Dried matrix spot in TDM en Toxicologie : nieuwe ontwikkelingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dried matrix spot in TDM en Toxicologie : nieuwe ontwikkelingen"

Transcriptie

1 Dried matrix spot in TDM en Toxicologie : nieuwe ontwikkelingen Dr L Stolk, ziekenhuisapotheker/klinisch farmacoloog/toxicoloog Klinische Farmacie en Toxicologie, Maastricht Universitair Medisch Centrum. KKGTDAG2013 1

2 Academisch Ziekenhuis Maastricht az M NVZA KKGTDAG

3 Inhoud Korte inleiding bloed spot methode in TDM Nieuwe ontwikkelingen: Nieuwe bepalingen TDM en Toxicologie Stabiliteit en Flash Heating DBS en de farmaceutische industrie Bloedmonsters ipv plasmamonsters Het hematocriet probleem Alternatieven voor hematocriet gevoelige methoden KKGTDAG2013 3

4 Historie Dried Blood spot 1961: Dr Robert Guthrie ontwikkelde een screening test voor phenylketonuria (PKU) bij neonaten: een bepaling voor fenylalanine in bloed gedroogd op filtreer papier. Vanaf dat moment is bloed spot methode gebruikelijk geworden voor screening van metabole ziekten bij neonaten. Vooral kwalitatieve analyse 09/06/2015 researchtoxicologyum 4

5 Bloed spot methode in TDM Het gebruik van de bloed spot methode in TDM is later ontwikkeld na de neonatale methode. Sinds de tachtiger jaren, maar vooral de laatste 10 jaar zijn veel TDM bepalingen gebaseerd op de bloed spot gepubliceerd. 09/06/2015 researchtoxicologyum 5

6 Andere toepassingen van de bloed spot methode in de literatuur: Genotyperen Wijnen P, Op den Buijsch R, Cheung S, van der Heijden J, Hoogtanders K, Stolk L, van Dieijen-Visser M, Neef C, Drent M, Bekers O. Genotyping with a dried blood spot method: A useful technique for application in pharmacogenetics. Epub 10 oct Clin Chim Acta 2008;388: Identificatie of virussen: eg HIV Klinisch chemische bepalingen Toxicologie: drugs of abuse 09/06/2015 researchtoxicologyum 6

7 09/06/2015 researchtoxicologyum 7

8 Techniek Hoe werkt de dried blood spot methode? KKGTDAG2013 8

9 Bloed spot methode (A) Patient prikt zijn vinger met een automatisch lancet. De patient vult een voorgedrukte cirkel (8 mm ø) op monster papier volledig met één bloeddruppel. De bloed spot moet tenminste 3 uur drogen aan de lucht. Het monster wordt per post verzonden naar het laboratorium KKGTDAG2013 9

10 Bloed spot methode (A) In het laboratorium: -Controle van het monster. - Een ponsje (7.5 mm ø) wordt uitgeponst. -Extractie van het ponsje vindt plaats. -Het extract wordt geanalyseerd KKGTDAG

11 Bloed spot alternatieve methode (B) Een vinger prik vindt plaats Patient of trained technician brengt nauwkeurig een bepaald volume bloed op het monster papier met een pipet. In het laboratorium wordt de totale spot in zijn geheel geextraheerd KKGTDAG

12 Bloed spot methoden De eerste methode is eenvoudiger, omdat er niet wordt gepipetteerd. Echter op correcte manier bloed bemonsteren en uitponsen van de spot zijn van kritisch belang om het juiste monstervolume te verkrijgen. Met de tweede methode is dit minder kritisch. KKGTDAG

13 Bloed spot in beeld KKGTDAG

14 Voordelen bloed spot methode -De patient is kan thuis bemonsteren (na geschikte training) -(Verkorte ) AUC gemakkelijker: meerdere monsters gedurende de tijd. -Verzenden per post is mogelijk (biohazard risk verwaarloosbaar) -In droge vorm zijn de meeste geneesmiddelen zeer stabiel. -Klein monster volume: + 30 μl per spot. 09/06/2015 researchtoxicologyum 14

15 Nadelen bloed spot methode Bemonsteren is niet onder controle (A) Ondanks training blijkt de kwaliteit van de monsters soms toch onvoldoende te zijn. Patienten zijn soms bang voor vingerprik Klein monstervolume betekent dat gevoelige en dus dure analytische technieken nodig zijn. Meestal zijn de methoden beperkt tot één geneesmiddel. Na analyse is er meestal geen monster over. 09/06/2015 researchtoxicologyum 15

16 Dried blood spot Wat is er nieuw? KKGTDAG

17 Alle TDM bepalingen Bijna alle bepalingen die routinematig in TDM worden gedaan met veneus bloed, zijn nu ook beschikbaar als dried blood spot methode. KKGTDAG

18 Bloed spot TDM bepalingen Antipsychotics Antiepileptics Antimalarials Antibiotics Antifungals Tuberculostatics Antiretrovirals Immunosuppressives Tyrosinekinase-inhibitors 09/06/2015 researchtoxicologyum 18

19 Review artikelen - Li W, Tse FL. Dried blood spot sampling in combination with LC-MS/MS for quantitative analysis of small molecules. Biomed Chromatogr. 2010;24(1): Peter M. Edelbroek, Jacques van der Heijden, and Leo M. L. Stolk. Dried Blood Spot Methods in Therapeutic Drug Monitoring: Methods, Assays, and Pitfalls. Ther Drug Monit Volume 2009;31(3): review of 30 papers about TDM based on DBS 09/06/2015 researchtoxicologyum 19

20 Updates In 2010 and 2012 zijn updates van ons review article: 40 nieuwe artikelen gepubliceerd op de IATDMCT website: scientific committees: new sampling strategies committee 09/06/2015 researchtoxicologyum 20

21 Toxicologie Also on IATDMCT website Review of assays of toxicological assays based on DBS. 30 references Dried blood spots in toxicology: from the cradle to the grave? Critical Reviews in Toxicology, 2012; 42(3): Christophe P. Stove, Ann-Sofie M.E. Ingels, Pieter M.M. De Kesel, and Willy E. Lambert KKGTDAG

22 Toxicologische bepalingen Drugs of abuse (XTC, cocaine, opiates, cotinine, fentanyl, tramadol, zolpidem, ethylgucuronide etc) Environmental contaminants (pesticides, polychlorinated biphenyls, cholinesterase inhibitors etc) Biotoxins ( Brevetoxins = giftige algen, ciguatoxin etc) Trace elements (As, Hg, Pb, Tl etc) KKGTDAG

