Evaluatie KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Evaluatie 2014. KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij"

Transcriptie

1 Evaluatie 2014 KNRM Lifeguard Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

2 Inhoud Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Postadres Postbus AK IJmuiden Kantoor en werkplaats Haringkade CP IJmuiden Voor vragen en opmerkingen over KNRM Lifeguard kunt u contact opnemen met: KNRM - Afdeling Lifeguard Postbus AK IJmuiden Fotografie: Olaf Kraak, Nicolaas Kerkmeijer, Gerrit van Goor, Frank Harmsen, Arie van Dijk, Kees Brinkman, Jan Spoelstra, Peter Reimert. Inleiding 1 Samenvatting 2 1. Organisatie 3 2. Communicatie en fondsenwerving 5 3. Werving, selectie van lifeguards 7 3. Opleidingen 9 4. Operationele statistieken lifeguards Vlieland specifiek Terschelling specifiek Ameland specifiek Schiermonnikoog specifiek Wassenaar specifiek 26 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij KNRM Lifeguard Oktober 2014 De KNRM is een stichting zonder winstoogmerk en wordt in stand gehouden door vrijwillige bijdragen van donateurs, schenkers en sponsors. De KNRM is houder van het certificaat ISO 9001 voor fondsenwerving en ondersteuning aan de reddingstations op het gebied van: werving, kwaliteit en zorg van en voor medewerkers, operationele gereedheid en materieelbeheer. Deze certificering betreft de bedrijfsprocessen van het hoofdkantoor en de werkplaats in IJmuiden. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij - Evaluatie rapport KNRM Lifeguard 2014

3 Inleiding 2014 is het lustrumjaar waarin het KNRM lifeguard concept haar 5-jarig bestaan viert. Sinds de start van de KNRM lifeguards in 2010 op Terschelling is de werkwijze uitvoerig beproefd en verbeterd. Zo zijn nieuwe reddingtechnieken en materialen geïntroduceerd, worden andere eisen gesteld ten aanzien van de kwaliteiten van de lifeguards en worden strandbezoekers via zowel nieuwe als traditionele media geïnformeerd over de gevaren op en rond het strand. Dit alles met hetzelfde doel voor ogen, een plezierige en vooral veilige strandervaring voor mens en dier. Anno 2014 zijn KNRM lifeguards actief op het strand bij de Wassenaarse slag onder uitvoering van de Wassenaarse Reddingsbrigade en zijn KNRM lifeguards actief op Vlieland, Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog onder uitvoering van de KNRM. De lifeguards op de Wassenaarse Slag waren van 15 mei tot 15 september in de weekenden actief met in de maanden juli en augustus dagelijkse bezetting. Op Ameland werd het strand dagelijks bewaakt van 14 juni tot en met 14 september en op Vlieland, Terschelling en Schiermonnikoog liep het lifeguard seizoen van 5 juli tot en met 31 augustus. In deze evaluatie wordt stil gestaan bij de bijzonderheden van seizoen We kijken terug naar de ingezette verbetertrajecten en aandachtspunten worden genoemd ter verbetering van het lifeguard concept voor de komende jaren. Na een algemene samenvatting over alle locaties wordt vervolgens per locatie een overzicht gegeven van de belangrijkste ontwikkelingen. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij - Evaluatie rapport KNRM Lifeguard 2014

4 Samenvatting Evenals de voorgaande jaren heeft de KNRM in 2014 de strandbewaking verzorgd op de vier Friese Waddeneilanden. Vanaf 2014 vallen de zomervakanties een aantal jaren binnen een periode van 8 weken waar dit de jaren hiervoor 9 weken was. De KNRM heeft hier melding van gemaakt bij de gemeentes en op basis van deze kennis hebben de gemeentes Vlieland, Terschelling en Schiermonnikoog besloten de bewakingsperiode aan te passen naar 8 weken. Ameland besloot de bewakingsperiode ongewijzigd te houden. Het bewakingsseizoen voor de KNRM Lifeguards startte op 14 juni en duurde tot en met 15 september. In totaal hebben 71 betaalde lifeguards tijdens de zomermaanden gewerkt verspreid over 10 strandposten. Dit zijn 14 lifeguards minder dan Dit had als positief effect dat minder wisselingen plaatsvonden en daardoor de verschillende teams beter op elkaar ingespeeld bleven. Nadeel was dat bij uitval een groter probleem ontstond. Van deze groep zijn 51 lifeguards ook in 2013 lifeguard geweest. Een van de doelstellingen van de KNRM is uniformiteit te creëren in de strandbewaking in Nederland. In 2011 heeft de Wassenaarse Reddingsbrigade toenadering gezocht tot de KNRM om te zoeken naar een samenwerkingsvorm die beide organisaties voordelen biedt. In 2013 zijn concrete afspraken gemaakt omtrent de kwaliteit van de strandbewaking aan de Wassenaarse Slag. In 2014 heeft een audit plaatsgevonden door de KNRM om de afgesproken kwaliteit te borgen. De uitkomsten van deze audit vormen de basis voor verbeteringen in de toekomst. In 2014 is veel media aandacht geweest voor KNRM Lifeguards. Zo heeft een toename van het aantal Pieterman incidenten geleid tot grote belangstelling van de media. Ook het incident op Ameland waarbij lifeguards samen met het lokale reddingstation een paard redden kwam landelijk in het nieuws. Daarnaast hebben lifeguards op Ameland en Terschelling zelf een belangrijke bijdrage geleverd aan het vergroten van de zichtbaarheid van de lifeguards. Dit door het vrijwillig aanbieden van voorlichtingssessies aan strandbezoekers en belangstellenden. Het opleidingsaanbod van de lifeguards is dit jaar niet uitgebreid. De lifeguards zijn voorafgaand aan het seizoen opgeleid of bijgeschoold op de onderdelen beach lifeguard, rijvaardigheid, gebruik van een reddingwaterscooter en EHBO. Laatstgenoemde is ook tijdens het seizoen uitvoerig aan bod gekomen in samenwerking met de lokale ambulance medewerkers. De KNRM maakt zich sterk voor een permanente minimale bezetting gedurende het bewakingsseizoen. Dit betekent dat lifeguards gedurende het bewakingsseizoen alle dagen aanwezig zijn, ongeacht de weersomstandigheden. Per reddingpost worden 2 tot 4 lifeguards ingezet voor toezichthoudende taken en preventief ingrijpen. In totaal kwamen KNRM Lifeguards in de zomer van keer in actie keer voor kleine EHBO gevallen zoals schaafwondjes of kwallenbeten, 35 keer voor grote EHBO gevallen waar een ambulance of trauma helikopter aan te pas moest komen en 25 keer voor een vermissing. Daarnaast zijn dit seizoen 23 reddingsacties uitgevoerd waarbij in problemen geraakte zwemmers zijn geholpen. Dit jaar heeft de gemeente Terschelling de oude strandposten vervangen voor nieuwe posten. Het ontwerp en de inrichting is in samenspraak met de KNRM gegaan. De nieuwe posten voldoen aan de gestelde arboeisen en zijn voorzien van een toilet en EHBO ruimte. Een grote kwalitatieve verbetering voor de strandbewaking op Terschelling. De belangrijkste aandachtspunten vanuit 2013 zijn gedurende het seizoen 2014 grotendeels gerealiseerd. Echter is er ook een aantal elementen bijgekomen waaraan in 2015 aandacht dient te worden besteed: Verbeteren van de kwaliteit ten aanzien van de beach lifeguard opleidingen; Continueren en uitbreiden van de voorlichtingscampagnes om bewustzijn bij de strandbezoeker te vergroten; Implementeren van verbeterprocessen ten aanzien van afgenomen audits bij gelieerde brigades; Verbeteren van de planningsstructuur om wijzigingen in het rooster effectiever op te kunnen vangen en de werkdruk voor de lifeguards te verlagen. 2 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

5 1. Organisatie 1.1 Management, voorbereiding en ondersteuning In 2014 hebben geen verschuivingen plaatsgevonden in de personele bezetting van de afdeling lifeguards van de KNRM. Vanuit het KNRM kantoor in IJmuiden verzorgen Willem de Vries, Linde Jelsma en Peter Reimert alle lifeguard gerelateerde taken op het gebied van werving en selectie, opleiding, materieel, planning en logistiek, evenementen, communicatie, administratie en ontwikkeling. De afdeling lifeguards opereert vanuit de operationele dienst van de KNRM en wordt hierbij ondersteund door de afdelingen technische dienst, communicatie & fondsenwerving, administratie, IT en secretariaat. In 2014 stonden voor de afdeling lifeguard de volgende onderwerpen centraal: - Efficiënter inrichten van de werving en selectie, opleiding en planning; - Aanpassen van de bestaande contracten voor de lifeguards; - Onderbrengen van de logistiek rondom kleding bij een externe partner; - Auditeren van gelieerde reddingbrigades op basis van het KNRM Lifeguard Kwaliteitssysteem; - Waarborgen van de bestaande relaties en het borgen van de gemaakte afspraken; - In eigen beheer uitvoeren van het onderhoud aan de ATV s door de technische dienst; - Introduceren van het KNRM Lifeguard concept bij geïnteresseerde partijen; - Ontwikkelen van een instructeursopleiding voor interne lifeguard opleidingen; - Betrokkenheid en zichtbaarheid bij watersport gerelateerde evenementen; - Evalueren van de risico inventarisatie methodiek in samenwerking met de RNLI; - Bijdragen aan de ontwikkeling van een leidraad ten aanzien van veiligheid rondom zwemmen in oppervlaktewater. Hieronder wordt bij enkele genoemde onderwerpen uitvoeriger stilgestaan. Efficiënter inrichten van de werving en selectie, opleiding en planning Uit de evaluaties in 2013 kwam naar voren dat het wenselijk is de personeelsplanning voor de zomermaanden efficiënter in te richten. Lifeguards gaven aan graag een langere periode te willen werken en dat veel wisselingen in het rooster een nadelig effect hebben op de groepsdynamiek. Daarnaast betekent een groot aantal lifeguards meer kosten op het gebied van werving, selectie en opleiden. Om dit terug te dringen is er in 2014 voor gekozen het rooster dusdanig in te richten dat met minder lifeguards dezelfde bezetting gerealiseerd kon worden. Dit had tot gevolg dat lifeguards die voor de KNRM wilden werken, gedurende een langere periode beschikbaar moesten zijn. Dit jaar zijn 71 lifeguards werkzaam geweest ten opzichte van 85 in Minder lifeguards heeft geleid tot minder kosten voor werving en selectie evenals minder kosten voor opleidingen. Bij het zo efficiënt mogelijk inrichten van de personeelsplanning zijn echter ook enkele nadelige effecten aan het licht gekomen. Door het terugdringen van het aantal opgeleide lifeguards wordt het aantal potentiële vervangers gereduceerd die ingezet kunnen worden mocht een ingeplande lifeguard uitvallen. Aangezien in 2014 vanwege diverse redenen vlak voorafgaand en tijdens het seizoen meer uitval heeft plaatsgevonden werd het aantal reservekandidaten erg klein. Dit heeft geresulteerd in extra belasting van de aanwezige lifeguards door een hogere werkdruk of meer wisselingen van collega s om de dagen op te vullen. In 2015 zal een goede balans gevonden moeten worden tussen het efficiënt inplannen van het personeel en het creëren van voldoende back-up mogelijkheden voor het geval ingeplande lifeguards uitvallen. Auditeren van gelieerde reddingbrigades op basis van het KNRM Lifeguard Kwaliteitssysteem In 2013 is de aansluiting van de Wassenaarse Reddingbrigade geformaliseerd met het ondertekenen van een samenwerkingsovereenkomst. Onderdeel van deze overeenkomst is het conformeren aan de werkwijzen van het KNRM Lifeguard concept. Deze werkwijzen staan beschreven in het KNRM Lifeguard kwaliteitshandboek en vormen handvaten voor een brigade ten aanzien van operationele procedures. Resultaat van de audit is een rapport waarin positieve punten, verbeterpunten en tekortkomingen worden beschreven. Op basis van dit rapport kan de betreffende organisatie vervolgens plannen maken ter lering en verbetering. Om de kwaliteit van het KNRM Lifeguard concept te borgen heeft in augustus de eerste audit plaatsgevonden om te kijken in welke mate de WRB zich heeft weten te conformeren aan het kwaliteitshandboek. Naast een groot aantal positieve punten zijn ook enkele verbeterpunten en tekortkomingen geconstateerd. Deze punten vormen input voor de WRB voor aanpassingen in Bijkomend voordeel van de audits met gelieerde partijen is dat discussies ontstaan ten aanzien van bepaalde concepten. Dit zet een ieder op scherp en draagt bij aan het constant evalueren van de werkwijzen en procedures. 3 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

