EXPRESSO GEEN PANIEK! PENSIOENEN EN EINDELOOPBAAN: De rijkdommen verdelen: een kwestie van politieke wil PENSIOENEN EINDELOOPBAAN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EXPRESSO GEEN PANIEK! PENSIOENEN EN EINDELOOPBAAN: De rijkdommen verdelen: een kwestie van politieke wil PENSIOENEN EINDELOOPBAAN"

Transcriptie

1 PENSIOENEN EINDELOOPBAAN EXPRESSO : GEEN PANIEK! De rijkdommen verdelen: een kwestie van politieke wil We horen steeds meer alarmerende berichten over het thema: onmogelijk om de kost van de vergrijzing te dragen zonder (maak gerust uw keuze uit een of meerdere van de volgende oplossingen ) de werknemers langer te doen werken, de brugpensioenen af te schaffen, de sociale uitkeringen en de pensioenen af te bouwen, het huidige pensioenstelsel te vervangen door een privésysteem, enz. Als we even verder kijken dan deze paniekreactie, wat zijn dan de feiten? Maakt men geen misbruik van de situatie om te proberen maatregelen door te drukken die bepaalde elementen van de sociale zekerheid op de helling zouden zetten? In werkelijkheid zal de kost van de vergrijzing een voorzienbare evolutie waar men zich dus kan op voorbereiden geen onoverkomelijke impact hebben voor een rijke samenleving als de onze. De centrale vraag draait echter rond de verdeling van deze rijkdommen. Daarom wordt steeds vaker het idee geopperd van een Algemene Sociale Bijdrage (ASB) om een alternatieve en aanvullende financiering voor de sociale zekerheid aan te leggen. Door àlle inkomens te laten bijdragen, met name ook de financiële inkomens en niet langer zoals vandaag alleen de inkomens uit arbeid, zou de evolutie van de kosten verbonden aan de vergrijzing dankzij deze ASB zonder probleem opgevangen kunnen worden. Dit stelsel zou ook rechtvaardiger zijn, want hierbij zouden àlle inkomens mee de solidariteit dragen ten aanzien van de mensen die geen bijdragen betalen en toch rechten genieten. Net als in andere Europese landen is de verwezenlijking hiervan uiteindelijk niets meer dan een kwestie van politieke wil We leven gemiddeld 30 jaar langer dan in de jaren Tegen 2050 zal onze levensverwachting met nog eens 8 tot 9 jaar gestegen zijn. Anderzijds maken we steeds minder kinderen. Gevolg: de bevolking wordt alsmaar ouder. Méér pensioenen, duurdere gezondheidszorg Moeten we vrezen voor een rampscenario? Neen. In tegenstelling tot bepaalde heersende ideeën kan onze samenleving de gevolgen van de vergrijzing van de bevolking best aan. Zonder steeds langer te moeten gaan werken. Zonder de pensioenen of andere sociale uitkeringen af te bouwen. Gewoon door voor deze uitdaging een deel van de rijkdommen aan te wenden die in de komende 25 jaar door onze economie voortgebracht zullen worden. Door een offensief werkgelegenheidsbeleid te ontwikkelen om de werkloosheid en dan vooral die van jongeren en vrouwen te verminderen. Door een aanvullende financiering te voorzien en door de sociale zekerheid, een solidariteitsmechanisme dat al 60 jaar lang zijn deugdelijkheid heeft bewezen, te verbeteren. Dit zullen wij aantonen in deze Expresso gewijd aan de pensioenen en de eindeloopbaan.

2 10 VRAGEN OM EEN BALANS OP TE MAKEN Bijna dagelijks slaat men ons om de oren met de meest pessimistische voorspellingen over de vergrijzing. Meestal baseert men zich daarbij op een simplistische redenering: als er meer mensen op pensioen zijn, zullen er uiteraard minder mensen aan het werk zijn en dus wordt het erg moeilijk om de pensioenen betaalbaar te houden. Wie dit even van dichtbij bekijkt, merkt dat de werkelijkheid niet zo eenvoudig is... Voldoende marges om de pensioenen te betalen De kost van de pensioenen stijgt minder snel dan het BBP. En het aandeel van de schuld neemt af, waardoor er marges vrijkomen om de pensioenen te betalen! Vergelijkende evoluties van het BBP, de intrestlasten en de pensioenen 1987= Moeten de oudere werknemers langer aan het werk blijven? In België bedraagt de werkgelegenheidsgraad van personen tussen 50 en 64 jaar 41%, tegenover een gemiddelde van 51,7% in de Europese Unie. Maar waarom voegt men hier geen andere, even veelzeggende cijfers aan toe? Bijvoorbeeld de werkgelegenheidsgraad voor de ganse bevolking op actieve leeftijd, dus tussen 15 en 64 jaar: dan merken we dat het cijfer voor België tot de laagste van de Europese Unie behoort (werkgelegenheidsgraad van 59,7% tegenover gemiddeld 64,2% in de EU). 1. Is de vergrijzing echt zo reëel? Ja. Over een periode van 25 tot 45 jaar zal onze bevolking vergrijzen (zie grafieken). Een geleidelijke en voorzienbare evolutie die te wijten is aan meerdere factoren: de babyboom kort na WO II (die babyboomers gaan nu stilaan op pensioen), de daling van het geboortecijfer sinds de jaren 60, de vooruitgang van de geneeskunde, en algemeen beschouwd de verbetering van de levens- en werkomstandigheden. Dit uitstekende nieuws (wie wil er nu minder lang leven?) heeft echter een schaduwzijde: stijgende uitgaven voor de sociale zekerheid. Een bejaarde persoon werkt niet meer, krijgt dus een pensioen en heeft steeds meer gezondheidszorg nodig Deze kost kan grotendeels worden voorzien en moet dus niet worden overdreven om een gevoel van onvermijdelijke rampspoed te scheppen. 2. Houdt de vergrijzing een onoverkomelijke kost in? De vergrijzing van de bevolking is geen onverwachte gebeurtenis, zoals een internationale crisis, een plotselinge stijging van de olieprijzen, een beurscrash. Het is een natuurlijke en erg voorzienbare evolutie. Daarom kan men de kost ervan globaal gezien inschatten. De stijging van de uitgaven omwille van de vergrijzing zou tegen 2030 volgens het Vergrijzingscomité kunnen oplopen tot 3,4% van het Bruto Nationaal Product (de in het land geproduceerde rijkdommen). Zelfs op basis van meer realistische parameters, waarbij rekening wordt gehouden met een betere aanpassing van de sociale uitkeringen aan de welvaart (1% jaarlijkse verhoging van de sociale uitkeringen boven de index, in plaats van 0,5%) en met een grotere stijging van de uitgaven in de gezondheidszorg, zouden we over een periode van 25 jaar niet meer dan 5% stijging kennen. Nog een opvallend cijfer: de werkgelegenheidsgraad bij jongeren (15-24 jaar) ligt in België op 29,4% tegenover 40,5% in de Europese Unie. Voor vrouwen ten slotte ligt de werkgelegenheidsgraad op niet meer dan 51,8% (tegenover 55,6% in de EU). Waarom gaat de discussie dan altijd enkel over de oudere werknemers? Of erger nog: een beleid dat enkel gericht is op deze oudere werknemers zal negatieve gevolgen hebben voor de werkgelegenheidsgraad van jongeren en vrouwen. Een slechte zaak dus voor de samenleving en de toekomst Wat écht telt, is dat er in totaal meer jobs zouden zijn in de samenleving, en dit voor ieders welzijn en om meer sociale-zekerheidsbijdragen te krijgen. Daarom stellen we eerst en vooral voor dat er een actief werkgelegenheidsbeleid wordt gevoerd dat in hoofdzaak gericht is op jongeren, vrouwen, allochtonen en gehandicapten (zie artikel blz. 5). En we verzetten ons tegen maatregelen die oudere werknemers dwingen om aan het werk te blijven hoewel we ook positieve maatregelen aanreiken voor een beter professioneel leven voor zij die aan het werk willen blijven (zie blz. 7). 2 De Belgische bevolking in 2050: vooruitzichten Levensverwachting Mannen Vrouwen 60-plussers Vergrijzing van de bevolking Opgelet: de vooruitzichten op 50 jaar zijn grotendeels gebaseerd op voorspellingen. Er zijn immers tal van factoren die dergelijke vooruitzichten nog kunnen beïnvloeden, zoals de evolutie van het immigratiebeleid van ons land. 3. Heeft onze samenleving de middelen om deze kost op te vangen? De uitdaging is duidelijk: hoe vinden we de oplossingen om geleidelijk aan 5% van onze jaarlijks geproduceerde rijkdommen te delen? Vergeten we daarbij niet dat die 5% gespreid worden over 25 jaar: in feite bedraagt de inspanning die we jaarlijks moeten leveren, niet meer dan 0,20% per jaar. Tijdens diezelfde periode zal onze economie zelfs nog meer rijkdommen blijven voortbrengen. Moeilijk om te weten hoeveel, maar de groei zou ten minste 1,75% per jaar moeten bedragen. Binnen 25 jaar geeft dit een BBP dat met 50% gestegen is. We kunnen ons moeilijk inbeelden dat er dan geen 5% voor de sociale zekerheid gevonden zou kunnen worden! Het is de globale werkgelegenheidsgraad die in België omhoog moet, in het bijzonder die van jongeren en vrouwen, niet enkel die van oudere werknemers. België Werkgelegenheid: oudere werknemers zijn niet de enige betrokkenen Europese Unie