23 Pharmaceutische industrie en DBS Voor registratie nieuwe geneesmiddelen is onderzoek met dieren verplicht DBS kan veel geld besparen : -Kleine hoeveelheid monster (bijv voor maken conc tijd curve is maar één dier nodig.) -DBS monsters zijn stabiel (geen dure koeling tijdens transport nodig). KKGTDAG

24 Daarom had de farmaceutische behoefte aan ontwikkeling van nieuwe technieken om veel monsters te kunnen afhandelen in korte tijd: Dus automatisering KKGTDAG

25 KKGTDAG

26 a system for the automated extraction of DBS cards that can be coupled directly to LC-MS systems: Fully automated handling of up to 500 DBS cards.optical DBS card positioning and identification including barcode reading module (OCR) Wash station eliminates carryover.internal standard (IS) application module.easy Integration LC- MS systems KKGTDAG

27 Technieken voor directe analyse zijn ontwikkeld Directe Elutie Directe Desorptie KKGTDAG

28 KKGTDAG

29 Desorption electrospray ionisation DESI is een combinatie van Electrospray and Desorption Ionisation. Ionisatie vindt plaats met een electrisch geladen mist een paar mm bij het monster oppervlakte te brengen en daartussen een spanningsverschil aan te brengen. KKGTDAG

30 DESI KKGTDAG

31 Stabiliteit en flash heating monsters Gewoonlijk zijn DBS monsters stabiel in droge vorm. Echter vlak na bemonstering, wanneer het monster nog nat is, kan (enzymatische) afbraak plaatsvinden. KKGTDAG

32 KKGTDAG

33 Hitte stabilisatie Een nieuwe techniek : Kort verhiten op hoge temperatuur: 30 sec 95 ºC. Bij enkele model geneesmiddelen is stabiliteit van deze methode onderzocht. Oseltamivir, cefotaxime and ribavirin konden met succes worden gestabiliseerd. Arthemeter en Dihydroartemisin waren instabiel zelfs bij kort verhitten bij 60 ºC.

34 Oseltamivir verhit bij 95 C gedurende 30 sec

35 Bloed of plasma? KKGTDAG

36 Dried blood spot monsters zijn in essentie volbloed monsters. Klassieke TDM wordt over het algemeen in plasma of serum gedaan. Referentie waarden worden altijd aangegeven als concentraties in plasma of serum

37 De niet eiwit gebonden fractie van geneesmiddelen in plasma is de werkzame fractie. Deze is over het algemeen lastig te bepalen. Daarom wordt meestal alleen de totale concentratie in plasma bepaald.

38 De fundamentele vraag is: Is de totale geneesmiddelconcentratie in DBS ( = volbloed), een geschikte vervanger voor de totale concentratie en de vrije ongebonden concentratie in plasma? Rowland M et al.use of dried blood spots in drug development:pharmacokinetic considerations. Bioanalysis 2010;2:1791-6

39

40 -Eiwitbinding Parameters -Binding aan bloedcellen -Hematocriet = Verhouding volume rode bloedcellen/totaal volume van het bloed. (gemiddeld 0,45)

41 KKGTDAG

42 Conclusies Rowland et al Voor geneesmiddelen die weinig variabiliteit vertonen in eiwitbinding en in affiniteit voor de bloedcellen zijn er geen problemen voor gebruik van DBS (volboed) als alternatief voor plasma.

43 Het probleem van variatie van de Hematocriet KKGTDAG

44 Twee Hematocriet problemen 1) Analytisch probleem: De bias in de nauwkeurigheid van de bepaling die wordt veroorzaakt door spreiding van het op papier opgebrachte bloedmonster. 2) Fysiologisch probleem : Invloed op de Bloed plasma ratio. KKGTDAG

45 Volume wordt beinvloed door Ht Het uitgangspunt in DBS is dat bij gebruik van een standaard maat pons, alle spots hetzelfde volume opleveren. Echter wanneer het bloed zich radiaal over het papier verspreid, bepaalt de viscositeit van het bloed hoe ver het bloed zich verspreid. De viscositeit wordt bepaald door de hematocriet van het bloedmonster. KKGTDAG

46 Oplossingen voor het analytische hematocriet probleem : -In de validatiefase het effect over een range van hematocriet waarden onderzoeken. -Niet uitponsen maar de gehele bloed spot analyseren. Dit betekent wel dat bij monstername nauwkeurig met een pipet moet worden gepipetteerd. -Gebruik van Dried plasma spots KKGTDAG

47 2) Fysiologisch probleem Indien Hematocriet bekend is, kan er gecorrigeerd worden met een formule: Cb/Cp = (1-Ht) + Ht x ρ x fu KKGTDAG

48 Hoe weten we wat de hematocrit is met alleen een bloed spot? Antwoord: Voorspelling van de hematocriet van dried bloed spots door het meten van kalium in de spot met een routine clinical analyzer. Capiau S, Stove W, Lambert W, Stove C. Analytical Chemistry 2012; 85(1): KKGTDAG

49 Kalium wordt geanalyzeerd in kleine 3 mm ponsjes. Kalium concentraties zijn: Zeer hoog intracellular in rode bloedcellen 140 mmol. In plasma mmol en deze staat onder sterke fysiologische controle. Dus bij kleine verandering hematocriet: grote verandering kalium concentratie.

50

51 Alternatieven voor hematocriet gevoelig monster papier KKGTDAG

52 Cellulose vrij monster papier KKGTDAG

53 KKGTDAG

54 KKGTDAG

55 KKGTDAG

56 New Hematocrit Independent Dried Blood Spot Card John Mommers 1, Ellen Gorissen 1, Nik de Bont 2, Jun Qui 2,3, and Ynze Mengerink 1 * 1 DSM Resolve, 2 DSM Biomedical, 3 DSM Ahead, *corr adres: PO Box 18, 6160 MD Geleen, The Netherlands KKGTDAG

57

58 Alternatieve matrices KKGTDAG

59 In dit artikel wordt ipv bloed spot een plasma spot onderzocht. De plasma spot wordt verkregen na centrifugeren en opbrengen plasma. De resultaten in vergelijking met klassiek plasma zijn goed. KKGTDAG

60 Praktischer oplossing. KKGTDAG

61 Yorktest membrane filtration device Het device (ontwikkled voor bepaling homocysteine ) bestaat uit twee membranen. Het bovenste membraan is in staat om bloedcellen af te filtreren, maar het plasma door te laten tot het onderste membraan. Het bovenste membraan kan worden verwijderd, zodat het membraan met de plasma spot overblijft.