6 Evalueren van de risico inventarisatie methodiek in samenwerking met de RNLI De risico inventarisatie is het fundament van waaruit de KNRM haar bewaking inricht. Door op locatie te kijken naar de specifieke risico s en de mate waarin deze aanwezig zijn kan een beheersplan opgesteld worden om deze risico s te reduceren. De risico inventarisaties voor de KNRM locaties hebben enkele jaren geleden plaatsgevonden, daarom is in 2014 gekeken naar de mate waarin de inventarisaties nog up-to-date zijn. Enkele collega s van de Royal National Lifeboat Institution (RNLI) zijn uitgenodigd om een risico inventarisatie uit te voeren van het strand bij Midsland Terschelling. Dit bezoek heeft in augustus plaatsgevonden en zal duidelijkheid geven over de geldigheid van de originele inventarisaties van de KNRM en mogelijke verschillen in de methodieken. Op deze manier kan in het najaar van 2014 de risico inventarisatie methodiek worden geperfectioneerd op basis van de meest recente ontwikkelingen op internationaal vlak. 4 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

7 2. Communicatie en fondsenwerving De KNRM heeft in 2014 op het gebied van communicatie en fondsenwerving de volgende acties ondernomen: Naamsbekendheid voor KNRM Lifeguard genereren door actief aanwezig te zijn tijdens evenementen en beurzen, zoals de NK Surf Tour in Frankrijk, de Ronde om Texel en de Amsterdam City Swim. Tijdens de Amsterdam City Swim bewaakten 39 lifeguards vanaf de Amsterdamse gracht op rescue boards en reddingwaterscooters het zwemparcours. Lifeguards hebben gedurende de zomer de strandbezoekers geïnformeerd over het werk van de KNRM en deelden informatiefolders uit met informatie over veilig recreëren op het strand. Aan boord van de veerboten naar de Waddeneilanden was een animatiefilmpje te zien dat informatie gaf over zonering, strandbewaking en de betekenis van de vlaggen. Lifeguards Kees van Tongeren en Jos Hendriks zijn met het idee gekomen om in de maanden mei en juni preventief voorlichting te geven op basisscholen over de gevaren op het strand. Als vervolg hierop zijn de hele zomer op de lifeguardpost bij Paal 8 op Terschelling wekelijkse op woensdag lifeguards excursies gegeven aan strandbezoekers die in een uur uitleg kregen over het werk van de lifeguards, de betekenis van de vlaggen en met welke gevaren je te maken kunt krijgen op het strand. Dit bleek een groot succes te zijn waarna de lifeguards op Ameland vervolgens ook voorlichtingssessies zijn gaan organiseren. Media aandacht ontstond voornamelijk voor de selectie dag in december, de voorbereiding voor de start van het seizoen, mogelijke samenwerking met Reddingsbrigades, de Pieterman steek en uitleg over een mui stroming. Zowel regionale als nationale televisie, kranten en radiostations hebben aandacht besteed aan het werk van KNRM Lifeguards. Voor aanvang van de selectiedagen hebben banners in kranten als de Sp!ts gestaan. Ook is het netwerk van de KNRM is geactiveerd voor de werving van potentiele lifeguards. Dit bleek erg effectief te zijn. Gedurende de selectieperiode was dit jaar minder media aandacht omdat er maar 1 selectiedag was. De Leeuwarder Courant, het Fries dagblad, Omroep Fryslân, de IJmuider Courant, Dagblad van het Noorden en de Studentenkrant hebben aandacht besteed aan de werving en selectie. De KNRM heeft in het interne weeknieuws aan alle KNRM vrijwilligers meerdere malen verslag gedaan van lifeguard activiteiten. Reddingrapporten worden niet aan derden verspreid. Wel zijn een aantal lifeguards gevraagd om een blog bericht te schrijven die met foto geplaatst zijn op 5 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

8 Zoals eerder genoemd, is dit jaar gestart met de wekelijkse lifeguard excursie voor strandbezoekers. Gemiddeld kwamen 65 strandbezoekers per week af op de excursies op Terschelling. Door het succes op Terschelling is Ameland halverwege het seizoen ook gestart met deze vorm van voorlichting waarbij de eerste excursie meteen 120 deelnemers telde. Dit seizoen was wederom een antwoordkaart aanwezig in de strandfolder om strandbezoekers te attenderen op het donateurschap van de KNRM. In 2014 zijn 2 reacties op deze antwoordkaart ontvangen. Overwogen wordt in de zomer van 2015 een andere wervingsactie op te zetten om het aantal donateurs te vergroten. Strandfolders dienen in 2015 op alle campings en aan het strand gelegen hotels te worden verspreid. Bij het boeken van de veerboot tickets een banner online plaatsen of een folder meegeven zou de herkenbaarheid vergroten. Het animatiefilmpje aan boord van de veerboot heeft positieve reacties gegeven, echter is het tempo van afspelen erg hoog waardoor informatie soms gemist wordt. Redderworden.nl Begin 2013 is het inschrijfformulier aangepast. Tijdens de wervingsperiode voor seizoen 2014 heeft de KNRM hier de vruchten van geplukt. Met relatief weinig aanpassingen was het inschrijfformulier gereed. Wel hebben alle geïnteresseerden die zich voor eind september hadden aangemeld, 2 keer het formulier moeten invullen omdat de gegevens zoals beschikbaarheid, werkperiode en opleidingsdata nog niet bekend waren. 6 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

9 3.Werving, selectie van lifeguards In de zomer van 2014 is aandacht besteed aan het vakantiewerk van lifeguards op de Waddeneilanden door het verspreiden van posters en WORD LIFEGUARD folders. Er is doelgroep gericht geworven via Waddenvacatures.nl, Nuwerk.nl, KNRM.nl. Ook zijn zwemverenigingen, waterpoloverenigingen en surfverenigingen benaderd. Er is 1 presentatie gegeven op de Hanze Hogeschool in Groningen. Bij een minimale groepsgrootte van 8 studenten van de Hanze Hogeschool kan de beach lifeguard opleiding tijdens het watersportkamp plaatsvinden. Helaas bleken er dit jaar niet voldoende geschikte kandidaten om deze specifieke cursus aan te bieden. Lifeguards hebben zelf folders en flyers in hun eigen omgeving verspreid. Afdeling C&F heeft advertenties in de Leeuwarder Studentenkrant en in de Studentenkortingskrant geplaatst, de exacte response op deze publicatie is lastig te meten, ook al geeft het inschrijfformulier de mogelijkheid de manier waarop de vacature gevonden is te kiezen. Uit de gespreksformulieren komt naar voren dat veel sollicitanten via google of via vrienden en familie de vacature gevonden hebben. Omdat in het seizoen 2014 geen directe uitbreiding van het aantal strandposten werd gerealiseerd is in november 2013 besloten om 1 selectiedag te houden. Door de actieve inzet van vrijwilligers en lifeguards uit 2013 zijn via diverse wervingskanalen in inschrijvingen op redderworden.nl binnen gekomen. Dit waren 131 nieuwe inschrijven, 60 inschrijvingen van lifeguards uit 2013 die weer terug wilden komen en 7 inschrijvingen van geschikte lifeguards uit 2013 die nog niet hebben gewerkt. Het aantal verwijzingen via Google, Facebook, Twitter en KNRM.nl is vergelijkbaar met Opvallend is wel dat de vacatures op Nuwerk.nl per eiland niet veel van elkaar verschillen, gemiddeld 540 views per eiland. De voorselectie van potentiele lifeguards gebeurt via het online inschrijfformulier. Voor seizoen 2015 streven we naar een minimale werkperiode van 8 weken in plaats van 4. Dit om de planning en het rooster beter en gemakkelijker te kunnen afstemmen en minder mensen te moeten opleiden. Alle 131 ingeschreven sollicitanten zijn uitgenodigd voor de selectiedag. Voorafgaande aan de selectiedagen waren er 20 afmeldingen. Opvallend is dat dit seizoen meer sollicitanten de zwemtest hebben gehaald ten opzichte van voorgaande jaren. Zondag 8 december was een goed gevulde selectiedag. In totaal zijn 131 sollicitanten uitgenodigd waarvan 62 daadwerkelijk aanwezig waren en maar liefs 54 deelnemers de zwemtest haalden. Het voeren van de persoonlijke gesprekken blijft een intensieve taak. Het is daarom raadzaam om alleen die mensen te spreken die de zwemtest gehaald hebben binnen de 8.00 minuten i.p.v minuten. Van de 54 deelnemers zwommen 6 deelnemers tussen de 8.00 en 8.30 minuten. Sollicitanten die de zwemtest niet hebben gehaald hebben ook niet deel genomen aan de groepsopdracht en de gesprekken. Aan alle deelnemers die helaas niet geplaatst kunnen worden in het rooster is gevraagd of hun gegevens voor 2015 bewaard mogen worden. De vrijwillige inzet van de lifeguards uit 2013 was dit jaar geweldig. Het is leuk te zien dat lifeguards zich verbonden voelen met de KNRM en graag iets willen betekenen. Men vindt het leuk om potentiele collega s te enthousiasmeren en te informeren over de werkzaamheden als lifeguard. Zelfs het voeren van de persoonlijke gesprekken ging een drietal lifeguards goed af. De samenwerking met de Hanze Hogeschool is erg prettig. De faciliteiten lenen zich erg goed voor de organisatie van de selectiedag. 7 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

