De toekomst is reeds begonnen.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De toekomst is reeds begonnen. www.foresight2020.be"

Transcriptie

1 De toekomst is reeds begonnen

2 Inhoudstafel Voorwoord...4 Niks nieuws onder de zon. Of is er toch meer aan de hand?...5 En wat met het proces van creatieve destructie?...5 Evoluties creëren kansen...6 Moeten we rekening houden met een desintermediatie van de arbeidsmarkt? De relevante tendensen en ontwikkelingen voor de arbeidsmarkt gefilterd...8 Digitalisering en nieuwe technologieën...9 Elke minuut 1,7 biljard bytes aan data...9 Robotisering creëert kansen...9 Economie...12 Transparanter...12 Duurzamer...13 Beter geconnecteerd...13 Demografie...14 Grijzer...14 Gekleurder...15 Vrouwelijker...15 Meer middenklasse...15 Elk talent telt Labour Market Makers = partners van de circulaire arbeidsmarkt...17 Klaar voor morgen?...17 Meer flexibiliteit en meer hybride relaties...17 Embrace the churn : Hoe kunnen we de mobiliteit op de arbeidsmarkt vergroten...17 Naar een inclusieve arbeidsmarkt...18 Naar een nieuwe invulling van duurzaamheid De Rollen van de labour market maker in Labour market intelligence...20 Innovatie in het businessmodel...22 There s an app for that...22 Beheer van de Blended workforce...23 Bedrijven willen strategische partnerships

3 Inhoudstafel Augmented Sourcing...27 De impact van technologie op recruiting is significant...27 Zal het beroep van recruiter verdwijnen?...28 Nieuwe taken van de recruiter Digitale strateeg Employer brand manager Talent Community Builder ROI-analyst...31 Van conventional naar augmented sourcing...31 De toekomst is aan de intermediair...32 Career investment...34 De loopbaan als vertrekpunt voor elke actie...34 Einde van de lineaire loopbaan...35 Inzetbaarheid als sleutel voor zekerheid...35 Loopbaanscans...35 Leren leren is een basiscompetentie...36 Leren 24/ Ook machines moeten leren...36 Softskills in opmars...37 Carrièrecoaches wijzen de weg...37 Besluit: De circulaire arbeidsmarkt waar elk talent telt Bijlage

4 Voorwoord Economische, technologische, demografische en andere trends zorgen vandaag voor heel wat onduidelijkheid en onrust. Logisch. Het woord disruptief, het voorbije jaar een stijger met stip in de lijst met hippe woorden, wordt steeds rijkelijk overgoten met een VUCA-saus, ook al een populaire nieuwkomer in de lijst van acroniemen. Voor de volledigheid: VUCA staat voor Volatility, Uncertainty, Complexity en Ambiguity Geruststellend kan je de berichten en artikels die vooruitkijken naar hoe de arbeidsmarkt zal evolueren nauwelijks noemen. Een greep uit een aantal recente artikels zet de toon: leve de vooruitgang, maar wat met de arbeid? - De Tijd, 7 januari 2015 Amazon s 15,000 Robot army shows the future of work - Forbes, 4 februari 2015 Robot temp agency finds no one is hiring - yet - Financial Times, 12 januari 2015 Rechten studeren is een verspilling van geld en talent - artificiele intelligentie kan de arbeidsmarkt ontwrichten - Trends, 4 december 2014 Is uw beleggingsadviseur binnenkort een robot? - Trends, 4 december

5 Dergelijke berichten zorgen voor ongerustheid. Het lijkt er immers sterk op dat onder meer evoluties op technologisch vlak, zeer sterk zullen inwerken op wat ons nauw aan het hart ligt, onze job. Moeten we vrezen voor onze job net op een moment waarop men ons - terecht - de boodschap brengt dat we met meer mensen, langer moeten werken? Moeten we vrezen voor onze job op een ogenblik dat onze economie nog steeds worstelt met de gevolgen van de financieel-economische crisis van en door structurele hervormingen moet? En wat moeten we met de boodschap van toenemende ongelijkheid die Thomas Piketty brengt in Kapitaal in de 21e eeuw en ook te lezen is in The second machine age van Brynjolfsson en McAfee? De huidige berichtgeving maakt ons onzeker. De volatiliteit, de onzekerheid, de complexiteit en de ambiguïteit lijken steeds meer de variabelen waarmee we de toekomst vorm zullen moeten geven. Hoe meer het besef groeit dat verandering de enige constante is in dit verhaal, hoe groter onze ongerustheid wordt. We worden geconfronteerd met een inconvenient truth en dat haalt elk van ons, individu en organisatie, uit onze comfortmodus. Hoe moeten onze sectoren zich aanpassen om een antwoord te kunnen geven op de evoluties die op ons afkomen? Foresight 2020 is de naam van het onderzoeksproject dat samen met IDEA Consult op poten is gezet. In deze paper vindt u de impressie van Federgon over de arbeidsmarkt 2020 en de gevolgen voor de HR-dienstverlening en de arbeidsmarktbemiddeling van de toekomst. NIKS NIEUWS ONDER DE ZON. OF IS ER TOCH MEER AAN DE HAND? We hebben het moeilijk met verandering, ze creëert een ongemakkelijk gevoel en zelfs weerstand. Mensen hebben immers vaak de neiging om vanuit een eerder defensieve en conservatieve houding te kijken naar de gevolgen van veranderingen op hun huidige situatie. Vaak verliezen ze daarbij het ruimere beeld uit het oog. We maken graag de parallel met het luddisme in het begin van de 19e eeuw. Deze sociale beweging van ambachtslieden en kleine boeren is genoemd naar Ned Ludd, een wever. Deze beweging verzette zich hevig tegen de technische en industriële vooruitgang die hun traditionele manier van werken bedreigde. Ze trokken er op uit om machines in fabrieken te saboteren en te vernielen. Vandaag bestempelen we luddisme als ludiek, omdat we weten welke economische en sociale vooruitgang de industriële revolutie heeft gebracht. We leren hieruit dat verandering onomkeerbaar is, maar ook dat ze vooral kansen en opportuniteiten biedt. EN WAT MET HET PROCES VAN CREATIEVE DESTRUCTIE? Creatieve destructie of creatieve vernietiging is een permanent proces van herstructurering van de economie waarbij minder waardevolle activiteiten verdwijnen en/of worden vervangen door nieuwe activiteiten met supplementaire toegevoegde waarde. Dit proces heeft uiteraard ook steeds een invloed op de creatie en destructie van jobs op de arbeidsmarkt. Wat zal de impact zijn van de technologische ontwikkelingen op onze jobs? Hoeveel netto jobs zullen er verloren gaan en in welke mate zal de aard van de jobs qua niveau sterk wijzigen? Een artikel in De Standaard (09/02/2015) titelde veelzeggend Alleen topjobs en rotklussen zijn straks nog veilig. Tijd voor wat nuance. Nooit waren er in België meer mensen aan het werk dan op het einde van Een analyse van de Amerikaanse werkgelegenheidscijfers op basis van de maandelijkse rapporten van het Bureau of Labor Statistics 1 leert dat de Amerikaanse economie nu al 40 opeenvolgende maanden netto jobs creëert, en dit in de meest uiteenlopende sectoren. In hun rapport van februari zien we zelfs dat de meeste jobs worden gecreëerd in sectoren die gevoelig zijn voor de disruptieve technologieën. Uiteraard vertaalt de impact van een aantal technologieën, zoals de truck zonder chauffeur of de pakjesbestelling door drones, zich nog niet in de recente arbeidsmarktcijfers, maar de impact van sommige disruptieve technologieën zal nog moeten blijken. De ongerustheid die er was over de PC, GSM, fax, en de gevolgen op de 1 The Bureau of Labor Statistics is een afdeling van het Amerikaanse ministerie van Arbeid, die de belangrijkste economische Amerikaanse arbeidsmarktstatistieken verzamelt. 5

