Vallen en opstaan. Jaarverslag STIVORO Jaarverslag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vallen en opstaan. Jaarverslag 2012. STIVORO Jaarverslag 2012 1"

Transcriptie

1 Vallen en opstaan Jaarverslag 2012 STIVORO Jaarverslag

2 Inhoud Voorwoord 3 Voorwoord Raad van Toezicht 4 Vallen en opstaan 5 Een nieuw tijdperk 8 Cijfers en onderzoek 10 Verantwoording in cijfers Organisatie 18 Financiën 20 Lijst van publicaties 21 Colofon 23 STIVORO Jaarverslag

3 Voorwoord Het jaar 2012 vormde voor STIVORO het einde van een tijdperk. Het ministerie van VWS stopte eerder al de subsidie voor publiekscampagnes rondom roken en vanaf 2013 ontvangt STIVORO ook voor haar andere activiteiten geen subsidie meer van VWS. Dat betekende dat 2012 voor STIVORO het laatste jaar was als publieksvoorlichter, als centrale spil op dit vlak in het web van landelijke en regionale partijen, als voorlichter van zorgaanbieders op het gebied van stoppen-met-roken, als ontwik kelaar en verspreider van interventies en voorlichtingsmaterialen en als uitvoerder van het Continu Onderzoek Rookgewoonten en de Roken Jeugd Monitor. Een rol die STIVORO, zeg ik met trots en respect voor alle medewerkers, tot het einde van 2012 met verve heeft vervuld. Het afscheid doet pijn. Omdat het een groot verlies betekent. Niet alleen voor STIVORO als organi s atie, maar ook voor mensen die hun baan zijn kwijtgeraakt. En het doet pijn voor de tabaksontmoediging die daarmee jarenlang opge bouwde kennis heeft verloren. Het Trimbos instituut, dat vanaf 2013 de VWS subsidie voor tabaksactiviteiten ontvangt, neemt hier slechts een fractie van over. De kapitaalvernietiging die heeft plaatsgevonden is moeilijk te accepteren. Helemaal omdat we hebben moeten constateren dat het percentage rokers in de Nederlandse samenleving voor het eerst sinds lange tijd weer is gestegen naar 26%. Dit laat zien dat tabaksontmoediging niet mag verslappen! In een wereld waarin we vechten voor mensenlevens, met de machtige tabaksindustrie als tegenstander, moeten we ons over tegenslagen heen kunnen zetten. Sterker nog, we moeten ze gebruiken om te ver nieuwen, om sterker te worden. En dat heb ben we gedaan, door onze focus te richten op tabaks ontmoedigingsbeleid, met als doel een samen hangend Nederlands evidence based tabaksbeleid in lijn met het internationale FCTC verdrag. Het feit dat er geen financiële afhankelijkheidsrelatie met de overheid meer is maakt dat STIVORO vrijer is om een onafhankelijk en kritisch geluid te laten horen. Onze belangrijkste primaire doelgroepen zijn de overheid, de politiek, de media en onze medestanders in de strijd tegen tabak. STIVORO wil met zo veel mogelijk partijen, onder meer verenigd in de Alliantie Nederland Rookvrij! en het Partnership Stoppen met Roken, het maatschappelijk draagvlak vergroten voor de invoering van een effectiever tabaksbeleid. Wij doen dit bijvoorbeeld door het leveren van kennis en expertise aan de Hartstichting, KWF Kankerbestrijding en Longfonds ten behoeve van hun activiteiten op het gebied van tabaksontmoediging. Zo voeren we gezamenlijk de strijd tegen tabak. Ook het monitoren en naar buiten brengen van de tactieken van de tabaksindustrie maken hiervan onderdeel uit. STIVORO wil het maatschappelijk draagvlak vergroten Het verzamelen en toegankelijk maken van nationale en internationale wetenschappelijke kennis en beleidsondersteunende informatie vormen nog steeds de kern van ons werk. Wat dat betreft blijft STIVORO wat het altijd was: expertisecentrum voor tabaksontmoediging. Maar nu dus met een duidelijker focus op evidence based beleid in lijn met het FCTC verdrag. Voor het algemeen publiek zullen we meer op de achtergrond werken, in de machinekamer van het tabaksontmoedigingsbeleid, maar daarmee niet minder effectief. Er is nog een hoop werk te doen, dus wij gaan volle vaart vooruit! Dewi Segaar Directeur STIVORO STIVORO Jaarverslag

4 Voorwoord Raad van Toezicht 2012 is in velerlei opzichten een teleurstellend jaar geweest. De houding van VWS heeft er mede toe geleid dat het percentage rokers met 2% tot 26% is gestegen. Oorzaken zijn onder meer het stoppen met massa mediale campagnes, het schrappen van de vergoeding voor hulpmiddelen bij stoppen met roken en de feitelijke onwil om de horeca conform de wet rookvrij te maken en te houden. De treurige waarheid is dat het vorige kabinet niets nagelaten heeft om de tabaksontmoediging in de wielen te rijden. Naast deze publieke armoede in het volksgezondheidsbeleid gericht op preventie was het ook voor de organisatie een zeer moeilijk jaar. Het gehele jaar stond van het begin tot het einde in het teken van dreigende ontslagen en het proberen nog zoveel mogelijk te redden. De Raad van Toezicht heeft zich gegeven deze levensbedreigende situatie intensief moeten bezig - houden met het zo goed mogelijk borgen van de expertise en ervaring op het terrein van tabaksontmoediging. Dat belang gaat in de ogen van de Raad van Toezicht boven het instellings belang. Des te teleurstellender was het om te moeten ervaren dat het Trimbos instituut daar volstrekt andere opvattingen over had. Voor Trimbos was de nieuwe taak en de daarbij behorende subsidie slechts een middel om de eigen bezuinigingen op te vangen. Met het bedrag van ongeveer 1,8 miljoen euro is slechts 1(!) medewerker uit de staande organisatie van STIVORO overgenomen. Ondanks herhaaldelijke uitnodigingen daartoe heeft Trimbos in de anderhalf jaar lange voorberei dingsperiode nagelaten om zelf te investeren in de kennisoverdracht. Deze op zichzelf gerichte houding, een gebrek aan professionaliteit en het niet uitstralen van een gemeenschappelijk doel hebben grote schade toegebracht aan de tabaksontmoediging. Overigens net zo schokkend was de totale afwezigheid van VWS in de begeleiding van de door haar ingezette overgang van alle subsidie op het onderwerp tabak van STIVORO naar het Trimbos instituut. Ondanks herhaalde oproepen (en een aangenomen motie in de Tweede Kamer) heeft VWS zich niet met de kennisoverdracht willen bemoeien. Tabaksontmoediging wordt nu verstopt tussen twee andere verslavingsmiddelen. Bovendien gaat de primaire aandacht uit naar het vergroten van de weerbaarheid van de jeugd. Internationaal onderzoek laat zien dat deze aanpak zeker in het geval van tabak absoluut niet toereikend is. Aandacht voor overlast zoals meeroken is een wezensvreemd ding gebleken voor Trimbos. Zo werd het programma Rookvrij Opgroeien lange tijd vergeten in de plannen. Trimbos beschikt door de inspanningen van STIVORO al geruime tijd over alle informatie, maar de Raad van Toezicht van STIVORO heeft het vertrouwen in een goed gebruik door Trimbos inmiddels verloren. Die treurigmakende conclusie is mede het gevolg van een ervaren gebrek aan passie voor het tabaksonderwerp binnen Trimbos. Tabaksontmoediging wordt nu verstopt tussen twee andere verslavingsmiddelen Het optreden van Trimbos en VWS hebben de organisatie in financiële zin aan de rand van de afgrond gebracht. Alleen dankzij in het verleden reeds gemaakte afspraken met KWF Kanker bestrijding, de Nederlandse Hartstichting en het Longfonds hebben wij deze liquidatiepoging kunnen pareren. De Raad van Toezicht zal zich in 2013 concentreren op het zo goed mogelijk borgen van de overgebleven kennis voor de komende jaren. Wij hopen dat in een goede samenwerking met de drie fondsen en andere Alliantiepartners te kunnen verwezenlijken. Het belang van de inhoud zal daarbij weer prioriteit hebben boven de organisatorische belangen. Wat dat betreft blijven wij als Raad van Toezicht consequent prioriteit geven aan de inhoud. Namens de Raad van Toezicht, Gerrit Jan van Otterloo, voorzitter STIVORO Jaarverslag