10 Eindconclusie De wervingsperiode ten opzichte van de werving van seizoen 2013 heeft minder tijd en energie gekost. Wel blijft het lastig al in september een goede inschatting te maken hoeveel lifeguards het jaar daarop nodig zijn. In eerste instantie werd van 80 lifeguards uitgegaan. Uiteindelijk bleek het rooster gevuld te kunnen worden met maar 71 lifeguards. Doordat veel oude lifeguards terugkeerde was er maar plaats voor 21 nieuwe lifeguards. Daardoor hebben we veel geschikte sollicitanten toch geen baan kunnen bieden. Toekomst visie 2015 Omdat het lastig is het aantal benodigde lifeguards voor 2015 in te schatten is ervoor gekozen de werving en selectie van nieuwe lifeguards in december plaats te laten vinden. Zo kan in januari 2015 al een groot gedeelte van het rooster gevuld worden. Als in het voorjaar van 2015 blijkt dat er toch meer lifeguards nodig zijn dan is er nog tijd om extra mensen te werven en een tweede selectie dag te organiseren. 8 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

11 3. Opleidingen 3.1 Beach Lifeguard Opleiding De beach lifeguard (BLG) opleiding vormt de basis voor alle KNRM lifeguards. Evenals voorgaande jaren wordt deze aangeboden door Lifeguarding.nl. Vanaf april zijn twee 6 daagse-basisopleidingen georganiseerd op Vlieland waar in totaal 20 nieuwe lifeguards aan hebben deelgenomen. Alle 20 deelnemers hebben de opleiding met goed gevolg volbracht. Naast de basisopleiding hebben 8 bijscholingsmomenten plaatsgevonden om de terugkerende lifeguards bij te spijkeren en te voorzien van relevante kennis en vaardigheden. 31 lifeguards hebben deelgenomen aan het bijscholingsexamen en hebben dit met goed gevolg afgelegd. Hierdoor hebben ze de geldigheid van hun beach lifeguard diploma met 2 jaar weten te verlengen. Naast de eigen BLG opleidingen heeft de KNRM een beach lifeguard opleiding georganiseerd voor de Brandweer Nesselande. De Brandweer verzorgt een strandwachtploeg gedurende de zomermaanden op de Zevenhuizerplas onder aansturing van de veiligheidsregio. Zij hebben de KNRM het afgelopen jaar benaderd om te kijken welke mogelijkheden er waren tot samenwerking. In overleg is besloten te assisteren met het organiseren van een lifeguard opleiding voor de medewerkers. De uitvoering van de opleiding was in handen van Lifeguarding.nl. Ten aanzien van de uitvoering van de opleidingen door Lifeguarding.nl bleek dat deze op een aantal momenten te wensen overliet. Dit lag niet in de inhoudelijke sfeer maar meer in de organisatie en uitvoering van de programma s. Dit wordt in het najaar met betrokken partijen geëvalueerd waarna bekeken wordt welke consequenties dit heeft voor de opleidingen in WD rijopleiding Evenals in 2013 is ook dit jaar gekozen om een selecte groep lifeguards op te leiden tot het gebruik van de 4WD voertuigen. In navolging op de succesvolle opleidingen van vorig jaar was ook dit jaar de uitvoering in handen van Gerard List. Uiteindelijk zijn 16 deelnemers afgereisd naar Vlieland om daar deel te nemen aan de 2-daagse rijopleiding. Naast een presentatie over de theorie omtrent 4WD voertuigen zijn ook hun rijvaardigheid op het strand, het rijden met een aanhanger en aandachtspunten met betrekking tot onderhoud uitgebreid aan bod gekomen. Dit jaar is een verbeterslag gemaakt in het borgen van de kwaliteit van deze opleiding. Dit is gedaan door het toevoegen van een beoordelingssysteem zodat lifeguards beoordeeld kunnen worden op hun vaardigheden. Onderdeel van dit beoordelingssysteem zijn een theorie examen bestaande uit 26 multiplechoice vragen en een beoordelingsformulier dat gedurende de twee dagen afgetekend wordt bij het behalen van het vereiste niveau. 9 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

12 3.3 RWC (rescue water craft ofwel waterscooter) Opleiding KNRM lifeguards die werkzaam zijn op een locatie waar een RWC is gestationeerd dienen deel te nemen aan een RWC opleiding. Tijdens deze opleiding leren ze reddingtechnieken uit te voeren, de machine klaar te maken voor gebruik en deze te onderhouden na gebruik. De RWC opleidingen (zowel de basisopleiding als de bijscholingsopleiding) hebben beide plaatsgevonden in Wijk aan Zee. Met dank aan de lokale reddingbrigade voor het beschikbaar stellen van opslagruimte voor het materiaal en het KNRM reddingstation voor het beschikbaar stellen van het boothuis als leslocatie hebben de cursisten op een ideale locatie les gehad. In totaal zijn 19 nieuwe lifeguards opgeleid tot RWC schipper tijdens de vier 2- daagse basisopleiding. Tijdens de 5 bijscholingsdagen hebben 35 terugkerende lifeguards hun kennis en vaardigheden op de RWC kunnen opfrissen. De RWC opleidingen worden intern door de KNRM aangeboden. Naast het opleiden van eigen mensen is de RWC opleiding eveneens verzorgd voor Reddingbrigade Katwijk, Stichting Strandexploitatie Veere en Reddingbrigade Vlissingen. 3.4 EHBO training De EHBO opleidingen werden het afgelopen jaar wederom georganiseerd door UMCG ambulancezorg. Deze opleidingen vonden tijdens het seizoen op locatie plaats en werden door lifeguards als zeer waardevol ervaren. In navolging van de aandachtspunten van vorig jaar is besloten in 2014 met een lesplan te werken waardoor de deelnemers enigszins dezelfde stof krijgen aangereikt. In de praktijk blijft de behoefte echter te veel uiteen te liggen dat het volgen van een specifiek lesplan niet handig is. De instructeurs hebben daarom voornamelijk gekeken naar de specifieke behoeftes van lifeguards en hier op ingespeeld. In de aanloop naar komend seizoen zal in overleg met UMCG ambulancezorg worden bepaald hoe de stof het beste kan worden aangeboden om ervoor te zorgen dat de noodzakelijke basiskennis is geborgd maar de stof ook gedifferentieerd aangeboden kan worden om de verschillende niveaus te bedienen. 3.5 Totaaloverzicht opleidingen 2014 TOTAALOVERZICHT OPLEIDINGEN 2014 Opleiding Deelnemers Geslaagden % Geslaagd Beach Lifeguard Basis % Beach Lifeguard Refresh dag 59 n.v.t. n.v.t. Beach Lifeguard Refres herexamen % RWC Basis 19 n.v.t. n.v.t. RWC Examen % RWC Refresh 35 n.v.t. n.v.t. 4WD rijopleiding % EHBO Training 66 n.v.t. n.v.t. 10 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

13 4. Operationele statistieken lifeguards Postbezetting Het is dit jaar wederom een grote uitdaging geweest om de planning rond te krijgen. Met uitzondering van 3 dagen is het gelukt de volledige postbezetting te garanderen. In verband met ziekte en uitval op korte termijn is het tijdens drie dagen voorgekomen dat de postbezetting bestond uit 3 in plaats van 4 personen. Het blijven garanderen van de postbezetting op momenten dat er sprake was van uitval of ziekte van collega s heeft veel van lifeguards gevraagd. Zo hebben ze langere perioden achtereen gewerkt dan gebruikelijk is. Dit is voor volgend jaar een belangrijk aandachtspunt. 4.2 Preventie en toezicht Op alle dagen in de periode van 14 juni tot en met 14 september 2014 (per eiland verschillende start en eind data) zijn de bewaakte zwemgebieden op het strand bepaald en gemarkeerd door de rood/gele vlaggen. Vanaf het moment dat zwemmers in de zee gingen was minimaal één lifeguard aan de waterlijn aanwezig voor toezicht. Het KNRM Lifeguard concept is grotendeels gebaseerd op preventie door middel van goede voorlichting en het op tijd waarschuwen van mensen om te voorkomen dat ze in gevaarlijke situaties terecht komen. Het aantal keren dat preventief is opgetreden is niet geregistreerd, maar hoorde bij de dagelijkse lifeguard taken. Regelmatig zijn zwemmers gewezen op gevaarlijke muien en naar het zwemmersgebied gedirigeerd. In het geval van onweer op komst, harde wind/storm en/of zeer sterke stroming wordt de rode vlag (zwemmen verboden) gehesen. Op deze dagen wordt aangeraden om maximaal tot je knieën het water in te gaan. Gaan zwemmers verder dan worden ze er direct uitgehaald. De gele vlag betekent dat zwemmen in zee gevaarlijk is. Onervaren zwemmers wordt afgeraden de zee in te gaan. Onderstaand tabel geeft een weergave van het aantal keren dat de rode of gele vlag is gehesen in Na veelal mooi strandweer in de maanden juni en juli heeft augustus voornamelijk slecht weer gebracht. Dit verklaart mede het grote aantal keren dat de rode vlag is gehesen. In meer dan 80% van de gevallen heeft dit plaatsgevonden in de maand augustus vanwege het slechte weer. Vlieland (2 posten) Terschelling (3 posten) Ameland (4 posten) Schiermonnikoog (1 post) Rode Vlag Gele Vlag Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

14 4.3 Strandbezoekers Ook dit jaar hebben de stranden op de Friese Waddeneilanden volop bezoekers getrokken. Op het strand is het niet mogelijk iedere strandbezoeker individueel te registreren, vandaar dat een globale schatting is gemaakt. Hierbij worden de volgende indicaties gebruikt: Rustig: < 50 mensen op het strand 100m aan weerszijden van de post. Matig: mensen op het strand 100m aan weerszijden van de post. Druk: mensen op het strand 100m aan weerszijden van de post. Erg druk: > 250 mensen op het strand 100m aan weerszijden van de post. Op basis van bovenstaande indicaties zijn de volgende verhoudingen gerapporteerd*: Strandbezoek Friese Waddeneilanden 2013 Strandbezoek Friese Waddeneilanden 2014 Rustig Matig Druk Erg druk Rustig Matig Druk Erg druk *Cijfers zijn omgerekend naar de verhouding t.o.v. het totaal aantal bewakingsdagen dat seizoen. Uit bovenstaande figuren kan worden afgeleid dat in meer dan 75% van de bewakingsdagen in 2014 het strandbezoek rustig of matig is ingeschat. In slechts 4% van de gevallen was het erg druk op het strand. Dit is een vermindering van het aantal strandbezoekers ten opzichte van Meest voor de hand liggende oorzaak hiervan is het regenachtige weer in de maand augustus. 4.4 Hulpverleningen Hulpverleningen worden door lifeguards genoteerd in de dagrapporten. In het kader van deze rapportage wordt onderscheid gemaakt tussen grote en kleine EHBO gevallen. De scheiding tussen beide ligt bij het wel dan wel niet inschakelen van professionele hulp. Zijn lifeguards zelf in staat om het slachtoffer te behandelen en is geen verdere actie noodzakelijk dan spreken we van een klein EHBO geval. Moet er een arts aan te pas komen, wordt de ambulance gebeld of komt een trauma helikopter het slachtoffer ophalen dan spreken we van een groot EHBO geval. Gesproken wordt van een redding op het moment dat lifeguards door het slachtoffer of een omstander gevraagd worden te helpen, of dat het aannemelijk is dat het slachtoffer daadwerkelijk hulp nodig heeft. Naar aanleiding van de rapportages en formulieren zijn onderstaande gegevens samengevat. EHBO Klein EHBO Groot Gevonden dier Reddingsacties Vermissing Seizoen* Vlieland (2) Terschelling (3) Ameland (4) Schiermonnikoog (1) Wassenaar (1)** Totaal *Aantallen zijn werkelijk gerapporteerde cijfers per seizoen. Rekening dient gehouden te worden met kortere dan wel langere bewakingsperiodes per seizoen per eiland. ** Dit is het eerste jaar dat de WRB registratiecijfers worden meegenomen in de eindevaluatie. Een vergelijking met 2013 is daarom niet mogelijk. 12 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

