Raad voor raadsleden. Herstructurering. sociaal & multicultureel bekeken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Raad voor raadsleden. Herstructurering. sociaal & multicultureel bekeken"

Transcriptie

1 Raad voor raadsleden Herstructurering sociaal & multicultureel bekeken Aandachtspunten voor gemeenteraadsleden bij de besluitvorming over herstructurering in wijken en buurten

2 Herstructurering De sociale kant van sloop en nieuwbouw Herstructurering is een hot issue, in tal van Nederlandse gemeenten. Een must bijna om te ontkomen aan de gevaren van verpaupering, onveiligheid en gettovorming in wijken en buurten. In de besluitvorming voeren al gauw de harde kanten de boventoon: waar en hoeveel moet er gesloopt worden, en wat zetten we er voor in de plaats? Hoeveel huizen, in welke categorieën? En wie betaalt de rekening? Maar: herstructurering heeft ook een sociale dimensie. Zittende bewoners ruimen het veld, al dan niet tijdelijk. Nieuwe groepen huurders en kopers doen hun intrede in buurt of wijk. Negatief hoeft dat allemaal niet uit te pakken. Als er in de besluitvorming maar voldoende aandacht is voor behoud of versterking van de sociale samenhang en de kwaliteit van leven en wonen. En omdat herstructureringswijken bijna per definitie gekleurde wijken zijn, gaat het daarbij indirect om de vormgeving, in meest brede zin, van onze multiculturele samenleving. Op het niveau waar die mensen het meeste raakt: in de eigen woonomgeving. Herstructurering als kans FORUM, instituut voor multiculturele ontwikkeling, ziet herstructurering primair als kans om de sociale cohesie en leefbaarheid in wijken en buurten te versterken. Dat kan door zorgvuldig om te gaan met bestaande sociale verbanden, door deze actief te betrekken in alle fasen van het ontwerpen bouwproces, en door randvoorwaarden te creëren voor nieuw sociaal elan. Vanuit hun specifieke verantwoordelijkheid kunnen gemeenteraadsleden daar in belangrijke mate sturing aan geven en erop toezien dat geformuleerde doelstellingen daadwerkelijk worden gerealiseerd. Daarnaast kunnen gemeenteraadsleden - individueel, als fractie of raadsbreed - vanuit hun vertegenwoordigende rol, die binnen het duale model aan betekenis heeft gewonnen, een prominente rol spelen in de vormgeving en het verloop van herstructureringsprocessen. Door contact te zoeken met (organisaties van) buurtbewoners en vertegenwoordigers van de verschillende bevolkingsgroeperingen in de stad. En ervoor te zorgen dat hun stem gehoord wordt, doorklinkt op bestuurlijk niveau, en dat het sociaal kapitaal dat in die netwerken besloten ligt, optimaal wordt benut. Raad voor raadsleden Om (nieuwe) raadsleden in staat te stellen gericht invulling te geven aan hun taken op het belangrijke terrein van integratie en gedeeld burgerschap, organiseert FORUM periodiek themabijeenkomsten. Onder de veelzeggende titel Raad voor Raadsleden. Tijdens deze bijeenkomsten wisselen gemeenteraadsleden met elkaar en met deskundigen meningen en ervaringen uit en profiteren zo van elkaars expertise. Najaar 2006 stond Herstructurering centraal. De aandachtspunten en adviezen in deze uitgave zijn mede gebaseerd op wat bij die gelegenheid ter tafel kwam. De rol van de gemeenteraad bij herstructurering Met de invoering van het dualistische stelsel, in 2002, hebben college van B&W en gemeenteraad eigen taken en bevoegdheden gekregen. Min of meer vergelijkbaar met het samenspel tussen regering en parlement in de landelijke politiek. Kort gezegd: het college bestuurt, de raad stelt (hoofd)kaders voor het beleid, controleert het bestuur en vertegenwoordigt de inwoners van de gemeente. De raad bepaalt in het nieuwe stelsel ook zijn eigen agenda en kan zich beter dan voorheen richten op het contact met de burger. Vanuit die nog betrekkelijke nieuwe positie kan de raad op verschillende manieren invloed uitoefenen op herstructureringsprojecten. In de eerste plaats door doelstellingen te formuleren, beleidskaders aan te geven en wenselijke eindsituaties vast te leggen. Ook op het zo belangrijke, maar soms wat verwaarloosde terrein van sociale cohesie, integratie en burgerschap. Belangrijk is om daar al in een eerste fase van planvorming mee te beginnen. Waarbij de raad ervoor kan kiezen om verschillende scenario s te laten uitwerken door college en projectpartners, zoals woningbouwcorporaties en particuliere ontwikkelaars. Vervolgens gaat het erom het bestuur in de uitvoeringsfase kritisch te volgen. Wat komt er terecht van het op hoofdpunten geformuleerde beleid? Worden de gewenste resultaten gerealiseerd? Is wellicht bijsturing noodzakelijk? Essentieel is een goede informatievoorziening. Te verzorgen door college en ambtelijk apparaat. Maar daarnaast is het zaak dat de raad directe contacten onderhoudt met alle belanghebbenden, met burgers en hun vertegenwoordigers. Dat is een eigen verantwoordelijkheid van de raad, die voluit aandacht behoeft. Juist bij een onderwerp als herstructurering, dat burgers heel direct raakt. Die achterbancontacten leveren waardevolle input op voor sturing, beoordeling en bijsturing. Sturing vanaf het allereerste begin Van groot belang is om als gemeenteraad(slid) vanaf het allereerste begin van herstructurering, ver voordat concrete plannen geformuleerd worden, greep te nemen en te houden op het proces. Trek de politieke aansturing al in dat stadium actief naar u toe. Door u grondig te (laten) informeren over het functioneren van de desbetreffende wijk dát in de eerste plaats. Welke problemen spelen er? Hoe ziet het woningbestand eruit? Is herstructurering nodig en gewenst? En waarom dan wel? Wat vinden de bewoners ervan? Let in dit verband op al te negatieve beeldvorming. Stigmatisering is ongewenst en ook onnodig. Een aangedikt slecht imago is later lastig weer te corrigeren. Als raadslid heeft u recht op realistische, evenwichtige informatie. Alleen door exact te weten wat er in een wijk speelt, kan de raad effectief invloed uitoefenen op de voorkant van het proces. Een juiste timing: benut de besluitvormingsmomenten Over het algemeen zijn het woningbouwcorporaties en/of projectontwikkelaars die het voortouw hebben bij herstructurering. De gemeente kan participant zijn, maar dat hoeft niet. In alle gevallen heeft de gemeente echter een beslissende stem. Wat voor ideeën en plannen corporaties en andere partijen ook ontwikkelen, altijd is immers de overheid nodig om die te verwezenlijken. Omdat bestemmingsplannen gewijzigd moeten worden, vergunningen vereist zijn en infrastructurele voorzieningen nodig zijn. Er zijn met andere woorden vele besluitvormingsmomenten die de raad kan aanwenden om invloed uit te oefenen. Een goede timing is hier essentieel. Evenals een goed inzicht in het verloop van processen. Te meer omdat herstructureringsprojecten zich kenmerken zich door een lange looptijd.