5 STIVORO in 2012 Vallen en opstaan Wat bracht 2012? STIVORO bevond zich in zeer zwaar weer. Het Nederlandse tabaksontmoedigingsbeleid leek in rook op te gaan. Toch gloorde er eind 2012 ook weer wat hoop. Zo tekende zich eind 2012 een Kamermeerderheid af voor een strenger rookbeleid. Rampzalige tijden voor tabaksontmoediging. Dat waren volgens Gerrit Jan van Otterloo, voorzitter van de Raad van Toezicht van STIVORO, de jaren 2011 en Hij sprak erover tijdens het minisymposium STIVORO 2013 op 14 december 2012 in Oegstgeest. Daar stond STIVORO stil bij de organisatie van rookpreventie en het rookbeleid in Opvallendste ontwikkelingen: het ministerie van VWS trok al eerder de stekkers uit de publiekscampagnes, maar vanaf 2013 ook uit alle andere door het ministerie gesubsidieerde activiteiten van STIVORO. Hoewel er van diverse kanten ook weer hoop gloorde, onder meer door een nieuwe samenstelling van de Tweede Kamer en de toewijzing van het tabaksbeleid aan de nieuwe staatssecretaris van VWS (Van Rijn, PvdA), was 2012 vooral toch het jaar van verdere ontmanteling van het tabaksontmoedigingsbeleid. STIVORO verzorgde de afgelopen decennia de algemene publieksvoorlichting over tabaksgebruik. Per 1 januari 2013 is deze taak door het ministerie van VWS toegewezen aan het Trimbos-instituut. Dewi Segaar, die op 1 november Lies van Gennip opvolgde als directeur van STIVORO: Het verlies van onze kennis, expertise en programma s is een verlies voor de tabaksontmoediging in Nederland. Het betekent ook dat wij afscheid hebben moeten nemen van veel deskundige medewerkers die er jarenlang met hart en ziel aan hebben gewerkt. Triest en doodzonde. De verslechtering van het Nederlands stoppen-metrokenbeleid lijkt in 2012 direct consequenties te hebben voor het aantal rokers in Nederland. Voor het eerst sinds lange tijd nam het aantal rokers weer significant toe van 25 naar ruimt 26 procent. Terwijl een jaar eerder het percentage rokers spectaculair daalde van 27% naar 25%. Deze daling viel toen samen met de invoering van de vergoeding van stoppen-met-rokenprogramma s vanuit de basiszorgverzekering en met een publieks campagne rond de jaarwisseling 2010/2011 Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp. Voor het eerst sinds lange tijd nam het aantal rokers weer significant toe In 2012 werden de stop programma s echter niet meer vergoed en waren er geen publieks campag nes over (niet-)roken. In totaal zijn er nu ruim 3,5 miljoen rokers in Nederland, terwijl dit er in 2011 nog minder dan 3,4 miljoen waren. Segaar vindt het nog te vroeg om te spreken van een echte trendbreuk en een verklaring is nog niet met zekerheid te geven. Maar ze heeft er wel een theorie over. Een overheid die geen aan dacht besteedt aan tabaksontmoediging en effectief beleid schuwt, geen vergoeding meer voor stoppen-met- STIVORO Jaarverslag

6 rokenmedicatie en geen voorlichtingscampagnes meer. Dat lijkt direct gevolgen te hebben voor het aantal rokers in de samenleving. Deze cijfers tonen aan dat je niet kunt verslappen, maar maatregelen moet blijven nemen en door moet gaan met voorlichten over de gezondheidsgevaren van tabaksgebruik. Reden voor het Partnership Stop met Roken (het samen werkingsverband van diverse publieke en private partijen uit het gezondheidszorgveld dat zich inzet voor tabaksontmoediging) om er bij de politiek voor te pleiten om stoppen-met-rokenprogramma s inclusief medicatie weer op te nemen in de basisverzekering. En met succes. In het Lenteakkoord over de begroting van 2013 werd besloten dat na afwezigheid van een jaar vanaf 1 januari 2013 stoppen-met-rokenprogramma s weer volledig terugkeren in de basiszorgverzekering. Ook nam de nieuwe Tweede Kamer het politieke besluit om 39 cent extra accijns te leggen op een pakje sigaretten van 19 stuks en met 60 cent op een pakje shag van 40 gram. Vooral jongeren zijn gevoelig voor stevige prijsverhogingen. Bovendien is de prijs van sigaretten vaak reden om te stoppen met roken. Het is lang geleden dat Nederland zo n fikse accijnsverhoging doorvoerde, aldus Segaar die toch nog benadrukt dat als het aan de Alliantie Nederland Rookvrij! ligt jaarlijks structureel de prijs van tabak met minimaal 50 eurocent omhoog gaat, want dat is een van de meest effectieve manieren om tabaksgebruik terug te dringen. De Alliantie is opgericht door KWF Kankerbestrijding, Hartstichting, Longfonds en het Partnership Stop met Roken. Inmiddels hebben zich al meer dan twintig belangrijke organisaties bij de Alliantie aangesloten. Het licht verbeterde politieke klimaat voor tabaksontmoediging tekende zich ook af toen eind 2012 een Kamermeerderheid zich uitsprak voor een strenger tabaksontmoedigingsbeleid. Steeds meer partijen spraken steun uit voor een volledig rookverbod in de horeca, wat in 2013 leidde tot een positieve stemming in de Tweede Kamer. Het rookverbod bevatte eerder een uit zondering voor cafés zonder personeel, kleiner dan 70 vierkante meter. Deze uitzondering was in 2010 bepaald door minister Schippers (VVD) van VWS. De stap van de Kamer paste in het onderzoek dat STIVORO eerder in het jaar publiceerde. Daaruit bleek dat het aantal voorstanders van rookverboden in restaurants en cafés in Nederland in de afgelopen jaren was toegenomen. Begin 2012 vond nog maar 10% van de Nederlanders het acceptabel om te roken in restaurants en 33% om te roken in cafés. Dat was in 2005 nog respectievelijk 35 en 50%. Een goede ontwikkeling, aldus Gera Nagelhout van STIVORO die in 2012 op dit onderwerp promo- STIVORO Jaarverslag

7 veerde. In haar proefschrift onderzocht ze de invoering van de rookvrije horeca in Nederland. Hierbij werd Nederland vergeleken met andere Europese landen. Nagelhout: Maar volledig rookvrij zijn we nog niet want inpandige rookruimtes zijn nog altijd toegestaan, in tegenstelling tot in een aantal andere Europese landen waar het rookverbod beter wordt nageleefd. Die slag maken zal niet gemakkelijk zijn omdat nu iedereen denkt dat de horeca volledig rookvrij is. Dat is dus niet zo. Die rookruimtes zorgen er toch voor dat anderen meeroken. Deuren gaan bijvoorbeeld regelmatig open en dicht. Inpandige rookruimtes zijn nog altijd toegestaan STIVORO kwam in 2012 met meer onderzoek naar buiten. Zo bleek uit de themapublicatie Meeroken bij kinderen van 0 tot en met 18 jaar dat basisschool kinderen thuis drie keer vaker meeroken dan baby s, peuters en kleuters. Bij pubers is dit zelfs vijf keer vaker. Het onderzoek is uitgevoerd voor het programma Rookvrij Opgroeien, dat de blootstelling van kinderen aan tabaksrook wil verminderen. Binnen het programma Rookvrij Opgroeien onder - steunde STIVORO de intermediairs bij de uitvoering van de voorlichting, onder meer door het aanbieden van materialen en trainingen. Waar het programma zich in het verleden concentreerde op kinderen tot 4 jaar, is dit nu uitgebreid naar de jeugdgezondheidszorg vanaf 4 jaar. Ook stelde STIVORO op verzoek van de Alliantie Nederland Rookvrij! het zogenoemde FCTC-schaduw rapport op. Nederland houdt zich nauwelijks aan de veertien belangrijkste maat regelen uit het Framework Convention Tobacco Control (FCTC) van de Wereld Gezondheidsorganisatie WHO van Wereldwijd hebben 168 landen dat verdrag ondertekend om de tabaksconsumptie terug te dringen. Nederland zette in 2005 haar handtekening. Segaar: Maar Nederland komt de afspraken niet na. Zo vindt er regelmatig achter de schermen overleg plaats tussen de overheid en de tabaksindustrie, terwijl het WHO-verdrag zegt dat landen beschermd moeten worden tegen de invloed van de tabaksindustrie op het volksgezondheidsbeleid en dat deze overleggen liefst niet plaatsvinden, of in ieder geval volledig transparant moeten zijn. Ook zijn waarschuwingen op verpakkingen en etikettering niet genoeg doorgevoerd. Accijnzen zijn relatief laag en er zijn geen campagnes om aandacht te vragen voor gezondheidsrisico s van roken en meeroken. Dit rapport werd op 1 maart 2012 door de Alliantie Nederland Rookvrij!, in perscentrum Nieuws poort bij afwezigheid van Minister Schippers overhandigd aan de Schaduwminister van Volks gezondheid, Welzijn en Sport. Om de constateringen met betrekking tot de falende overheid kracht bij te zetten werd op 31 mei, Wereld Niet Roken Dag, door de Alliantiepartners een petitie rookbeleid aangeboden aan de woordvoerders Volks gezondheid in de Tweede Kamer. De Alliantie wilde hiermee de regering wijzen op haar verplichtingen die voortvloeien uit de internationale tabaksafspraken. Segaar noemt deze rol op de achtergrond een voorbeeld van de nieuwe positie die STIVORO inneemt. Wij strijden niet meer met STIVORO als primaire afzender alleen tegen de gezondheidsschade door tabak, maar doen dat steeds meer vanuit de Alliantie. De idee is dat we met het gebruik van de grote merknamen KWF Kankerbestrijding, Hartstichting en Longfonds gezamenlijk beter zichtbaar zijn dan wanneer alleen STIVORO als primaire afzender wordt ingezet. Onze focus is naast het zelf uitvoeren van activiteiten meer komen te liggen op het monitoren van ontwikkelingen, signaleren van benodigde actie, aandachtspunten benoemen, en kennis en expertise aanleveren die partijen kunnen gebruiken om actie te ondernemen en campagnes te maken, zoals de publieks campagne van KWF Kankerbestrijding Roken kan echt niet meer ( Roken is zóóó floppy disk ) in december. De fondsen zijn, ook door hun gezamenlijkheid in optreden, minder kwetsbaar. STIVORO Jaarverslag

