MAGAZINE VAN SCA OVER TRENDS, MARKTEN EN ZAKEN SCHOLIEREN HATEN VIEZE WC S. Must have gadgets Uitkomst voor ouders DE RACE KAN BEGINNEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3.2014 MAGAZINE VAN SCA OVER TRENDS, MARKTEN EN ZAKEN SCHOLIEREN HATEN VIEZE WC S. Must have gadgets Uitkomst voor ouders DE RACE KAN BEGINNEN"

Transcriptie

1 MAGAZINE VAN SCA OVER TRENDS, MARKTEN EN ZAKEN SCHOLIEREN HATEN VIEZE WC S Must have gadgets Uitkomst voor ouders DE RACE KAN BEGINNEN Alles over Team SCA

2 Bij welke van de tussenstops van de Volvo Ocean Race zou je zelf willen langsgaan? Shape is een magazine van SCA dat zich voornamelijk richt op klanten, aandeelhouders en analisten, maar is ook bedoeld voor journalisten, opinieleiders en andere geïnteresseerden in de activiteiten en ontwikkelingen binnen SCA. Shape wordt 4x per jaar uitgebracht. De volgende editie verschijnt in januari Uitgever Joséphine Edwall-Björklund Hoofdredacteur Marita Sander Redactie Anna Gullers, Ylva Carlsson, Inger Finell Appelberg Ontwerp Markus Ljungblom, Pär Ek Appelberg Drukker Sörmlands Grafiska AB, Katrineholm, Zweden. Adres SCA, Corporate Communications, Box 200, Stockholm, Zweden. Telefoon Fax SCA Shape wordt uitgebracht in het Zweeds, Engels, Spaans, Duits, Frans, Nederlands en Italiaans. De inhoud is gedrukt op GraphoSilk 90 grams papier van SCA. Reproductie is alleen toegestaan na toestemming van SCA Corporate Communications. De hier verkondigde meningen behoren toe aan de auteurs of de geïnterviewden en komen niet noodzakelijk overeen met de meningen van de redactieleden of SCA. Op meldt u zich aan voor SCA Shape of leest u het magazine in PDF-formaat. Adreswijzigingen kunnen worden doorgegeven via of per aan MAGAZINE VAN SCA OVER TRENDS, MARKTEN EN ZAKEN Must have gadgets Uitkomst voor ouders DE RACE KAN BEGINNEN Alles over Team SCAE Foto: Rick Tomlinson SCHOLIEREN HATEN VIEZE WC S Ik zou ze allemaal wel willen langsgaan. Hoe verder weg, hoe beter. In ieder stuk van de wereld dat ik bezocht heb, heb ik veel geleerd over verschillende culturen, mezelf en de Lars Porne Schrijft graag over zeilen. Zie pag , 29 Ik zou het leuk vinden om plaatsen als Alicante, Newport en Auckland weer te zien, maar mijn nieuwsgierigheid zegt me dat ik beter naar een plek kan gaan waar ik nog niet geweest ben. Mijn werk als redacteur watersport van Medewerkers SCA IN DE SOCIALE MEDIA Youtube.com/ SCAeveryday toont reclames en video s van SCA-persconferenties, presentaties en interviews met directieleden en werknemers. Facebook.com/SCA is bedoeld voor het aantrekken van talent, het inspireren van gebruikers en het bieden van extra informatie naast sca.com. Twitter.com/SCAeveryday biedt een goed overzicht van alle activiteiten op sca.com en de sociale media van SCA. De doelstelling: gebruikers, journalisten en bloggers voorzien van de juiste informatie. Emma Hanqvist Illustrator, heeft de kaart op pag gemaakt het Svenska Dagbladet, een Zweeds ochtendblad, heeft me al naar veel verre bestemmingen gevoerd, maar nog niet naar Brazilie. Daarom kies ik voor de Braziliaanse haven Itajai, ook al is het dan net geen carnaval. aarde, en de mensheid als geheel. Je vergeet gauw hoe klein Zweden is vergeleken met de wereld. Om je perspectief te verbreden, vind ik dat je de wereld rond moet reizen. Slideshare.com/SCAeveryday is bedoeld voor investeerders en analisten, die er presentaties van kwartaalverslagen en jaarvergaderingen kunnen downloaden. Scribd.com/ SCAeveryday biedt toegang tot circa 50 publicaties, waaronder SCA s Sustainability Report, het Hygiene Matters -rapport en het Shape magazine. Instagram/SCAeveryday SCA-foto s vanuit de hele wereld. 2 SCA SHAPE

3 INHOUD 06. Bosmissie Hans Djurberg wil laten zien dat boscertificering het verschil kan maken voor mens en natuur. 10. Schooltoiletten mogen schoner Schoolkinderen houden hun behoefte liever op dan dat ze naar een vies of slecht functionerend toilet gaan. 14. Gadgets voor ouders Shape neemt gadgets die de stress van het ouderschap moeten verminderen, onderde loep. 19. BEWAARBIJLAGE: SCA in de Volvo Ocean Race Alles is klaar voor de start in Alicante. Lees alles over de crew, de route, de voorbereidingen en nog veel meer. 34. Natuurbehoud Er mogen geen plant- of diersoorten verdwijnen ten gevolge van de bosbouw. Zo gaat SCA te werk. EN VERDER: 12 UUR met Alberto Rossi pagina SHAPE UP pagina 4 5, 39 NIEUWS VAN SCA pagina WEET JE... hoeveel een nest van de steenarend weegt? Laat je verrassen op pagina 37.

4 SHAPE UP Weetjes uit de wereld buiten SCA Lekker koel Het is algemeen bekend dat koala s graag in bomen vertoeven. Nu weten we waarom: boomstammen bieden verkoeling en verlagen het vochtverlies bij koala s. Hoe hoger de temperatuur, hoe harder de koala zich tegen de boom aandrukt. Dat is de conclusie van een onderzoek dat is uitgevoerd door onderzoekers in Australië en de VS. Analyses wijzen uit dat de koala zijn vochtverlies dagelijks zo met 50 procent beperkt. Lichte insecten doen het beter De klimaatverandering maakt de insecten in Europa lichter van kleur. Duitse en Deense onderzoekers hebben de kleur van bijna 500 soorten vlinders en libellen onderzocht en hun verspreidingsgebied met elkaar vergeleken. Zij concluderen dat soorten met een donkere kleur minder goed bestand zijn tegen temperatuurstijgingen. De vermoedelijke oorzaak is dat insecten, net als reptielen, zonnewarmte absorberen om een optimale lichaamstemperatuur te bereiken. Hoe donkerder hun lijf, hoe meer zonne- energie ze kunnen opnemen. Ontdekkingsreis Trylletromler is een golvende, houten sculptuur van 308 meter lang. Het bouwwerk staat naast de Renaissance-tuin bij Slot Rosenborg in Denemarken. Het bestaat uit 3000 onbehandelde stukken sparrenhout van 38 millimeter dik en 68 millimeter breed. ISTOCKPHOTO EN WALTER HERFST 4 SCA SHAPE

5 Bouw je eigen fiets Met de Sandwichbike-kit bouw je je eigen fiets. De kit bevat 50 onderdelen van multiplex voor het frame en de voor- en achtervork. Het Nederlandse bedrijf Sandwichbikes is de bedenker van het concept miljoen mensen hebben geen toegang tot schoon water. Dat is bijna één op de tien mensen op de wereld. Bron: UNICEF Geen hand meer geven? Elkaar begroeten en de hand schudden spelen een belangrijke rol bij de verspreiding van infecties en ziektes in ziekenhuizen. Veel artsen en verpleegkundigen in de VS geven tijdens het werk geen hand. Sommige mensen voelen zich hierdoor echter beledigd. Een mogelijke oplossing is het ophangen van bordjes in zones waar geen handen worden geschud. De gezondheid van patiënten en artsen wordt daarmee beschermd en mensen hoe- ven zich niet beledigd te voelen. TOPPRIORITEITEN IN HET TOILET Dit is waar mensen in de Scandinavische landen hun geld aan uit zouden willen geven in de badkamer: 1. Mooie badmeubels, kranen en tegels (54%) 2. Geluidsinstallatie/radio/ muziek in de badkamer (36%) 3. Toilet met luchtreiniger (35%) 4. Contactloze functies, voor bijvoorbeeld doorspoelen of verlichting (28%) 5. Toilet met ingebouwde bidetof douchefunctie (15%) WIST JE...dat de jaarlijkse wereldvraag naar hout in 2050 naar verwachting verdriedubbelt naar ruim 10 miljard m 3? Dit staat gelijk aan de inhoud van vier miljoen Olympische zwembaden. SCA SHAPE

6 10 VRAGEN Bescherming van de bossen op aarde Overal ter wereld staan de bossen onder druk vanwege de schaarste aan grond. Hans Djurberg zet zich met hart en ziel in voor behoud van de bossen voor toekomstige en huidige generaties. tekst SUSANNA LINDGREN foto s TOMAS BERGMAN ONGEVEER EEN DERDE deel van de wereldwijde landmassa wordt bedekt door bossen. Deze 4 miljard hectare bos voorziet in de huisvesting en het levensonderhoud van één miljard mensen en is een gigantische bron van hernieuwbare grondstoffen. Bossen leveren een cruciale bijdrage aan het ecosysteem in de vorm van van biodiversiteit, schoon water en kooldioxidescheiding en -opslag. Omdat boscertificering een belangrijke tool is voor het behoud van onze bossen voor toekomstige generaties, heeft Hans Djurberg, directeur Sustain ability bij SCA en lid van de Raad van Bestuur van FSC International, de Forest Stewardship Council tot zijn missie gemaakt. Hij is er stellig van overtuigd dat het FSC-keurmerk zowel bosbeheerders als consumenten stimuleert verantwoorde en goede keuzes te maken. 6 SCA SHAPE