6 tewerkstelling, bleek achteraf ook totaal ongegrond. We moeten ons ervan bewust zijn dat de transitie wellicht meer geleidelijk zal verlopen dan verwacht. Hoe performant onze economie zal zijn, zal in grote mate afhangen van de mate waarin deze kan inspelen op de evoluties die op ons afkomen. Gezien de gekende richting van deze evoluties is lange termijnplanning ook mogelijk, stelt Citibank. In het rapport Technology at work 2, the future of innovation & employment pleit ze voor noodzakelijke hervormingen inzake belastingen, overheidsinvesteringen en arbeidsmarktbeleid. De mate waarin de economie ondersteund zal worden door een dynamische arbeidsmarkt die mensen schoolt en herschoolt, in functie van de noden die er zijn, is in deze cruciaal. Dit is meteen een warme oproep aan de beleidsmakers in ons land. EVOLUTIES CREËREN KANSEN De straatverlichter, de melkboer, de videotheekuitbater, allemaal beroepen die niet langer of nauwelijks nog bestaan. Nieuwe evoluties hebben ervoor gezorgd dat deze beroepen overbodig zijn geworden. Maar evoluties zijn niet enkel een bedreiging voor bepaalde beroepscategorieën, in een zelfde beweging worden er nieuwe jobs gecreëerd en ontstaan er nieuwe kansen. Werd u ooit al eens tegengehouden door een cybercop? Of heeft u reeds gehoord van een drone monteur, een zeewierboer, een avatarontwerper of een kakkerlakkenkweker? Alhoewel het ene beroep al exotischer klinkt dan het andere, zijn het allemaal beroepen van de toekomst. Frey & Osborne 3 voorspellen dat 60% van de jobs die over 10 jaar courant zullen zijn, nog moeten worden uitgevonden. We mogen dus best wat positiever naar de toekomst kijken. Zo voorspelt bijvoorbeeld het WWF in zijn recent rapport Van crisis naar opportuniteit 4 dat de groene economie tegen 2020 in Europa 20 miljoen jobs zal creëren. Vooral de digitale economie zal er voor zorgen dat er jobs gecreëerd worden eerder dan dat er jobs zullen verdwijnen. Niet verwonderlijk dat de Europese Commissie dan ook volop inzet op haar Digitale Agenda 5. Ze voorspelt een toename van 3,8 miljoen jobs tegen 2020 dankzij digitalisering. Aan de hand van het actieplan Digital Belgium tracht Alexander De Croo, de minister bevoegd voor de Ditigale Agenda, een deel van deze jobs naar België te halen. Via supersnel internet, het dichten van de digitale kloof, een digitale overheid en vooral digitaalvriendelijke wetten en regels, wordt gemikt op duizend nieuwe start-ups en vijftigduizend nieuwe arbeidsplaatsen. MOETEN WE REKENING HOUDEN MET EEN DESINTERMEDIATIE VAN DE ARBEIDSMARKT? En hoe ziet de toekomst van een arbeidsbemiddelaar eruit? ING heeft in een recent onderzoek 6 de automatiseringskans van beroepen in België berekend. De onderzoekers hebben zich hiervoor gebaseerd op de methodologie van Frey & Osborne. Uit deze studie blijkt dat ongeveer 35% van de jobs een grote kans heeft (>70%) om geautomatiseerd te worden. Voor het beroep van arbeidsbemiddelaars en uitzendbureau-medewerkers is de automatiseringskans 0,97. Ontstellend. Zal de desintermediatie van de arbeidsmarkt, in 2000 al aangekondigd bij de komst van de jobsites Monster en Stepstone op de vacaturemarkt, zich nu effectief doorzetten? Federgon neemt hier een duidelijke positie in. De vraag is niet of er in de toekomst nog arbeidsbemiddelaars zullen zijn. De vraag is hoe de arbeidsbemiddeling van de toekomst er zal uit zien. We willen een realistische inschatting kunnen maken van de evoluties die een impact zullen hebben op de arbeidsmarkt en wat daarvan de gevolgen zullen zijn voor de arbeidsmarktdienstverlening van de toekomst. 2 Frey C.B. & Osborne M., Citi GPS: Global Perpectives & Solutions (2015). Technology at work: The future of innovation and Employment 3 Frey C.B. & Osborne M.A. (2013). The future of employment: how susceptible are jobs to computerization? 4 WWF European Policy Office (2015). From crisis to opportunity: Five steps to sustainable European Economies. 5 European Commission : Digital Agenda, a Europe 2020 Initiative 6 ING Focus (01/2015). De technologische revolutie in België. 6

7 In het eerste deel van deze paper worden de relevante tendensen en ontwikkelingen voor de arbeidsmarkt gefilterd, vervolgens wordt de rol en de meerwaarde van arbeidsmarktdienstverleners in deze nieuwe context gedefinieerd. Het is belangrijk dat we als sector de dynamiek achter interessante evoluties begrijpen, en dat we kansen zien en grijpen. Het was in 2010 dat we ons een eerste maal positioneerden als de sector van de labour market makers. De term is vandaag actueler dan ooit. De private arbeidsmarktbemiddelaars zijn pioniers en geven de arbeidsmarkt van morgen mee vorm. Paul Verschueren, Directeur Research & Economic Affairs, Federgon. 7

8 1 DE RELEVANTE TENDENSEN EN ONTWIKKELINGEN VOOR DE ARBEIDSMARKT GEFILTERD Welke trends zullen de grootste impact hebben op de Belgische arbeidsmarkt? HR-dienstverleners, leden van Federgon, geven in een enquête van IDEA Consult 7 aan: Stijging van het aandeel ouderen in de bevolking Digitalisering van de maatschappij Versnelde technologie Toenemende globalisering Stijging van de migratie 34% 36% 42% 45% 68% De hierboven vernoemde trends zullen de volgende jaren een enorme impact hebben op onze arbeidsmarkt en de volgende buzz woorden zullen de volgende 5 jaar onze arbeidsmarkt kleuren. POLARISATIE MOBILITEIT INTERNET OF THINGS OPEN SOURCE KINSTMATIGE INTELLIGENTIE INTER-CONNECTIVITEIT GROENE ECONOMIE SHARING ECCONOMY 7 Idea Consult (2014). De arbeidsmarkt 2020: welke rol voor HR-dienstverleners? 8

9 DIGITALISERING EN NIEUWE TECHNOLOGIEN ELKE MINUUT 1.7 BILJARD BYTES AAN DATA Waar mogelijk worden processen gedigitaliseerd en zo ontstaat een enorme hoeveelheid aan gegevens van onschatbare waarde, die bovendien nog dagelijks groter wordt. Overheden digitaliseren hun administratie en dienstverlening (Open data), burgers en organisaties delen info met elkaar op sociale media (Social Data) en semi-intelligente systemen, zogenaamde embedded systems zoals smartphones & robots, wisselen onderling gegevens uit zonder dat daarvoor nog een menselijke tussenkomst noodzakelijk is (IoT, Internet of Things). Elke minuut worden er zo wereldwijd 1,7 biljard bytes data geproduceerd. Het vinden van patronen in het amalgaan van deze gegevens is wat men Big Data noemt. Algoritmes worden gebruikt om steeds complexere relaties tussen gegevens te analyseren en te interpreteren. Deze Big Data brengen een ingrijpende economische verschuiving teweeg. De Europese Commissie becijferde dat organisaties die gebruik maken van Big Data 5 tot 6 procent productiever zijn. De meerwaarde die deze organisaties uit Big Data halen ligt niet zozeer in het beschikken over databestanden, maar eerder in de manier waarop deze databestanden gebruikt worden. THE PROBLEM IS NOT WHETHER THE DATA EXIST, THE POINT IS GETTING ACCESS TO THE DATA AND HAVING THE ABILITY TO IDENTIFY VALUE-ADDED PATTERNS. - Andrew Sheehy, Chief Analyst, bij Generator Research ROBOTISERING CREËERT KANSEN Computers kunnen deze data hoe langer hoe beter interpreteren. We spreken van kunstmatige intelligentie (KI). Het enorme voordeel van kunstmatige intelligentie is dat computersystemen op zelfstandige basis erin slagen verbanden te leggen die vroeger onmogelijk waren. Doordat computers steeds sneller worden, evolueert KI voortdurend. Het is bijvoorbeeld niet ondenkbaar dat intelligente systemen in de toekomst zullen kunnen voorspellen hoe Ebola zich verspreidt, of dat weersvoorspellingen op lange termijn mislukte oogsten zullen kunnen voorkomen. De ontwikkeling van de technologie is zelfs van die aard dat vooraanstaande wiskundigen zoals Stephen Hawking reeds lang waarschuwen voor het gevaar van een oncontroleerbare vorm van kunstmatige intelligentie. Er wordt dan ook steeds vaker gesproken van Augmented Intelligence, waarbij de intelligente systemen enkel als rol hebben de menselijke intelligentie te verhogen. ROBOTS EN COMPUTERS ZULLEN BINNEN 20 JAAR DE HELFT VAN ONZE JOBS ZOALS WE ZE NU KENNEN INPAKKEN... SINDS 2008 ZIJN ER AL MIDDENKLASSE JOBS WEG IN BELGIË. - Maarten Goos, K.U.Leuven Robotdichtheid Aantal robots per miljoen gewerkte uren Dui Ita Bel Fra Z-Kor Spa USA VK Ned Ier 0,1 2,52 2,43 1,99 1,59 1,57 1,38 0,84 0,79 4,44 9