62 Dried Plasma Spot KKGTDAG

63 KKGTDAG

64 Behalve bloed meer matrices mogelijk. Plasma Urine Saliva etcetera The Dried Blood Spot lijkt te veranderen in The Dried Matrix Spot KKGTDAG

65 vragen? KKGTDAG

66

67 KKGTDAG

68 Dried plasma spots KKGTDAG

69 09/06/2015 researchtoxicologyum 69

70 DESI The electrospray mist wordt naar het oppervlakte getrokken door een spanningsverschil aan te brengen met het monster. Na ionisatie, verplaatsen de ionen zich naar de atmospheric pressure interface die verbonden is aan de massa spectrometer. KKGTDAG

71 Pharmacokinetic considerations about use of dried blood spot sampling Rowland M et al Use of dried blood spots in drug development: pharmacokinetic considerations Bioanalysis 2010;2:

72 Ratio concentratie Bloed/Plasma Ratio van de concentratie bloed/plasma van een geneesmiddel is een middel om af te leiden of plasma eiwit binding of bloed cel affiniteit een belangrijke rol speelt bij DBS.

73 Wateroplosbare geneesmiddelen Bij wateroplosbare geneesmiddelen, die zich niet verdelen in bloedcellen ligt de Ratio in de buurt van Bloed cellen gedragen zich louter als verdunningsmiddel en alleen de Hematocrit en de eiwitbinding zijn van belang. Voorbeeld: tobramycine

74 Geneesmiddelen met hoge affiniteit voor bloed cellen: R > 2 Sterke binding aan bloedcellen De Hematocriet en binding aan bloedcellen zijn dan van belang Voorbeeld tacrolimus R =10-20

Moderne Instrumentele Analyse

Moderne Instrumentele Analyse Moderne Instrumentele Analyse Niels Jonker Massa Spectrometrie Techniek waarbij de te onderzoeken stof wordt geïoniseerd en waarbij vervolgens van de gevormde (fragment)ionen de massa wordt bepaald. Klopt

Nadere informatie

Veranderende analysemethoden voor TDM (geneesmiddelconcentraties in humane matrices) en klinische en forensische toxicologie

Veranderende analysemethoden voor TDM (geneesmiddelconcentraties in humane matrices) en klinische en forensische toxicologie LAB-Analyse Analyse 30 oktober 2008, De Kuip Rotterdam Veranderende analysemethoden voor TDM (geneesmiddelconcentraties in humane matrices) en klinische en forensische toxicologie Implementatie van de

Nadere informatie

Doseeradviezen: zie SAP (klik op tekst onder uitslagen in kolom opmerkingen vakspecialist ) of laboratoriumapotheker telefoon: 043-3874722.

Doseeradviezen: zie SAP (klik op tekst onder uitslagen in kolom opmerkingen vakspecialist ) of laboratoriumapotheker telefoon: 043-3874722. Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie Openingstijden laboratorium: werkdagen: 8.30-17.00 uur. Adres: Academisch Ziekenhuis Maastricht Postbus 5800 6202

Nadere informatie

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum Laboratoriumgeneeskunde Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum laboratoriumgeneeskunde 1. Pre-analytische fase 2. Basisprincipes celtelling 3. Labobezoek OUTCOME EFFECT MEDISCHE

Nadere informatie

PAOKC LC-MS: The Matrix

PAOKC LC-MS: The Matrix PROGRAMMA Klinische Chemie en Laboratoriumgeneeskunde PAOKC LC-MS: The Matrix Dinsdag 17 november 2015 Burgers Zoo, Arnhem INTRODUCTIE Bij het opzetten en valideren van kwantitatieve massaspectrometrische

Nadere informatie

Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie MUMC+

Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie MUMC+ Geneesmiddel- en toxicologische bepalingen laboratorium Klinische Farmacie en Toxicologie Openingstijden laboratorium: werkdagen: 8.30 17.00 uur. Adres: Academisch Ziekenhuis Maastricht Postbus 5800 6202

Nadere informatie

Vigerende eisen aan farmaceutisch, bio-analytisch (TDM), klinisch en forensisch toxicologisch lab

Vigerende eisen aan farmaceutisch, bio-analytisch (TDM), klinisch en forensisch toxicologisch lab Vigerende eisen aan farmaceutisch, bio-analytisch (TDM), klinisch en forensisch toxicologisch lab Alleen met de juiste methoden, kennis, flexibiliteit, creativiteit en kwaliteit kan zo n n laboratorium

Nadere informatie

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek

TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek TDM van betalactam antibiotica op de IC: toekomstmuziek Jan J. De Waele MD PhD Surgical ICU Ghent University Hospital Ghent, Belgium. Jan.DeWaele@UGent.be @CriticCareDoc TDM OUTCOME Agenda Het concept

Nadere informatie

GB DE FR ES IT NL GR NO SE DK FI

GB DE FR ES IT NL GR NO SE DK FI 1114754. Ed. 628 April 2003 REF 1042184 : 24 Tests GB DE FR ES IT NL GR NO SE DK FI 3.... 6 7... 10 11... 14 15... 18 19... 22 23... 26 27... 30 31... 34 35... 38 39... 42 43... 46 AVAILABLE PRODUCTS REF

Nadere informatie

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische

Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische Nederlandse samenvatting Optimalisatie van de eerste klinische studies in bi ondere patie ntengroepen: op weg naar gebruik van semifysiologische farmacokinetische modellen Algemene inleiding Klinisch onderzoek

Nadere informatie

Ciclosporine A bepaling op de LC-MS/MS

Ciclosporine A bepaling op de LC-MS/MS Ciclosporine A bepaling op de LC-MS/MS Abdel Chahbouni en René Vos Laboratorium Klinische Farmacologie en Apotheek VU medisch centrum De Boelelaan 1117 a.chahbouni@vumc.nl Fig.1 Ciclosporine A Inleiding

Nadere informatie

Hoe laboresultaten communiceren? Laboratorium rapporten. o Outprints Traceerbaarheid?