7 Hans Djurberg beschouwt certificering als een krachtig hulpmiddel om verantwoord bosbeheer te bevorderen. SCA SHAPE

8 10 VRAGEN 1Wat vormt de grootste bedreiging voor onze bossen? De grootste bedreiging vormt het gebruik van het land voor de productie van voedsel, brandstof en vezels. In sommige delen van de wereld vindt op grote schaal ontbossing plaats en een verschuiving naar landbouw, waarbij met name in de tropen niet-duurzame landbouwtechnieken worden toegepast. Ook de palmolie- en sojaplantages breiden zich uit, ten koste van natuurlijke tropische bossen. De tweede grootste bedreiging vormt het gebrek aan prikkels voor duurzaam bosbeheer. Corruptie en illegale houtkap vormen slechts een deel van de problemen die te maken hebben met lokale ambtenaren, die zichzelf proberen te verrijken in plaats van zich bezig te houden met het belang van bosbeheer op de lange termijn voor de regio. Ook worden lokale boeren niet gestimuleerd om in hun levensonderhoud te voorzien met het bos in plaats van het te vernietigen met schadelijke slash and burn -landbouwtechnieken. 2Hoe helpt boscertificering hierbij? Certificering is een geweldige tool voor het bevorderen van verantwoord bosbeheer. Het kan een goed beheer en toegang tot de markten waarborgen. Bovendien weten consumenten zo dat de vezels uit een verantwoorde bron afkomstig zijn. 3Welk verschil maakt het FSC-keurmerk? Dankzij het keurmerk kunnen consumenten bewust kiezen voor gecertificeerde bosbouwproducten. Er zijn ook andere certificeringssystemen, maar FSC is uniek omdat het zowel internationaal als nationaal een platform biedt voor een dialoog over bossen met een directe link naar veranderingen in de praktijk. Eenvoudig gezegd, ontwikkelt een uiteenlopende groep van belanghebbenden de regels die toegepast moeten worden en zorgt er via een toetsing door een externe instantie voor dat die regels worden nageleefd. 4Wat is uw grootste drijfveer of missie? Ik wil de regels en voorschriften vereenvoudigen om het systeem doeltreffender te maken. Ik wil aantonen dat FSC verschil kan maken voor bossen en mensen door de noodzakelijke compromissen te vinden tussen ecologische, sociale en economische ontwikkeling. 5Wat is het aandeel gecertificeerde bossen wereldwijd? Tien procent, ongeveer 400 miljoen Ik wil aantonen dat FSC verschil kan maken voor bossen en mensen. Hans Djurberg Functie: Directeur Sustainability bij SCA en lid van de Raad van Bestuur van FSC International Gezin: Echtgenote en twee kinderen Woonplaats: Luleå, Zweden Volledig ontspannen: Na een lange hardloopronde of een hele dag buiten. Favoriete boom: Een grove den van 300 jaar oud. Favoriete natuuractiviteit: Winterkamperen op ski s in de bergen van Noord-Zweden in mei. Outdoorervaring die iedereen moet hebben: Toegang tot een bos voor lange wandelingen, picknicks en het opsnuiven van frisse lucht. FSC-gecertificeerd product: Bezit een FSC-gecertificeerde Martin-gitaar. hectare. De helft hiervan is FSC-gecertificeerd. Het merendeel van deze bossen bevindt zich in Noord-Amerika, Rusland en Europa. In de tropen verloopt dit proces veel langzamer dan we zouden willen, ondanks het feit dat de problemen met het bosbeheer in de tropen de belangrijkste reden was voor de oprichting van de FSC 20 jaar geleden. Toch zijn er ook aanzienlijke gebieden gecertificeerd in Zuid-Amerika, Azië en Afrika, en staan er nieuwe certificeringen op stapel. 6De FSC is bekritiseerd vanwege de slechte aanpak van bosbedrijven die de regels overtreden. Een van de grootste critici is de Swedish Society for Nature Conservation. Wat is uw mening hierover? Terugkijkend hebben we sommige voorwaarden niet goed geïmplementeerd in Zweden. We hebben echter veel in het werk gesteld ter verbetering van de procedures om aan alle FSCvoorwaarden te voldoen. Desalniettemin zal er waarschijnlijk nooit een volledige overeenstemming worden bereikt tussen NGO s op het gebied van natuurbescherming en bosbeheerders. Terwijl FSC-gecertificeerde boseigenaren een balans moeten realiseren tussen ecologische, economische en sociale waarden, houden de meeste belanghebbenden vaak met maar één aspect rekening. 7Is het keurmerk betrouwbaar? Bedrijven die uit vrije wil aan hogere normen voldoen, doen het volgens mij beter dan bedrijven die dat niet doen. Bovendien biedt certificering belanghebbenden houvast in de dialoog met bedrijven en speelt het keurmerk een belangrijke rol in B2B-relaties. Certificering wordt ook voor consumenten belangrijker. Het gaat daarbij echter om persoonlijke voorkeuren, en het gebruik en het belang van het logo hangt af van het soort product. Hoe geavanceerder het product, bijvoorbeeld een luier, hoe minder belangrijk het FSC-logo wordt. Ouders vinden andere zaken gewoon belangrijker dan de vezelinhoud als ze een pak luiers kopen. Maar bij de aanschaf van tuinmeubels staat de herkomst van het hout waarschijnlijk wel boven aan de wensenlijst van de consument. En ja, ik ben van mening dat het keurmerk ons vertrouwen verdient omdat het is gestoeld op de implementatie van een overeengekomen eisenpakket dat door een externe instantie wordt getoetst en transparant is voor belanghebbenden. 8 SCA SHAPE

9 Het FSC-label raakt bij Hans Djurberg altijd een gevoelige snaar. Ook zijn Martin gitaar is gecertificeerd. 8Wat is de grootste uitdaging voor FSC? De grootste uitdagingen vormen het bereiken van de klant met het keurmerk en het verhaal erachter, en het handhaven van de geloofwaardigheid van het logo en de regeling. Dat vraagt om de juiste vereisten, een correcte uitvoering en een geloofwaardige toetsing in de praktijk. 9U maakt sinds 2013 deel uit van de Raad van Bestuur van FSC International en u bent Sustainability director bij SCA. Leidt dit tot een belangenverstrengeling? SCA is de grootste particuliere boseigenaar in Europa en FSC is van belang voor ons bedrijf en onze dialoog met klanten en belanghebbenden. Ik ben er trots op om deel uit te maken van FSC. Het is een betrokken organisatie, met leden die ernaar streven om meer verantwoord gebruik te maken van de bossen op aarde. Ik ben van mening dat het SCA-perspectief belangrijk is omdat we een geïntegreerde productieketen vertegenwoordigen: van onze eigen bossen tot aan de productie en het tegemoet komen aan de wensen van de klant via internationale consumentenmerken. Er zijn momenten waarop ik als vertegenwoordiger van de branche twee petten op heb. Dan moet ik de balans vinden om FSC neer te zetten als een geloofwaardige, onafhankelijke controleinstantie voor verantwoorde bosbouw. Bovendien is FSC een democratische organisatie die uit drie gelederen bestaat ecologisch, sociaal en economisch met evenveel stemrecht. Zelfs als ik een verborgen agenda zou hebben, zou ik nog geen invloed kunnen uitoefenen op de stemprocedure. 10 veranderd? Heeft uw positie bij FSC de manier waarop u werkt en denkt bij SCA Ik ben er stellig van overtuigd dat FSC lokale relevantie moet hebben om internationaal geloofwaardig te kunnen zijn. Je hoort vaak dat belanghebbenden de omstandigheden in Zweden vergelijken met die in Rusland, Duitsland of de tropen. Deze vergelijkingen zijn zinloos. Je moet de relevantie van FSC vergelijken binnen de context van de desbetreffende landen. Op deze manier kijk ik anders aan tegen ons aandeel en onze rol, en plaats ik het bosbeheer van SCA in een ander, internationaal kader. DIVERSE KEURMERKEN De bossen van SCA hebben sinds 1999 het FSCkeurmerk en zijn sinds 2011 gecertificeerd volgens het Programme for the Endorsement of Forest Certification (PEFC ). Alle houtproductie-units van SCA maken gebruik van pulp uit FSC-gecertificeerde bossen of hout dat voldoet aan de door FSC gecontroleerde houtnorm. Dit maakt SCA tot een van de grootste leveranciers van FSC-gecertificeerde bosproducten. SCA SHAPE

10 Ook scholieren houden van schoon Een schoon toilet betekent een betere school. Diverse onderzoeken wijzen uit dat scholieren nog liever hun behoefte ophouden dan naar een vies of slecht functionerend toilet te gaan. Dit kan leiden tot blaas- en concentratieproblemen. tekst SUSANNA LINDGREN foto s GALLERYSTOCK 16% plaste helemaal nooit op school.*

11 MARKT 63% van de leerlingen gaf aan nooit te willen poepen op een schooltoilet.* 72% vond de toiletten nooit of slechts zelden schoon.* * Uit het onderzoek Should I go, or is it better to wait? Conditions for children to go to the toilet at school. Toen verpleegkundig specialist Barbro Lundblad 400 schoolkinderen in de regio Göteborg in Zweden vroeg wat zij vonden van de toiletten bij hen op school, waren de antwoorden nogal ontmoedigend. Veel van de leerlingen in de leeftijd van 6 tot 16 jaar vonden hun schooltoiletten zo vies dat ze die liever niet gebruikten, vertelt Lundblad, gepromoveerd in de filosofie aan de universiteit van Göteborg. Vieze toiletbrillen, geen toiletpapier en papieren doekjes, lege zeepdispensers en nare geurtjes werden door 16 procent van de ondervraagden als redenen opgegeven om helemaal niet te plassen op school. 63 procent van de leerlingen zei nooit te willen poepen op een schooltoilet. Het probleem was het meest nijpend voor kinderen met blaasproblemen, aldus Lundblad. Voor deze kinderen is het heel belangrijk om regelmatig, doorgaans meerdere keren per dag, naar de wc te gaan. Ophouden kan hun problemen verergeren en maakt het lastiger voor ze om zich op school te concentreren. Hygiëne en goede ventilatie zijn van cruciaal belang voor schooltoiletten, zegt ze. GEUR IS BELANGRIJK voor de mens, aldus Lundblad. Vieze geurtjes of een lekkere, frisse geur kunnen een groot verschil maken voor onze beleving van een schone omgeving. Veel schooltoiletten in ons onderzoek beschikten over slechte of geen ventilatie. Ondanks het groeiende bewustzijn van SCA SHAPE

12 het belang van schone toiletten tonen soortgelijke onderzoeken in Groot-Brittannië aan dat het nog steeds een wijdverbreid probleem is. Het onderwerp schooltoiletten staat inmiddels hoog op de politieke en ontwikkelingsagenda omdat hygiëne net zo belangrijk is voor effectief onderwijs als voeding en didactische vaardigheden. In Frankrijk heeft het ministerie van Onderwijs het personeel van (hoge)scholen opgeroepen om meer aandacht te schenken aan het hygiëneniveau op de toiletten vanwege de positieve invloed op de gezondheid en het welbevinden. Een onderzoek in 2010 in Groot-Brittannië wijst uit dat 60 procent van de scholen klachten van leerlingen heeft ontvangen over de toiletten en dat 34 procent van alle schooltoiletten stonken. Nare geurtjes en overvolle afvalbakken vormen echter zelden een bacterieprobleem, tenminste niet in de landen waar deze onderzoeken zijn uitgevoerd. Ook al oogt een openbaar toilet vies, de hygiënische normen zijn over het algemeen goed in Noord-Europa, aldus Bertil Kaijser, hoofd klinische bacteriologie in academisch ziekenhuis Sahlgrenska in Göteborg. Aan de andere kant, zegt hij, kan iets wat schoon oogt, vol bacteriën zitten. Hoe verder we naar het zuiden afzakken, hoe vaker we ziekteverwekkende bacteriën uit fecaliën aantreffen. De kans op de verspreiding van campylobacter, salmonella en andere bacteriële ziektes neemt toe bij warmer weer. 58% vond dat de toiletten altijd of soms stonken.* 39% gaf aan geen rust te hebben tijdens een toiletbezoek.* DE BESTE BESCHERMING tegen de verspreiding van bacteriële ziektes of virussen is handen wassen na ieder toiletbezoek, ongeacht je locatie op de wereld, aldus Kaijser. Zweedse kleuters werden gevraagd naar hun mening over de schooltoiletten en hun ervaring ermee. Een interessant verschil tussen oudere kinderen en 5- en 6-jarigen is waarom ze een toilet als vies bestempelen, vertelt Lundblad. Oudere kinderen leggen de schuld bij de school omdat er niet goed wordt schoongemaakt. Jonge kinderen letten op wat hun voorganger heeft gedaan. Ze zien natte vloeren door knoeien met water tussen de wasbak en de handdoekjes of merken op dat er niet is doorgetrokken. Door mensen bewust te maken van hun eigen aandeel in de totale toiletervaring, wordt de komende generatie zich wellicht bewust van het belang om een toilet schoon en netjes achter te laten, zegt Lundblad. Veel schooltoiletten in ons onderzoek beschikten over slechte of geen ventilatie. Barbro Lundblad, verpleegkundig specialist 15% probeerde altijd te vermijden op school naar het toilet te gaan.* * Uit het onderzoek Should I go, or is it better to wait? Conditions for children to go to the toilet at school. 12 SCA SHAPE