15 In de zomer van 2014 kwamen KNRM lifeguards op Vlieland, Terschelling, Ameland, Schiermonnikoog en Wassenaar 1665 keer in actie keer voor kleine EHBO gevallen zoals schaafwondjes of kwallenbeten, 35 keer voor grote EHBO gevallen waar een arts, ambulance of trauma helikopter aan te pas moest komen, 27 keer voor een gevonden dier en 25 keer voor een vermissing. Daarnaast zijn dit seizoen 23 reddingsacties uitgevoerd waarbij in problemen geraakte zwemmers zijn geholpen. Meer dan 70% van deze reddingen heeft plaatsgevonden buiten het zwemvak. Opvallend is het verschil in grotere incidenten tussen 2013 en We zien in de categorieën Grote EHBO gevallen (doorverwijzing naar medische professionals), Reddingsacties en Vermissingen een afname aan incidenten. Dit heeft te maken met een afname aan bezoekers en mogelijk verbeterd preventief toezicht. Evenals in 2013 waren er opvallend veel incidenten rondom dieren. Waar vorig jaar echter veel dode dieren gevonden werden bestonden de incidenten met dieren dit jaar uit de toename van steken van de kleine Pieterman, het incident met het te water geraakte paard op Ameland en de standaard situaties rondom het aanspoelen van zeehondjes en bruinvissen. 4.5 EHBO In 2014 werden de meeste EHBO handelingen verricht met betrekking tot snijwonden (604). Hoewel een lichte afname van kwallenbeten zichtbaar is zijn er desalniettemin 365 incidenten gemeld op de post. Dit is inclusief de incidenten rondom de pieterman, die dit jaar beduidend vaker voor problemen zorgde dan voorheen. Waar de steek van een pieterman normaal slechts een paar keer voorkomt per seizoen zijn er dit jaar 14 incidenten geweest. Kijkende naar het totaal van alle kleine incidenten dan zien we nauwelijks verschil tussen het seizoen 2014 en Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

16 Snijwond Insectenbeet Kwallenbeet Schaafwond Splinter Diversen Totaal EHBO Klein Seizoen* Vlieland (2) Terschelling (3) Ameland (4) Schiermonnikoog (1) Wassenaar (1)** Totaal *Aantallen zijn werkelijk gerapporteerde cijfers per seizoen. Rekening dient gehouden te worden met kortere dan wel langere bewakingsperiodes per seizoen per eiland. ** Dit is het eerste jaar dat de WRB registratiecijfers worden meegenomen in de eindevaluatie. Een vergelijking met 2013 is daarom niet mogelijk. 4.6 Vermissing In totaal zijn verspreid over de 11 strandposten 25 vermissingen gerapporteerd. Uiteindelijk zijn alle kinderen en volwassenen gevonden en herenigd. Voorafgaand aan het seizoen is in overleg met de politie en Reddingsbrigade Nederland een aangepast protocol opgesteld ten aanzien van vermissingen op stranden. Op basis van de ervaringen van dit seizoen zal geëvalueerd worden of het wenselijk is deze procedure in de huidige vorm te continueren dan wel enige wijzigingen in de procedure door te voeren. 14 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

17 4.7 Rapportages Om het proces rondom het registreren van lifeguard handelingen zo efficiënt mogelijk te laten verlopen is in 2013 het rapportagesysteem gedigitaliseerd. Op alle 10 de reddingposten waren I-Pads aanwezig waarop lifeguards dagelijks het dagrapport invullen. Mocht het nodig zijn dan kunnen ze hier ook de reddingrapporten, rapporten voor vermiste / gevonden personen en EHBO formulieren terugvinden en invullen. Via de I-Pad werden deze verzonden waarna ze beschikbaar waren voor zowel de lokale coördinator op het eiland als wel team lifeguard in IJmuiden. Groot voordeel van deze digitalisering is naast een besparing van drukkosten en kastruimte op de posten met name een efficiëntere verwerking van gegevens voor bijvoorbeeld de urenregistratie en de eindevaluatie van het seizoen. Enquête De betrokkenheid van KNRM lifeguards was ook in 2014 hoog. Zij lieten graag hun stem horen en hebben zich ingezet voor kwaliteitsverbetering van de strandbewakingstaak. Tijdens het seizoen werden aandachtspunten teruggekoppeld naar het hoofdkantoor en aan het einde van de werkperiode heeft elke lifeguard de mogelijkheid gehad om een seizoenevaluatie in te vullen en hier zijn of haar opmerkingen te plaatsen. 62 lifeguards hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt. Een aantal aandachtspunten worden in deze evaluatie benoemd, andere worden intern opgepakt ter verbetering voor seizoen Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

18 5. Vlieland specifiek Voorgeschiedenis en samenwerkingsvorm Onder aansturing van Gerard en Janet List is ook in 2014 op Vlieland gebruik gemaakt van KNRM lifeguards ten behoeve van de strandbewaking op het eiland. Op Vlieland zijn lifeguards actief bij het Badhuys en de strandovergang naast restaurant de Bolder op kampeerterrein Stortemelk. Bezetting Evenals vorig jaar is de bewakingsperiode verlengd met 1 week. Hierdoor vindt de bewaking nu plaats gedurende de hele zomervakantieperiode net als op Terschelling en Schiermonnikoog. Dit heeft geleid tot een bewakingsperiode van 5 juli 2014 tot en met 31 augustus Gedurende het seizoen heeft een team van 8 KNRM lifeguards ervoor gezorgd dat binnen de bewakingsperiode dagelijks van 11:00 tot 17:00 uur 6 lifeguards aanwezig waren verspreid over 2 posten. Inzet / kwaliteit van de lifeguards Uit ervaring van de afgelopen jaren bleek dat de wisseling van samenstelling van lifeguards, de groepsbinding niet versterkt. Streven is hierdoor altijd om 7 lifeguards te vinden die het gehele seizoen actief kunnen zijn. Door de verlenging van het seizoen tot 8 weken en beperkte beschikbaarheid van een aantal ervaren lifeguards is dit echter niet gelukt waardoor een aantal wisselingen in de samenstelling hebben plaatsgevonden. Daarnaast hebben we van 1 van de lifeguards in augustus het contract moeten ontbinden doordat niet aan de minimale fitheidseisen werd voldaan. Gevolg hiervan was dat in de maand augustus extra wisselingen in de groepssamenstelling hebben plaatsgevonden. Incidenten 2014 was een rustig seizoen voor wat betreft incidenten op Vlieland. Het grootste incident was het overrijden van een meisje op het strand door een voertuig van de ijscoman. Het onderstaande overzicht geeft inzicht in de betrokkenheid van de lifeguards voor wat betreft de incidenten. 16 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

19 EHBO EHBO Klein EHBO Groot Vermissing Redding Gevonden dier Post Camping Post Badhuys Totaal EHBO Vlieland Snijwond 6 Insectenbeet 1 Kwallenbeet 19 Schaafwond 5 Splinter 7 Diversen 6 Vlieland blijft in verhouding één van de rustigste eilanden op basis van het aantal incidenten. De ligging van het eiland in combinatie met de aanwezigheid van strekdammen lijkt een erg sterke stroming en muivorming te voorkomen. Hierdoor is preventief waarschuwen voor uitstekende stenen op de strekdam en zwemmers terugroepen zodra ze ver de zee op gaan voldoende om incidenten te voorkomen. Op Vlieland is vanwege gevaarlijke omstandigheden gedurende het seizoen 23 keer een gele vlag gehesen. De rode vlag is 9 keer gehesen in 2014, in alle gevallen in de maand augustus. Materieel Het KNRM materiaal bestaande uit rescueboards en rescue tubes zijn dagelijks gebruikt voor preventief toezicht vanaf het water en zijn uitermate geschikt middelen om te trainen. Op basis van de incidenten lijkt er geen noodzaak het materieel uit te breiden met bijvoorbeeld RWC s of 4WD voertuigen. 17 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

