KOELEN na HARTSTILSTAND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "KOELEN na HARTSTILSTAND"

Transcriptie

1 KOELEN na HARTSTILSTAND Cathy S. De Deyne, MD PhD Dept of Anesthesia & Critical Care Medicine Ziekenhuis Oost-Limburg, Genk (B) Faculty of Medicine & Life Sciences University Hasselt UH, Diepenbeek (B)

2 CardiOBRAin (COBRA) Research Project Department of Anesthesiology & Critical Care Medicine (ZOL) Prof. Dr. Frank Jans Dr. Willem Boer Department of Cardiology (ZOL) Prof. Dr. Jo Dens Ingrid Meex, Msc, PhD student Doctoral School UHasselt LCRP Cerebral oxygenation monitoring post-cardiac arrest Cornelia Genbrugge, MD, PhD student Doctoral School UHasselt LCRP Cerebral oxygenation monitoring during CPR

3 KOELEN na HARTSTILSTAND

4 KOELEN na HARTSTILSTAND Wat? Reanimatie? Wat na geslaagde reanimatie?

5 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie 5

6 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie = cardiac arrest sudden clinical death = klinische dood 6

7 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie Geen bloedtoevoer of geen zuurstoftoevoer meer naar - hart (hartinfarct) - hersenen (herseninfarct) - (nieren) 7

8 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie Geen bloedtoevoer of geen zuurstoftoevoer meer naar - hart (hartinfarct) - hersenen (herseninfarct) - (nieren) globaal zuurstoftekort naar de hersenen 3-5min : gouden venster voor interventie 8

9 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie 9

10 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable * hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) * geen hart ritme ( asystolie ) 10

11 Hartstilstand 11

12 Hartstilstand 12

13 Hartstilstand plotse stop van hart ritme : de zgn asystolie 13

14 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) geen hart ritme ( asystolie ) 60-70% veroorzaakt door hartlijden >> afwijking, vernauwing van coronair of kransslagader > aangeboren hartafwijking (cardiomyopathie) > aangeboren ritme-stoornissen 14

15 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) geen hart ritme ( asystolie ) 60-70% veroorzaakt door hartlijden >> afwijking, vernauwing van coronair of kransslagader > aangeboren hartafwijking (cardiomyopathie) > aangeboren ritme-stoornissen Overige 30% : hartaderbreuk, long embool.. 15

16 Hartstilstand : de incidentie Dé doodsoorzaak :.. % van alle overlijdens? 16

17 Hartstilstand : de incidentie Dé doodsoorzaak :.. % van alle overlijdens? 17

18 Hartstilstand Dé doodsoorzaak :.. % van alle overlijdens? 18

19 Hartstilstand Dé doodsoorzaak :.. % van alle overlijdens? 19

20 Hartstilstand man >>> vrouw leeftijdspiek man : j 20

21 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) geen hart ritme ( asystolie ) 60-70% veroorzaakt door hartlijden >> afwijking, vernauwing van coronair of kransslagader > aangeboren hartafwijking (cardiomyopathie) > aangeboren ritme-stoornissen Overige 30% : hartaderbreuk, long embool.. 21

22 Hartstilstand : reanimatie 22

23 Hartstilstand : reanimatie Waarom overleven patienten een hartstilstand? >> event en system factoren - witnessed arrest - CPR gestart door bystander - tijd tot start CPR = NO FLOW TIME - tijd tot defibrillatie = NO FLOW TIME 23

24 Hartstilstand : reanimatie 24

25 Hartstilstand : reanimatie Start CPR hartmassage (100 /min) + beademing 25

26 Hartstilstand : reanimatie A B C A : Airway : Luchtweg vrij maken/houden B : Breathing : beademing C : Circulation : thoraxcompressie 26

27 Hartstilstand : CPR flowchart 27

28 Hartstilstand CPR basiskennis : LEVENSREDDEND Start CPR!!!! hands-only.. 100/min eerste minuten na stilstand 28

29 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable * hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) * geen hart ritme ( asystolie ) 29

30 Hartstilstand : defibrillatie Automatische Externe Defibrillatoren openbare, publieke plaatsen 30

31 Hartstilstand 31

32 Hartstilstand : defibrillatie defibrillatie : time is brain!!! 32

33 Hartstilstand 33

34 Hartstilstand : reanimatie Waarom overleven patienten een hartstilstand? >> event en system factoren - witnessed arrest - CPR gestart door bystander - tijd tot start CPR = NO FLOW TIME - tijd tot defibrillatie = NO FLOW TIME patient factoren - geen cardiovasculair (hart) lijden - jongere leeftijd behandelings factoren - kwaliteit van CPR - tijd CPR tot ROSC = LOW FLOW TIME 34

35 Hartstilstand : reanimatie Waarom overleven patienten een hartstilstand? >> event en system factoren - witnessed arrest - CPR gestart door bystander - tijd tot start CPR = NO FLOW TIME - tijd tot defibrillatie = NO FLOW TIME patient factoren - geen cardiovasculair (hart) lijden - jongere leeftijd behandelings factoren - kwaliteit van CPR - tijd CPR tot ROSC = LOW FLOW TIME - therapeutische hypothermie 35

36 Hartstilstand : reanimatie Waarom overleven patienten een hartstilstand? >> event en system factoren - witnessed arrest - CPR gestart door bystander - tijd tot start CPR = NO FLOW TIME - tijd tot defibrillatie = NO FLOW TIME patient factoren - geen cardiovasculair (hart) lijden - jongere leeftijd behandelings factoren - kwaliteit van CPR - tijd CPR tot ROSC = LOW FLOW TIME - therapeutische hypothermie 36

37 Hartstilstand : UTSTEIN data registratie uniforme registratie van CPR gegevens prognostische factoren kwaliteits-controle 37

38 Hartstilstand Behandeling : bij patienten met stilstand tgv fibrillatie inbrengen van een inwendige defibrillator 38

39 Hartstilstand : post-cardiac arrest Wat na reanimatie?? : zgn post-cardiac arrest care +++ invloed op mortaliteit en outcome 39

40 Hartstilstand : post-cardiac arrest Wat na reanimatie?? : zgn post-cardiac arrest care +++ invloed op mortaliteit en outcome Tot 2002 : supportief, ondersteunen van alle orgaanfuncties 2002 : dé introductie van koeling (of therapeutische hypothermie) 40

41 Hartstilstand : post-cardiac arrest 41

42 Hartstilstand : de flowchart Hartstilstand (buiten het ziekenhuis) ROSC 15% Geen ROSC Ontslag ziekenhuis 50% Overlijden tijdens ziekenhuisopname Geen neurologische problemen Neurologische problemen Milde cognitieve problemen Vegetatief coma 42

43 Hartstilstand survival (%) after out-of-hospital cardiac arrest (with ROSC at hospital admission)

44 Overleving na hartstilstand Post cardiac arrest syndrome - aanhoudende pathologie (coronair lijden, longembool) - myocardiale dysfunction (72hrs stunning ) - systemische ischemie/reperfusie reactie (SIRS) - hersenschade 44 Neumar et al. Circulation 2008 Laver et al. Intensive Care Medicine 2004

45 Overleving na hartstilstand Meeste outcome - gegevens : overleven / niet-overleven neurologische evaluatie : reintegratie in sociale/werk-omgeving Weinig data ivm neurocognitieve deficieten: Problemen met het korte termijn geheugen Executieve frontale kwab dysfunctie Depressie Stoornissen in het slaapritme Persoonlijkheidsveranderingen Verminderde levenskwaliteit Cronberg et al. Resuscitation 2009 Peskine et al. Brain Injury 2004 Wachelder et al. Resuscitation 2009 Lundgren-Nilsson et al. Resuscitation