13 MARKET MARKT SCHONER MET SENSORS SCA HEEFT TWEE innovatieve IT-services voor schonere toiletruimtes op de markt gebracht. Kleine sensoren verschaffen realtime inzicht in het toiletgebruik en volle afvalbakken, en geven een seintje als de papier- of zeepdispensers bijgevuld moeten worden. Dit geeft het schoonmaakpersoneel altijd een actueel overzicht van waar en wanneer er schoongemaakt moet worden. TORK EASYCUBE is een lijn van smart dispensers die facilitymanagers en hun teams de mogelijkheid bieden om over te stappen van statische schoonmaakroosters naar schoonmaken wanneer het nodig is. De Tork Easycube is perfect geschikt voor locaties met veel bezoekers waar de toiletten honderden keren per dag gebruikt worden. Doordat er direct wordt gemeld dat de dispensers bijgevuld moeten worden, blijft het serviceniveau hoog en kan het schoonmaakbedrijf zijn tijd en energie steken in zaken die op dat moment het meest urgent zijn. Het systeem is getest door Coor Service Management Group, een van de grootste leveranciers van schoonmaakdiensten in Scandinavië. Tijdens de testperiode waren er nauwelijks meer meldingen van lege dispensers, aldus Kati Barklund, innovatiemanager bij Coor. Er was slechts één melding in zes maanden tijd. Zo kunnen we beter prioriteiten stellen en zaken afstemmen op de behoefte. BLOE vormt een aanvulling op Tork Easycube en verzamelt gegevens van aangesloten toiletten en urinoirs. Het geeft schoonmakers inzicht in het aantal bezoekers en het gebruik van de voorzieningen. BLOE bevat innovatieve functies om automatisch te reinigen, onaangename geuren te bestrijden en het waterverbruik te verminderen. Verder zorgt een systeem met aromatische oliën voor een frisse geur in de toiletruimte. SCA SHAPE

14 Gadgets die het OUDERS (misschien iets) MAKKELIJKER MAKEN Technologie dringt tegenwoordig in ieder aspect van ons leven door. De zorg voor kinderen vormt hierop geen uitzondering. Shape nam enkele gadgets die de stress van het ouderschap verlagen, onder de loep. tekst NANCY PICK foto s GETTY IMAGES 14 SCA SHAPE

15 TECHOLOGIE N ieuwbakken ouders zijn gewend aan apps en gadgets, en maken meer dan ooit gebruik van elektronica om toezicht te houden op hun oogappeltjes. Via hightech babyfoons kunnen ouders op ieder gewenst moment, dag en nacht, hun kind op beeld zien. Draagbare babybewakingssystemen vertellen ouders of hun kindje in slaap is gevallen, hoe vaak het wakker is geworden en hoe vaak het zich in zijn slaap omdraait. Ook zijn er gadgets die ouders helpen hun baby te laten (door)slapen. Met een smartphone kunnen ouders: Slaapliedjes laten horen in iedere gewenste taal, van Nederlands tot Swahili. Ontspannende lichteffecten met draaiende sterren of kleuren weer-ergeven. Van de smartphone kunnen ouders een apparaat maken dat rustgevende ende bewegingen maakt als het onder de matras of het wiegje geplaatst wordt. DE NACHTDIENST Ouders die gewend zijn aan YouTube, willen misschien niet alleen maar horen dat hun kindje wakker wordt. Videobabyfoons zijn de nieuwe standaard, en veel systemen zijn voorzien van een infraroodcamera met nachtzicht. Sommige systemen maken in plaats van een eigen beeldscherm gebruik van Wi-Fi om de beelden naar een smartphone of tablet te versturen. Technologie kent echter ook beperkingen. Als een baby blijft doorhuilen, len ouders graag weten waarom, zodat ze iets aan de oorzaak kunnen doen. Er bestaan apps die geacht worden dat te kunnen, doordat ze de ver- wilschillende huilgeluidjes van de baby by onderscheiden. Helaas lijken deze e appsps vooralsnog te mooi om waar te zijn. APPS DIE AFLEIDING bieden als baby s bepaalde knoppen indrukken ken worden niet door iedereen positief vangen. Sommige artsen raden het gebruik van smartphones als oppas af omdat er geen emotie of opvoeding bij komt kijken. Geen enkele app kan vervangen wat kinderen het meeste nodig ont- hebben: een knuffel, iemand die tegen ze praat, hen voorleest en stimuleert de wereld te ontdekken. ROMPER MET SENSOR Het overslagrompertje van Mimo heeft ef een en ingebouwde esens sensor die de ademhaling van de baby volgt. De romper is ontwikkeld kel door technici aan het Massachusetts Institute t of Technology en staat t in verbinding i met een smartphone app die ademhalingsalgoritmes toepast om te laten zien wanneer een baby in slaap valt, wakker wordt en hoe diep een baby slaapt. Voor ouders van kinderen met gezondheidsproblemen of ouders die zich zorgen maken over wiegendood, kan de Mimo-romper uitkomst bieden. SCA SHAPE

16 DE BABYFLUISTERAAR Honger? Tijd om de luier te verschonen? Pijn? Moe of verveeld? De Cry Translator app beweert te kunnen vertellen wat de baby wil door zijn huilgeluidjes te analyseren. Houd je iphone op een afstand van 50 tot 60 cm van je baby en wacht een paar seconden. Let op: deze app van Biloop Technologic heeft enkele negatieve klantbeoordelingen ontvangen: de vertalingen zouden willekeurig en onjuist zijn. ROCKIN BABY Als je moe bent van het in slaap wiegen van je baby, kun je hulp inroepen: bijvoorbeeld met deze automatische wiegers voor onder de poten van het ledikantje. Lullybye Automatic Rockers beweren het gevoel te kunnen nabootsen van een dobberend bootje, een rijdende auto, of een baarmoeder. TEMPERATUUR OPNEMEN Voor ouders die van gadgets houden, is er nu de nieuwe Kinsa-thermometer, die je direct aansluit op de oortelefooningang van je smartphone. De Kinsa neemt de temperatuur van de baby op onder de tong, rectaal of onder de arm. Tijdens het wachten op het resultaat speelt de app filmpjes af om het gehele ele proces minder stressvol te maken. De Kinsa app volgt het koortsverloop en kan ouders in de toekomst wellicht waarschuwen voor ziektes in de buurt. LUIERS DIE VAN KLEUR VERANDEREN DE ZORG VOOR een pasgeboren baby kan soms intimiderend zijn. De Change Indicator -luiers van SCA bieden een helpende hand met een urinestrip die blauw kleurt als de luier nat is. Deze luiers zijn ontwikkeld met het oog op de bescherming van de huid van een pasgeboren baby, vertelt Fayza Rhaimi, manager Global Brand Innovation bij SCA. We willen jonge ouders ondersteunen. Deze innovatie laat ouders weten wanneer de luier verschoond moet worden voordat de baby gaat huilen. De indicator verandert geleidelijk aan van kleur. Hoe natter de luier, hoe meer de strip van kleur verandert, vertelt Rhaimi, en voegt eraan toe dat de nieuwe luiers zijn ontwikkeld na uitvoerige tests. SCA lanceert dit nieuwe product voor drie maten Libero-luiers voor pasgeborenen: premature, 1 en 2. De luiers zijn als eerste verkrijgbaar in Scandinavië en Rusland, en worden naar verwachting daarna in de rest van Europa en daarbuiten geïntroduceerd. 16 SCA SHAPE

17

18

19 Uitscheuren en bewaren Op de zeven ZEEËN Het aftellen is begonnen. Na intensieve voorbereiding zijn de vrouwen van Team SCA klaar voor de uitdaging van hun leven. Volg hun belevenissen op

20 Inspireren MET DAMESTEAM SCA doet met één jacht mee aan de Volvo Ocean Race. Er is bewust gekozen voor een volledig vrouwelijke crew. We hebben gekozen voor een damescrew omdat 80 procent van de SCAgebruikers vrouw is en we willen vrouwen in staat stellen om te performen in een arena die normaal gesproken voor mannen is gereserveerd, vertelt Joséphine Edwall-Björklund, senior vice presiden Communications. De focus op een volledig vrouwelijke crew ligt in het verlengde van de waarden en doelstellingen van SCA. SCA ziet graag dat vrouwen wereldwijd dezelfde mogelijkheden hebben als mannen om volledig deel te nemen aan de samenleving op sociaal gebied en op het terrein van onderwijs en werk. SCA kan hieraan een bijdrage leveren via zijn hygiëneactiviteiten. In sommige landen bepaalt de toegang tot dameshygiëneproducten of meisjes naar school kunnen gaan of vrouwen kunnen werken. Wij geven jonge vrouwen voorlichting over menstruatie en puberteit. Vrouwen hebben vaker dan mannen te maken met lekkageproblemen. Toegang tot incontinentieproducten helpt hen een actief leven te blijven leiden, vertelt Joséphine Edwall-Björklund. De Volvo Ocean Race is de zwaarste zeilrace ter wereld en de belangstelling voor het evenement is enorm. In werd de race door 1,5 miljard kijkers via de tv gevolgd. Als marketingplatform past de VOR perfect bij SCA. Het is een internationaal evenement dat lang duurt en stops maakt op de belangrijkste markten van SCA, aldus Edwall-Björklund. Bij aanvang van het zeilproject is er een internationaal marktonderzoek uitgevoerd. Hieruit bleek dat veel consumenten de merken van het bedrijf kennen, maar niet weten dat SCA het moederbedrijf is. De huidige consument kiest steeds vaker voor bedrijven die betrouwbaar en duurzaam zijn en hun maatschappelijke verantwoordelijkheid nemen. We willen zoveel mogelijk mensen bereiken en hen de link laten leggen tussen SCA en merken als TENA, Tork, Libero, Libresse, Lotus, Edet, Plenty, Tempo en Demak Up Edwall-Björklund zegt dat ze onder de indruk is van de ontwikkeling die de damescrew de afgelopen 18 maanden heeft doorgemaakt. Succes boeken in een evenement als de VOR is niet alleen maar terug te voeren op goede zeilvaardigheden. Het draait om teamwork, uiterst complexe navigatie, leven op een dieet van gevriesdroogd eten, weinig slapen en niet in de laatste plaats: je persoonlijke hygiëne. Natte doekjes, wegwerpwashandjes en schoonmaakproducten van TENA en Tork worden beschouwd als een luxe, zegt ze. We hebben een team samengesteld dat samen uitstekende zeilprestaties neerzet en tegelijkertijd bestaat uit individuen die uiterst bedreven zijn op hun eigen specifieke terrein. We hopen dat Team SCA het beste damesteam in de geschiedenis van de race wordt en anderen zal inspireren hun dromen te verwezenlijken en doelstellingen te bereiken. SCA SHAPE

