Progress for children Samenvatting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Progress for children 2015. Samenvatting"

Transcriptie

1 Progress for children 2015 Samenvatting

2 Voorwoord Lessen trekken uit de Millenniumdoelstellingen voor Ontwikkeling [We hebben] een plicht jegens alle mensen ter wereld en vooral jegens de kwetsbaarsten, in het bijzonder de kinderen, aan wie de toekomst toebehoort. Millenniumverklaring van de Verenigde Naties Met deze woorden, die de regeringen van de hele wereld uitspraken bij het prille begin van het nieuwe millennium, besloot de wereldwijde gemeenschap werk te maken van verregaande veranderingen voor miljoenen mensen, om te bouwen aan een wereld met meer vrede, welvaart en rechtvaardigheid voor de kinderen die haar zullen erven en voor alle volgende generaties. Sinds 2000 zijn de Millenniumdoelstellingen voor Ontwikkeling (MDG s) de stuwende kracht geweest achter de enorme vooruitgang die voor kinderen werd gerealiseerd. Op die manier hebben we bewezen hoeveel we kunnen bereiken als we wereldwijd de krachten bundelen om aan concrete, gemeenschappelijke doelstellingen te werken. Heel wat van deze vooruitgang wordt in dit rapport toegelicht. Maar het gaat hier om meer dan statistieken. Elk kind dat van ziekte of ondervoeding wordt gered, elke baby die tegen hiv wordt beschermd, elk meisje dat naar school kan, elke gemeenschap die toegang krijgt tot een veiligere waterbron, elk gezin dat aan de verpletterende armoede kan ontsnappen, is een overwinning! Maar hoe blij we ook zijn met al deze successen, we kunnen en mogen niet naast de mislukkingen kijken. Ondanks alle vooruitgang die we boekten, zijn we ook echt tekortgeschoten ten aanzien van miljoenen kinderen: de meest kwetsbare kinderen voor wie we ons het hardst zouden moeten inspannen. Ook al werd op een aantal domeinen de kloof wat minder groot, op andere domeinen bleef de ongelijkheid bestaan of werd ze nog groter, zelfs in de landen waarvan de nationale cijfers op vooruitgang wijzen. Wat kunnen we hieruit leren? Het probleem is niet wat u misschien denkt: dat we te ambitieus waren of te hoog hebben gemikt, en zo natuurlijk niet ieder kind bereikten dat we dachten te kunnen bereiken. Het probleem is niet dat we te ambitieus geweest zijn, maar veeleer dat we niet ambitieus genoeg waren. Door brede wereldwijde doelstellingen voorop te stellen, moedigden de MDG s landen onbedoeld aan om de vooruitgang te meten met behulp van nationale gemiddelden. In hun haast om vorderingen te maken, focusten vele landen daarom op de makkelijkst te bereiken kinderen en gemeenschappen, en niet op de kinderen en gemeenschappen die in de grootste nood verkeerden. Hierdoor werd de nationale vooruitgang mogelijk vertraagd. Er schortte dus wat aan onze strategie. Pogingen om tot de moeilijkst te bereiken groepen door te dringen, werden ooit onrealistisch genoemd, maar nu weten we dat investeren in de meest achtergestelde kinderen eigenlijk een stuk rendabeler kan zijn, zoals we al uiteenzetten in de studie uit 2010: Narrowing the Gaps to Meet the Goals. In de vijf jaar die sedertdien verstreken zijn, zijn er steeds meer elementen aan het licht gekomen die aantonen dat een gelijkheidsbenadering gegevens uitsplitsen, programma s op de meest 2

3 achtergestelden richten en de barrières overwinnen die hen de toegang tot essentiële dienstverlening beletten de vooruitgang kan versnellen. Het ontbrak ons ook aan een voldoende brede kijk. De gegevens uit het rapport tonen aan dat rechtvaardige vooruitgang meer dan mogelijk is. De praktijk wijst uit dat het kan. Programma s die op gelijkheid focussen, kunnen een enorm verschil maken voor de levens van miljoenen kinderen. We kunnen op tal van domeinen de kloof verkleinen tussen de groep die in haast elk opzicht hulpbehoevend is en de groep die op praktisch geen enkel domein hulp nodig heeft. Waarom is dit belangrijk? Omdat de ongelijkheid van vandaag de basis legt voor de achterstelling van morgen. De aanhoudende kansongelijkheid tussen arme en rijke gezinnen, stads- en plattelandsgemeenschappen, jongens en meisjes, meerderheids- en minderheidsgroepen bestendigt de vicieuze intergenerationele cirkel van ontbering en achterstelling en verscherpt de tegenstellingen binnen de samenleving waar niemand beter van wordt. Op het ogenblik waarop we dit rapport publiceren, denkt de wereldwijde gemeenschap in toenemende mate na over de sociale, economische, politieke en menselijke kostprijs van ongelijkheid. De media overstelpen ons met berichten hierover. Over het verschil in levensverwachting voor kinderen die op amper enkele straten van elkaar worden geboren in eenzelfde stad die door economische, etnische en sociale ongelijkheid wordt verscheurd. Over torenhoge werkloosheid. Over bendegeweld van jongeren aan wie de toegang tot kwaliteitsonderwijs of de mogelijkheid om te participeren in de maatschappij wordt ontzegd. Vaak gaat het om toestanden die zich in rijke landen voordoen. Ongelijkheid is een ziekte waarvan de symptomen in bijna elke samenleving terug te vinden zijn. Zij laat zich afmeten aan het aantal vergooide levens en gemiste kansen, en komt tot uiting in een lagere productiviteit, tragere groei en sociale wrevel. Maar zoals de economist Joseph Stiglitz recent schreef, is ongelijkheid niet onvermijdelijk. Het is een ziekte die kan worden genezen, zij het alleen als we de voornaamste oorzaak aanpakken: de kansongelijkheid die de toekomst van kinderen vanaf hun eerste levensdagen hypothekeert. Elk kind verdient een eerlijke kans in het leven. Onze toekomst hangt hiervan af. Wanneer de wereldwijde gemeenschap zich achter de Doelstellingen voor Duurzame Ontwikkeling schaart, moet onze aandacht eerst en vooral uitgaan naar de kinderen die uit de boot zijn gevallen bij het nastreven van de MDG s. Dat betekent dat onze gegevensvergaring een stuk beter moet. We hebben gegevens nodig om na te gaan wie de meest kwetsbare en uitgesloten kinderen zijn en waar zij zich bevinden. Dit betekent dat we de barrières uit de weg moeten ruimen die hen hinderen, inclusief door de lokale gezondheidszorg- en onderwijssystemen te versterken en de sociale bescherming te verbeteren. Het betekent dat we werk moeten maken van programma s, diensten en investeringen die rechtstreeks op de behoeften van de meest achtergestelden afgestemd zijn. Het betekent ook dat we onze vooruitgang ten aanzien van de wereldwijde ontwikkelingsdoelstellingen niet alleen moeten afmeten aan statistische gemiddelden, maar ook aan de mate waarin deze vooruitgang de meest achtergestelde kinderen ten goede komt. 3