3 5. Zullen er door de vergrijzing minder personen aan het werk zijn? In werkelijkheid kennen we vandaag een werkgelegenheidsgraad die sinds 1997 is blijven stijgen, net zoals ook het aantal personen op actieve leeftijd is blijven toenemen (zie grafieken). Er zijn in ons land dus nog nooit zoveel jobs geweest als vandaag. Maar er is in de komende 20 jaar inderdaad een daling van het aantal personen op actieve leeftijd voorzien, weliswaar met gewestelijke verschillen (de actieve bevolking neemt vanaf 2010 af in Vlaanderen en blijft stijgen in Brussel en Wallonië). Deze daling zal langzaam verlopen en niet zo groot zijn als wordt beweerd. De actieve beroepsbevolking (we nemen hier de categorie van 20 tot 64 jaar) is momenteel met 6,1 miljoen en zal de komende jaren licht toenemen tot ongeveer 6,3 miljoen in Vanaf dan zal dat cijfer erg langzaam beginnen afnemen, tot ongeveer 6 miljoen in 2030, wat dus erg dicht bij het aantal van vandaag ligt. De dalende trend zal zich voortzetten, maar dit zal zo traag verlopen dat er ruimschoots geanticipeerd kan worden op deze evolutie. Deze daling is trouwens niet eens per se een slechte zaak. Want minder mensen op actieve leeftijd betekent mogelijk ook... minder werkloosheid. We mogen niet vergeten dat er vandaag in ons land nog altijd meer dan werklozen zijn (zonder de bruggepensioneerden mee te rekenen) Tekort aan werkgelegenheid: een probleem dat opgelost moet worden Cijfers over werkloosheid, brugpensioenen en loopbaanonderbrekingen in 2004 Bron: Beheerscomité van de Sociale Zekerheid (maart 2005) Minder mensen op actieve leeftijd betekent dus helemaal niet dat er minder werkende mensen zullen zijn. In totaal is er vandaag een gelijke verhouding actieve en niet-actieve (zowel jonge als oude) mensen. Binnen 25 jaar zal er een verhouding van 100 actieven voor 105 niet-actieven zijn Het verschil zal zijn dat de groep inactieven meer uit gepensioneerden zal bestaan, en dus minder uit werklozen of vrouwen buiten de arbeidsmarkt. Met andere woorden, de actieve beroepsbevolking zal tegen 2010 niet afnemen en we kennen trouwens nog steeds een hoge werkloosheidsgraad. Er zijn dus reserves voorhanden om het aantal mensen dat daadwerkelijk aan het werk is, te verhogen. Vooruitzichten van de bevolking per leeftijdsgroep jaar jaar jaar jaar en meer Werkgelegenheidsgraad van de personen tussen 15 en 64 jaar ( ) % 57,3% 59,3% 60,5% 59,90% mannen 60% 66,9% 68,1% 69,5% 68,80% vrouwen 46% 47,5% 50,4% 51,5% 51% 6. Is het brugpensioenstelsel nog houdbaar? Brugpensioenen werden ingevoerd om een socialer antwoord te bieden op de wens van de werkgevers om hun personeelsbestand af te bouwen door zich van de oudere werknemers te ontdoen en zodoende hun leeftijdsstructuur te verjongen aanvankelijk in de industrie, later ook in heel wat andere sectoren. Vergeten we niet dat het niet de werknemer is die de brugpensioenprocedure opstart, maar wel een ontslag gegeven door de werkgever (het is verkeerd om te laten uitschijnen dat er een individueel recht op brugpensioen zou bestaan). De vakbonden wilden deze logica omkaderen door middel van Collectieve Arbeidsovereenkomsten. Dankzij brugpensioenen kunnen de sociale gevolgen van herstructureringen van bedrijven in moeilijkheden immers worden verzacht: zo worden naakte ontslagen van jonge werknemers vermeden. Vandaag kunnen werknemers aan het einde van hun loopbaan dankzij het algemene stelsel van brugpensioen op 58 jaar ook hun bedrijf verlaten en door een werkloze worden vervangen. Maar nu veranderen de werkgevers van visie: ze zouden deze verworvenheid willen afschaffen en de afstoting van een oudere werknemer goedkoper willen maken. Bovendien maken voltijdse bruggepensioneerden slechts 7,1% van de bevolking tussen 50 en 64 jaar uit. Maar er zijn ook 8% oudere werklozen. De afschaffing van de brugpensioenen dreigt dus gewoonweg te leiden tot een vermeerdering van het aantal oudere werklozen. Dit is sociaal onaanvaardbaar. Maar ook slecht voor de sociale zekerheid. Want brugpensioenen zijn goedkoper dan de werkloosheid: een werkloze 50-plusser kost gemiddeld 31,55 per dag, terwijl een bruggepensioneerde slechts 28,43 kost! Volledig bruggepensioneerden maken slechts 7% van de bevolking tussen 50 en 64 jaar uit Door het recht op brugpensioen af te bouwen, zal het aantal oudere werklozen en arbeidsongeschikte personen waarschijnlijk toenemen, in die mate dat deze groep even groot of zelfs groter zal worden dan het aantal werkende personen. Belgische bevolking tussen 50 en 64 jaar 7. Zou een privé-pensioenstelsel niet doeltreffender zijn? Het wettelijk pensioen is gebaseerd op het repartitiebeginsel : de werkenden van nu betalen bijdragen voor de gepensioneerden van nu. De meeste andere pensioenformules daarentegen (bedrijfspensioenfonds of individueel pensioensparen) zijn gebaseerd op het kapitalisatiebeginsel. Daar is het ieder voor zich : men betaalt zelf bijdragen voor het eigen pensioen. Maar hoe zit het in dergelijke formules dan met zij die onvoldoende inkomen hebben om een eigen spaarpotje aan te leggen? En wat met de bijdragen als men werkloos of ziek is? De zekerheid, de doeltreffendheid en het rendement van de kapitalisatieformules worden vandaag ingeschat in een periode van lage inflatie en relatieve monetaire stabiliteit. Maar het toekomstige rendement hangt af van een onzeker beleggingsresultaat. Wat dan met de oorspronkelijke beloftes als de beurs crasht? Bovendien zullen de steeds ouder wordende bezitters van de kapitalen van de pensioenfondsen hun centen op termijn terugtrekken en op de beursmarkt verkopen, waardoor het rendement van die fondsen zal dalen. Bovendien heeft slechts een minderheid van werknemers op dit ogenblik een aanvullend pensioen. Als dit stelsel naar alle loontrekkenden zou worden uitgebreid, zou dit voor de meesten onder hen slechts op een gering deel van hun loopbaan betrekking hebben. Het wettelijk pensioen zal dus hoe dan ook het grootste deel van hun pensioen vormen. Ten slotte bestaat er ook een groot risico dat wanneer de aanvullende pensioenen uitvoerig ontwikkeld worden de werkgevers zullen weigeren om twee keer te betalen: één keer voor de verbetering van het wettelijk pensioen en nog een keer voor de aanleg van een aanvullend pensioen voor alle loontrekkenden. Besluit: het meest zekere en solidaire stelsel blijft met voorsprong het wettelijk pensioen. Dit moet de grondslag van ons stelsel blijven. 8. Moet er dus niets gebeuren? Zal alles vanzelf wel opgelost raken? Neen. Hoewel de cijfers aantonen dat we de vergrijzing perfect kunnen opvangen, toch moeten er maatregelen worden genomen om ervoor te zorgen dat er van de door de economie gecreëerde rijkdommen voldoende terugvloeit naar de sociale zekerheid. En dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, zoals blijkt uit twee voorbeelden: - de verlagingen van patronale bijdragen aan de sociale zekerheid kosten vandaag ieder jaar 2% van het BBP! - de belastinghervorming die de liberalen wilden, kostte 1,6% van het BBP. Hiermee hadden ruimschoots marges kunnen worden vrijgemaakt om te anticiperen op de gevolgen van de vergrijzing in de komende jaren. Maar ondanks deze vaststelling bestaan er wel degelijk concrete voorstellen. Onder meer op vraag van de vakbonden werd al een Zilverfonds opgericht dat grotendeels gespijsd wordt met de marges die vrijgekomen zijn dankzij de afbouw van de overheidsschuld en de verkoop van bepaalde staatsactiva. In dit fonds zit nu al 11,9 miljard en volgens een recente beslissing van de Ministerraad zou het jaarlijks nog eens verhoogd moeten worden met aanvankelijk 0,3% en later 0,2% van het BBP om de sociale zekerheid weer in evenwicht te brengen en ervoor te zorgen dat het stelsel voldoende middelen heeft om onder meer de behoeften van de vergrijzing op te vangen. En we stellen nog andere maatregelen voor om de sociale zekerheid in evenwicht te brengen en te moderniseren: een actief beleid voeren gericht op het scheppen van nieuwe jobs, het aantal onzekere banen die de sociale zekerheid minder opbrengen afbouwen, een echte alternatieve en aanvullende financiering invoeren waaraan ook andere inkomens dan die uit arbeid moeten bijdragen. Deze voorstellen worden toegelicht op de volgende bladzijden. DE HERVORMING VAN 1997 Het is niet overbodig eraan te herinneren dat er al eens een pensioenhervorming werd doorgevoerd, waarbij opofferingen werden gevraagd van de werknemers die aan het einde van hun loopbaan waren. Deze hervorming voerde immers de verhoging van de pensioenleeftijd voor vrouwen tot 65 jaar in, de verhoging van het deel van de loopbaan dat in aanmerking wordt genomen voor de berekening van het pensioen (45sten tegen 2009), de beperking van het recht op vervroegd pensioen op 60 jaar uitsluitend voor de werknemers met een loopbaan van 35 jaar. Interessante vaststelling: deze maatregelen, die (al) bedoeld waren om de werkgelegenheidsgraad van oudere werknemers op te trekken, hebben vanuit dit standpunt nauwelijks effect gehad. In het geval van de vrouwen bijvoorbeeld, heeft de maatregel er inderdaad voor gezorgd dat er gepensioneerde vrouwen minder zijn. Maar van deze vrouwen zitten nu in de invaliditeit en anderen vallen nu ten laste van de RVA (brugpensioenen en werkloosheid). 3

