemeente (gratis, mogelijk bijdrage opleiding) Ondersteuning applicatie (door DMN en GIS-cel) Mogelijkheid tot inventarisatie openbaar groen (Project 29: Inzoomen op de samenwerking) > Plan op maat naar wensen gemeente (mate detaillering, enkel bomen ) > Start veldwerk zomer 2014 > Inventarisatie kan ook uitgevoerd worden door gemeente of studiebureau! Inmiddels hebben 14 gemeenten de applicatie en/of een volledige inventaris aangevraagd 27-30/06/2014

28 en enkele vragen ifv provinciale verkenning 28-30/06/2014

29 Wat is duurzaam ondernemen voor jou? 24/06/2014

30 Aan welke duurzaamheidsthema s zou de provincie prioritair moeten werken? 24/06/2014

31 Welke ideeën heb je vandaag opgedaan voor je eigen gemeente? 24/06/2014

32 BIODIVA Biodiversiteit en bedrijven 32-30/06/2014

33 Waarom focus op biodiversiteit en bedrijven? 33-30/06/2014

34 Waarom focus op biodiversiteit en bedrijven? Bedrijven kunnen helpen om samenhang te verbeteren en versnippering tegen te gaan. - Meer dan ha bedrijventerreinen in de provincie Antwerpen - Belangrijk potentieel voor verbetering GI en biodiversiteit - Kennis beperkt 34-30/06/2014

35 Systematisch werken aan biodiversiteit - BIODIVA 35-30/06/2014

36 STOLP Model LV Consult Onderdeel: Biodiversiteit Dieren Planten Bedrijfsgebouw Bedrijfsterrein Omgeving Louis Verbruggen 30/06/2014 LV Consult /06/2014

37 BIODIVA - biodiversiteitsladder 37-30/06/2014

38 PLANNING GRI - EN13. Er is kennis bestaande over de groene elementen binnen het bedrijfsgebouw, het bedrijventerrein en de directe omgeving, en de waarde van deze elementen voor biodiversiteit. Werking? Biodiva score + acties SCORE 1 De kennis over het aanwezige groen is erg klein. Zowel het bedrijf als de beheerder weet niet welke plantensoorten aanwezig zijn op het eigen terrein, en dus ook niet hoe deze soorten beheerd moeten worden. SCORE 2 De kennis over het aanwezig groen is klein. Het bedrijf weet niet welke plantensoorten aanwezig zijn. Enkel de beheerder van het terrein heeft kennis van de plantensoorten, maar deze is beperkt tot de perkplanten. SCORE 3 De kennis over het aanwezige groen is matig Het bedrijf beschikt over een overzicht van perkplanten, maar die kennis is verder niet relevant voor de beheerkeuzes. SCORE 4 De kennis over het aanwezige groen is groot. Het bedrijf heeft een actueel overzicht van de plantensoorten. De lijst van perkplanten en bomen is volledig, die van de wilde planten ontbreekt of is beperkt. Bij het beheer wordt weinig of geen rekening gehouden met de ecologische vereisten. SCORE 5 De kennis over het aanwezige groen is erg groot. Het bedrijf heeft een actueel overzicht van de plantensoorten, zowel gecultiveerde als wilde soorten, en het beheer ontwikkelt zich vanuit die kennis met als doel de verhoging van de biodiversiteit /06/2014

39 BIODIVA 39-30/06/2014

40 40-30/06/2014

41 BIODIVA wat vinden bedrijven? Bedrijf Datum Havi Logistics 27/08/2012 Oude Metalen Harzé Beneens en Zonen bvba 27/08/ /09/2012 Sibelco nv 19/09/2012 Vanhout nv 19/09/2012 Drukkerij De Bie 24/09/2012 Planckendael 01/10/2012 Campus Vesta 11/10/2012 Janssen pharmaceutica nv 29/10/2012 Verscheidenheid aan bedrijven: - grootte - sector 41-30/06/2014

42 BIODIVA wat vinden bedrijven? Eye opener Na uitvoeren scan: met andere blik naar bedrijventerrein kijken Door uitvoeren scan goesting krijgen om aan biodiversiteit te werken Duurt niet te lang, geeft meteen resultaten (grafieken) 42-30/06/2014

43 + losse projecten bedrijven MVO-charter

44 BIODIVA verdere uitrol Opleiden regionale landschappen Voorstel om gezamenlijk te communiceren/sensibiliseren naar bedrijven (= maatwerk, verder per gemeente afspreken) Versiebeheer, webgebaseerde scan en coördinatie bij DMN 44-30/06/2014

45 Bedankt

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014

Dieter Vander Beke. Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Dieter Vander Beke Maatschappelijk Verantwoorde Overheid ISO 26000 & GRI Provinciale milieudag provincie Antwerpen 24 juni 2014 Overzicht van de presentatie 1. Vertrouwen in de overheid? 2. Maatschappelijke