8 STIVORO in 2012 Een nieuw tijdperk Wat brengt 2013? Een nieuwe focus op tabaksontmoedigingsbeleid, een nieuwe website, een Nederlands netwerk voor tabaksonderzoek in oprichting. Met het nodige elan stapt STIVORO een nieuwe tijd in. Dewi Segaar, directeur van STIVORO: Nu de publieke voorlichtingstaak over roken en de daarbij horende preventieactiviteiten naar het Trimbos-instituut gaat, richt onze focus zich op het tabaksontmoedigingsbeleid en de tactieken van de tabaksindustrie met als doel een samenhangend Nederlands evidence based tabaksbeleid in lijn met het internationale FCTC verdrag. De communicatie is niet meer gericht op algemene voorlichting aan het publiek, maar op het informeren van de politiek, beleidsmakers en de media. En wat we communiceren is op basis van nationale en internationale wetenschappelijke informatie. Wat dat betreft blijft STIVORO gewoon wat het altijd was: expertisecentrum voor tabaksontmoediging. Het verschil is dat we voor het publiek nu meer op de achtergrond werken, in de machinekamer van het tabaksontmoedigingsbeleid. Ze vindt het belangrijk dat zo veel mogelijk partijen sterk en eendrachtig tabaksontmoediging continu op de agenda zetten om op die manier draagvlak te krijgen voor de invoering van effectieve beleidsmaatregelen. Daarom wil STIVORO met coalitiegenoten, onder meer verenigd in de Alliantie Nederland Rookvrij! en het Partnerschip met Roken, de handen krachtig ineenslaan. En daarom gaat STIVORO samen met onder meer universiteiten een Nederlands Netwerk voor Tabaksonderzoek (NNvT) opzetten. Dit netwerk bestaat uit onderzoekers die zich in Nederland bezighouden met onderzoek naar tabak. In februari 2013 was de eerste verkennende bijeenkomst onder voorzitterschap van Marc Willemsen, bijzonder hoogleraar tabaksontmoediging. Regina van der Meer, secretaris van het NNvT: Er gebeurt veel op tabaksonderzoek, maar nationale samenhang is er nog niet. Het is nu niet altijd duidelijk wie waar en met wat bezig is. Dat moet straks op de website van het netwerk snel te vinden zijn. Het gaat een onafhankelijk academisch netwerk worden, zonder lobbyactiviteiten, met als doel een betere uitwisseling tussen wetenschap en beleid, aldus Van der Meer. Als nieuwe onderzoeksresultaten sneller verspreid worden naar beleid en politiek, en omgekeerd, als vragen vanuit beleid en politiek sneller worden beantwoord door wetenschappers, dan krijgt het netwerk maatschappelijk betekenis voor het roken. Zo kan bijvoorbeeld de Alliantie Nederland Rookvrij! met haar tabaksbeleid en -lobby goed aansluiten op de wetenschappelijke kennis in Nederland en kan ze met nieuwe onderzoeksvragen bij het netwerk terecht. De initiatiefnemers willen er wel de vaart in houden, want het is de bedoeling dat de coördinatie van het NNvT einde 2013 wordt overgedragen aan de Universiteit van Maastricht. STIVORO Jaarverslag

9 Omdat het takenpakket van STIVORO is veranderd, heeft ook de website stivoro.nl een nieuw uiterlijk en een vernieuwde inhoud. De informatie bestaat uit nieuws en achtergrondinformatie (documenten en rapporten) over tabaksontmoedigingsbeleid en de tabaksindustrie. De site is bedoeld voor alle mogelijke professionals die betrokken zijn bij tabaksontmoedigingsbeleid in Nederland. Het moet voor hen dé plek zijn voor de meest actuele en wetenschappelijke informatie over het onderwerp. Rob Broekstra, perswoordvoerder van STIVORO: De site is wat-ie uitstraalt. Professioneel, wetenschappelijk onderbouwd, betrouwbaar en integer. Het is geen actiesite van antirookorganisatie STIVORO. Onze meerwaarde zit met name in onze kennis en expertise. Wij kunnen met onze actuele info en kennis aanjager zijn van acties of campagnes. Die worden meestal uitgevoerd door de partijen die het gezicht zijn van de Alliantie. De samenwerking met de Alliantie is intensiever dan ooit Die maakt zich bijvoorbeeld zorgen over plannen van het ministerie van VWS voor een zogenoemde Leefstijl-meter, een nieuw monitoringsysteem voor leefstijlfactoren. Tabak krijgt hierin een plaats, naast alcohol, voeding, bewegen, drugs, ongevallen, veiligheid, seksueel gedrag en hiv/soa. De leefstijlmeter zou in de plaats moeten komen van het COR (Continu Onderzoek Rookgewoonten) en de RJM (Roken Jeugdmonitor). Met het COR en de RJM laat STIVORO als expertisecentrum voor tabaksontmoedigingsbeleid al jaar en dag de trends in tabaksgebruik monitoren. In 2013 worden deze onderzoeken nog door het Trimbos instituut uitgevoerd. Voor de Alliantie betekent het opgeven ervan een ernstige verzwakking van het tabaksbeleid. Marc Willemsen, bijzonder hoogleraar tabaksontmoediging: Het COR is uniek, omdat het al sinds 1976 wordt afgenomen. We beschikken hierdoor in Nederland over unieke, langdurige trendgegevens. Belangrijk aan het COR is de omvang van de steekproef waardoor we bijvoorbeeld jaarlijkse trends in rokers prevalentie kunnen aantonen met een daling of stijging van 1 procent. Ook de mogelijkheid om per kwartaal vragen toe te voegen gaat verloren in het nieuwe model. Monitoring kan dan niet meer worden ingezet op het moment van invoering van nieuw tabaksbeleid. Je kunt dan niet meer zien of en hoe het beleid aanslaat en het desgewenst bijgesteld kan worden. Ook is het aantal vragen rond roken beperkt. We krijgen geen jaarlijkse trends meer boven tafel over gebruik van hulpmiddelen door rokers, blootstelling aan tabaksrook in de thuissituatie, rol van de huisarts bij stoppen met roken, blootstelling aan en effecten van campagnes. Deze onderwerpen zijn maatschappelijk zeer relevant. Segaar vindt het daarom een drama als het COR en RJM zouden verdwijnen. Het afgelopen jaar heeft het zijn diensten bewezen met de stop ondersteuning die uit de basisverzekering werd gehaald. Door onze monitoring zag je het beleid terug in de resultaten: het aantal rokers nam weer toe. Het heeft er uiteindelijk toe geleid dat de stopprogramma s zijn teruggekeerd in de verzekering. Dat is precies onze kracht nu. Snel schakelen tussen onderzoek en beleid. De samenwerking met de Alliantie is intensiever dan ooit. We doen geen dingen meer zonder elkaar. Wij leveren de kennis waar zij mee aan de slag kunnen. Zo voeren we onze gezamenlijke strijd tegen tabak. 9 Stivoro

10 Cijfers en onderzoek Tabaksgebruik in Nederland In 2011 daalde het percentage rokers spectaculair van 27% naar ruim 25%. Deze daling viel samen met de invoering van de vergoeding van stoppenmet-rokenprogramma s vanuit de basis zorgverzekering. In 2012 werden hulpmiddelen voor stoppen-met- roken echter niet vergoed en het percentage rokers steeg weer naar bijna 26%. Deze stijging is volledig toe te schrijven aan een stijging bij de vrouwen, van 23% naar 25%. Onder Nederlandse mannen bleef het percentage rokers constant op 27%. In totaal hebben we nu ruim 3,5 miljoen rokers in Nederland, terwijl dit er vorig jaar nog minder dan 3,4 miljoen waren. Het is niet met zekerheid te zeggen wat de oorzaak is geweest van de stijging van het aantal rokers. Dit jaarverslag brengt de meest actuele cijfers gerelateerd aan tabaksgebruik in Nederland. De cijfers voor volwassenen en jongeren komen uit de reguliere onderzoeken uitgevoerd door TNS NIPO in opdracht van STIVORO. Het Continu Onderzoek Rookgewoonten (COR) onderzoekt het rookgedrag van Nederlanders van 15 jaar en ouder en loopt sinds De interviews worden online afgenomen (CAWI). Per week vullen ongeveer 350 personen de vragenlijst in. De resultaten worden gewogen naar sekse, leeftijd, sociale klasse, gezinsgrootte, provincie, Nielsen-regio en opleidingsniveau. De vraag over rookgedrag luidt: rookt u (wel eens) of rookt u helemaal niet? Het tweede reguliere onderzoek is de Roken Jeugd Monitor (RJM) die ook in opdracht van STIVORO door TNS NIPO wordt uitgevoerd. Dit onderzoek volgt het rookgedrag van Nederlandse jongeren van 10 tot 20 jaar. Interviews worden face to face gehouden op scholen. Jongeren die geen (dag) onderwijs volgen worden in hun eigen woonomgeving geïnterviewd. Door de afwezigheid van volwassenen geeft het onderzoek goed inzicht in het werkelijke rookgedrag van jongeren. De resultaten worden herwogen naar sekse, leeftijd, schooltype en provincie. De vraag over roken is afgestemd op de situatie van jongeren en luidt: heb je in de afgelopen vier weken gerookt? Per 2013 heeft STIVORO deze onderzoeken overgedragen aan het Trimbos instituut. Het onderzoek geeft een goed inzicht in het werkelijke rookgedrag van jongeren Tabellen en grafieken Tabel 1 geeft een overzicht van volwassen rokers, terwijl tabel 2 dit voor jongeren weergeeft. Grafiek 1 en 2 zorgen voor de grafische weergave van de tabellen. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM berekent jaarlijks de sterfgevallen die aan roken kunnen worden toegeschreven (tabel 3). De sterfte door meeroken is hierin niet opgenomen. De Gezondheidsraad heeft deze berekend op enkele duizenden per jaar in Nederland. Tabel 4 en 5 geven de tabaksconsumptie en verkoop weer. STIVORO Jaarverslag

11 Tabel 1 Percentage rokers in Nederland per leeftijdsgroep en geslacht 15-19* Totaal M V M V M V M V M V M V *) De in deze tabel vermelde percentages voor jarigen verschillen met die in tabel 2, wegens een verschil in onderzoeksmethodiek. Zie toelichting in jaarverslag Bron: Continu Onderzoek Rookgewoonten, uitgevoerd door TNS-NIPO in opdracht van STIVORO voor een rookvrije toekomst, STIVORO : Gadourek, Riskante gewoonten (1958); NOP & TON-enquêtes ( ). Deze gegevens zijn sinds 1980 gebaseerd op steekproeven van N= à STIVORO Jaarverslag

12 Grafiek 1 Percentage rokers in Nederland vanaf 15 jaar STIVORO Jaarverslag

13 Tabel 2 Rookgedrag Jongens en Meisjes per leeftijdscategorie J M J M J M J M J M J M J M J M Grafiek 2 Rookgedrag Jongens en Meisjes per leeftijdscategorie STIVORO Jaarverslag