4 Ontwikkeling kan slechts echt duurzaam zijn wanneer zij ook billijk is en elk kind probeert te bereiken. Kinderen die gelijke kansen hebben, zullen op hun beurt namelijk ook grotere kansen creëren voor hun eigen kinderen en de volgende generaties. Dit mag niet worden gezien als een mogelijke optie. Er staat enorm veel op het spel en de noden zijn verschrikkelijk groot, vooral nu de bevolking snel aangroeit op de plaatsen waar kinderen al het meest achtergesteld zijn. Daarbij komen nog de gevolgen van de klimaatverandering die zich sterker laten voelen en het toenemende aantal conflicten, rampen en andere humanitaire crisissituaties die jaarlijks miljoenen kinderen treffen. Innovatie, nieuwe technologieën, betere gegevens over de levens en behoeften van de meest achtergestelde kinderen en efficiëntere samenwerkingsvormen vergroten onze mogelijkheden om de meest kwetsbaren te bereiken en hen te helpen om tot ons door te dringen en hun stem te laten horen bij hun regeringen. We kunnen nu lessen trekken uit de MDG s om de vicieuze intergenerationele cirkel van achterstelling te doorbreken en een positieve spiraal van kansen en echt duurzame ontwikkeling op gang te brengen. Het ogenblik is aangebroken om die kans te grijpen. De toekomstige generaties zullen ons terecht verantwoordelijk stellen als we deze opdracht niet tot een goed einde brengen. 4

5 Inleiding Een kind dat in 2015 geboren wordt, heeft een veel grotere kans om te overleven en op te groeien dan het geval was toen de wereldwijde gemeenschap zich in 2000 engageerde voor de Millenniumdoelstellingen voor Ontwikkeling (MDG s). Uit de gegevens blijkt dat er heel wat vooruitgang is geboekt op uiteenlopende domeinen zoals de overleving van kinderen, voeding, moeder-kindtransmissie van hiv, toegang tot basisonderwijs, enz. De resultaten zijn indrukwekkend, maar ze vertellen slechts één deel van het verhaal. Dit rapport toont aan dat er ook vooruitgang werd geboekt voor de meest kwetsbare groepen, wat bewijst dat een eerlijkere wereld een haalbare kaart is. Maar ondanks alle vooruitgang zijn miljoenen van de meest hulpbehoevende kinderen in de kou blijven staan. Het gaat om de meest gemarginaliseerde en kwetsbare kinderen van wie de toekomst moest worden veiliggesteld door de MDG s. De kinderen uit de armste gezinnen maken bijvoorbeeld 30% minder kans om ter wereld te komen met de hulp van een geschoolde zorgverlener, terwijl ze tweemaal zoveel kans hebben om vóór hun vijfde verjaardag te overlijden dan de kinderen uit de rijkste gezinnen. Het is ook veel minder waarschijnlijk dat ze de minimale studienormen halen. Indien we deze kinderen aan hun lot overlaten, dan heeft dit niet alleen ernstige gevolgen voor hun levens maar op lange termijn ook voor de sterkte en stabiliteit van de landen waarin ze wonen. De wereld kan ervoor zorgen dat de kansongelijkheid tussen kinderen op één generatie sterk wordt teruggedrongen, als zij de onderliggende oorzaken van de ongelijkheid aanpakt. Dit betekent dat we moeten investeren in programma s en beleidsstrategieën die op gelijkheid focussen en vertrekken van degelijke cijfers waarmee de kinderen die nu uit de boot vallen, kunnen worden geïdentificeerd. Dit betekent dat we moeten inzetten op innovatiever denkwerk, betere manieren om gemeenschappen bij dit werk te betrekken en sterkere gezondheidszorg-, onderwijs- en beschermingssystemen. Nu we lessen kunnen trekken uit de successen en mislukkingen van de voorbije 15 jaar en onze koers aan het uitzetten zijn om de Doelstellingen voor Duurzame Ontwikkeling tot een goed einde te brengen, staan we voor een keuze: focussen op de moeilijkst te bereiken kinderen of hen nog een keer in de kou laten staan. Nu de juiste keuze maken, is het beste wat we kunnen doen om de toekomstige generaties een duurzame toekomst te bezorgen. Een eerlijke start in het leven Nog vóór een baby een eerste keer zijn longetjes vol lucht zuigt, liggen zijn kansen in het leven al vast door omstandigheden waar hij geen vat op heeft, zoals zijn geslacht, zijn geboorteplaats of de sociaaleconomische situatie van zijn ouders. Een slechte start in het leven kan onuitwisbare sporen nalaten bij een kind. Deze start bepaalt of een kind overleeft dan wel aan een kinderziekte overlijdt, of het al dan niet krijgt wat het nodig heeft om zich mentaal en fysiek goed te ontwikkelen, en of het al dan niet beschermd wordt tegen risico s. Al deze dingen hebben op lange termijn belangrijke gevolgen voor de sterkte van de samenleving waarin het opgroeit. 5

6 De MDG s bevatten streefdoelen waaraan de geboekte vooruitgang voor kinderen kan worden afgemeten en waarvoor de wereldwijde gemeenschap verantwoordelijkheid draagt. Dankzij bijna 15 jaar van gezamenlijke inspanningen konden enorme stappen voorwaarts worden gezet om miljoenen kinderen een betere start in het leven te bezorgen. Zoals uit dit rapport blijkt, heeft een kind dat vandaag wordt geboren heel wat voor op de kinderen van een generatie geleden. Het maakt veel meer kans om zijn vijfde verjaardag te halen, loopt een minder groot risico om het slachtoffer te worden van stunting, en maakt meer kans om naar school te gaan. Onderwijs verkleint dan weer het risico dat meisjes het slachtoffer worden van kindhuwelijken en al zeer jong zelf moeder worden, terwijl hun kinderen op hun beurt meer kans maken om gezond te zijn en onderwijs te genieten 1. Hoewel de ongelijkheid op vele punten nog steeds groot is, werd heel wat vooruitgang geboekt voor de kwetsbare groepen. De kindersterfte nam in absolute cijfers sterker af bij arme gezinnen dan bij rijke gezinnen. De verschillen tussen kinderen in de stad en die op het platteland zijn kleiner geworden op het vlak van stunting, malariapreventie en toegang tot betere sanitaire voorzieningen. Ook volgen nu in vier regio s evenveel jongens als meisjes basisonderwijs, terwijl in elke regio nu meer kinderen zowel van de rijkste als van de armste gezinnen naar school gaan. Uit de gegevens blijkt echter ook overduidelijk dat miljoenen van de meest kwetsbare kinderen ter wereld, uit de boot gevallen zijn. Vele metingen van uiteenlopende factoren als prenatale zorg, onderwijs voor de allerkleinsten en kindhuwelijken tonen dat de kloof tussen de bevoordeelde en de achtergestelde groepen nog steeds erg breed is. In Afrika en Zuid-Azië, de twee regio s waar de helft van alle kinderen ter wereld wonen, treffen de nog bestaande problemen de allerarmste en meest achtergestelde kinderen en gemeenschappen onevenredig hard. Hoewel deze ongelijkheden in alle regio s nog steeds bestaan, dreigen de demografische veranderingen die in Afrika en Zuid-Azië al op gang zijn gekomen, het aantal achtergestelde kinderen nog te doen toenemen 2. Indien de meest achtergestelde jonge kinderen geen gelijke basiskansen krijgen, kunnen ze nog verder achterop geraken en kunnen de bestaande kloven nog breder worden. Initiële ongelijkheden kunnen, wanneer kinderen opgroeien, leiden tot slechtere gezondheidsresultaten, slechtere leerresultaten en lagere tewerkstellingscijfers 3. Uiteindelijk wegen deze ongelijke resultaten op de algemene economische groei en welvaart 4. Investeren in het scheppen van eerlijke kansen voor elk kind, is investeren in de strijd tegen ongelijkheid waardoor het potentieel wordt gecreëerd waarvan zowel kinderen als samenlevingen onmiddellijk en op lange termijn de vruchten plukken. Deze elfde editie van Progress for Children bevat gegevens waaruit blijkt dat deze visie terrein wint. Wereldwijde verwezenlijkingen, maar niet voor elk kind De MDG s gaven de landen een streefdoel om naartoe te werken, met de cijfers van 1990 als uitgangspunt waaraan de resultaten zouden worden afgemeten. In heel wat gevallen verborgen de wereldwijde cijfergemiddelden echter verschillen op regionaal, nationaal en subnationaal niveau. Ondanks de resultaten die tijdens de MDG-periode werden geboekt, 1 Education for All Global Monitoring Report 2013/4, Teaching and Learning: Achieving quality for all: Gender Summary