Nadere informatie

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016

Vormingssessie SDG s. 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 Vormingssessie SDG s 1. Afstemming SDG s met bestaande instrumenten 2. Voorstel begeleidingstraject (via Raamcontract) 9 mei 2016 1 Hoe verhouden de SDG s zich ten opzichte van verduurzamen en MVO? 2 Is

Nadere informatie

inspireren en innoveren in MVO

inspireren en innoveren in MVO inspireren en innoveren in MVO Inleiding Gert Van Eeckhout Beleidsondersteuner MVO - Departement WSE Wat is MVO? Waarom MVO? Beleidslijnen Vlaamse overheid MVO? een proces waarbij ondernemingen vrijwillig

Nadere informatie

De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid

De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid De duurzaamheidsbarometer: kwantitatief meetinstrument voor het meten en versterken van uw MVO-beleid Anouk Van de Meulebroecke, directeur BECO België NV meulebroecke@beco.be, 03/205.91.51 Agenda 1. De

Nadere informatie

Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners. Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015

Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners. Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015 Samen sterk: Klimaatbeleid provincie Antwerpen en haar partners Dirk Vandenbussche - 4 februari 2015 1-2/6/2015 Inhoud Beleidscontext Provinciaal klimaatbeleid Samen werken met partners Toekomst 2-2/6/2015

Nadere informatie

Milieuverantwoord aankopen in uw organisatie

Milieuverantwoord aankopen in uw organisatie Milieuverantwoord aankopen in uw organisatie Belangrijke stappen en randvoorwaarden http://milieuzorg.lne.be/ Belangrijk voor: 12,5 Het milieu Waarom milieuverantwoord aankopen De 10,0 eigen organisatie

Nadere informatie

2. Duurzaam aankopen. Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61

2. Duurzaam aankopen. Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61 2. Duurzaam aankopen Céline de Waele (adviseur MVO) BECO België dewaele@beco.be, 03/205.91.61 BECO Groep internationaal adviesbureau voor winst in duurzaamheid diensten op maat onafhankelijk innovatief

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslaggeving

Duurzaamheidsverslaggeving Duurzaamheidsverslaggeving MVO-contactdag - Gent 20 oktober 2010 Frank Van Damme - Commotie Agenda Duurzaamheidsverslaggeving Situering? Wat? Waarom? Global Reporting Initiative - GRI Inhoud Materialiteit

Nadere informatie

Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT. Melinde De Groote

Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT. Melinde De Groote Tools voor energie-efficiënte apparaten en green IT Melinde De Groote Tools Gids voor duurzame aankopen Producttest Energy star Top ten en Top ten pro Milieukoopwijzer Steunpunt duurzame lokale overheden

Nadere informatie

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems

HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie. 27 november 2008 Martine Willems HIER KOMT DE TITEL VAN DE PRESENTATIE Verder met MVO in de chemie 27 november 2008 Martine Willems Programma Ontwikkelingen in MVO De Duurzaamheid Strategie Scan (DSS) vernieuwd Een tweede maal de DSS

Nadere informatie

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling

Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO. Advies. Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling Brussel, 8 juli 2009 07082009_SERV-advies projecten VSDO Advies Projecten Vlaamse strategie duurzame ontwikkeling 1. Inleiding Op 8 juni 2009 werd de SERV om advies gevraagd over de fiches ter invulling

Nadere informatie

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM

IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM IN ZES STAPPEN MVO IMPLEMENTEREN IN UW KWALITEITSSYSTEEM De tijd dat MVO was voorbehouden aan idealisten ligt achter ons. Inmiddels wordt erkend dat MVO geen hype is, maar van strategisch belang voor ieder

Nadere informatie

November 2015 Paul Feenstra KAM Manager. Communicatieplan CO2 prestatieladder

November 2015 Paul Feenstra KAM Manager. Communicatieplan CO2 prestatieladder November 2015 Paul Feenstra KAM Manager Communicatieplan prestatieladder Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Communicatiedoelstellingen 2 3. Doelgroepen 3 3.1 Stakeholdersanalyse 3 3.2 Doelgroepen intern 3

Nadere informatie

Beleidsplanning en opvolging G2020

Beleidsplanning en opvolging G2020 Beleidsplanning en opvolging G2020 Kader opleiding Streefdoel van nieuwe BBC-wetgeving = meer resultaatsgericht werken een aantal wettelijke en organisatorische maatregelen Koppeling van strategie, financiën

Nadere informatie

(Fiets)logistiek integreren in het lokale mobiliteitsbeleid

(Fiets)logistiek integreren in het lokale mobiliteitsbeleid (Fiets)logistiek integreren in het lokale mobiliteitsbeleid Dominique Ameele & Tijl Dendal Vlaamse Overheid Departement MOW Workshop event fietslogistiek 5/5/2017 Mechelen 1 1 2 Overzicht Duurzaam lokaal