21 Prominente beschermvrouw HARE KONINKLIJKE HOOGHEID kroonprinses Victoria van Zweden is beschermvrouw geworden van het jacht en de crew van Team SCA. De kroonprinses heeft eind augustus een persoonlijke ontmoeting gehad met het SCA-team om te praten over de uitdagingen en kansen van een volledig vrouwelijke crew in de Volvo Ocean Race. Ook schonk zij het team een geluksamulet. Ana Lima uit Brazilië was een van de eerste vier winnaars met een foto van een naaister uit de Andes, die handgemaakte kleding verkoopt. FOTOWEDSTRIJD HELPT VROUWEN Een fotowedstrijd in samenwerking met Team SCA en een van de belangrijste leveranciers van stockfoto s ter wereld, Getty Images, is bedoeld om vrouwelijke fotografen wereldwijd een steun in de rug te bieden. Tien fotografen, allemaal vrouw, krijgen de kans om de deelname van Team SCA aan de Volvo Ocean Race vast te leggen. Eén persoonlijk item soonlijk item meenemen aan boord. ruimte of gewicht innemen omdat te teamleden nemen een muziekspe- als ze in hun kooi liggen, of een noti- favoriete cosmeticaproduct mee: een lippenbalsem omdat de huid iede- wordt blootgesteld. IEDER TEAMLID mag één per- Dit item mag echter niet te veel iedere extra kilo telt. De meesler mee die ze kunnen gebruiken tieboekje. Anderen brengen hun vochtinbrengende crème of een re dag aan zout, water en wind Paviljoen reist mee TIJDENS DE TUSSENSTOPS van de Volvo Ocean Race is het SCA-paviljoen het aanspreekpunt voor SCA, het team en het publiek. Er worden twee identieke paviljoenen over zee vervoerd: een daarvan is altijd onderweg naar de volgende stop. De paviljoens van elk 600 vierkante meter zijn geproduceerd in Duitsland en voorzien van houten vloeren, die gemaakt zijn van bomen uit Zweedse bossen. Ze zijn afkomstig uit een van de zagerijen van SCA. De Bollsta-zagerij in Sundsvall heeft met behulp van röntgenstraling het beste hout geselecteerd en heeft er robuuste vloeren van gemaakt. Met elk paviljoen worden containers meegezonden met extra materialen, zeilen, spullen en apparatuur die het team tijdens de stop nodig heeft. WAT IS DE VOLVO OCEAN RACE? De eerste editie vond plaats in 1973, toen nog onder de naam Whitbread Round the World Race. Circa zeemijlen over zeven wereldzeeën. De race duurt 9 maanden en gaat op 4 oktober 2014 van start in Alicante, Spanje. De finish is op 27 juni 2015 in Göteborg, Zweden. De wedstrijd doet 11 steden in 11 landen aan: Spanje, Zuid-Afrika, de Verenigde Arabische Emiraten, China, Nieuw-Zeeland, Brazilië, de Verenigde Staten, Portugal, Frankrijk, Nederland en Zweden. De teams zullen zeemijl ( kilometer) afleggen. De zwaarste zeezeilrace ter wereld. In vindt de Volvo Ocean Race voor de 12 e keer plaats Kijk voor meer informatie op volvoocean race.com SCA IN DE VOLVO OCEAN RACE

22 DE UITVER Team SCA bestaat uit 14 vrouwen* met uiteenlopende karakters en kwaliteiten. De teamleden moeten kunnen leren, goede teamspelers zijn en over een tekst ANNIKA WIHLBORG foto s RICK TOMLINSON Dit is het team, met een toelichting SALLY BARKOW Verenigde Staten Sally heeft de afgelopen 10 jaar in het Olympisch circuit vertoefd en was ook betrokken bij diverse andere zeezeilraces. Sally heeft aan meerdere Olympische Spelen meegedaan en is een goede technische zeiler. Ze heeft ook een grote staat van dienst als wedstrijdzeilster. De toelichting is van trainer BRAD JACKSON uit Nieuw-Zeeland, een Volvo Ocean Race-legende, die vier keer heeft deelgenomen en drie keer heeft gewonnen. CAROLIJN BROUWER Nederland Carolijn is een succesvolle multihull- en Olympische zeiler, die heeft deelgenomen aan de Spelen in Sydney, Athene en Beijing. Ze was de enige vrouwelijke schipper in de Tornado multihull-klasse tijdens de Olympische Spelen in Beijing. Carolijn is een ervaren zeiler die dankzij haar Olympische achtergrond een grote aanwinst voor het team is. DE DRIE TRAINERS: DEE CAFFARI Groot-Brittannië Dee is de enige vrouw die in beide richtingen solo de wereld is rondgevaren. Ook is ze in het bezit van het snelheidsrecord voor de Round Britain and Ireland monohull race met een volledig vrouwelijke bemanning. Dee is een zeer ervaren zeiler die zowel een geweldige teamspeler als een uitstekende solozeiler is. SOPHIE CISZEK Australië en Verenigde Staten Sophie was tot 2012 een fulltime bemanningslid voor de Open 60 Hugo Boss. Ze heeft ruim zeemijlen afgelegd, voornamelijk als voordekker. Daarvoor had ze een gevarieerde loopbaan op enkele van de bekendste racejachten ter wereld. Sophie is een van onze jongste bemanningsleden. Ze heeft ruime ervaring met zeilen op grote jachten en is ondanks haar leeftijd een ervaren zeiler. JOCA SIGNORINI Brazilië Maakte tot 2000 deel uit van het Braziliaanse Olympische kwalificatieteam. Hij heeft meegedaan aan drie Volvo Ocean Races. SAM DAVIES Groot-Brittannië Sam is een zeer ervaren solozeiler, heeft deelgenomen aan twee Vendee Globe-races en heeft de afgelopen 10 jaar gevaren in de veeleisende Open 60-klasse. Sam beschikt over veel allround zeilervaring, waardoor ze verschillende rollen binnen het team kan vervullen. ABBY EHLER Groot-Brittannië Abby maakte deel uit van de Amer Sports Too, de laatste volledige damescrew van de Volvo Ocean Race, en heeft dus al ervaring met deze wedstrijd. Abby heeft al eerder deelgenomen aan de Volvo Ocean Race. Ze is een harde werker en een teamspeler: waardevolle kwaliteiten aan boord. AKSEL MAGDAHL Noorwegen Heeft tweemaal meegedaan aan de Volvo Ocean Race. Hij is specialist op het gebied van navigatiestrategie en prestatiesoftware- en analyse. SCA SHAPE

23 KORENEN achtergronden, nationaliteiten, niet alleen ervaren zeilers zijn, maar ook snel topconditie en sterke motivatie beschikken. van zeiltrainer Brad Jackson: WIST JE... dat meer dan 200 kandidaten zich hebben aangemeld als teamlid? LIBBY GREENHALGH Groot-Brittannië Libby heeft de afgelopen zeven jaar gewerkt als meteoroloog voor de Britse zeiljunioren en Olympische zeilteams. Hoewel Libby weinig ervaring heeft met de VOR of zeezeilen, brengt ze een schat aan vaardigheden op meteorologisch gebied aan boord. Libby maakt pas sinds maart deel uit van het team, maar heeft al diverse zeemijlen op de klok staan en is een belangrijk teamlid geworden. SARA HASTREITER Verenigde Staten Sara heeft onder meer deelgenomen aan de Caribbean 600, de Newport to Bermuda Race, IRC Nationals en de New York Yacht Club Race Week. Sara is een betrekkelijk nieuw lid van Team SCA. Ze heeft nog niet zoveel ervaring met zeilraces rond de wereld, maar heeft een uitstekende conditie en is een uiterst gemotiveerde harde werker. STACEY JACKSON Australië Stacey kan bogen op ruim 15 jaar zeezeilervaring, en heeft onder meer deelgenomen aan negen Sydney Hobart Yacht Races, TP52, Mumm 30 World Championships en één Fastnet-race. Stacey heeft veel ervaring met het soort zeilen dat domineert in de Volvo Ocean Race. Ze is een zeer veelzijdige zeiler, bezit veel kennis op diverse terreinen en is technisch sterk. ANNIE LUSH Groot-Brittannië Annie is al sinds 2002 fulltime actief in het Olympische circuit en neemt daarnaast deel aan de World Match Race Tour. Ze is een Olympische racezeiler die deelnam aan de Spelen van Londen in de Elliott 6 m-klasse en ze heeft drie keer de Women s Match Race gewonnen. Annie heeft een Olympische achtergrond: een perfecte aanwinst voor de Volvo Ocean Race. Ze is een harde werker en haar positieve energie werkt aanstekelijk op de rest van het team. ELODIE METTRAUX Zwitserland Elodie is het vierde bemanningslid onder de 30 jaar en zeilt samen met haar zus Justine. Elodie heeft een fantastische ontwikkeling doorgemaakt en heeft inmiddels veel zeemijlen op haar naam staan. Ze is een uiterst veelzijdige, geboren zeiler die op diverse terreinen inzetbaar is, een teamspeler en iemand die doelgericht te werk gaat. JUSTINE METTRAUX Zwitserland Justine is als tweede geëindigd in de Mini-Transat series klasse (een transatlantische solorace) en is de best presterende vrouwelijke zeiler in de geschiedenis van het evenement geworden. Justine is een van de jongere teamleden en heeft uitstekende resultaten geboekt tijdens andere zeilwedstrijden. Daar waar het haar aan ervaring ontbreekt, compenseert ze dit met volharding. LIZ WARDLEY Australië Liz heeft tal van titels behaald in de Hobie Cat 16 en heeft haar sporen verdiend met oceaanraces. Op 19-jarige leeftijd was ze schipper tijdens de Rolex Sydney-Hobart-race en ze heeft in meegedaan aan de Volvo Ocean Race. Liz is iemand die altijd doelgericht te werk gaat. Haar ervaring met solozeilen is zeer waardevol voor het team. * Er zitten 13 vrouwen in het team. Elf van hen worden geselecteerd om de race te varen, samen met een verslaggever aan boord. SCA IN DE VOLVO OCEAN RACE