46 Therapeutische hypothermie geinduceerde koeling = geinduceerde verlaging van de lichaamstemperatuur = per C verlaagt metabolisme of zuurstof-verbruik van een orgaan met 5-10% 46

47 Therapeutische hypothermie geinduceerde koeling = geinduceerde verlaging van de lichaamstemperatuur = per C verlaagt metabolisme of zuurstof-verbruik van een orgaan met 5-10% orgaan protectie 47

48 Therapeutische hypothermie geinduceerde koeling = geinduceerde verlaging van de lichaamstemperatuur = per C verlaagt metabolisme of zuurstof-verbruik van een orgaan met 5-10% orgaan protectie neuro of hersen protectie 48

49 KOELEN na HARTSTILSTAND Wat? Hoe? Proof of effect?

50 Historisch Perspectief

51 Hippocrates advocated packing wounded pts in ice & snow to reduce hemorrhage

52 Napoleon s surgeon Genral Baron Larrey observed injured soldiers who became hypothermic & were put closer to the fire died more rapidly than those who remained hypothermic

53 In 1955, open heart surgery was performed at the NIH Clinical Center using hypothermia. The patient was placed in a bed of ice to lower the total body temperature so that body tissues used very little oxygen. This permitted interruption of the blood flow for a brief period so that some procedures could be performed. This technique preceded the advent of the heart-lung machine, which today takes over the job of pumping blood during heart surgery.

54 Therapeutische hypothermie Multicenter, Europese trial Ptn succesvol gereanimeerd na ventrikel-fibrillatie (137 vs 138 ptn) Gerandomsieerd tot - normale therapie (normothermie) - hypothermie : C blaastemp ged 24uren Outcome : mortaliteit / positieve neurologische outcome 6 maanden na stilstand 54

55 Therapeutische hypothermie HACA 2002 NEJM 55

56 Therapeutische hypothermie HACA 2002 NEJM 56

57 Therapeutische hypothermie HACA trial (Europe) n : 275 (138 NT/137 HT) C (m105min m8hrs after ROSC) 24h (passive rewarming; m8hrs > 36 ) * functional recovery at hospital discharge : 55% vs 39%, NNT : 6 * 6 month mortality : 41% vs 55%, NNT : 7 57

58 Therapeutische hypothermie TH : improved neurological outcome (no improved survival) n : 77 (34 NT/43 HT) 33 C (m30min 120min after ROSC) 12h * functional recovery at hospital discharge : 49% vs 26% * 30 days mortality : 51% vs 68%, NS 58

59 Gonzalez-Ibarra et al. Frontiers in Neurology 2001 Therapeutische hypothermie 22 ways to leave your lover 59

60 Gonzalez-Ibarra et al. Frontiers in Neurology 2001 Therapeutische hypothermie cellulair metabolisme zuurstof vraag behoud ATP-niveau s celdood 22 ways to leave your lover 60

61 Therapeutische hypothermie Recommendation AHA 2010 for the use of therapeutic hypothermia to treat comatose survivors of cardiac arrest : Unconscious adult patients should be coooled to 32 to 34 for 12 to 24 hours when the inital rhythm was VF (class IIa). Similar therapy may be beneficial for patients with non-vf arrest out of hospital or for in-hospital arrest patients (class IIb). 61

62 Therapeutische hypothermie Richtlijnen (AHA 2010) Bewusteloze volwassenen Herstel van de circulatie na reanimatie buiten het ziekenhuis Initieel ritme: ventrikel fibrillatie Koeling: C Gedurende uren Zo snel mogelijk Kan ook nuttig zijn voor andere ritmes en reanimatie in het ziekenhuis Circulation

63 Therapeutische Hypothermie Overlever hartstilstand Opname spoedgevallen Koude fysiologische oplossing (4 C - 30 ml/kg) Opname CCU Hemodynamische en respiratoire monitoring Neuromonitoring Koeling Cerebrale oxygenatie Continue EEG 63

64 oppervlakte -koeling endovasculaire -koeling

65 Therapeutische Hypothermie Overlever hartstilstand Indien vermoeden cardiale oorzaak : dringende coronarografie (cath-lab procedure) Opname spoedgevallen Koude fysiologische oplossing (4 C - 30 ml/kg) Opname CCU Hemodynamische en respiratoire monitoring Neuromonitoring Koeling Cerebrale oxygenatie Continue EEG 65

66 Hartstilstand = plotse stop van de normale bloedsomloop veroorzaakt door een plots falen van de hartpomp-funktie shockable vs non-shockable hart-ritmestoornissen ( fibrillatie ) geen hart ritme ( asystolie ) 60-70% veroorzaakt door hartlijden >> afwijking, vernauwing van coronair of kransslagader > aangeboren hartafwijking (cardiomyopathie) > aangeboren ritme-stoornissen 66

67 Hartstilstand Occlusie van coronaire arterie: Acuut myocardinfarct 67

68 Hartstilstand totale occlusie van de coronaire arterie 68

69 Hartstilstand 69

70 Hartstilstand Percutane Coronaire Interventie (PCI) met ballon-dilatatie of stenting van occlusie met volledig herstel van coronaire (myocard) perfusie 70

71 Hartstilstand 71

72 Therapeutische hypothermie % van alle hartstilstanden : cardiale oorzaak OHCA cases / / year (m 62) ZOL : 130 pts / year (estimate 20% to hospital admission) ZOL : TH post-ca pts / year - Ong 70% van alle post-ca ptn ZOL : cathlab-procedure 80% succesvolle PCI (stenting, dilatatie.) - introductie van therapeutische hypothermie : géén vertraging in door to balloon time minimaal houden van myocard-infarct grootte - Multidisciplinaire aanpak (from door to coronary care unit ) 72

73 Therapeutische hypothermie The role of hypothermia in post-cardiac arrest patients with return of spontaneous circulation : A systematic review es JH et a l Walter JH et al; Resuscitation 2011 study study design survival (hypothermia vs control) 1.HACA 2002 randomized controlled 59% vs 45% p= Bernard 2002 pseudo-randomized controlled 49% vs 32% p= Knafelj 2007 historical control 75% vs 14% p= Belliard 2007 historical control 56% vs 36% p= Castrejon 2009 historical control 56% vs 39% p= Bernard 1997 historical control 55% vs 23% p= Oddo 2006 historical control 60% vs 44% p=

74 Therapeutische hypothermie The role of hypothermia in post-cardiac arrest patients with return of spontaneous circulation : A systematic review es JH et a l Walter JH et al; Resuscitation 2011 study study design survival (hypothermia vs control) 8.Busch 2006 historical control 59% vs 32% p= Sunde 2007 historical control 56% vs 31% p= Storm 2008 historical control 71% vs 58% p= Don 2009 historical control 54% vs 39% p= Bro-Jeppesen historical control 65% vs 68% p=0.79 Survival Neurological outcome? Cerebral Performance Category Glasgow Outcome Scale NeuroPsychological Outcome? 74

75 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? Welke duur van TH? Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH?? 75

76 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? 2002 studies : alleen ptn met stilstand na V Fib = ong slechts 8% van alle post-ca ptn meer en meer studies : alle ritme-stoornissen ook verdrinking etc. ZOL protocol : iedere post-ca pt komt in aanmerking voor TH 76

77 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? Welke duur van TH? Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH?? 77