14 Tabel 3 Sterfte door roken gerelateerde aandoeningen in 2011 (volwassenen 20 jaar en ouder) Mannen Vrouwen Longkanker COPD Coronaire hartziekten Slokdarmkanker Hartfalen Beroerte Alvleesklierkanker Blaaskanker Mondholtekanker Diabetes Nierkanker Strottenhoofdkanker Maagkanker Totaal per geslacht Totaal Bron: RIVM Tabel 4 Totale sigaretten- en shagverkopen in Nederland Sigaretten x 1 miljoen Shagjes x1 miljoen Totaal tabaksverkoop Bron: Vereniging Nederlandse Kerftabakindustrie STIVORO Jaarverslag

15 Tabel 5 Sigaretten- en shagverkopen per roker in Nederland vanaf 15 jaar en ouder Bevolking 15 jaar en ouder (x miljoen) Verkoop sigaretten en shag (x miljard) Totaal aantal rokers (x miljoen) Gemiddelde verkoop per roker per jaar Gemiddelde verkoop per roker per dag ,1 25,7 5, , ,5 28,5 5, , ,2 36,9 5, , ,0 36,9 4, , ,7 34,1 4, , ,2 33,9 4, , ,6 31,6 4, , ,7 29,0 4, , ,9 30,3 4, , ,8 30,5 4, , ,8 30,4 4, , ,9 30,4 4, , ,0 28,7 3, , ,1 30,1 4, , ,2 30,1 3, , ,2 26,9 3, , ,3 24,6 3, , ,3 25,0 3, , ,4 26,0 3, , ,5 25,3 3, , ,4 23,0 3, , ,6 22,5 3, ,6 Bron: Vereniging Nederlandse Kerftabakindustrie STIVORO Jaarverslag

16 Tabel 6 Subsidie VWS aan tabaksontmoediging in euro s (via VWS of ZonMW) zonder inflatiecorrectie VWS basis VWS project ZonMW Totaal Grafiek 6 Subsidie VWS aan tabaksontmoediging in euro s (via VWS of ZonMW*) zonder inflatiecorrectie *) bedragen zijn inclusief subsidies van VWS die via ZonMW zijn verstrekt. STIVORO Jaarverslag

17 Verantwoording in cijfers 2012 Tabel 7 Resultaten Voorlichting en advies Stopbrochure Willen en Kunnen Verspreid via o.a. apotheken, huisartsen en professionals Online Stopadviezen Smoke Alert voor jongeren Voor Zwangeren Stopsite Aanmeldingen voor de online cursus 521 Telefoon responsopvang Gesprekken met een medewerker s en vragen via de site Beantwoord FAQ Online geraadpleegde FAQ s Website Aantal bezoekers website Rookvrij Opgroeien Aantal trainingen Rookvrij opgroeien 12 Aantal trainingen V-MIS 28 Folders Rookvrij opgroeien verspreid Online interventie Site bezocht Doorloop programma 180 STIVORO Jaarverslag

18 Organisatie Doelstelling STIVORO is op 24 december 1974 opgericht op initiatief van de Vereniging Nederlands Astma Fonds (nu Longfonds), de Nederlandse Hartstichting en KWF Kankerbestrijding. Sinds die tijd is gezamenlijk intensief samengewerkt aan tabaksontmoediging in Nederland. Het doel van STIVORO is de bevordering van de volksgezondheid door het structureel terugdringen van het roken in de maatschappij. De organisatie tracht dit doel te verwezenlijken door: geven van voorlichting over de schadelijkheid van roken uitvoeren en coördineren van onderzoek ten behoeve van de voorlichting uitvoeren van een continu programma gericht op preventie van roken geven van informatie en advies ter voorkoming van meeroken geven van voorlichting en informatie over wet- en regelgeving ontwikkelen en implementeren van protocollen voor begeleiding bij het stoppen door risicogroepen adviseren van de overheid over effectiviteit van maatregelen en programma s samenwerking met andere preventieve organisaties samenwerking met NGO s en koepelorganisaties in het buitenland Sinds 1 januari 2013 is de voorlichting aan het publiek over tabaksgebruik door het ministerie van VWS ondergebracht bij het Trimbos instituut. STIVORO heeft als gevolg daarvan haar doelstelling geconcentreerd op expertisecentrum voor tabaksontmoedigingsbeleid. De inzet van STIVORO gaat naar het adviseren over en draagvlak organiseren voor effectieve beleidsmaatregelen die leiden tot vermindering van (schade door) tabaksgebruik. Dit doet STIVORO op basis van nationale en internationale wetenschappelijke informatie. De organisatie STIVORO bestond eind 2011 uit 25,34 fte en eind 2012 uit 16,93 fte. De organisatie staat onder leiding van de directeur-bestuurder. Sinds 1 oktober is dit dr. ir. Dewi Segaar die dr. Lies van Gennip opvolgt. De Raad van Toezicht De heer G.J. van Otterloo (voorzitter) Zelfstandig ondernemer opererend als gemachtigde/deskundige van het College sanering zorginstellingen, onderzoeker, publicist en inleider, (internationaal) adviseur, bemiddelaar en begeleider van fusies Voorzitter Stichting HSHB (steunfonds voor humanistische projecten in de ouderenzorg) Voorzitter Stichting HSHB Dienstverlening Voorzitter ihmq (Institute Health Management and Quality) Voorzitter Commissie rechtspositie Vereniging Oud-Parlementariërs Secretaris Kring van Experts (Krex), vereniging van gemachtigden van Csz Penningmeester Stichting Freehouse Lid van de Raad van Toezicht STIVORO Behandelcentrum STIVORO Jaarverslag

19 Mevrouw dr. E. Borst- Eilers Lid Raad van Toezicht Helen Dowling Instituut Lid Signalerings Commissie Kanker (KWF Kankerbestrijding) De heer dr. J. Molema, longarts n.p. Op voordracht van het Longfonds. Longarts/staflid Universitair Longcentrum UMC St Radboud, Nijmegen tot Lid bestuur Vereniging Astmacentra Nederland (VAN) tot Lid Beleids Advies Raad Zorggroep Zuid- Gelderland, Groesbeek m.i.v Voorzitter Commissie Ethiek Zorggroep Zuid- Gelderland, Groesbeek m.i.v Mevrouw prof. dr. K. Stronks Hoogleraar Sociale Geneeskunde en hoofd afdeling Sociale Geneeskunde AMC/UvA Bestuur Stichting HIV Monitoring Lid Programma Commissie Preventie ZonMw en lid commissie deelprogramma methodologiestudies Lid Gezondheidsraad Sectieredacteur Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG) Lid Raad van Advies EMGO instituut VUmc Lid Wetenschappelijke Commissie Wijkaanpak Mevrouw prof. dr. J.H.M. Schonk Hoogleraar Klinische Informatiekunde Leids Universitair Medisch Centrum Voorzitter bestuur Stichting CBV te Leiden Lid van de NWO programma commissie ToKeN2000 Lid redactieraad TSG Lid Raad van Commissarissen s Heerenloo Lid van de Raad van Toezicht STIVORO Behandelcentrum De heer prof. dr. A. Willemse Emeritus Hoogleraar Klinische Immunologie bij de Universiteit Utrecht Zelfstandig consultant research management, auteur en spreker internationale congressen/ seminars. Expert bij PUM Netherlands senior experts, Den Haag Lid onafhankelijke klachtencommissie van Woonstichting SSW, Bilthoven Voorzitter specialisatiecommissie Dermatologie van de Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde (KNMvD) Lid Registratiecommissie KNMvD Lid van de Raad van Toezicht STIVORO Behandelcentrum Voorzitter cliëntenraad Birkhoven Zorggoed, Amersfoort Lid Centrale Cliëntenraad Stichting De Opbouw, Utrecht Mevrouw mr. J.C. Ellerman Advocaat, gespecialiseerd in het Ruimtelijk Bestuursrecht. Voorzitter van de Algemene Bezwaar- en Beroepscommissie van het Stadsdeel Amsterdam Centrum Lid Raad van Toezicht van de Amsterdamse Orde van Advocaten Lid van het College van Beroep van de Stichting Garantiewoning. Lid van de Raad van Toezicht STIVORO Behandelcentrum STIVORO Jaarverslag

20 Financiën Baten Basissubsidie Projectsubsidie Overige baten / dienstverlening Rentebaten Som der baten Lasten Projectkosten Personeelskosten Afschrijvingen Overige organisatiekosten Vrijval verplichtingen Som der lasten Saldo boekjaar gewone bedrijfsuitoefening Baten t.b.v. afbouw/ombouw Lasten afbouw-ombouw Saldo baten en lasten afbouw-ombouw Onttrekking/Dotatie aan de reserve Beloning directeur-bestuurders Bruto-salaris Pensioen Totaal Per 1 oktober 2012 heeft wisseling van directeur-bestuurder plaatsgevonden. STIVORO Jaarverslag