Nadere informatie

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar:

vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: 17 BBC vanaf 1/1/2014: BBC (beleids- en beheerscyclus) = nieuw systeem voor boekhouding en meerjarenplanning niet langer alles apart in begroting maar: strategische doelstellingen actieplannen acties strategische

Nadere informatie

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid

Waar start je als ondernemer met duurzaamheid Waar start je als ondernemer met duurzaamheid www.will2sustain.com SPELREGELS PARTICIPATIEF INTERACTIEF MOBIELTJES GEBRUIK MAKEN VAN KENNIS IN DE GROEP CONCREET TOEPASSEN GEBRUIK MAKEND VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013

Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013 Infosessie Externe audit voor de lokale besturen Vrijdag 13/12/2013 samen groeien samen oogsten samen proeven Inhoud 1. Historiek 2. Ratio 3. Interne controle 4. Types van audit 5. Drieledig doel 6. Organisatie

Nadere informatie

Kwaliteitsmanagement (INK versie)

Kwaliteitsmanagement (INK versie) Kwaliteitsmanagement (INK versie) Aventus Apeldoorn, 18 april 2007 Drs Jan Polderman Fred van Pol Meer informatie: www.xqmp.nl Doel Oriëntatie op het kwaliteitsmanagementsysteem MMS-Onderwijs uit het XQ

Nadere informatie

Een nieuwe ruimtelijke visie voor de provincie Antwerpen

Een nieuwe ruimtelijke visie voor de provincie Antwerpen Een nieuwe ruimtelijke visie voor de provincie Antwerpen 1-15/06/2016 Wat is de Nota Ruimte? 2-15/06/2016 3-15/06/2016 4-15/06/2016 5-15/06/2016 2030 6-15/06/2016 Via een partnerschap komen tot een overkoepelende

Nadere informatie

MVO actieplan HKV 2015-2016

MVO actieplan HKV 2015-2016 MVO actieplan HKV 2015-2016 November 2015 November 2015 MVO actieplan HKV Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Onze MVO doelen en actiepunten... 5 3 Implementatie, review en communicatie... 8 4 Verantwoording...

Nadere informatie

Klachten en Meldingen. Managementdashboard

Klachten en Meldingen. Managementdashboard Welkom bij de demonstratie van het Welkom bij de systeem demonstratie van Welkom bij de systeem demonstratie van het Management Klachten en Meldingen System Managementdashboard Systemen van Inception Borgen

Nadere informatie

Unica ontketend Patrick Brunn

Unica ontketend Patrick Brunn installatiegroep Unica ontketend Patrick Brunn Werkzaam bij: vestiging Bodegraven 246 man aan boord 9 jaar werkzaam bij Unica markt, strategie, doen! (van bezieling tot beweging) Agenda: de veranderende

Nadere informatie

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL

artikel SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH TECHNISCH ARTIKEL SUSTAINGRAPH is een Europees project, gericht (op het verbeteren van) de milieuprestaties van Europese Grafimediabedrijven binnen de productlevenscyclus van hun grafimedia

Nadere informatie

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC

Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur. Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Beleids- en beheerscyclus: Papieren waarheid of daadkrachtig bestuur Pilootbesturen getuigen over hun ervaringen met BBC Brussel, 24 november 2011 Programma Ellen Ruelens: Staan de beleidsrapporten i.f.v.

Nadere informatie

Reiniging openbare ruimte

Reiniging openbare ruimte Milieucriteria voor het maatschappelijk verantwoord inkopen van Reiniging openbare ruimte 1. Scope/afbakening De productgroep Reiniging openbare ruimte omvat de volgende diensten: onkruidbestrijding op

Nadere informatie

BREEAM COMMUNITIES. De duurzame schakel in uw masterplan

BREEAM COMMUNITIES. De duurzame schakel in uw masterplan BREEAM COMMUNITIES De duurzame schakel in uw masterplan BREEAM COMMUNITIES BREEAM is een internationaal toonaangevend certificatiesysteem dat vandaag vooral gebruikt wordt om de duurzaamheidsprestatie

Nadere informatie

Klanken uit het Energie Overleg. 4 de Vastgoedforum 27/2/2015

Klanken uit het Energie Overleg. 4 de Vastgoedforum 27/2/2015 Klanken uit het Energie Overleg 4 de Vastgoedforum 27/2/2015 Interne milieuzorg in 2003 Milieubeleidsverklaring Vlaamse Regering van 18 juli 2003 De Vlaamse overheid wenst inzake milieuzorg een voorbeeldfunctie

Nadere informatie

Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme

Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme GOEDE PRAKTIJK/BONNE PRATIQUE Integrale Kwaliteitszorg met het CAF en BSC als ondersteunende systemen Patrick Van Hamme Doelstelling Kwaliteitszorg in de Stad Gent : Structuur Gemeenteraad College Schepenen