4 9. Is er een tekort in de sociale zekerheid? Hoewel de sociale zekerheid er de voorbije jaren toch regelmatig in slaagde om in evenwicht te blijven ondanks de bijdragenverlagingen die aan de werkgevers werden toegekend, kent het stelsel in 2004 een tekort van bijna 400 miljoen en zal het ook in 2005 nog in de rode cijfers zitten. Dit tekort zal trouwens nog aangroeien in 2006, 2007 en 2008 het jaar waarin het de kaap van 1 miljard dreigt te overschrijden als er niets wordt ondernomen. De oorzaken van het voorziene tekort zijn van structurele aard. De stijging van de uitgaven van de sociale zekerheid buiten de gezondheidszorg (+ 1,3% per jaar) ligt 1,1% lager dan de toename van de inkomsten uit bijdragen (+ 2,4% per jaar). Daartegenover staat dat de norm voor de stijging van de uitgaven in de gezondheidszorg, door de regering voorzien tot in 2007, vastgelegd is op 4,5% (buiten inflatie). De sociale zekerheid, het vermogen van de werknemers Een aanzienlijk vermogen: bijna 45 miljard in 2004 Spreiding van de uitgaven van de sociale zekerheid in 2004 (loontrekkenden in miljarden ) Totaal = 45,2 miljard Waar komt dit geld vandaan? Totaal = 44,8 miljard Bron: Beheerscomité van de Sociale Zekerheid (maart 2005) Met andere woorden, de gezondheidszorg buiten beschouwing gelaten zou de sociale zekerheid in evenwicht zijn. Of een andere manier om dit te bekijken: de stijging van de inkomsten uit sociale bijdragen ( 2,1 miljard) over 3 jaar volstaat zelfs niet om enkel de stijging van de uitgaven in de gezondheidszorg ( 2,3 miljard) op te vangen. Aangezien het stelsel van de gezondheidszorg voor 94% door de sociale zekerheid van de loontrekkenden wordt gefinancierd, leidt dit tot de vaststelling dat er absoluut een alternatieve financiering ter aanvulling van de bijdragen moet worden voorzien. Indien deze aanvullende financiering er niet komt, zullen de uitkeringen aangepakt moeten worden. En het eerste doelwit in het vizier dreigt dan de aanpassing van de sociale uitkeringen aan de welvaart te zijn, hoewel hier door de regering nochtans toe werd besloten onder druk van de vakbonden. Besluit: als we de sociale zekerheid willen veilig stellen, een kwaliteitsvol en voor iedereen toegankelijk stelsel van gezondheidszorg behouden en voldoende marges vrijmaken voor de koppeling van de sociale uitkeringen aan de welvaart, moet de alternatieve financiering worden versterkt, moet er een permanente controle op de uitgaven in de gezondheidszorg worden opgezet en moet er worden bespaard waar nodig, maar zonder aan de patiënten te raken 10. Wat zijn de plannen van de regering? In haar federale beleidsverklaring heeft de regering aangekondigd dat er een overleg over de eindeloopbaan wordt opgestart tussen regering/werkgevers/ vakbonden. Dit overleg zou moeten uitmonden in wetten, besluiten of overeenkomsten. Vooropgestelde doelstelling: het aandeel van 55-plussers op de arbeidsmarkt tegen 2030 optrekken van 28 naar 60%. De regering heeft het kader van dit overleg vastgelegd en heeft nieuwe maatregelen aangekondigd die echter bedroevend weinig sociaal zijn. Bovendien heeft ze zich intussen, via de programmawet die eind december werd gestemd, nogal bijzondere bevoegdheden aangemeten. Zo kan ze optreden (bijvoorbeeld om extra bijdragen op de brugpensioenvergoedingen vast te leggen) bij gewoon koninklijk besluit overeengekomen in de Ministerraad, dat vooraf gewoon ter advies aan de Nationale Arbeidsraad is voorgelegd. 4 Voor de regering moeten de brugpensioenen en de Canada dry-stelsels ( 1 ) duurder worden voor de werkgever, het moet moeilijker worden om er gebruik van te maken en de inkomens van de werknemers in brugpensioen of Canada dry moeten verminderen. De toegang moeilijker maken Wat de regering zou willen: - de loopbaanvereisten voor een vervroegd vertrek strenger maken (langere loopbaan zonder rekening te houden met bepaalde gelijkgestelde periodes, zoals periodes van werkloosheid, ziekte, enz.); - de werkgevers aansporen om een herklassering aan te bieden (onder de vorm van outplacement, d.w.z. hulp bij het zoeken van een nieuwe baan) in plaats van een brugpensioen bij herstructureringen; - de werkgevers die een beleid van vervroegde pensioneringen voeren, daarvoor laten betalen; - de voorwaarden waaraan werknemers op brugpensioen kunnen worden gesteld na een verkorte opzeggingstermijn, verstrengen (dit geldt vooral voor de gevallen van herstructurering of bedrijfssluiting). ( 1 ) Werkloosheid en/of vervroegd pensioen met een werkgeversaanvulling die niet voldoet aan de wettelijke brugpensioenvoorwaarden. BRUGPENSIOEN EN CANADA DRY : MOEILIJKER EN MINDER VOORDELIG? De inkomens van de werknemers verlagen Wat de regering zou willen: - de bedragen van de aanvullende vergoeding en de duur van de toekenning beperken (men zou bijvoorbeeld op 55 jaar met brugpensioen kunnen gaan, maar met een aanvulling beperkt tot 5 jaar ); - de werknemersbijdragen op de toeslagen voor brugpensioen en Canada dry verhogen (momenteel 6,5% voor de bruggepensioneerden); - de belastingverminderingen toegekend aan de bruggepensioneerden verminderen of zelfs afschaffen (de inzet is niet gering: de vermindering bedraagt momenteel tussen en per jaar); - niet langer toelaten om een aanvullend pensioen te ontvangen wanneer men met brugpensioen of Canada dry is (men zal moeten wachten tot de pensioenleeftijd om van het aanvullend pensioen te kunnen genieten); - de storting van aanvullend-pensioenpremies duurder maken en de fiscale aftrek voor de betaalde premies beperken wanneer de werknemer met brugpensioen of Canada dry is. Deze voorstellen kunnen worden aangepast naar gelang van de leeftijd van het brugpensioen of het Canada dry-stelsel. Het is inderdaad zo dat de (brug)pensioenleeftijd klaarblijkelijk niet ter discussie wordt gesteld. Maar via een aantal technische maatregelen wil de regering de brugpensioenen minder aantrekkelijk maken, door de brugpensioenen voor de werkgever duurder te maken en door het inkomen voor de werknemer te verlagen (vermindering van de fiscale aftrek, verhoging van de bijdragen op de toeslagen, afschaffing van het aanvullend pensioen vóór de wettelijke pensioenleeftijd, enz.). Ook de toegang tot het brugpensioen zou moeilijker worden gemaakt, onder meer door strengere loopbaanvereisten voor een vervroegd vertrek (langere loopbaan waarbij ook geen rekening wordt gehouden met bepaalde gelijkgestelde periodes, zoals de periodes van werkloosheid, ziekte, enz.). Zie in dit verband het kader: Brugpensioen en Canada dry: moeilijker en minder voordelig?. De regering stelt eveneens voor om een zogenaamd systeem van tijdsparen in te voeren, waarbij de werknemer tijdens zijn loopbaan zelf tijd moet opsparen (via overuren of door verlof te laten vallen, enz.) om die tijd achteraf dan te kunnen recupereren als hij zijn arbeidsritme wil afbouwen of vroeger op pensioen wil vertrekken. Zo n systeem komt er eigenlijk op neer dat de werknemers zelf voor de kosten opdraaien als ze aan het einde van hun loopbaan wat willen uitbollen

5 DE SOCIALE ZEKERHEID VERSTERKEN EN VERBETEREN: ER ZIJN ALTERNATIEVEN! De verdedigers van liberale oplossingen zijn aanhangers van de TINA-formule ( There is no alternative ). Er is geen alternatief voor hun oplossingen. Niets is minder waar. Er zijn vele en realistische oplossingen. De idee achter de ASB was om de grondslag voor inning van de sociale-zekerheidsinkomsten uit te breiden tot de roerende, onroerende en bedrijfsinkomsten. Het zou over volgende inkomsten gaan: - de bedrijfsinkomsten, met inbegrip van de dividenden die uitbetaald worden aan de aandeelhouders en de bedragen die in reserve worden geplaatst; - de lonen; - de pensioenen en diverse legale en extralegale uitkeringen, met inbegrip van de zogenaamde fictieve rentes (na de inning van een kapitaal); - de inkomsten van de zelfstandigen; - de onroerende inkomsten (behalve het kadastraal inkomen van het eigen huis); - de roerende inkomsten; - de meerwaarden op de roerende en onroerende inkomsten. Om een duidelijk inzicht te krijgen, moeten de problemen globaal worden bekeken. Tegenover de simplistische redenering die stelt dat er te weinig oudere mensen aan het werk zijn, en dat de sociale zekerheid dus in gevaar is, stellen wij een redenering voorop waarmee we de sociale zekerheid willen versterken via een aantal factoren. De arbeidstijd verminderen Om banen te scheppen, moet eveneens verder worden gegaan in de verdeling van het beschikbare werk, bijvoorbeeld door de arbeidstijd te verminderen. In Frankrijk konden door de overgang naar de 35-urenweek nieuwe banen worden gecreëerd. De percentages van de ASB zouden aangepast kunnen worden naargelang van de omvang van de inkomsten en de behoeften van de sociale zekerheid. De inkomsten uit arbeid en de sociale uitkeringen zouden worden vrijgesteld tot een individueel inkomen van De sociale zekerheid verkeert niet hoofdzakelijk in gevaar door de vergrijzing van de bevolking, maar vooral door het banentekort, het te grote aantal onzekere banen, de bijdrageverminderingen toegekend aan de werkgevers en het feit dat de financiering ervan bijna uitsluitend berust op de inkomens uit arbeid (terwijl ze rechten waarborgt die bijna de hele bevolking dekken op het vlak van gezondheidszorg en kinderbijslag). Eerst de tewerkstelling van jongeren en vrouwen verhogen Allereerst even een vaststaand feit herhalen: het zijn de banen die inkomsten opleveren voor de sociale zekerheid. En er zijn te veel mensen zonder werk in België: vooral jongeren en vrouwen, maar ook allochtonen. We kunnen het moeilijk hebben over een langere loopbaan van de oudere werknemers als we niet tegelijkertijd oplossingen zoeken voor dit probleem. De mensen langer doen werken, betekent ook dat men de rijkdommen niet op een andere manier wil verdelen, met name door de andere inkomsten dan die uit arbeid méér te laten bijdragen aan de financiering van de kost van de vergrijzing. Investeren in onderzoek en opleiding Meer banen vereist een dynamischer economisch beleid, onder meer door veel meer te investeren in Onderzoek en Ontwikkeling, maar ook in opleiding. Veel Belgische bedrijven zijn nog té erg gespecialiseerd in producten die in lageloonlanden kunnen worden geproduceerd. Wat investering in onderzoek & ontwikkeling betreft waardoor producten vernieuwd en verbeterd kunnen worden, hangen onze bedrijven dan ook achteraan het peloton in Europa. Er wordt wel controle uitgeoefend op de evolutie van onze loonkosten, maar zijn de werkgevers ook bereid tot een engagement om de evolutie van de prestaties van de bedrijven te volgen op het vlak van innovatie, O&O, opleiding...? De doelstelling van de Europese Unie is dat elke lidstaat 3% van zijn Bruto Binnenlands Product (zijn nationale rijkdom) besteedt aan onderzoek. België zit aan 2%. Er moeten op dit vlak dus nog heel wat inspanningen worden geleverd. Echte banen scheppen, geen banen in uitverkoop Onzekere contracten (uitzendcontracten, contracten van bepaalde duur, deeltijdse contracten, dienstencheques...) die de werknemers in een onevenwichtige situatie doen terechtkomen en minder socialezekerheidsbijdragen opbrengen, mogen niet langer aangemoedigd worden. Uitzendarbeid moet een uitzondering blijven. Eerst en vooral moeten de deeltijdse werknemers die dat wensen, de binnen het bedrijf beschikbare werkuren toegekend krijgen. De banen op basis van dienstencheques anderzijds dragen niet alleen nauwelijks bij aan de sociale zekerheid, maar zullen in 2005 ook nog eens meer dan 200 miljoen kosten. Geld dat beter gebruikt zou kunnen worden om échte, duurzame, kwaliteitsvolle, voltijdse banen te scheppen die ten volle bijdragen. Een aanvullende alternatieve financiering ontwikkelen voor de sociale zekerheid Er zijn twee mogelijke pistes: de invoering van een Algemene Sociale Bijdrage en de aanwending van de opbrengst van de belasting op roerende inkomsten. Een Algemene Sociale Bijdrage invoeren Momenteel zijn het de loontrekkenden die het leeuwendeel van de sociale zekerheidsbijdragen dragen. Deze toestand wordt onhoudbaar (zie vraag nr. 9 op blz. 4) zonder een alternatieve en aanvullende financiering, als aanvulling op de financiering uit de bijdragen van de loontrekkenden door middel van andere inkomensbronnen. Er bestaat vandaag al een zogenaamde alternatieve financiering van de sociale zekerheid. Het probleem is dat de huidige formule vooral bestaat uit BTWinkomsten, een belasting die de consumptie treft. Het zijn dus vooral de laagste inkomens die het meest worden bestraft (volledig in tegenstelling tot een progressieve belasting!). De solidariteit zou voor alle inkomens moeten gelden. Daarom pleiten wij voor een Algemene Sociale Bijdrage (ASB) die op alle inkomens zou worden toegepast. Door de invoering van een ASB zou een buitengewone bijdrage afgeschaft kunnen worden, de bijzondere DE WERKGELEGENHEIDSGRAAD VAN VROUWEN VERHOGEN Als men het aantal actieve personen wil verhogen, vormt de verbetering van de werkgelegenheidsgraad van vrouwen zeker een prioriteit. Vandaag zijn heel wat vrouwen weliswaar op actieve leeftijd, maar hebben ze de gelegenheid niet gehad om een beroepsloopbaan uit te bouwen. De nieuwe generaties die op de arbeidsmarkt komen, kunnen zich daarentegen hun toekomst zonder werk niet indenken. Deze evolutie moet aangemoedigd worden via een gelijkekansenbeleid, dat tevens de collectieve uitrustingen ontwikkelt. Als we de Scandinavische landen als voorbeeld nemen, zien we dat de activiteitsgraad van vrouwen voor een groot deel afhangt van de ontwikkeling van de diensten voor kinderopvang en begeleiding van zorgbehoevende bejaarden. We stellen vast dat de werkgelegenheidsgraad van vrouwen hoger is in de landen (zoals de Scandinavische landen) waar de tewerkstelling in de Social-Profitsector beter ontwikkeld is. OOK OPLEIDING De voortgezette opleiding van de loontrekkenden is een essentieel element om het concurrentievermogen van de bedrijven te verbeteren in een wereld waar de technische vooruitgang steeds sneller verloopt. De Belgische bedrijven besteden echter niet meer dan 1,6% van hun loonmassa aan opleiding, tegen 2% in de Europese Unie en 2,5% in de Scandinavische landen. Het percentage loontrekkenden dat een opleiding volgt, bedraagt 6,5% in België, tegen 9% in de Europese Unie en 20% in de Scandinavische landen. Zouden de bedrijven zich niet beter spiegelen aan Noord-Europa om hun concurrentievermogen op te vijzelen? 5