78 Therapeutische hypothermie Induction of therapeutic hypothermia by paramedics after resuscitation from out-ofhospital ventricular fibrillation cardiac arrest : A randomized controlled trial 234 pts 100ml/min (up to 2000ml/pt) 4 NaCl 0.9% solution at scene of OHCA or at arrival of ER Bernard SA et al; Circulation 2011;122: paramedic-cooled pts : mtemp arrival ER : 34.4 C ( ) pts cooled in the hospital : mtemp arrival ER : 35.2 C ( ) rate of favorable outcome 47.5% in pre-cooled pts vs 52.6% (NS) no measurable effect of cooling at scene of OHCA on patient outcome 78

79 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? < 6h na arrest Welke temperatuur? Welke duur van TH? Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH??6h 79

80 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? < 6h na arrest Welke temperatuur? 32 34?... Consensus 33 Welke duur van TH? Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH??6h 80

81 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? : dus eigl 33 C Welke duur van TH? 12 of 24 uur: best 24 uur Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH??6h 81

82 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? : dus eigl 33 C Welke duur van TH? 12 of 24 uur: best 24 uur Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH??6h 82

83 Therapeutische hypothermie The role of hypothermia in post-cardiac arrest patients with return of spontaneous circulation : A systematic review es JH et a l Walter JH et al; Resuscitation 2011 study arrhythmias cooling method 1.HACA 2002 VF/VT CAM cold air 2.Bernard 2002 VF IP (in ambulance) ice packs 3.Knafelj 2007 VF + STEMI CSI + IP cold air/ice packs 4.Belliard 2007 VF IP + WC wet cloths 5.Castrejon 2009 VF/VT IP + CSI + CB cooling blankets 6.Bernard 1997 all (77% VF) IP 7.Oddo 2006 all (79% VF) IP + CB 83

84 Therapeutische hypothermie The role of hypothermia in post-cardiac arrest patients with return of spontaneous circulation : A systematic review es JH et a l Walter JH et al; Resuscitation 2011 study arrhythmias cooling method 8.Busch 2006 all (69% VF) IP + WC 9.Sunde 2007 all (87% VF) EC + IP + CSI endovascular cooling 10.Storm 2008 all (61% VF) CSI + CB 11.Don 2009 all (35% VF) IP + CB / CP 12.Bro-Jeppesen all (69% VF) IP + CSI + CB >>> different cooling methods - data on endovascular cooling 84

85 Therapeutische hypothermie cooling rate ice packs : C/h 30ml/kg 4 NaCl : 0.31 C/h Arctic Sun : 1.33 C/h Alsius Coolgard : 1.46 C/h 85

86 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? : dus eigl 33 C Welke duur van TH? 12 of 24 uur: best 24 uur Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? ASAP Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH??6h 86

87 Therapeutische hypothermie Komt iedere post-ca pt in aanmerking voor TH? Wat is het tijdsvenster voor toepassen van TH? Welke temperatuur? : dus eigl 33 C Welke duur van TH? 12 of 24 uur: best 24 uur Welke methode van TH? Is de snelheid van koeling van belang? ASAP Is de snelheid van opwarmen van belang? Wat met rebound hyperthermia of koorts na TH?? 87

88 Therapeutische hypothermie rewarming speed caveat cerebral ischemia (CMRO 2 > > CBF) max 0.8 C/h : cerebral ischemia C/h 88

89 Therapeutische hypothermie rewarming speed caveat cerebral ischemia (CMRO 2 > > CBF) max 0.8 C/h : cerebral ischemia C/h rebound hyperthermia or post-cooling fever 20% to 70-80% incidence related to worse neurological outcome? 24h normothermia? (after 24hrs of TH) 89

90 Therapeutic Hypothermia and Outcome after Cardiac Arrest rebound hyperthermia or post-cooling fever

91 Therapeutische hypothermie - Duur van de koeling? - Diepte van de koeling? - Wanneer starten met koeling? - Hoe snel opwarmen? - Normotherme periode na opwarmen? - Koelingsmethode? - Proof of effect? 91

92 Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy

93 Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy

94 Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy 1-2 / 1000 births million annually Peripartum asphyxia remains an important cause of death and long-term sensorineural impairments and disabilities 10-60% mortality rate at least 25% of survivors have longterm neurodevelopmental sequelae Abruptio placentae, uterus rupture, umbilical cord problems, (pre) eclampsia

95 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy 14 clinical trials 7 excluded from analysis 6 trials : no long-term outcome 1 trial : unclear inclusion criteria 1214 newborns in 7 randomized, controlled trials within 6hrs of birth, 72hrs at randomized to hypothermia (total body or selective head cooling) moderate to severe HIE similar enrollment criteria : evidence of birth asphyxia ànd moderate to severe HIE

96 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy Analysis of each component of the composite primary outcome : among newborns who survived to 18 months, those treated with hypothermia had significantly lower rates of major disability, developmental delay and blindness

97 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy Analysis of survival with normal neurological function : therapeutic hypothermia increased survival with normal neurological function

98 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy the risk of mortality or major neurodevelopmental disability was reduced by both total body cooling and selective head cooling

99 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy

100 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy : Future Issues NICHD-trial : longer and cooler 32 hypothermia for 5 days vs 33.5 for 3 days Inclusion later than 6hrs of birth hypothermia vs normothermia inclusion 6 to 24hrs of birth 33 5 for 4 days neurological outcomes later than 18 months? hypothermia vs normothermia.? therapeutic hypothermia induction.before/ during NICU transport

101 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy : Future Issues NICHD-trial : longer and cooler 32 hypothermia for 5 days vs 33.5 for 3 days Inclusion later than 6hrs of birth hypothermia vs normothermia inclusion 6 to 24hrs of birth 33 5 for 4 days neurological outcomes later than 18 months? hypothermia vs normothermia.? therapeutic hypothermia induction.before/ during NICU transport

102 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy : Future Issues NICHD-trial : longer and cooler 32 hypothermia for 5 days vs 33.5 for 3 days Inclusion later than 6hrs of birth hypothermia vs normothermia inclusion 6 to 24hrs of birth 33 5 for 4 days neurological outcomes later than 18 months? hypothermia vs normothermia.? therapeutic hypothermia induction.before/ during NICU transport

103 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy : Future Issues Pediatric Research 2012; February

104 Hypothermia for Neonatal Hypoxic Ischemic Encephalopathy : Future Issues NICHD-trial : longer and cooler 32 hypothermia for 5 days vs 33.5 for 3 days Inclusion later than 6hrs of birth hypothermia vs normothermia inclusion 6 to 24hrs of birth 33 5 for 4 days neurological outcomes later than 18 months? hypothermia vs normothermia.? therapeutic hypothermia induction.before/ during NICU transport

105 KOELEN na HARTSTILSTAND

106 Therapeutic Hypothermia and Outcome after Cardiac Arrest : thé Answers no active rewarming if hypothermia on ER arrival (34-35 ) TH start in the ER (at the scene of OHCA?) core temperature : esophageal, blood core temperature monitoring : esophageal feed back temperature control system

107 Therapeutic Hypothermia and Outcome after Cardiac Arrest : thé Answers cooling method : NaCl 4 iv infusion cooling pads or endovascular cooling complications (infectious) : no influence on mortality maintain normo-physiology (art pressure, CO, PaCO 2, glycemia, sedation.) neurologic prognosis prediction?