3 sociaal & multicu Wijkvisie als richtsnoer Een toetsingskader is onontbeerlijk om plannen voor herstructurering goed te kunnen beoordelen en er als raad (mede) sturing aan te geven. Goed bruikbaar voor dat doel is een wijkvisie. De raad hoeft die niet zelf op te stellen, dat is aan het college en het ambtelijk apparaat, die wat dit betreft vanzelfsprekend in dialoog zullen gaan met de projectpartners. Rol van de raad is om criteria te formuleren, voorwaarden te stellen en aan te geven waaraan de nieuwe situatie in de wijk, na herstructurering, moet voldoen. Oók op sociaal gebied. De wijkvisie zal duidelijkheid moeten verschaffen over de plek van de wijk in de stad als totaliteit, het voorzieningenniveau, de samenstelling van de bevolking (bijvoorbeeld: is er sprake van vergrijzing of segregatie?) en de manieren waarop sociale cohesie en gedeeld burgerschap worden gefaciliteerd. Ook kan de raad procesmatige randvoorwaarden formuleren. Een goede gedachte is om het college op te dragen wijkbewoners te consulteren en hun zienswijze in de wijkvisie te verwerken. En om betrokkenheid van de raad zelf te regelen, via de raadscommissie Bouwen en Wonen bijvoorbeeld. SMART-doelstellingen voor effectieve sturing Doelstellingen zijn dwingender naarmate deze SMART van aard zijn: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Met zulke doelstellingen laat de wijkvisie die uiteindelijk ter tafel komt, zich bovendien beter beoordelen en bijstellen. Op die manier legt de raad een hecht fundament voor effectieve, slagvaardige sturing in alle projectfases, bij alle besluitvormingsmomenten, gedurende de hele looptijd van het herstructureringsproject. Toetsing van plannen, óók op de sociale paragraaf Het uiteindelijke herstructureringsplan zal naadloos moeten aansluiten bij de opgestelde wijkvisie. Aan dat basisdocument zal de raad het plan ook toetsen. Als daar reden voor is, kan de raad bijstelling verlangen aan de hand van aanvullende, aangescherpte doelstellingen. Een andere mogelijkheid is te vragen om alternatieve scenario s, waar de raad dan een keuze uit kan maken. Het herstructureringsplan moet compleet zijn. Natuurlijk biedt het uitsluitsel over het aantal te slopen en nieuw te bouwen woningen, de plekken waar dat gaat gebeuren en de verdeling over de verschillende categorieën. Maar ook de sociale dimensie dient aan bod te komen, zo nauwkeurig mogelijk. Passend binnen de door de raad geformuleerde beleidskaders. Hoe denkt het college de sociale cohesie in de herstructureringswijk te behouden of te verbeteren? In hoeverre biedt het plan perspectief op sociale integratie en doet het recht aan de verscheidenheid van de multiculturele samenleving? Zijn herhuisvesting en terugkeermogelijkheden afdoende gegarandeerd? En hoe is een duurzame en effectieve participatie van zittende en nieuwe bewoners geregeld? Aan de raad om erop toe te zien dat het plan een volwaardige sociale paragraaf bevat, die integraal deel uitmaakt van de herstructurering. Participatie van bewoners als succesfactor Een goed georganiseerde participatie van zittende en nieuwe bewoners, in alle projectfasen, legt een stevig draagvlak onder de herstructureringsoperatie. Maar verhoogt ook de kwaliteit, met name op het sociale vlak. In die zin is participatie niets meer of minder dan een succesfactor. Het organiseren van die bewonersinbreng kan de raad, binnen de gestelde kaders, overlaten aan het college, het ambtelijke apparaat en de projectpartners. Maar er zijn goede redenen om te kiezen voor een actieve betrokkenheid. Dat past binnen het duale model, waarin de raad veel sterker dan voorheen in contact staat met de burger. Participatie laat zich op tal van manieren organiseren. Goede voorbeelden te over. Zo valt in de voorbereidingsfase te denken aan een dagconferentie, geleid door een deskundige, onafhankelijke voorzitter. Of aan kleinere buurtconferenties, zogenaamde wijkateliers. Dergelijke bijeenkomsten kenmerken zich door toegankelijkheid, heldere presentaties, maquettes en ander ondersteunend materiaal. Maar vooral ook door inhoudelijkheid. De bewoner zal willen weten welke ruimte er is om plannen bij te stellen. Of er nog alternatieven zijn. Of het eigenlijk wel zin heeft om mee te praten. Niets werkt contraproductiever dan inspraak als verplicht nummer. Schenk klare wijn op dit punt. Loze beloften zijn natuurlijk al helemaal uit den boze. Olympiade De Olympiadeconferentie is ontwikkeld om te komen tot een breed draagvlak voor de toekomst van een wijk. Het is een methodiek om te waarborgen dat de stem van alle betrokkenen - maar met name die van bewoners doorklinkt in de planvorming. Op de conferentie wordt gesproken over de toekomst van de wijk/buurt en worden afspraken gemaakt voor de komende tijd. Bovendien ontstaan nieuwe perspectieven op het probleem of de uitdaging waar een wijk voor staat. Plaatsing van de deelnemers in vijf Olympische ringen moet ervoor