6 6 sociale-zekerheidsbijdrage ( 1 ), die proportioneel gezien de gemiddelde inkomens harder treft dan de hogere inkomens. Een deel van de roerende voorheffing besteden aan de sociale zekerheid België, Luxemburg en Oostenrijk hebben de door de Europese Unie voorziene informatie-uitwisseling over de spaarinkomens die door niet-inwoners op hun grondgebied worden belegd, niet aanvaard. Maar deze landen hebben besloten om vanaf 1 juli 2005 een voorheffing van 15% af te houden op deze inkomens (aandelencoupons, obligatiecoupons enz.) dit percentage zou binnen de 2 jaar op 25% moeten worden gebracht en op 35% tegen België zal dus, vanaf juli 2005, een roerende voorheffing van 15% afhouden op de spaarinkomsten die op Belgisch grondgebied worden belegd. Het land zal 25% van de verkregen bedragen behouden en de overige 75% terugbetalen aan het land van oorsprong. Het zal 75% ontvangen van de voorheffingen afgehouden op Belgisch spaargeld belegd in Oostenrijk en Luxemburg. In 2004 raamde de Nationale Bank van België het Belgische geld dat in het buitenland, voornamelijk in Luxemburg, is belegd op 150 miljard. In de veronderstelling dat deze 150 miljard 3% opbrengt (wat in werkelijkheid waarschijnlijk minder is), zouden de inkomsten uit dit spaargeld 4,5 miljard bedragen. Een voorheffing van 15% op dit bedrag zou 675 miljoen opbrengen, waarvan 75% (ofwel ongeveer 500 miljoen) aan België terugbetaald zou moeten worden. Op termijn zou dit bedrag, door de verhoging van de voorheffing, stijgen tot 1,14 miljard. Naarmate een deel van deze kapitalen terugkeert naar België, zou de opbrengst van de roerende voorheffing op de in het buitenland belegde kapitalen vervangen moeten worden door een deel van de opbrengst van de roerende voorheffing die in België is afgehouden. In de praktijk vragen wij dat in de toekomst een percentage van de onroerende voorheffing besteed wordt aan de sociale zekerheid. Dit bedrag zal ten minste moeten overeenstemmen met de verwachte opbrengst na afloop van de spaarrichtlijn (namelijk 1,14 miljard). AANVULLENDE FINANCIERING: OPLOSSINGEN ZIJN MOGELIJK Via de invoering van een ASB in combinatie met de aanwending van de inkomsten uit de toepassing van de Spaarrichtlijn zouden voldoende middelen kunnen worden vrijgemaakt om het budget van de sociale zekerheid in evenwicht te houden en de sociale uitkeringen te verbeteren. Opbrengst van een ASB van 1,5%: + 1,350 miljard ( 1 ) Opbrengst van de roerende voorheffing ( 2 ): miljoen ( 3 ) Ofwel een totaal aan aanvullende inkomsten van: + 2,167 miljard ( 1 ) Het sociale-zekerheidstekort dat momenteel voorzien is in de meerjarenraming (tekort hoofdzakelijk te wijten aan de stijgende uitgaven in de gezondheidszorg) bedraagt: -1 miljard ( 3 ) De aanpassing aan de welvaart van alle sociale uitkeringen zou: miljoen ( 1 ) kosten De afschaffing van de bijzondere sociale-zekerheidsbijdrage zou: miljoen( 1 ) kosten Wat neerkomt op een te dekken saldo van: - 2,020 miljard ( 1 ) ( 1 ) per jaar, ( 2 ) met toepassing van de spaarrichtlijn ( 3 ) in 2008 ( 1 ) Ter herinnering: deze bijzondere bijdrage is een bijdrage die wordt geheven op de gecumuleerde gezinsinkomens boven , met een maximumbedrag van 730 op een inkomen van of meer. Deze bijdrage treft dus vooral de gemiddelde inkomens van twee werkende samenwonenden. ( 2 ) In 2006 bedroeg de wachttijd 7 of 8 jaar aangezien er een verhoging is voorzien voor diegenen die in 1998 en 1999 met pensioen zijn gegaan. In 2007 bedraagt de wachttijd 6 of 7 jaar aangezien er een verhoging is voorzien voor diegenen die in 2000 en 2001 met pensioen zijn gegaan. De bijdrageverminderingen zonder tegenprestatie van de werkgevers stopzetten Zogezegd om de arbeidskost te verminderen en dus om de aanwerving van nieuwe (vooral laaggeschoolde) werknemers te stimuleren, hebben de werkgevers in de loop der jaren aanzienlijke verminderingen van sociale-zekerheidsbijdragen in de wacht gesleept. Dit voordeel werd hen toegekend zonder enige tegenprestatie, zonder enig duidelijk engagement om nieuwe banen te scheppen. Bovendien wordt een deel van deze verminderingen toegepast op de hoogste lonen! Besluit: vandaag de dag loopt de sociale zekerheid meer dan 5 miljard mis. Daartegenover staat het vooropgestelde tekort voor 2005: 1 miljard! Bijdragevermindering (in miljarden ) De (werkgevers- en persoonlijke) bijdrageverminderingen: van 1,950 miljard in 1999 tot 5,040 miljard in 2005! ,950 2,575 3,500 3,600 3,900 4,600 5,040 De uitgaven in de gezondheidszorg beter beheersen Het sociale-zekerheidsbudget dat het sterkst stijgt, is dat van de gezondheidszorg: 24% van de uitgaven in 1980 en 35% in De norm voor de uitgavenverhoging in de gezondheidszorg (buiten de inflatie) werd in het regeerakkoord vastgelegd op 4,5%. Deze norm is echter nu al overschreden. De vergrijzing en de nieuwe medische technologieën, die weliswaar doeltreffend maar duur zijn, zijn niet de enige oorzaken van deze verhoging. De overconsumptie van bepaalde geneesmiddelen, aangemoedigd door de farmaceutische industrie, of de toename van nutteloze technische handelingen dragen hier eveneens toe bij. In het budget van de Belgische gezondheidszorg eisen geneesmiddelen het leeuwendeel op: 18% van de uitgaven in de gezondheidszorg. Dit is veel meer dan in Luxemburg, Nederland of Denemarken (zie grafiek). Landen waar men er niet slechter aan toe is! Maar waar wellicht actiever wordt gestreden tegen de overconsumptie die door de farmaceutische industrie zo wordt aangemoedigd. Aandeel van de geneesmiddelen in de uitgaven van de gezondheidszorg De pensioenen en sociale uitkeringen opwaarderen Het niveau van de Belgische pensioenen is verre van hoog. Een Belgisch koppel boven de actieve leeftijd ontvangt gemiddeld slechts een pensioen van 735, terwijl het Europese gemiddelde bedraagt. België is bovendien één van de enige landen die zijn uitkeringen niet aan de loonevolutie koppelt. Gevolg: de sociale uitkeringen zijn de laatste dertig jaar sterk gedaald ten opzichte van de lonen. Vandaag ontvangt een gepensioneerde bijvoorbeeld nog slechts 28% van het gemiddelde loon, terwijl dit cijfer in 1980 nog 38% bedroeg. Dankzij de syndicale actie zal deze onrechtvaardigheid tegen 2007 deels rechtgezet zijn. Maar dit is niet voldoende: momenteel worden inzake pensioenen enkel de plafonds die als basis dienen voor de berekening van het pensioenbedrag om de twee jaar aangepast en moet men tegenwoordig 8 jaar wachten om een verhoging van zijn pensioen buiten de index te verkrijgen ( 2 ). Als men niet wil dat de dekkingsgraad van de pensioenen ten opzichte van het laatste loon verder blijft verminderen, moet er een automatische koppeling van de sociale uitkeringen aan de welvaart van ten minste 1% per jaar worden voorzien. Een maatregel die minder zou kosten dan de belastinghervorming van 2003! Naast de menselijke en sociale argumenten (hoe kan je fatsoenlijk leven met minder dan per maand?) is het goed eraan te herinneren dat, als men die lage uitkeringen verhoogt, dit geld volledig geherinvesteerd zal worden in de lopende consumptie. Het is moeilijk om veel te sparen als je minder dan per maand verdient! Dit geld zal dus de economie doen draaien en banen scheppen. Pensioenuitgaven in % van het BBP De rustpensioenen van vrouwen verbeteren In 2000 werd 21% van het totaal van de pensioenen toegekend aan vrouwen, hoewel de actieve vrouwen 34% van het totale aantal bijdragen betaalden en 43% van de actieve beroepsbevolking vertegenwoordigden. In 1999 bedroeg het gemiddelde pensioen van een gehuwde vrouw in het statuut alleenstaande slechts 64,5% van dat van een man met hetzelfde statuut, en dat van een gehuwde vrouw in het statuut gezinshoofd bedroeg slechts 41% van het pensioen van een man met hetzelfde statuut. Inzake pensioen zijn mannen en vrouwen dus verre van gelijk! De oorzaken van deze ongelijkheid zijn legio: vrouwen worden over het algemeen minder betaald, hebben minder volledige loopbanen en worden al te vaak tewerkgesteld in onzekere statuten die hen bestraffen wanneer ze hun pensioen opnemen. Een van de problemen van de vergrijzing van de bevolking is het hoge percentage alleenstaande bejaarde vrouwen. Van deze vrouwen worden diegenen die deeltijds moesten werken of hun loopbaan moesten onderbreken, gestraft in hun pensioen. Vandaag ontvangen vrouwen gemiddeld slechts 310 pensioen. Nog maar eens een negatief gevolg van de opgelegde flexibiliteit op de arbeidsmarkt, die steeds meer vrouwen ertoe verplicht om deeltijds te werken. We herinneren eraan dat 40% van de vrouwen die vandaag een baan hebben, tewerkgesteld zijn met een deeltijds contract Ook de ongewenste effecten van de afgeleide rechten moeten worden vermeld. Afgeleide rechten zijn uitkeringen die de volwassenen ten laste van de bijdragebetaler ontvangen. Directe rechten daarentegen, zijn de rechten die diegenen die zélf bijdragen en hun kinderen ontvangen. Het meest voorkomende voorbeeld van een afgeleid recht is het overlevingspensioen dat een huisvrouw ontvangt na het overlijden van haar man, zelfs als ze zelf geen bijdragen heeft betaald. Deze logica, die in ons sociale-zekerheidsstelsel nog wordt toegepast, was gebaseerd op het model van een koppel waarin enkel de man werkt en de sociale bescherming van het gezin waarborgt. Nu de vrouwenarbeid zich heeft ontwikkeld, leidt deze logica van afgeleide rechten tot volgende tegenstelling: een vrouw die een volledige loopbaan als loontrekkende heeft gewerkt, kan een pensioen ontvangen dat lager is dan het overlevingspensioen van een weduwe die nooit gewerkt heeft, maar wiens echtgenoot een hoog pensioen ontving. Dit druist in tegen het verzekeringsprincipe, de individualisering van de rechten. Daarom vragen wij dat deze rechten geleidelijk aan zouden worden afgebouwd om over te gaan naar een systeem dat enkel is gebaseerd op rechten die berekend worden in functie van de periodes van loontrekkende arbeid of daarmee gelijkgestelde periodes, zonder rekening te houden met de gezinssamenstelling.