21 Lijst van publicaties Medewerkers van STIVORO publiceren regelmatig over allerlei aspecten van tabaksgebruik en ontmoediging van het roken. Hieronder vindt u de rapporten en artikelen die in 2012 zijn verschenen en waaraan medewerkers van STIVORO hebben bijgedragen Rapporten De Josselin de Jong, S. (2012). - Vrij of vogelvrij? Roadmap tabaksontmoediging bij jongeren. Den Haag: STIVORO. De Josselin de Jong, S., Segaar, D., & De Vries, H. (2012). - Onderzoeksrapport Effectiviteit en bereik van e-health interventie Smoke Alert. Maastricht, Den Haag: Universiteit Maastricht en STIVORO. Emst, van A.J., & Willemsen, M.C. (2012). - Analyse van het netwerk van Nederlandse organisaties op het gebied van tabaksontmoediging in Den Haag: STIVORO. Nagelhout, G. E. (2012). - Samenvatting rapport van de Wereldgezondheidsorganisatie WHO global report: Mortality attributable to tobacco. Den Haag: STIVORO. Nagelhout, G. E. (2012). - Samenvatting van de Special Eurobarometer 385 Attitudes of Europeans towards tobacco. Den Haag: STIVORO. Nagelhout, G. E. (2012). - International symposium. Smoke-free legislation: International research findings and lessons for the Netherlands. Maastricht: Maastricht University. Nagelhout, G. E., De Korte-de Boer, J. D., Zeegers, M. C. E., Van der Meer, R., Segaar, D. & Willemsen, M. C. (2012). - Themapublicatie: Hulpmiddelen voor stoppen met roken Den Haag: STIVORO. Nagelhout, G. E., Van den Burg, I., Crone, M. R., Zeegers, T. M. C., & Willemsen, M. C. (2012). - Themapublicatie: Meeroken bij kinderen van 0 tot en met 18 jaar Den Haag: STIVORO. Nagelhout, G. E., Zeegers, T. M. C., Van der Meer, R. M., Segaar, D., & Willemsen, M. C. (2012). - Themapublicatie: Voorstanders van rookvrije horeca in Nederland Den Haag: STIVORO. Rennen, E. & Willemsen, M. C. (2012). - Dutch tobacco control: Out of control? Amsterdam: KWF Kankerbestrijding. Sannen, A., Woudstra, S., Van den Bos, A., Van Hasselt, N., Schulten, I., & Verdurmen, J. (2012). - Uitgaan en opvoeding. Literatuur- en expertstudie naar de rol van ouders bij de preventie van middelengebruik en ander risicogedrag van uitgaande jeugd van 16 jaar en ouder. Den Haag, Utrecht: STIVORO en Trimbos-instituut. STIVORO (2012). - Trendpublicatie percentage rokers. Percentage rokers in de Nederlandse bevolking Den Haag: STIVORO. STIVORO (2012). - Kerncijfers roken in Nederland Een overzicht van recente Nederlandse basisgegevens over rookgedrag. Den Haag: STIVORO. Van der Meer, R., Spruijt, R., & De Beer, M. (2012). - Zoeken naar nieuwe kansen voor lokaal gezondheidsbeleid en roken. Project Structureel Aanbod Gemeenten Tabakspreventie. Eindrapportage Den Haag: STIVORO. Willems, R. A., Willemsen, M. C., Nagelhout, G. E., Smit, E. S., Janssen, E., Van den Putte, B., & De Vries, H. (2012). - Evaluatie van de Echt stoppen met roken kan met de juiste hulp campagne. Maastricht: Universiteit Maastricht. STIVORO Jaarverslag

22 Artikelen Arnott, D., Berteletti, F., Britton, J., Cardone, A., Clancy, L., Craig, L., Fong, G. T., Glantz, S. A., Joossens, L., Rudolphie, M. T., Rutgers, M. R., Smith, S. C., Stam, H., West, R., Willemsen, M. C. (2012). - Can the Dutch Government really be abandoning smokers to their fate? The Lancet, 379(9811), Borland, R., Li, L., Driezen, P., Wilson, N., Hammond, D., Thompson, M. E., Fong, G. T., Mons, U., Willemsen, M. C., McNeill, A., Thrasher, J. F., & Cummings, K. M. (2012). - Cessation assistance reported by smokers in 15 countries participating in the International Tobacco Control (ITC) policy evaluation surveys. Addiction, 107, Hitchman, S. C., Guignard, R., Nagelhout, G. E., Mons, U., Beck, F., Van den Putte, B., Crone, M., De Vries, R., Hyland, A., & Fong, G. T. (2012). - Predictors of car smoking rules among smokers in France, Germany and the Netherlands. European Journal of Public Health, 22(Suppl 1), Hitchman, S. C., Mons, U., Nagelhout, G. E., Guignard, R., Mcneill, A., Willemsen, M. C., Driezen, P., Wilquin, J.-L., Beck, F., Du-Roscöat, E., Pötschke-Langer, M., Hammond, D., & Fong, G. T. (2012). - Effectiveness of the European Union text-only cigarette health warnings: Findings from four countries. European Journal of Public Health, 22, McNeill, A., Craig, L., Wilemsen, M. C., & Fong, G. T. (2012). - Tobacco control in Europe: A deadly lack of progress. European Journal of Public Health, 22(Suppl 1), 1-3. Mons, U., Nagelhout, G. E., Allwright, S., Guignard, R., Van den Putte, B., Willemsen, M. C., Fong, G. T., Brenner, H., Pötschke-Langer, M., Breitling, L. P. - Impact of national smoke-free legislation on home smoking bans: Findings from the International Tobacco Control (ITC) Policy Evaluation Project Europe Surveys. Tobacco Control. Published Online First: 13 February Mons, U., Nagelhout, G. E., Guignard, R., McNeill, A., Van den Putte, B., Willemsen, M. C., Brenner, H., Pötschke-Langer, M., Breitling, L. P. (2012). - Comprehensive smoke-free policies attract more support from smokers in Europe than partial policies. European Journal of Public Health, 22(Suppl 1), Nagelhout, G. E., De Korte-de Boer, D., Kunst, A. E., Van der Meer, R. M., De Vries, H., Van Gelder, B. M., & Willemsen, M. C. (2012). - Trends in socioeconomic inequalities in smoking prevalence, consumption, initiation, and cessation between 2001 and 2008 in the Netherlands. Findings from a national population survey. BMC Public Health, 12, 303. Nagelhout, G. E., De Vries, H., Allwright, S., McNeill, A., Van den Putte, B., Boudreau, C., Fong, G. T., Willemsen, M. C. (2012). - Comparative impact of smoke-free legislation on smoking cessation in three European countries. European Journal of Public Health, 22(Suppl 1), 4-9. Nagelhout, G. E., De Vries, H., Fong, G. T., Candel, M. J. J. M., Thrasher, J. F., Van den Putte, B., Thompson, M. E., Cummings, K. M., & Willemsen, M. C. (2012). - Pathways of change explaining the effect of smoke-free legislation on smoking cessation in the Netherlands. An application of the International Tobacco Control (ITC) Conceptual Model. Nicotine & Tobacco Research, 14, Nagelhout, G. E., Levy, D. T., Blackman, K., Currie, L., Clancy, L., & Willemsen, M. C. (2012). - The effect of tobacco control policies on smoking prevalence and smoking-attributable deaths. Findings from the Netherlands SimSmoke Tobacco Control Policy Simulation Model. Addiction, 107, Nagelhout, G. E., Van den Putte, B., De Vries, H., Crone, M., Fong, G. T., & Willemsen, M. C. (2012). - The influence of newspaper coverage and a media campaign on smokers support for smoke-free bars and restaurants and on second-hand smoke harm awareness. Findings from the International Tobacco Control (ITC) Netherlands Survey. Tobacco Control, 21, Nagelhout, G. E., Willemsen, M. C., & De Vries, H. (2012). - Een écht rookvrije horeca is ook mogelijk in Nederland. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, 90, Nagelhout, G. E., Willemsen, M. C., Gebhardt, W. A., Van den Putte, B., Hitchman, S. C., Crone, M. R., Fong, G. T., Van der Heiden, S., & De Vries, H. (2012). - Does smoke-free legislation and smoking outside bars increase feelings of stigmatization among smokers? Findings from the International Tobacco Control (ITC) Netherlands Survey. Health & Place, 18, Rosseel, J. P., Jacobs, J. E., Hilberink, S. R., Segaar, D., Akkermans, R., Maassen, I. M., Plasschaert, A. J. M., & Grol, R. P. T. M. (2012). - Patient-reported feedback promotes delivery of smoking cessation advice by dental professionals. International Journal of Health Promotion and Education, 50, Van der Aalst, C. M., De Koning, H. J., Van den Bergh, K. A., Willemsen, M. C., & Van Klaveren. R. J. (2012). - The effectiveness of a computer-tailored smoking cessation intervention for participants in lung cancer screening: A randomised controlled trial. Lung Cancer, 76, Willemsen, M. C., Kiselinova, M., Nagelhout, G. E., Joossens, L., & Knibbe, R. A (2012). - Concern about passive smoking and tobacco control policies in European countries: An ecological study. BMC Public Health, 12, 876. Zeeman, G. & De Beer, M. A. M. (2012) Jaar GVO en gezondheidsvoorlichting. Geschiedenis van de tabaksontmoediging in Nederland; succesverhaal met een droevig einde. Tijdschrift voor Gezondheidswetenschappen, 90, STIVORO Jaarverslag

23 Colofon Dit jaarverslag is een publicatie van STIVORO voor een rookvrije toekomst. Overname van gegevens uit dit verslag is toegestaan mits een correcte bronvermelding wordt bijgevoegd. Voor persvragen en vragen over de organisatie kunt u contact opnemen met de perswoordvoerder van STIVORO: Rob Broekstra tel. (070) Bezoekadres Parkstraat 83, Den Haag Postadres Postbus 16070, 2500 BB Den Haag Coördinatie Rob Broekstra, STIVORO Teksten Leo Lotterman, Roosendaal Grafisch ontwerp en opmaak Bruksvoort Design & Content, Houten Den Haag, juni 2013 STIVORO Jaarverslag

KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND

KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND 26% rookt 28% doet stoppoging 80% van plan om te stoppen 19 duizend sterfgevallen door roken KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND Een overzicht van recente Nederlandse basisgegevens over rookgedrag 2012 Roken

Nadere informatie

Kerncijfers roken in Nederland

Kerncijfers roken in Nederland 20.000 sterfgevallen door roken Kerncijfers roken in Nederland Een overzicht van recente Nederlandse basisgegevens over rookgedrag 28% rookt 27% doet stoppoging 25 miljard verkochte sigaretten 2009 Inhoudsopgave

Nadere informatie

KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND

KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND 25% rookt 26% doet stoppoging 23 miljard verkochte sigaretten 19 duizend sterfgevallen door roken KERNCIJFERS ROKEN IN NEDERLAND Een overzicht van recente Nederlandse basisgegevens over rookgedrag 2011

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 114 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Hoe ontmoediging verdween uit het tabaks ontmoedigings beleid