4 ltureel bekeken zorgen dat alle partijen (bewoners, politici, beslissers, professionals en externe deskundigen) een gelijkwaardige stem hebben in de discussie. Door de partijen eerst binnen hun eigen ring te laten discussiëren, is die sterke positie van een ieder gewaarborgd. Bewoners hebben een eigen positie en krijgen de kans om eerst hun eigen standpunten te bepalen voordat de verschillende partijen samenkomen. Elke ring bestaat uit ongeveer tien deelnemers. (Met deze vorm valt te spelen, bijvoorbeeld door te werken met twee bewonersringen of met een aparte jongerenring.) De conferentie vindt plaats in drie rondes. In de eerste ronde komen de deelnemers in eigen ring tot een standpuntbepaling. In de tweede ronde worden de standpunten uit de andere ringen bediscussieerd en wordt eventueel het eigen standpunt aangepast. In de derde plenaire ronde komen de deelnemers tot een gemeenschappelijk gedragen resultaat. Dit resultaat is het richtsnoer van handelen voor de komende jaren. Een dergelijke Olympiadeconferentie duurt ongeveer 1,5 dagdeel inclusief een gezamenlijke maaltijd. FORUM heeft Olympiadeconferenties georganiseerd in Arnhem (Malburgen), Drachten (De Trisken) en Utrecht (Leidsche Rijn). Voor meer informatie kunt u terecht bij Chris Veldhuysen, programmamanager Sociale Cohesie van FORUM, T , E Structuur essentieel voor participatie op langere termijn Participatie heeft structuur nodig, zeker als die zich over langere tijd moet uitstrekken. Uitstekend van pas komt in zo n geval een lokale Adviescommissie Wonen. Daar zijn er al zo n 170 van in Nederland. Ze bestaan uit deskundige, enthousiaste en ervaren vrijwilligers woonadviseurs - die plannen voor woningen én woonomgeving toetsen op gebruikskwaliteit. Denk aan toegankelijkheid, duurzaamheid en gezondheid. VACpunt Wonen leidt woonadviseurs op en ondersteunt ze. Ook stimuleert VACpunt Wonen de Adviescommissies Wonen om zich actief bezig te houden met herstructurering en werving van allochtone leden. (Meer info: zie kader.) VAC punt Wonen VACpunt Wonen is het landelijke informatiepunt voor woonkwaliteit. Het schoolt leden van Adviescommissies Wonen. Onderdelen van deze scholing tot woonadviseur zijn: inzicht krijgen in het bouwproces, tekening lezen, woon- en gebruikskwaliteit herkennen en beargumenteren, formuleren van adviezen, en communicatie met professionals. Een woonadviseur weet in grote lijnen wat wel en niet realiseerbaar is en welke wettelijke basis vereist is. Voor meer informatie kunt u zich wenden tot het VACpunt Wonen in Utrecht, T , E Of kijk op Het spiegelprincipe: equality of arms als uitgangspunt Burgerparticipatie heeft pas kracht, als alle bevolkingsgroepen eraan meedoen. Dat gaat niet vanzelf. De raad doet er goed aan het college om een extra inspanning te vragen om met name ook allochtone burgers in beweging te krijgen. Of om zelf initiatieven te nemen. Vertrouwen winnen en ruimte bieden zijn sleutelbegrippen daarbij. Representativiteit in de participatie is zeker een aandachtspunt. Belangen van verschillende groeperingen kunnen immers verschillen. Er is niets op tegen om potentieel geschikte, invloedrijke vertegenwoordigers van een nog niet goed vertegenwoordigde groepering actief te benaderen om mee te praten. Hun deelname zal motiverend uitwerken op de achterban en de effectiviteit van de inspraak vergroten. Een andere randvoorwaarde ligt in facilitering. Burgers zouden in principe over dezelfde middelen en ondersteuning moeten kunnen beschikken als hun tegenspelers, het gemeentebestuur en de overige projectpartners. Dat spiegelprincipe houdt in dat participerende bewoners in een voorkomend geval bijvoorbeeld een stedenbouwkundige of architect in de arm kunnen nemen, om op professionele wijze een alternatief uit te werken. De raad kan zich er sterk voor maken om dit principe vast te leggen in de sociale paragraaf van het herstructureringsplan. Vinger aan de pols, zo lang het project duurt Herstructurering van een wijk of buurt vraagt aandacht van de raad zo lang het project duurt. Het is een goed idee om het college te vragen periodiek, bijvoorbeeld een of twee keer jaar, uitgebreid inzicht te geven in de vorderingen. De raad kan dan toetsen of de herstructurering nog steeds volgens de geformuleerde kaders verloopt en eventueel bijsturen. De stem van participerende burgers telt ook in deze uitvoeringsfase voluit mee. Aan de raad om wat dit betreft de vinger aan de pols te houden. In deze fase zal het accent komen te liggen op woonwensen en -behoeften (multiculturele woningen of speciale woningen voor ouderen, jongeren en mensen met een beperking), groenvoorzieningen, de inrichting van een nieuw wijkplein, een buurtcentrum, school- en opvangvoorzieningen, en een aangescherpte visie op de toekomst van de wijk. Op basis van voortschrijdend inzicht wilt u als raadslid wellicht ook zelf nieuwe elementen inbrengen. Daarom is het goed flexibiliteit in te bouwen in een herstructureringsplan en om dat plan van tijd tot tijd tegen het licht te houden. Sociaal investeren in harde euro s Herstructureren is niet alleen investeren in stenen, maar ook sociaal investeren. In sociale cohesie, leefbaarheid, integratie en gedeeld burgerschap. Het is goed te bedenken dat ook dit type investeringen een zekere materialisatie vergt. Sociale binding vraagt bijvoorbeeld om ontmoetingsplaatsen, burgerschap om huisvesting van maatschappelijke organisaties en emancipatie om het stimuleren van de werkgelegenheid in de wijk. Voor zover dit soort zaken nog niet in de initiële plannen was opgenomen, zullen college en ambtelijke apparaat in samenspraak met de project- en andere partners naar geschikte oplossingen moeten zoeken. In het belang van een duurzaam resultaat van de herstructurering, ook op sociaal en multicultureel gebied. Woonateliers: bewoners ontwerpen In een Woonatelier inventariseren bewoners in tien bijeenkomsten gezamenlijk de problemen in hun woon- en leefomgeving en bedenken daarvoor structurele oplossingen en maatregelen. Ze worden bijgestaan door een professionele architect en een ervaren trainer. In Arnhem (herstructureringswijk Malburgen) leidde het Woonatelier in 2001 tot een ontwerp voor een salonhalwoning. Bewoonsters van Turkse en Marokkaanse afkomst en architect Nahied Koolen werkten actief samen bij het vertalen van woonwensen naar de praktijk. De directeur van de woningcorporatie was zo onder de indruk van de inzet en de wensen, dat hij kavels voor twee van deze mediterrane woningen toewees. Voor meer informatie kunt u terecht op of E