7 EINDELOOPBAAN: POSITIEVE PISTES Oudere werknemers aansporen om langer te werken? Waarom niet? Maar de echte redenen voor hun vertrek zijn in de eerste plaats het feit dat de werkgevers ze liever kwijt dan rijk zijn, en vervolgens de arbeidsvoorwaarden waarin ze verplicht worden te blijven werken. Geen discriminatie in de toegang tot het brugpensioen De regering zou het brugpensioen op striktere wijze aan de loopbaan en niet langer aan de leeftijd willen koppelen. Deze wil verbergt een aantal valstrikken. Als men de loopbaan bijvoorbeeld op 38 jaar vastlegt, zullen de werknemers die langer gestudeerd hebben en later op de arbeidsmarkt zijn gekomen, bestraft worden. De loopbaanvoorwaarden verhogen zou in feite betekenen dat de brugpensioenleeftijd wordt verhoogd. Andere valstrik: bij het begrip loopbaan stelt zich het probleem van de gelijkstelling van periodes van werkloosheid, ziekte, tijdskrediet, enz. Als deze jaren niet worden meegerekend in de loopbaan, zullen deze loontrekkenden door dit nieuwe systeem worden benadeeld. Daarom vragen wij dat de definitie van het begrip loopbaan die de regering wil gebruiken, nauwkeurig zou zijn en geen aanleiding zou geven tot nieuwe discriminaties tussen mannen en vrouwen noch tussen werknemers die al dan niet lange periodes van werkonderbreking hebben gekend, noch tussen de laag- en hooggeschoolden. Het ontslaan van oudere werknemers ontmoedigen Waarom maken we het ontslag van oudere werknemers niet duurder in plaats van de bruggepensioneerden met een schuldgevoel op te zadelen en werknemers die hun loopbaan niet willen verlengen hiertoe toch te verplichten. Hoe? Ofwel door dit ontslag fiscaal onaantrekkelijk te maken ofwel door de betaling van een aanvulling bovenop de ontslagvergoeding te eisen. De activiteitsgraad van de 45-plussers is te laag in België. Maar wiens schuld is dat? Minder dan 3% van de door bedrijven aangeworven werknemers in België is ouder dan 45 jaar. Ruikt dit niet naar discriminatie? De arbeidsvoorwaarden van oudere werknemers verbeteren Wat werknemers van een bepaalde leeftijd vaak ontmoedigt, zijn de moeilijke arbeidsvoorwaarden meer stress en flexibiliteit zijn hiervan de belangrijkste oorzaken (zie kader Is werken gezond? ). De werkgevers willen deze arbeidsomstandigheden meestal niet aanpassen aan hun leeftijd. Er bestaan nochtans oplossingen om de werknemers aan te sporen om langer te werken. We overlopen ze even: - collectieve arbeidsduurvermindering of individueel maar collectief omkaderd (zoals de formules van tijdskrediet); - formules die een geleidelijke overgang van het actieve leven naar het pensioen mogelijk maken (peterschap, halftijds brugpensioen ); - grotere toegang tot opleiding (in België heeft slechts 6% van de oudere werknemers toegang tot opleiding tegen 30% in Zweden!); - mogelijkheid om het werk te hervatten met behoud van de brugpensioenaanvulling. Mogelijkheden bieden voor eindeloopbaanregelingen De BBTK verzet zich tegen het zogenaamde stelsel van tijdsparen dat de regering voorstelt (zie vraag nr. 10 op blz. 4). Via dit systeem betaalt de werknemer zelf de afbouw van zijn loopbaan! Het alternatief is een collectieve arbeidsduurvermindering aan het einde van de loopbaan, met compenserende aanwerving. Dit laatste punt is essentieel, anders zijn het de personen die blijven die de afbouw van het arbeidsritme zullen moeten dragen. De individuele arbeidsduurvermindering die collectief omkaderd wordt met verplichte vervanging is het systeem van 4/5de-tijdse of halftijdse arbeidsduurvermindering op 50 jaar. Dit wettelijke systeem kan worden aangevuld en collectief worden omkaderd. De brugpensioenen behouden De brugpensioenen aanpakken zou slechts een geringe invloed hebben op de activiteitsgraad van de oudere werknemers. De bruggepensioneerden dreigen immers massaal werkloos te worden. En dus een statuut te hebben dat duidelijk minder voordelig is voor hen en voor de sociale zekerheid... maar minder duur voor de bedrijven. Het recht op het brugpensioen behouden, blijft dus de beste oplossing om de oudere werknemers toe te laten om plaats te maken voor de jongeren, als ze zich te opgebruikt voelen om te blijven werken. Wij vragen eveneens het behoud van specifieke brugpensioenstelsels voor bedrijven in herstructurering of in moeilijkheden. en ze verbeteren Wij stellen de verbetering van de brugpensioenstelsels voor, met name: - door de fiscale decumul te veralgemenen om zo een einde te maken aan de bestaande discriminaties (zie kader Een schandalige discriminatie ); - door de brugpensioenaanvulling en de werkloosheidsuitkering aan de index te koppelen. IS WERKEN GEZOND? STEEDS MINDER! De Europese Stichting tot Verbetering van de Levens- en Arbeidsomstandigheden heeft een enquête gehouden bij loontrekkenden in de Europese Unie. Hieruit bleek dat vele Europese werknemers lijden onder slechte arbeidsvoorwaarden: - 1 werknemer op 3 kampt met rugklachten veroorzaakt door het werk, - praktisch de helft van de werknemers zegt in pijnlijke of moeilijke houdingen te werken, - meer dan de helft van de loontrekkenden is onderworpen aan zeer hoge werkritmes en zeer korte termijnen tijdens ten minste een kwart van hun arbeidstijd Deze verslechterende arbeidsvoorwaarden zijn gedeeltelijk te wijten aan steeds onzekerder wordende contracten, de steeds toenemende flexibiliteit, de concurrentie die op de spits wordt gedreven. Onnodig te zeggen dat oudere werknemers hier nog meer moeite mee hebben! En dat ze daardoor weinig geneigd zijn om langer aan het werk te blijven. EEN SCHANDALIGE DISCRIMINATIE In de recente belastinghervorming is voorzien dat het belastingkrediet voortaan per individu wordt berekend en niet langer per gezin. In een koppel waarin de twee partners een beroepsinkomen hebben, zal elkeen dus een belastingkrediet genieten. Dat betekent echter pech voor diegenen die op 1 januari 2004 met brugpensioen gaan of werkloos worden. De regering heeft besloten dat zij niet van dit individuele belastingkrediet zouden genieten, maar verder onder het oude systeem van het gezinsbelastingkrediet zouden vallen. Gevolg: een bijkomende belasting die tot ongeveer per jaar kan oplopen. Ten laste van personen wiens inkomens vaak zeer bescheiden zijn. Het is onbegrijpelijk dat deze discriminatie nog niet is afgeschaft. 7

8 Verantwoordelijke uitgever: Christian Roland Hoogstraat Brussel ONZE PRIORITEITEN Het debat over de vergrijzing kadert in een globaal maatschappelijk project. Het gaat erom kwaliteitsvolle banen te vinden voor al diegenen die willen en kunnen werken en de solidariteit in de maatschappij te consolideren door de noodzakelijke financiering van de sociale zekerheid te waarborgen. In dit kader bepalen wij volgende prioriteiten. Werk voor iedereen Er zijn vandaag werklozen, waaronder vele vrouwen, jongeren, allochtone of gehandicapte werknemers. Laten we beginnen met het scheppen van banen voor hén, voordat we gaan denken aan het bestraffen van de oudere werknemers die hun arbeidstijd willen verminderen of hun loopbaan willen beëindigen. Onder meer door een betere verdeling van het werk via een collectieve arbeidsduurvermindering. De werkgelegenheid ontwikkelen via innovatie en opleiding Om werkgelegenheid te creëren, is het noodzakelijk dat de groei opnieuw op gang wordt gebracht, via de verhoging van de investeringen in onderzoek, in innovatie en in opleiding. De defensieve concurrentiestrategie gebaseerd op de kosten moet vervangen worden door een offensief concurrentiebeleid gericht op de kwaliteit van onze producten en diensten en op de voortdurende verbetering van de kwalificatie van de werknemers. Duurzame en kwaliteitsvolle banen scheppen En niet enkel kleine jobs die door de overheid worden gesubsidieerd. Integendeel, de arbeidsovereenkomsten van onbepaalde duur moeten worden bevorderd. De werkgelegenheidsgraad van de vrouwen verbeteren Via de bestrijding van loon- en andere discriminaties, de uitbreiding van de collectieve voorzieningen voor de opvang van kinderen en bejaarden, de verbetering van de mogelijkheden om privé- en beroepsleven beter te combineren De brugpensioenstelsels behouden en verbeteren De brugpensioenen aanpakken is een verkeerde oplossing: de bruggepensioneerden vertegenwoordigen EXPRESSO IS EEN UITGAVE VAN DE BBTK (BOND DER BEDIENDEN,TECHNICI EN KADERS). APRIL 2005 Bezoek onze website slechts 7% van alle werknemers ouder dan 50 jaar en het brugpensioen is de eindeloopbaanregeling die de sociale zekerheid het minste kost. Daarom vragen wij het behoud van alle bestaande brugpensioenregelingen en zelfs de verbetering ervan. Elke discriminatie in de toegang tot het brugpensioen weigeren De striktere koppeling van de toegang tot het pensioen aan de duur van de loopbaan kan een bron van discriminatie vormen en tot een feitelijke verhoging van de brugpensioenleeftijd leiden. Om dit te vermijden, moeten de studiejaren na de leeftijd van 20 jaar gelijkgesteld worden met loopbaanjaren. Ook de periodes van werkloosheid, ziekte en tijdskrediet moeten worden gelijkgesteld met loopbaanjaren. De arbeidsvoorwaarden aan het einde van de loopbaan verbeteren Met name - door een collectieve arbeidsduurvermindering, - door een individuele vermindering met halftijds of 4/5de-tijds tijdskrediet in elk geval met vervanging. De pensioenen en andere sociale uitkeringen verbeteren In België zijn de wettelijke pensioenen te laag: ze bedragen slechts 32% van het gemiddelde loon. De pensioenen moeten dus verhoogd en zeker niet verlaagd worden. De gelijkgestelde periodes moeten volledig behouden blijven voor de berekening van het pensioen. Alle sociale uitkeringen moeten automatisch aan de welvaart worden gekoppeld opdat ze de loonevolutie zouden kunnen volgen. De financiering van de sociale zekerheid duurzaam consolideren De uitdagingen van de komende jaren aangaan, en de bejaarden een waardiger pensioen schenken, is mogelijk. Dit vereist evenwel dat de sociale zekerheid, en in het bijzonder de verhoging van de kost van de gezondheidszorg, evenwel niet langer uitsluitend wordt gedragen door inkomsten uit arbeid. Er moet dus een echte alternatieve en aanvullende financiering van de sociale zekerheid komen, die ook de inkomsten uit kapitaal en van de bedrijven doet bijdragen. Dit houdt bijvoorbeeld de invoering van een ASB (Algemene Sociale Bijdrage) in die alle inkomens treft, en het gebruik van een deel van de opbrengst van de voorheffing afgehouden op de spaarinkomsten. Anderzijds moet het wetsontwerp dat de financiering van het Zilverfonds waarborgt, worden uitgevoerd. ONZE GEWESTELIJKE AFDELINGEN AALST-DENDERMONDE-RONSE- OUDENAARDE Houtmarkt Aalst Tel. 053/ ANTWERPEN Van Arteveldestraat Antwerpen Tel. 03/ BRUGGE Zilverstraat Brugge Tel. 050/ BRUSSEL-HALLE-VILVOORDE Rouppeplein 3 (3 de en 4 de verdieping) 1000 Brussel Tel. 02/ Edingensesteenweg Halle Tel. 02/ Mechelsesteenweg Vilvoorde Tel. 02/ GENT Ons Huis Vrijdagmarkt Gent Tel. 09/ KORTRIJK Conservatoriumplein 9, b Kortrijk Tel. 056/ LEUVEN Maria-Theresiastraat Leuven Tel. 016/ LIMBURG Prins Bisschopssingel Hasselt Tel. 011/ MECHELEN H. Consciencestraat Mechelen Tel. 015/ OOSTENDE-ROESELARE-IEPER J. Peurquaetstraat 1, b Oostende Tel 059/ SINT-NIKLAAS (WAASLAND) Mercatorstraat Sint-Niklaas Tel. 03/ TURNHOUT (KEMPEN) Grote Markt Turnhout Tel. 014/ Samen sterk.