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma. Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Kunststof & Rubber in de Ondergrondse Infrastructuur Utrecht, 21 oktober 2015 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 RACE programma 6 Sectoranalyse

Nadere informatie

Green Cleaning. Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol

Green Cleaning. Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol Green Cleaning Duurzaam schoonmaakonderhoud - ecologisch, economisch en ergonomisch waardevol Waarom green? Green is bij ons meer dan groen het staat voor duurzaam. HECTAS hecht nadrukkelijk veel waarde

Nadere informatie

rapporteren meten duurzaam

rapporteren meten duurzaam handelen interactie motivatie rapporteren verslag omgeving ontwikkelen barometer diversiteit mensen klanten stakeholders mobiliteit communiceren maatschappij scan actie 2.0 DUSCA lokale besturen ethisch

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

De meerjarige ondernemingsplannen binnen de Vlaamse overheid Les plans d entreprises pluriannuels au sein de l administration Flamande

De meerjarige ondernemingsplannen binnen de Vlaamse overheid Les plans d entreprises pluriannuels au sein de l administration Flamande De meerjarige ondernemingsplannen binnen de Vlaamse overheid Les plans d entreprises pluriannuels au sein de l administration Flamande Martin Ruebens Secretaris-generaal Departement Kanselarij en Bestuur

Nadere informatie

Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing

Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing Wat u zeker moet weten over Audit Vlaanderen & de Leidraad Organisatiebeheersing VOOR LOKALE BESTUREN AUDIT VLAANDEREN www.auditvlaanderen.be 1 Inhoud AUDIT VLAANDEREN 5 INTERNE CONTROLE OF ORGANISATIEBEHEERSING?

Nadere informatie

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap.

Aanvullende informatie over elke mindset krijgt u door te klikken op de vlakken in de roadmap. Wij stellen u graag de nieuwste versie van de Talent Management Roadmap voor. Twee mindsets rond duurzaam HR werden toegevoegd: - Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen - Business Model Aanvullende informatie

Nadere informatie

Hoezo dé nieuwe ISO-normen?

Hoezo dé nieuwe ISO-normen? De nieuwe ISO-normen Dick Hortensius Senior consultant Managementsystemen NEN Milieu & Maatschappij dick.hortensius@nen.nl 1 Hoezo dé nieuwe ISO-normen? 2 1 De cijfers voor Nederland (eind 2013) Norm Aantal

Nadere informatie

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors

Hoe het begon. 2008 Ondertekening declaration on climate change. 2009 Ondertekening covenant of mayors Antwerpen en het burgemeestersconvenant Hoe het begon 2003 Lokaal Kyotoprotocol: basis gelegd maar nood aan meer doorgedreven energiebeleid 2007 - Bestuursakkoord: Stad wil een voorbeeldige milieustad

Nadere informatie

VMP congres. Duurzame chemie en kunststoffen in kringlopen. Saskia Walraedt Sr advisor sustainable products and processes

VMP congres. Duurzame chemie en kunststoffen in kringlopen. Saskia Walraedt Sr advisor sustainable products and processes VMP congres Duurzame chemie en kunststoffen in kringlopen Saskia Walraedt Sr advisor sustainable products and processes sw@essenscia.be Duurzame chemie en kunststoffen in kringlopen Hefboom 9 binnen Vlaams

Nadere informatie

NOTA RUIMTE 1-16/10/2015

NOTA RUIMTE 1-16/10/2015 NOTA RUIMTE INFORMATIESESSIE VOOR OPDRACHT Raamovereenkomst voor de inhoudelijke ondersteuning bij de opmaak van een nieuwe ruimtelijke visie 13 oktober 2015 1-16/10/2015 Agenda Procesverloop Nota Ruimte

Nadere informatie

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers

Adaptief beheer van everzwijnen. 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer van everzwijnen 11/05/2012 Jim Casaer & Thomas Scheppers Adaptief beheer?? Maatwerk Onzekerheden Participatief overleg ~ belanghebbenden Monitoring Doelstellingen, indicatoren Leren door

Nadere informatie

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel De 'Checklist voor afsprakenkader en actieplan Brede School is een instrument om Brede Schoolcoördinatoren en hun partners te ondersteunen

Nadere informatie

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7

01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5. 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 Inhoudsopgave 01 Inleiding... 3 02 Wie is Agrico?... 5 03 Scope MVO 2013/2014... 7 04 MVO principes... 7 1. Agrico legt rekenschap af over effecten op de maatschappij, de economie en het milieu... 8 2.