5 TOP 10 WEBSITES Digitale hulpbronnen met een schat aan informatie over herstructurering, ook over de sociale dimensie daarvan. De brancheorganisatie voor woningcorporaties. Het kenniscentrum stedelijke vernieuwing. Bij de kenniscentrum grote steden vind u praktische en wetenschappelijke kennis over stedelijke vraagstukken. Het Nederlands Architectuur Instituut. Het maatschappelijk en wetenschappelijk topinstituut voor de steden. De site voor professionals in ruimtelijke ordening van stad, land en regio. Organisatie van professionals in duurzaamheid en innovatie, milieu en leefomgeving Voorheen de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting, biedt nieuwe oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken op het gebied van wonen. Het ministerie van volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en milieu. Alle informatie over de interactieve werkvorm Woonatelier waar bewoners samen de problemen in hun woonomgeving inventariseren en oplossingen bedenken. TOP 5 PUBLICATIES Waardevolle, actuele achtergrondinformatie voor raadsleden over de sociale dimensie van herstructurering: Stad en stijging VROM-Raad, Den Haag (2006) Vertrouwen in de buurt WRR, Den Haag (2006) De staat en de straat: Beleid, wetenschap en de multiculturele samenleving Duyvendak, J.W.; Boom Onderwijs, Amsterdam (2006) De tekentafel neemt de wijk: Beloften en beperkingen in de herstructurering van buurten Kullberg, J.; SCP, Den Haag (2006) Sociale herovering in Amsterdam en Rotterdam: Een verhaal over twee wijken G. Engbersen, E. Snel en A. Weltevrede; WRR, Den Haag (2005).

6 Herstructurering in de gemeenteraad Aandachtspunten voor raadsleden bij het borgen van de sociale dimensie: Sturing vanaf het eerste begin Trek de politieke aansturing vanaf het prille begin van het herstructureringsproces, ruim voor de besluitvormingsfase, actief naar u toe. Een juiste timing: benut de besluitvormingsmomenten Wijzigingen van bestemmingsplannen, verlening van vergunningen en de inrichting van de openbare ruimte bieden voortdurend mogelijkheden om greep te houden op het herstructureringsproces. Wijkvisie als richtsnoer Onontbeerlijk als toetsingskader is een breed gedragen wijkvisie, die duidelijkheid verschaft over de plek van de wijk in de stad als totaliteit, het voorzieningenniveau en de samenstelling van de bevolking. SMART-doelstellingen voor effectieve sturing Doelstellingen zijn des te dwingender naarmate u deze SMART formuleert: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Toetsing van plannen, óók op de sociale paragraaf Zie erop toe dat het herstructureringsplan een volwaardige sociale paragraaf bevat, die integraal deel uitmaakt van de hele operatie. Participatie van bewoners als succesfactor Een stevige, mede door de raad georganiseerde participatie van zittende en nieuwe bewoners, in alle projectfasen, versterkt het draagvlak en werkt kwaliteitsverhogend. Structuur essentieel voor participatie op langere termijn Zorg voor een goede verankering van de burgerparticipatie, bijvoorbeeld via een lokale Adviescommissie Wonen. Het spiegelprincipe: equality of arms als uitgangspunt Burgers moeten in principe over dezelfde middelen en ondersteuning kunnen beschikken als hun tegenspelers, het gemeentebestuur en de overige projectpartners. Vinger aan de pols, zolang het project duurt Vraag het college om periodiek, bijvoorbeeld een of twee keer jaar, uitgebreid inzicht te geven in de stand van zaken rond de herstructurering, ook wat de sociale paragraaf betreft. Sociaal investeren in harde euro s Het is goed te bedenken dat ook sociale investeringen, in de vorm van bevordering van sociale cohesie en gedeeld burgerschap, een zekere materialisatie vergen. FORUM, vraagbaak voor raadsleden FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, helpt gemeenteraadsleden graag op weg bij het invullen van hun taken bij herstructureringsprojecten. U kunt contact opnemen met de helpdesk van het Servicecentrum ( ; of met de medewerkers van programma Sociale Cohesie (via ). Postbus 201, 3500 AE Utrecht, FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling

Kaders voor burgerparticipatie

Kaders voor burgerparticipatie voor burgerparticipatie 1 Inhoud Pagina Hoofdstuk 3 1. Inleiding 1.1 Doel van deze notitie 1.2 Opbouw van deze notitie 4 2. Algemeen 2.1 Twee niveaus: uitvoering en meedenken over beleid 2.2 Tweerichtingsverkeer

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie

Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie BLANCO gemeente Eindhoven Raadsnummer 15R6463 Inboeknummer 15bst01200 Beslisdatum B&W 8 september 2015 Dossiernummer 15.37.551 Raadsvoorstel Programma Inwoners - en Overheidsparticipatie 2015-2018 Inleiding

Nadere informatie

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol]

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] Inleiding De vragenboom is een hulpmiddel om weloverwogen te bepalen of en in welke vorm interactief wordt gewerkt. Bij het aanbieden van de ingevulde vragenboom

Nadere informatie

Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013

Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013 gemeente Eindhoven Plan van aanpak Nieuwe ruimte 2013 Fundamentele herziening van de lokale ruimtelijke kaders gemeente Eindhoven Inleiding In lijn met de kadernota 2013-2016 ( Morgen centraal ) willen

Nadere informatie

Raadsbijlage Voorstel inzake de Toekomstvisie De Lakerlopen

Raadsbijlage Voorstel inzake de Toekomstvisie De Lakerlopen gemeente Eindhoven Dienst Stadsontwikkeling Raadsbulage nummer 35 Inboeknummer 98Qoo4785 Beslisdatum B&W t9 januari x999 Dossiernummer 903.42 Raadsbijlage Voorstel inzake de Toekomstvisie De Lakerlopen

Nadere informatie

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie.