20 6. Terschelling specifiek Peter van de Linde is gedurende de lifeguard periode van 5 juli 2014 tot en met 31 augustus 2014 als lokale coördinator opgetreden. Naast zijn vaste baan als beheerder van het zwembad, opstapper bij reddingstation Paal 8 en andere werkzaamheden heeft hij wederom tijd gevonden voor de organisatie en coördinatie van KNRM lifeguards. Peter viert samen met enkele terugkerende lifeguards zijn 5-jarige jubileum ten aanzien van KNRM Lifeguard. In het voorjaar van 2014 is door de gemeente Terschelling en de KNRM een overeenkomst getekend voor de uitvoering van de strandbewaking van 2014 tot en met Na het afsluiten van deze overeenkomst heeft de gemeente voorafgaand aan het seizoen de bestaande strandposten vervangen door 3 nieuwe strandposten. Aangezien de zomervakanties de komende jaren binnen een tijdsbestek van 8 weken vallen is in overleg tussen de gemeente en de KNRM besloten de bewakingsperiode op Terschelling van 9 weken terug te brengen naar 8 weken. Bezetting Voorafgaand aan de werkdag verzamelen lifeguards zich bij het KNRM reddingstation Paal 8 waar de dagindeling wordt doorgesproken en de materialen worden klaargemaakt. Op Terschelling zijn dagelijks 12 lifeguards actief verspreid over de 3 posten Formerum, Midsland en West aan Zee. Om ervoor te zorgen dat lifeguards wekelijks een dag vrij hebben zijn gedurende de bewakingsperiode 14 lifeguards ingeroosterd. Dit jaar was ongeveer 70% van de lifeguards terugkerend lifeguard bij de KNRM. Waar op basis van de evaluatie van 2013 het streven was te werken met lifeguards die het gehele seizoen inzetbaar waren is dit in de uiteindelijke planning niet gelukt. Oorzaak hiervoor was een groot aantal last-minute wijzigingen in beschikbaarheid van ingeplande lifeguards na bekendmaking van het voorlopige rooster. Als gevolg hiervan heeft halverwege het seizoen een wissel plaatsgevonden waarbij meer dan 60% van de werkzame lifeguards is vervangen. Met name in de maand augustus bleek het ook op Terschelling lastig voldoende mensen te vinden die de plotselinge uitval van collega s konden opvangen. Inzet / kwaliteit van de lifeguards Ook in 2014 is er op Terschelling gewerkt met een structuur van team captain en post captains. De team captain assisteert hierbij de lokale coördinator met het maken van de postindeling, het dagelijks briefen van lifeguards en het waarborgen van de kwaliteit op het strand. Daarnaast is op iedere post een post captain aanwezig die op postniveau de aansturing voor zijn rekening neemt. De KNRM heeft sinds dit jaar fitheidseisen ingesteld waaraan alle lifeguards moeten voldoen. Dit was een goede drijfveer om regelmatig te trainen. Tijdens de periodieke fitheidstesten op Terschelling voldeden alle lifeguards aan de eisen. Naast het bijhouden van de individuele vaardigheden is op Terschelling 2 keer een bijscholing georganiseerd op het gebied van EHBO. Voorzieningen Alle lifeguards hebben dit jaar wederom gebruik kunnen maken van de appartementen van Residentie Boschrijck. Zij sliepen in vierpersoonsappartementen. Het comfort van deze overnachtingslocatie komt de sfeer en de groepsdynamiek op Terschelling zeker ten goede. De nieuwe strandposten zijn met veel plezier in gebruik genomen en zijn over het algemeen ook goed bevallen. Een paar mankementen zijn ontstaan zoals het vol stuiven van de sleutelgaten waardoor de EHBO ruimte een aantal weken niet te bereiken was. Dit zal tijdens de seizoen evaluatie met de gemeente aan bod komen om ervoor te zorgen dat dit in 2015 wordt voorkomen. Ook was de inventaris ten aanzien van tafels, stoelen en dergelijke aan het begin van het seizoen nog niet op orde. De KNRM heeft dit op het laatste moment voor de gemeente geregeld. 18 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

21 Incidenten Een greep uit de hulpverleningen op Terschelling: Lifeguards worden te hulp geroepen voor een 16-jarige vrouw die maar beperkt bij bewustzijn was. Ze had die dag nog niets gegeten en gedronken en had in de ochtend geblowd. Ze kon haar ogen niet goed open houden en moest overgeven. Lifeguards hebben haar gestabiliseerd en een ambulance laten komen terwijl ze haar toestand monitorden. (7/7). Meisje van 16 kwam op het strand van Formerum buiten het zwemvak in de problemen. Ze was vermoeid en kon maar moeilijk boven blijven in de hoge golven. Lifeguards grepen in en haalde haar met behulp van een rescue tube uit het water. (10/7); Jongen van 4 moest op Midsland door lifeguards uit het water worden gehaald nadat zijn moeder niet in staat was samen met hem terug naar de kant te komen. Ze waren uit het zwemvak gedreven en daar in een mui gekomen. (23/7); 2 zwemmers (18, 19 jr) waren op Midsland achter de branding terecht gekomen en konden niet meer terugkomen door een sterke stroming. De zwemmers zijn door lifeguards op rescue boards naar de kant gebracht. (30/7); 60-jarige man kwam tegen sluitingstijd in paniek bij de post bij Paal 8. Hij gaf aan dat hij druk voelde op zijn borst en pijn steken in zijn arm had. Slachtoffer was duizelig en kwam verward over. Lifeguards ontfermden zich over het slachtoffer en schakelden direct een ambulance in voor professionele ondersteuning. Slachtoffer is meegenomen door de ambulance. (3/8); Terschelling EHBO Klein EHBO Groot Vermissing Redding Gevonden dier Paal Midsland Formerum Totaal Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

22 EHBO Terschelling Snijwond 101 Insectenbeet 13 Kwallenbeet 21 Schaafwond 14 Splinter 6 De rode vlag werd in totaal 35 keer gehesen vanwege zeer gevaarlijke zee condities of onweer. De gele vlag werd gemiddeld 54 keer gehesen vanwege gevaarlijk zwemmen. Mensen die te water gingen werden nauwlettend in de gaten gehouden of geassisteerd door een lifeguard op een rescueboard. Veel voorkomende incidenten op Terschelling zijn kleine EHBO gevallen van voornamelijk snijwonden (101x) door schelpen of glas. Tevens hebben KNRM Lifeguards insectenbeten (37x) behandeld. Opvallend is een sterke afname van het aantal kwallenbeten van 130 in 2013 naar 21 in Deze daling is ook bij de andere eilanden waarneembaar. De categorie diversen betreft kleine hulpverleningen zoals allergische reacties, iets in het oog of ander kleinschalig letsel. Diversen 18 Voorlichting Dit jaar heeft een aantal lifeguards zelf het initiatief genomen de strandbezoekers beter te informeren over de gevaren op en rond de zee. Iedere woensdag werd op Terschelling vanaf 9:15 uur een excursie georganiseerd waarbij lifeguards geïnteresseerden informeerden over de gevaren op en rond de zee, wat te doen als je in de problemen komt en wat de vlaggen betekenen. Dit programma is wekelijks door tientallen bezoekers bijgewoond en is als zeer zinvol ervaren. Materieel De rijdende voertuigen op Terschelling hebben bijna de hele zomer zonder problemen gefunctioneerd en hun waarde bewezen. 2 weken voor het einde van het seizoen is het stuurhuis van de 4WD stuk gegaan. Hierdoor lekte de 4WD vloeistof en kwam dit onder niveau. Een nieuw stuurhuis kost 3000 euro en het oude stuurhuis reviseren duurt minimaal 2 weken. Hierdoor is besloten het vloeistofniveau 2x per dag bij te vullen en een lekbak onder de auto te plaatsen. Na afsluiting van het seizoen heeft station Paal 8 het stuurhuis gedemonteerd en opgestuurd voor revisie. De ATV heeft dit jaar zonder problemen gefunctioneerd. De rijopleiding werpt nog steeds zijn vruchten af in het goed gebruik van de voertuigen, waardoor minder schades ontstaan. Rescueboards waren voldoende aanwezig. Deze hebben de zomer zonder grote beschadigingen doorstaan. In de winter worden de rescueboards nagelopen, zodat ze volgend seizoen weer optimaal inzetbaar zijn. De RWC s op Terschelling hebben dit jaar een aantal kleine storingen gegeven. De meeste storingen zijn ontstaan doordat de scooters ouder worden en te kampen hebben met vochtproblemen. Bijvoorbeeld een kabelboom die kortsluiting geeft of een beeldscherm dat uitvalt. Door de reservescooter is de inzet gegarandeerd gebleven. Deze winter zal goed bekeken worden of de scooters nog betrouwbaar genoeg zijn om volgend seizoen weer ingezet te worden of dat de scooters vervangen moeten worden. 20 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

23 7. Ameland specifiek Op Ameland is Jan Verbiest voor het zomerseizoen 2014 weer bereid gevonden om de rol van lokale coördinator op zich te nemen. Ameland is het enige eiland dat een vergelijkbare bewakingsperiode aanhield als in De bewakingsperiode van 13 weken betekende voor Ameland een start van het bewakingsseizoen op 14 juni en het einde van het bewakingsseizoen op 14 september. Bezetting Op Ameland zijn 3 hoofdposten te vinden die tevens dienst doen als huisvesting voor de lifeguards. Deze hoofdposten zijn te vinden op de stranden bij Hollum, Nes en Buren waar dagelijks met 3 tot 4 personen het strand wordt bewaakt. Vanuit de hoofdposten wordt dagelijks bemanning geleverd voor de bezetting van post Ballum. Hier wordt door 2 lifeguards het strand bewaakt om te voorkomen dat strandbezoekers tijdens opkomend water ingesloten raken op de zandplaat voor de post en voor EHBO handelingen. In de periode voor en na de Nederlandse zomervakanties bestaat de postbezetting op de hoofdposten uit 3 personen. In het hoofdseizoen komt daar een extra persoon bij zodat 4 personen per post bewaken. In totaal zijn in het hoofdseizoen 14 lifeguards dagelijks aan het werk. Het is dit jaar in de planning goed gelukt om de weken in het laagseizoen op te vullen. Uit de evaluaties van de afgelopen jaren kwam deze periode als aandachtspunt naar voren. In 2014 is hiermee extra rekening gehouden bij het inplannen van lifeguards. Door een aantal onverwachte uitvallers in het seizoen, vanwege onder andere problemen van medische aard, is nu echter in het hoofdseizoen een planningsprobleem ontstaan. Dit heeft niet geleid tot het niet meer kunnen waarborgen van de postbezetting, maar heeft wel de consequentie gehad dat de aanwezige lifeguards minder vrij konden nemen omdat ze de plekken van de uitvallers moesten opvullen. Waar mogelijk is dit opgelost door reserve lifeguards in te zetten. Inzet / kwaliteit van de lifeguards Zowel de lifeguards als andere betrokkenen bij de KNRM hebben aangeven dat dit jaar een gedreven groep lifeguards op het strand aanwezig was. Lifeguards hebben veel getraind en ook tijdens de gehouden fitheidstesten die dit seizoen zijn afgenomen bleek dat ze goed voorbereid waren op hun taak. Tevens hebben, op eigen initiatief, lifeguards in hun vrije tijd voorlichtingssessies gehouden om bezoekers te informeren over het reilen en zeilen op het strand. Tijdens deze voorlichtingssessies was de gehele lifeguard groep aanwezig en zijn de geïnteresseerden in 4 rondes geïnformeerd over de gevaren op en rond de zee, de materialen die de lifeguards tot hun beschikking hebben, EHBO en waar moet ik op letten als ik ga zwemmen. In totaal zijn 3 sessies georganiseerd met gemiddeld zo n 100 bezoekers per sessie. 21 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie KNRM Lifeguard 2014

Evaluatie 2015. KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Evaluatie 2015. KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie 2015 KNRM Lifeguard Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Inhoud Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Postadres Postbus 434 1970 AK IJmuiden Kantoor en werkplaats Haringkade 2

Nadere informatie

Evaluatie 2013. KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Evaluatie 2013. KNRM Lifeguard. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie 2013 KNRM Lifeguard Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Inhoud Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Postadres Postbus 434 1970 AK IJmuiden Kantoor en werkplaats Haringkade 2

Nadere informatie

Evaluatie 2012. KNRM Lifeguards. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij

Evaluatie 2012. KNRM Lifeguards. Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Evaluatie 2012 KNRM Lifeguards Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Inhoud Inhoud 2 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij Postadres Postbus 434 1970 AK IJmuiden Kantoor en werkplaats Haringkade

Nadere informatie

Evaluatie KNRM Lifeguards

Evaluatie KNRM Lifeguards Evaluatie KNRM Lifeguards Werving, selectie en uitvoering van strandbewaking op Vlieland, Terschelling en Schiermonnikoog in 2011 Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave...