7 vielen door deze aanpak miljoenen van de meest achtergestelde kinderen uit de boot. Dit was deels te wijten aan een gebrekkige coördinatie van de inspanningen om de resultaten uit te splitsen per groep, waardoor ongelijkheden onopgemerkt blijven. Indien we de gegevens van 1990 naar 2015 projecteren, zien we bijvoorbeeld het volgende: Kinderen uit het armste quintiel maken tweemaal zoveel kans om vóór hun vijfde verjaardag te overlijden als kinderen uit de rijkste gezinnen; In alle regio s maken kinderen uit de armste gezinnen veel minder kans om de minimale studienormen te halen dan de kinderen uit de rijkste gezinnen; In de meeste landen van Sub-Saharaans Afrika blijven de meisjes uit de armste gezinnen het sterkst achtergesteld op het vlak van onderwijsparticipatie; Tienermeisjes worden onevenredig vaak getroffen door hiv en waren in 2013 goed voor bijna twee derde van alle nieuwe hiv-infecties bij adolescenten 5 ; De ongelijkheid op het vlak van moeder- en kindgezondheid is groot en blijft voortbestaan. Vrouwen uit het rijkste quintiel maken bijna driemaal zoveel kans als vrouwen uit het armste quintiel om tijdens een bevalling door een geschoolde zorgverlener te worden bijgestaan. Deze ongelijkheid is in de voorbije vijftien jaar niet gewijzigd; Tijdens de voorbije twee decennia is de kloof tussen het totale aantal kindhuwelijken in het rijkste quintiel en het armste quintiel enorm verbreed. 5 UNICEF analysis of UNAIDS 2001 and 2013 HIV and AIDS estimates 7

8 8

9 Gegevens voor elk kind De vooruitgang met betrekking tot de realisatie van de MDG s danken we in de eerste plaats aan politieke wil en het streven van gemeenschappen om hun eigen levens te verbeteren. Het succes is echter ook in belangrijke mate toe te schrijven aan de geloofwaardigheid, de beschikbaarheid en de reikwijdte van de gegevens die sinds 1990 exponentieel verbeterd zijn. Heel wat van de recente vooruitgang op het vlak van gegevens voor kinderen werd tijdens de twee voorbije decennia ondersteund door de snelle expansie en innovatie van programma s voor internationale gezinsstudies, zoals het Multiple Indicator Cluster Surveyonderzoek waaraan UNICEF zijn steun verleent. Dergelijke onderzoeksprogramma s zijn van cruciaal belang om aandachtspunten voor de gelijkheidsagenda te identificeren en op te sporen via het uitsplitsen van informatie volgens rijkdom, geografische zone, geslacht, etnische achtergrond, taal, religie, leeftijd en andere factoren die parameters van achterstelling aan het licht kunnen brengen. Gezinsstudies hebben inzichten opgeleverd en niet alleen uitgesplitste gegevens die onze kennis over het leven en de houding van adolescenten sterk hebben uitgebreid en waarmee we betere programma s konden uitwerken rond genderproblemen (zoals vrouwelijke genitale verminking/besnijdenis). De ongeziene toename van de hoeveelheid beschikbare gegevens sinds 1990 zorgde voor een betere rapportering en monitoring van de beleidsstrategieën en programma s, waardoor ze konden worden toegespitst op groepen die eerder niet werden bereikt. Bovendien vormen deze gegevens ook bewijsmateriaal waarnaar het maatschappelijk middenveld kan verwijzen wanneer het opkomt voor kinderen en waarop burgers zich kunnen beroepen om hun regeringen ter verantwoording te roepen. Ondanks de opmerkelijke kwalitatieve en kwantitatieve vooruitgang qua beschikbare gegevens en de wijze waarop ze worden geanalyseerd, blijven er nog steeds enkele kritieke lacunes bestaan in onze kennis over de meest hulpbehoevende kinderen en onze mogelijkheden om te meten in hoeverre we hen bereiken. Om deze kinderen een stem te geven, moeten we samen investeren in de verbetering van de gegevensvergaringsmethoden en systemen, zodat we de kinderen kunnen laten meetellen die tot nu toe over het hoofd werden gezien. De impact van een veranderende wereld op de meest achtergestelde kinderen Gegevens kunnen aantonen in welke mate gelijke kansen in het leven worden ontzegd aan de meest achtergestelde en gemarginaliseerde kinderen. Gegevens kunnen ook de trends en de problemen aangeven die mee vorm geven aan de wereld waarin kinderen leven en in de toekomst zullen leven. Van bevolkingsaangroei en technologische vooruitgang tot de gevolgen van aanslepende gewelddadige conflicten en klimaatverandering: de wijze waarop de wereld zich aan al deze trends aanpast, zal een invloed hebben op de (verre) toekomst van de kinderen van nu. Bevolkingsaangroei Tegen 2030 zal de wereldbevolking naar verwachting met één miljard mensen aangroeien. Tegen 2050 zullen er waarschijnlijk 9,5 miljard mensen op onze planeet leven 6. De wereldwijde jongerenpopulatie (onder de 18) zal tegen 2030 met slechts 5% stijgen (toename van 2,2 miljard in 2015 tot 2,4 miljard in 2030) en zal in 2050 op een vergelijkbaar 6 9

10 niveau zitten 7. Er wordt een scherpe groei van deze groep verwacht in Sub-Saharaans Afrika, terwijl de kinderpopulatie in andere regio s zal dalen of stabiel zal blijven 8. Tegen 2030 zal ongeveer een kwart van de bevolking jonger dan 18 9 en één op drie van de kinderen jonger dan vijf in deze regio leven 10. Dergelijke snelle demografische verschuivingen houden potentiële voordelen in, maar een snel stijgende fertiliteitsgraad betekent dat vele landen in Sub-Saharaans Afrika nog sneller vooruitgang zullen moeten boeken op het vlak van kinderen om gelijke tred te kunnen houden met de bevolkingsaangroei. In West en Centraal-Afrika is de neonatale sterfte tussen 1990 en 2013 toegenomen omdat de neonatale mortaliteit onvoldoende werd teruggedrongen om het stijgende geboortecijfer in de regio te kunnen bijhouden. 7 UNICEF analysis based on the United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division, World Population Prospects: The 2012 Revision, United Nations, New York,