Gemeenschapstuinen. RadarGroep. Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. RadarGroep Gemeenschapstuinen Duurzaam instrument voor integrale wijkaanpak, sociale cohesie, participatie en re-integratie. Bureau voor sociale vraagstukken Wie zaait zal oogsten is een veelgehoord gezegde.

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren,

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren, Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009 Dames en heren, Een maand geleden mocht ik in Utrecht samen met vertegenwoordigers van 47 Europese landen

Nadere informatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie In deze informatie-set vindt u voorbeelden van documenten en profielen die door Wmo Adviesraden zijn gebruikt in het Plan van aanpak bij de omvorming naar een brede Adviesraad Sociaal Domein of Participatieraad.

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen

Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Bijlage 5 Aanbevelingen Rekenkamer Breda in relatie tot nota Verbonden Partijen Aanbevelingen rapport Rekenkamer Breda 1. Geef als raad opdracht aan het college om samen met de raad een nieuwe Nota Verbonden

Nadere informatie

Meer woonkansen voor ouderen

Meer woonkansen voor ouderen Meer woonkansen voor ouderen Ouderen willen zo lang mogelijk in hun vertrouwde leefomgeving blijven wonen. Met een slimme combinatie van maatregelen maakt u als gemeente dat mogelijk. Uw resultaten: Efficiënte

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Kaderafspraken Alliantie Eemvallei - VHB projecten Amersfoort vernieuwt

Kaderafspraken Alliantie Eemvallei - VHB projecten Amersfoort vernieuwt Kaderafspraken Alliantie Eemvallei - VHB projecten Amersfoort vernieuwt Bijlage bij de samenwerkingsovereenkomst. De kaderafspraken waarborgen een goed proces van overleg tussen de Alliantie en de VHB

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

Tussenbalans en richten van het vervolgproces

Tussenbalans en richten van het vervolgproces Raadsnotitie Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal: Tussenbalans en richten van het vervolgproces Aan De gemeenteraad van Bloemendaal Van Waarnemend burgemeester van gemeente Bloemendaal

Nadere informatie

De Utrechtse Participatiestandaard

De Utrechtse Participatiestandaard De Utrechtse Participatiestandaard Participatie leidt tot betere projecten, betere afwegingen en besluitvorming en tot meer draagvlak. Bij ieder project is de vraag aan de orde wanneer en in welke mate

Nadere informatie

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar Burgerparticipatie in Alkmaar Gemeente Alkmaar 1 Burgerparticipatie in Alkmaar Aanleiding en ambitie In het kader van het programma Harmonisatie is ook het burgerparticipatiebeleid opnieuw bekeken. Voor

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen van woonstichting De Zes Kernen

Profielschets Raad van Commissarissen van woonstichting De Zes Kernen 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden van de Raad van Commissarissen binnen het kader van de regelgeving en in het

Nadere informatie

Raadsmededeling. Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp

Raadsmededeling. Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp Raadsmededeling Van Aan Datum B&W vergadering Zaaknummer Vertrouwelijkheid Portefeuillehouder Onderwerp Het college van burgemeester en wethouders De gemeenteraad 9 februari 2016 11598 Openbaar De heer

Nadere informatie

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301

Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Functieprofiel: Beleidsmedewerker Functiecode: 0301 Doel Ontwikkelen, implementeren, evalueren en bijstellen van beleid op één of meerdere aandachtsgebieden/beleidsterreinen ten behoeve van de instelling,

Nadere informatie

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN

WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN WHITEPAPER TRANSFORMATIE SOCIAAL DOMEIN Transformatie als uitdaging Met ingang van 1 januari zijn de gemeenten verantwoordelijk geworden voor de gedecentraliseerde taken op het gebied van jeugdzorg, begeleiding

Nadere informatie

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning

Advies. Bewoners Advies Groep. Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers. De klant is koning Bewoners Groep Klantrelaties Nijestee - Huurders / kopers De klant is koning Januari 2014 In november 2013 zijn tijdens de BinnensteBuitendag van Nijestee een drietal Bewoners Groepen (BAG s) van start

Nadere informatie

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015 De weg van Wmo naar sociaal domein Minisymposium Borger 27 oktober 2015 Burger- en clientenparticipatie Inspraak en invloed Participatie = deelnemen meedenken over beleid, recht op inspraak en invloed

Nadere informatie

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015 Welkom! Bewonersavond aalbaarheid woningbouw aanwijk Maandag 18 mei 2015 Agenda 1. Opening 2. Formaliteiten 3. Interview wethouder M. Schreurs 4. Toetsing aalbaarheid 5. Burgerinitiatief 6. Klankbordgroep

Nadere informatie

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018

Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 2 Programma Zelfbouw Rotterdam 2015-2018 pakjeruimte.nl zelfbouw@rotterdam.nl facebook.com/zb010 pinterest.com/pakjeruimte Programma zelfbouw rotterdam 2015-2018

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken www.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! MANAGEMENT GAME HET NIEUWE WERKEN Inleiding Think too Organisatieadviseurs

Nadere informatie

wijkontwikkelingsvisie ubach over worms

wijkontwikkelingsvisie ubach over worms wijkontwikkelingsvisie ubach over worms presentatie Inhoud - Voorstellen, wie zijn wij? - Plan van aanpak ahv (Deel)Producten en communicatie - Stappenplan - Vragen wie zijn wij Vissers & Roelands architecten

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Profielen Raad van Commissarissen. Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW)

Profielen Raad van Commissarissen. Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW) Profielen Raad van Commissarissen Stichting Christelijke Woningcorporatie (SCW) 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014

Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014 Startnotitie Herstructurering woningen Rijsoord Versie 1.1 Datum 21 mei 2014 Openbaar wat willen we bereiken? (doel) Het doel voor de gemeente is om, in samenwerking met Woonvisie, de (ruimtelijke) kaders

Nadere informatie

samen maken we de stad, toch?

samen maken we de stad, toch? samen maken we de stad, toch? informatiebijeenkomst 13, 22 en 29 april 2015 WAC bestaat uit vertegenwoordigers van Werkgroep Toegankelijkheid uit: GPPA gehandicapten en patiënten platform Werkgroep Geschikt

Nadere informatie

Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen

Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen Verschillen in beantwoording enquêtevragen raadslid of Drechtraadslid. Significante verschillen Thema 1 De belangrijkste redenen voor samenwerking: Vergroten van uitvoeringsgerichtheid regionale opgave

Nadere informatie

POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING

POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING POLITIEKEURMERK VEILIG WONEN EN DE GEMEENTE VEILIGHEID DOOR SAMENWERKING WONEN EN SOCIALE VEILIGHEID Elke gemeente wil een veilige gemeente zijn waarin haar inwoners veilig wonen, werken en recreëren.