Nadere informatie

3 redenen voor een duurzaamheidsverslag. 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie

3 redenen voor een duurzaamheidsverslag. 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie 3 redenen voor een duurzaamheidsverslag 1. Voor onze stakeholders 2. DNA van Pro Natura 3. Interne communicatie Over het verslag Tweejaarlijkse publicatie Volgens GRI4 (tabel) Met de stakeholders: bepalen

Nadere informatie

GIS en economisch beleid

GIS en economisch beleid GIS en economisch beleid Staten-generaal Vlaanderen Geoland 2 december 2010 Filip Meuris Intercommunale Leiedal Intercommunale Leiedal 07.12.1960 Streekontwikkeling? Van ontwikkeling van bedrijventerreinen

Nadere informatie

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld

knkpublishing Microsoft Dynamics De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware Nieuwe kansen in een veranderende media wereld De flexibele, innovatieve uitgeverijsoftware INTEGRATIE CONTINUE INNOVATIE WORKFLOW ONDERSTEUNING ABECON-CONSULTANCY OVER ABECON Microsoft Dynamics Nieuwe kansen in een veranderende media wereld Standaard

Nadere informatie

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V.

Certificeren Waardevol?? KVGM B.V. Certificeren Waardevol?? KVGM Improvement Solutions: + Specialisten in verbetermanagement + 20 jaar ervaring + 6 deskundige, gedreven en pragmatische professionals + Praktische aanpak waarbij de klantorganisatie

Nadere informatie

Benoemingscode: 10 STATUTAIR VASTBENOEMDE

Benoemingscode: 10 STATUTAIR VASTBENOEMDE Functiegegevens Functie: DIR/0028 directeur real estate Periode van - tot: 15/03/2015 - Graad: A5a Salarischaal: A5b A5b Niveau: Niveau A Benoemingscode: 10 STATUTAIR VASTBENOEMDE Functiecode: directeur

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

BBC EN PLANNING IN GEEL

BBC EN PLANNING IN GEEL BBC EN PLANNING IN GEEL Geel? GEEL? Geel? 38.000 inwoners Antwerpse Kempen Gezinsverpleging - Barmhartige Stede Uitgestrekt grondgebied: ca 11.000 ha Stedelijke kern versus landelijk buitengebied Aanwezigheid

Nadere informatie

Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw. Peter Van Damme

Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw. Peter Van Damme Praktische hulp bij de keuze van een ERP pakket in de Bouw Peter Van Damme 1. Abc DigiBouw 2. Wat is ERP 3. Valkuilen 4. Methodiek en stappenplan 5. Conclusie 6. Hulpmiddelen Agenda ABC DigiBouw Advies

Nadere informatie

Hoe integreer ik duurzaamheid in mijn bedrijf? Sofie Coppens AlfaportAntwerpen 4.12.2012

Hoe integreer ik duurzaamheid in mijn bedrijf? Sofie Coppens AlfaportAntwerpen 4.12.2012 Hoe integreer ik duurzaamheid in mijn bedrijf? Sofie Coppens AlfaportAntwerpen 4.12.2012 ALFAPORT ANTWERPEN? Federatie van havengebonden en logistieke ondernemingen 400 bedrijven: scheepsagenturen, rederijkantoren,

Nadere informatie

STAKEHOLDERDIALOOG. De tabel schetst hoe wij onze stakeholders actief betrekken en welke verwachtingen zij hebben.

STAKEHOLDERDIALOOG. De tabel schetst hoe wij onze stakeholders actief betrekken en welke verwachtingen zij hebben. STAKEHOLDERDIALOOG Op verschillende momenten gedurende het jaar onderhouden we nauwe contacten met diverse stakeholders. Transparantie is een van de belangrijkste grondslagen voor onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF

Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF Jouw sportinfrastructuur en omgeving ECOSPORTIEF I. Ecosportief, sporten doe je spoorloos! II. Belangrijke uitdagingen voor de sport III. Ecosportieve instrumenten IV. Ecosportieve infrastructuur en ruimte

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING. Het afdelingshoofd Technische Zaken staat in voor de algemene leiding van de afdeling technische zaken.

FUNCTIEBESCHRIJVING. Het afdelingshoofd Technische Zaken staat in voor de algemene leiding van de afdeling technische zaken. FUNCTIEBESCHRIJVING Functie Graadnaam: AFDELINGSHOOFD Afdeling TECHNISCHE ZAKEN Functienaam: AFDELINGSHOOFD Dienst TECHNISCHE ZAKEN Functionele loopbaan: A4a A4b Omschrijving van de afdeling en dienst

Nadere informatie

Toelichting bij de nota Opvolging van doelstellingen in de regeerperiode 2014-2019. Dieter Vanhee Departement Bestuurszaken

Toelichting bij de nota Opvolging van doelstellingen in de regeerperiode 2014-2019. Dieter Vanhee Departement Bestuurszaken Toelichting bij de nota Opvolging van doelstellingen in de regeerperiode 2014-2019 Dieter Vanhee Departement Bestuurszaken Infosessie ondernemingsplan 12 januari 2015 Regeerakkoord 2014-2019 We verminderen

Nadere informatie

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02

Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder. Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Stappenplan certificering van de MVO Prestatieladder en de CO 2 -Prestatieladder Datum: 18-08-2011 Versie: 02 Opgesteld door: ing. N.G. van Moerkerk Inhoudsopgave Opbouw niveaus van de MVO Prestatieladder

Nadere informatie

Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg

Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg Opzet werksessies Energiebesparing in de Zorg Uitgangspunten: 6 sessies gedurende een jaar. De werksessies zullen in overleg bij de deelnemende organisaties plaatsvinden. Doel van de werksessies is het

Nadere informatie

Word een participatie-expert!