11 Verstedelijking De wereld raakt alsmaar meer verstedelijkt. Tegen 2050 zal naar verwachting nog eens 2,5 miljard mensen in Afrika en Azië in de stad gaan wonen, wat meteen goed is voor bijna 90% van de wereldwijde toename van de stedelijke bevolking 11. Tegen 2018 zullen in Azië meer mensen in stedelijke gebieden wonen dan op het platteland. Vanaf 2037 zal dat ook in Afrika het geval zijn 12. Hoe kan de wereld ervoor zorgen dat de meest kwetsbaren bij deze overgang niet uit de boot vallen? Als we niet in staat zijn om de ervaringen van kinderen in stedelijke sloppenwijken te identificeren en hierover verslag uit te brengen, hoe kunnen we er dan voor zorgen dat in hun behoeften wordt voorzien? Technologische vooruitgang De armste en meest gemarginaliseerde kinderen wonen vaak in geografisch moeilijk te bereiken gemeenschappen. Dankzij nieuwe technologieën is een op gelijkheid gebaseerde aanpak nu meer dan ooit mogelijk. Mobiele technologie biedt bijkomende mogelijkheden voor de toegang op afstand tot gezondheidszorg en onderwijs, en door de opkomst van de sociale media beginnen mensen op een andere manier ideeën uit te wisselen, samen te werken en zich te organiseren 13. Vernieuwers baseren zich op onconventionele bronnen van kennis en samenwerking, zetten bestaande processen en structuren op hun kop, en maken creatief gebruik van beschikbare middelen om praktische oplossingen te ontwikkelen die een hogere kwaliteit of grotere impact garanderen voor een lagere kostprijs 14. Conflicten De gevolgen van conflicten onderstrepen de dringende nood aan een billijke benadering van ontwikkeling. De vooruitgang voor kinderen bijvoorbeeld op het vlak van onderwijs verloopt het traagst in fragiele en door conflicten geteisterde staten 15, en de zwaarste last rust op de schouders van de meest gemarginaliseerde kinderen en gezinnen. Kinderen en jongeren die in conflictgebieden wonen, hebben meer kans om arm en ondervoed te zijn, niet naar school te gaan of een slechte algemene gezondheid te hebben. De interactie tussen conflicten, armoede en discriminatie leidt vaak tot schadelijke gevolgen voor kinderen 16. Over de hele wereld leven naar schatting 230 miljoen kinderen op dit ogenblik in landen en gebieden die door gewapende conflicten geteisterd worden 17. Deze kinderen zijn vaak getuige en slachtoffer van geweld, of worden gedwongen om zich bij gewapende groepen aan te sluiten. Naarmate zij minder toegang krijgen tot gezondheidszorg, voeding, veilig water en sanitaire voorzieningen, worden ze ook kwetsbaarder voor ziekten. Wanneer ze uit hun huizen verdreven worden of gedwongen worden om hun land te ontvluchten, kunnen ze vaak niet meer naar school en lopen ze doordat ze van hun familie gescheiden zijn een groter risico op uitbuiting, geweld en misbruik UNICEF analysis based on the United Nations, Department of Economic and Social Affairs, Population Division, World Urbanization Prospects: The 2014 Revision, United Nations, New York, UNICEF 4.0 discussion paper 14 SOWC 2015: Reimagine the future 15 UNESCO Education for All Global Monitoring Report, p

12 Ziekte, epidemieën en andere crisissituaties Op elk moment kunnen ziekten uitbreken met catastrofale gevolgen voor de gemeenschappen, landen en regio s die over de zwakste gezondheidszorgsystemen beschikken. De allerarmsten ervaren het sterkst de gevolgen van deze crisissituaties op lange termijn 18. De snelle verspreiding van het ebolavirus dat tot op heden al 9,8 miljoen kinderen en jongeren onder de 20 bedreigde 19 werd nog in de hand gewerkt door de slecht uitgeruste gezondheidszorgsystemen van de zwaarst getroffen landen. Een gebrek aan goede infrastructuur, kennis en capaciteit vormde samen met de povere hygiënische en sanitaire praktijken een groot obstakel voor de betrokken landen om de ziekte aan te pakken. Sterkere gezondheidszorgsystemen die op de belangrijkste risicogroepen focussen, kunnen de kwetsbaarheid van een land voor dergelijke crisissituaties aanzienlijk beperken. Ook natuurrampen en de gevolgen van de klimaatverandering bedreigen de geboekte vooruitgang voor kinderen. Tussen 1990 en 2000 troffen met de klimaatverandering gerelateerde natuurrampen jaarlijks ongeveer 66,5 miljoen kinderen, van wie maar liefst kinderen omkwamen. In het komende decennium zou dit cijfer volgens de prognoses oplopen tot 175 miljoen kinderen per jaar 20. Van de aardbeving in Haïti tot de tyfoon Haiyan op de Filippijnen: dit soort rampen laat zich nog generaties lang voelen in de getroffen landen en gemeenschappen. Net als bij conflicten het geval is, komt ook de last van natuurrampen met de bijbehorende verschuiving in de landbouwpatronen, gronderosie, enz. in onevenredig grote mate terecht op de schouders van de meest gemarginaliseerde kinderen en gezinnen. Massale migratie Natuurrampen en conflicten overal ter wereld hebben nog een ander gevolg: massale migratie en interne ontheemding. In 2013 waren opmerkelijk veel mensen gedwongen hun huis te verlaten: er werden maar liefst 33,3 miljoen interne ontheemden en 16,7 miljoen vluchtelingen geteld, van wie de helft jonger dan Kinderen kunnen als gevolg van migratie of ontheemding het slachtoffer worden van allerlei problemen waaronder een moeizame toegang tot sociale diensten, moeilijkheden om hun rechten op het vlak van nationaliteit en identiteit te laten erkennen, en het gevaar op sociale uitsluiting 22. En dan hebben we het nog niet gehad over de elkaar versterkende problemen op het vlak van demografische verschuivingen, natuurrampen, armoede, conflicten en instabiliteit. Zij kunnen een val vormen waaruit het steeds moeilijker wordt om te ontsnappen. Als we in de komende decennia zinvolle vooruitgang willen boeken voor kinderen, moeten we bijzondere aandacht hebben voor de meest hulpbehoevende kinderen, gezinnen en gemeenschappen in de landen en regio s waar deze tendensen het sterkst voelbaar zijn. 18 Overseas Development Institute, The geography of poverty, disasters and climate extremes in 2030, Oct This refers to Guinea, Sierra Leone and Liberia. 20 The Challenges of Climate Change: Children on the front line 21 UNHCR Global Trends Children of International Migrants in Indonesia, Thailand, and the Philippines: A review of evidence and policies, Innocenti Working Papers