Nadere informatie

Je wordt niet zomaar een goede strandwacht. Je moet cursussen volgen om te leren hoe je iemand moet redden zonder dat je zelf in de problemen raakt.

Je wordt niet zomaar een goede strandwacht. Je moet cursussen volgen om te leren hoe je iemand moet redden zonder dat je zelf in de problemen raakt. informatie boekje 2 Heb je altijd al graag een strandwacht willen worden of ben je benieuwd naar het werk van een strandwacht? In dit boekje vertellen we je informatie over de Katwijkse Reddingsbrigade

Nadere informatie

STRANDWACHTBESPREKING seizoen 2013

STRANDWACHTBESPREKING seizoen 2013 Nederland Egmond aan Zee STRANDWACHTBESPREKING seizoen 2013 maandag 13 mei 2013 aanvang 19.30 uur Agenda Mededelingen Materieel Procedures Opleidingen, trainingen en oefeningen Dagelijkse gang van zaken

Nadere informatie

Versie januari 2011. Waterhulpverlening

Versie januari 2011. Waterhulpverlening Waterhulpverlening Waarom omzetten De huidige KNBRD bonds(strandwacht)diploma s A en B en de varendredden lijn zijn al vanaf voor de jaren tachtig in gebruik binnen Reddingsbrigade Nederland, waardoor

Nadere informatie

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2016-2017 Versie: 1.1 Datum: 24-10-2016 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Strategie... 3 3. Missie... 3 4. Beleid korte termijn... 4 4.1. Vereniging... 4 4.1.1.

Nadere informatie

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016 Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016 Versie: 1.1 Datum: 23-09-2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Strategie... 3 3. Missie... 3 4. Beleid korte termijn... 4 4.1. Vereniging... 4 4.1.1.

Nadere informatie

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016

Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016 Beleidsplan Reddingsbrigade Heerhugowaard 2015-2016 Versie: 1.0 Datum: 07-02-2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleid korte termijn... 4 2.1. Vereniging... 4 2.1.1. Bestuur... 4 2.1.2. Commissies...

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI)

Informatieblad. Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI) Informatieblad Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI) Waarom kiezen voor ccb groep? In 1,5 dagen uw diploma Beheerder brandmeldinstallatie behalen interactief lesprogramma met veel ruimte voor

Nadere informatie

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol. van o.b.s. De Vuurtoren

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol. van o.b.s. De Vuurtoren Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol van o.b.s. De Vuurtoren 2 TSO Protocol o.b.s. de Vuurtoren Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Organisatie... 3 Opvang... 5 TSO vergoeding... 6 Overdracht...

Nadere informatie

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda

Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Communicatieparagraaf project vrijwilligers in de bibliotheek - Breda Naast de reguliere projectcommunicatie (informeren over project, voortgang en resultaten) en de communicatie gericht op het werven

Nadere informatie

CMWW. Evaluatie Jeugd Preventie Programma Brunssum

CMWW. Evaluatie Jeugd Preventie Programma Brunssum CMWW Evaluatie Jeugd Preventie Programma Brunssum 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding Blz. 3 2. Uitvoering Blz. 3 3. Aanpak Blz. 4 4. Ontwikkelingen van het JPP Blz. 5 5. Conclusies en Aanbevelingen Blz. 6

Nadere informatie

Zandvoortse Reddingsbrigade

Zandvoortse Reddingsbrigade se Reddingsbrigade Workshop Netwerk Brandweervrouwen 18 November 2016 Programma Welkom! se Reddingsbrigade Reddingsbrigades Taken reddingsbrigades RVR Regionale voorziening reddingsbrigades Nationale Rampenvloot

Nadere informatie

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf

Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf Rapport evaluatie speeddaten met uitzendbureaus op de vestigingen van het WERKbedrijf December 2011 Auteurs: Leonie Oosterwaal, beleidsmedewerker ABU Judith Huitenga en Marit Hoffer, medewerkers Servicepunt

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek

Klanttevredenheidsonderzoek Stichting Welzijn Middelburg Klanttevredenheidsonderzoek juli 2014 Voorwoord Met gepaste trots presenteer ik u het klanttevredenheidonderzoek (KTO) naar de dienstverlening en activiteiten van Stichting

Nadere informatie

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek Op weg naar JOB-monitor 2016 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs is de belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten. JOB voert in 2016 voor de negende keer onderzoek uit naar de tevredenheid

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding herhaling ploegleider BHV

Informatieblad. Opleiding herhaling ploegleider BHV Informatieblad Opleiding herhaling ploegleider BHV Waarom kiezen voor ccb groep? interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving)

Nadere informatie

Voor u ligt het beleidsplan voor 2016 van Stichting Roos, organisator van vakanties voor kinderen en jongvolwassenen met een verstandelijke beperking.

Voor u ligt het beleidsplan voor 2016 van Stichting Roos, organisator van vakanties voor kinderen en jongvolwassenen met een verstandelijke beperking. Inleiding Voor u ligt het beleidsplan voor 2016 van Stichting Roos, organisator van vakanties voor kinderen en jongvolwassenen met een verstandelijke beperking. 1. Achtergrond Al in 1967 werden door de

Nadere informatie

ZRB - PR & Communicatie

ZRB - PR & Communicatie ZRB - PR & Communicatie ALV 30 oktober 2015 PR & Communicatie 2015 Huisstijl Communicatie - Online Zichtbaarheid Voorlichting - Veiligheid - Pers & media Huisstijl Eenduidige uitstraling: print, online,

Nadere informatie

Informatie gastouder. Gastouderbureau NL

Informatie gastouder. Gastouderbureau NL Informatie gastouder Gastouderbureau NL www.gobnl.nl info@gobnl.nl 01-09-2016 Informatie voor gastouder In dit boekje geven we uitleg over kleinschalige kinderopvang bij de gastouder of bij de ouder thuis.

Nadere informatie

LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.4 VERZORGEN VAN COMMUNICATIE

LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.4 VERZORGEN VAN COMMUNICATIE LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.4 VERZORGEN VAN COMMUNICATIE Niveau: PvB: Specialisatie: Versie: Datum: 3 3.4 n.v.t. 1.2 20-12-2011 Reddingsbrigade Nederland - KNBRD 2011 OMSCHRIJVING VAN PVB 3.4 OPDRACHT

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding coördinator/hoofd BHV

Informatieblad. Opleiding coördinator/hoofd BHV Informatieblad Opleiding coördinator/hoofd BHV Waarom kiezen voor ccb groep? in 3 dagen uw diploma Coördinator / Hoofd BHV behalen interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen ruime

Nadere informatie

Protocol Ziekte en Ongevallen

Protocol Ziekte en Ongevallen Protocol Ziekte en Ongevallen Dit protocol geeft richtlijnen aan hoe een leerkracht of ondersteunend personeel dient te handelen in het geval van ziekte of een ongeval bij een leerling. Doel protocol:

Nadere informatie

Richtlijnen Arbitrage NHC de IJssel

Richtlijnen Arbitrage NHC de IJssel Richtlijnen Arbitrage NHC de IJssel Versie 1.0 13 juni 2016 Inhoudsopgave 1. Richtlijnen Arbitrage NHC de IJssel...3 1.1. Behoefte aan scheidsrechters!...3 1.2. Hoe is de arbitrage geregeld bij NHC de

Nadere informatie

Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten

Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten Informatie van de Poolse ambassade en Reddingsbrigade Nederland voor de Poolse gemeenschap in Nederland om veilig van het water te kunnen genieten Afgelopen week zijn 5 personen van Poolse afkomst omgekomen

Nadere informatie

Jaarverslag januari 2013 - december 2013. De Zwanenhoeve. Boerderijnummer: 261. Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen

Jaarverslag januari 2013 - december 2013. De Zwanenhoeve. Boerderijnummer: 261. Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen arverslag januari 2013 - december 2013 De Zwanenhoeve Boerderijnummer: 261 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, juni 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

BELEIDSPLAN

BELEIDSPLAN BELEIDSPLAN 2016-2019 0 Inhoudsopgave: Inleiding 2 1. Visie 3 2. Kernwaarden en Huishoudelijk reglement 3 3. Doelstelling 3 4. Beleidsplan 2016-2019 4 5. Vrijwilligersbeleid 4 6. PR en Fondsenwerving 5

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis

Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beleidsplan 2014 Stichting Fonds Welkomhuis Beldhuismolenweg 8a 7562 PC Deurningen Telefoon: 088 45 46 700 E-mail: info@welkomhuis-twente.nl Website: www.welkomhuis-twente.nl Beleidsplan 2014 Pagina 1

Nadere informatie

VOORBEELD PROJECTPLAN

VOORBEELD PROJECTPLAN VOORBEELD PROJECTPLAN PROJECTOMSCHRIJVING / STAPPENPLAN / TIJDPAD 1. Inleiding Waarom een project over veiligheid? Een veilige woning en een veilige woonomgeving is voor iedereen belangrijk! Hoewel de

Nadere informatie

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen

Projectplan. Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers. [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen Projectplan Aanpak laaggeletterdheid bij patienten en/of medewerkers [Naam organisatie] [auteur] [datum] Werken aan taal heeft veel voordelen [Naam organisatie] vindt het belangrijk om alert te zijn op

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI)

Informatieblad. Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI) Informatieblad Opleiding beheerder brandmeldinstallatie (BBMI) Waarom kiezen voor ccb groep? In 1,5 dagen uw diploma Beheerder brandmeldinstallatie behalen interactief lesprogramma met veel ruimte voor

Nadere informatie

Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722

Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722 Jaarverslag Januari 2014 - december 2014 Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, maart 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding ploegleider BHV

Informatieblad. Opleiding ploegleider BHV Informatieblad Opleiding ploegleider BHV Waarom kiezen voor ccb groep? interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving) inpandig

Nadere informatie

Evaluatie Jaarplan 2014

Evaluatie Jaarplan 2014 Evaluatie Jaarplan 2014 1. Inleiding Aan het jaarplan 2014 is dankzij de inzet van velen; mentoren, coördinatoren op een goede manier invulling gegeven. Hieronder de bereikte resultaten. 2. Doelen De volgende

Nadere informatie

NOTITIE Vrijwilligersbeleid Voedselbank Zeeuws Vlaanderen

NOTITIE Vrijwilligersbeleid Voedselbank Zeeuws Vlaanderen Terneuzen: Mei 2017 NOTITIE Vrijwilligersbeleid Voedselbank Zeeuws Vlaanderen Inleiding Er is behoefte aan een duidelijke en praktische handleiding met betrekking tot vrijwilligersbeleid, dat als leidraad

Nadere informatie

Datum genereren Nota van Inlichtingen: Pagina 1 of 6

Datum genereren Nota van Inlichtingen: Pagina 1 of 6 Nota van Inlichtingen Openbare aanbesteding Rijopleidingen Chauffeurs Aanbesteding Openbare aanbesteding Rijopleidingen Chauffeurs Aanbestedende Dienst: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding preventiemedewerker

Informatieblad. Opleiding preventiemedewerker Informatieblad Opleiding preventiemedewerker Waarom kiezen voor ccb groep? interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving)