Hoe ontmoediging verdween uit het tabaks ontmoedigings beleid Hoe ontmoediging verdween uit het tabaks ontmoedigings beleid Jaarverslag 2011 Inhoud Voorwoord 3 Woord van de Raad van Toezicht 4 Hoe ontmoediging verdween uit het tabaksontmoedigingsbeleid 5 Cijfers

Nadere informatie

Roken onder volwassenen De harde feiten 2010

Roken onder volwassenen De harde feiten 2010 Roken onder volwassenen De harde feiten 2010 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1958 1960 1962 1964 1966 1968 1970 1972 1974 1976 1978 1980 Percentage niet rokers onder de Nederlandse bevolking

Nadere informatie

Voorstanders van rookvrije horeca in Nederland 2003-2012

Voorstanders van rookvrije horeca in Nederland 2003-2012 100% 90% 80% 70% 60% 50% Percentage dat voorstander is van rookverboden in restaurants en cafés Restaurants Cafés 40% 30% 20% 10% 0% 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4 1 2 3 4

Nadere informatie

Roken onder volwassenen De harde feiten 2012

Roken onder volwassenen De harde feiten 2012 Roken onder volwassenen De harde feiten 2012 10 9 8 Rokers 7 6 5 Niet-rokers Verdeling Nederlandse bevolking (15 jaar en ouder) naar % rokers en % niet-rokers 1975-2012 Percentage rokers naar categorie

Nadere informatie

Effect van vier tabaksbeleidsscenario s op het percentage rokers en het aantal tabaksdoden in Nederland. Resultaten van het SimSmoke simulatiemodel

Effect van vier tabaksbeleidsscenario s op het percentage rokers en het aantal tabaksdoden in Nederland. Resultaten van het SimSmoke simulatiemodel Effect van vier tabaksbeleidsscenario s op het percentage rokers en het aantal tabaksdoden in Nederland. Resultaten van het SimSmoke simulatiemodel Gera E. Nagelhout (STIVORO en Universiteit Maastricht)

Nadere informatie

Evaluatie Tabakswet. Recht op een rookvrije werkplek en overlast door tabaksrook tussen 2003 en 2005

Evaluatie Tabakswet. Recht op een rookvrije werkplek en overlast door tabaksrook tussen 2003 en 2005 Evaluatie Tabakswet Recht op een rookvrije werkplek en overlast door tabaksrook tussen 2003 en 2005 Cyrille Koolhaas en Dr. Marc Willemsen Dit is een publicatie van STIVORO voor een rookvrije toekomst

Nadere informatie

Meting stoppers-met-roken juli 2008

Meting stoppers-met-roken juli 2008 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Meting stoppers-met-roken juli 2008

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken

Regionale VTV 2011. Roken. Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Regionale VTV 2011 Roken Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Roken Auteurs: Drs. I.H.F. van Veggel, GGD Hart voor Brabant Dr. M.A.M. Jacobs-van der Bruggen,

Nadere informatie

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN

INFOKAART OUDEREN EN ROKEN INFOKAART OUDEREN EN ROKEN Roken Roken is de risicofactor die de meeste sterfte en het meeste gezondheidsverlies met zich brengt en zodoende ook zorgt voor veel verlies aan kwaliteit van leven (1). Vijftien

Nadere informatie

Meting stoppers-met-roken juni 2008

Meting stoppers-met-roken juni 2008 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Meting stoppers-met-roken juni 2008

Nadere informatie

Meting stoppers-met-roken januari 2009

Meting stoppers-met-roken januari 2009 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Consumer & Media Rapport Meting stoppersmetroken januari 2009 Meting

Nadere informatie

Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken

Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken Jongeren en de sociale druk om (niet) te roken Veranderingen tussen 1998 en 2005 Cyrille Koolhaas en Dr. Marc Willemsen Dit is een publicatie van STIVORO voor een rookvrije toekomst Correspondentieadres

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

De Tabakswet. Rapport. Onderzoek naar hinder en schadelijkheid van passief roken, houding t.a.v. en steun voor rookverboden Cyrille Koolhaas

De Tabakswet. Rapport. Onderzoek naar hinder en schadelijkheid van passief roken, houding t.a.v. en steun voor rookverboden Cyrille Koolhaas Grote Bickersstraat 74 13 KS Amsterdam Postbus 247 00 AE Amsterdam t 0 522 54 44 f 0 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport De Tabakswet Onderzoek naar hinder en schadelijkheid van passief

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Beroepsonderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Bijna alle scholen in het beroepsonderwijs geven aan medewerkers (96%) en leerlingen (98%)

Nadere informatie

Meeroken bij kinderen van 0 tot en met 18 jaar 2008-2011

Meeroken bij kinderen van 0 tot en met 18 jaar 2008-2011 60% Roken in huis door volwassenen met kinderen in het gezin 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2008 2009 2010 2011 Jongste kind 13 t/m 18 jaar Jongste kind 4 t/m 12 jaar Jongste kind 0 t/m 3 jaar Meeroken bij kinderen

Nadere informatie

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

Rookvrij Opgroeien. Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar. 4-19 jaar

Rookvrij Opgroeien. Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar. 4-19 jaar Rookvrij Opgroeien 4-19 jaar 4-19 jaar Roken? Houd kinderen er buiten. Het bespreken van (mee)roken binnen de JGZ 4-19 jaar Kinderen boven de vier jaar wonen relatief vaak in een huis waar gerookt mag

Nadere informatie

Factsheet Rookvrije scholen 2011 Voortgezet onderwijs Hoe is het gesteld met het Rookverbod? Handhaving rookverbod Negen op de tien scholen in het voortgezet onderwijs geven in 2011 aan medewerkers aan

Nadere informatie

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010)

Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) AH 740 2010Z13219 Antwoord van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten-Hyllner (Volksgezondheid, Welzijn en Sport) (ontvangen 9 december 2010) 1 Bent u bekend met nieuw onderzoek van Michigan State University

Nadere informatie

In Feite. de professional. De toekomst van STIVORO. Succes bereik je niet alleen. Activiteiten geïntegreerd. Weer vergoeding in 2013

In Feite. de professional. De toekomst van STIVORO. Succes bereik je niet alleen. Activiteiten geïntegreerd. Weer vergoeding in 2013 In Feite de professional www.stivoro.nl jaargang redactie 11 Renate nummer Spruijt 20 contact januari 2013 r.broekstra@stivoro.nl secretariaat T 070.312 04 00 jaargang 10 nummer 20 januari 2013 Landelijk

Nadere informatie

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie) AANTAL ROKERS STIJGT OPNIEUW: MEER MENSEN HERBEGINNEN, MINDER STOPPEN Brussel, 1 maart 2010. Het percentage rokers is in 2009 opnieuw significant gestegen, tot 32% dagelijkse rokers. Deze stijging doet

Nadere informatie

Rookverbod in de horeca dringt meeroken flink terug

Rookverbod in de horeca dringt meeroken flink terug Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Rookverbod in de horeca dringt meeroken

Nadere informatie

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud

Opleiden voor Public Health. Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Opleiden voor Public Health Prof dr Gerhard Zielhuis Epidemiologie, UMC St Radboud Public Health = alles wat we doen om de volksgezondheid te verbeteren Cellen > individuen -> maatschappij Preventie Effectiviteit

Nadere informatie

Rookvrij Opgroeien. Het bespreken van meeroken binnen de JGZ 0-4 jaar

Rookvrij Opgroeien. Het bespreken van meeroken binnen de JGZ 0-4 jaar Rookvrij Opgroeien Het bespreken van meeroken binnen de JGZ 0-4 jaar Voorlichting is en blijft belangrijk om voor een verdere daling in het meeroken te zorgen. STIVORO heeft daarom jarenlang het succesvolle

Nadere informatie

NEDERLANDSTALIGE SAMENVATTING

NEDERLANDSTALIGE SAMENVATTING Het International Tobacco Control Policy Evaluation Project ITC nationaal rapport Nederland Resultaten van meting 1-8 (2008-2014) SEPTEMBER 2015 NEDERLANDSTALIGE SAMENVATTING Het bevorderen van een op

Nadere informatie

De effecten van de rookvrije horeca op rookgedrag: eerste nameting Nagelhout, G.; Willemsen, M.; van den Putte, S.J.H.M.; Crone, M.; de Vries, H.

De effecten van de rookvrije horeca op rookgedrag: eerste nameting Nagelhout, G.; Willemsen, M.; van den Putte, S.J.H.M.; Crone, M.; de Vries, H. UvA-DARE (Digital Academic Repository) De effecten van de rookvrije horeca op rookgedrag: eerste nameting Nagelhout, G.; Willemsen, M.; van den Putte, S.J.H.M.; Crone, M.; de Vries, H. Link to publication

Nadere informatie

ROOKTRENDS: VOLWASSENEN, JONGEREN EN (ANDERE) RISICOGROEPEN

ROOKTRENDS: VOLWASSENEN, JONGEREN EN (ANDERE) RISICOGROEPEN ROOKTRENDS: VOLWASSENEN, JONGEREN EN (ANDERE) RISICOGROEPEN Studiedag gemeentelijk tabaksbeleid Utrecht, 08-06-2016 Dr. Margriet van Laar Programmahoofd Drug Monitoring & Policy NET, Trimbos-instituut

Nadere informatie

Stop-Roken-Poli. De tweede afspraak is op de afgesproken

Stop-Roken-Poli. De tweede afspraak is op de afgesproken Stoppen met roken Als u wilt stoppen met roken heeft u binnen het ULC Dekkerswald en UMC St Radboud twee mogelijkheden: Als patiënt bestaat de mogelijkheid doorverwezen te worden door uw longarts of longverpleegkundige

Nadere informatie

QenA MKBA Tabak. Met dit onderzoek is dat argument voor eens en altijd de wereld uit geholpen! Algemeen