10 De inschatting is dat intelligente systemen op termijn veel jobs, zoals die van call center agents, huisartsen of boekhouders overbodig zullen maken. Of het zo n vaart zal lopen is vandaag moeilijk in te schatten. Het staat vast dat robots al veel repetitieve jobs van de mens hebben overgenomen. Dit is onder meer een gevolg van de dalende kostprijs van industriële robots of robotarmen. De kostenkloof tussen mens en robot is in sommige industrieën nu al te groot. Volgens een studie van BCG 8 wordt het kantelmoment bereikt wanneer een industriële robot 15 procent goedkoper wordt dan een fabrieksarbeider die een vergelijkbare functie uitoefent. In de autosector bijvoorbeeld liggen de kosten van een robot ( 8/uur) veel lager dan die van de werknemer ( 25/uur). Robots zijn, door de sterke aanwezigheid in de auto-industrie, al langer aanwezig in onze economie. En hoewel automatisering wel degelijk heeft geleid tot het verdwijnen van laaggeschoolde arbeidsplaatsen en enkele middengeschoolde jobs, zorgde ze tussen 1993 en niet voor een afname van de totale tewerkstelling binnen de automobielsector in België. Integendeel, de robotisering zorgde voor een hogere arbeidsproductiviteit die deels terugvloeide naar de werknemers in de vorm van loonsverhogingen. Doemdenken hoeft dus niet. Er zijn nog sectoren die zullen blijven groeien en waarin de werkgelegenheid gehandhaafd blijft omdat computers het werk niet kunnen overnemen. Het gaat dan vooral om zeer goed betaalde of net zeer slecht betaalde jobs (zoals in sectoren als voeding, plastic, houtverwerking of metaal bijvoorbeeld). De loonkosten van minder betaalde jobs wegen vaak niet op tegen de kosten van robotisering of automatisering. Deze Second Machine Age zal bovendien ook nieuwe jobs creëren. Het is net door de robotisering dat het voor ondernemingen weer mogelijk is om in het dure Westen concurrentieel te worden met lageloonlanden en dat jobs hier zullen blijven. Waar de economische macht de voorbije decennia verschoof naar het Oosten, kan het intensief benutten van slimme digitale technologie de maakindustrie in België opnieuw op de kaart zetten. Niet zozeer door een verhoging van de productiviteit door het vergaand inzetten van technologie in bestaande industrieën, zoals in Nederland het geval is. Wel via doorgedreven investeringen in nieuwe, hoogtechnologische niches die veel toegevoegde waarde en werkgelegenheid creëren. Deze zogenaamde vierde industriële revolutie wist in Duitsland, Oostenrijk en Zweden reeds delokalisering van de industrie tegen te gaan. Deze tendens wordt overigens versterkt door de laagdrempeligheid van nieuwe technologieën als 3D-printing die de insourcing van productie mogelijk maken. Lokale productie is bovendien een duurzamer en goedkoper alternatief voor het uitbesteden van productie aan het buitenland. Een lokale economie met maakindustrie is zeker mogelijk. Welke jobs die zal creëren is moeilijk te voorspellen. Wel is duidelijk dat een meerderheid van de nu schoolgaande jeugd een job zal uitoefenen die vandaag nog niet eens is uitgevonden. 8 Boston Consulting Group (02/2015). The shifting economics of global manufacturing: how a takeoff in Advanced Robotics will power the productivity surge. 9 Graetz G. & Michaels G. (2015). Robots at work (Centre for economic performance) 10

11 Naast digitalisering zullen tal van andere nieuwe technologieën onherroepelijk onze wereld veranderen. Het McKinsey Global Institute 10 lijstte de 12 meest disruptieve technologieën op en analyseerde hun impact op het individu, de maatschappij, de organisaties, de economieën en de politiek. Ze zullen een zichtbare verbetering van levenskwaliteit, gezondheid en milieu met zich meebrengen. Elk van deze technologieën zal economische groei genereren en de manier waarop we werken wijzigen: Mobiel internet Automatisering van kenniswerk The Internet of Things Cloud technologie Robots (Semi)- autonome voertuigen Next Generation Genomica Energieopslag 3D printing Geavanceerde materialen Nieuwe olie - en gasontginning Hernieuwbare energie 10 McKinsey Global Institute, Manyika et al. (2013). Disruptive technologies: advances that will transform life, business, and the global economy. 11

12 ECONOMIE Het disruptieve karakter van digitalisering en nieuwe technologieën zal de traditionele businessmodellen de volgende jaren verder onder druk zetten. Zoals Uber de klassieke taxidiensten het gras voor de voeten wegmaait, biedt digitale disruptie aan nieuwkomers de mogelijkheid om door innovatie de strijd aan te gaan met gevestigde organisaties. Alle sectoren zullen uitgedaagd worden door de kracht van ontwrichtende innovatie. Vooral industrieën die gekenmerkt worden door een hoge mate van verspilling, onvoldoende transparantie en gebrek aan maatwerk zullen hiervan last ondervinden. Maar laat ons vooral toch ook niet het economisch potentieel van digitalisering vergeten. Onderzoek van Accenture en Oxford Economics heeft aangetoond dat er een sterk positief verband is tussen het gebruik van digitale technologieën en productiviteit, met als gevolg een verbeterde competitiviteit en hogere economische groei. 11 TRANSPARANTER Kenmerkend aan de nieuwe economische modellen is de praktijk van het delen en samenwerken via internetdriven en cloudbased applicaties. We spreken hier met name van de collaboratieve of sharing economy waarin peers of een groep individuen met gelijke noden of interesses aan co-creatie doen. Het denken in termen van open source, de praktijk dat iedereen in productie en ontwikkeling vrije toegang geeft tot de bronmaterialen, werkt hierbij als katalysator en genereert een nieuwe manier van productontwikkeling en distributie. Open source biedt een transparantie die leidt tot een continue ontwikkeling van producten en diensten waardoor ze steeds beter worden. In een snel evoluerende marktplaats zal het belangrijk zijn dat leveranciers zich transparant opstellen om een vlotte doorstroom van data en kennis te garanderen. Dit collaboratief paradigma kan in elke sector werken. We stellen vast dat vandaag reeds de meeste sectoren voorzichtige stappen zetten om op deze manier te werken. Onder meer in de gezondheidszorg, de logistieke sector en de opleidingssector zien we dat, door te werken met open source, apps worden ontwikkeld en start-ups ontstaan. Dergelijke initiatieven sporen ook andere bedrijven aan om binnen een zelfde denkkader te redeneren (zie the Collaborative Economy Honeycomb p. 41). 12 Ondernemingen die zich onvoldoende collaboratief opstellen zullen uit de markt geprijsd worden. DE COLLABORATIEVE ECONOMIE ZAL VERDER ZIJN IMPACT OP HET KAPITALISME BLIJVEN VERSTERKEN. BEDRIJVEN DIE DEZE DYNAMIEK HET BEST BEGRIJPEN EN BEHEERSEN ZULLEN DE GROOTSTE SUCCESSEN BOEKEN. - Dries Buytaert, Jonge Manager van het jaar, oprichter Drupal en Acquia 11 Accenture (2015): Digital density index - guiding digital transformation. 12 Owyang J. (2014) Collaborative Economy Honeycomb version 2.0. (crowdcompanies.com) 12

13 Dat de peer-to-peer economy geen tijdelijk verschijnsel is mag duidelijk zijn. Op 30 maart ll. lanceerde Amazon zijn Amazon Home Services, een service die klanten moet verbinden met loodgieters, mecaniciens, muziekleraars, Na een testfase werd beslist uit te breiden naar 41 staten in de US, met de bedoeling de diensten aan te bieden in de 30 grootste metropoolregio s. DUURZAMER Om succes te boeken zullen bedrijven ook duurzaam moeten zijn. Duurzaamheid zal immers cruciaal zijn in een wereld waar een toenemende middenklasse zorgt voor een groeiende vraag naar consumptiegoederen, met een schaarste aan grondstoffen tot gevolg. Verspilling is vandaag geen optie meer. Een lineair proces van uitputting van grondstoffen tot afval aan het eind van het proces, zal meer en meer plaats maken voor een circulair proces waarbij eindproducten opnieuw gebruikt zullen worden. Daarmee wordt de productieketen een cirkel: ook wel het cradle-to-cradle principe genoemd. Dit betekent dat afval opnieuw een grondstof wordt en aan het begin van een productieproces weer gebruikt kan worden. Dit zal niet enkel het geval zijn voor producten maar eenzelfde principe kan ook toegepast worden voor diensten. Ook kennis en competenties, die door toenemende flexibilisering zeer vergankelijk worden, zullen binnen de ondernemingen moeten gerecycleerd worden. DE ECONOMIE ONTWIKKELT ZICH STEEDS MEER TOT EEN CIRCULAIRE ECONOMIE; EEN ECONOMIE DIE ZOWEL ENERGIE, GRONDSTOFFEN EN MENSEN MAAR OOK ONTASTBARE ZAKEN ALS KENNIS EN CAPACITEITEN HERGEBRUIKT. BETER GECONNECTEERD Door de verhoogde inter-connectiviteit zullen consumenten deel worden van verschillende groepen, waar ze zich betrokken bij voelen. Elke community, elk individu heeft eigen verwachtingen ten aanzien van producten en diensten, en bedrijven zullen hierop een antwoord op maat moeten bieden. Organisaties zullen daarom een sterke band met hun klanten moeten creëren, zullen steeds moeten blijven vernieuwen en hun eigen werking voortdurend in vraag stellen. De consument wordt meer en meer een invloedrijke stakeholder, die organisaties kan maken of kraken. Snelheid, responsiviteit en stakeholdermanagement worden hierdoor meer dan ooit cruciaal binnen organisaties. Hoewel de consument steeds wil vernieuwen, is er ook een tegenbeweging en groeit de behoefte aan alles wat authentiek is. Zo zal bijvoorbeeld e-commerce zich verder ontwikkelen en economisch steeds belangrijker worden, maar tegelijk zullen winkels nooit volledig uit het straatbeeld verdwijnen omdat de consument ook naar de authentieke beleving van het winkelen op zoek is. De kunst zal zijn om disruptieve krachten binnen sectoren correct in te schatten, te analyseren en er een correct antwoord op te formuleren, want enkel door disruptieve technologieën te omarmen kunnen organisaties zich wapenen voor de toekomst. 13