24 STORMEN, STROMINGEN EN IJSBERGEN Teamcoach Aksel Magdahl, die twee keer heeft deelgenomen aan de race, vertelt waarvoor de crew onderweg moet uitkijken tekst LARS PORNE illustratie EMMA HANQUIST ALICANTE NAAR KAAPSTAD Race begint 11 oktober Oceaan moeten wind voordat Afrika KAAPSTAD NAAR ABU DHABI Etappe begint 19 november Koude wind de - Minder piraten in de regio dan voor- jachten aangeval- ABU DHABI NAAR SANYA Etappe begint 3 januari Tegenwind, onweer, drukke - verlichting, harde werd hier in 2009 SCA IN DE WERELD VERENIGDE STATEN Incontinentieproducten: TENA SPANJE Incontinentieproducten: TENA Demak Up VERENIGDE ARABISCHE EMIRATEN TENA BRAZILIË Incontinentieproducten: PORTUGAL Incontinentieproducten: TENA Demak Up SCA SHAPE

25 SANYA NAAR AUCKLAND Etappe begint 8 februari. - AUCKLAND NAAR ITAJAI Etappe begint 15 maart - ITAJAI NAAR NEWPORT Etappe begint 19 april - - NEWPORT NAAR LISSABON Etappe begint 17 mei. - - LISSABON NAAR LORIENT Etappe begint 7 juni. - - LORIENT AA Etappe begint 17 juni. - - DEN HAAG NAAR GÖTEBORG Laatste etappe eind juni. - WIST JE... dat het varen met de VO65 op volle snelheid lijkt op het door een wasstraat rijden met een cabriolet met een snelheid van 65 km/uur? ZUID-AFRIKA - NIEUW-ZEELAND - NEDERLAND - - CHINA FRANKRIJK - - ZWEDEN SCA IN DE VOLVO OCEAN RACE

26 IN TOPVORM KOMEN In een rustig plaatsje op de Canarische Eilanden hebben de leden van Team SCA een loodzwaar programma van conditie-, zeil- en mentale training doorlopen om zich klaar te stomen voor de race. tekst ANNA GULLERS foto s RICK TOMLINSON 26 SCA SHAPE Na een zware trainingssessie op de wal krijgen de vrouwen op zee nog eens de volle laag van de zeiltrainers. Elke dag.

27 Nog één push-up voor de Zuidelijke IJszee. FEATURE De meeste mensen die de Canarische Eilanden bezoeken, komen voor de prachtige natuur en het bruisende nachtleven. De crew van Team SCA was er om een compleet andere reden: trainen. Iedere ochtend om 7 uur precies stond de bemanning klaar in de sportschool! Santi Casanova, fysiotherapeut en trainer van het team, was onverbiddelijk. Als iemand ook maar een minuutje te laat kwam, moest het gehele team 20 extra burpees (uitgebreide push-ups) doen. Om 6.45 uur was hij niet altijd de eerste persoon die je wilde zien, zegt teamlid Dee Caffari. Het is lastiger als je pas later bij het team bent gekomen, omdat je niet alleen maar een inhaalslag moet maken om erachter te komen hoe het team samen zeilt, maar ook op fysiek gebied veel moet inhalen, vertelt ze. Ik wist dat ik hard moest werken. Als de meiden zien dat je je constant voor de volle 100 procent inzet, waarderen ze dat enorm en zien ze dat je heel graag deel uitmaakt van het team. De pier van het rustige plaatsje Puerto Calero, aan de oostkust van Lanzarote, vormde de basis van een enorm project: het trainingskamp voor de eerste volledig vrouwelijke crew in de Volvo Ocean Race sinds 10 jaar. Een grote roze banner begroette de bezoekers bij het hek: Welcome to Team SCA. Bij de start van de race in oktober zijn sommige teamleden al 15 maanden samen bezig met de voorbereidingen, terwijl anderen pas zes maanden deel uitmaken van het team. SOPHIE CISZEK vertelt dat ze fysiek al topprestaties heeft geleverd. Vóór dit avontuur had ik nog niet veel aan krachttraining gedaan, vertelt ze. Ik deed naast het zeilen voornamelijk aan surfen, hardlopen en yoga, en bouwde daarom snel spiermassa op. Veel meer spiermassa kan ik niet meer opbouwen, het draait er nu vooral om mijn huidige kracht te behouden. Er is geen algemeen recept voor de beste voorbereiding op deze enorme uitdaging. Iedereen is anders, en wat je nodig hebt, is afhankelijk van je BELANGRIJKSTE OEFENINGEN Pull-ups in alle 1denkbare stijlen en vormen. 2 Squats of andere oefeningen waarbij wordt gehurkt. 3 Intervaltraining korte sessies op hoge intensiteit afgewisseld met periodes van rust. 4 Partneroefeningen training met iemand van hetzelfde niveau om elkaar uit te dagen om tot het uiterste te gaan. 5 Teamuitdagingen en wedstrijden in kleinere teams naar een gezamenlijk doel toewerken. WIST JE... dat iedere zeiler zo n 6000 à 8000 ca lorieën verbrandt op een gemiddelde racedag, afhankelijk van de omstandigheden (meer wind en golven betekent een hogere calorieverbranding)? dat het team in één trainingsmaand 45 kg pasta, 120 kg verse vis, 200 kg sinaasappels, 175 kg watermeloen en 1560 broodjes eet? SCA IN DE VOLVO OCEAN RACE

28 FEATURE mentale instelling, lichaamsbouw, leeftijd en dergelijke. Iedere dag was anders en het fitnessprogramma was zo gevarieerd mogelijk, vertelt Casanova, de trainer. Het team trainde diverse spiergroepen en werkte verschillende trainingsoefeningen af als voorbereiding op de race. Toen Shape een keer een bezoek bracht aan de sportschool, bestonden de oefeningen van die dag uit pulls. Het team trainde in cycli van 4 weken, vijf tot zes dagen per week in de sportschool en buiten, vertelt Casanova. Dit in combinatie met fysiek en mentaal veeleisende zeezeiltochten, dag en nacht, volgens een schema dat per dag en week vaststaat. De kantjes eraf lopen is er niet bij. Ze houden je in de gaten. Naast Casanova beschikt het team over een eigen diëtist, twee artsen, vier coaches, een fysiotherapeut/trainer en een team aan de wal dat de crewleden op de toppen van hun kunnen laat presteren. Het is niet te overzien wat er staat te gebeuren en de concurrentie is fel, dus de mentale voorbereiding is cruciaal. Wij zijn soms hardhandig aangepakt om ons mentaal en fysiek te testen, wat ons heeft geholpen te groeien, zegt Sophie Ciszek. Dee Caffari voegt toe: Wij worden omringd door zoveel ervaring. De verhalen die we horen, vormen een enorme bron van inspiratie en geven ons ook een realistisch beeld van wat ons te wachten staat. De vrouwen zijn dan wel volwaardige zeilmachines, maar genieten af en toe ook van alles wat het eiland Lanzarote te bieden heeft. Na een intensieve trainingsperiode is een avondje uit met mijn vrienden een traktatie, zegt Ciszek. Af en toe gaan stappen helpt je om gelukkig en positief te blijven. Balans op alle fronten is belangrijk voor een geslaagde missie. PERMANENT BOOTCAMP 7.00 U. De dag begint in de sportschool van Puerto Calero U. Ontbijt in het teamhuis, waar koks Hanna Björkman en Nicolas Angulo alle maaltijden verzorgen U. De teamleden verzamelen in de jachthaven. Het walteam maakt het jacht zeilklaar. De leden van Team SCA moeten alles weten over de uitrusting en materialen U. Bijeenkomst met de vier coaches om de training van de dag door te spreken. Wellicht heeft een bepaalde manoeuvre extra aandacht nodig, of een manier om de zeilen snel te strijken U. De trainers en het team gooien de trossen los voor een training van circa 6 uur op zee U. Ontschepen U. Diner in het teamhuis. Interviews met de media, Skypegesprekken en dergelijke. SCA SHAPE

29 Het leven aan boord: GEVRIESDROOGD ETEN EN VOCHTIGE DOEKJES Stel het je maar eens voor: slapen, eten en jezelf verzorgen terwijl je in een achtbaan zit. Abby Ehler van Team SCA beschrijft de unieke uitdagingen van het dagelijks leven op open zee. ETEN Al het eten aan boord is gevriesdroogd. Iedere maaltijd zit boordevol calorieën tot 800 calorieën per portie - om het energieniveau van de zeilers op peil te houden. Abby vertelt dat de crew diverse merken gevriesdroogde maaltijden heeft geprobeerd en dat sommige redelijk goed zijn. Het is wel een beetje zompig, net als babyvoeding, zegt ze. Daarnaast hebben we ook snacks, energierepen, gedroogd fruit en noten. Om gewicht te besparen, eten de vijf personen van dezelfde wacht uit één kom. Je maag moet wennen aan gevriesdroogde maaltijden. Ze nemen het vocht in je maag op en daarom moet je veel drinken. SLAPEN Op zoek naar comfort op zee? Zeil dan nooit in een VO65. Een uiterst oncomfortabele manier om de oceaan over te steken. Slapen doe je in een kooi van koolstofvezel en om te voorkomen dat je eruit valt, gebruik je een veiligheidsgordel. Abby Ehler geeft een beschrijving: Als de golven op de boeg slaan terwijl je met een snelheid van 20 knopen vaart, klinkt dat als vuurwerk dat langs je hoofd vliegt en ontploft: Zoef, kaboem! en dat terwijl je continu 40 graden overhelt. Je slaapt altijd aan de loefzijde van de boot. Als de boot overstag gaat, moet iedereen uit haar kooi springen en zich in een kooi aan de overzijde installeren na het verplaatsen van alle uitrusting naar dezelfde kant. Als je tegen de wind opkruist, krijg je dus maar weinig slaap. Er zijn twee wachten, die beide bestaan uit vier uur Knus en comfortabel? zeilen gevolgd door vier uur vrij voor eten en slapen. Slapen zullen we niet veel doen: 3 tot 3,5 uur als we geluk hebben, zegt Abby. Maar kort slapen went. HYGIËNE Jezelf kunnen wassen is ook een luxe, aldus Abby. Er is slechts één toilet aan boord, geen warm water en geen voorzieningen om jezelf of je ondergoed te wassen. We gebruiken SCA-producten zoals TENA en vochtige doekjes voor onze persoonlijke hygiëne, vertelt ze. We zijn ook blij met de TENA washandjes en het smart shampooproduct. hoge golven. Het voelt als een achtbaan: je gaat met de golven omlaag, dat is vreselijk, en dan remt de boot af op de achterzijde van een volgende golf. Ze vertelt dat zeeziekte per persoon verschilt en dat je na een tijdje zeebenen ontwikkelt. tekst LARS PORNE foto s RICK TOMLINSON Ja, dit is een toilet. Smullen. ZEEZIEKTE Abby Ehler heeft ervaring met zeilen in de Zuidelijke IJszee tijdens zware storm en SCA IN DE VOLVO OCEAN RACE