13 Een eerlijke kans voor elk kind Een eerlijke start in het leven voor elk kind, is niet alleen een recht. Het is ook nodig om de wereldwijde ontwikkelingsdoelstellingen te kunnen realiseren. Vijf jaar geleden toonde UNICEF met een casestudy over kindermortaliteit aan dat voorrang geven aan de meest achtergestelde kinderen en de meest hulpbehoevende landen niet alleen rendabeler is maar ook voor snellere vooruitgang zorgt ten opzichte van de wereldwijde doelstellingen 23. Individuele landen die vooruitgang boeken op het vlak van gelijkheid of er niet in slagen om dit te doen, zullen de repercussies hiervan op hun stabiliteit en economische groei blijven voelen. Studies hebben uitgewezen dat een grotere ongelijkheid op sleuteldomeinen zoals onderwijs het risico op conflicten kan doen toenemen 24. Lage ongelijkheidsniveaus worden daarentegen sterk geassocieerd met langere en duurzamere economische groei. Deze bevindingen tonen duidelijk aan dat we slechts meer vrede en welvaart kunnen creëren als we allemaal samen op weg gaan. Tenzij we het tempo van onze huidige vooruitgang kunnen optrekken, zullen nog eens miljoenen kinderen uit de boot vallen. Door de bevolkingstoename in de regio s die het al niet zo goed doen op het vlak van onderwijs, zal het aantal kinderen dat niet naar school kan tegen 2030 amper dalen. Indien stunting tegen het huidige tempo blijft afnemen, zullen tegen 2030 nog steeds 119 miljoen kinderen hier het slachtoffer van zijn waardoor hen een eerlijke kans wordt ontzegd om te overleven, op te groeien en zich te ontwikkelen. Als we op de huidige weg verdergaan, zal over 15 jaar nog altijd een half miljard mensen in open lucht zijn behoefte moeten doen. Als we ontlasting in open lucht tegen 2030 uit de wereld willen hebben, moet de terugdringing van deze praktijk dubbel zo snel verlopen 25. Maar zo hoeft het niet te gaan. Als we voldoende investeren in de meest achtergestelde kinderen en gemeenschappen, en kunnen rekenen op een geëngageerd leiderschap, kunnen we grootse dingen realiseren. Als we focussen op meer investeringen en bijzondere aandacht tonen voor de moeilijkst te bereiken groepen met betere, inclusievere en uitgesplitste gegevens, sterkere systemen, innovatie en lokaal engagement om de laatste hindernissen te overwinnen, dan kunnen we een gigantisch en blijvend verschil maken in de levens van miljoenen uitgesloten kinderen. Focussen op gelijkheid is de enige manier om onze wereldwijde ontwikkelingsdoelstellingen te realiseren op een echt duurzame manier. En op een manier die voor iedereen echt eerlijk is United Nations Children s Fund, The Investment Case for Education and Equity, UNICEF, New York, January 2015, p UNICEF analysis based on global databases

Een eerlijke kans voor elk kind: de belofte van gelijkheid

Een eerlijke kans voor elk kind: de belofte van gelijkheid Nederlandse Vertaling Een eerlijke kans voor elk kind: de belofte van gelijkheid 1 Een eerlijke kans voor elk kind: de belofte van gelijkheid Dit is een officieuze vertaling van de UNICEF publicatie For

Nadere informatie

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016

Armoede en ongelijkheid in de wereld. Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Armoede en ongelijkheid in de wereld Inleiding tot een eenvoudig én complex onderwerp Francine Mestrum, 27 maart 2016 Wat gaan we bestuderen? Wanneer en hoe zijn armoede en ongelijkheid op de agenda van

Nadere informatie

Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015

Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015 Wereldwijde doelstellingen voor elk kind: september 2015 De nieuwe Global Goals of Duurzame Ontwikkelingsdoelen vormen een ambitieus en universeel actieplan voor mens, planeet en welvaart dat ons een historische

Nadere informatie

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!)

MDG. Eerst en tweede graad. Te lezen zinnen (in willekeurige volgorde!) MDG Eerst en tweede graad De leerkracht leest één van de volgende stellingen en de groep bekijkt de acht millenniumdoelstellingen om te achterhalen met welke doelstelling de zin overeenkomt. Ze leggen

Nadere informatie

Het Kinderrechten lespakket

Het Kinderrechten lespakket Het Kinderrechten lespakket want ieder kind kan de wereld in beweging brengen Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl/scholen vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten

Nadere informatie

Naam : Klas : Datum :

Naam : Klas : Datum : Duurzame ontwikkeling Over duurzame ontwikkeling circuleren inmiddels honderden definities. Vaak wordt de internationaal aanvaarde definitie uit het rapport "Our Common Future" (Brundtland-rapport, 1987)

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten.

UNICEF in Mozambique: 2010 2014. Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. UNICEF in Mozambique: 2010 2014 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten. 2 Preventie en behandeling van gevaarlijke kinderziekten In Mozambique overlijden ieder jaar tienduizenden kinderen

Nadere informatie

Sustainable development goals

Sustainable development goals Sustainable development goals The road to dignity by 2030 Ending Poverty, Transforming all Lives and Protecting the Planet = De weg naar waardigheid, Armoede beëindigen, alle levens veranderen en de aarde

Nadere informatie

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2

Multiple choice quiz Vraag 1 Vraag 2 Multiple choice quiz Op www.kidsrights.nl vindt u quizvragen met multiple choice antwoorden, die uitnodigen tot doorpraten en discussiëren. De vragen worden kort ingeleid. Onderwerpen zijn onder meer de

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

UNICEF algemene informatie

UNICEF algemene informatie UNICEF algemene informatie Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF helpt kinderen in de hele wereld UNICEF is de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. De opdracht van UNICEF is:

Nadere informatie

De bedrijfswereld steunt het recht van kinderen om te spelen

De bedrijfswereld steunt het recht van kinderen om te spelen Persbericht Handicap International en de IKEA Foundation bouwen inclusieve speelpleinen in vluchtelingenkampen. De bedrijfswereld steunt het recht van kinderen om te spelen Handicap International lanceert

Nadere informatie

BEDRIJVEN KINDERARBEID AANPAKKEN

BEDRIJVEN KINDERARBEID AANPAKKEN VIETNAMESAMEN MET BEDRIJVEN KINDERARBEID AANPAKKEN Vietnam is het eerste land in Azië dat in 1990 het kinderrechtenverdrag ondertekende. Het Zuid-Aziatische land kan zich inmiddels tot de middeninkomenslanden

Nadere informatie

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR / S. Aguilar UNHCR / S.Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR, Europese vertegenwoordiging,

Nadere informatie

Antwoord van de politieke partijen op het manifest van UNICEF België: verkiezingen 2014

Antwoord van de politieke partijen op het manifest van UNICEF België: verkiezingen 2014 Antwoord van de politieke partijen op het manifest van UNICEF België: verkiezingen 2014 Vraag 2: Geef kinderen een centrale plaats in de Belgische en in de post-2015 ontwikkelingsagenda: Hoe ziet u de

Nadere informatie

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012

Unicef. Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Unicef Bram van t Hoff De Flambouw Groep 8 17 Januari 2012 Inleiding Ik hou mijn spreekbeurt over Unicef omdat ik het een mooi onderwerp vind en het kinderen helpt die in nood zijn en niet naar school

Nadere informatie

The State of the World s Children 2016: A fair chance for every child

The State of the World s Children 2016: A fair chance for every child The State of the World s Children 2016: A fair chance for every child INHOUD Woord vooraf.pagina 1 Samenvatting. pagina 3 Woord vooraf De toestand van kinderen in onze wereld Ongelijkheid brengt miljoenen

Nadere informatie

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement Gendergelijkheid, solidariteit, actie Voor politieke

Nadere informatie

Verdrag over de rechten van het kind

Verdrag over de rechten van het kind Verdrag over de rechten van het kind Een verdrag is een afspraak tussen landen. Op 20 november 1989 is in New York het Verdrag over de Rechten van het Kind gesloten. Dit Verdrag is een afspraak tussen

Nadere informatie

We beperkten ons tot die elementen die ons voor deze versie van Saved by the bell interessant leken.