Word een participatie-expert! Word een participatie-expert! Coaching bij extern participatietraject van een klimaatactie Van juli tot mei 2017 coacht Bond Beter Leefmilieu (BBL), in samenwerking met de provincie Antwerpen, gemeenten

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary)

Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015. Versie 2.0 (summary) Energiezorgplan Van Dorp Installaties bv 2011 2015 Versie 2.0 (summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Februari 2012 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue verbetering...

Nadere informatie

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur

Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling. Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Duurzaamheid als drager voor gebiedsontwikkeling Drs. ing. Bert Krikke Projectdirecteur Inhoud presentatie 0. Hoe omgaan met ambities 1. Wat is het Ecomunitypark 2. Voor wie is het park 3. Van samenwerking

Nadere informatie

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt

ISO9001:2015, in vogelvlucht. Door Tjarko Vrugt ISO9001:2015, in vogelvlucht Door Tjarko Vrugt 18-11-2015 - Qemc - Tjarko Vrugt Bron: NEN - Delft 2 DE NIEUWE NEN EN ISO 9001 : 2015 Deze presentatie beperkt zich tot de essentie Sktb besteed in 2016

Nadere informatie

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een "Social Business"

doel bereikt zelfsturing inrichten veiligheid fundament Behoeftepiramide van een Social Business Behoeftepiramide van een "" (Naar analogie piramide van Maslow) Maslow rangschikte de volgens hem universele behoeften van de mens in een hiërarchie. Volgens zijn theorie zou de mens pas streven naar bevrediging

Nadere informatie

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder

FUNCTIEFAMILIE 4.2 Beleidsthemabeheerder Doel van de functiefamilie Het beleidsthema vanuit theoretische en praktische deskundigheid implementeren en uitbouwen teneinde toepassingen omtrent het thema te initiëren, te stimuleren en te bewaken

Nadere informatie

Duurzaam contractmanagement

Duurzaam contractmanagement Duurzaam contractmanagement Samenvatting Hoe wordt de duurzaamheid van de ingekochte producten en diensten ondergebracht in facilitaire contracten en wat betekent dat voor het contractmanagement? Inleiding

Nadere informatie

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters

FACILITY MANAGEMENT. Duurzaam FM. Algemeen management. Mieke Pieters FACILITY MANAGEMENT Algemeen management Duurzaam FM Mieke Pieters Colofon Duurzaam FM Auteur: Mieke Pieters Brussel, 2015 D/2015/8132/213 ISBN 978-2-509-02538-8 ISSN 2406-6311 NUR 800 De publicaties uit

Nadere informatie

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014

Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019. Regionaal overleg 6 oktober 2014 Verankering milieu, groen en duurzaamheid in het gemeentelijk beleid 2014-2019 Regionaal overleg 6 oktober 2014 Meerjarenplanning 2014-2019: milieu & duurzaamheid 1. De BBC: situering 2. Basis: bestuursakkoord

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Afdeling: Algemene Zaken Functienaam: Stafmedewerker

Functiebeschrijving. Afdeling: Algemene Zaken Functienaam: Stafmedewerker Functie Graadnaam: Afdelingshoofd Afdeling: Algemene Zaken Functienaam: Stafmedewerker Dienst: / algemene zaken Functiegroep: Leidinggevend Subdienst: / Functionele loopbaan: A4a-A4b Doel van de entiteit

Nadere informatie

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam. Wat doen we zelf. Ministerie van Infrastructuur en Milieu Duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Wat doen we zelf 2 1 Doel Duurzaam Inkopen: Gebruik maken van inkoopproces om opdrachtnemers aan te zetten tot leveren

Nadere informatie

Duurzaamheidscreening Lokale Overheden. De duurzaamheid van het lokaal patrimonium in kaart

Duurzaamheidscreening Lokale Overheden. De duurzaamheid van het lokaal patrimonium in kaart Duurzaamheidscreening Lokale Overheden De duurzaamheid van het lokaal patrimonium in kaart 1-25/09/2015 De Duurzaamheidsscreening Stap I: QuickScan Duurzaamheid Patrimonium Stap II: In kaart brengen van

Nadere informatie

BBC Digitale rapportering

BBC Digitale rapportering BBC Digitale rapportering Inhoud Situering Proces van aanlevering Demo digitaal loket Welke gegevens bevat BBC-DR? Verwerking van de gegevens Inhoud Situering Proces van aanlevering Demo digitaal loket