30 De crew verplettert wereldrecord OP 16 AUGUSTUS kwam Team SCA over de finishlijn van de Sevenstar Round Britain and Ireland Race en brak daarmee het wereldrecord voor het voltooien van de race door een damescrew. Het record is nog onder voorbehoud van controle en ratificatie, maar verslaat het oude record met 1 dag, 14 uur, 30 minuten en 14 seconden. Team SCA kwam als vijfde jacht van de deelnemende Volvo Ocean 65-jachten over de finish. Alles draait om de details JE BESLUIT EEN uur lang 2 graden af te wijken van je geplande koers, wat vervolgens het verschil kan maken tussen winnen of verliezen. Waanzinnig toch? Zoals bij alle sporten op hoog niveau is het een optelsom van kleine details die de concurrentie het nakijken moeten geven. De Volvo Ocean Race is het langst durende sportevenement ter wereld en het summum op het gebied van zeezeilen. De volledig vrouwelijke crew van Team SCA gaat strijden tegen de beste mannelijke zeilers ter wereld. Stel je voor dat je als vrouw voor de eerste keer de Mount Everest beklimt, zonder zuurstof; bovendien doe je mee aan een wedstrijd om de top als eerste te bereiken en ga je de strijd aan Richard Brisius met de beste mannen ter wereld die de Everest al eerder bedwongen hebben. Dat is ongeveer wat Team SCA doet. Het voltooien van een reis rond de wereld is al een grootse prestatie op zich, net als het beklimmen van de Everest. De toevoeging van een wedstrijdelement maakt het tot een nóg grotere uitdaging, aldus Richard Brisius, directeur van Team SCA, die zelf aan twee Volvo Ocean Races heeft deelgenomen. Hij concludeert: Het vereist een bovenmenselijke mentale kracht om wekenlang op zee te zeilen en het op te nemen tegen de beste zeilers ter wereld. Zeker is dat de kleinste keuzes en details bepalend zijn voor wie er wint wie als eerste de top bereikt. Team SCA: de tv-serie SINDS DE AANKONDIGING van de deelname van SCA aan de Volvo Ocean Race bekend is gemaakt, heeft het productiebedrijf Strix TV de werving en training van Team SCA gevolgd. Het resultaat is de tv-documentaire No Ordinary Women, die in juli in Australië en Finland in première is gegaan. Het is een televisieportret in vier afleveringen van een team fantastische vrouwen, wier droom het is om deel te nemen aan een van de meest uitdagende oceaanraces, aldus Christoph Michalski, president van de categorie Global Hygiene van SCA. De serie gaat in op wat deze vrouwen beweegt om deel uit te maken van het eerste vrouwenteam in de Volvo Ocean Race sinds 12 jaar. In elke aflevering zijn persoonlijke verhalen van deelnemers te zien, die bij hen thuis zijn opgenomen en waarin wordt ingegaan op de offers die ze moesten brengen om deel te nemen aan deze extreme race-uitdaging. De serie zal gedurende 2014 en 2015 door belangrijke netwerken in zo n 30 landen vertoond worden. Verslaggever aan boord CORINNA HALLORAN is de verslaggever aan boord bij Team SCA. Ze is de journalist in de frontlinie, die fungeert als schakel tussen het leven aan boord en de wereld aan de wal. Corinna houdt iedere dag de blog bij en publiceert foto s en video s. Uitscheuren en bewaren SCA SHAPE Volg hun belevenissen op

stappen aan boord van Volvo Ocean Race(r) OCEANRACESACADEMY.COM

stappen aan boord van Volvo Ocean Race(r) OCEANRACESACADEMY.COM Scheveningse ondernemers stappen aan boord van Volvo Ocean Race(r) OCEANRACESACADEMY.COM VO60 BouDragon in de Scheveningse haven Wie zijn wij? Hans Bouscholte, voormalig Volvo Ocean Race schipper, heeft

Nadere informatie

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer -

Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon. - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon - Eelco de Boer - Gratis Rapport : Wat Te Doen Voor, Tijdens En Na Je Eerste Marathon Beste lezer, Ik hoop dat jouw doorzettingsvermogen

Nadere informatie

De Top 10 Dieet Mythen

De Top 10 Dieet Mythen - 1 - De Top 10 Dieet Mythen Een dieet volhouden is nooit makkelijk, zeker niet met de overvloed aan dieet mythen. Het is het vaak moeilijk een onderscheid te maken tussen effectieve afval technieken/strategieën

Nadere informatie

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen?

Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dagboek Dagboek Nederland onder water?! Komt Nederland onder water te staan? En wat kunnen jij en de politiek doen om dit te voorkomen? Dat het klimaat verandert is een feit. Je hoort het overal om je

Nadere informatie

De voordelen van hardlopen

De voordelen van hardlopen Hardloop tips De voordelen van hardlopen Zodra het buiten lekker weer wordt zie je overal om je heen mensen in hun hardloopschoenen springen. Op een mooie lenteof zomerdag is het heerlijk om na het werk

Nadere informatie

30 DAGEN OM FIT TE WORDEN

30 DAGEN OM FIT TE WORDEN 30 DAGEN OM FIT TE WORDEN HOE VOLG IK MIJN TRAINING? Start met My Walking Challenge en word weer fit in 4 weken met powerwalking. Deze eenvoudige en doeltreffende sport biedt je tal van voordelen. ONTDEK

Nadere informatie

SPREEKBEURT Chinchilla

SPREEKBEURT Chinchilla l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT Chinchilla ZOOGDIEREN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE CHINCHILLA

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Inhoud. Voorbereiding. Waar ga je naar toe. Hoe doe je het met School. Een probleem. Ik heb niks te doen. Dag en nacht varen.

Inhoud. Voorbereiding. Waar ga je naar toe. Hoe doe je het met School. Een probleem. Ik heb niks te doen. Dag en nacht varen. Inhoud Voorbereiding Waar ga je naar toe Hoe doe je het met School Een probleem Ik heb niks te doen Dag en nacht varen De wereld rond Geen eten Vissen Bang voor vissen haaien Snorkelen Terug INLEIDING.

Nadere informatie

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage

Vier op de tien slaapt slecht Bijlage 1) Grafieken en tabellen Vier op de tien slaapt slecht Bijlage Grafiek 1: Stellingen over slaap (totale groep 3.297 personen) Kijk naar jezelf (op een gemiddelde dag) en duid aan in welke mate je het eens

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Simpelweg mobiel. Elektrische hulpaandrijving Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Weer meer dingen samen doen, daar hebben we naar uitgekeken. Geniet van meer mobiliteit Van handbewogen naar elektrisch

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Apenheul Geschiedenis Apenheul ging voor het eerst open in 1971. Het eerste en enige park ter wereld waar apen vrij in het bos leefden en vrij tussen de bezoekers konden lopen. Het begon met wolapen, slingerapen

Nadere informatie

Gedragscode. SCA Gedragscode

Gedragscode. SCA Gedragscode SCA Gedragscode 1 Gedragscode SCA Gedragscode SCA wil op sociaal- en milieutechnisch verantwoorde wijze omgaan met haar belanghebbenden en op basis van respect, verantwoordelijkheid en uitmuntendheid een

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Geeft je inzicht in jouw persoonlijke

Nadere informatie

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER GROTE WOONONDERZOEK Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? 01 WHKMP S GROTE WOONONDERZOEK van inspiratie tot aankoop DirectResearch heeft meer dan 750 respondenten ondervraagd in opdracht van wehkamp Toen

Nadere informatie

Wanneer zijn de kinderen klaar voor een zindelijkheidstraining? Kinderen zijn mogelijk klaar voor een zindelijkheidstraining wanneer ze:

Wanneer zijn de kinderen klaar voor een zindelijkheidstraining? Kinderen zijn mogelijk klaar voor een zindelijkheidstraining wanneer ze: Zindelijkheidstraining Net als de meeste ouders kijkt u misschien uit naar de dag dat uw kind geen luiers meer nodig heeft. Uw kind zindelijk maken kan een enorme opgave lijken, vooral wanneer familie,

Nadere informatie

250 % meer handdoeken voor minder vaak vullen en een betere doorstroming*

250 % meer handdoeken voor minder vaak vullen en een betere doorstroming* Tork PeakServe Continue Handdoek Dispenser Klaar voor het grote publiek! Vertrouw op Tork PeakServe in drukbezochte sanitaire ruimten! 250 % meer handdoeken voor minder vaak vullen en een betere doorstroming*

Nadere informatie

Het duurzaamheidseffect van SCA Toegevoegde waarde bieden voor mens en natuur

Het duurzaamheidseffect van SCA Toegevoegde waarde bieden voor mens en natuur Het duurzaamheidseffect van SCA Toegevoegde waarde bieden voor mens en natuur Toegevoegde waarde bieden voor mens en natuur SCA is een wereldwijde marktleider in hygiëne en bosbouwproducten met een lange

Nadere informatie

Verhalen uit het. Midden-Oosten. naverteld door Sandra van der Stege

Verhalen uit het. Midden-Oosten. naverteld door Sandra van der Stege Verhalen uit het Midden-Oosten naverteld door Sandra van der Stege Moeilijke woorden staan schuin. Ze worden uitgelegd in de woordenlijst op pagina 63. Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen Inhoud

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

neosuite in het Anna Paviljoen

neosuite in het Anna Paviljoen neosuite in het Anna Paviljoen Inhoud Bezoek 4 Bezoek van kinderen tot 6 jaar 4 Bloemen 5 Contact met het Anna Paviljoen 6 Couveusecamera 3 Fotograferen en filmen in het Anna Paviljoen 5 Geld en kostbaarheden

Nadere informatie

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066

Core. Sportstudio Sjàhto Dwarsdijk 3 7245 TV Laren (GLD) info@sjahto.nl 0573 421066 Core Wat is ClubJoy Core? ClubJoy Core is een efficiënte workout om in slechts 30 minuten op een snelle én verantwoorde manier je kernspieren te trainen. Je buik, billen en rug worden strakker en sterker.

Nadere informatie

Comfort Contego. Gebruiksvriendelijke draadloze luisterhulp voor een actievere levensstijl

Comfort Contego. Gebruiksvriendelijke draadloze luisterhulp voor een actievere levensstijl Comfort Contego Gebruiksvriendelijke draadloze luisterhulp voor een actievere levensstijl Het is heel gemakkelijk om mijn Comfort Contego in te stellen voor elke gelegenheid. Gertrud en ik reizen veel.

Nadere informatie

62% Verander uw bedrijf met datagestuurd schoonmaken. meer reinigingstaken in essentiële gebieden* Tork EasyCube

62% Verander uw bedrijf met datagestuurd schoonmaken. meer reinigingstaken in essentiële gebieden* Tork EasyCube Verander uw bedrijf met datagestuurd schoonmaken 62% meer reinigingstaken in essentiële gebieden* *Een studie voor en na de implementatie van Tork EasyCube in een instelling met 20.000 bezoekers per week.

Nadere informatie

Waarheen, waarvoor? foto Ben Hoekendijk

Waarheen, waarvoor? foto Ben Hoekendijk Waarheen, waarvoor? Deze zomer staan drie grote zeeraces of rally s op stapel. De Driehoek Noordzee, Cork 2007 en de 1000 Mijl. Waar gaan ze naartoe, voor wie zijn ze bedoeld, en waarin onderscheiden ze

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Je levensreis begint met ontdekken wat je dromen zijn.