14 DEMOGRAFIE GRIJZER Vergrijzing zal de volgende jaren de meest ingrijpende demografische trend zijn. Meer dan 1 miljoen oudere werknemers zullen tegen 2020 de Belgische arbeidsmarkt verlaten hebben. Hierdoor dreigen er tekorten te ontstaan in sectoren met een groot aandeel oudere werknemers. Dit is onder meer het geval voor overheden en enkele industriële sectoren. De vergrijzing zal het arbeidspotentieel verkleinen en zal een negatieve invloed op de economische groei hebben. Bedrijven zullen bepaalde activiteiten niet meer kunnen uitvoeren omdat ze de geschikte arbeidskrachten niet vinden. De economische groei zal in 2020 dus in niet geringe mate afhangen van de arbeidskrachten die men kan mobiliseren. Recent onderzoek van Ron Smith van het Birbeck College in Londen heeft aangetoond dat de economische groei in ons land in de periode met 1,02% wordt gedrukt ten opzichte van de periode , als gevolg van de veroudering van de bevolking. Tot een vergelijkbare conclusie komt het Internationaal Monetair Fonds in zijn rapport Lower Potential Growth 13. Sedert 2008 is het groeipotentieel gedaald als gevolg van de lagere werkgelegenheidsgroei die resulteert uit de veroudering van de bevolking. In de ontwikkelde landen zakt het groeipotentieel van 2,25% vóór de crisis van 2008 naar 1,6% in de periode MEN HAD IN HET VERLEDEN GROEI NODIG OM JOBS TE CREËREN, IN DE TOEKOMST ZAL MEN ARBEIDSAANBOD NODIG HEBBEN OM GROEI TE CREËREN. - uit de Idea Consult Foresight Camp met HR-Dienstverleners Ondanks de vervangingsvraag zal de bevolking op beroepsactieve leeftijd slechts in beperkte mate toenemen, en dat bijna hoofdzakelijk door nettomigratie. We zullen dan ook dringend maatregelen moeten nemen om een juist antwoord te geven op de groeiende kwantitatieve mismatch op de arbeidsmarkt. Het is meer dan ooit duidelijk dat de werkzaamheidsgraad naar omhoog moet. Veranderend Japan gaat voor robotrevolutie. 14 Japan kampt met een snelle veroudering van haar bevolking en premier Shinzo Abe heeft daarom aangekondigd te willen inzetten op robots om de dreigende verstoring van de arbeidsmarkt tegen te gaan. Bezoekers van het winkelcentrum Mitsokoshi in Tokyo worden aan de balie verwelkomd door een prototype van een humanoid robot ontwikkeld door Toshiba om op termijn volwaardig baliebediende te worden. In de eerste plaats zal er dringend werk moeten gemaakt worden van de duurzame inzetbaarheid van 50-plussers. De werkzaamheidsgraad van 50-plussers is met 54% in België weliswaar stijgend, maar nog steeds bijzonder laag. België staat hiermee onderaan de Europese lijst waarvan het gemiddelde 61% bedraagt, en landen als Zweden en IJsland tonen aan hoe het ook anders kan, met respectievelijk 78% en 84% 50-plussers aan het werk. 13 IMF (2015) World Economic Outlook: chapter Lower potential growth: a new reality. 14 De Tijd, 22/04/

15 GEKLEURDER Ook de tewerkstelling van niet-belgen en Belgen met een migratieachtergrond zal moeten aangepakt worden om de participatiegraad te verhogen. Wat de werkzaamheidsgraad van personen met niet-europese nationaliteit betreft is België immers de slechtste leerling van de klas. Met 39,9% scoort ons land opvallend lager dan de op één na slechtste leerling Frankrijk (48,6%) of dan het Europese gemiddelde van 56%. Gezien de tekorten op de arbeidsmarkt zal men niet anders kunnen dan dit potentieel activeren. Vooral omdat migratie nog geruime tijd de belangrijkste bron van bevolkingsgroei zal blijven. Jaarlijks komen zo n migranten naar ons land, waardoor het aandeel inwoners van vreemde origine in België slechts verder zal toenemen. VROUWELIJKER Een mentaliteitswijziging in de samenleving dringt zich op. Dat het kan werd bewezen door de razendsnelle feminisering van de Belgische arbeidsmarkt. Vrouwen overbrugden in 30 jaar tijd de genderkloof met mannen inzake werkzaamheidsgraad. En sinds het millennium overtreft het aandeel vrouwen met een diploma hoger onderwijs zelfs het aandeel van de mannen. WE CREËREN LANGZAAMAAN EEN KLASSE VAN LAAGOPGELEIDE MANNEN, EN WE WETEN ALLEMAAL WAT DIT BETEKENT: PROBLEMEN. - Kjell Nordström, World Employment Conference 2014, The future of work, Brussels Dit is een trend die zich ook wereldwijd doorzet. Overal ter wereld nemen vrouwen een steeds prominentere plaats in. De invloed van de populatie vrouwen die de komende jaren haar intrede zal doen op de arbeidsmarkt overstijgt de kracht die de liberalisering van China ooit op de wereldeconomie heeft gehad. De vrouwen zullen meer dan ooit hun stempel drukken op de toekomst van onze samenleving. MEER MIDDENKLASSE... DRIE MILJARD MENSEN DIE ARM ZIJN GEBOREN, ZULLEN ZICH DE VOLGENDE DECENNIA OPWERKEN TOT DE MIDDENKLASSE. WE ZIJN AL HALFWEG... - Marc De Vos, World Employment Conference 2014, The future of work, Brussels Ook de groei van de middenklasse zal de samenleving voor grote economische, ecologische en sociale uitdagingen stellen. Al deze middenklassers zullen consumeren, wat geweldige economische opportuniteiten creëert. Maar het zal tegelijk een duurzame omgang met schaarse grondstoffen vergen. Als deze nieuwe middenklasse de aarde consumeert zoals we nu doen, is het einde nabij. Technologie zal de uitweg bieden om deze uitdaging het hoofd te bieden. Nu al werken in Europa 15 miljoen mensen in de groene economie en daar zouden tegen 2020 nog eens 20 miljoen jobs kunnen bijkomen WWF European Policy Office (2015). From crisis to opportunity: Five steps to sustainable European Economies. 15

16 ELK TALENT TELT De impact van technologie op het creëren en vernietigen van jobs zal er voor zorgen dat hoofdzakelijk automatiseerbare jobs zullen verdwijnen en dit vooral ten nadele van een laaggekwalificeerde groep. Momenteel dreigt naast een kwantitatieve mismatch ook een versterking van de kwalitatieve mismatch. Willen we de stap naar hoogtechnologische jobs faciliteren dan zal er moeten ingezet worden op en geïnvesteerd worden in onderwijs en vorming. Vandaag dreigen jobs die hooggekwalificeerde arbeid vergen en moeilijker kunnen ingevuld worden te vaak aan het buitenland verloren te gaan. Ondanks de stijgende nood aan gekwalificeerde competenties langs werkgeverszijde merken we dat nog steeds te veel jongeren, bij gebrek aan perspectief, vroegtijdig de schoolbanken verlaten. Elk jaar stijgt het aantal NEET-jongeren dat not in employment, education or training zit. En hier gaat een enorm potentieel verloren. Deze jongeren mogen in het licht van de veeleisende arbeidsmarkt van morgen niet uit de boot vallen. Hetzelfde geldt voor ouderen, migranten, vrouwen en laaggekwalificeerden: onze arbeidsmarkt zal inclusief zijn, of niet zijn. 16