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen

Loopbaanvoorwaarde. Minimunleeftijd. Uitzonderingen lange loopbanen je rechten op zak Wettelijk pensioen Voor de meeste Belgen op pensioenleeftijd is en blijft het wettelijk pensioen de enige bron van inkomsten. Dit is gebaseerd op de solidariteit tussen de generaties:

Nadere informatie

Halftijds brugpensioen

Halftijds brugpensioen Halftijds brugpensioen //dossier Eindeloopbaan Inhoud Wat verstaat men onder halftijds brugpensioen?... 01 Onder welke voorwaarden krijgt men toegang tot het halftijds brugpensioen?... 01 Welke procedure

Nadere informatie

2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit

2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit 2. Het wettelijk pensioen : onze absolute prioriteit 7 Een mechanisme van solidariteit Voor de meeste Belgen is en blijft het wettelijk pensioen de enige bron van inkomsten eens men de pensioenleeftijd

Nadere informatie

Wat is de weerslag van tijdskrediet op mijn pensioen? Welke regels gelden voor tijdskrediet? Bijvoorbeeld: Je zit in halftijds tijdskrediet vanaf je

Wat is de weerslag van tijdskrediet op mijn pensioen? Welke regels gelden voor tijdskrediet? Bijvoorbeeld: Je zit in halftijds tijdskrediet vanaf je je rechten op zak Tijdskrediet Tijdskrediet is een individueel recht om je loopbaan te onderbreken, je prestaties gedurende je loopbaan te verminderen. Dit recht garandeert je dat je achteraf terug aan

Nadere informatie

Werkloosheidsuitkeringen

Werkloosheidsuitkeringen je rechten op zak Werkloosheidsuitkeringen Het bedrag van je werkloosheidsuitkering wordt berekend op basis van je laatst verdiende loon en je gezinstoestand. De hoogte van de uitkering is ook afhankelijk

Nadere informatie

Het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere brugpensioen)

Het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere brugpensioen) je rechten op zak Het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag (vroegere brugpensioen) Sinds 1 januari 2012 werd het zogenaamde brugpensioen vervangen door het stelsel van werkloosheid met bedrijfstoeslag.

Nadere informatie

Vrouwenraadinfofiche 2016

Vrouwenraadinfofiche 2016 Vrouwenraadinfofiche 2016 Drie decennia deeltijds werk en de gevolgen voor vrouwen Evolutie deeltijdse arbeid De overheid en de sociale partners zijn deeltijds werk (gebaseerd op een deeltijdse arbeidsovereenkomst)

Nadere informatie

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan?

Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de crisis doorstaan? Hoe heeft de sociale zekerheid de economische crisis van 2009 en 2012 doorstaan? Die twee jaar bedraagt de economische groei respectievelijk -2,8% en

Nadere informatie

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen?

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? 540 dagen na de verkiezingen heeft België een nieuwe federale regering. Vincent Van Quickenborne (Open VLD) wordt de nieuwe minister van pensioenen. Hieronder

Nadere informatie

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Gert Peersman Universiteit Gent Seminarie VGD Accountants 3 november 2014 Dé grootste uitdaging voor de regering Alsmaar stijgende Noordzeespiegel

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

Eindeloopbaan: je rechten

Eindeloopbaan: je rechten Eindeloopbaan: je rechten Eindeloopbaan: je rechten Eindeloopbaan: je rechten Bedragen Alle bedragen zijn van toepassing op moment van publicatie (april 2016) en uitgedrukt in euro. Vrouwen-Mannen Alle

Nadere informatie

NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013

NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013 NIEUWIGHEDEN OP VLAK VAN HET PENSIOEN Januari 2013 1. Inleiding Eén van de eerste beslissingen van de regering Di Rupo I, had betrekking op de hervorming van de pensioenen. Intussen werden al heel wat

Nadere informatie

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR

RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR RAADGEVEND COMITÉ VOOR DE PENSIOENSECTOR Het Raadgevend comité voor de pensioensector, dat werd opgericht krachtens het koninklijk besluit van 5 oktober 1994 houdende oprichting van een Raadgevend comité

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien.

Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien. Fiche 1 Op de agenda van de Nationale Arbeidsraad Aanvullende pensioenen (2 e pijler) Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien. Wat willen

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. Wettelijk kader 8 Afdeling 1. Basiswetgeving 8 Afdeling 2. Afwijkingen op het niveau van de sector of de onderneming 9

Hoofdstuk 3. Wettelijk kader 8 Afdeling 1. Basiswetgeving 8 Afdeling 2. Afwijkingen op het niveau van de sector of de onderneming 9 DEEL 1. VOLTIJDS BRUGPENSIOEN 1 Hoofdstuk 1. Situering 7 Hoofdstuk 2. Strategie/Beleidsluik 7 Hoofdstuk 3. Wettelijk kader 8 Afdeling 1. Basiswetgeving 8 Afdeling 2. Afwijkingen op het niveau van de sector

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

Einde van de overeenkomst

Einde van de overeenkomst je rechten op zak Einde van de overeenkomst Een arbeidsovereenkomst kan niet zomaar van vandaag op morgen worden verbroken. Dit kan alleen als er een wederzijds akkoord is, in geval van overmacht of om

Nadere informatie

De hieronder behandelde wijzigingen hebben betrekking op de rustpensioenen in de privésector.

De hieronder behandelde wijzigingen hebben betrekking op de rustpensioenen in de privésector. Bij het uitvoeren van het regeerakkoord heeft de federale regering onder druk van budgettaire beperkingen heel wat maatregelen genomen die impact hebben op de arbeidsmarkt. Zowel de snelheid en hoeveelheid

Nadere informatie

DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1

DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1 DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1 Hoofdstuk 1. Situering 7 Hoofdstuk 2. Strategie/Beleidsluik 7 Hoofdstuk 3. Wettelijk kader 9 Afdeling 1. Basiswetgeving 9 Afdeling 2. Afwijkingen

Nadere informatie

MEMO BEDRIJF IN FALING WAT NU?

MEMO BEDRIJF IN FALING WAT NU? MEMO BEDRIJF IN FALING WAT NU? INHOUDSTAFEL BEDRIJF IN FALING. WAT NU? 5 Wat moet je doen? 5 Wat moet je meebrengen? 6 Wat gebeurt er na het opmaken van de schuldvordering? 7 Waarvoor komt het Fonds Sluiting

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming

EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming EEN STERK EN BETROUWBAAR SOCIAAL CONTRACT Commissie Pensioenhervorming 2020-2040 Voorstellen voor een structurele hervorming van de pensioenstelsels Studiedag leraren economie, 20 januari 2015 Opzet van

Nadere informatie

DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1

DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1 DEEL 1. STELSEL VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG (SWT) 1 Hoofdstuk 1. Situering 7 Hoofdstuk 2. Strategie/Beleidsluik 7 Hoofdstuk 3. Wettelijk kader 9 Afdeling 1. Basiswetgeving 9 Afdeling 2. Afwijkingen

Nadere informatie

STATISTISCHE STUDIES

STATISTISCHE STUDIES STATISTISCHE STUDIES december 2003 Inhoudstafel I. DE LOOPBAAN VAN EEN WERKNEMER Inleiding 1 a. De loopbaanduur 3 b. De werkelijke en gelijkgestelde dagen in een loopbaan 7 c. De aard van inactiviteit

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

ÔÔOpzegging einde contract Wat is de duur van mijn opzeggingsperiode? De regels zijn dezelfde als bij voltijdse medewerkers.

ÔÔOpzegging einde contract Wat is de duur van mijn opzeggingsperiode? De regels zijn dezelfde als bij voltijdse medewerkers. je rechten op zak Deeltijds werken Sinds het einde van de jaren 70 nam deeltijds werken vooral bij vrouwen sterk toe. De wetgeving voorziet in speciale regels om te voorkomen dat deeltijdse werknemers

Nadere informatie

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen?

Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? Regeerakkoord DI RUPO I:Wat met de pensioenen? 540 dagen na de verkiezingen heeft België een nieuwe federale regering. Vincent Van Quickenborne (Open VLD) wordt de nieuwe minister van pensioenen. Hieronder

Nadere informatie

Brugpensioen : hoofdelijke bijdragen en sociale inhoudingen. Belangrijke wijzigingen vanaf 1 april 2010

Brugpensioen : hoofdelijke bijdragen en sociale inhoudingen. Belangrijke wijzigingen vanaf 1 april 2010 Inhoudstafel Nieuwe hoofdelijke bijdragen inzake brugpensioen... 2 Nieuwe hoofdelijke bijdragen inzake pseudobrugpensioen (Canada Dry private sector)... 4 Vrijstelling van de werkgeversbijdrage en de sociale

Nadere informatie

Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden!

Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden! Persdossier Brussel, 25 januari 2016 Geen discriminatie van vrouwen en gepensioneerden! 1) Gepensioneerden en andere uitkeringsgerechtigden betaalden al meermaals de prijs a. Indexsprong: de sociale uitkeringen

Nadere informatie

Studiedag over pensioenen 09.06.2015

Studiedag over pensioenen 09.06.2015 Dames en heren, Studiedag over pensioenen 09.06.2015 Vooreerst dank ik u voor de uitnodiging op deze studiedag. U hebt mij uitgenodigd om te spreken over een fundamentele kwestie: «Met welke uitdagingen

Nadere informatie

Lange loopbaan : 35 jaar vanaf 2012, 38 jaar vanaf 2014, 39 jaar vanaf 2016 en 40 jaar vanaf 2017 ;

Lange loopbaan : 35 jaar vanaf 2012, 38 jaar vanaf 2014, 39 jaar vanaf 2016 en 40 jaar vanaf 2017 ; INHOUD EN UITVOERING VAN HET REGEERAKKOORD OP SOCIAALRECHTELIJK VLAK Onder het motto beter laat dan nooit, ligt er na 541 dagen onderhandelen eindelijk een regeerakkoord op tafel. Naast het feit dat het

Nadere informatie

Instelling. Onderwerp. Datum

Instelling. Onderwerp. Datum Instelling Lydian Lawyers Employment, Pensions & Benefits www.lydian.be Onderwerp SWT (het vroegere brugpensioen), Canada Dry en Tijdskrediet: verhoogde werkgeversbijdragen, ook voor het verleden! Datum

Nadere informatie

De impact van het Generatiepact op pensioenen en tijdkrediet. Regeringsbeslissing! =>Protest vakbonden =>Onderhandelingen =>Bijschaving Generatiepact

De impact van het Generatiepact op pensioenen en tijdkrediet. Regeringsbeslissing! =>Protest vakbonden =>Onderhandelingen =>Bijschaving Generatiepact De impact van het Generatiepact op pensioenen en tijdkrediet Regeringsbeslissing! =>Protest vakbonden =>Onderhandelingen =>Bijschaving Generatiepact We trachten volgende vragen te beantwoorden : Stoppen:

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar

Belg wil stoppen met werken op 62 jaar ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 4 februari 2008 Belg wil stoppen met werken op 62 jaar - Resultaten unieke bevraging overgang van werk naar pensionering - Werkende 50-plussers

Nadere informatie

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool

Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen. Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Uw pensioen Onze zorg Over de toekomst van uw pensioen Een initiatief van sp.a Zandhoven 7 mei 2014 Greet van Gool Schema Pensioen Stand van zaken en Uitdagingen Soorten pensioenen Toekenningsvoorwaarden

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE

R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE R A P P O R T Nr. 67 ------------------------------- RAPPORT BETREFFENDE HET TIJDSKREDIET - JAARLIJKSE EVALUATIE ---------------- 9 november 2005 1.984-1 Blijde Inkomstlaan, 17-21 - 1040 Brussel Tel: 02

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

Persbericht. Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden

Persbericht. Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden Brussel, 30 april 2009 Persbericht Anti-crisismaatregelen: goedkeuring van een tweede pakket maatregelen van de minister van Werk om ontslagen te vermijden Vice-Eerste minister en minister van werk, Joëlle

Nadere informatie

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I

Eindexamen economie pilot havo 2011 - I Beoordelingsmodel Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore

Nadere informatie

De pensioenhervorming uitgeklaard

De pensioenhervorming uitgeklaard De pensioenhervorming uitgeklaard INHOUDSTAFEL 1. HET VERVROEGD PENSIOEN... 2 1.1. SITUATIE VOOR DE HERVORMING... 2 1.2. SITUATIE VANAF 1 JANUARI 2013... 2 1.3. DE OVERGANGSMAATREGELEN... 3 1.3.1.Voor

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 Licht herstel van de arbeidsmarkt? Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2013 67,5% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage stijgt met 0,8 procentpunten

Nadere informatie

Zorgondersteuning vzw

Zorgondersteuning vzw Zorgondersteuning vzw Congres Zorg Voor meer met Minder Zorgondersteuning vzw 1 Stijgende Noordzeespiegel door de vergrijzing 1/4 1/5 1/2 Quo vadis, België? p.11 Het Belgische piramidespel Demografische

Nadere informatie

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN

DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN DRASTISCHE AFBOUW VAN UW PENSIOEN De federale regering wil de berekeningswijze voor het pensioen van de ambtenaren hervormen. Dit houdt een drastische afbouw van het ambtenarenpensioen in. En de regering

Nadere informatie

Economische werkloosheid

Economische werkloosheid je rechten op zak Economische werkloosheid Over economische werkloosheid schreef BBTK een Memo. Wil je dus meer weten, surf dan eens naar onze website en klik op Memo Nieuwe wetgeving over de economische

Nadere informatie

Allemaal langer werken voor minder pensioen?

Allemaal langer werken voor minder pensioen? Allemaal langer werken voor minder pensioen? Kim De Witte Ondoenbaar, onlogisch en onnodig Structuur van de uiteenzetting Drie onderdelen 1. Pensioenplan van de regering Michel De Wever: langer werken

Nadere informatie

ÔÔHoe moet ik mijn werkgever verwittigen bij ziekte? Je moet onmiddellijk je werkgever op de hoogte brengen van je arbeidsongeschiktheid.

ÔÔHoe moet ik mijn werkgever verwittigen bij ziekte? Je moet onmiddellijk je werkgever op de hoogte brengen van je arbeidsongeschiktheid. je rechten op zak Ziekte of ongeval In een aantal gevallen, en dan hebben we het niet over feestdagen of vakantie, kan je het werk onderbreken wegens toevallige omstandigheden (zoals ziekte of een ongeval).

Nadere informatie

Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir

Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir Horeca in het federaal regeerakkoord Enkele druppels op een hete plaat? Horeca Expo Gent 2014 Geert Vermeir Blackbox komt eraan Een geregistreerde kassa voor de horeca 2015 2016 Horeca Expo Gent 2014 Geert

Nadere informatie

niet enkel samenwonenden, maar ook gezinshoofden en alleenstaanden zullen na een bepaalde periode nog slechts een minimumuitkering ontvangen

niet enkel samenwonenden, maar ook gezinshoofden en alleenstaanden zullen na een bepaalde periode nog slechts een minimumuitkering ontvangen Nummer 28/2012 vrijdag 2 november 2012 De nieuwe regels werkloosuitkeringen Wat en hoe De versnelde degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen treedt in werking op 1 november 2012. Wat betekent dit?

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT

INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT INHOUD AFDELING 1 GRONDSLAGEN VAN HET SOCIAAL STATUUT HOOFDSTUK 1... 3 EEN SOCIAAL STATUUT VOOR ONTHAALOUDERS... 3 1. Inleiding... 3 2. De Belgische sociale zekerheid: hoe werkt dat?... 3 3. Is een onthaalouder

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten Hoeveel personen verrichten betaalde arbeid? Hoeveel mensen zijn werkloos? Hoeveel inactieve

Nadere informatie

Update@Work December 2011 - Nummer 8 - Jaargang 7

Update@Work December 2011 - Nummer 8 - Jaargang 7 Update@Work December 2011 - Nummer 8 - Jaargang 7 Overzicht van de maatregelen inzake pensioen en brugpensioen in het regeerakkoord Tijdens de regeringsverklaring van 7 december ll. noemde premier Di Rupo

Nadere informatie

Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand

Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Kim De Witte Studiedienst PVDA 1 Allemaal twee tot vijf jaar langer werken... 2 1.1 Verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd

Nadere informatie

!ALGEMEEN ~EHEERS~OMITE VOOR HET SOCIAAL STATU UT DER ZELFSTANDIGEN

!ALGEMEEN ~EHEERS~OMITE VOOR HET SOCIAAL STATU UT DER ZELFSTANDIGEN !ALGEMEEN ~EHEERS~OMITE VOOR HET SOCIAAL STATU UT DER ZELFSTANDIGEN Opgericht bij de wet van 30 december 1992 Jan Jacobsplein, 6 1 000 Brussel Tel.: 02 546 45 96 Fax : 02 546 47 34 Brussel, 24 januari

Nadere informatie

Infoblad - werknemers

Infoblad - werknemers Infoblad - werknemers Mag u een overlevingspensioen cumuleren met uitkeringen? Waarover gaat dit infoblad? In dit infoblad wordt uitgelegd onder welke voorwaarden u een overlevingpensioen kunt cumuleren

Nadere informatie

Persbericht. 1. De loonmarge: een koninklijk besluit ter bevordering van de werkgelegenheid en de preventieve bescherming van het concurrentievermogen

Persbericht. 1. De loonmarge: een koninklijk besluit ter bevordering van de werkgelegenheid en de preventieve bescherming van het concurrentievermogen Brussel, 25 februari 2011 Persbericht Goedkeuring door de ministerraad van de ontwerpen van wet en van koninklijk besluit ter uitvoering van het bemiddelingsvoorstel van de Regering Vice-Eerste minister

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

DOORLOPENDE ENQUÊTE NAAR DE ARBEIDSKRACHTEN. Speciale module overgang van werk naar pensionering. Tweede kwartaal 2006 (referentieweken 14 t.e.m.

DOORLOPENDE ENQUÊTE NAAR DE ARBEIDSKRACHTEN. Speciale module overgang van werk naar pensionering. Tweede kwartaal 2006 (referentieweken 14 t.e.m. EAK Module Overgang van werk naar pensionering tweede trimester 2006 Sociale Statistieken Eenheid «Enquête naar de Arbeidskrachten» Leuvenseweg 44-1000 Brussel DOORLOPENDE ENQUÊTE NAAR DE ARBEIDSKRACHTEN

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Peeters, H. & Larmuseau, H. (2005). De solidariteit van de gelijkgestelde periodes. Een exploratie van de aard, het belang en de zin van de gelijkgestelde

Nadere informatie

Federale hervormingen eindeloopbaanbeleid

Federale hervormingen eindeloopbaanbeleid Federale hervormingen eindeloopbaanbeleid België wordt geconfronteerd met de uitdaging de lage werkzaamheidsgraad bij ouderen op te krikken. In reactie hierop herziet de federale regering de regelgevingen

Nadere informatie

Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand

Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Allemaal twee tot vijf jaar langer werken voor 83,2 tot 298,4 euro minder pensioen per maand Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Allemaal twee tot vijf jaar langer werken... 2 1.1 Verhoging van de wettelijke

Nadere informatie

4. Kan ik een overlevingspensioen samen met een rustpensioen ontvangen?

4. Kan ik een overlevingspensioen samen met een rustpensioen ontvangen? BIJLAGEN JE PENSIOEN GOED GEREGELD 1. De wettelijke grensbedragen van je pensioen 2. De herwaarderingscoëfficiënten voor de berekening van je pensioen 3. Hoe kan ik mijn pensioen verhogen met een pensioenbonus?

Nadere informatie

ABVV-METAAL MWB ACV-METAAL EISENBUNDEL GARAGES (PC 112)

ABVV-METAAL MWB ACV-METAAL EISENBUNDEL GARAGES (PC 112) ABVV-METAAL MWB ACV-METAAL EISENBUNDEL GARAGES (PC 112) 2009 2010 Nationaal akkoord voor een periode van 2 jaar, met prioriteit voor inkomens- en werkzekerheid. Uitvoeren van de maatregelen van het IPA

Nadere informatie

Arbeiders/ bedienden: wegwerken van discriminaties!