108 Therapeutic Hypothermia and Outcome after Cardiac Arrest : thé Answers anesthesia-cardiology project on CA & post-ca management : TH start in the ER : 30ml/kg 4 NaCl transfer cathlab CCU : coolgard or arctic sun 24h at 33 ASAP; rewarming 0.3 C/h non-invasive neuromonitoring (BIS-EEG-Vista + ForeSight NIRS) + hemodynamic monitoring + prediction of neurological prognosis patient-tailored ànd goal-directed treatment strategy

109 CardiOBRAin project BIS/EEG Temperatuur Cerebrale oxygenatie Hemodynamische monitoring Bloedgaswaarden NSE 109

110 110

111 Cerebrale oxymetrie - Near infrared spectroscopy (NIRS) - Niet-invasief - Regionale cerebrale weefsel zuurstof saturatie (SctO 2 ) - 4 golflengten laserlicht - Ratio geoxygeneerd tov totaal hemoglobine 111

112 Cerebrale oxymetrie - Diepte: afhankelijk van de afstand tussen lichtbron en detector - Mix arterieel (30%) and veneus (70%) bloed - Normale waarden: 65-75%...hoger dan 55% (drempel voor ischemie) 112

113 Cerebrale oxymetrie: resultaten Resultaten cerebrale oxygenatie start step 2 koeling (endovasculaire of surface koeling) bij opname CCU Van ong 35 naar 33 C over periode van 90 tot 180min 113

114 Gonzalez-Ibarra et al. Frontiers in Neurology 2001 Therapeutische hypothermie cellulair metabolisme zuurstof vraag behoud ATP-niveau s celdood 22 ways to leave your lover 114

115 Results (1) since march 2011 : 35 comatous adult patients ( : 70 pts) m 64.8 y (37 91y) : 28, : 7 PCI: 14 / IABP: 7 / CABG: 2 mortality: 44% (15pts) time point 0 : start step 2 TH (admission CCU) in all post-ca pts : 33 C induced within 4hrs significant difference non-survivors vs survivors

116 Results (2) N = 35 SctO 2 course in all post-ca pts : decrease in SctO 2 during induction of TH difference in SctO 2 -decreases betwen survivors vs non-survivors especially after 2.5hrs of TH induction

117 Cerebrale oxymetrie - Diepte: afhankelijk van de afstand tussen lichtbron en detector - Mix arterieel (30%) and veneus (70%) bloed - Normale waarden: 65-75%, limiet 55% SctO2 117

118 Results (2) N = 35 SctO 2 course in all post-ca pts : decrease in SctO 2 during induction of TH difference in SctO 2 -decreases betwen survivors vs non-survivors especially after 2.5hrs of TH induction

119 Cerebrale oxymetrie: resultaten Resultaten cerebrale oxygenatie O 2 -demand O 2 -supply O 2 -demand O 2 -supply Non-invasive cerebral monitoring of cerebral oxygenation : Better insights in therapeutic hypothermia Improved final outcome? 119

120 Therapeutic Hypothermia & Cardiac Arrest.a (C)Old Story

121 Temperatuur Endovasculaire koeling CoolGard 3000, Alsius Oppervlakte koeling Arctic Sun 5000, Medivance Invasief arts Icy-catheter Temperatuur feedback Infectie, bloeding, DVT Koelsnelheid Koorts na opwarming infectie, aritmie shivering, epilepsie Niet-invasief ArcticGel TM pads Temperatuur feedback Beschadiging huid Stabiliteit temperatuur? Overshoot? verpleegkundige Mortaliteit Neurologische outcome Tømte et al. Crit Care Med

122 Temperatuur Oppervlakte koeling: ArcticSun Endovasculaire koeling: Coolgard 122

123 Temperatuur Opname CCU: 34,8 C Tijd tot targettemperatuur (33 C): 107 min n :

124 Hyperthermie na hypothermie Incidentie rebound koorts : m25% Geen correlatie met outcome (mortaliteit) of neurologische outcome!!! n :

125 Hyperthermie na hypothermie Incidentie rebound koorts : m25% Geen correlatie met outcome (mortaliteit) of neurologische outcome!!! Geen enkel argument voor onderhouden van 24h geinduceerde normothermie Invloed stabiele temp tijdens TH??... Endovasculaire cooling

126 Temperatuur 126

127 Therapeutische hypothermie cooling rate ice packs : C/h 30ml/kg 4 NaCl : 0.31 C/h Arctic Sun : 1.33 C/h Alsius Coolgard : 1.46 C/h 127

128

129 CardiOBRAin Research Project How to improve outcome after cardiac arrest Department of Anesthesiology (ZOL) Department of Cardiology (ZOL) UHasselt And. the help, support and efforts of all collegues and friends of Emergency Room Department (ZOL) Interventional Cardiology Unit (ZOL) Coronary Care Unit (ZOL) dept of Clinical NeuroPsychology..

130 Therapeutic Hypothermia & Cardiac Arrest.a WARM Story

131 KOELEN na HARTSTILSTAND

Post-cardiac arrest syndroom

Post-cardiac arrest syndroom Post-cardiac arrest syndroom Medisch Centrum Leeuwarden Dr. M.A. Kuiper FCCP FCCM Neuroloog-Intensivist Medisch Centrum Leeuwarden Uitkomsten van reanimaties Wereldwijd wordt gerapporteerd dat maar 5-10%

Nadere informatie

Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond

Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond Waarom koelen na out of hospital reanimatie? Marlous Steeghs,, keuze co-assistent Klinische les IC-verpleegkundigen 1 december 2006 Intensive Care Laurentius ziekenhuis, Roermond Inleiding Cardiac arrest

Nadere informatie

Safar Oorzaak vaststellen en behandelen Hypothermie Gecontroleerd beademen Tracheostoma Epilepsie behandelen Monitoring Voeding

Safar Oorzaak vaststellen en behandelen Hypothermie Gecontroleerd beademen Tracheostoma Epilepsie behandelen Monitoring Voeding Peter Safar Safar 1964 Oorzaak vaststellen en behandelen Hypothermie Gecontroleerd beademen Tracheostoma Epilepsie behandelen Monitoring Voeding Acute coronaire interventie Cornonaire interventie Beademen

Nadere informatie

outcome kinderreanimaties. kinderreanimaties buiten het ziekenhuis. kinderreanimaties buiten het ziekenhuis

outcome kinderreanimaties. kinderreanimaties buiten het ziekenhuis. kinderreanimaties buiten het ziekenhuis Ontwikkelingen in de outcome van Joke Kieboom kinderarts-intensivist UMC / Beatrix kinderziekenhuis Groningen outcome reanimaties ALS BLS reanimaties binnen het ziekenhuis e-cpr conclusies in westerse

Nadere informatie

Hypothermie, hoe doe je dat? Een praktische handleiding

Hypothermie, hoe doe je dat? Een praktische handleiding Hypothermie, hoe doe je dat? Een praktische handleiding Fleur Nooteboom, internist-intensivist Intensive Care Midden Limburg St. Jans Gasthuis, Weert Laurentius Ziekenhuis Roermond Hoe maak je ze koud?

Nadere informatie

Niet reanimeren beleid. Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist

Niet reanimeren beleid. Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist Grande Conference Verona, september 2012 Lodewijk Keeris, internist-intensivist Inhoud presentatie Behandelbeperkingen Reanimatie en outcome/getallen Out-of-hospital Factoren van invloed op de outcome

Nadere informatie

9-11-2015. 14 oktober 2015 V.M. de Jong Traumachirurg, traumanet AMC

9-11-2015. 14 oktober 2015 V.M. de Jong Traumachirurg, traumanet AMC 9-11-2015 14 oktober 2015 V.M. de Jong Traumachirurg, traumanet AMC 1 Casus 21 jarige vrouw Zeilongeluk Watertemperatuur 10 C T 24 C Reanimatie Beleid pre-hospitaal? 1. Abstineren, dit heeft geen zin meer!