Nadere informatie

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten

Scope 1 doelstelling Scope 2 doelstelling Scope 1 en 2 gecombineerd 5% CO 2- reductie. 30% CO 2- reductie in 2016 6% CO 2 -reductie in 2016 ten B. Kwantitatieve doelstellingen & beleid 1 INLEIDING Verhoef wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE

Nadere informatie

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan

Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken. Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken December 2012 Informatie en stappenplan Door Cliënten Bekeken voor tandartspraktijken is hét traject voor kwaliteitsverbetering van de mond zorg vanuit het

Nadere informatie

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08

Glazen Huis peiling Leids JongerenPanel. Colofon. Serie Statistiek 2011 / 08 Glazen Huis 2011 peiling Leids JongerenPanel Colofon Serie Statistiek 2011 / 08 Gemeente Leiden Afdeling Strategie en Onderzoek, BOA Postbus 9100, 2300 PC Leiden E-mail: boa@leiden.nl Website: www.leiden.nl/jongerenpanel

Nadere informatie

INFORMATIE STICHTING STRANDEXPLOITATIE VEERE (SSV) EN VAKANTIEWERK SEIZOEN 2015

INFORMATIE STICHTING STRANDEXPLOITATIE VEERE (SSV) EN VAKANTIEWERK SEIZOEN 2015 INFORMATIE STICHTING STRANDEXPLOITATIE VEERE (SSV) EN VAKANTIEWERK SEIZOEN 2015 De Stichting Strandexploitatie Veere (SSV): wat doet zij precies? De SSV beheert de stranden van de gemeente Veere. Dit betekent

Nadere informatie

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1

3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen. Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 3B1 Reductiebeleid en Doelstellingen Datum : 3 jul. 2014 Door : Sandra Kleef Functie : KAM-manager Versie : 2014.1 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE 2 INLEIDING 3 01. HET CO2-REDUCTIEBELEID VAN ONS BEDRIJF 3

Nadere informatie

Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011

Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011 Klanttevredenheidsonderzoek vrijwilligersorganisaties Actieradius najaar 2011 In het najaar van 2011 heeft Actieradius- vrijwillige inzet Land van Cuijk een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd onder

Nadere informatie

Voorwoord. Buddyzorg Limburg werkt met hart en ziel voor het behoud en de versterking van de medemenselijkheid. Dit komt tot uiting in de werkwijze

Voorwoord. Buddyzorg Limburg werkt met hart en ziel voor het behoud en de versterking van de medemenselijkheid. Dit komt tot uiting in de werkwijze Jaarverslag Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg 2013 1 Voorwoord Voor u ligt het derde jaarverslag van de Stichting Vrienden van Buddyzorg Limburg, afgekort SVVBL. Het verslag geeft een weergave mee

Nadere informatie

Informatieblad. herhaling BHV

Informatieblad. herhaling BHV Informatieblad herhaling BHV Waarom kiezen voor ccb groep? jaarlijks wisselend en interactief lesprogramma vaardigheden beoefenen in groepsverband (veilige leeromgeving) inpandig praktijkhuis, uitstekende

Nadere informatie

Jaarplan. Schooljaar

Jaarplan. Schooljaar Jaarplan Schooljaar 2014-2015 Arnhem, augustus 2014 Beste betrokkene, Voor u ligt het jaarplan schooljaar 2014-2015. We hebben het vorig schooljaar geëvalueerd en antwoord gegeven op de vragen: Wat doen

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding adembescherming voor de bedrijfshulpverlener

Informatieblad. Opleiding adembescherming voor de bedrijfshulpverlener Informatieblad Opleiding adembescherming voor de bedrijfshulpverlener Waarom kiezen voor ccb groep? In 3 dagen uw diploma adembescherming voor de bedrijfshulpverlener van het NIBHV behalen vaardigheden

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Verslag Gastouderonderzoek Ziezo B.V.

Verslag Gastouderonderzoek Ziezo B.V. Verslag Gastouderonderzoek Ziezo B.V. Mark Paardekooper 1 Inleiding Voor u ligt het verslag van het onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van gastouderbureau Ziezo B.V. onder haar gastouders. De gastouderopvang,

Nadere informatie

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010

STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010 STICHTING RECHTSWINKEL MAARSSEN JAARVERSLAG 2010 Stichting Rechtswinkel Maarssen P/a Gezondheidscentrum Boomstede Boomstede 204 3608 AK MAARSSEN Email: info@rechtswinkelmaarssen.nl Inloopspreekuur elke

Nadere informatie

Alzheimer Nederland en sociale media

Alzheimer Nederland en sociale media Alzheimer Nederland en sociale media Het gebruik van sociale netwerksites heeft de afgelopen jaren een stevige vlucht genomen. Bijna iedere Nederlander die online actief is, is verbonden aan één of meer

Nadere informatie

Strandwachtbespreking. Bewakingsseizoen 2014

Strandwachtbespreking. Bewakingsseizoen 2014 Strandwachtbespreking Bewakingsseizoen 2014 maandag 26 mei 2014 Onderwerpen ter behandeling Mededelingen Strandwachtroosters Dagelijkse gang van zaken Aandachtspunten Protocollen en procedures Opleiden,

Nadere informatie

Activiteiten Jaarverslag 2013

Activiteiten Jaarverslag 2013 Activiteiten Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave 1 Een bezoek van de wethouder 2 Project Kunst en Cohesie 3 Bewonersdag 4 Bijeenkomst met de wijkbewoners 5 Burendag 6 Culturele thee avonden 7 De tafel van één

Nadere informatie

Op weg naar JOB - Monitor 2014

Op weg naar JOB - Monitor 2014 Op weg naar JOB Monitor 2014 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs, belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten, voert voor de achtste keer onderzoek uit naar de tevredenheid van studenten

Nadere informatie

Business Continuity Planning Consultants

Business Continuity Planning Consultants Productnaam: Business Continuity Planning Consultants als het om continuïteit gaat Business Continuity Business Continuity Planning Consultants hanteert voor het opstellen van een calamiteiten- of continuïteitsplan

Nadere informatie

LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.5 PROMOTIONELE ACTIVITEITEN

LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.5 PROMOTIONELE ACTIVITEITEN LIFEGUARD PROEVE VAN BEKWAAMHEID 3.5 PROMOTIONELE ACTIVITEITEN Niveau: PvB: Specialisatie: Versie: Datum: 3 3.5 n.v.t. 1.2 20-12-2011 Reddingsbrigade Nederland - KNBRD 2011 OMSCHRIJVING VAN PVB 3.5 OPDRACHT

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN TUSSENSCHOOLSE OPVANG

ALGEMENE VOORWAARDEN TUSSENSCHOOLSE OPVANG ALGEMENE VOORWAARDEN TUSSENSCHOOLSE OPVANG Stichting BSO Bernisse Inleiding Stichting BSO Bernisse (onderdeel van Stichting Kinderopvang de Bonte vlinder) heeft met diverse basisscholen afspraken gemaakt

Nadere informatie

JAARVERSLAG Inhoud. 1. Stichting Part-Ner. 2. Belangrijkste werkzaamheden Samenwerking met andere organisaties. 4.

JAARVERSLAG Inhoud. 1. Stichting Part-Ner. 2. Belangrijkste werkzaamheden Samenwerking met andere organisaties. 4. JAARVERSLAG 2015 Inhoud 1. Stichting Part-Ner 2. Belangrijkste werkzaamheden 2015 3. Samenwerking met andere organisaties 4. Vooruitblik 1 1. Stichting Part-Ner Na afronding van het project certificering

Nadere informatie

Projectplan Zes Minuten Zone Gemeente Stede Broec

Projectplan Zes Minuten Zone Gemeente Stede Broec Projectplan Zes Minuten Zone Gemeente Stede Broec Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Doel... 3 3. Samenwerking... 3 4. AED s... 4 5. Alarmeringssysteem... 5 6. Trainingen... 6 7. Financiën... 6 8. Communicatie...

Nadere informatie

NBF Opleidingsbrochure Trainers

NBF Opleidingsbrochure Trainers NBF Opleidingsbrochure 2016 2017 Trainers Nederlandse Bowling Federatie Veenendaal, september 2016 Inhoudsopgave Pagina: Inleiding 3 Introductie niveaus 4 Opleiding NBF basisbegeleider 5 Opleiding NBF

Nadere informatie

Pilot Brandveilig Leven in Meerzicht

Pilot Brandveilig Leven in Meerzicht Pilot Brandveilig Leven in rzicht Evaluatie huisbezoeken VERSIEBEHEER Versie Datum Auteur 1. juni 212 RP 1.1 2 juni 212 RP 1 Samenvatting Dit is de evaluatie van de pilot Brandveilig leven in rzicht, die

Nadere informatie

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013

Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 secretariaat Limburglaan 10 postbus 5700 6202 MA Maastricht telefoon 043 389 77 66 info@rovl.nl www.rovl.nl Rabobank 13.25.75.728 Evaluatie pilot belonen in het verkeer 11 juli 2013 1. Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie BEROEPSOPLEIDING ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie 1 Brochure Voor je ligt de brochure van de beroepsopleiding allround zwembadmedewerker (aqua & leisure host) verzorgd

Nadere informatie

De werving en selectie procedures van bestuursleden en vrijwilligers

De werving en selectie procedures van bestuursleden en vrijwilligers De werving en selectie procedures van bestuursleden en vrijwilligers De SDSP wil aantrekkelijk zijn voor vrijwilligers, leden, deelnemers, klanten en bezoekers. Om die kwaliteit te kunnen bieden is de

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. WVZ Wedstrijdzwemmen. 1. Verslag EMK Wedstrijdsecretariaat Marian Immerzeel

NIEUWSBRIEF. WVZ Wedstrijdzwemmen. 1. Verslag EMK Wedstrijdsecretariaat Marian Immerzeel WVZ Wedstrijdzwemmen Wedstrijdsecretariaat Marian Immerzeel secretaris.wedstrijdzwemmen@wvz.nl DATUM: september 2013 NIEUWSBRIEF Beste zwemmers, vrijwilligers, ouders en supporters, Het seizoen weer gestart,

Nadere informatie

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A

Individueel verslag Timo de Reus klas 4A Individueel verslag de Reus klas 4A Overzicht en tijdsbesteding van taken en activiteiten 3.2 Wanneer Planning: hoe zorg je ervoor dat het project binnen de beschikbare tijd wordt afgerond? Wat Wie Van

Nadere informatie

Plan van aanpak Excessen voor tijdens en na optocht

Plan van aanpak Excessen voor tijdens en na optocht Plan van aanpak Excessen voor tijdens en na optocht Deelnemende gemeenten: Achtkarspelen Dantumadiel Dongeradeel Kollumerland c.a. Politie Fryslân team 01 Openbaar Ministerie Aanleiding. Vanuit de driehoek