Nadere informatie

Startdocument participatieproces LAB071

Startdocument participatieproces LAB071 Startdocument participatieproces LAB071 Dit startdocument beschrijft het participatieproces in het kader van de Verkenning Leidse Agglomeratie Bereikbaar (LAB071). Het bevat de nadere uitwerking van hoofdstuk

Nadere informatie

Kwaliteitsbeleid in de Wmo

Kwaliteitsbeleid in de Wmo Kwaliteitsbeleid in de Wmo vijf redenen om nu aan de slag te gaan! Concrete outcome, gedragen indicatoren Aanpak voor gemeenten Gemeenten willen resultaten boeken als het gaat om het versterken van eigen

Nadere informatie

I N H O U D Wet maatschappelijke ondersteuning Veiligheid Ruimtelijke ordening en bouwen Gemeentefinanciën Sociale zaken en armoedebeleid

I N H O U D Wet maatschappelijke ondersteuning Veiligheid Ruimtelijke ordening en bouwen Gemeentefinanciën Sociale zaken en armoedebeleid Raadslid is een mooi vak. Als raadslid mag u over de meest uiteenlopende zaken meebeslissen. U komt in veel verschillende situaties waarin u om uw mening wordt gevraagd. Maar wat is bij al die verschillende

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Beleidsnota verbonden partijen

Beleidsnota verbonden partijen Beleidsnota verbonden partijen SAMENVATTING Een verbonden partij is een privaatrechtelijke of publiekrechtelijke organisatie, waarin de gemeente een financieel en een bestuurlijk belang heeft. Een financieel

Nadere informatie

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen

WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen STRATEGISCHE VISIE BBOG zomer 2010 WIJKACCOMMODATIES: BREDER EN BETER Groeiend nut en noodzaak van het netwerk van wijkaccommodaties in de stad Groningen 1. BBOG Het BBOG staat voor Buurtcentra Besturen

Nadere informatie

WERKPLAN. HBV Valkenswaard

WERKPLAN. HBV Valkenswaard WERKPLAN HBV Valkenswaard Versie: 1.1 Datum: Oktober 2015 1 Inhoud Hoofdstuk 1: Versterken van de structuur.... 3 1.1 Betrekken van huurders.... 3 1.2 Versterken communicatie met andere groepen.... 3 1.3

Nadere informatie

Visie GroenLinks Leiden in 2018

Visie GroenLinks Leiden in 2018 Visie GroenLinks Leiden in 2018 Inleiding GroenLinks afdeling Leiden staat stevig in haar schoenen. Afgelopen jaar is opnieuw bewezen dat wij, ondanks politieke tegenwind, als afdeling een goede verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Agendapunt: 12. Aan de gemeenteraad

Agendapunt: 12. Aan de gemeenteraad Bijlagen 015 17 november 015 nr. 41/8[Vul hier nr. in] reg.nr.intb-15-006 Bijlagen: -- Agendapunt: 1 Voorstel tot het vaststellen van de Verordening cliëntenparticipatie sociaal domein 016 Aan de gemeenteraad

Nadere informatie

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant

Bevolkings- en woningbehoeftenprognoses provincie Noord-Brabant en regio West-Brabant VERSLAG BETREFT Bouwberaad West-Brabant DATUM 1 maart 2012 VOORZITTER J.P. Schouw VERSLAG Bijeenkomst Bouwberaad West-Brabant Opening en toelichting De voorzitter van het Bouwberaad, de heer J.P. Schouw,

Nadere informatie

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Maatschappelijke aandeelhouders Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Debatstuk GroenLinks Nijmegen Pepijn Boekhorst Juni 2014 Woningcorporaties,

Nadere informatie

Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan. Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties

Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan. Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan Voor particuliere grondeigenaren, projectontwikkelaars en woningcorporaties Informatie over bouwplannen die afwijken van een bestemmingsplan

Nadere informatie

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie)

BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) BURGERPARTICIPATIE April 2013 (2 e versie) Inleiding: De gemeente Zederik wil haar burgers betrekken bij het beleid met als motto: De burger centraal. Deze nota gaat over de rol van de gemeente in relatie

Nadere informatie

Bewonersparticipatie

Bewonersparticipatie Bewonersparticipatie Betrokken zijn bij uw buurt en wijk. U toch ook? In samenwerking met bewoners, gemeente Schiedam en andere partners werkt Woonplus aan de verbetering van het woon-, leef- en werkklimaat

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

Ondernemend werken in welzijnsorganisaties

Ondernemend werken in welzijnsorganisaties Training & Advies Ondernemend werken in welzijnsorganisaties Betere resultaten met nieuwe competenties Ondernemend werken in welzijnsorganisaties De welzijnssector is sterk in beweging, dat weet u als

Nadere informatie

Participatie in Enschede 23 maart 2017

Participatie in Enschede 23 maart 2017 Participatie in Enschede 23 maart 2017 Wat heeft de rekenkamer onderzocht? Participatie is een breed begrip en kent verschillende betekenissen. In dit rapport hanteren we het begrip in de betekenis van

Nadere informatie

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam ! De gemeente Appingedam wil jongeren actiever laten participeren in beleidsvorming, zodat ze beter kan inspelen op de behoeften van jongeren. Om dit

Nadere informatie

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur

Aanpassingen vergaderstructuur. Voorstel. Inleiding. Toelichting vergaderstructuur Aanpassingen vergaderstructuur Voorstel 1. kennis nemen van de concept jaaragenda 2. vaststellen thematische indeling commissies 3. toevoegen beeldvormend deel, voorafgaand aan de reguliere commissievergadering

Nadere informatie

De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005. Willem Sulsters (WSA)