Nadere informatie

To ventilate or not to ventilate, that s the question

To ventilate or not to ventilate, that s the question To ventilate or not to ventilate, that s the question Prof Jan Bakker Afdelingshoofd Intensive Care Volwassenen jan.bakker@erasmusmc.nl VRAAG Opname op Intensive Care? JA Kan ik nog niet zeggen Doet opname

Nadere informatie

Hartstilstand buiten het ziekenhuis. Cerebrale saturatie. Copernicus I. Monitoring tijdens reanimatie

Hartstilstand buiten het ziekenhuis. Cerebrale saturatie. Copernicus I. Monitoring tijdens reanimatie tijdens reanimatie Dr Crnelia Genbrugge Ass urgentiegeneeskunde, PhD student Inhud buiten het ziekenhuis tijdens reanimatie Cpernicus I buiten het ziekenhuis Epidemilgie 350,000 patiënten met een hartstilstand/jaar

Nadere informatie

Chemotherapie en stolling

Chemotherapie en stolling Chemotherapie en stolling Therapie, preventie en risicofactoren Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Avastin en longembolen: hoe behandelen en Avastin al dan niet verder? Chemotherapie en stolling: Therapie,

Nadere informatie

Definitie reanimatie 12-3-2013. Incidentie en neurologische outcome? Toch niet zo makkelijk..

Definitie reanimatie 12-3-2013. Incidentie en neurologische outcome? Toch niet zo makkelijk.. Reanimatie van pasgeborenen in Nederland: incidentie en neurologische outcome Incidentie en neurologische outcome? Dr. Jeroen Dudink, MD, PhD ICN, ICK, Radiologie, Neuroscience Reanimatie van pasgeborenen

Nadere informatie

BE HOT: COOL DOWN. Gerjon Loop Special Care midden Limburg 25 januari 2007

BE HOT: COOL DOWN. Gerjon Loop Special Care midden Limburg 25 januari 2007 BE HOT: COOL DOWN Gerjon Loop Special Care midden Limburg 25 januari 2007 Koelen na reanimatie Bij comateuze patiënten na cardiac arrest Doel van de presentatie Deskundigheidsbevordering Achtergrondinformatie

Nadere informatie

Reanimatie: waar staan we vandaag? Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Maatschappelijke gezondheidszorg en eerstelijns zorg

Reanimatie: waar staan we vandaag? Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Maatschappelijke gezondheidszorg en eerstelijns zorg Reanimatie: waar staan we vandaag? Prof Dr Marc Sabbe Dienst Urgentiegeneeskunde Departement Maatschappelijke gezondheidszorg en eerstelijns zorg Prevent the preventable Resuscitate the resuscitable Recognise

Nadere informatie

Wanneer is een leven redden te duur? vv-ecmo on trial. dr Erwin J.O. Kompanje. Department of Intensive Care

Wanneer is een leven redden te duur? vv-ecmo on trial. dr Erwin J.O. Kompanje. Department of Intensive Care Wanneer is een leven redden te duur? vv-ecmo on trial dr Erwin J.O. Kompanje Department of Intensive Care Vergoeding van behandelingen, pakketprincipes CVZ 1 Noodzaak * 2 Effectiviteit 3 Kosteneffectiviteit

Nadere informatie

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015

casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Ventrikel septum ruptuur casus presentatie Rob Roudijk, Keuzecoschap intensive care 12-1-2015 Casus 70 jarige man RVO: post operatief na VSR correctie en triscuspidalisplastiek Dyspneu verdenking pneumonie,

Nadere informatie

BLS en ALS bij kinderen. Laatste richtlijnen: ILCOR 2005

BLS en ALS bij kinderen. Laatste richtlijnen: ILCOR 2005 BLS en ALS bij kinderen Laatste richtlijnen: ILCOR 2005 ILCOR RICHTLIJNEN 2005 DOELSTELLINGEN Kort en eenvoudig Voor kinderen en volwassenen meer uniformiteit BLS (basic life support) AED (automated external

Nadere informatie

Therapeutische hypothermie na een hartstilstand

Therapeutische hypothermie na een hartstilstand 116 Tijdschr. voor Geneeskunde, 71, nr. 2, 2015 doi: 10.2143/TVG.71.02.2001780 Pentalfa: Cardiologie/neurologie/intensieve zorgen 1 Therapeutische hypothermie na een hartstilstand I. Meex 2, J. Dens 3,

Nadere informatie

Kwalitei van (over)leven na een reanimatie 1

Kwalitei van (over)leven na een reanimatie 1 Kwaliteit van (over) leven na een reanimatie Véronique Moulaert Revalidatiearts i.o./ psycholoog / onderzoeker Een zaal vol helden Ook helden hebben twijfels Doe ik het wel goed Hoe komt hij hier straks

Nadere informatie

Some like it cold Koelen na CPR op IZ

Some like it cold Koelen na CPR op IZ Koelen na CPR op IZ Kosten-batenanalyse en verpleegkundige aandachtspunten op IZ Jo Vandenbossche MICU 12K12iB NVKVV - congres 28 maart 2011 Koelen na CPR op IZlen na CPR op IZ Inleiding Aandachtspunten

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

Inhoud 12/04/ Inleiding ERC richtlijnen. 2. Werkingsprincipe. 3. Fasen Verpleegkundige aandachtspunten. 4. Systemen

Inhoud 12/04/ Inleiding ERC richtlijnen. 2. Werkingsprincipe. 3. Fasen Verpleegkundige aandachtspunten. 4. Systemen Johan De Knock Hoofdverpleegkundige Spoedgevallendienst AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV Inhoud 1. Inleiding ERC richtlijnen 2. Werkingsprincipe 3. Fasen Verpleegkundige aandachtspunten 4. Systemen 1. Invasieve

Nadere informatie

Advanced Life Support

Advanced Life Support Advanced Life Support Dr. Lieven Vergote Urgentiearts ASZ-Aalst Definitie Behandeling van CRA met externe hulpmiddelen: monitor defibrillator, beademingsapparatuur, geneesmiddelen, 1 Cijfergegevens Europa

Nadere informatie

S P O E D. b-card No Pause should be Your Cause

S P O E D. b-card No Pause should be Your Cause S P O E D No Pause should be Your Cause Boussignac Cardiac Arrest Resuscitation Device Wat is? Boussignac Cardiac Arrest Resuscitation Device werd specifi ek ontwikkeld voor de behandeling van hartstilstanden.

Nadere informatie

Hemodynamische op/malisa/e op de IC. Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam

Hemodynamische op/malisa/e op de IC. Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam Hemodynamische op/malisa/e op de IC Jasper van Bommel Intensive Care - Erasmus MC Rotterdam Circulatoir falen Definitie SHOCK! Levensbedreigende toestand waarin te weinig bloed met zuurstof naar de organen

Nadere informatie

25 jaar whiplash in Nederland

25 jaar whiplash in Nederland 25 jaar whiplash in Nederland Vanuit een fysiotherapeutisch perspectief Maarten Schmitt M.Sc 1 2 Fysiotherapeut & manueeltherapeut Hoofd van de Divisie Onderwijs Stichting Opleidingen Musculoskeletale

Nadere informatie

Amsterdam Symposium Emmy Rijnsburger

Amsterdam Symposium Emmy Rijnsburger Amsterdam Symposium Emmy Rijnsburger SEH verpleegkundigen Traumatoloog Anesthesioloog Neuroloog/ Neurochirurg Radioloog/laborantes OK personeel Intensivist ICU verpleegkundigen Microbioloog/analisten 1.