Je levensreis begint met ontdekken wat je dromen zijn. 1. DURF TE DROMEN Dit is geen boek waarin wordt uitgelegd hoe je snel rijk kunt worden. Met dit boek leer je van een insider hoe je je hart kunt volgen en een zelfstandig, doelgericht en vooral leuk leven

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl

regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl regio Gooi en Vechtstreek Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid www.cjggooienvechtstreek.nl n Niet uitgeslapen? Jongeren en slapeloosheid We slapen gemiddeld zo n zeven tot acht uur per nacht. Dat

Nadere informatie

FSC-gecertificeerde producten van SCA

FSC-gecertificeerde producten van SCA FSC-gecertificeerde producten van SCA Wat is FSC? Forest Stewardship Council (FSC) is een onafhankelijke internationale organisatie die verantwoord bosbeheer stimuleert. FSC weegt de verschillende belangen

Nadere informatie

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten

Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten Intuïtief Website Stappen Plan voor een Doorlopende Stroom Klanten 2015 Annie Massop Hart en Ziel Marketing - Alle rechten voorbehouden - 1 Inleiding Dit stappenplan sluit aan op de workshop Hoe je intuïtief

Nadere informatie

ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT

ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT ALS HET WEER PLOTSELING OMSLAAT Begrjjpen hoe plotselinge weersveranderingen de rijervaring beïnvloeden. EEN RAPPORT VAN HET MICHELIN ROAD USAGE LAB 2 SAMENVATTING 4 Als mooi weer omslaat en slecht weer

Nadere informatie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie

Onco-Move. Bewegen tijdens chemotherapie Onco-Move Bewegen tijdens chemotherapie Introductie De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Informatie zwemmers, coaches, officials en publiek Minioren Club Meet regio Zuid, Provincie Brabant 2013

Informatie zwemmers, coaches, officials en publiek Minioren Club Meet regio Zuid, Provincie Brabant 2013 Informatie zwemmers, coaches, officials en publiek Minioren Club Meet regio Zuid, Provincie Brabant 2013 Locatie De wedstrijd wordt gehouden in het wedstrijdbad, gelegen naast het Golfbad in Oss Eigen

Nadere informatie

BOX 53/54/55. Deze 3dvd-box verschijnt in juni en neemt de kijker mee op een treinreis door o.a. Zwitserland, Groot-Brittannië en Duitsland.

BOX 53/54/55. Deze 3dvd-box verschijnt in juni en neemt de kijker mee op een treinreis door o.a. Zwitserland, Groot-Brittannië en Duitsland. RAIL AWAY Al meer dan 20 jaar is de serie Rail Away een begrip onder treinliefhebbers. De eerste uitzending vond plaats op 6 januari 1996 en sindsdien zijn er 25 seizoenen met meer dan 180 afleveringen

Nadere informatie

Onrustige baby. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar

Onrustige baby. Moeder en Kind Centrum. Beter voor elkaar Onrustige baby Moeder en Kind Centrum Beter voor elkaar Inleiding Baby s huilen. Dit is normaal voor een baby. Maar úw kind blijft huilen en niets lijkt daarbij te helpen om uw baby te troosten. Klinkt

Nadere informatie

Een beter imago begint bij jezelf

Een beter imago begint bij jezelf Een beter imago begint bij jezelf David Kok in gesprek met Thomas Marzano Gemeenten, ambtenaren, de politiek, de overheid als geheel: we kampen met een imagoprobleem. We doen ons werk (vaak) niet goed,

Nadere informatie

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat

Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat VERZORGING Over slapen, (teveel) huilen en regelmaat voor ouders met een baby tot 3 maanden Waarom huilt een baby? Alle baby s huilen en dat is een gezonde zaak. Het is normaal. Huilen hoort bij de ontwikkeling

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, Symposium LifeLines, Groningen (UMCG), 1 oktober 2012 Dames en heren, [Inleiding] Ik vind het wel leuk, maar ook een beetje spannend. Maar moet

Nadere informatie

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe

Zindelijk worden. De hele dag droog blijven. Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Positief opvoeden Drenthe Zindelijk worden De hele dag droog blijven Elke ouder is blij als er geen luiers meer op het boodschappenlijstje staan. Het betekent

Nadere informatie

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM

SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM SANITAIR PAPIER > SATINO > VAN HOUTUM PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER > PAPIER Wie aan duurzaamheid denkt, denkt misschien niet direct aan papieren handdoekjes en toiletpapier. In breder perspecfief

Nadere informatie

De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi.

De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi. 1 De meeste kinderen worden vanzelf droog zonder dat je er als ouder een inspanning voor moet leveren. Plots komen ze zeggen ik moet pipi. Je zet ze op het potje en daarna heb je nooit meer een natte broek.

Nadere informatie

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl

MVO. Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Be-Pall International BV Zilverstraat 4, 8211 AN Lelystad Tel 0320-234940 http:/www.be-pall.nl Een bedrijf waar Mensen gezamenlijk werken aan een kwalitatief en milieuvriendelijk product, rekening houdend

Nadere informatie

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag

Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De digitale revolutie vindt nu ook zijn weg in huis Slimme elektronica retailer speelt in op veranderende vraag De laatste paar jaar volgen de technologische ontwikkelingen zich in een snel tempo op. Wat

Nadere informatie

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel?

Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Bonus: Hoe goed ben jij momenteel? Blad 1 van 20 Hoe goed ben jij momenteel? Iedereen kan zijn leiderschapsvaardigheden aanzienlijk verbeteren met een beetje denkwerk en oefening. Met deze test krijg je

Nadere informatie

Ik ben een Man van de Cijfers

Ik ben een Man van de Cijfers De Reis van de Actuaris Ik ben een Man van de Cijfers Cijfers zijn belangrijk maar niet op de manier die jij wellicht verwacht. Is het mogelijk dat we te veel nadruk plaatsen op het belang van cijfers

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

08-06-2015. Breskens, internationale hotspot voor zeezeilen/-ers

08-06-2015. Breskens, internationale hotspot voor zeezeilen/-ers 08-06-2015 Breskens, internationale hotspot voor zeezeilen/-ers Havengebied breskens Breskens, internationale hotspot voor zeezeilen/-ers algemeen Provinciaal beleid Leisure hotspot Breskens is onderdeel

Nadere informatie

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen.

Dino en het ei. Duur activiteit: 30 minuten Lesdoelen: De kleuters: kunnen een prent linken aan een tekst; kunnen het verhaal navertellen. Dino en het ei Bibliografie: Demyttenaere, B. (2004). Dino en het ei. Antwerpen: Standaard. Thema: niet alles is steeds wat het lijkt, illusies Korte inhoud: Elke nacht staat er een groot wit ei tussen

Nadere informatie

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

Vrije Kleuter-en Lagere school De Link Patronaatstraat 28 Jan Verbertlei 46 2650 Edegem Tel. 03 369 66 33 Fax 03 458 04 97 E-mail delink@telenet.

Vrije Kleuter-en Lagere school De Link Patronaatstraat 28 Jan Verbertlei 46 2650 Edegem Tel. 03 369 66 33 Fax 03 458 04 97 E-mail delink@telenet. Vrije Kleuter-en Lagere school De Link Patronaatstraat 28 Jan Verbertlei 46 2650 Edegem Tel. 03 369 66 33 Fax 03 458 04 97 E-mail delink@telenet.be Achtergrondinformatie zindelijkheid Vanaf wanneer kan

Nadere informatie

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan!

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan! inleiding Voor al mijn kinderen schrijf ik hun ontwikkelingen op in een schrift. Ik schrijf op wanneer en hoelang ze sliepen, wat ze aten, hoe ze speelden en hoe we samen de dag doorbrachten. Dat lijkt

Nadere informatie

Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren

Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren Studieschema voor goed en zelfverzekerd spelen Page 1 of 5 Het stappenplan om snel en goed iets nieuws in te studeren Taak Een nieuw stuk leren zonder instrument Noten instuderen Opname beluisteren Notenbeeld

Nadere informatie

lyondellbasell.com Veilig en Gezond bewegen

lyondellbasell.com Veilig en Gezond bewegen Veilig en Gezond bewegen Veilig en Gezond bewegen bewegen is een belangrijk onderdeel om fit te zijn. Je zal het leuker vinden om te bewegen als je de gekozen activiteit ook leuk vindt. In deze presentatie

Nadere informatie

Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden.

Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden. Waarom kiest u voor PEFC? Redenen die hout snijden. Hout kom je overal tegen... 2 Nog wel ja. De vloer. Een pak kopieerpapier. Een verhuisdoos. Een deur. Een tuinstoel. Openhaardhout. Overal komen we hout

Nadere informatie

In dit boekje komt u alles te weten over

In dit boekje komt u alles te weten over hout 100 0/ 0 duurzaam In dit boekje komt u alles te weten over 4 Voordelen van hout Duurzaam bosbeheer Redenen om duurzaam geproduceerd hout te kopen Het kopen en verkopen van miljard hectare van de

Nadere informatie

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER

AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER AquaPath Module 4 DUURZAME LEVENSSTIJLEN EN WATER SAMENVATTING Weet je dat de meeste van onze dagelijkse activiteiten, inclusief voedsel, kleding en reizen, een hoog waterverbruik betekenen en daarmee

Nadere informatie

Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis.

Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis. Het droogbed boek Werkboek bij de droogbedtraining in het ziekenhuis. Dit werkboek is bedoeld als ondersteuning bij het trainingsprogramma. De droogbedtraining is speciaal ontwikkeld voor kinderen en jongeren

Nadere informatie

SCA Persbericht achtergrondinformatie. Innovatie bij SCA. Laatste update september 2014

SCA Persbericht achtergrondinformatie. Innovatie bij SCA. Laatste update september 2014 SCA Persbericht achtergrondinformatie Innovatie bij SCA Laatste update september 2014 SCA is marktleider op het gebied van wereldwijde hygiëne- en bosproducten. De groep ontwikkelt en produceert duurzame

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta

BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015. Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta BACK TO SCHOOL ONDERZOEK 2015 Een onderzoek uitgevoerd door MWM² in opdracht van Spotta Inhoudsopgave Management Summary Resultaten Achtergrond 2 3 Management summary Management summary (1/3) De zomerperiode

Nadere informatie

Resultaatgericht Leiderschap Inspiratie leidt tot effectiviteit Proefsessie: 29 november 2012

Resultaatgericht Leiderschap Inspiratie leidt tot effectiviteit Proefsessie: 29 november 2012 Resultaatgericht Leiderschap Inspiratie leidt tot effectiviteit Proefsessie: 29 november 2012 Agenda Welkom en doel Voorstellen en verwachtingen Programma Doel Resultaten Uitgangspunten Structuur/ vormen

Nadere informatie

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1

1 Flesvoeding... 1. 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1. 3 Welk merk?... 1. 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 Flesvoeding Inhoudsopgave 1 Flesvoeding... 1 2 Wanneer geef je je kind een voeding?... 1 3 Welk merk?... 1 4 Hoeveel melk doe je in de fles?... 1 5 Krijgt je kind genoeg?... 2 6 Extra vitamines?... 2 7

Nadere informatie

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg

Strakke Buik Geheimen Marijke Helswieg Download De Nieuwste Versie! Dit is versie 1.1, download nu direct de nieuwste versie op: http://www.afslankenmetmarijke.nl Stop Met Alleen Je Buik Trainen Als Je Van Je Buik Vet Af Wilt!! Tot nu toe zijn

Nadere informatie

10 tips om je partner zo goed mogelijk te ondersteunen.