De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005. Willem Sulsters (WSA) De Nieuwe Ontwikkelaar, 20 april 2005 Geert Ten Hertog (Staedion) ontwikkeligsmanager uitvoeringsfase Willem Sulsters (WSA) procesmanager wijkplan Inhoud Dichtbij de stad en het Zuiderpark Transvaal Wijkplan

Nadere informatie

Omdat bouwen teamwork is

Omdat bouwen teamwork is Omdat bouwen teamwork is Nijhuis Bouw Innovatie en duurzaamheid komen bij Nijhuis samen. Wij bouwen niet alleen huizen, ook leefbare wijken en gebieden waar het prettig wonen, werken en recreëren is. Ontwikkelen

Nadere informatie

DEELNOTA. Wet maatschappelijke ondersteuning. Leidraad werken aan wonen met welzijn en zorg. Leidraad werken aan wonen met welzijn en zorg

DEELNOTA. Wet maatschappelijke ondersteuning. Leidraad werken aan wonen met welzijn en zorg. Leidraad werken aan wonen met welzijn en zorg DEELNOTA Wet maatschappelijke ondersteuning Deelnota bij WMO-nota 2010-2014 De kracht van Almere 1 Inhoud Inleiding 3 Welke doelen willen we bereiken? 4 Wie zijn de spelers in dit proces? 5 Wat zijn de

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Supplement f. Functie procesmanager multidisciplinair oefenen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 3 sub f Besluit personeel

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9 Onderwerp Detailhandelsvisie Voorstel 1. Vaststellen regionale

Nadere informatie

De rol van de raad bij de omgevingswet

De rol van de raad bij de omgevingswet De rol van de raad bij de omgevingswet Onderzoeksenquête onder gemeenteraadsleden in Nederland 23 augustus 2016 Raadslid.Nu Vereniging van Nederlandse Gemeenten Inleiding De omgevingswet heeft een grote

Nadere informatie

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1 SPC360: specificeren, programmeren en contracteren Andere contractvormen In de utiliteitsbouw worden steeds vaker andere contractvormen toegepast. Het zijn tools die hun oorsprong vinden in de wereld van

Nadere informatie

Workshop Health Impact Assessment

Workshop Health Impact Assessment Workshop Health Impact Assessment Loes Geelen, Lea den Broeder SCHAKELDAG 2014 ALLES ONDER ÉÉN DAK Wat komt vandaag aan bod? Opwarmer Wat is HIA? Theorie naar praktijk: een voorbeeld Vergeet niet na afloop

Nadere informatie

Maatschappelijke stage in gemeentebeleid. Typetest

Maatschappelijke stage in gemeentebeleid. Typetest Maatschappelijke stage in gemeentebeleid Typetest MOVISIE ondersteunt u MOVISIE ondersteunt en adviseert gemeenten bij de invoering van maatschappelijk makelaarsfunctie. Heeft u vragen over het opzetten

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen

Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Wijkraad Lent - Rekenkamer Nijmegen Hieronder een eerste en tweede reactie van de Rekenkamer. 1 Bijlage: Ambitiedocument Burgerparticipatie met bijbehorende Verordening te downloaden via deze link. Eerste

Nadere informatie

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Pagina 1 / 6 Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Veel gehoord en gelezen is dat inzet op leefbaarheid geen verantwoordelijkheid en kerntaak meer is van woningcorporaties. Handen

Nadere informatie

Communicatie verenigingen KNVB 2014

Communicatie verenigingen KNVB 2014 1 Communicatie verenigingen KNVB 2014 1. Achtergrond van de notitie: veranderde rollen De kern van de bestuurlijke vernieuwing is het realiseren van een efficiëntere besluitvorming in het amateurvoetbal.

Nadere informatie

Raadsvoorstel en besluitnota

Raadsvoorstel en besluitnota 2016/197661 Raadsvoorstel en besluitnota Onderwerp Visie op de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad Gevraagd besluit 1. De visie inzake de opvang en integratie van vluchtelingen in Zaanstad

Nadere informatie

Naar een dorpsvisie Inhoudsopgave 1. Dorpsvisies 2. Doel 3. Werkwijze 4. Tijd & kosten 5. Communicatie 6. Aandachtspunten 7.

Naar een dorpsvisie Inhoudsopgave 1. Dorpsvisies 2. Doel 3. Werkwijze 4. Tijd & kosten 5. Communicatie 6. Aandachtspunten 7. Naar een dorpsvisie Als dorpen - meer dan nu - invloed willen uitoefenen op ontwikkeling van hun dorp, dan is het van belang dat zij goed beslagen ten ijs komen. Planvorming was altijd voornamelijk een

Nadere informatie

Eerste resultaten monitor wijkactieplan MSP t.b.v. regiegroep MSP ; Bureau Onderzoek & Statistiek, gemeente Heerlen

Eerste resultaten monitor wijkactieplan MSP t.b.v. regiegroep MSP ; Bureau Onderzoek & Statistiek, gemeente Heerlen Monitor Wijkactieplan MSP Aanleiding In de Heerlende krachtwijk MSP (Meezenbroek, Schaesbergerveld, Palemig) werken de gemeente en woningcorporaties De Voorzorg, Woonpunt en Weller hard aan de ruimtelijke

Nadere informatie

Wie bestuurt de gemeente?

Wie bestuurt de gemeente? Wie bestuurt de gemeente? De gemeente iedereen heeft er op een of andere manier mee te maken. Zo zorgt de gemeente ervoor dat uw huishoudelijk afval wordt opgehaald en dat er wegen en fietspaden worden

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Cocreatie in de opsporing. Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht

Cocreatie in de opsporing. Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht Cocreatie in de opsporing Dr. Albert Meijer Universiteit Utrecht Cocreatie in de opsporing: Perspectief van de wetenschap Albert Meijer Universiteit Utrecht Politieacademie 11 september 2012 Even voorstellen

Nadere informatie

netwerk platform inspiratiebron nieuwe vorm van democratie G250 werkt! 2015 - Terugblik

netwerk platform inspiratiebron nieuwe vorm van democratie G250 werkt! 2015 - Terugblik G250 werkt! in 2016 De G250 werkt! staat voor: Een netwerk van bewoners, ondernemers, professionals en ambtenaren uit de Pijp, die structureel samen willen bijdragen aan de ontwikkeling van de wijk. Een