Nadere informatie

ECLS: Goede en minder goede indicaties. Diederik van Dijk

ECLS: Goede en minder goede indicaties. Diederik van Dijk ECLS: Goede en minder goede indicaties Diederik van Dijk Extra Corporeal Life Support Bloedsomloop en ademhaling uit de muur Extra Corporeal Life Support De ultieme vorm van life support Maar ken uw beperkingen!

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres 2016

Landelijk Diabetes Congres 2016 Landelijk Diabetes Congres 2016 Insuline Pompen, zelfcontrole en sensoren, need to know Thomas van Bemmel, Internist Gelre Ziekenhuis Apeldoorn Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling zie hieronder

Nadere informatie

Do s and Don ts bij de acute opvang van een prematuur. Odile Frauenfelder MA-ANP Verpleegkundig Specialist Neonatologie

Do s and Don ts bij de acute opvang van een prematuur. Odile Frauenfelder MA-ANP Verpleegkundig Specialist Neonatologie Do s and Don ts bij de acute opvang van een prematuur Odile Frauenfelder MA-ANP Verpleegkundig Specialist Neonatologie Wat kunt u verwachten Verschillen tussen term en preterm Consequenties voor de opvang

Nadere informatie

Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016

Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016 Spoed Interventie Team (SIT): waarom en hoe? Elien Pragt Anesthesioloog-intensivist MUMC+ 22 april 2016 Waarom SIT? Critical care outreach team (CCOT) Medical emergency team (MET) Spoed interventie team

Nadere informatie

Prognose na reanimatie

Prognose na reanimatie Prognose na reanimatie A. Bouwes, neuroloog / onderzoeker IC-AMC (a.bouwes@amc.uva.nl) Nederlands Instituut voor Acute Zorg Hypothermie en reanimatiemanagement Ede 26-06-2012 Inhoud Inleiding - pathofysiologie

Nadere informatie

SEPSIS 3.0. Σήψις: the process by which flesh rots, swamps generate foul airs, and wounds fester (Hippocrates 700 bce)

SEPSIS 3.0. Σήψις: the process by which flesh rots, swamps generate foul airs, and wounds fester (Hippocrates 700 bce) SEPSIS 3.0 Σήψις: the process by which flesh rots, swamps generate foul airs, and wounds fester (Hippocrates 700 bce) Mariëlle Van der Steen, Martini Ziekenhuis Groningen Prof. P. Pickkers, Radboud Universiteit

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad

Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad Gebruik van mechanische thorax compressie apparatuur in ambulance hulpverlening en in het ziekenhuis. Advies van de Nederlandse Reanimatie Raad Nederlandse Reanimatie Raad November 2014 Nederlandse Reanimatie

Nadere informatie

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking?

Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Zorgpaden: Evidence Based or Wishful thinking? Jeroen van Oostrum Hoofd Business Intelligence Center 24 november 2009 Stellingen Stelling 1: Patiëntuitkomstmaten, zoals heropnames, complicaties en patiënttevredenheid,

Nadere informatie

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma

Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive. Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma Running head: HET SIGNALEREN VAN PROBLEMEN NA EEN IC-OPNAME 1 Het Signaleren van Problemen 3 Maanden na Ontslag van de Intensive Care en de Noodzaak van een Nazorgprogramma The Screening of Problems 3

Nadere informatie

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk.

Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Erytrocytentransfusie: van literatuur naar praktijk. Amerik de Mol Kinderarts-neonatoloog Albert Schweitzer ziekenhuis 1 e Symposium Regionale Neonatologie Inhoud Cochrane review Eén review, één richtlijn?

Nadere informatie

5-jaars Follow-up van de FAME studie

5-jaars Follow-up van de FAME studie 5-jaars Follow-up van de FAME studie WCN Congres 2015, Amsterdam 20-11-2015 Drs. L.X. van Nunen namens de FAME studiegroep Potential conflicts of interest Ik, Lokien X. van Nunen, heb GEEN conflicts of

Nadere informatie

ECPR. Gerdy Debeuckelaere RN, ECCP, MScN Perfusionist - ULB Hôpital Erasme - Kliniek Sint Jan

ECPR. Gerdy Debeuckelaere RN, ECCP, MScN Perfusionist - ULB Hôpital Erasme - Kliniek Sint Jan ECPR Gerdy Debeuckelaere RN, ECCP, MScN Perfusionist - ULB Hôpital Erasme - Kliniek Sint Jan gerdy.debeuckelaere@gmail.com Overzicht Definities & terminologie ECLS systemen Wetenschappelijke evidentie Transport

Nadere informatie

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD

Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Mythe: Zuurstof is gevaarlijk bij COPD Dr Leo Heunks longarts-intensivist afd intensive care April, 211 Programma Regulatie van de ademhaling Effect O2 tijdens AE-COPD Oorzaken hypercapnie tijdens AE-COPD

Nadere informatie

Reanimatie en Mechanische hulpmiddelen voor thoraxcompressies: stand van zaken

Reanimatie en Mechanische hulpmiddelen voor thoraxcompressies: stand van zaken Reanimatie en Mechanische hulpmiddelen voor thoraxcompressies: stand van zaken Hans E. Luijten Afdeling cardiologie, HaGa, Reinier de Graaf Gasthuis, Delft Geinduceerd VF in de big. Steen S et al, Resuscitation

Nadere informatie

Fleur. Fleur. Fleur. Fleur. Fleur. Is dit een normaal beloop? Is dit een normaal beloop? Wat doet u nu? Wat doet u nu?

Fleur. Fleur. Fleur. Fleur. Fleur. Is dit een normaal beloop? Is dit een normaal beloop? Wat doet u nu? Wat doet u nu? Inhoud Post reanimatie onderzoek Wat was de oorzaak van het arrest? Hans Breur, kindercardioloog Potentiële belangenverstrengeling: geen Introductie Waar praten we eigenlijk over? Oorzaken arrest welke

Nadere informatie

What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH

What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH What are we waiting for: doorlooptijden op de SEH I.L. Vegting, N. Alam, K. Ghanes, O. Jouini, F. Mulder, M. Vreeburg, T. Biesheuvel J. van Bokhorst, P. Go, M.H.H. Kramer, G.M. Koole 2, P.W.B. Nanayakkara

Nadere informatie

Verslag van het Second Belgian Congress on Acute Cardiac Care. Deel 3

Verslag van het Second Belgian Congress on Acute Cardiac Care. Deel 3 Verslag van het Second Belgian Congress on Acute Cardiac Care. Deel 3 Plotse dood Sofie Gevaert op 11 juni organiseerde biwac haar tweede congres dat bijgewoond werd door meer dan 200 cardiologen, enkele

Nadere informatie

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name

Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name BWGCVN Nurse Specialist in Hartfalen: What s in a name Jan Vercammen Hartfalenverpleegkundige ZOL Genk Voorzitter Belgian Heart Failure Nurses Wat is hartfalen Definitie: The inability of the heart to

Nadere informatie

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012

INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 INHOUD Dit protocol is gebaseerd op de NVN richtlijn 2011 Prognose van post-anoxisch coma. 1 september 2012 Inleiding: Een post-anoxisch coma wordt veroorzaakt door globale anoxie of ischemie van de hersenen,

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Sepsis. Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige

Sepsis. Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige Sepsis Welke mean arterial pressure houden we aan? Renze Jongstra Circulation Practitioner Intensive Care Verpleegkundige Inhoud Inleiding Sepsis Behandeling sepsis Hemodynamiek bij sepsis Onderzoek Resultaten

Nadere informatie

Indeling presentatie. Casus Bas. Vervolg casus Bas. Terminologie. Terminologie Casus

Indeling presentatie. Casus Bas. Vervolg casus Bas. Terminologie. Terminologie Casus Indeling presentatie Casus Heidi Theeuwen, verpleegkundig specialist neonatologie : Asfyxie + criteria koeltherapie. Hoe werkt het in de praktijk? Ouderbegeleiding. Resultaten. Conclusie Inleiding bij

Nadere informatie

Antistolling: Kunt u het bijhouden?