Hoe laboresultaten communiceren? Laboratorium rapporten. o Outprints Traceerbaarheid? Communicatie.hoe het zeker niet moet Communicatie.hoe het ook niet moet COMMUNICATIE AANVRAGER en MEDISCH-TECHNISCHE DIENST Prof. dr. apr. Koen Poesen Laboratoriumgeneeskunde UZ Leuven Pentalfa 11 december

Nadere informatie

De waarde van de expert IGF-1 harmonisatie

De waarde van de expert IGF-1 harmonisatie De waarde van de expert IGF-1 harmonisatie Eef Lentjes Sectie Endocrinologie SKML Jun 2015 doel van laboratorium bepalingen Identificeren van verstoring in een patient en monitoren van behandelingen Goede

Nadere informatie

Instructie voor de uitvoering van de CRP sneltest met de Orion QuikRead Go

Instructie voor de uitvoering van de CRP sneltest met de Orion QuikRead Go Instructie voor de uitvoering van de CRP sneltest met de Orion QuikRead Go QuikRead go CRP sneltest Kwantitatieve CRP sneltest in volbloed Binnen enkele minuten uitslag Hulpmiddel bij de diagnostiek van

Nadere informatie

JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2013

JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2013 scope EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE

Nadere informatie

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster.

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster. Meten en Monitoren Weet wat je meet Inhoud presentatie Omegam Laboratoria Proces ontwikkelen analyse methoden De analyse /PFOA Prestatiekenmerken /PFOA bij Omegam De praktijk : Weet wat je meet Omegam

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/29755 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Moes, Dirk Jan Alie Roelof Title: Optimizing immunosuppression with mtor inhibitors

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3.1 Hoofdstuk 3.2

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3.1 Hoofdstuk 3.2 Samenvatting Samenvatting In Hoofdstuk 1 worden de achtergrond, opzet en doelstellingen van dit proefschrift beschreven. De analysetechniek hoge druk vloeistof chromatografie gekoppeld aan tandem massa

Nadere informatie

hoofdstuk één hoofdstuk twee

hoofdstuk één hoofdstuk twee Dit proefschrift beschrijft onderzoek naar hemolytische foetale bloedarmoede en foetale hydrops. Hemolytische foetale bloedarmoede ontstaat door afbraak van rode bloedcellen. Foetale hydrops betreft het

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 13-07-2015 tot 01-08-2018 Vervangt bijlage d.d.: 30-07-2014

Deze bijlage is geldig van: 13-07-2015 tot 01-08-2018 Vervangt bijlage d.d.: 30-07-2014 Wethouder Jansenlaan 90 3844 DG Harderwijk Nederland Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Flexibele scope 1 Medisch werkveld: Trombo-embolische ziekte Met inachtneming

Nadere informatie

Harmonisatie bij de geneesmiddelen analyse, zin of toch onzin?

Harmonisatie bij de geneesmiddelen analyse, zin of toch onzin? Harmonisatie bij de geneesmiddelen analyse, zin of toch onzin? D.J. Touw, N. Boone, KKGT Stichting Kwaliteitsbewaking Klinische Geneesmiddelanalyse en Toxicologie Sectie van de Stichting Kwaliteitsbewaking

Nadere informatie

Harm Janssens. Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse

Harm Janssens. Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse Harm Janssens Robotisering van manuele handelingen ten behoeve van DNA-analyse Argentina, Belgium, Brazil. Canada, France, India. Indonesia, Netherlands, Paraguay, Romania, Russia.Thailand, Tunisia,Turkey,

Nadere informatie

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Datum laatste aanpassing / Date du dernière adaption MET-FLVVT-096

Nadere informatie

Thyreoglobuline, een update. Onderwerpen die aan bod komen. Thyreoglobuline - Fysiologie

Thyreoglobuline, een update. Onderwerpen die aan bod komen. Thyreoglobuline - Fysiologie Thyreoglobuline, een update Yolanda de Rijke, PhD klinisch chemicus-endocrinoloog, Erasmus MC y.derijke@erasmusmc.nl Onderwerpen die aan bod komen (Patho)Fysiologie Toepassingsgebied thyreoglobuline Pitfalls:

Nadere informatie

Moderne Instrumentele Analyse

Moderne Instrumentele Analyse Moderne Instrumentele Analyse Niels Jonker Time of Flight Infrarood en Massa Spectrometrie 2 Time of flight Infrarood en Massa Spectrometrie 3 Time of flight Voordelen Nadelen Extreem Hoge Massa Range

Nadere informatie

JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2012

JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2012 scope EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE

Nadere informatie

Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT)

Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT) Nieuwsbrief Commissie Analyse en Toxicologie (CAT) Oktober 2010 Jaargang 4, nummer 2 RUBRIEK NIEUWS PUOZ Labdag 29 juni 2010 Op 29 juni heeft voor de tweede keer de PUOZ Labdag plaatsgevonden. De opkomst

Nadere informatie

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2014

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2014 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam

Pharmacotherapie. Introductie- COIG-cursus. Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam Pharmacotherapie Introductie- COIG-cursus Prof. Dr. T. van Gelder (Teun) Internist klinisch farmacoloog Erasmus MC Rotterdam vanaf 9.15 uur registratie en koffie/thee 10.00 10.15 uur opening en inleiding

Nadere informatie

HOGE RESOLUTIE MASSASPECTROMETRIE MET UPLC- QTOF. Erik Olyslager Lab apotheek Gelre ziekenhuizen LCMS gebruikersmiddag Do

HOGE RESOLUTIE MASSASPECTROMETRIE MET UPLC- QTOF. Erik Olyslager Lab apotheek Gelre ziekenhuizen LCMS gebruikersmiddag Do HOGE RESOLUTIE MASSASPECTROMETRIE MET UPLC- QTOF Erik Olyslager Lab apotheek Gelre ziekenhuizen LCMS gebruikersmiddag Do-20-11-2014 WAAROM HRMS IN GELRE Vraag om dopingcontroles uit te voeren bij kamelenraces.

Nadere informatie

Centrale Biobank UMC Utrecht. Fokke Terpstra

Centrale Biobank UMC Utrecht. Fokke Terpstra Centrale Biobank UMC Utrecht Fokke Terpstra Inleiding Parelsnoer Instituut Filosofie van biomaterialen Stappen in het proces Wat was het probleem? Afname materiaal t/m opslag Conclusies Parelsnoer Instituut

Nadere informatie

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2015

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2015 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

Renal function? Landelijke standaardisatie nierfunctiemeting is nodig

Renal function? Landelijke standaardisatie nierfunctiemeting is nodig Renal function? Landelijke standaardisatie nierfunctiemeting is nodig Renal function = glomerular filtration rate (GFR) = volume of plasmawater that is filtrated per unit of time Prof.dr Jack F.M. Wetzels

Nadere informatie

Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd. Flexibele scope 1

Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd. Flexibele scope 1 Deze bijlage is geldig : 26-05-2016 tot 01-06-2020 Vergt bijlage d.d.: N.v.t. Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Albinusdreef 2 2333 ZA Leiden Nederland Flexibele

Nadere informatie

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.