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012

kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012 kadernota Burgerparticipatie Reactienota Vastgesteld 13 december 2012 Inleiding Op 9 oktober 2012 heeft het college van B&W van ingestemd met de kadernota Burgerparticipatie. Na vaststelling is de nota

Nadere informatie

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN

hiermee bezig te houden. TEKST MIRJAM JANSSEN Centrum helpt scholen en kinderopvang Nieuw kennis voor bouwen 20 podium maart 2012 om huisvestingszaken goed af te wikkelen centrum en renoveren Mede op aandringen van de PO-Raad krijgen school besturen

Nadere informatie

Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014

Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014 Vragen en antwoorden nieuw bestuurlijk model Rotterdam vanaf 2014 Wanneer nemen de Eerste en Tweede Kamer een besluit? Het is toch al een gelopen race? Het wetsvoorstel over (het afschaffen van de deelgemeenten/deelraden)

Nadere informatie

REGLEMENT EN WERKWIJZE COMMISSIE NORMSTELLING ERKENNINGSREGELING GOEDE DOELEN 30 januari 2017

REGLEMENT EN WERKWIJZE COMMISSIE NORMSTELLING ERKENNINGSREGELING GOEDE DOELEN 30 januari 2017 REGLEMENT EN WERKWIJZE COMMISSIE NORMSTELLING ERKENNINGSREGELING GOEDE DOELEN 30 januari 07 Artikel De Commissie Normstelling Erkenningsregeling Goede Doelen a. De Commissie Normstelling is verantwoordelijk

Nadere informatie

Ervaringen met functioneringsgesprekken

Ervaringen met functioneringsgesprekken Ervaringen met functioneringsgesprekken Samenstelling CDA-bureau Afdeling HRM / Steenkampinstituut / Partijontwikkeling CDA-bestuurdersvereniging December 2006 1 Het belang van functioneringsgesprekken

Nadere informatie

Locatie Het Mozaïek / De Haag

Locatie Het Mozaïek / De Haag Locatie Het Mozaïek / De Haag Informatie avond omwonenden 4 maart 2014 Agenda voor vanavond Opening en welkomstwoord door wethouder Van Dalen Doel van deze avond Wijziging bevolkingsopbouw -> wijzigen

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

SAMENSPEL RAADGEVEND BERAAD SAMENLEVING GEMEENTERAAD GEMEENTERAAD SAMENLEVING ORGANISATIE ORGANISATIE COLLEGE COLLEGE

SAMENSPEL RAADGEVEND BERAAD SAMENLEVING GEMEENTERAAD GEMEENTERAAD SAMENLEVING ORGANISATIE ORGANISATIE COLLEGE COLLEGE SAMENLEVING GEMEENTERAAD SAMENSPEL ORGANISATIE COLLEGE SAMENLEVING GEMEENTERAAD SWOT-analyse Stellingen-discussie Aanpakplan RAADGEVEND BERAAD ORGANISATIE COLLEGE 1 De duale fabriek Draagvlakproductielijn

Nadere informatie

Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke bedrijfsvoering gemeente Noordenveld

Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke bedrijfsvoering gemeente Noordenveld Raadd.d.2*l^' l Aan de gemeenteraad Roden, 15 december 2010 G E M E E N T E t N OORDENVELD Agendapunt: 6.3/22122010 Documentnr.: RV10.0505 BesWt: Onderwerp Kredietaanvraag ten behoeve van het traject bestuurlijke

Nadere informatie

Wonen & Voorzieningen

Wonen & Voorzieningen Definitief Projectplan 31 mei 2011 Wonen & Voorzieningen 28 april 2011, Marijke Bosch Veghel blad 2 Project Bestuurlijk opdrachtgever Opdrachtnemer Opdrachtgever As50 Wonen & Voorzieningen Samenwerkingsverband

Nadere informatie

De nieuwe Woonvisie. Plan van Aanpak

De nieuwe Woonvisie. Plan van Aanpak Plan van Aanpak De nieuwe Woonvisie Opsteller: Carine Roijakkers / Angelique Remijn Afdeling: Volkshuisvesting Versie/status: 1.1 Datum: 18 juni 2015 Wethouder: Piet Machielsen Afdelingshoofd: Carlo van

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen. woningstichting Het Grootslag

Profielschets Raad van Commissarissen. woningstichting Het Grootslag Profielschets Raad van Commissarissen woningstichting Het Grootslag 1. De functie van de Raad van Commissarissen In deze profielschets wordt eerst ingegaan op de achtergronden en bevoegdheden van de Raad

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie

Griffie gemeente Gorinchem Samenstelling & taken

Griffie gemeente Gorinchem Samenstelling & taken Griffie gemeente Gorinchem Samenstelling & taken Hoofdstuk: Griffie gemeente Gorinchem Inhoud Griffie gemeente Gorinchem... 1 Inleiding... 3 Functiebeschrijving griffie... 4 De griffier... 4 Plaats in

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase)

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

De Omgevingswet in zicht

De Omgevingswet in zicht De Omgevingswet in zicht door Prof. dr. 1 Programma 20:00 20:15 uur: ontvangst en uitleg opzet avond 20:15 21:00 uur: presentatie door - achtergronden Omgevingswet - kerninstrumenten / transitie / raadswerk

Nadere informatie

Alleen samen maken we Nijkerk mooier

Alleen samen maken we Nijkerk mooier Woningstichting Nijkerk De klant staat centraal. Je kunt geen ondernemingsplan openslaan, of je stuit op deze missie. Zet je de klant centraal door in zijn schoenen te gaan staan? Dat is een goed begin,

Nadere informatie

Notitie functioneringsgesprekken

Notitie functioneringsgesprekken Notitie functioneringsgesprekken In de handreiking voor functioneringsgesprekken met burgemeesters, enkele jaren terug opgesteld door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, wordt

Nadere informatie

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen

achtergrond hoofdstuk 1 Structuurvisie 2020 keuzes van visie naar uitvoering inbreng samenleving achtergrond ruimtelijk en sociaal kader bijlagen 28 hoofdstuk 1 achtergrond Structuurvisie 2020 keuzes samenvatting achtergrond ruimtelijk en sociaal kader inbreng samenleving thematisch van visie naar uitvoering bijlagen zones 1 2 3 4 5 6 7 29 1.1 Inleiding

Nadere informatie