Inhoudsopgave. Geschiedenis van de handboog 2. Handboogsport 2 FITA 3. Nederlandse Handboog Bond 4. Olympische Spelen 5.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inhoudsopgave. Geschiedenis van de handboog 2. Handboogsport 2 FITA 3. Nederlandse Handboog Bond 4. Olympische Spelen 5."

Transcriptie

1 Inhoudsopgave Geschiedenis van de handboog 2 Handboogsport 2 FITA 3 Nederlandse Handboog Bond 4 Olympische Spelen 5 Materiaal 5 Wedstrijden en competitie 9 Een aantal spelregels 11 Interview Wietse van Alten 12 Als je zelf wilt schieten 14 Informatie over de handboogsport 1

2 Geschiedenis van de handboog De pijl en boog is waarschijnlijk een van de oudste wapens die de mensheid kent. In de prehistorie gebruikte de mens dit wapen om zich te verdedigen tegen zijn vijandige omgeving en om ervoor te zorgen dat hij zich kon verzekeren van voedsel. Meestal werd hout gebruikt bij het maken van pijlen en bogen. Hout vergaat, daarom kunnen we het gebruik van de boog door de prehistorische mens, slechts terugvinden op de rotsgravures en rotsschilderingen. Deze tekeningen zijn te vinden in Zuid-Frankrijk, Spanje, de Sahara en Namibië. Alleen de vuurstenen pijlpunten getuigen ons van het bestaan en gebruik van pijl en boog. Egyptenaren, Scyten, Assyriërs en Babyloniërs bezaten hele legioenen handboogschutters, regelmatig ook op paarden. De oorlogsbogen waren vaak kort van model, omdat ze zo beter van een paard konden schieten. Er waren zelfs mensen die hun paard met de benen konden besturen, om zo de handen vrij te houden voor het schieten van de boog! Er waren twee bogen te onderscheiden in de middeleeuwen, de korte en de lange boog. De lange boog (Long Bow) werd gebruikt bij de lopende soldaten. De lange boog (Long Bow) schoot een stuk verder en werd veel door de vikingen gebruikt. De korte boog werd gebruik op het paard. Met de invoering van de vuurwapens verdween eerst de kruisboog en daarna de handboog als oorlogswapen. Op dit moment gebruiken de Pygmeeën in Zuid Afrika en de Amazone indianen de boog nog steeds als jachtwapen. Het materiaal wat gebruikt werd voor het maken van bogen was afhankelijk van wat de mensen vonden of ruilden. Zo zijn er bogen van hout, bamboe, walvisbeen en hoorn gemaakt. De boog werd op veel plekken in de wereld gebruikt. In het regenwoud, op de poolcirkels, in open terrein en in dichtbebost terrein. De boog was een populair wapen vanwege de nauwkeurigheid waarmee een pijl kon worden geschoten en vanwege de reikwijdte (pijlen konden wel verder dan 200 meter komen). Handboogsport Toen er steeds meer vuurwapens (geweren etc.) werden gebruikt, is het schieten met de hand- en kruisboog een aangelegenheid geworden van schuttersgilden, die vooral in de 16e eeuw tot grote bloei kwamen. In de late middeleeuwen ontstonden op het platteland schutterijen, het handboogschieten werd nu meer een sport. Na een vervalperiode in de 18e eeuw werden in Nederland van 1815 tot 1901 de schutterijen opgenomen in de militaire organisatie. Na de eer- 2

3 ste wereldoorlog werden talrijke oude gilden opnieuw opgericht. De handboogsport als moderne wedstrijdsport ontwikkelde zich voor het eerst sterk in Engeland. Tegen het einde van de 18e eeuw werden daar al wedstrijden gehouden. In Amerika werd in1828 het Verenigde Boogschuttersgilde van Philadelphia (The Philadelphia Bowman) opgericht. Tussen die begin jaren en de tegenwoordige tijd is er wel het een en ander veranderd. Nu zijn er enige honderdduizenden handboogsporters verdeeld over bijna 100 landen! Deze landen zijn aangesloten bij de FITA. FITA De FITA is een overkoepelende organisatie voor de handboogsport in zijn totaliteit en is in 1931 opgericht. Het betekent: Federation Internationale de Tir à l'arc (Internationale federatie voor handboogschieten). De FITA is geen bond die regels maakt voor zichzelf en haar leden. Ook organiseert de FITA geen wedstrijden. Het is eigenlijk een ontmoetingsplek waar de nationale bonden (van alle landen) met elkaar afspreken hoe bij internationale ontmoetingen te handelen. Er worden hier dus afspraken gemaakt, leef- en gedrags regels bepaald en normen vastgesteld. De regels en afspraken gelden voor de hele wereld, zodat iedereen dezelfde regels heeft. De FITA heeft een aantal doelstellingen: - het promoten en bevorderen van de handboogsport over de hele wereld - het laten organiseren van wereldkampioenschappen en andere continentale of regionale kampioenschappen, zoals die door het congres (in Nederland noemen we het de ledenvergadering) kunnen worden verlangd - het opstellen van de schiet- en wedstrijdregels alsmede het interpreteren ervan - het officieel erkennen en registreren van: records wereldkampioenschappen, records continentale kampioenschappen, wereldrecords en Olympische records - het samenstellen van de complete uitslagenlijsten van: Wereldkampioenschappen, Continentale kampioenschappen, Olympische Spelen De nationale sportbonden zijn leden van de FITA, één van elk land. Voor Nederland is dit de Nederlandse Handboog Bond. Informatie over de handboogsport 3