Conclusies. Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes. KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi. Lotos-Euros v1.7: validatierapport voor 10 en bias-correctie Martijn de Ruyter de Wildt en Henk Eskes KNMI, afdeling Chemie en Klimaat Telefoon +31-30-2206431 e-mail mruijterd@knmi.nl Conclusies Bias-correctie:

Nadere informatie

- Validatiedossier - Bepaling van de lipofiele groep toxinen in mosselen met gebruik van UPLC-MS/MS 1 INTRODUCTIE...1 2 MATRIX EFFECT...

- Validatiedossier - Bepaling van de lipofiele groep toxinen in mosselen met gebruik van UPLC-MS/MS 1 INTRODUCTIE...1 2 MATRIX EFFECT... 1 INTRODUCTIE...1 2 MATRIX EFFECT...1 3 LINEARITEIT...2 4 JUISTHEID EN HELHAARBARHEID...5 4.1 Juistheid... 5 4.2 Juistheid van meervoudige analyses van gecertificeerd referentiemateriaal (CRM)... 5 4.3

Nadere informatie

Medische hulpmiddelen. 5 e TRIP Weefselvigilantie Symposium. Vigilantie van biomaterialen, randgebieden en raakvlakken. Ed J.B.

Medische hulpmiddelen. 5 e TRIP Weefselvigilantie Symposium. Vigilantie van biomaterialen, randgebieden en raakvlakken. Ed J.B. Medische hulpmiddelen Vigilantie van biomaterialen, randgebieden en raakvlakken. Ed J.B. Jansen, MD, MBA 5 e TRIP Weefselvigilantie Symposium Inhoud 1.Medisch hulpmiddel? 2.Raakvlak? 3.... en dus? 3 medisch

Nadere informatie

Bepaling van de elektrische geleidbaarheid

Bepaling van de elektrische geleidbaarheid Bepaling van de elektrische geleidbaarheid april 2006 Pagina 1 van 8 WAC/III/A/004 INHOUD 1 TOEPASSINGSGEBIED... 3 2 DEFINITIES... 3 2.1 SPECIFIEKE GELEIDBAARHEID, ELEKTRISCHE GELEIDBAARHEID (γ)... 3 2.2

Nadere informatie

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2016

DEFINITIEF JAARRAPPORT POCT GLUCOSE 2016 EXPERTISE, DIENSTVERLENING EN KLANTENRELATIES KWALITEIT VAN MEDISCHE LABORATORIA COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN EXPERTEN EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE DEFINITIEF

Nadere informatie

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER GELEIDBAARHEID

ANORGANISCHE ANALYSEMETHODEN/WATER GELEIDBAARHEID 1 TOEPASSINGSGEBIED GELEIDBAARHEID Deze procedure beschrijft de bepaling van de elektrische geleidbaarheid in water (bijvoorbeeld grondwater, eluaten, ). De beschreven methode is bruikbaar voor alle types

Nadere informatie

MRD als prognostische merker in CLL

MRD als prognostische merker in CLL MRD als prognostische merker in CLL Jan Philippé 2011 Universitair Ziekenhuis Gent 1 Behandelingsstrategieën bij CLL Cramer & Hallek Nat Rev Clin Oncol 2010 2 2 Hoe kan men CLL opvolgen? Watch and wait

Nadere informatie

In dit nummer: ERS Amsterdam: voorproefje Bronkhorst Colloquium Longartsenweek

In dit nummer: ERS Amsterdam: voorproefje Bronkhorst Colloquium Longartsenweek Officieel orgaan van de NVALT Jaargang 22, nummer 2, juni 2011 In dit nummer: ERS Amsterdam: voorproefje Bronkhorst Colloquium Longartsenweek Polymorphisms in interstitial lung diseases: Friend or foe?

Nadere informatie

Conservering van monsters voor chemische voedingsanalyses

Conservering van monsters voor chemische voedingsanalyses www.eurofins.com Conservering van monsters voor chemische voedingsanalyses S. Meersseman Eurofins Analytico Food www.eurofins.com Conserveren monsters Food Overzicht Wat schrijven de normen voor De praktijk

Nadere informatie

THERAPEUTIC DRUG MONITORING

THERAPEUTIC DRUG MONITORING Mirtazapine Geldt voor: Monster materiaal: Afname tijdstip: Bewaar condities: Interpretatie: Volwassen patiënten met depressie Serum (stolbuis), plasma Dalspiegel -20ºC Therapeutische conc: Mirtazapine:

Nadere informatie

Haloperidol in serum m.b.v. Triple Quad LC-MS

Haloperidol in serum m.b.v. Triple Quad LC-MS Haloperidol in serum m.b.v. Triple Quad LC-MS Richard van Rossen / Henk Trumpie Apotheek Haagse Ziekenhuizen Email: r.vanrossen@ahz.nl Inleiding Sinds februari 2007 heeft het lab van de AHZ de beschikking

Nadere informatie

ROHS. TÜV Rheinland in Nederland. Your partner for success.

ROHS. TÜV Rheinland in Nederland. Your partner for success. ROHS TÜV Rheinland in Nederland Your partner for success www.tuv.com/nl ROHS Introductie Doel Wat is ROHS Analysemethoden (Pb) Voorbeelden Discussie en conclusies Introductie Jan Maat TUV Rheinland Projectleider

Nadere informatie

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde

LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde LDL-Cholesterol: Gemeten versus Berekende waarde DORIEN VAN DEN BOSSCHE ASO KLINISCHE BIOLOGIE AZ DELTA KLINISCH LABORATORIUM KLINISCHE CHEMIE PROMOTOR: DR. D. DE SMET Overzicht presentatie LDL-Cholesterol

Nadere informatie

Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren

Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren Geneesmiddelen en de lever de kunst van het doseren NECF 5 september 2013 Inhoud Modellen Invloed op farmacokinetiek ADME Meten = weten 2 Leverfunctie: the basics Eiwitproductie Opslag, synthese en afgifte

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Curriculum vitae List of publications

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Curriculum vitae List of publications Chapter 9 Nederlandse samenvatting Curriculum vitae List of publications Nederlandse samenvatting Bij orgaan transplantatie patiënten is een goede onderdrukking van de immunologische reactie tegen het

Nadere informatie

- Rapport 2- MBT analyse in urine van 37 personen. Waalwijk, 6 december 2016, Dr HMJ Goldschmidt, algemeen directeur DCT Versie 2.0.