We beperkten ons tot die elementen die ons voor deze versie van Saved by the bell interessant leken. Armoede en educatie Servaas van der Berg, UNESCO 2008 Achtergrond bij de lessenreeks Saved by the bell Ten geleide Wat volgt is een vertaalde bloemlezing uit het rapport Poverty and Education. Het volledige

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

Vooruitzichten tot beperking van de groei van de wereldbevolking

Vooruitzichten tot beperking van de groei van de wereldbevolking Dr. J.K.S. van Ginneken Vooruitzichten tot beperking van de groei van de wereldbevolking Bevolkingsprognoses van de Verenigde Naties wijzen erop dat de wereldbevolking nog 50 tot 60 jaar in hoog tempo

Nadere informatie

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER

UNICEF Kinderrechten SPORT EN VRIJE TIJD GELIJKE BEHANDELING VOEDING FAMILIE GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER UNICEF Kinderrechten INFORMATIE EEN EIGEN MENING SPORT EN VRIJE TIJD FAMILIE GELIJKE BEHANDELING Patricia Willocq VOEDING GEZONDHEIDSZORG ONDERWIJS SCHOON WATER Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk

Nadere informatie

UNICEF algemene informatie

UNICEF algemene informatie UNICEF algemene informatie Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk UNICEF helpt kinderen in de hele wereld UNICEF is de kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties. De opdracht van UNICEF is:

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Arm maakt ziek, ziek maakt arm

Arm maakt ziek, ziek maakt arm SOCIALE BESCHERMING VOOR IEDEREEN Arm maakt ziek, ziek maakt arm Thomas Rousseau Beste politieke leider van een land in Sub-Sahara-Afrika, in uw land leeft het overgrote deel van de burgers in extreme

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Zittingsdocument ACP-EU/100.504/B/09 31.08.2009 VERSLAG inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren Commissie sociale zaken en milieu

Nadere informatie

Zoals gezegd kent de monetaire manier van armoedemeting conceptuele en methodologische bezwaren en is de ontwikkeling van multidimensionele

Zoals gezegd kent de monetaire manier van armoedemeting conceptuele en methodologische bezwaren en is de ontwikkeling van multidimensionele 1 Samenvatting Kinderarmoede is een ongewenst, en voor velen, onaanvaardbaar fenomeen. De redenen hiervoor zijn enerzijds gerelateerd aan het intrinsieke belang van welzijn voor kinderen in het hier en

Nadere informatie

PROJECTFICHE. Introductie

PROJECTFICHE. Introductie PROJECTFICHE "Gannet Sailing for Education" primary education for everyone "Jan van Gent Zeilen voor Onderwijs" basisonderwijs voor iedereen Introductie Recht op onderwijs Reeds in 1948 hebben regeringsleiders

Nadere informatie

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org

Zuid-Azie zag in deze periode zijn scholingsgraad in het basisonderwijs stijgen van 78 naar 93%. Bron: www.un.org Quiz 1. Hoeveel jongeren wereldwijd tussen 15 en 24 jaar kunnen niet lezen en schrijven? 4 miljoen 123 miljoen 850 miljoen 61% van hen zijn jonge vrouwen. Bron: www.un.org 2. Over de hele wereld is het

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Kinderrechtenverdrag voor kinderen en jongeren Waarom? Alle kinderen in de hele

Nadere informatie

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw

Werk van iedereen. Democratisering en vredesopbouw Werk van iedereen Democratisering en vredesopbouw Foto: Rebke Klokke Werk van Gladys Haar man werd vermoord. Haar broer ontvoerd. En zelf raakte Gladys getraumatiseerd door wat ze meemaakte tijdens de

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk in het buitenland

Vrijwilligerswerk in het buitenland Infobrochure http://www.jobstop.be/vrijwilligerswerk-buitenland is ideaal voor wie op zoek is naar een zinvulle en avontuurlijke uitdaging, voor zij die genoeg hebben van de dagelijkse sleur en wie de

Nadere informatie

GENDER EN ARMOEDE. Francine Mestrum 27 maart 2016

GENDER EN ARMOEDE. Francine Mestrum 27 maart 2016 GENDER EN ARMOEDE Francine Mestrum 27 maart 2016 GENDER EN ARMOEDE Vrouwen maken meer dan 70 % uit van de ongeveer 1,3 miljard arme mensen (UNDP, 1995) Het aantal vrouwen dat op het platteland in armoede

Nadere informatie

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN

Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN UITGAVE VAN UNICEF NEDERLAND Kinderrechtenverdrag VOOR KINDEREN EN JONGEREN 2 Waarom? Alle kinderen in de hele wereld hebben rechten. Jij dus ook. Omdat jij

Nadere informatie

PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen!

PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen! PROTOS onderschrijft volop de Millenniumdoelstellingen! De doelstellingen van PROTOS zijn de armsten onder ons te voorzien van rechtvaardig, duurzaam en participatief drinkwater, water voor landbouw, en

Nadere informatie

Handleiding voor leerkrachten. Digitale les Bovenbouw basisonderwijs

Handleiding voor leerkrachten. Digitale les Bovenbouw basisonderwijs Handleiding voor leerkrachten Digitale les Bovenbouw basisonderwijs Verantwoording Syrië, Irak, Zuid-Soedan, de Centraal-Afrikaanse Republiek en het door ebola getroffen West-Afrika. Nooit eerder werden

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering

KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering KINDERRECHTEN IN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING Argumenten en aanbevelingen voor een kinderrechtenbenadering Gezien de evoluties die de ontwikkelingssamenwerking doormaakt, moet het Belgische beleid inzake

Nadere informatie

EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden

EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden EU-ontwikkelingsbeleid Onze wereld, onze toekomst, onze waarden NL We leven in tijden van ingrijpende veranderingen die vragen om een aangepast EU-ontwikkelingsbeleid. De Global Development Framework after

Nadere informatie

UNICEF RAPPORT UPROOTED; The growing crisis for refugee and migrant children

UNICEF RAPPORT UPROOTED; The growing crisis for refugee and migrant children UNICEF RAPPORT UPROOTED; The growing crisis for refugee and migrant children Op 19 september 2016 houdt de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (AVVN) een speciale vergadering over de situatie

Nadere informatie

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist

Bevolkingsspreiding. Waar zit iedereen? Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist. B. Onjuist Bevolking Waar zit iedereen? Waar zit iedereen? Bevolkingsspreiding Vraag 1 van 9 Juist of onjuist: China is het grootste land ter wereld. A. Juist B. Onjuist De manier waarop de bevolking over een gebied

Nadere informatie

Project : ISOBE. Land: KAMEROEN. Onderdeel van het Mount Cameroon Project

Project : ISOBE. Land: KAMEROEN. Onderdeel van het Mount Cameroon Project Project : ISOBE Land: KAMEROEN Onderdeel van het Mount Cameroon Project DAM STEUNT ARMSTEN VAN ISOBE Het dorpje Isobe aan de zuid west kust van Kameroen wordt jaarlijks geteisterd door talrijke overstromingen.

Nadere informatie

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s

Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Mouna s verhaal met bijhorende MDG s Foto 1. Lucia kreunt en wist het zweet van haar voorhoofd. Ze heeft zoveel pijn, weet niet wat te doen. Het is de tweede keer dat ze bevalt van een kindje. Deze keer

Nadere informatie

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt!