17 2 LABOUR MARKET MAKERS = PARTNERS VAN DE CIRCULAIRE ARBEIDSMARKT KLAAR VOOR MORGEN? De uitdagingen waar onze arbeidsmarkt voor staat zijn enorm. Een belangrijke vraag is dan ook of we vandaag reeds klaar zijn voor de arbeidsmarkt van morgen? Zijn we voldoende gewapend, in de eerste plaats HR-dienstverleners en private arbeidsbemiddelaars, maar ook beleidsmakers en andere stakeholders, om op een overtuigende manier de horde 2020 te nemen? De finaliteit zal een circulaire arbeidsmarkt zijn waar loopbanen de spil zijn en individuele talenten en competenties niet alleen moeten worden ontwikkeld, maar ook steeds opnieuw ingezet moeten kunnen worden, zodat meer mensen langer aan de slag kunnen blijven. Dit is geen eenvoudige opdracht want we zullen rekening moeten houden met meer hybride arbeidsrelaties, een groeiende nood aan flexibiliteit en mobiliteit, en we zullen het ons niet langer kunnen veroorloven om talent te verspillen. MEER FLEXIBILITEIT EN MEER HYBRIDE RELATIES The age of VUCA waarin we vandaag leven stelt steeds grotere eisen op het vlak van flexibiliteit. Een snel aanpassingsvermogen zal niet louter een troef zijn, maar een noodzakelijke attitude. En dit zowel voor bedrijven als voor de individuele werknemer. Niet enkel een mentaliteitswijziging dringt zich op, ook de regelgeving zal mee moeten evolueren zodat meer hybride arbeidsrelaties mogelijk worden. EMBRACE THE CHURN: HOE KUNNEN WE DE MOBILITEIT OP DE ARBEIDSMARKT VERGROTEN Wanneer werknemers niet tijdig van job of van sector veranderen zorgt dit voor een gebrek aan dynamiek op de arbeidsmarkt. Dit gebrek aan dynamiek heeft tot gevolg dat nieuwkomers op de arbeidsmarkt onvoldoende kansen krijgen en dat de opwaartse mobiliteit wordt verstoord. Op die manier wordt het outsiders moeilijk gemaakt om insiders te worden. Bovendien is deze mobiliteit noodzakelijk om te vermijden dat de arbeidsmarkt verder polariseert tussen goede en slechte jobs, waardoor de ongelijkheid tussen de verschillende spelers op de arbeidsmarkt alleen maar toeneemt. Want ook de kenniseconomie zal op termijn onderhevig zijn aan dezelfde krachten als de industriële economie en de diensteneconomie. Ook in de kenniseconomie zal men waar mogelijk streven naar routine, arbeidsverdeling en outsourcing. Een heel groot deel van de professionele knowhow kan namelijk via arbeidsverdeling worden opgesplitst in routinematige taken waardoor aanzienlijke efficiëntiewinsten kunnen worden gerealiseerd. 17

18 Onderzoek van de K.U.Leuven binnen de Federgon-leerstoel Dynamiek van de arbeidsmarkt 16 heeft uitgewezen dat het grootste deel van de werknemersbewegingen - bijna 7 op 10 van alle bewegingen - betrekking heeft op jobveranderingen binnen het geheel van bestaande arbeidsplaatsen. Deze onderliggende stromen op de arbeidsmarkt die niet worden gemeten door jobdestructie of jobcreatie worden ook wel churning genoemd, of externe jobrotatie. Churning is een kritische factor voor een goed functionerende arbeidsmarkt, omdat op die manier bestaande jobs beschikbaar worden voor afgestudeerde jongeren, werklozen of werknemers van andere ondernemingen. Als churning afneemt, knakt de vacatureketting en wordt het moeilijker om kansen te krijgen op de arbeidsmarkt. NAAR EEN INCLUSIEVE ARBEIDSMARKT Het profiel van de beroepsbevolking verandert snel en grondig. Ook kansengroepen, die vandaag nog vaak ondervertegenwoordigd zijn, zullen een plaats moeten krijgen op de arbeidsmarkt van morgen. Er moeten dan ook dringend maatregelen genomen worden om de kansen op tewerkstelling van deze groepen te vergroten. Ongetwijfeld zullen ze nog het meest gebaat zijn bij een soepele arbeidsmarkt. Zo kan het verlagen van het minimumloon of het verminderen van de lasten op de laagste lonen, de kansen op tewerkstelling van deze groepen spectaculair verhogen. Bovendien zijn dergelijke maatregelen goed voor de hele economie en ondersteunen ze de jobcreatie. NAAR EEN NIEUWE INVULLING VAN DUURZAAMHEID Federgon gelooft in de toekomst. Wij moeten de aangekondigde job shift vooral niet vrezen. Het is overigens een fenomeen van alle tijden. Twee vragen zijn evenwel cruciaal: Hoe kunnen we er in slagen om meer jobs te creëren dan er verloren gaan? Hoe zorgen we voor duurzame en langere loopbanen? Wij zullen hier niet dieper ingaan op het belang van economische groei en competitiviteit voor jobcreatie, omdat we dit beschouwen als een noodzakelijke voorwaarde. Wel gaan we graag wat dieper in op de vraag hoe we kunnen zorgen voor langere en meer duurzame loopbanen. Het idee dat werk duurzaam moet zijn vindt meer en meer ingang bij werkgevers, bij werknemers en bij de overheid. Duurzaamheid heeft niet alleen betrekking op werkvoorwaarden (verloning) en werkomstandigheden (werkplaats), maar ook en vooral op werkinhoud. Indien we vertrekken vanuit de individuele werknemer en zijn loopbaan, dan zal duurzaamheid worden vertaald in termen van inzetbaarheid over de volledige duur van de carrière. Deze zal hoofdzakelijk bepaald worden door het beschikken over competenties die in zijn. Dit betekent dat we verantwoord moeten omgaan met deze competenties en ze oordeelkundig moeten inzetten. Dit betekent ook dat we moeten bouwen op competenties die worden verworven zowel in werk- als in niet-werksituaties. Deze competenties zijn de sleutel om sneller te schakelen op een meer turbulente arbeidsmarkt. Het impliceert dat elke ervaring, hoe klein of onbeduidend ze ook mag lijken, zin heeft voor de eigen loopbaan en bijdraagt tot blijvende inschakeling op de arbeidsmarkt. Parallel met een groeiend bewustzijn dat we duurzaam moeten omspringen met natuurlijke grondstoffen, pleit Federgon meer dan ooit voor het duurzaam omgaan met human resources. Als we met meer mensen langer moeten werken in een steeds sneller veranderende maatschappij, dan zullen we nog meer aandacht moeten hebben voor de individuele loopbanen. Verworven skills en competenties zullen als het ware gerecycleerd moeten worden ten voordele van nieuwe ervaringen. 16 Bulté S. & Struyven L. (2014). Churning als nieuwe indicator voor de efficiëntie van matches op de arbeidsmarkt (www.dynam-belgium.org) 18

19 Talenten en competenties zullen de basis zijn voor een circulaire arbeidsmarkt waarin individuen de spilfiguren zijn. Alle betrokkenen (werkgevers, overheid, werknemers ) zullen hun verantwoordelijkheid moeten opnemen om deze circulaire arbeidsmarkt vorm te geven. De rol van arbeidsmarktdienstverleners zal verder aan belang winnen en zal zich hoofdzakelijk uittekenen rond drie pijlers: 1. Labour market intelligence: kennis van en over de arbeidsmarkt zal meer dan ooit een voorwaarde zijn om toegevoegde waarde te leveren. 2. Augmented sourcing: het juiste gebruik van technologie kan zorgen voor een meer gerichte sourcing. 3. Career investment: de investering die nodig is om een duurzame loopbaan uit te bouwen in een turbulente omgeving. Augmented sourcing Mens en/of algoritme? Labour market makers = partners van de circulaire arbeidsmarkt = churning enablers -> adding economic growth Labour market intelligence Kennis van en over de arbeidsmarkt Add values to careers Career investment 19