- Rapport 2- MBT analyse in urine van 37 personen. Waalwijk, 6 december 2016, Dr HMJ Goldschmidt, algemeen directeur DCT Versie 2.0. - Rapport 2- MBT analyse in urine van 37 personen Waalwijk, 6 december 2016, Dr HMJ Goldschmidt, algemeen directeur DCT Versie 2.0. Op maandag 24 oktober 2016 werden 37 urine monsters ontvangen die semi-

Nadere informatie

Biotransformatie en toxiciteit van

Biotransformatie en toxiciteit van Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol 062 1 Biotransformatie en toxiciteit van paracetamol Inleiding Paracetamol is het farmacologisch actieve bestanddeel van een groot aantal vrij en op recept

Nadere informatie

Samenvatting In-lijn koppeling van monstervoorbewerking met chromatografie of massaspectrometrie voor hoge-doorvoer analyse van biologische monsters

Samenvatting In-lijn koppeling van monstervoorbewerking met chromatografie of massaspectrometrie voor hoge-doorvoer analyse van biologische monsters Samenvatting In-lijn koppeling van monstervoorbewerking met chromatografie of massaspectrometrie voor hoge-doorvoer analyse van biologische monsters Bioanalyse van geneesmiddelen, drugs en andere, gerelateerde

Nadere informatie

Samenvatting Samenvatting Bij patiënten die met antikanker geneesmiddelen worden behandeld wordt een grote interindividuele variabiliteit gezien in de antitumor werking en de bijwerkingen. Naast klinische

Nadere informatie

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD)

Handleiding. Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Handleiding Investigational Medicinal Product Dossier (IMPD) Inhoudsopgave Afkortingen... - 3 - Wat is het IMPD?... - 4 - Beslisschema inhoud IMPD... - 5 - Beschrijving inhoud IMPD... - 6 - Overzicht hoofdstukken

Nadere informatie

KKGT DRUGS OF ABUSE. DOA Ronde A

KKGT DRUGS OF ABUSE. DOA Ronde A DOA Ronde 2013.1 A Casus: Fictieve casus dus graag drugstest ook als dit normaal niet uw lab policy zou zijn: Patiënt heeft op de zwarte markt pillen gekocht om te kunnen slapen. Graag een screening en

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 185 Substance P and the Neurokinin 1 Receptor: from behavior to bioanalysis Affectieve stoornissen zoals angst en depressie zijn aandoeningen die een grote

Nadere informatie

Laboratoriummonitoring van directe orale anti-coagulantia. Dr Jan Emmerechts 11/03/17

Laboratoriummonitoring van directe orale anti-coagulantia. Dr Jan Emmerechts 11/03/17 Laboratoriummonitoring van directe orale anti-coagulantia Dr Jan Emmerechts 11/03/17 Inleiding Stolling en anticoagulantia TF FVII FIX FX FV FII (trombine) fibrinogeen fibrine Inleiding Stolling en anticoagulantia

Nadere informatie

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE POCT GLUCOSE

GLOBAAL RAPPORT EXTERNE KWALITEITSEVALUATIE VOOR ANALYSEN KLINISCHE BIOLOGIE POCT GLUCOSE WIV J. Wytsmanstraat, 14 B-1050 BRUSSEL ISSN 0788-8363 FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA

Nadere informatie

Sectie Kwaliteitsbewaking Klinische Geneesmiddelanalyse en Toxicologie. Beleidsplan 2010-2012

Sectie Kwaliteitsbewaking Klinische Geneesmiddelanalyse en Toxicologie. Beleidsplan 2010-2012 Sectie Kwaliteitsbewaking Klinische Geneesmiddelanalyse en Toxicologie Opgericht te Den Haag 12 april 1984 Beleidsplan 2010-2012 Missie De sectie Kwaliteitsbewaking Klinische Geneesmiddelanalyse en Toxicologie

Nadere informatie

Het externe kwaliteitscontrole programma voor Point-of-Care INR bepalingen van de Federatie van Nederlandse Trombosediensten in 2012

Het externe kwaliteitscontrole programma voor Point-of-Care INR bepalingen van de Federatie van Nederlandse Trombosediensten in 2012 Het externe kwaliteitscontrole programma voor Point-of-Care INR bepalingen van de Federatie van Nederlandse Trombosediensten in 2012 A.M.H.P. van den Besselaar, RELAC-laboratorium, Afdeling Trombose en

Nadere informatie

Meting van de blootstelling aan kwarts. Roger Grosjean FOD WASO Laboratorium

Meting van de blootstelling aan kwarts. Roger Grosjean FOD WASO Laboratorium Meting van de blootstelling aan kwarts Roger Grosjean FOD WASO Laboratorium Grenswaarden in België Bindend: het blootstellen van werknemers aan concentraties boven de grenswaarde is een inbreuk op de bepalingen

Nadere informatie

KLINISCHE CHEMIE. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie /H.v.I./Versie1. referentie waarden.

KLINISCHE CHEMIE. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie /H.v.I./Versie1. referentie waarden. REFER002 Referentiewaarde Overzicht intern Klinische Chemie KLINISCHE CHEMIE 03012012/H.v.I./Versie1 waarden bronvermelding natrium mmol/l 135-145 NVKC consensus kalium (plasma!) mmol/l 3.5-4.8 Diagnostisch

Nadere informatie

Pharmacogenetic testing: why and when?

Pharmacogenetic testing: why and when? Pharmacogenetic testing: why and when? Teun van Gelder Afdelingen Interne Geneeskunde en Apotheek Erasmus Medisch Centrum, Rotterdam Klinische Farmacologie Pharmacotherapy in special populations Children,

Nadere informatie

What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers

What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers What s New Klinische Chemie Bewogen biomarkers Nascholing Jordanie Rick Brouwer Klinische chemie Meting van endogene biomarkers in lichaamsvloeistoffen routine chemie, hematologie, endocrinologie, immunologie,

Nadere informatie

Speed F-Corona TM. www.speedrange.nl. Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac.