10 tips om je partner zo goed mogelijk te ondersteunen. 10 tips om je partner zo goed mogelijk te ondersteunen. Omdat het automatische gedrag is uitgeschakeld kosten onderstaande handelingen je partner al veel energie (hier denk je zo snel niet aan, omdat het

Nadere informatie

Ik moet naar de wc! Als kinderen op de basisschool nog niet zindelijk zijn

Ik moet naar de wc! Als kinderen op de basisschool nog niet zindelijk zijn Ik moet naar de wc! Als kinderen op de basisschool nog niet zindelijk zijn Niemand wordt zindelijk geboren. Plas en ontlasting ophouden is iets wat we allemaal hebben moeten leren. De meeste kinderen worden

Nadere informatie

Stel je gezond weekmenu samen

Stel je gezond weekmenu samen Stel je gezond weekmenu samen Leer je maaltijden op een gezonde manier plannen Lotte De Clercq Auteur: Lotte De Clercq Coverontwerp: Lotte De Clercq ISBN: 978-94-6342-735-7 Uitgeverij mijnbestseller.nl

Nadere informatie

Programmeer je lichaam op afvallen

Programmeer je lichaam op afvallen Programmeer je lichaam op afvallen Het transformeren van de onderbewuste oorzaken van overgewicht Met transfirmatie-cd Thorsten Weiss Jenny Bor Uitgeverij Akasha Inhoud Voorwoord 9 Waarom dit boek? 11

Nadere informatie

Strategietoets strategie 3 en 4 Begrijpend lezen. Niveau B

Strategietoets strategie 3 en 4 Begrijpend lezen. Niveau B Strategietoets strategie 3 en 4 Begrijpend lezen Niveau B 2 Je gaat zo een tekst lezen met als onderwerp tornado s. Beantwoord voor het lezen van de tekst eerst vraag 1. 1 Wat weet jij al over het onderwerp

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

Nederland in de poule des verderfs

Nederland in de poule des verderfs Nederland in de poule des verderfs Hans van Maanen Nieuwe Wiskrant, juni 2006 Inleiding Hoe groot is de kans dat Nederland in de finale van het wereldkampioenschap voetbal van 2006 komt? Hoe groot is,

Nadere informatie

Meer dan anderhalve maand wachtten Franck Cammas en zijn bemanning op het ideale scenario om als snelste de Atlantische Oceaan over te zeilen.

Meer dan anderhalve maand wachtten Franck Cammas en zijn bemanning op het ideale scenario om als snelste de Atlantische Oceaan over te zeilen. Transatlantisc Meer dan anderhalve maand wachtten Franck Cammas en zijn bemanning op het ideale scenario om als snelste de Atlantische Oceaan over te zeilen. Half juli zijn de weerkaarten nog altijd niet

Nadere informatie

Geld om te zitten? Hogeschool Utrecht FCJ Communication and Media Design Specialisatie Concept NL Seminar Dream Discover Do Opdracht Essay

Geld om te zitten? Hogeschool Utrecht FCJ Communication and Media Design Specialisatie Concept NL Seminar Dream Discover Do Opdracht Essay Geld om te zitten? "Graag!" Hogeschool Utrecht FCJ Communication and Media Design Specialisatie Concept NL Seminar Dream Discover Do Opdracht Essay Docent Rob van den Idsert Eerste toetsgelegenheid blok

Nadere informatie

Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur!

Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur! Onze stunt op Wereldwaterdag Drie maanden na de aardbeving in Haïti Word onze nieuwe WaSH-ambassadeur! Driemaandelijks magazine nr. 20 april-mei-juni 2010 Hoi unicefkids! Ik voel het, de zomer komt eraan!

Nadere informatie

Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie

Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Leer authentiek bloggen en trek meer klanten aan Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Persoonlijk én succesvol bloggen vanuit jouw passie Backhuijs Communicatie 1 Les 3: Opbouw blog Les

Nadere informatie

Uitkomst onderzoek EFFECTEN ZELFREALISATIE

Uitkomst onderzoek EFFECTEN ZELFREALISATIE Uitkomst onderzoek We geven in dit verslag een aantal samenvattende uitkomsten weer van het onderzoek onder de deelnemers die in de periode 2012-2015 hebben deelgenomen aan de zesdaagse Zelfrealisatie.

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg)

Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg) Kijken, luisteren, zorgen (ontwikkelingsgerichte zorg) LUISTEREN Als ik je vraag naar mij te luisteren en jij begint mij adviezen te geven, dan doe je niet wat ik je vraag. Als ik je vraag naar mij te

Nadere informatie

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1

Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 Woordenschat Taal Actief groep 4 Thema 8 Les 1 branden Iets dat door vuur kapot en op gaat. de brandweer Een plek waar mensen werken die branden blussen. Ze dragen dikke pakken en rijden in rode brandweerauto

Nadere informatie

Begin je dag goed Tijd besparen in de ochtend - 7 tips voor een kalme start

Begin je dag goed Tijd besparen in de ochtend - 7 tips voor een kalme start Begin je dag goed Tijd besparen in de ochtend - 7 tips voor een kalme start Tijd besparen in de ochtend - zodat je kalm, ongehaast en tevreden aan je dag kunt beginnen. Begin je dag met meer voldoening

Nadere informatie

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang

Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Handleiding Kind in Beeld Kinderopvang Waarom is kinderopvang goed voor mijn kindje. Foto Je bent zwanger. Het is goed om dan al na te denken over kinderopvang van je kindje.. Foto In de kinderopvang zorgt

Nadere informatie

Je gedachten gestructureerd op papier

Je gedachten gestructureerd op papier Online training: Je gedachten gestructureerd op papier Start: 14 september 2015 Een online programma, mét coaching, voor ondernemers en werknemers Voor als je logisch opgebouwde teksten wil leren schrijven,

Nadere informatie

15 tips om de dag ontspannen te beginnen

15 tips om de dag ontspannen te beginnen 15 tips om de dag ontspannen te beginnen Het is voor werknemers met een drukke agenda vaak moeilijk goed voor hun lichaam te zorgen. Daarom heb je tools nodig om je lichaam en geest te ontspannen. Voor,

Nadere informatie

Inspiratie voor een gezonde leefstijl.

Inspiratie voor een gezonde leefstijl. Health, Food, Body, Mind, Beauty & more Inspiratie voor een gezonde leefstijl. De Nationale GezondheidsBeurs 2 t/m 5 februari 2017 Jaarbeurs Utrecht exposantenbrochure De Nationale GezondheidsBeurs 2017:

Nadere informatie

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde.

Door Jesse van der Velde. www.jessevandervelde.com. Copyright 2011 Jesse van der Velde (Online Personal Trainer) www.jessevandervelde. Door Jesse van der Velde www.jessevandervelde.com Disclaimer De oefeningen, trainingen, adviezen en instructies in deze PDF zijn gemaakt voor gezonde en blessurevrije mensen. Wanneer u een fysieke beperking,

Nadere informatie

HET PEFC-LABEL. als verantwoorde aankoop van hout en papier

HET PEFC-LABEL. als verantwoorde aankoop van hout en papier HET PEFC-LABEL als verantwoorde aankoop van hout en papier PEFC is een milieuvriendelijk label dat u vindt op hout en papier. Het toont aan dat het hout in het product zijn herkomst heeft in duurzaam beheerde

Nadere informatie

HOUT, DE LINK TUSSEN BOS EN BOUWEN. Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer

HOUT, DE LINK TUSSEN BOS EN BOUWEN. Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer HOUT, DE LINK TUSSEN BOS EN BOUWEN Hét keurmerk voor duurzaam bosbeheer Natuurlijk en duurzaam ontwerpen Gebouwen kunnen profiteren van de bijzondere eigenschappen, structuur en het ecologische voordeel

Nadere informatie

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

MARK HUIJSMANS VIJF CARRIÈRETIPS VAN. Marketingdirecteur bij Miele. Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing in het hart van de marketing VIJF CARRIÈRETIPS VAN MARK HUIJSMANS Marketingdirecteur bij Miele Door: Tristan Lavender, bestuurslid NIMA Young Professionals Op 7 februari opent Miele als derde Top Marketing

Nadere informatie

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp.

Uitzicht op de heuvels 10 km van Kabaya Uitzicht op de heuvels ten noorden van Kabaya. Ongeveer 7 km van het dorp. Verblijf van Tautvydas Rindzevicius in Kabaya/RWANDA in het kader van het bezoek aan wezen en kwetsbare kinderen gesponsord door de Jyambere stichting. Inleiding Tijdens de periode van juli-augustus 2015,

Nadere informatie

Galerij van de Mens - Ons lichaam

Galerij van de Mens - Ons lichaam . Vul onderstaande tabel aan. Galerij van de Mens - Ons lichaam Werkblad - Niveau Welkom in het gedeelte Ons Lichaam van de Galerij van de Mens. Stap na stap zal je veranderingen ontdekken die je lichaam

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Kinderen met slaapproblemen

Kinderen met slaapproblemen Kinderen met slaapproblemen Een werkboek voor ouders Ruttien Schregardus BOOM Inhoud Voorwoord 7 1 Inleiding 11 Hoe kan dit werkboek gebruikt worden? 12 Tellen 1 14 2 Adviezen voor de eerste week overdag

Nadere informatie

Bushcraft training voor hoogbegaafde kinderen.

Bushcraft training voor hoogbegaafde kinderen. 2015/2016 Bushcraft training voor hoogbegaafde kinderen. Aansluiting en uitdaging weg. Ondervindt u ook vaak dat uw hoogbegaafde kind niet vanzelfsprekend makkelijk leert? Merkt u ook dat uw kind moeite

Nadere informatie

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips

Het Netwerk Boek. Zakelijk Netwerken. Wie Wat Waar Waarom Hoe. Social Media Personal Branding Tips Het Netwerk Boek Netwerk Boek Rob B. Tol Wie Wat Waar Waarom Hoe Zakelijk Netwerken Social Media Personal Branding Tips Success Stories Interviews Do s & Don ts Cases Voorbeelden Oefeningen Tests 3 Inhoud

Nadere informatie

Een goede behandeling. begint bij de juiste diagnose. Gewichtstoename is te vergelijken met koorts

Een goede behandeling. begint bij de juiste diagnose. Gewichtstoename is te vergelijken met koorts Een goede behandeling begint bij de juiste diagnose U zou heel raar staan te kijken als u bij uw huisarts binnenkwam en uw arts zei, nog voor u ging zitten: U krijgt van mij een ontstekingsremmer, zonder

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

Kwaliteit betekent zonder zorgen

Kwaliteit betekent zonder zorgen Kwaliteit betekent zonder zorgen www.publicationpapers.sca.com Onze goede reputatie danken wij aan onze klanten Producten van de juiste kwaliteit, een eersteklas milieuprogramma dat in de gehele productie-keten

Nadere informatie