Nadere informatie

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde

Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzame winst voor MKB in 7 stappen Jaap de Vries Gijs Duivenvoorde Duurzaam ondernemen 1 Even voorstellen Gijs Duivenvoorde ir, Delft Berenschot Maakindustrie Duurzaamheid Innovatie Normcommissie ISO26000

Nadere informatie

nr. 807 van BERT MAERTENS datum: 1 juli 2015 aan LIESBETH HOMANS e-tendering - Gebruik door lokale besturen

nr. 807 van BERT MAERTENS datum: 1 juli 2015 aan LIESBETH HOMANS e-tendering - Gebruik door lokale besturen SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 807 van BERT MAERTENS datum: 1 juli 2015 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE

Nadere informatie

Berekeningsmodel milieuverantwoord productgebruik op Sofie Poelmans Team Lokale besturen OVAM

Berekeningsmodel milieuverantwoord productgebruik op  Sofie Poelmans Team Lokale besturen OVAM Berekeningsmodel milieuverantwoord productgebruik op www.ovam.be/producttest Team Lokale besturen OVAM Wat is de Producttest? = berekeningsmodel in de vorm van een softwaretoepassing, waarmee een organisatie

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

2B Connect: meer biodiversiteit op bedrijventerreinen Masterclass 20 april 2017

2B Connect: meer biodiversiteit op bedrijventerreinen Masterclass 20 april 2017 Fotogroep ISO 400 2B Connect: meer biodiversiteit op bedrijventerreinen Masterclass 20 april 2017 Praktisch 5 lesdagen: 20 april: inleiding op het thema 4 mei: een bedrijf binnenlopen, hoe doe je dat?

Nadere informatie

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV

Nieuwsbrief ISO 9001 & Kiwa Training BV Afgelopen zomer zijn de Draft International Standards (DIS) voor zowel ISO 9001 kwaliteitsmanagement als voor ISO 14001 milieumanagement verschenen. In onze vorige nieuwsbrieven hebben wij u al geïnformeerd

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING

MEDEDELING AAN DE VLAAMSE REGERING De minister president van de Vlaamse Regering Vlaams minister van Buitenlands Beleid en Onroerend Erfgoed en Vlaams minister van Binnenlands Bestuur, Inburgering, Wonen, Gelijke Kansen en armoedebestrijding

Nadere informatie

Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving

Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving Resultaten onderzoek naar informatievoorziening duurzaamheidsverslaggeving DHV Adviesgroep Duurzaam ondernemen Folkert van der Molen 27 oktober 2005 G a t e w a y t o s o l u t i o n s Hoofdconclusie Uit

Nadere informatie

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux

Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken. Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Maatschappelijk verantwoord ondernemen in lastenboeken Diane Buggenhout Quality, Security, Environment Manager Benelux Certificaten Kwaliteit: ISO 9001:2008 certificaat Milieu: ISO 14001:2004 certificaat

Nadere informatie

Coördinator buitenschoolse kinderopvang

Coördinator buitenschoolse kinderopvang Coördinator buitenschoolse kinderopvang Doel van de functie Zorgen voor een kwaliteitsvolle buitenschoolse kinderopvang. Plaats in de organisatie Afdeling Vrije tijd Dienst Buitenschoolse kinderopvang

Nadere informatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie

Notitie. Inleiding. Stakeholderindentificatie Notitie Datum: 19 maart 2012 Project: NEN zelfverklaring ISO 26.000 Uw kenmerk: - Locatie: Holten Ons kenmerk: V076381aa.00002.jlv Betreft: Stakeholderanalyse Versie: 01_002 Inleiding In deze notitie wordt

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN PLAN C: COMMUNICATIE EN TRANSPARANTIE

COMMUNICATIEPLAN PLAN C: COMMUNICATIE EN TRANSPARANTIE COMMUNICATIEPLAN PLAN C: COMMUNICATIE EN TRANSPARANTIE Sapa Pole Products Alcoalaan 12 5151 RW Drunen Tel: 0416-386200 Fax: 0416-386230 E-mail: info.poleproducts.nl@sapagroup.com Website: www.sapapoleproducts.com

Nadere informatie

De energieprestatiekeur EPK

De energieprestatiekeur EPK De energieprestatiekeur EPK Ron Ongenae Michiel Steerneman Van EEI naar IEE Energy Experts International B.V. POWERS SUSTAINABILITY Michiel Steerneman Opleidingen Milieukunde Onafh. warmtewetdeskundige

Nadere informatie

Ondertekening West-Vlaams Charter Duurzaam Ondernemen. 8 maart 2012 Bel & Bo - Deerlijk

Ondertekening West-Vlaams Charter Duurzaam Ondernemen. 8 maart 2012 Bel & Bo - Deerlijk Ondertekening West-Vlaams Charter Duurzaam Ondernemen 8 maart 2012 Bel & Bo - Deerlijk Programma Verwelkoming Philippe Tavernier, POM West-Vlaanderen Nieuwe ondertekenaars getuigen Bel & Bo, Jobcentrum