Antistolling: Kunt u het bijhouden? Antistolling: Kunt u het bijhouden? Trombocytenaggregatieremming anno 2016 Sander Damen, arts-onderzoeker cardiologie Cyril Camaro, cardioloog 27-09-2016 Inhoud Achtergrond trombocytenaggregatieremming

Nadere informatie

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013

Opleiding Orthopedische Manuele Therapie. 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie 18 april 2013 Opleiding Orthopedische Manuele Therapie Is Orthopedische Manuele Therapie nog Orthopedische Manuele Therapie? Zijn de huidige paradigma shifts wenselijk?

Nadere informatie

Reanimatie richtlijnen. 25 mei 2002 Utrecht

Reanimatie richtlijnen. 25 mei 2002 Utrecht Reanimatie richtlijnen 25 mei 2002 Utrecht Reanimatie richtlijnen Marcel Bontje BHV Plus Simpel(er) Noodzakelijke handelingen Hogere retentie Verbeteren uitkomst Evidence Based Niveau van bewijsvoering:

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

Even voorstellen.. Statistieken in Noord Nederland. Vragen. Meet the Expert Kinder ALS. 12 e Reanimatie Congres 18-3-2015

Even voorstellen.. Statistieken in Noord Nederland. Vragen. Meet the Expert Kinder ALS. 12 e Reanimatie Congres 18-3-2015 Meet the Expert Kinder ALS 12 e Reanimatie Congres Even voorstellen.. Joke Kieboom Kinderintensivist UMCG Lid WR NRR Wim Thies Nationale Cursusleider EPLS (voorheen PBLS) Cursusleider PHPLS en PLS Nigel

Nadere informatie

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek

Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek Het Effect van Voortgangsfeedback aan Behandelaars op de Uitkomsten van Psychologische Behandelingen; een Pilot Onderzoek The Effect of Progress Feedback to Therapists on Psychological Treatment Outcome;

Nadere informatie

IC door de ogen van een ander

IC door de ogen van een ander IC door de ogen van een ander Cathelijne Ziedses des Plantes 1-2-2016 Inhoud Praktische zaken afgewisseld met ervaringen Voorstellen Onderzoek op de IC Post- Intensive Care Syndroom (PICS) PICS- f Wat

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

Resultaat : alveoli worden opengeblazen door CPAP waardoor er terug beter zuurstof kan worden opgenomen in de longen. CPAP verhoogt de po2.

Resultaat : alveoli worden opengeblazen door CPAP waardoor er terug beter zuurstof kan worden opgenomen in de longen. CPAP verhoogt de po2. Pulmodyne O2 MAX TRIO : IMMEDIATE CPAP VENTILATION in pré-hospitaal settings zoals ambulance en spoedgevallen bij bewust, spontaan ademende patiënten met acuut longoedeem, COPD en congestief hartfalen

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Post-reanimatie zorg voor volwassenen

Post-reanimatie zorg voor volwassenen Post-reanimatie zorg voor volwassenen 58 Nederlandse Reanimatie Raad / Belgische Reanimatieraad Introductie Het is belangrijk te benadrukken dat de behandeling van een reanimatie niet stopt zodra ROSC

Nadere informatie

3/12/2013. Zijn de basale reanimatie richtlijnen voor volwassenen haalbaar voor niet professionals? BLS richtlijnen. Borstcompressies.

3/12/2013. Zijn de basale reanimatie richtlijnen voor volwassenen haalbaar voor niet professionals? BLS richtlijnen. Borstcompressies. Zijn de basale reanimatie richtlijnen voor volwassenen haalbaar voor niet professionals? Steffie Beesems afdeling Cardiologie Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam 6 maart 2013 Compressies

Nadere informatie

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel

Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Voorspellers van Leerbaarheid en Herstel bij Cognitieve Revalidatie van Patiënten met Niet-aangeboren Hersenletsel Een onderzoek naar de invloed van cognitieve stijl, ziekte-inzicht, motivatie, IQ, opleiding,

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands

Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Nonrespons en ernstige klachten bij OCD: richtlijnen herzien? Else de Haan PhD Lidewij Wolters PhD Amsterdam, the Netherlands Behandeling OCS bij kinderen Cognitieve gedragstherapie (CGT) Combinatie CGT

Nadere informatie

Nutritional Risk Screening (NRS 2002)

Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Nutritional Risk Screening (NRS 2002) Bron: Kondrup, J., Rasmussen, H. H., Hamberg, O., Stanga, Z., & ad hoc ESPEN Working Group (2003). Nutritional Risk Screening (NRS 2002): a new method based on an

Nadere informatie

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance

Online Resource 1. Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Online Resource 1 Title: Implementing the flipped classroom: An exploration of study behaviour and student performance Journal: Higher Education Authors: Anja J. Boevé, Rob R. Meijer, Roel J. Bosker, Jorien

Nadere informatie

Masterproef Joachim Gidts Convectie vs Conductie: Warmtegeleiding Review. Inhoud presentatie

Masterproef Joachim Gidts Convectie vs Conductie: Warmtegeleiding Review. Inhoud presentatie Masterproef Joachim Gidts 15-04-2016 Convectie vs Conductie: Warmtegeleiding Review Dienst Anesthesie Promotor: Dr. E. Van Gerven Joachim Gidts Inleiding Inhoud presentatie Thermoregulatie pathofysiologie

Nadere informatie

First aid tenniselleboog

First aid tenniselleboog Elleboog First aid tenniselleboog Een tenniselleboog is een veel voorkomende blessure bij badminton, vaak als gevolg van overbelasting. Het wordt gekenmerkt door pijn aan de buitenkant van de elleboog.

Nadere informatie

Ruimte voor endovasculaire behandeling voor het herseninfarct. Begin van een nieuw tijdperk

Ruimte voor endovasculaire behandeling voor het herseninfarct. Begin van een nieuw tijdperk Ruimte voor endovasculaire behandeling voor het herseninfarct Begin van een nieuw tijdperk Drs. Lucie van den Berg Arts-onderzoeker/AIOS neurologie, AMC, Amsterdam www.strokeamc.nl Personal disclosures

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Spinal cord injury Laura Cox Aios anesthesiologie

Spinal cord injury Laura Cox Aios anesthesiologie Spinal cord injury 26-02-2016 Laura Cox Aios anesthesiologie 5000 jaar geleden door Egyptische physicians eerste beschrijving van mogelijke neurogene shock in een patient met spinal cord injury:...he has

Nadere informatie

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen

De rol van apc en steroiden. Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen De rol van apc en steroiden Peter Pickkers Intensive Care, UMC St Radboud Nijmegen NIVAS 2012 De controverse omtrent APC, Eli-Lilly en de Surviving Sepsis Campaign De studies De sponsering Het commentaar

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG

Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen. Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Cardiologie De nieuwste ontwikkelingen Dr. S.A.J. van den Broek Thoraxcentrum/Afdeling Cardiologie UMCG Dhr. A, 48 jaar taxichauffeur s ochtends 06.20 uur acuut pijn op de borst met een zwaar gevoel in

Nadere informatie

Meer of minder zuurstof?