Nadere informatie

Evaluatie verbeterplan 2012

Evaluatie verbeterplan 2012 Evaluatie verbeterplan 2012 Woonlocatie de Meidoorn, InteraktContour Utrecht, juli 2013 Geschreven door: Sita Bakker Postbus 8224 3503 RE Utrecht Telefoon: 030 293 76 64 Fax: 030 296 33 19 www.hetlsr.nl

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 van 11

Inhoudsopgave. 1 van 11 Inhoudsopgave Leerlingen werven was nog nooit zo makkelijk... 2 Hoe komen we aan meer leerlingen? 2 Door wie wordt de schoolkeuze beïnvloed?. 2 Door wat wordt de schoolkeuze beïnvloed?...2 Hoe komen ouders

Nadere informatie

WERVEN EN TRAINEN IN CUSTOMER CONTACT DE IDEALE OPZET ONDERZOCHT

WERVEN EN TRAINEN IN CUSTOMER CONTACT DE IDEALE OPZET ONDERZOCHT WERVEN EN TRAINEN IN CUSTOMER CONTACT DE IDEALE OPZET ONDERZOCHT WERVEN EN TRAINEN IN CUSTOMER CONTACT DE IDEALE OPZET ONDERZOCHT De recessie loopt ten einde. De markt trekt aan en het aantal vacatures

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing

GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE. Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing GEMEENTELIJKE TELECOMMUNICATIE MOBIELE COMMUNICATIE Bijlage 04 Kwaliteitsborging en auditing Inhoud 1 Inleiding 3 2 Aantonen kwaliteitsborging van de dienstverlening 4 3 Auditing 5 3.1 Wanneer toepassen

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer

Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer Stappenplan Veilig Ondernemen winkelgebieden in Zoetermeer Inhoudsopgave 1 HET STAPPENPLAN VEILIG ONDERNEMEN WINKELGEBIEDEN IN ZOETERMEER...3 2 PUBLIEK-PRIVATE SAMENWERKING: BETROKKEN PARTIJEN...3 GEMEENTE...3

Nadere informatie

Welkom bij de workshop Toezicht en het voorkomen van verdrinking

Welkom bij de workshop Toezicht en het voorkomen van verdrinking Welkom bij de workshop Toezicht en het voorkomen van verdrinking Waar gaan we het over hebben Waarom toezicht houden? Hoe zit het juridisch Gevaren in jouw bad Verdrinkingen Hoe houd je toezicht Waarom

Nadere informatie

Buurttoezicht Lansingerland 2008-2015 : 7 jaar ervaring met burgerparticipatie in het veiligheidsdomein

Buurttoezicht Lansingerland 2008-2015 : 7 jaar ervaring met burgerparticipatie in het veiligheidsdomein CCV presentatie dd: 25 juni 2015 Amersfoort Karel Neelis Buurttoezicht Lansingerland 2008-2015 : 7 jaar ervaring met burgerparticipatie in het veiligheidsdomein Agenda 1. Doelstelling 2. BTL Organisatie

Nadere informatie

Training Social Media succesvol inzetten voor je organisatie of bedrijf

Training Social Media succesvol inzetten voor je organisatie of bedrijf Training Social Media succesvol inzetten voor je organisatie of bedrijf SocialforMedia organiseert i.s.m. Innovatieplatform Colibre van Cubiss de Social Media trainingen Social Media succesvol inzetten

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Een personeelsadvertentie is een instrument dat gebruikt wordt om sollicitanten te werven. PdL kan voor u deze werkzaamheden uit handen nemen.

Een personeelsadvertentie is een instrument dat gebruikt wordt om sollicitanten te werven. PdL kan voor u deze werkzaamheden uit handen nemen. HRM ondersteuning Werving en selectie U heeft vaak geen tijd om nieuw personeel te werven. Door de kennis en ervaring in de logistiek kunnen wij de vacatures goed invullen (de juiste man/vrouw op de juiste

Nadere informatie

Energiemanagementplan Carbon Footprint

Energiemanagementplan Carbon Footprint Energiemanagementplan Carbon Footprint Rapportnummer : Energiemanagementplan (2011.001) Versie : 1.0 Datum vrijgave : 14 juli 2011 Klaver Infratechniek B.V. Pagina 1 van 10 Energiemanagementplan (2011.001)

Nadere informatie

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen

Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen Tevredenheids- en ervaringsonderzoek Wmo over 2010 Klanten hulp bij het huishouden, mantelzorgondersteuning en andere individuele voorzieningen Gemeente Huizen Inleiding... 3 1. Verantwoording onderzoek...

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 19-1-2015

Jaarverslag 2014 19-1-2015 Jaarverslag 2014 19-1-2015 Voorwoord... 3 Het bestuur... 3 Het ontstaan van Stichting Estafetteloop... 4 De Stichting Estafetteloop... 4 De 100 van Spijkenisse... 5 Hoe werkt het... 5 Het goede doel...

Nadere informatie

Familie Huismans Boerderijnummer: 1983

Familie Huismans Boerderijnummer: 1983 arverslag nuari 2014 - december 2014 Familie Huismans Boerderijnummer: 1983 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, maart 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722

Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722 arverslag nuari 2015 - december 2015 Hoeve Welgelegen Boerderijnummer: 1722 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, maart 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Stichting Stille Pieter

Stichting Stille Pieter Jaarverslag nuari 2013 - december 2013 Stichting Stille Pieter Boerderijnummer: 1436 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, juni 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden

Nadere informatie

De werkgroep ziet ook voor 2011 de volgende opdracht voor zichzelf:

De werkgroep ziet ook voor 2011 de volgende opdracht voor zichzelf: JAARPLAN 2011 In 2010 heeft de werkgroep opleidingen een gedetailleerd jaarplan gemaakt, waarin ze haar opdracht en deelopdrachten heeft benoemd en gekoppeld aan een jaarplanning. Enkele opdrachten uit

Nadere informatie

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. ISO trainingen. Telefoon:

Kennis is de norm. KAM Opleidingen. ISO trainingen. Telefoon: KAM Opleidingen ISO 14001 trainingen Brochurewijzer Welkom bij KAM Opleidingen Waarom KAM Opleidingen Locaties InCompany training Training op maat Training on the job ISO 14001 opzetten en implementeren

Nadere informatie

Informatieblad. Opleiding basisveiligheid VCA

Informatieblad. Opleiding basisveiligheid VCA Informatieblad Opleiding basisveiligheid VCA Waarom kiezen voor ccb groep? In 1 dag uw VCA diploma halen interactief lesprogramma met veel ruimte voor stellen van vragen inpandig praktijkhuis, uitstekende

Nadere informatie

Boerderijnummer 15 Boerderijnummer: 1734

Boerderijnummer 15 Boerderijnummer: 1734 arverslag nuari 2014 - december 2014 Boerderijnummer 15 Boerderijnummer: 1734 Kwaliteitssysteem Zorgboerderijen Versie 4.1, maart 2011. Federatie Landbouw en Zorg Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Korte omschrijving evenement Locatie evenemententerrein Plaats evenement Duur evenement Omschrijving doelgroep evenement

Korte omschrijving evenement Locatie evenemententerrein Plaats evenement Duur evenement Omschrijving doelgroep evenement DRAAIBOEK INLEIDING Ten behoeve van het evenement Tennis4life heeft Stichting Tennis4life dit draaiboek opgesteld. Het document is een weergave van de gemaakte afspraken en de benodigde informatie voor

Nadere informatie

NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers

NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers NBF Opleidingsbrochure 2014 2015 bowlingtrainers Nederlandse Bowling Federatie Veenendaal, augustus 2014 Inhoudsopgave Pagina: Inleiding 3 Kwalificatiestructuur Sport (KSS) 4 Bowling Trainer 2 5 Bowling

Nadere informatie

DE WERVING- EN SELECTIE PROCEDURES VAN DE SDSP

DE WERVING- EN SELECTIE PROCEDURES VAN DE SDSP DE WERVING- EN SELECTIE PROCEDURES VAN DE SDSP DE WERVING- EN SELECTIE PROCEDURES VAN DE SDSP... 1 DE WERVING- EN SELECTIE PROCEDURES VAN BESTUURSLEDEN EN VRIJWILLIGERS... 2 FASEN EN ACTIVITEITEN VAN HET

Nadere informatie

Eis 3.B.1 CO2 Reductiebeleid

Eis 3.B.1 CO2 Reductiebeleid CO2 Reductiebeleid 1 INLEIDING Ons bedrijf wil concreet en aantoonbaar maken dat we ons inspannen om CO 2 te reduceren. Daarvoor hebben wij dit reductiebeleid opgesteld. 2 HET CO 2 REDUCTIE BELEID VAN

Nadere informatie

Voorzitters van 1969 tot 2013 Grote oefening, veel toeschouwers

Voorzitters van 1969 tot 2013 Grote oefening, veel toeschouwers Voorzitters van 1969 tot 2013. Grote oefening, veel toeschouwers ~ 81 ~ 71 ste jaarvergadering afsluiting jubileumjaar Sluiting jubileumjaar: de 7 en 0 werden weer uit elkaar gehaald door de Burgmeester

Nadere informatie

23-09-2009. Wie kunnen we nog werven als vrijwilliger? Werving en selectie van vrijwilligers in de praktijk. Nina Schmitz.

23-09-2009. Wie kunnen we nog werven als vrijwilliger? Werving en selectie van vrijwilligers in de praktijk. Nina Schmitz. Werkconferen)e In veilige handen 26 september 2009 Wie kunnen we nog werven als vrijwilliger? Werving en selectie van vrijwilligers in de praktijk Nina Schmitz Stichting Heppie Orthopedagoog / directeur

Nadere informatie

Andere trajecten: Andere decentralisatieopgaven en aanpalende trajecten

Andere trajecten: Andere decentralisatieopgaven en aanpalende trajecten Traject Dantumadiel Aanvragers: Gemeente Dantumadiel, Achtkarspelen, Ameland, Dongeradeel, Kollumerland, Schiermonnikoog, SW Het Bolwerk, Timpaan Welzijn, Stichting Welzijn Schiermonnikoog Adviseur: Sjoerd

Nadere informatie

Certified ISO Risk Management Professional

Certified ISO Risk Management Professional Certified ISO 31000 Risk Management Professional informatie over de driedaagse training inclusief examen organisatie MdP Management, Consulting & Training website email mobiel KvK www.mdpmct.com info@mdpmct.com

Nadere informatie

Calamiteitenplan. Avond Vierdaagse Engelen

Calamiteitenplan. Avond Vierdaagse Engelen Calamiteitenplan Avond Vierdaagse Engelen 2014 Inhoud 1 Inleiding...2 1.1 Algemeen...2 2 Risico-overzicht...3 2.1 Algemene ongevallen...3 2.2 Bedreiging door externe gevaren...3 3 De organisatie van hulpverlening...4

Nadere informatie

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol van o.b.s. de Vuurtoren

Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol van o.b.s. de Vuurtoren Tussen Schoolse Opvang (TSO) Protocol van o.b.s. de Vuurtoren 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Organisatie... 3 Opvang... 5 TSO vergoeding... 5 Overdracht... 6 Eten en drinken... 6 Allergieën...

Nadere informatie