Nadere informatie

Beleidsplan MVO 2015-2017

Beleidsplan MVO 2015-2017 Beleidsplan MVO 2015-2017 CB Concreet Duurzaam April 2015 Inleiding Maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO) speelt een belangrijke rol binnen de prestatie- en groeistrategie van Cementbouw. Als een

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer

KENNISPORTAAL iampro. In samenwerking werken aan professioneel beheer KENNISPORTAAL iampro In samenwerking werken aan professioneel beheer Professioneel beheer en de uitdagingen Assetmanagement als volgende stap Samen aan de slag met Assetmanagement iampro Waarom? Hoe werkt

Nadere informatie

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden.

MVO. MVO Prestatieladder. Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s. People Planet Profit. MVO kan bijdragen om deze balans te vinden. MVO meetbaar gemaakt Themabijeenkomst VNO NCW 22 november 2010 MVO-Prestatieladder MVO Ondernemen met oog voor balans tussen 3- P s People Planet Profit MVO kan bijdragen om deze balans te vinden Wat valt

Nadere informatie

PLANNING ALS MEERVOUDIGE OPDRACHT IN DE DEMERVALLEI

PLANNING ALS MEERVOUDIGE OPDRACHT IN DE DEMERVALLEI Wouter Pattyn SYMPOSIUM DEMERVALLEI PLANNING ALS MEERVOUDIGE OPDRACHT IN DE DEMERVALLEI drv afdeling Gebieden en Projecten Jana Van Hoyweghen Gerard Stalenhoef www.ruimtevlaanderen.be departement Ruimte

Nadere informatie

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen

Bedrijfsplan mkb. hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen. analyse. speerpunten. actieplannen Bedrijfsplan mkb hoe maak je een Verbeterplan..? visie/doelen analyse speerpunten actieplannen inleiding Binnen veel mkb-ondernemingen worden beschikbare middelen lang niet altijd even efficiënt en verstandig

Nadere informatie

In actie voor duurzaamheid!

In actie voor duurzaamheid! In actie voor duurzaamheid! Ontwerp Actieplan Duurzaamheid Vastgesteld door Gedeputeerde Staten van Utrecht d.d. 5 februari 2008 1 Inleiding Duurzaamheid: een verantwoordelijkheid van iedereen Duurzaamheid

Nadere informatie

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel?

Beleidsplanning in Geel. Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Beleidsplanning in Geel Welke plaats heeft gezondheid in dit geheel? Geel sterk stijgend aantal inwoners - 2013: 38.238 (+ 13,5% t.o.v. 2000) grote oppervlakte: stedelijke kern landelijke deeldorpen

Nadere informatie

nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS Organisatie-audits bij lokale besturen - Verbeterpunten

nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS Organisatie-audits bij lokale besturen - Verbeterpunten SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 236 van MARIUS MEREMANS datum: 13 januari 2016 aan LIESBETH HOMANS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN BINNENLANDS BESTUUR, INBURGERING, WONEN, GELIJKE

Nadere informatie

BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen

BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen BELEIDS- EN BEHEERSCYCLUS Lokale Besturen vormingsaanbod 2012 Afdeling Binnenlands Bestuur Limburg i.s.m. PLOT Provincie Limburg Inhoud Doelgroep Planmatig beleid BBC : introductie Verduidelijking van

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen Arnold Maassen Holding BV Verslag energieaudit Verslag over het jaar 2014 G.R.M. Maassen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Inventarisatie van energieverbruik en emissiebronnen... 3 3 Energieverbruik en CO 2 Footprint...

Nadere informatie

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders

Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik. Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam Bankieren in 2015: hoogtepunten en vooruitblik Waarde creëren voor onze stakeholders Duurzaam bankieren bij ABN AMRO ABN AMRO levert een scala aan producten en diensten aan particuliere, private

Nadere informatie

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR

FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR FUNCTIEBESCHRIJVING VOOR HET AMBT VAN DIRECTEUR Onderwijsinstelling :... Instellingsnummer :... Schoolbestuur :... Scholengemeenschap/consortium : SG BLOM Nummer scholengemeenschap : 121921 Het arbeidsreglement,

Nadere informatie

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V.

Smart Power Networks. Energie Management. Bas de Koningh - HARTING B.V. Smart Power Networks Energie Management Bas de Koningh - HARTING B.V. Motivatie Politieke doelen Reductie CO2-Uitstoot nucleare energie fase out Meer renewable energie duurzame energieefficiëntie in de

Nadere informatie

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014

ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 ISO55000: Harde norm voor assetmanagement in de context van organisatiecultuur AMC Seminar 2014 Robert van Grunsven, Adviseur CMS Asset Management Inhoud assetmanagement Assetmanagement ISO55000 assetmanagementsysteem

Nadere informatie