Speed F-Corona TM. www.speedrange.nl. Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac. Speed F-Corona TM www.speedrange.nl Virbac Nederland B.V., Postbus 313, 3770 AH Barneveld Tel. 0342 427 127 E-mail: info@virbac.nl ALLEEN VOOR IN VITRO GEBRUIK NEDERLANDS KLINISCHE TOEPASSING Katten die

Nadere informatie

B-4.4-c. Richtlijnen voor Urine-analyses op Druggebruik 14-09-2004 01 14-09-2007. Apotheek Gelre ziekenhuizen Pagina: 1 van 5

B-4.4-c. Richtlijnen voor Urine-analyses op Druggebruik 14-09-2004 01 14-09-2007. Apotheek Gelre ziekenhuizen Pagina: 1 van 5 Apotheek Gelre ziekenhuizen Pagina: 1 van 5 Chain of Custody Het is belangrijk dat de gecontroleerde Cliënt is verzekerd van een juiste gang van zaken tijdens een drugscontrole. Deze gang van zaken wordt

Nadere informatie

De accreditatie werd uitgereikt aan/ L'accréditation est délivrée à/ The accreditation is granted to/ Die akkreditierung wurde erteilt für:

De accreditatie werd uitgereikt aan/ L'accréditation est délivrée à/ The accreditation is granted to/ Die akkreditierung wurde erteilt für: Bijlage bij accreditatie-certificaat Annexe au certificat d'accréditation Annex to the accreditation certificate Beilage zur Akkreditatierungszertifikat 482-TEST NBN EN ISO/IEC 17025:2005 Versie/Version/Fassung

Nadere informatie

TNO Runalyser; real time monitoring van looptechniek. John Willems

TNO Runalyser; real time monitoring van looptechniek. John Willems TNO Runalyser; real time monitoring van looptechniek John Willems Inhoud Korte intro TNO Wat is runalyser? Waarom runalyser? Voorbeeld data runalyser Onderzoek naar running economy Toekomst 2 TNO personal

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Het ontwikkelen van een nieuw geneesmiddel is een langdurig en kostbaar proces. Een belangrijke reden voor het stoppen van de ontwikkeling van een kandidaat-geneesmiddel is het

Nadere informatie

Van STIP chromatografie naar SPE extractie is een kleine stap...

Van STIP chromatografie naar SPE extractie is een kleine stap... Van STIP chromatografie naar SPE extractie is een kleine stap... Als het verhaal in het vorige extract begrepen is dan klinkt de titel van dit hoofdstuk niet zo vreemd. Uitgelegd is dat de zure/neutrale

Nadere informatie

De oudere patiënt met comorbiditeit

De oudere patiënt met comorbiditeit De oudere patiënt met comorbiditeit Dr. Arend Mosterd cardioloog Meander Medisch Centrum, Amersfoort Dr. Irène Oudejans klinisch geriater Elkerliek ziekenhuis, Helmond Hartfalen Prevalentie 85 plussers

Nadere informatie

EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010. Land:

EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010. Land: EUROPEAN UNION SCIENCE OLYMPIAD ANTWOORDENBUNDEL TEST 1 13 APRIL 13, 2010 Land: Team: Namen en handtekeningen 1 OPDRACHT 1 Relatieve vochtigheid van de lucht 1.1: Het dauwpunt is (noteer ook de eenheid)

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35807 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35807 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35807 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Wit, Djoeke de Title: Dose optimization of oral targeted therapies in oncology

Nadere informatie

Willy van Heumenprijs voor digitaal proefdier

Willy van Heumenprijs voor digitaal proefdier Willy van Heumenprijs voor digitaal proefdier Dr. ir. Jochem Louisse Assistant professor Division of Toxicology, Wageningen University, jochem.louisse@wur.nl De Willy van Heumenprijs is een prijs die eens

Nadere informatie

Genomineerde FPZ-prijs 2010, projectbeschrijving bloedspotmethode, Apotheek Haagse Ziekenhuizen

Genomineerde FPZ-prijs 2010, projectbeschrijving bloedspotmethode, Apotheek Haagse Ziekenhuizen Genomineerde FPZ-prijs 2010, projectbeschrijving bloedspotmethode, Apotheek Haagse Inleiding Patiënten met cystic fibrosis (CF) worden frequent behandeld met intraveneuze antibiotica zoals ceftazidime

Nadere informatie

Bloedcontroles. Bloed afnemen

Bloedcontroles. Bloed afnemen Bloedcontroles Bloed afnemen Hoe vaak is bloedafname nodig? Hoe wordt bloed afgenomen? Problemen voorkomen Succestips Kinderen betrekken bij hun bloedtest Waar worden de bloedspotkaarten naartoe gestuurd?

Nadere informatie

Lab Genetische Endocriene en Metabole Ziekten. Opwerken buis bloed / isolatie granulocyten

Lab Genetische Endocriene en Metabole Ziekten. Opwerken buis bloed / isolatie granulocyten Lab Genetische Endocriene en Metabole Ziekten (Klein beetje) biochemie Opwerken buis bloed / isolatie granulocyten Meting cystine (eigenlijk: cysteine) Hoe kunnen we elkaar vinden Vragen Gespecialiseerd

Nadere informatie

Vitaminen. Definitie. Classificatie en functie

Vitaminen. Definitie. Classificatie en functie Vitaminen Definitie Vitaminen zijn essentiële organische voedingsstoffen, die in tegenstelling tot andere voedingsstoffen (koolhydraten, vetten, eiwitten) geen energie of bouwstoffen leveren, maar die

Nadere informatie

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC)

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-005 I-MET-FLVVT-005 BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Versie 04 Datum van toepassing 2014-01-27

Nadere informatie

Bedrijfsinterne richtlijn. Fenneke Linker. Arbeidshygiëne & Toxicologie

Bedrijfsinterne richtlijn. Fenneke Linker. Arbeidshygiëne & Toxicologie 0 Bedrijfsinterne richtlijn Risk Assessment Working with Nanomaterials Fenneke Linker Arbeidshygiëne & Toxicologie ARBOdienst DSM Kennis mbt veilig werken met nanomaterialen 1 Gezondheidsraad rapport (2006)

Nadere informatie

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin

Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak. Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending nieuwe stijl - een integraal aanpak Sectie bacteriologie/mycologie dr. Tanja Schülin Rondzending bacteriologie Kweek algemeen 5x Sputum Feces Wond Difterie/Gonorrhoe Legionella/Bordetella Resistentie

Nadere informatie

Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers

Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers Klinische Farmacologie en Apotheek VUmc Stichting Epilepsie Instellingen Nederland (SEIN) Klinisch Farmacologische en Toxicologische bepalingen voor externe aanvragers In de onderstaande tabel staan de

Nadere informatie

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie.

dat lage maximum concentraties (piekspiegels) van pyrazinamide, rifampicine en isoniazide leidden tot resistentie-ontwikkeling van de bacterie. S AMENVATTING 128 Samenvatting Tuberculose (TB of TBC) is een ernstige infectieziekte veroorzaakt door de bacterie Mycobacterium tuberculosis. Wereldwijd ontwikkelen jaarlijks 9 miljoen mensen TB en overlijden

Nadere informatie

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling

Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Chemisch toxicologische eigenschappen van acrylonitril en medische aspecten van een blootstelling Prof. Dr. Benoit Nemery KU Leuven Prof. Dr. Christophe Stove UGent Acrylonitril: chemische eigenschappen