QenA MKBA Tabak. Met dit onderzoek is dat argument voor eens en altijd de wereld uit geholpen! Algemeen QenA MKBA Tabak Kernboodschap: Voor het eerst in de geschiedenis is door een maatschappelijke kosten-baten analyse (MKBA) onderzocht wat de effecten zijn van tabaksontmoedigende beleidsscenario`s op zowel

Nadere informatie

Meeste mensen blij met rookverbod

Meeste mensen blij met rookverbod Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding worden gebruikt (M. Heijmans & J. de Jong. Meeste mensen blij met rookverbod. NIVEL, juni 2008). Meeste mensen blij met

Nadere informatie

Houding van ouders ten aanzien van het rookgedrag van jongeren van jaar

Houding van ouders ten aanzien van het rookgedrag van jongeren van jaar Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Houding van ouders ten aanzien van het

Nadere informatie

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp

. Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap. Nickie van der Wulp . Preventie van alcoholgebruik tijdens de zwangerschap Nickie van der Wulp 7-02-2014 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

Percentage rokers naar opleidingsniveau. Laag Middelbaar Hoog THEMAPUBLICATIE

Percentage rokers naar opleidingsniveau. Laag Middelbaar Hoog THEMAPUBLICATIE Percentage rokers naar opleidingsniveau 50% 40% 30% 20% 10% 0% 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 Laag Middelbaar Hoog THEMAPUBLICATIE

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 200 XVI Vaststelling van de begrotingsstaat van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2004 Nr. 215 BRIEF

Nadere informatie

Opmerkelijke stijging van het aantal rokers in 2008

Opmerkelijke stijging van het aantal rokers in 2008 PERSBERICHT Brussel, 4 december 2008 Opmerkelijke stijging van het aantal rokers in 2008 Voor het eerst in zes jaar stijgt het percentage dagelijkse rokers in ons land, van 27% in 2007 naar 30% in 2008.

Nadere informatie

Leef rookvrij Geef kanker minder kans

Leef rookvrij Geef kanker minder kans Leef rookvrij Geef kanker minder kans Inhoud Stoppen met roken weer vergoed 3 Hulp bij stoppen met roken 5 Roken en kanker 9 Wilt u meer informatie? 11 Stoppen met roken weer vergoed Misschien wilt u zelf

Nadere informatie

Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen.

Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen. Amersfoort, Bussum, Den Haag, 5 april 2007 Bestrijding ongezonde leefstijl hard nodig om forse stijging diabetes, hart- en vaatziekten en nierfalen te voorkomen. Oproep aan de leden van de vaste commissie

Nadere informatie

Veranderingen in middelengebruik onder Nederlandse scholieren: samenhang met schoolniveau

Veranderingen in middelengebruik onder Nederlandse scholieren: samenhang met schoolniveau Marlous Tuithof, Saskia van Dorsselaer, Karin Monshouwer Veranderingen in middelengebruik onder Nederlandse scholieren: samenhang met schoolniveau Kernpunten Roken Sinds 23 is de prevalentie van roken

Nadere informatie

Rookprevalentie

Rookprevalentie Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Rookprevalentie -2008 Continu onderzoek

Nadere informatie

Decentralisatie van tabaksontmoediging: rookbeleid tussen wal en schip?

Decentralisatie van tabaksontmoediging: rookbeleid tussen wal en schip? Decentralisatie van tabaksontmoediging: rookbeleid tussen wal en schip? Fleur Huijsman, 1 Regina M van der Meer, 2 Monique AM de Beer, 2 Andrée JvanEmst, 2 Marc C Willemsen 2, 3 Roken is in Nederland de

Nadere informatie

SineFuma: organisatie

SineFuma: organisatie SineFuma: organisatie wat ons betreft (over)lijdt er straks niemand meer aan de gevolgen van roken Kenmerken: Kwaliteit Persoonlijk contact Uniformiteit met 45 trainers en coaches Transparantie Passie

Nadere informatie

Meeroken door kinderen in Nederland sinds 1996 sterk gedaald

Meeroken door kinderen in Nederland sinds 1996 sterk gedaald Onderzoek Meeroken door kinderen in Nederland sinds 1996 sterk gedaald Matty R. Crone, Gera E. Nagelhout, Ingrid van den Burg en Remy A. HiraSing Doel Opzet Methode Resultaten Conclusie De prevalentie

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Leef rookvrij Geef kanker minder kans

Leef rookvrij Geef kanker minder kans Leef rookvrij Geef kanker minder kans Inhoud Stoppen met roken weer vergoed 3 Hulp bij stoppen met roken 5 Roken en kanker 9 Wilt u meer informatie? 11 Stoppen met roken weer vergoed Misschien wilt u zelf

Nadere informatie

Ontwikkelingen in het aandeel rokers in Nederland sinds 1989

Ontwikkelingen in het aandeel rokers in Nederland sinds 1989 Ontwikkelingen in het aandeel rokers in Nederland sinds 1989 Jan-Willem Bruggink 1 Roken is zeer schadelijk voor de gezondheid. Een belangrijk deel van de ziektelast en de sterfte in Nederland wordt veroorzaakt

Nadere informatie

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M.

Regionale VTV 2011. Levensverwachting en sterftecijfers. Referent: Drs. M.J.J.C. Poos, R.I.V.M. Regionale VTV 2011 Levensverwachting en sterftecijfers Regionale Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2011 Hart voor Brabant Deelrapport Levensverwachting en sterftecijfers Auteurs: Dr. M.A.M. Jacobs-van

Nadere informatie

Monitor. alcohol en middelen

Monitor. alcohol en middelen Gemeente Utrecht, Volksgezondheid Monitor www.utrecht.nl/gggd alcohol en middelen www.utrecht.nl/volksgezondheid Thema 3 Gebruik van de verslavingszorg in Utrecht - 2012 1 Colofon Uitgave Gemeente Utrecht,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 793 Preventief gezondheidsbeleid Nr. 59 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 6 juli 2012 In de vaste commissie voor Volksgezondheid,

Nadere informatie

Waarschuwende teksten op sigarettenpakjes

Waarschuwende teksten op sigarettenpakjes nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 00 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 E-mail info@nipo.nl Internet www.nipo.nl NIPO het marktonderzoekinstituut

Nadere informatie

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht

Factsheet. Meet the Needs. Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht Factsheet Meet the Needs Onderzoek naar de behoefte aan leefstijlaanbod van mensen met een lage SES in Maastricht ZIO, Zorg in Ontwikkeling Regio Maastricht-Heuvelland Maart 2013 Colofon: Onderzoeksteam

Nadere informatie

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens

Cijfers. Tatoeages. Een analyse van OBiN-gegevens Cijfers Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Tatoeages Een analyse van OBiN-gegevens Christine Stam Uitgegeven door VeiligheidNL Postbus 75169 1070 AD Amsterdam www.veiligheid.nl Aanvraag 2015.130 Cijfers

Nadere informatie

Belangrijkste resultaten

Belangrijkste resultaten Belangrijkste resultaten Schadelijkheid roken en meeroken algemeen Totale groep Nederlanders 12+ Rokers Roken Nagenoeg iedereen ziet de schadelijkheid in van roken op de gezondheid: 93% (waarvan 65% erg

Nadere informatie

Tabaksontmoedigingsbeleid 2016-2019

Tabaksontmoedigingsbeleid 2016-2019 Tabaksontmoedigingsbeleid 2016-2019 GGD Amsterdam Vastgesteld door gemeenteraad Amsterdam op 8 december. 1. Inleiding Roken is de afgelopen jaren een van de prioriteiten geweest van het volksgezondheidbeleid

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Hilkens (PvdA) over maatregelen die moeten voorkomen dat mensen gaan roken (2012Z18816).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Hilkens (PvdA) over maatregelen die moeten voorkomen dat mensen gaan roken (2012Z18816). > Retouradres: Postbus 20350, 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 8 december 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Stedelijk actieplan Tabaksontmoediging Amsterdam

Stedelijk actieplan Tabaksontmoediging Amsterdam Stedelijk actieplan Tabaksontmoediging Amsterdam 1. Inleiding Binnen de gemeente Amsterdam is roken gekozen tot een van de speerpunten voor het Lokaal Gezondheidsbeleid. De gemeente spant zich in om het

Nadere informatie

ROOKVRIJE SCHOOLPLEINEN. achtergrond notitie

ROOKVRIJE SCHOOLPLEINEN. achtergrond notitie ROOKVRIJE SCHOOLPLEINEN achtergrond notitie september 2009 Voorwoord Jong geleerd, oud gedaan! In Nederland zijn er bijna 4 miljoen rokers. De helft zal overlijden ten gevolge van het roken, een kwart

Nadere informatie

Summary Part 1: What is the impact of smoke-free legislation on smoking?

Summary Part 1: What is the impact of smoke-free legislation on smoking? Summary ~~~ 275 Summary Exposure to tobacco smoke from others (second-hand smoking) is dangerous for non-smokers. To protect them from these risks, many countries have implemented smoke-free legislation

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence,

icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence, icoach, een Web-based en Mobiele Applicatie voor Stoppen-met-roken: Verschillen tussen Gebruikersgroepen, Beïnvloedende Factoren voor Adherence, en het Verband tussen Adherence en Effect icoach, a Web-based

Nadere informatie

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd

oinleiding 1 c oovergewicht en ernstig overgewicht (obesitas) in Nederlandd oinleiding 1 c Gewichtsstijging ontstaat wanneer de energie-inneming (via de voeding) hoger is dan het energieverbruik (door lichamelijke activiteit). De laatste decennia zijn er veranderingen opgetreden

Nadere informatie

Ik onderschrijf het advies van de Commissie Bevolkingsonderzoek.