Vergrijzing, verkleuring en individualisering. Voor wie verstandig handelt! Vergrijzing, verkleuring en individualisering Trendsamenvatting Naam Definitie Scope Conclusies Invloed Impact Bronnen Vergrijzing, verkleuring en individualisering De wereldbevolking neemt toe, waarbij

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005 EUROPEES PARLEMENT 2004 Zittingsdocument 2009 11.1.2006 B6-0038/2006 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B6-0345/2005 ingediend overeenkomstig artikel 108, lid 5 van het

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

En daarom werk ik,14 jaar later

En daarom werk ik,14 jaar later En daarom werk ik,14 jaar later opdrachtenblad Regie: Maarten Schmidt & Thomas Doebele Jaar: 2013 Duur: 55 minuten (film), 10 37 minuten (portret Raihan) Website: www.filmcompagnie.nl De jonge Raihan Opdrachten

Nadere informatie

25 JAAR KINDERRECHTENVERDRAG

25 JAAR KINDERRECHTENVERDRAG 25 JAAR KINDERRECHTENVERDRAG Is de wereld een betere plaats geworden voor kinderen? Dit is een officieuze vertaling van de teksten van het rapport CRC@25 Anniversary Publication. De grafieken, statistieken

Nadere informatie

Agenda. 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot

Agenda. 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot Agenda 1. Verwelkoming 2. Kennismaking 3. Huis van het kind - Toelichting 4. Ronde tafel met kernvragen 5. Cirkels 6. Slot 1. Verwelkoming door Schepen Kaat Olivier 2. Kennismaking 3. Huis van het kind

Nadere informatie

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld

Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Vrouwelijke genitale verminking en gendergebonden geweld Hieronder vindt u de praatplaten die u zelf kunt afdrukken. Druk het document recto-verso af (afdrukken vanaf pagina 2 - omdraaien langs korte zijde)

Nadere informatie

Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 22 maart 2011 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag Vlaams Partnerschap Water voor Ontwikkeling Gent, Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening

Nadere informatie

Rechten van het kind. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Verenigde Naties (VN) Dit is een uitgave van Edukans :

Rechten van het kind. Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind. Verenigde Naties (VN) Dit is een uitgave van Edukans : Rechten van het kind Edukans vzw is een onderwijs- en solidariteits-initiatief met expertise en ervaring in het ontwikkelingswerk. Edukans werkt van school tot school, van gemeenschap tot gemeenschap.

Nadere informatie

Ad 1) Capaciteit aanpak mensenhandel en terugloop meldingen (mogelijke) slachtoffers bij CoMensha

Ad 1) Capaciteit aanpak mensenhandel en terugloop meldingen (mogelijke) slachtoffers bij CoMensha 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.nationaalrapporteur.nl

Nadere informatie

AMENDEMENTEN 1-10. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2103(INI) 6.11.2013. Ontwerpadvies Corina Creţu (PE519.580v01-00)

AMENDEMENTEN 1-10. NL In verscheidenheid verenigd NL 2013/2103(INI) 6.11.2013. Ontwerpadvies Corina Creţu (PE519.580v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie ontwikkelingssamenwerking 6.11.2013 2013/2103(INI) AMENDEMENTEN 1-10 Corina Creţu (PE519.580v01-00) Seksuele uitbuiting en prostitutie en de gevolgen daarvan voor

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-073 13 december 2012 9.30 uur Potentiële beroepsbevolking blijft straks op peil dankzij 65-plussers Geen langdurige krimp potentiële beroepsbevolking

Nadere informatie

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus

Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Kritisch kijken op verschillende schaalniveaus Inleiding In het eerste jaar van Geogenie ben je begonnen vanuit België naar de wereld te kijken. In het tweede jaar heb je veel geleerd over Europa en in

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

UNICEF en kindersterfte

UNICEF en kindersterfte UNICEF en kindersterfte Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Later wil ik dokter worden! James uit Sierra Leone Hallo, ik ben James en ik ben 11 jaar. Ik woon in Sierra Leone, een land in Afrika.

Nadere informatie

Omdat álle kinderen een kans moeten krijgen.

Omdat álle kinderen een kans moeten krijgen. Omdat álle kinderen een kans moeten krijgen. Daarom neem ik UNICEF op in mijn testament. Akash (1) en zijn moeder Patir uit Pakistan zijn beschermd tegen malaria dankzij een muskietennet. Paul van Vliet:

Nadere informatie

De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten

De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten De Belgische Ontwikkelingssamenwerking op het gebied van seksuele en reproductieve gezondheid en rechten UNICEF De situatie in de wereld Jaarlijks 1 sterven naar schatting 290.000 vrouwen tijdens hun zwangerschap,

Nadere informatie

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT België WK VOETBAL is een immigratienatie 2018, 2012/11 15 05 2012 MENSEN WELVAART BESCHERMING België is een immigratienatie: 25% van de bevolking is van oorsprong migrant.

Nadere informatie

Women on the Front Lines of Health Care. Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg

Women on the Front Lines of Health Care. Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg Women on the Front Lines of Health Care Vrouwen op de frontlinies van de Gezondheidszorg Ter nagedachtenis van 'moederdag', publiceert Save the Children haar elfde jaarlijks State of the World's Mothers

Nadere informatie

Iedereen telt mee! SAMENVATTING

Iedereen telt mee! SAMENVATTING Iedereen telt mee! Aanbevelingen over hoe de Nederlandse overheid personen met een handicap kan betrekken in haar huidige ontwikkelingsbeleid SAMENVATTING Oktober 2013 In de notitie 'Iedereen telt mee'

Nadere informatie

Zittingsdocument 17.12.2013 B7-0000/2013 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2013

Zittingsdocument 17.12.2013 B7-0000/2013 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2013 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 17.12.2013 B7-0000/2013 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2013 ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het

Nadere informatie

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco

Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Internet of Everything (IoE) Top 10 inzichten uit de Value at Stake-analyse (Analyse potentiële waarde) van IoE voor de publieke sector door Cisco Joseph Bradley Christopher Reberger Amitabh Dixit Vishal

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Unicef Hoofdstuk 1: Geschiedenis van Unicef Unicef is de Kinderrechtenorganisatie van de Verenigde Naties (VN). De Verenigde Naties zijn een verbond van (bijna) alle landen van de wereld. Deze landen hebben

Nadere informatie

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE VLUCHTELINGENCRISIS IN EUROPA EEN UNIE VAN BESCHERMING. STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA. In de eerste acht maanden van 2015, bereikten

Nadere informatie

Superrijken staan symbool voor de kloof - NRC

Superrijken staan symbool voor de kloof - NRC NRC Media Holding BV maakt gebruik van cookies en daarmee vergelijkbare technieken. www.nrc.nl gebruikt functionele en analytische cookies om u een optimale bezoekerservaring te bieden. Bovendien plaatsen

Nadere informatie

Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie

Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 12.9.2011 B7-0493/2011 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2, van het

Nadere informatie

Het gesproken woord geldt

Het gesproken woord geldt Het gesproken woord geldt Toespraak van de Eerste minister van België Yves Leterme ACHTSTE TOP VAN STAATSHOOFDEN EN REGERINGSLEIDERS ASIA-EUROPE MEETING Excellenties, waarde Collega s, 4 oktober 2010,

Nadere informatie

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering

Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Basiscursus Natuur- en Milieueducatie NME in een wereld in verandering Opdracht Neem 10 minuten de tijd om, samen met je tafelgenoten, na te denken over je eigen beroepspraktijk. Welke belangrijke maatschappelijke

Nadere informatie

Dit document werd door UNICEF België uitgewerkt op basis van de kindvriendelijke versies die Save the Children UK maakte van de teksten.

Dit document werd door UNICEF België uitgewerkt op basis van de kindvriendelijke versies die Save the Children UK maakte van de teksten. INLEIDING Je staat op het punt een document te lezen dat erg belangrijk is voor de kinderen en jongeren van de hele wereld. Dit document is een aangepaste versie voor kinderen en jongeren van Wij, de kinderen

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Yagana World for the poor in Gambia

Beleidsplan Stichting Yagana World for the poor in Gambia Beleidsplan Stichting Yagana World for the poor in Gambia Inleiding Voor u ligt een beleidsplan van de Stichting Yagana World. Deze stichting is 31 augustus 2004 opgericht en gevestigd te Nieuw Vennep.