20 3 DE ROLLEN VAN DE LABOUR MARKET MAKER IN 2020 LABOUR MARKET INTELLIGENCE: KENNIS VAN EN OVER DE ARBEIDSMARKT ZAL MEER DAN OOIT EEN VOORWAARDE ZIJN OM TOEGEVOEGDE WAARDE TE LEVEREN Onze inschatting is dat de geschetste economische, technologische en demografische ontwikkelingen een grondige impact zullen hebben op het proces van jobcreatie en - destructie. Competenties zullen steeds sneller verouderen en evolueren naar nieuwe skills en competenties, en de polarisering op de arbeidsmarkt zal toenemen. Globaal mag worden verwacht dat er meer turbulentie zal zijn op de arbeidsmarkt. Enkel organisaties die er in slagen deze turbulenties te doorgronden en hun businessmodel hieraan aanpassen zullen succesvol zijn. Een grondige kennis van de arbeidsmarkt waarin men zich beweegt zal een absolute voorwaarde zijn om talent aan te trekken en opdrachtgevers te overtuigen van de eigen meerwaarde. De expertise om de eigen organisatie uit te bouwen tot een veerkrachtig, lenig, flexibel, innovatief en probleemoplossend netwerk, is hierbij noodzakelijk. Arbeidsmarktintermediairs zullen in het high end -segment van de arbeidsmarkt door opdrachtgevers worden uitgedaagd met een meer gespecialiseerde, sector - of beroepsspecifieke vraag naar kandidaten. Rekrutering zal zeer gericht dienen te gebeuren. Dit veronderstelt bijvoorbeeld het exploiteren van data waarmee voorspellende analyses over potentiële kandidaten worden uitgevoerd. Voor heel wat profielen zullen arbeidsmarktintermediairs rekening moeten houden met het gegeven dat vraag en aanbod mekaar steeds makkelijker zullen vinden via internet en sociale media en dat de kandidatenpool hierdoor ook groter wordt. Dit geldt uiteraard zowel voor bedrijven als voor de arbeidsmarktintermediairs zelf. De vraag is waar en hoe waarde kan worden toegevoegd. In wat volgt zullen wij hierop dieper ingaan. 20

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven

Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Wachten tot de witte raaf aan de deur komt kloppen? Een analyse van het instroom- en retentiebeleid bij bedrijven Valsamis, D. & Vandeweghe, B. 2012. Instroom- en retentiebeleid van bedrijven: wachten

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

VEILIG EN GEZOND WERKEN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT. Jos Sanders & collega s, TNO

VEILIG EN GEZOND WERKEN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT. Jos Sanders & collega s, TNO VEILIG EN GEZOND WERKEN IN EEN VERANDERENDE ARBEIDSMARKT Jos Sanders & collega s, TNO MEGATRENDS & ONTWIKKELINGEN ARBEID 1. Demografie: meer en diverser 2. Economie: grilliger en globaler 3. Sociaal-cultureel:

Nadere informatie

MSP & RPO: kiezen of combineren? Presenter s Name. donderdag 25 oktober 12

MSP & RPO: kiezen of combineren? Presenter s Name. donderdag 25 oktober 12 MSP & RPO: kiezen of combineren? Presenter s Name donderdag 25 oktober 12 Een nieuw 1jdperk: the Human Age Demografie & talent mismatch Toename van klant deskundigheid Keuze van het individu Technologische

Nadere informatie

www.marktonderzoek.be

www.marktonderzoek.be Wij zetten het jaar vol inspiratie en enthousiasme in met een overzicht van enkele trends waar we als ondernemer in 2015 niet omheen kunnen. Op de hoogte zijn van deze trends en erop inspelen kan uw activiteiten

Nadere informatie

REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S)

REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S) REKRUTERING & SELECTIE: TENDENSEN EN UITDAGINGEN (#TRENDSR&S) GOING BEYOND BUSINESS AS USUAL DIRK BUYENS, VERONIEK DE SCHAMPHELAERE, JASMIJN VERBRIGGHE, SARAH VERHAEGHE @VDSCHAM OVERZICHT I. Uitgangspunt

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Het digitale werken. George Evers 7 juni

Het digitale werken. George Evers 7 juni Het digitale werken George Evers 7 juni 2016 george.evers@fnv.nl Inhoud presentatie Digitalisering: niet meer weg te denken De effecten Digitalisering bij gemeenten Rol kaderleden 2 Waarom digitaliseren?

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

Dynamische arbeid & dienstverlening. Strategisch partnership in vast en flex

Dynamische arbeid & dienstverlening. Strategisch partnership in vast en flex Dynamische arbeid & dienstverlening Strategisch partnership in vast en flex DE WERELD VERANDERT, CONTINU Groeiende kloof tussen huidig aanbod en toekomstige vraag naar personeel Toenemende flexibilisering

Nadere informatie

Personeelsvoorziening van de toekomst

Personeelsvoorziening van de toekomst Personeelsvoorziening van de toekomst een transitienetwerk voor Noordoost-Brabant Food & Feed Noordoost-Brabant Wie doet over tien jaar het werk? Waar staat uw bedrijf over tien jaar? De crisis voorbij,

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Europese jobmarkt herleeft

Europese jobmarkt herleeft Europese jobmarkt herleeft Resultaten Search Trends survey Februari 2010 1 Samenvatting Twee derde van de bedrijven wil tijdens de komende 12 maanden mensen aanwerven; een vijfde van de Europese bedrijven

Nadere informatie

Arbeidsmarkt en vakmanschap

Arbeidsmarkt en vakmanschap Arbeidsmarkt en vakmanschap Symposium Spelen met Talent Avans Hogeschool, s-hertogenbosch 16.45-17.30 uur Gerard Evers dr. Gerard Evers Recente verleden Hoogleraar Human Capital Valuation UvT Hoofdredacteur

Nadere informatie

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met

Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. In samenwerking met Profiel en tevredenheid van uitzendkrachten. 2012 In samenwerking met 1 547.259 uitzendkrachten 547.259 motieven 2 Inhoudstafel 1. Uitzendarbeid vandaag 2. Doel van het onderzoek 3. De enquête 4. De verschillende

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in beeld

Arbeidsmarkt in beeld Arbeidsmarkt in beeld Veerle Goossens - Product Manager Logistiek & Transport Infosessie Een job in de logistiek? Klinkt logisch! 26 januari 2011 Logistiek is al lang meer dan enkel schuiven met dozen

Nadere informatie

Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment

Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment Trends & Ontwikkelingen in RPO & Recruitment voor Recruiters United June 30th, 2015 De agenda Introductie Beeld van de markt en de spelers RPO Services in Nederland. Wat drijft de klant en wat wil de supplier?

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014

RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD. Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 RESPONSIVE TO A CHANGING WORLD Yolk Henny van Egmond Congres over het nieuwe werken 2014 Ontwikkeling en groei van binnenuit We leven niet in een tijdperk van veranderingen, maar in een verandering van

Nadere informatie

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Fons Leroy Gedelegeerd bestuurder VDAB Seniorenuniversiteit Uhasselt 4 november 2013 Maatschappelijke evoluties Veranderen in ijltempo Vergrijzing Internationalisering Loopbaandifferentiatie

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende perceptie van arbeid Traditionele organisatie modellen

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens

Bedrijfsprofiel. Constant Jurgens Bedrijfsprofiel Het succes van een bedrijf wordt gecreëerd door de mensen die er werken. Hun ideeën, motivatie en vaardigheden, hun normen en waarden, maar ook hun persoonlijkheden zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

AWVN trends voor HRM Innoveren met flexibiliteitsbeleid

AWVN trends voor HRM Innoveren met flexibiliteitsbeleid AWVN trends voor HRM Innoveren met flexibiliteitsbeleid Introductie AWVN 6 trends voor HRM trend flexibeler Innoveren met HR flexibiliteitsbeleid Verander richtingen arbeidsverhoudingen arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven

Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven Uittocht uit de industrie onstuitbaar? Prof. Dr. J. Konings VIVES - KULeuven Overzicht Stylized Facts Theoretisch kader Sterke en zwakke sectoren in Vlaanderen? De supersterren van de Vlaamse economie

Nadere informatie

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur

www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur www.econocom.com Optimaliseer het gebruik van uw IT en Telecom infrastructuur Efficiëntie Meegaan met de tijd Mobiliteit De markt verandert evenals onze manier van werken. Het leven wordt mobieler en we

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid

Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid Gelderland- een voorbeeld voor innovatief en duurzaam arbeidsmarktbeleid WHITEPAPER De centrale rol van de Gelderse regionale Platforms Onderwijs-Arbeidsmarkt (POA s) Maart 2015 Namens de gezamenlijke

Nadere informatie

Innoveren maakt het verschil

Innoveren maakt het verschil Innoveren maakt het verschil De logistieke dienstverlener van vandaag bestaat niet meer in 2020! Pascal van Beek Supply chain strategie ontwikkeling & implementatie Business development Customer focussed

Nadere informatie

Uitdagingen ICT markt

Uitdagingen ICT markt Uitdagingen ICT markt Kwalitatieve verstoring arbeidsmarkt Kwantitatieve verstoring arbeidsmarkt Sociaal-Maatschappelijke frictie door veranderende visie op arbeid Traditionele organisatie modellen zijn

Nadere informatie

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment

Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment Op zoek naar de juiste professional? Smart Recruitment hebbes! Herkenbaar? Het moment dat u met absolute zekerheid weet dat u de juiste kandidaat voor uw bedrijf heeft gevonden? Of dat u gewoon weet dit

Nadere informatie

Talentmanagement in ontwikkeling van vaste naar geprikkelde medewerkers. 14 december 2010 I Albert Kampermann

Talentmanagement in ontwikkeling van vaste naar geprikkelde medewerkers. 14 december 2010 I Albert Kampermann Talentmanagement in ontwikkeling van vaste naar geprikkelde medewerkers 14 december 2010 I Albert Kampermann Waarom talentmanagement? Dreigende tekorten op de arbeidsmarkt als gevolg van ontgroening en

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend.

PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend. PERSBERICHT Interim Management Projects verandert de rekruteringsmarkt ingrijpend. In België zijn zo'n 50.000 tot 60.000 mensen, waaronder veel senioren, tewerkgesteld als uitzendkracht in verantwoordelijke

Nadere informatie

Ordina ICT Talent Development. Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst?

Ordina ICT Talent Development. Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst? Ordina ICT Talent Development Zijn uw ICT medewerkers klaar voor de toekomst? Waarom het thema ICT Talent Development? 2 Onze klanten hebben een structurele behoefte aan gekwalificeerde ICT professionals

Nadere informatie

Groeiend potentieel voor laaggeschoolde jobs

Groeiend potentieel voor laaggeschoolde jobs Groeiend potentieel voor Tanja Termote sociaaleconomisch beleid, WES Meer en meer krijgen we te horen dat de technologische ontwikkeling en de toenemende concurrentie van lagelonenlanden de vraag naar

Nadere informatie

Flexibel werken en organiseren

Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Flexibel werken en organiseren Inhoud Inhoud Inleiding De kracht van flexibiliteit Differentiatie in ontwikkeling en doorstroom gebaseerd op organisatieverschillen Aspecten

Nadere informatie

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur

Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Smart Factory: Voordelen communicatieve infrastructuur Wereldwijde veranderingen vereisen nieuwe manieren van denken en doen op het gebied van wereldwijde megatrends Demografische veranderingen Globale

Nadere informatie

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025

INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025. De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 INDUSTRIE EN SAMENLEVING HET VIZIER OP 2025 De bijdrage van de industrie aan de kwaliteit van leven in 2025 Startnotitie: Naar een Visie voor de Nederlandse industrie 28 maart 2010 Naar de Visie 2025 -

Nadere informatie

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING

FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING FULL-TIME MASTER MASTER IN HET MANAGEMENT ONDERSCHEID JEZELF MET EEN PRAKTIJKGERICHTE MANAGEMENTOPLEIDING COMBINEER MANAGEMENT- KENNIS MET PRAKTISCHE MANAGEMENTVAARDIGHEDEN Deze Master in het Management

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie

Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie Resultaten onderzoek Ingenieursbarometer 2014: Ingenieurs katalysator Belgische economie Antwerpen, 18 maart 2014 - USG Engineering Professionals deed een grootschalig onderzoek bij meer dan 2.500 professionals,

Nadere informatie

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN

R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN R E C R U I T M E N T R E S O U R C E S R E S U L T S DE DRIJVENDE KRACHT ACHTER DYNAMISCHE ICT RECRUITMENT OPLOSSINGEN VERDER KIJKEN HumanR is dé specialist bij uitstek op het gebied van werving, selectie

Nadere informatie

Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen?

Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen? Maaseik, 30 April 2015 Kunnen wij onze hoge welvaart (en welzijn) blijven verdienen? Dr. ir. U. Vandeurzen, Voorzitter Gimv, Ex- Voorzitter/CEO LMS Voorzitter Ondernemersplatform Limburg, Erevoorzitter

Nadere informatie

De toekomst van arbeid? LIVING TECHNOLOGY. Maarten van Riemsdijk. The way we are living is changed fundamentally

De toekomst van arbeid? LIVING TECHNOLOGY. Maarten van Riemsdijk. The way we are living is changed fundamentally De toekomst van arbeid? Maarten van Riemsdijk The way we are living is changed fundamentally By how we use and implement technical knowledge LIVING TECHNOLOGY Overzicht voor vandaag Snelle voorspelbare

Nadere informatie

Recruitment Process Outsourcing

Recruitment Process Outsourcing Recruitment Process Outsourcing Whitepaper : Recruitment Process Outsourcing Auteur : Jacco Valkenburg RPO: Recruitment Process Outsourcing Nu organisaties weer aan groei durven denken kan het aantrekkelijk

Nadere informatie

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2

Brainport Industries Campus Invalshoeken. 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Invalshoeken 14-10-2015 Jaarcongres BI 2 Brainport Industries Campus Sociaal 14-10-2015 Jaarcongres BI 3 Sociaal Fabriek van de Toekomst Boeien, binden en behouden van technisch

Nadere informatie

VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS

VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS VAN HIGH POTENTIALS NAAR HIGH CONTRIBUTORS Het gebeurt vaak dat veelbelovende krachten de hoge verwachtingen niet inlossen. Soms gaan zij weg nog vooraleer zij een reële bijdrage hebben geleverd. Talentbeheer

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Digitalisering van de voedselketen

Digitalisering van de voedselketen Digitalisering van de voedselketen Patrick Roelandt Director Strategy, Technology & Business Innovation @PatrickRoelandt 26/11/2014 http://nl.linkedin.com/in/patrickroelandt Version: [###] Classification:

Nadere informatie

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher

Hét complete Uitzendbureau in de Cloud. matcher Hét complete Uitzendbureau in de Cloud matcher Een processysteem in plaats van een administratiesysteem Meer dan twee keer zoveel tijd besteden aan sales en zo uw omzet verhogen. e-matcher maakt het mogelijk.

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Juiste mens, juiste plek. Maak er werk van

Juiste mens, juiste plek. Maak er werk van Juiste mens, juiste plek Maak er werk van Mens & werk De juiste mens op de juiste plek: wie wil dat nou niet? Mensen die goed op hun plek zitten presteren immers beter, hebben meer plezier in hun werk

Nadere informatie

21st Century Skills Training

21st Century Skills Training Ontwikkeling van competenties voor de 21 e eeuw - Vernieuwend - Voor werknemers van nu - Met inzet van moderne en digitale technieken - - Integratie van social media - Toekomstgericht - Inleiding De manier

Nadere informatie

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming.

De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. De cloud die gebouwd is voor uw onderneming. Dit is de Microsoft Cloud. Elke onderneming is uniek. Van gezondheidszorg tot de detailhandel, van fabricage tot financiële dienstverlening: geen twee ondernemingen

Nadere informatie

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten

Winst met Waarde. In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Winst met Waarde In 3 stappen de unieke waarde van je bedrijf vergroten Erwin Meijboom Je hebt de stap genomen om deze e-paper te downloaden! Ben je startend ondernemer, wil je je startup gaan ontwikkelen,

Nadere informatie

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013

Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst. Brussel, 27 februari 2013 Gimv Health & Care fonds Investeren in de gezondheids- en zorgsector van de toekomst Brussel, 27 februari 2013 Inhoud 1. Health & Care fonds zorgt voor kritische massa en multiplicatoreffect (Urbain Vandeurzen)

Nadere informatie

concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda

concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda Logistiek Nederland en de concurrentiefactor arbeid Arbeid Werkt! Logistic Labour Survey 2014 NDL, TLN, Tempo-Team Agenda Waarom dit onderzoek? Logistieke arbeidsmarkt Arbeid als concurrentiefactor Slim

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent

Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talentisme. Het effectiefste wapen in de War for Talent Talent wordt schaars en er zal om gevochten worden. Dat was kort samengevat de gedachte achter de term The War for Talent, die eind vorige eeuw werd

Nadere informatie

Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5

Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5 Werken in 2050 H U M A N C A P I T A L C A R E / B E R T O V E R B E E K 2 4 S E P T E M B E R 2 0 1 5 Minder mensen een baan? In 2050 zullen er 9 miljard mensen zijn; nu 7 Werkende bevolking groeit met

Nadere informatie

Een goede opleiding werkt!

Een goede opleiding werkt! Een goede opleiding werkt! aansluiting onderwijs-arbeidsmarkt Amsterdam, 18 september 2014 Maikel Volkerink www.seo.nl m.volkerink@seo.nl - +31 20 525 1643 Inhoud 1. Hoe komen HO-alumni terecht op de arbeidsmarkt?