Nadere informatie

Meting ter plaatse van temperatuur, ph, elektrische geleidbaarheid, opgeloste zuurstof, vrije chloor en gebonden chloor

Meting ter plaatse van temperatuur, ph, elektrische geleidbaarheid, opgeloste zuurstof, vrije chloor en gebonden chloor Compendium voor de monsterneming, meting en analyse van water Meting ter plaatse van temperatuur, ph, elektrische geleidbaarheid, opgeloste zuurstof, vrije chloor en gebonden chloor Versie november 2013

Nadere informatie

Standaardisatie kinkhoestserologie. We weten hoe het moet Nu nog doen

Standaardisatie kinkhoestserologie. We weten hoe het moet Nu nog doen Standaardisatie kinkhoestserologie We weten hoe het moet Nu nog doen Indeling praatje State of the art Welke antigenen en welke isotypen zijn geschikt voor diagnostiek? Wat weten we over de antistofrespons?

Nadere informatie

ISO normering van moleculaire laboratoria

ISO normering van moleculaire laboratoria ISO normering van moleculaire laboratoria SPECIALE AANDACHTSPUNTEN BIJ PREDICTIEVE TESTEN? ELKE BOONE, MOLECULAIR BIOLOOG ISO 15189: niet populair! Patient Centraal! Keuze Analysemethode Validatie Analysemethode

Nadere informatie

Analyse van Straat Drugs

Analyse van Straat Drugs Analyse van Straat Drugs DIMS Drugs Informatie en Monitoring Systeem John Mommers DSM Resolve / TMFI 22-04-2010 LABanalyse 2010 IHUD PRESETATIE Informatie over DIMS (rganisatie, type monsters) Analyse

Nadere informatie

BEPALING VAN DOXYCYCLINE, TETRACYCLINE, OXYTETRACYCLINE EN CHLOORTETRACYCLINE IN

BEPALING VAN DOXYCYCLINE, TETRACYCLINE, OXYTETRACYCLINE EN CHLOORTETRACYCLINE IN Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-091 I-MET-FLVVT-091 BEPALING VAN DOXYCYCLINE, TETRACYCLINE, OXYTETRACYCLINE EN CHLOORTETRACYCLINE IN DIERENVOEDERS

Nadere informatie

Geachte mevrouw / heer, Wederom een uitgave van ons huisorgaan. P.S. Heeft U onze nieuwe website al gezien, www.instruchemie.nl?

Geachte mevrouw / heer, Wederom een uitgave van ons huisorgaan. P.S. Heeft U onze nieuwe website al gezien, www.instruchemie.nl? Jaargang 4, Nummer 7 Zomer 2012 Inhoudsopgave Pagina 1 Voorwoord en PAOKC Driebergen Pagina 2, 3 Vitamin B1 & B6 HPLC - Eén mobiele fase - Isocratisch, fluorescentie - Retentietijden: Vit. B6 ca. 3 min

Nadere informatie

Geschikt voor grote monsteraantallen

Geschikt voor grote monsteraantallen ELISA (mg eiwit/kg) immunologische test PCR Flowcytometrische methoden (niet het eiwit zelf maar het DNA wordt gedetecteerd, moleculairbiologische test), DNA kwantitatieve analytische methode Specifieke

Nadere informatie

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK)

Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) Algemene kennis over farmacokinetiek (PK) C max, klaring, Vd, halfwaardetijd, AUC, biologische beschikbaarheid, proteinebinding Watis ditjargon? Is dit belangrijk voor mij? 2-1 Algemene kennis over farmacokinetiek

Nadere informatie

Serologische testen en interpretatie van testresultaten

Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen en interpretatie van testresultaten Serologische testen Serologie is de leer van de stoffen die zich bevinden in het bloedserum. Bloedserum is het vocht dat verkregen is nadat bloed

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Dr. H. Hensgens, klinisch chemicus. Telnr. 020 755 7211 Dr. M. Levitus/Dr. E. van Mirre, klinisch chemicie. Telnr. 020 755 7213 Nieuwe referentiewaarden voor de

Nadere informatie

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door?

FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Kennisplatform 4-4-2013 FFP bewaarprocedure Zet de dooi door? Yvonne Henskens Klinisch chemicus Hemostase en Transfusie Centraal diagnostisch laboratorium A Yvonne Henskens Kennisplatform

Nadere informatie

Analyse van de chemische waterkwaliteit. Annemieke Kolkman Chemische Waterkwaliteit en Gezondheid KWR Watercycle Research Institute

Analyse van de chemische waterkwaliteit. Annemieke Kolkman Chemische Waterkwaliteit en Gezondheid KWR Watercycle Research Institute Analyse van de chemische waterkwaliteit Annemieke Kolkman Chemische Waterkwaliteit en Gezondheid KWR Watercycle Research Institute Chemische (drink)water kwaliteit Chemische analyse van water Organische

Nadere informatie

Eindexamen scheikunde havo 2000-II

Eindexamen scheikunde havo 2000-II Eindexamen scheikunde havo -II 4 Antwoordmodel Lood Een juiste afleiding leidt tot de uitkomst (neutronen). berekening van het aantal neutronen in een U-38 atoom en berekening van het aantal neutronen

Nadere informatie

Locaties waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd. Flexibele scope 1

Locaties waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd. Flexibele scope 1 Locaties waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Locatie Afkorting Hoofdlocatie President Kennedylaan 1 4002 WP Tiel Elisabethdreef 4 4104 KL Culemborg Dodewaardlaan 15 4006 EA Tiel BAC

Nadere informatie

Rode pulp macrofagen in de milt; APK voor rode bloedcellen. Robin van Bruggen Dept. Blood Cell Research Sanquin Research

Rode pulp macrofagen in de milt; APK voor rode bloedcellen. Robin van Bruggen Dept. Blood Cell Research Sanquin Research Rode pulp macrofagen in de milt; APK voor rode bloedcellen. Robin van Bruggen Dept. Blood Cell Research Sanquin Research Introductie Waarom bestuderen we de interactie tussen rode bloedcellen (RBC) en

Nadere informatie

Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium. Patiënteninformatie. Bloedafname. Slingeland Ziekenhuis

Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium. Patiënteninformatie. Bloedafname. Slingeland Ziekenhuis Klinisch Chemisch en Hematologisch Laboratorium Bloedafname i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U bent doorverwezen voor bloedonderzoek. In deze folder kunt u lezen wat u bij bloedafname

Nadere informatie