4 Nederlandse Handboog Bond De handboogsport bestaat al honderden jaren, maar werd in het begin vooral beoefend in gildenverband. Cica 1835 werden de eerste verenigingen opgericht waar alleen de handboogsport aangeboden werd. Dit was toen vooral een sport van de hogere kringen. Koning Willem III heeft zich ook met de sport bemoeid. Hij organiseerde een wedstrijd waar medailles te winnen waren. Dit zorgde ervoor dat er meer verenigingen opgericht werden. De regels werden steeds uitgebreider. Er kwam steeds meer behoefte aan samenwerking om zo veel dingen beter te regelen. Op 5 maart 1922 werd in Eindhoven de Algeemene Nederlandsche Bond van Handboogschutterijen opgericht. In 1934 wordt de RK Bond van Handboogschutterijen St. Sebastiaan te Eindhoven opgericht. Dit was een andere bond dan de ANBvH. Ondanks veel pogingen kwamen de bonden niet bij elkaar. De tweede wereldoorlog bracht daar verandering in. Tijdens de oorlog heeft de bezetter er op aangedrongen dat de twee gingen fuseren. Dit gebeurde dan ook. In 1947 werd er weer de interland met België geschoten (na een afwezigheid van een aantal jaar). Vanaf 1972 schieten de heren voor het Nederlands Kampioenschap (NK) nog steeds in 5 klassen (A t/m D) en 1 klasse voor de jeugd, maar wordt de discipline uitgebreid met een dameskampioenschap. In 1979 komt de klasse D te vervallen. In 1979 worden de damesklassen uitgebreid met B - C - D en de jeugdkampioenschappen worden gewijzigd in jongens en meisjes en in verschillende leeftijden. Op dit moment zit de handboogbond in Rosmalen en draagt de bond de naam Nederlandse Handboogbond (NHB). De NHB is lid van de FITA. Voor de NHB is het belangrijk om lid te zijn van de FITA: - op deze manier blijft de NHB op de hoogte van bijvoorbeeld de andere bonden. Samen sta je sterk en kun je veel meer bereiken - het stimuleert de organisatiegroei van de topsporters die in hun eigen kring mogelijk in onvoldoende mate tegenstanders van hun niveau aantreffen - omdat de NHB zo dezelfde spelregels en afspraken heeft als alle andere landen. Dit maakt de samenwerking een stuk makkelijker en is de handboogsport meer één geheel. 4

5 Olympische Spelen De eerste moderne Olympische spelen is gehouden in 1896 te Athene. De handboogsport was aanwezig op de spelen van 1900 (Parijs),1904 (St. Louis), 1908 ( Londen) en in 1920 (Antwerpen) waar een Nederlandse Ploeg goud haalde op een 28 meter baan. Daarna heeft het erg lang geduurd voordat de sport weer in het programma werd opgenomen nl. tot 1972 in München. Op de spelen van 2000 in Sydney werd er voor het eerst door een Nederlandse handboogschutter een individuele medaille gehaald. Wietse van Alten werd derde in het individuele mannenklassement. Door deze medaille heeft Wietse de handboogsport veel bekender gemaakt. Afbeelding 1: Wietse van Alten laat zijn bronzen medaille zien. Afbeelding 2: Het recurveteam tijdens de Olympische spelen van 2004 in Athene. Op de achtergrond Nederlandse suporters. Materiaal De boog en pijlen Er zijn verschillende bogen waarmee geschoten kan worden. De meest voorkomende bogen in Nederland zijn de barebow (afbeelding 3), de recurveboog (afbeelding 4) en de compound boog (afbeelding 5). Barebow Dit betekent letterlijk vertaald 'kale boog'. Dit is een boog zoals hij vroeger gebruikt werd. De boog bestaat uit een middenstuk en handgreep, twee werparmen en een pees. Informatie over de handboogsport Afbeelding 3 5