Arbeiders/ bedienden: wegwerken van discriminaties! Arbeiders/ bedienden: wegwerken van discriminaties! 1 MANNEN - VROUWEN Verwijzingen naar personen of functies (zoals werknemer, adviseur,...) hebben betrekking op vrouwen en mannen. 2 Arbeiders/Bedienden:

Nadere informatie

3. Tweede pijler : algemeenheden

3. Tweede pijler : algemeenheden 3. Tweede pijler : algemeenheden 15 Wat is het belang van een aanvullend pensioen? Het is de bedoeling om het wettelijk pensioen aan te vullen en, in het bijzonder voor de kaderleden, de levensstandaard

Nadere informatie

Vrienden, ik wil eindigen met een driedubbele oproep:

Vrienden, ik wil eindigen met een driedubbele oproep: Beste vrienden, We zijn aan het einde gekomen van een gevulde dag, met interessante sprekers. Over generaties heen en tussen generaties in, het debat voeren over solidariteit is niet evident. Maar waar

Nadere informatie

Sector van de vlasbereiding

Sector van de vlasbereiding Sector van de vlasbereiding 2014 Dit document is gebaseerd op de reglementering en de bedragen die op 15 oktober 2013 van toepassing waren. 1 De meeste zaken die in de textielagenda staan, zijn ook voor

Nadere informatie

CAO van 30 september 2009 tot vaststelling van de overgangsregeling in het kader van de invoering van de sectorale tweede pensioenpijler

CAO van 30 september 2009 tot vaststelling van de overgangsregeling in het kader van de invoering van de sectorale tweede pensioenpijler CAO van 30 september 2009 tot vaststelling van de overgangsregeling in het kader van de invoering van de sectorale tweede pensioenpijler Art. 1 Voorwerp van deze CAO Deze CAO stelt voor de arbeiders van

Nadere informatie

INTERPRETATIE VAN HET BEGRIP EFFECTIEF ACTIEF

INTERPRETATIE VAN HET BEGRIP EFFECTIEF ACTIEF INTERPRETATIE VAN HET BEGRIP EFFECTIEF ACTIEF Opdat sommige kapitalen en afkoopwaarden in aanmerking zouden kunnen komen voor een fiscaal gunstig regime (hetzij de aanslagvoet van 10%, hetzij de beperking

Nadere informatie

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten?

Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? Regeerakkoord: wat is de impact op de pensioenen en de verzekeringsproducten? DECAVI 25 februari 2015 Florence DELOGNE Adjunct-directeur Minister van Pensioenen 1 De huidige toestand van de 1 e pijlerpensioenen

Nadere informatie

Pensioenzekerheid voor iedereen

Pensioenzekerheid voor iedereen Pensioenzekerheid voor iedereen WAAROM HERVORMEN? Fundamenten sociale zekerheid dateren van WO II: 65 jaar geleden Uitgangspunten (sociale bescherming met evenwicht tussen solidariteit en verzekerd inkomen)

Nadere informatie

Deze nota geeft een toelichting bij de verschillende elementen van het ontwerp-akkoord.

Deze nota geeft een toelichting bij de verschillende elementen van het ontwerp-akkoord. T O E L I C H T I N G B I J O N T W E R P - A K K O O R D G R O E P V A N T I E N V A N 1 4 O K T O B E R 2015 De Groep van Tien bereikte op 14 oktober 2015 een ontwerp-akkoord over enkele belangrijke

Nadere informatie

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal

Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 5 februari 2009 Jongeren vinden moeilijker een job - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, derde kwartaal 2008 - Het hoeft geen

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (1 ste deel) Eerste deel Evolueert de werkloosheidsduur naargelang de leeftijd van de werkloze? Hoe groot is de kans

Nadere informatie

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers

Agenda. 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? Besluit Questions & Answers 1 Persontmoeting 28 maart 2012 Agenda 2011, een bewogen jaar Waarheen met onze pensioenen? 1 ste pijler waarborgen 2 de pijler verder uitbouwen 3 de pijler stimuleren Besluit Questions & Answers 2 Persontmoeting

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

ABVV-METAAL MWB ACLVB ACV-METAAL EISENBUNDEL KOETSWERK (PSC 149.02)

ABVV-METAAL MWB ACLVB ACV-METAAL EISENBUNDEL KOETSWERK (PSC 149.02) ABVV-METAAL MWB ACLVB ACV-METAAL EISENBUNDEL KOETSWERK (PSC 149.02) 2009 2010 Nationaal akkoord voor een periode van 2 jaar, met prioriteit voor inkomens- en werkzekerheid. Uitvoeren van de maatregelen

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 55 VAN 13 JULI 1993 TOT INSTELLING VAN EEN REGELING VAN AANVULLENDE VERGOEDING

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 55 VAN 13 JULI 1993 TOT INSTELLING VAN EEN REGELING VAN AANVULLENDE VERGOEDING COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 55 VAN 13 JULI 1993 TOT INSTELLING VAN EEN REGELING VAN AANVULLENDE VERGOEDING VOOR SOMMIGE OUDERE WERKNEMERS, IN GEVAL VAN HAL- VERING VAN DE ARBEIDSPRESTATIES, GEWIJZIGD

Nadere informatie

Wijzigingen in de pensioenwetgeving

Wijzigingen in de pensioenwetgeving 1. Wijzigingen in de pensioenleeftijd en berekening van het pensioen 1.1. Wettelijk pensioen 1.1.1. Leeftijd In België is de wettelijke pensioenleeftijd voorlopig nog steeds 65 jaar. De startdatum van

Nadere informatie

FOCUS "Senioren en het OCMW"

FOCUS Senioren en het OCMW FOCUS "Senioren en het OCMW" Nummer 11 Mei 2015 1. Inleiding In België leeft 15,1% van de bevolking onder de armoededrempel. Dit percentage ligt nog hoger binnen de leeftijdsgroep ouder dan 65 jaar. 18,4

Nadere informatie

RESOLUTIES & MOTIES STATUTAIR CONGRES 2010. BBTK SETCa. Socialisme. Welvaart. Dienstverlening. Vakbondsalternatieven. Visie

RESOLUTIES & MOTIES STATUTAIR CONGRES 2010. BBTK SETCa. Socialisme. Welvaart. Dienstverlening. Vakbondsalternatieven. Visie Socialisme Welvaart Gepensioneerden Bruggepensioneerden Internationaal Jongeren Militantisme Vooruitgang Leden Acties Dienstverlening België Europa Kaderleden BBTK SETCa RESOLUTIES & MOTIES STATUTAIR CONGRES

Nadere informatie

Uitgerust op rustpensioen

Uitgerust op rustpensioen Uitgerust op rustpensioen Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen Herremans, W. (2005). Uitgerust op rustpensioen. Eindeloopbaan en pensioenvorming in Vlaanderen. Steunpunt WAV, in opdracht van

Nadere informatie

grasmarkt 105/37 1000 brussel tel 02 552 02 00 fax 02 552 02 55 www.s-p-a.be info@s-p-a.be

grasmarkt 105/37 1000 brussel tel 02 552 02 00 fax 02 552 02 55 www.s-p-a.be info@s-p-a.be Politiek gaat over de mensen De uitslag van de verkiezingen behoeft geen verdere commentaar: het werd een mooie overwinning voor sp a-spirit. De verkiezingsoverwinning kent vele vaders, maar toch willen

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 Geen heropleving van de arbeidsmarkt in 2013 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten 4.530.000 in België wonende personen zijn aan het werk in 2013. Hun aantal

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------ A D V I E S Nr. 1.938 ------------------------------- Zitting van maandag 27 april 2015 ------------------------------------------------ Collectieve arbeidsovereenkomst nr. 118 van 27 april 2015 tot vaststelling

Nadere informatie

BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN

BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN BELGIË 1 HET PENSIOENSTELSEL IN HOOFDLIJNEN De wettelijke Belgische pensioenstelsels (omslagstelsels) dekken ouderdoms-, invaliditeitsen overlevingspensioenen. Er zijn drie stelsels: een stelsel voor werknemers

Nadere informatie

Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen. Erik Schokkaert

Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen. Erik Schokkaert Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen Erik Schokkaert 1 1. Inleiding diepe emoties zonder veel analyse moeilijke technische argumenten verbergen ethische en sociale implicaties ideologische

Nadere informatie

--------------------------

-------------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 107 VAN 28 MAART 2013 BETREFFENDE HET KLIKSYSTEEM VOOR HET BEHOUD VAN DE AANVULLENDE VERGOEDING IN HET KADER VAN BEPAALDE STELSELS VAN WERKLOOSHEID MET BEDRIJFSTOESLAG

Nadere informatie

TETRALERT - SOCIAAL DE VERHOGING VAN DE WETTELIJKE PENSIOENLEEFTIJD : DE STAP IS GEZET!

TETRALERT - SOCIAAL DE VERHOGING VAN DE WETTELIJKE PENSIOENLEEFTIJD : DE STAP IS GEZET! TETRALERT - SOCIAAL DE VERHOGING VAN DE WETTELIJKE PENSIOENLEEFTIJD : DE STAP IS GEZET! Na talrijke analyses door een commissie van deskundigen en herhaaldelijke discussies tussen de sociale partners,

Nadere informatie

Evaluatie van de pensioenbonus

Evaluatie van de pensioenbonus Federale Overheidsdienst Financiën - België Documentatieblad 72e jaargang, nr. 1, 1e kwartaal 2012 Evaluatie van de pensioenbonus HOGE RAAD VAN FINANCIEN Studiecommissie voor de vergrijzing D it is een

Nadere informatie

Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen

Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen 1 / 3 1.1.1 Rijksdienst voor Pensioenen Controle ~ P132 Zuidertoren 1060 BRUSSEL BELGIE Model 74(93) - Verklaring over de beroepsactiviteit en de sociale uitkeringen Nationaal nummer:.. -. 1 In te vullen

Nadere informatie

DOCUMENTATIENOTA CRB

DOCUMENTATIENOTA CRB DOCUMENTATIENOTA CRB 2010-1261 Effecten van de (para)fiscale veranderingen op de ontwikkeling van de nettolonen tegen constante prijzen van 1996 tot 2009: globalisatie van de resultaten CRB 2010-1261 14

Nadere informatie

Wie betaalt het outplacement? Dat is de werkgever. Welke de minimum- en maximumkost is voor dat outplacement wordt niet gezegd in de wet.

Wie betaalt het outplacement? Dat is de werkgever. Welke de minimum- en maximumkost is voor dat outplacement wordt niet gezegd in de wet. je rechten op zak Outplacement Outplacement is een begeleiding die je bij je ontslag aangeboden wordt door een gespecialiseerde dienstverlener- een outplacementkantoor- op kosten van je werkgever. Het

Nadere informatie

Nieuwe uitkeringen vanaf 1 mei 2011

Nieuwe uitkeringen vanaf 1 mei 2011 Nieuwe uitkeringen vanaf 1 mei 2011 Door de overschrijding van de index worden de bedragen van de sociale uitkeringen opnieuw aangepast. De bedragen zijn geldig vanaf 1 mei 2011. 1. KINDERBIJSLAGEN Gewone

Nadere informatie