Ik onderschrijf het advies van de Commissie Bevolkingsonderzoek. Gezondheidsraad Health Council of the Netherlands Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Onderwerp : Briefadvies Amendement DENSE-studie Uw kenmerk : 701406-129805-PG Ons kenmerk : I-1611/JB/pm/894-O1

Nadere informatie

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten

Improving Mental Health by Sharing Knowledge. Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectieve interventies en aanpakken voor opvoeders van adolescenten Alcohol en opvoeding 15 Ouders rond 2008 onderschatten alcoholgebruik van hun kinderen

Nadere informatie

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986

BELEIDSPLAN. Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland. www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN Brederodestraat 104 4 1054 VG Amsterdam Nederland www.stichtingopen.nl info@stichtingopen.nl Rabobank: NL44RABO0143176986 BELEIDSPLAN STICHTING OPEN 1 1. INLEIDING Voor u ligt het beleidsplan

Nadere informatie

Gedragsmatige ondersteuning bij stoppen met roken in de zorg. Dewi Segaar (STIVORO) & Hetty de Laat (Groei in communicatie)

Gedragsmatige ondersteuning bij stoppen met roken in de zorg. Dewi Segaar (STIVORO) & Hetty de Laat (Groei in communicatie) Gedragsmatige ondersteuning bij stoppen met roken in de zorg Dewi Segaar (STIVORO) & Hetty de Laat (Groei in communicatie) Behandeling van tabaksverslaving Farmacologische ondersteuning: 10 sigaretten

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting.

Feiten en cijfers. Beroerte. Aantal nieuwe patiënten met een beroerte. Definitie. Uitgave van de Nederlandse Hartstichting. Feiten en cijfers Uitgave van de Nederlandse Hartstichting November 211 Beroerte Definitie Beroerte (in het Engels Stroke ), ook wel aangeduid met cerebrovasculaire aandoeningen/accidenten/ziekte (CVA),

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl II

Eindexamen maatschappijleer 2 vmbo gl/tl II ANALYSE MAATSCHAPPELIJK VRAAGSTUK: ROKEN tekst 26 Sigaret smaakt vies, maar het gevoel is lekker Van onze verslaggever Maarten Hogenstijn Amsterdam Een jongere kan bij het roken van minder dan tien sigaretten

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft: nieuwe opzet Leefstijlmonitoring

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft: nieuwe opzet Leefstijlmonitoring > Retouradres: Postbus 20350, 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006

Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 Monitor naleving rookvrije werkplek 2006 METINGEN 2004 EN 2006 B. Bieleman A. Kruize COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam:

Nadere informatie

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter 2010/2011

Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter 2010/2011 Inventarisatie naleefniveau rookvrije horeca winter /11 Per 1 juli 8 is binnen de horeca, sport en kunst en cultuursector het rookverbod ingevoerd. De nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit (nvwa) wil graag

Nadere informatie

20 Roken in de regio Gelre-IJssel

20 Roken in de regio Gelre-IJssel 20 Roken in de regio Gelre-IJssel 2010 Tabaksgebruik is de belangrijkste vermijdbare oorzaak van ziekte en sterfte in Nederland. Landelijk was roken in 2007 verantwoordelijk voor bijna 20.000 sterfgevallen

Nadere informatie

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar

Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar - Factsheet - Trendonderzoek: Alcoholkennis bij jongeren tussen 12 en 25 jaar NIGZ, Project Alcohol Voorlichting en Preventie 3 juli 2003 Inleiding Het NIGZ voert elk jaar, als onderdeel van het Alcohol

Nadere informatie

Gezondheidsraad. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Gezondheidsraad. Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Uw kenmerk : - Bijlagen : - Geachte minister, Gezamenlijk volgen Gezondheidsraad en RIVM/CIb de internationale en nationale ontwikkelingen met betrekking

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 29 220 Seksueel overdraagbare aandoeningen (Soa) Nr. 9 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012

Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Expertmeeting Alcohol en Zwangerschap 6 december 2012 Onderzoek Alcohol en Zwangerschap 2008-2012 Nickie van der Wulp, MSc 12, Ciska Hoving, PhD 2, Wim van Dalen, MSc 1, & Hein de Vries, PhD 2 1 Nederlands

Nadere informatie

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

WWW.VOORKOM.NL LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 WWW.VOORKOM.NL V.S.O. Roken stoer? Stoppen is sterker! LESBRIEF OVER ROKEN UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief Over Roken V.S.O. Colofon: Deze lesbrief hoort

Nadere informatie

De veranderde kijk op tabaksproducten: Effecten van de nieuwe gezondheidswaarschuwingen

De veranderde kijk op tabaksproducten: Effecten van de nieuwe gezondheidswaarschuwingen De veranderde kijk op tabaksproducten: Effecten van de nieuwe gezondheidswaarschuwingen op rokers Dr. M.C. Willemsen Dit is een publicatie van STIVORO voor een rookvrije toekomst Correspondentieadres Postbus

Nadere informatie

Tabak, cannabis en harddrugs

Tabak, cannabis en harddrugs JONGERENPEILING 0 ZUID-HOLLAND NOORD De jongerenpeiling heeft als doel om periodiek op systematische wijze ontwikkelingen in gezondheid en gewoonten van jongeren in kaart te brengen. Dit is het eerste

Nadere informatie

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Luk Joossens, Stichting tegen Kanker, tel.: 02/7433706, gsm: 0486 88 91 22.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Luk Joossens, Stichting tegen Kanker, tel.: 02/7433706, gsm: 0486 88 91 22. Brussel, 19 december 2006 De resultaten van een grootschalige enquête over de rookgewoonten in 2006. Drie vierde van de bevolking is voorstander van rookvrije restaurants. Het percentage rokers blijft

Nadere informatie

ENQUÊTE: GEEN DOORBRAAK VOOR DE ELEKTRONISCHE SIGARET

ENQUÊTE: GEEN DOORBRAAK VOOR DE ELEKTRONISCHE SIGARET ENQUÊTE: GEEN DOORBRAAK VOOR DE ELEKTRONISCHE SIGARET Brussel, juli 2014 Volgens de nieuwe rookenquête van kent de elektronische sigaret geen doorbraak in België in 2014. Slechts 0,5% van de bevolking

Nadere informatie

Middelengebruik: Tabaksgebruik

Middelengebruik: Tabaksgebruik Resultaten HBSC 00 Tabaksgebruik Middelengebruik: Tabaksgebruik Inleiding Ondanks de vele rapporten en boodschappen over de negatieve gevolgen van roken, blijft tabaksgebruik de grootste vermijdbare oorzaak

Nadere informatie

3. Implementatie richtlijn a. ondersteunen gemeenten

3. Implementatie richtlijn a. ondersteunen gemeenten <tabakspreventie in lokaal gezondheidsbeleid> Voortgangsrapportage Nationaal Programma Tabaksontmoediging 2006-2010 Actieplan 2007 INHOUDSOPGAVE INLEIDING ALGEMEEN 1. Organisatie 2. Basisactiviteiten a. 0900-lijnen, programma overheid b. infopunt

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

Social cost-benefit analysis of tobacco control policies in the Netherlands. Maatschappelijke kosten baten analyse van tabaksontmoediging

Social cost-benefit analysis of tobacco control policies in the Netherlands. Maatschappelijke kosten baten analyse van tabaksontmoediging Social cost-benefit analysis of tobacco control policies in the Netherlands Maatschappelijke kosten baten analyse van tabaksontmoediging Maastricht University Faculty of Health, Medicine and Life Sciences

Nadere informatie

Jongeren en Gezondheid 2006: Roken

Jongeren en Gezondheid 2006: Roken Resultaten HBSC - Roken Jongeren en Gezondheid : Roken Inleiding Ondanks de vele rapporten en boodschappen over de negatieve gevolgen van roken, blijft tabaksgebruik de grootste vermijdbare oorzaak van

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Hulpmiddelen voor stoppen met roken 2001-2012. Hulpmiddelengebruik bij laatste stoppoging

Hulpmiddelen voor stoppen met roken 2001-2012. Hulpmiddelengebruik bij laatste stoppoging 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% Hulpmiddelengebruik bij laatste stoppoging 1 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 23 41 2 % geen hulpmiddelen gebruikt % effectieve hulpmiddelen

Nadere informatie

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997

Resultaten voor België Roken Gezondheidsenquête, België, 1997 6.1.1. Inleiding Het tabaksgebruik is een van de voornaamste risicofactoren voor longkanker, ischemische hartziekten en chronische ademhalingsaandoeningen (1). Men schat dat er in Europa niet minder dan

Nadere informatie

24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht. Stoppen met roken. Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg

24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht. Stoppen met roken. Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg 24 mei 2005 Jaarbeurs Utrecht Stoppen met roken Drs. M. de Wee Verpleegkundig hoofd Oncologie TweeSteden ziekenhuis Tilburg Stoppen met roken Feiten over stoppen met roken en kanker Verpleegkundigen en

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 1 tot jaar Jongerenmonitor In 011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

FotografieTamara Reijers. Het is tijd. voor een. rookvrij. schoolterrein

FotografieTamara Reijers. Het is tijd. voor een. rookvrij. schoolterrein FotografieTamara Reijers Het is tijd voor een rookvrij schoolterrein PO Zien roken doet roken. Dat blijkt uit onderzoek 1. Dat betekent ook dat kinderen (later) sneller een sigaret opsteken als zij dat

Nadere informatie

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie)

PERSBERICHT Stichting tegen Kanker Leuvensesteenweg 479 1030 Brussel 02/743 45 75 (communicatie) Bijlagen 1. RESULTATEN ENQUÊTE DEDICATED RESEARCH OMTRENT ROOKVRIJE CAFÉS 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 2. INFORMATIEFICHE PASSIEF ROKEN Passief roken = passief ziek worden Eindelijk is het zover: vanaf 1

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Wolbert (PvdA) over kinderen van allochtone afkomst die overgewicht hebben (2014Z07817). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Een voorbeeld van een schoolprogramma gericht op preventie van overgewicht in Nederland: het DOiT programma

Een voorbeeld van een schoolprogramma gericht op preventie van overgewicht in Nederland: het DOiT programma 7 Samenvatting 8 Dit proefschrift beschrijft de voorbereiding op de landelijke implementatie van het Dutch Obesity Intervention in Teenagers (DOiT) programma. Daarnaast wordt de evaluatie beschreven die

Nadere informatie