Nadere informatie

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei

managing people meeting aspirations Natuurlijke groei managing people meeting aspirations Natuurlijke groei geloof Wij hebben een gemeenschappelijke visie pagina - managing people, meeting aspirations Vandaag verhoogt CPM de prestaties op elk niveau van uw

Nadere informatie

Duurzaam loopbaanbeleid. Anders en langer aan het werk

Duurzaam loopbaanbeleid. Anders en langer aan het werk Duurzaam loopbaanbeleid Anders en langer aan het werk Leeftijdspiramide België 2010 Leeftijdspiramide België 2020 Leeftijdspiramide Belgische Werknemers Leeftijdspiramide grote organisaties (>1000) Leeftijdspiramide

Nadere informatie

Mijn levensloop. Werknemers en werkgevers veranderen. Een introductie: Ardiënne Verhoeven. Arbeidsmarktveranderingen Twee ontwikkelingen

Mijn levensloop. Werknemers en werkgevers veranderen. Een introductie: Ardiënne Verhoeven. Arbeidsmarktveranderingen Twee ontwikkelingen Werknemers en werkgevers veranderen Een introductie: Ardiënne Verhoeven Mijn levensloop 1985-1992 1992-1994 1994-2000 2000 - nu Recht en bedrijfskunde Personeelsmanager HRM manager Zelfstandig HR ondernemer

Nadere informatie

Gemengde werkgelegenheidsverwachting werkgevers voor 2e kwartaal Manpower Arbeidsmarktbarometer, Q2 2012

Gemengde werkgelegenheidsverwachting werkgevers voor 2e kwartaal Manpower Arbeidsmarktbarometer, Q2 2012 PERSBERICHT Onder embargo tot dinsdag 13 maart, 00.01 uur Contact: Irene Bieszke, PR-adviseur a.i. ManpowerGroup Nederland irene.bieszke@manpowergroup.nl +31 (0) 6 41 05 96 62 Gemengde werkgelegenheidsverwachting

Nadere informatie

in de wereld van werk

in de wereld van werk Sterk in de wereld van werk Uw belangen behartigen Onze kernopdracht is de gemeenschappelijke belangen behartigen van alle Federgon-sectoren. Wij: vertegenwoordigen deze sectoren en komen op voor hun belangen

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

Onderzoek Digital Transformation

Onderzoek Digital Transformation Onderzoek Digital Transformation September november 2014, Nederland Onderzoek is gedaan door efocus onder digital leaders van 30 top500 bedrijven in Nederland. Onderzoek Digital Transformation Digital

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case

Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Leeftijdbewust personeelsbeleid De business case Inleiding Binnen de sector ziekenhuizen is leeftijdsbewust personeelsbeleid een relevant thema. De studie RegioMarge 2006, De arbeidsmarkt van verpleegkundigen,

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

Op zoek naar nieuwe business modellen

Op zoek naar nieuwe business modellen Op zoek naar nieuwe business modellen Oegstgeest, 15 november 2012 Vandaag leg ik uit waarom business as usual dood is Centrale vraag Wie voegt op welk moment waarde toe? Welk gereedschap kunnen we hiervoor

Nadere informatie

Ready Business. Vodafone Power to you

Ready Business. Vodafone Power to you Ready Business Vodafone Power to you 1 Klaar voor verandering De wereld verandert in een steeds hoger tempo. Dat biedt kansen, maar ook uitdagingen. Alle bedrijven - groot en klein - moeten hierop voorbereid

Nadere informatie

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013)

Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1 Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) Trends op de Belgische arbeidsmarkt (1983-2013) 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder in 1983 en 2013 De Belgische bevolking van

Nadere informatie

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014!

EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht. Monique Roso, 12 maart 2014! EBU College Snapshots van de economie in regio Utrecht Monique Roso, 12 maart 2014! Inhoud presentatie 1. economische trends en ontwikkelingen!! 2. economische monitor provincie Utrecht! - economische

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in juli 2014

De arbeidsmarkt in juli 2014 De arbeidsmarkt in juli 2014 Datum: 13 augustus 2014 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche juli 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk

Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Passie voor Techniek in goede banen leiden van opleiden naar duurzaam aantrekkelijk Misja Bakx Directeur Matchcare Agenda 1. Arbeidsmarkt ontwikkelingen en veranderingen 2. Trends in de rol van onderwijs,

Nadere informatie

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008

Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Creatieve Kansen, Grenzeloos Innoveren 21-10-2008 Inhoud Productontwikkelingomgeving Waar zijn we goed in? Producten pakket en product beleid. Strategische opties Innovatie? Product innoveren Synthem Philips

Nadere informatie

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent

Menukaart Loopbaanevents. Investeer in jouw talent Menukaart Loopbaanevents Investeer in jouw talent Inhoud 1. LOOPBAANEVENTS OP LOCATIE... 3 Inleiding... 3 Praktisch... 3 2. TALENT ONTWIKKELEN ( TALENTMANAGEMENT)... 4 (her)ken je Talent/ Kernkwaliteiten...

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015

PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 PERSBERICHT Brussel, 24 september 2015 Lichte daling werkloosheid Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2015 De werkloosheidgraad gemeten volgens de definities van het Internationaal Arbeidsbureau daalde

Nadere informatie

Even voorstellen. Clemens Huis in t veld Directeur. Niels Huismans Business Development

Even voorstellen. Clemens Huis in t veld Directeur. Niels Huismans Business Development Prepare to Connect Even voorstellen Clemens Huis in t veld Directeur Niels Huismans Business Development Hoeveel verschillende arbeidsrelaties voor externe professionals zijn er momenteel in Nederland

Nadere informatie

Profiteer van veranderende technologieën

Profiteer van veranderende technologieën Profiteer van veranderende technologieën Lees hoe Managed Services Providers u kunnen helpen profiteren van de nieuwste ontwikkelingen Uitdagingen en kansen in veranderende technologieën Ontwikkelingen

Nadere informatie

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl

The Netherlands of 2040. www.nl2040.nl The Netherlands of 2040 www.nl2040.nl 1 Tijden veranderen 2 Tijden veranderen 3 Nieuwe CPB scenario studie Vraag Waarmee verdienen we ons brood in 2040? Aanpak Scenario s, geven inzicht in onzekerheid

Nadere informatie

Gender: de ideale mix

Gender: de ideale mix Inleiding 'Zou de financiële crisis even hard hebben toegeslaan als de Lehman Brothers de Lehman Sisters waren geweest?' The Economist wijdde er vorige maand een artikel aan: de toename van vrouwen in

Nadere informatie

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND

HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND HAAL INKOOP VAN ZIJN EILAND Gerco Rietveld pleit voor nieuw inkoopparadigma Gerco Rietveld, auteur van Facilitair Inkoopmanagement, heeft een nieuw boek uit: Inkoop: Een Nieuw Paradigma. Inkoopafdelingen

Nadere informatie

Meet the global leader with the personal touch

Meet the global leader with the personal touch Meet the global leader with the personal touch Wereldwijd toonaangevend op het gebied van werving & selectie Sinds Michael Page in 1976 in Londen werd opgericht, heeft zij zich ontwikkeld tot een toonaangevende

Nadere informatie

WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE

WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE (1) ANNE HIMPENS DIRECTION DU FONDS DE L EXPÉRIENCE PROFESSIONELLE BELGIAN MINISTRY

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in december 2014

De arbeidsmarkt in december 2014 De arbeidsmarkt in december 2014 Datum: 14 januari 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Werk en Economie Betreft: Arbeidsmarktfiche december 2014 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat

Nadere informatie

Mitel User Group. Gijs Borsboom, VP Sales Benelux. 21 mei, 2014

Mitel User Group. Gijs Borsboom, VP Sales Benelux. 21 mei, 2014 Mitel User Group Gijs Borsboom, VP Sales Benelux 21 mei, 2014 Van harte welkom op uw eigen meeting! Agenda van vandaag: Update Mitel & Aastra Gijs Borsboom Update Gebruikersgroep Voorstel en installatie

Nadere informatie

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is

Toekomstdenken. Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is Toekomstdenken Waarom toekomstdenken voor elke organisatie onmisbaar is De wereld van vandaag is dynamisch en complex en zal steeds sneller veranderen. Trends als globalisering en technologie hebben hun

Nadere informatie

Junior medewerker Bezwaar en Beroep

Junior medewerker Bezwaar en Beroep Kennis van de Overheid Junior medewerker Bezwaar en Beroep Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015

EPLAN User group. Siemens in Nederland. Unrestricted Siemens Nederland N.V. 2015 EPLAN User group Siemens in Nederland siemens.nl Wereldwijde aanwezigheid Dicht bij de klant overal ter wereld 10,9 115.000 69 Omzet (in miljard ) 2 15% van wereldwijd totaal Werknemers 3 33 % van wereldwijd

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services

Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services Factsheet BEHEER CONSULTANCY Managed Services BEHEER CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies om de beschikbaarheid van uw platform en daarmee de user experience te verbeteren. Inclusief concrete

Nadere informatie

Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers

Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers Competentieontwikkeling werkt!? De impact op inzetbaarheid en loopbaantevredenheid van medewerkers Introductie Wat we (denken te) weten over competentieontwikkeling Middel tot het versterken van inzetbaarheid

Nadere informatie

Q1 15 POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING

Q1 15 POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING POSITIEVE DYNAMIEK OP DE MARKT VAN HR-DIENSTVERLENING UITZENDARBEID (gepresteerde uren) +9,64% +4,09% VERHOOGDE ECONOMISCHE ACTIVITEIT STIMULEERT WERKGELEGENHEID De Belgische economie groeide in het eerste

Nadere informatie