Meer of minder zuurstof? Meer of minder zuurstof? Streefwaarden en toxiciteit Hendrik JF Helmerhorst Arts-onderzoeker Intensive Care AIOS Anesthesiologie Is a breath of fresh air worth it? 2 Achtergrond Geschiedenis Priestley,

Nadere informatie

Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning

Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning symposium Vroegtijdige Zorgplanning 9 juni 2016 Levenseindezorg op maat : Medische indicaties voor vroegtijdige zorgplanning dr. Anne Beyen Geriater RZ Heilig Hart Tienen Cure model : gevolgen voor (oudere)

Nadere informatie

Monitoring van cerebrale oxygenatie tijdens cardio-anesthesie bij het kind. Buyse K. Dr. Al tmimi L.

Monitoring van cerebrale oxygenatie tijdens cardio-anesthesie bij het kind. Buyse K. Dr. Al tmimi L. Monitoring van cerebrale oxygenatie tijdens cardio-anesthesie bij het kind Buyse K. Dr. Al tmimi L. Achtergrond Werking NIRS Literatuurstudie Limitaties en conclusie 2 Congenitale cardiale heelkunde 1200

Nadere informatie

De effecten van fluid responsiveness bepalen bij patiënten met ernstige sepsis. Yvanca van Welt IC verpleegkundige Circulation Practitioner i.o.

De effecten van fluid responsiveness bepalen bij patiënten met ernstige sepsis. Yvanca van Welt IC verpleegkundige Circulation Practitioner i.o. De effecten van fluid responsiveness bepalen bij patiënten met ernstige sepsis Yvanca van Welt IC verpleegkundige Circulation Practitioner i.o. 1 Inhoud Inleiding Aanleiding Probleem, doel en vraagstelling

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

Chapter 10. Summary/Samenvatting

Chapter 10. Summary/Samenvatting Chapter 10 Summary/Samenvatting 166 Chapter 10 SUMMARY Worldwide more than 800.000 patients undergo cardiac surgery annually, in the Netherlands this regards 1 of 1.000 inhibitants. To compensate blood

Nadere informatie

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline?

Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Welke behandeling voor obese type 2 patiënten? Gewoon insuline? Joost Hoekstra, internist, AMC Potentiële belangenverstrengeling Klinische Diabetologie AMC ontvangt sponsoring van cq doet projecten met

Nadere informatie

Airway management. Oxygeneer, maar niet als weleer. Disclaimer. Inhoud

Airway management. Oxygeneer, maar niet als weleer. Disclaimer. Inhoud Airway management Oxygeneer, maar niet als weleer Airway management reikt verder dan succesvol intuberen: de luchtweg(en) stoppen niet na de trachea. Tim Wolvetang Anesthesiemedewerker Cardio-Thoracale

Nadere informatie

Flash: chemotherapie en allergie

Flash: chemotherapie en allergie Flash: chemotherapie en allergie Karen Geboes UZ Gent 4 december 2015 Opbouw Herkennen/graderen Bij welke producten/wanneer Behandeling Preventie? 2 Herkennen/graderen 3 4 5 6 Allergy 2013 7 Bij welke

Nadere informatie

10-9-2014. r.ars 2013 1. Leerdoelen. BLS/Assisteren ALS module 1. Vaststellen circulatiestilstand. Circulatiestilstand vastgesteld.

10-9-2014. r.ars 2013 1. Leerdoelen. BLS/Assisteren ALS module 1. Vaststellen circulatiestilstand. Circulatiestilstand vastgesteld. BLS/Assisteren ALS module 1 Volgens de laatste richtlijnen van de ERC en NRR 2010 Leerdoelen Belang van vroegtijdige herkenning verslechterende patiënt/ ABCDE benadering Het ALS algo Belang van goed uitgevoerde

Nadere informatie

Bodycooling bij de neonaat

Bodycooling bij de neonaat Bodycooling bij de neonaat A. Zecic NICU, UZ Gent Bodycooling bij de neonaat Inleiding Mechanismen van neuroprotectie bij hypothermie Klinische studies Selectie van patiënten en inclusie criteria Hypothermie

Nadere informatie

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren

11/01/2013. Een minuutje geduld. Geboorte.. De mens. Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? . andere zoogdieren Geboorte.. De mens Een minuutje geduld Vroeg- of Laattijdig afnavelen Dr. David Van Laere Neonatoloog UZ Antwerpen. andere zoogdieren Afklemmen van de navelstreng anno 2012 Controversieel? Zoek de verschillen?

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com

LCA, wat kan je er mee. Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com LCA, wat kan je er mee Anne Gaasbeek Anne Gaasbeek Sustainability consultant gaasbeek@pre sustainability.com PRé Consultants PRé is pionier i van LCA sinds 1990; ontwikkelaar van Ecoindicator and ReCiPe

Nadere informatie

Acknowledgement. Acknowledgement

Acknowledgement. Acknowledgement Acknowledgement Acknowledgement This study is part of TREND (Trauma RElated Neuronal Dysfunction), a Dutch Consortium that integrates research on epidemiology, assessment technology, pharmacotherapeutics,

Nadere informatie

DR ANNICK DE JAEGER. Belgian Resuscitation Council

DR ANNICK DE JAEGER. Belgian Resuscitation Council Pediater Intensieve Zorgen Universitair Ziekenhuis Gent Nationaal cursusdirecteur en voorzitter WG EPLS/EPILS DR ANNICK DE JAEGER European Paediatric Life Support Dr Annick De Jaeger Hartstilstand bij

Nadere informatie

Consent voor spoedeisend onderzoek bij acuut ernstig zieke patienten

Consent voor spoedeisend onderzoek bij acuut ernstig zieke patienten Consent voor spoedeisend onderzoek bij acuut ernstig zieke patienten dr Erwin J.O. Kompanje Erasmus MC Universitair medisch centrum Rotterdam Intensive Care volwassenen Spoedeisend onderzoek, definitie/

Nadere informatie

Continu ST-segment bewaking, als elke millimeter telt.

Continu ST-segment bewaking, als elke millimeter telt. Continu ST-segment bewaking, als elke millimeter telt. Een onderzoek naar de betekenis van het continu bewaken van het ST-segment bij de Acuut Coronair Syndroompatiënt op de CCU binnen het Meander MC.

Nadere informatie

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten The Effect of the Kanker Nazorg Wijzer* on Work-related Problems and Quality

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

AANBEVELINGEN. World Congress on Drowning Amsterdam 26-28 juni 2002

AANBEVELINGEN. World Congress on Drowning Amsterdam 26-28 juni 2002 AANBEVELINGEN World Congress on Drowning Amsterdam 26-28 juni 2002 Het World Congress on Drowning is het initiatief van de Maatschappij tot Redding van Drenkelingen, opgericht in Amsterdam in 1767 Inleiding

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Polytrauma: de triade des doods. Dr. Tom Declercq AZ St. Jan Brugge Anesthesie Reanimatie

Polytrauma: de triade des doods. Dr. Tom Declercq AZ St. Jan Brugge Anesthesie Reanimatie Polytrauma: de triade des doods Dr. Tom Declercq AZ St. Jan Brugge Anesthesie Reanimatie De triade des doods! Hypothermie! Acidose! Stollingsstoornissen Casus! Dame, 81 jaar.! VKO als passagierster. Auto

Nadere informatie