Nadere informatie

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland

Hans Sijbesma. Managing Director, AstraZeneca Nederland Hans Sijbesma Managing Director, AstraZeneca Nederland De ideale wereld De ideale wereld die ik voor me zie, is een wereld die we steeds beter achterlaten voor de volgende generaties. Het gaat erom dat

Nadere informatie

UNICEF en kindersterfte

UNICEF en kindersterfte UNICEF en kindersterfte Informatie voor een spreekbeurt of werkstuk Later wil ik dokter worden! James uit Sierra Leone Hallo, ik ben James en ik ben 11 jaar. Ik woon in Sierra Leone, een land in Afrika.

Nadere informatie

Met Saved by the bell werken wij enkel met de vierde doelstelling: Kwaliteitsonderwijs.

Met Saved by the bell werken wij enkel met de vierde doelstelling: Kwaliteitsonderwijs. In deze korte kwis met 10 vragen raken we enkele onderwerpen aan bij het thema Kwaliteitsonderwijs. De leerlingen zullen even moeten nadenken over de antwoorden. Ze kunnen ook in kleinere groepjes samen

Nadere informatie

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika

Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Project AIDS-preventie en zorg in samenwerking met 8 UNI-vakbonden van Zuid-Afrika Aidsvirus Een HIV-besmetting verzwakt geleidelijk het immuunsysteem zodat je sneller vatbaar bent voor opportunistische

Nadere informatie

Malthus (1766 1834) Kan landbouw de wereld blijven redden? Het ongelijk van Malthus. An essay on the principle of population 25/11/2013

Malthus (1766 1834) Kan landbouw de wereld blijven redden? Het ongelijk van Malthus. An essay on the principle of population 25/11/2013 Kan landbouw de wereld blijven redden? Malthus (1766 1834) Piet VANTHEMSCHE Voorzitter Boerenbond KULeuven Universiteit 3 e Leeftijd 03-12-2013 An essay on the principle of population Het ongelijk van

Nadere informatie

Diverse school, diverse kansen

Diverse school, diverse kansen Diverse school, diverse kansen Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3.

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Commissie werkgelegenheid en sociale zaken 2 oktober 2003 WERKDOCUMENT over aan armoede gerelateerde ziekten en reproductieve gezondheid in ACSlanden, in het

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

DE IMPACT VAN JOUW STEUN

DE IMPACT VAN JOUW STEUN ello DE IMPACT VAN JOUW STEUN Magazine van Plan België 1/2017 www.planbelgie.be Beste Plan Ouder, De actualiteit doet ons vaak de wenkbrauwen fronsen. Maar wij willen vooral niet wanhopen. We blijven geloven

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

DEMOGRAFIE DEMOGRAFISCHE TRENDBREUK DOOR VERMINDERDE WONINGBOUW

DEMOGRAFIE DEMOGRAFISCHE TRENDBREUK DOOR VERMINDERDE WONINGBOUW HOOFDSTUK 2 DEMOGRAFIE DEMOGRAFISCHE TRENDBREUK DOOR VERMINDERDE WONINGBOUW Van sterke bevolkingsgroei door migratie naar matige groei door geboorteoverschot De drooglegging van de Haarlemmermeerpolder

Nadere informatie

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze

Profit. Europa is een van s werelds meest welvarende regio s. en heeft een van de grootste interne markten. Deze Profit Europa is een van s werelds meest welvarende regio s en heeft een van de grootste interne markten. Deze positie wordt echter bedreigd door de snelle opkomst van Azië, maar ook door het steeds groter

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS- EU Commissie politieke zaken 5.3.2009 AP/100.506/AM1-24 AMENDEMENTEN 1-24 Ontwerpverslag (AP/100.460) Co-rapporteurs: Ruth Magau (Zuid-Afrika) en Filip Kaczmarek

Nadere informatie

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE.

MINDER ARMOEDE MILLENNIUMDOEL 1. Beantwoord de volgende vragen en gebruik daarbij de kaart MINDER ARMOEDE. MILLENNIUMDOEL 1 MINDER ARMOEDE kaart MINDER ARMOEDE. 1. Wat betekent de extreme armoedegrens? 2. In welk werelddeel liggen de meeste landen waar mensen onder de armoedegrens van 1,25 dollar per dag leven?

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond van het onderzoek. Doel en vraagstelling van het onderzoek

Samenvatting. Achtergrond van het onderzoek. Doel en vraagstelling van het onderzoek Samenvatting Achtergrond van het onderzoek Tot op heden zijn er in Nederland geen cijfers beschikbaar over de omvang van kindermishandeling. Deze cijfers zijn hard nodig; kennis over de aard en omvang

Nadere informatie

Gezondheidsverwachting volgens socio-economische gradiënt in België Samenvatting. Samenvatting

Gezondheidsverwachting volgens socio-economische gradiënt in België Samenvatting. Samenvatting Verschillende internationale studies toonden socio-economische verschillen in gezondheid aan, zowel in mortaliteit als morbiditeit. In bepaalde westerse landen bleek dat, ondanks de toegenomen welvaart,

Nadere informatie

Uitdaging door bevolkingsexplosie

Uitdaging door bevolkingsexplosie Berkenboom Humaniora 1 Aardrijkskunde 4 e jaar Uitdaging door bevolkingsexplosie Geogenie p. 60-63 Atlas p.... 1.. Chiina en IIndiia boven het miilljjard China, een land zonder broertjes of zusjes? 1.

Nadere informatie

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Collega s, Voorzitter, Armoede is moeilijk te bestrijden. Ook de collega s van de oppositie zullen dat moeten toegeven. Zo is mevrouw Lieten 5 jaar

Nadere informatie

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA

AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA AMNESTY INTERNATIONAL 11-STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA EEN UNIE VAN BESCHERMING. STAPPENPLAN VOOR DE BESCHERMING VAN VLUCHTELINGEN IN EUROPA. In 2015, bereikten meer dan 1

Nadere informatie

Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid

Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid Veerkracht en zelfredzaamheid vanuit internationaal perspectief Keynote Congres Voorbereid op zelfredzaamheid Georg Frerks Hoogleraar Rampenstudies, Wageningen Universiteit Bredere Context Globalisering

Nadere informatie

Rajdoukistan. Eerste en tweede graad (Rajdoukistan*)

Rajdoukistan. Eerste en tweede graad (Rajdoukistan*) Rajdoukistan Beschrijving van het land: Rajdoukistan is een land met 45 miljoen inwoners, er worden 55 talen gesproken en de voertaal is het Frans. Het land kent vele problemen: nietgeschoolde leerkrachten

Nadere informatie

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen

De vluchtelingencrisis: oplossingen en inzichten van kinderen Door rechtopmigratie op 8 oktober, 2015-00:00 foto, school in Nederland uit 1937 De aanslepende vluchtelingencrisis en de daar bijhorende verklaringen van bepaalde politici heeft niemand onberoerd gelaten.

Nadere informatie

Datum 19 september 2014 Betreft Noodhulp: herziening Nederlandse humanitaire hulp en de inzet van het Relief fund.

Datum 19 september 2014 Betreft Noodhulp: herziening Nederlandse humanitaire hulp en de inzet van het Relief fund. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Datum 19 september 2014 Betreft Noodhulp:

Nadere informatie

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling

Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Hoge Gezondheidsraad Algemene Vergadering 2013 (16 mei 2013 13u15) Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling Volksgezondheid en duurzame ontwikkeling is het gekozen thema voor de algemene vergadering dit

Nadere informatie