6 Op het middenstuk zit een oplegger. Hier kan de pijl opgelegd worden. Op de pees zit een nokpunt. De pijl zit op dit punt vast aan de boog. Bij de geschiedenis is gesproken over de Long Bow. Hier wordt nog steeds mee geschoten en valt onder de bare bow. Recurveboog De basis van deze boog is hetzelfde als bij een Barebow. Daarnaast mag je nog als extra hulpmiddelen een vizier en stabilisatoren gebruiken. Het vizier is er om goed te richten. De stabilisatoren zorgen ervoor dat de boog beter in balans blijft en dat er minder trillingen zijn. De boog is zo dus extra stil. Dit zorgt ervoor dat de pijlen beter vliegen en dus minder afwijkingen hebben. De recurveboog is de enige boog die mee mag doen op de Olympische spelen. Compoundboog De compoundboog is de nieuwste ontwikkeling op het gebied van bogen. Dit is een kleinere boog dan de barebow en de recurve. Aan het uiteinde van beide werparmen zitten wieltjes. Door deze wieltjes is het mogelijk om met minder inspanning toch de pijlen met een grote kracht weg te schieten. Bij de compound boog mag je nog meer hulpmiddelen gebruiken dan bij de recurve boog. Als extra richtpunt mag er een peep-sight gebruikt worden. Dit is een soort oogje waar je door heen kunt kijken. Dit oogje zit aan de pees vast en staat in één lijn met het vizier. Bij het vizier mag je een waterpas en een vergrotende lens gebruiken. Voor het lossen (loslaten) van de pijl, mag je een mechanisch losapparaat, een release, gebruiken. Deze release zorgt ervoor dat de pijl, zonder extra bewegingen (die je wel hebt als je de pees met de vingers los laat) de pees verlaat. De compoundboog is geen Olympische boog. Op de Paralympische Spelen (Olympische Spelen voor mensen met een beperking) is de compound naast de recurveboog wel toegestaan. Afbeelding 4 Omdat bij beginners meestal met een recurve boog geschoten wordt, wordt deze iets uitgebreider beschreven. Afbeelding 5 6

7 De boog bestaat uit de volgende onderdelen (zie afbeelding 6): 1 werparm boven en onder, zijn de actieve delen van de boog 2 oplegger, hier komt de pijl op te liggen 3 middenstuk, basis van de boog 4 handgreep, het handvat 5 de pees, hier wordt de pijl op bevestigd. Door de pees uit te trekken en los te laten, gaat de pijl naar voren 6 nokpunt, hier klik je de pijl vast, zodat de pijl niet van de boog af valt. Afbeelding 6 De pijl Behalve een boog gebruiken we natuurlijk ook pijlen. De pijl bestaat uit een holle schacht met aan de ene kant een metalen punt en aan het andere einde een kunststof nok. In de nok zit een gleuf waar de pees in past. Sommige schachten zijn gemaakt van hout. Deze worden voornamelijk gebruikt door de Long Bow schutters. De meeste schachten worden echter gemaakt van een aluminiummengsel of een combinatie van een dun aluminium buisje omhuld door een dun laagje glasvezel-carbon. De veertjes aan het einde van de pijl zorgen ervoor dat de pijl tijdens de vlucht in balans (dus niet gaat wiebelen) blijft en houden de pijl in evenwicht. De pijlpunt is zwaar, dus zonder de veertjes is de pijl niet in evenwicht. Pijlen zijn er in allerlei lengtes. De pijl heeft de volgende onderdelen (zie afbeelding 7): 1 nok, voor de bevestiging aan de boog 2 bevedering, stabiliseren van de pijl en het compenseren van de zwaardere pijlpunt 3 index veer, is de veer die haaks op de nokgroef staat en wijst van de boog af als de pijl genokt (vast zit) aan de boog, deze heeft meestal een andere kleur 4 schacht, wordt gemaakt van diverse materialen 5 pijlpunt Afbeelding 7 Informatie over de handboogsport 7

8 Bescherming Voor de beginner is er een aantal materialen nodig bij het schieten. De armbeschermer (afbeelding 8) is erg belangrijk om te voorkomen dat de pees tegen de onderarm aan komt. Als de pees tegen de onderarm komt en er is geen bescherming, is de kans op een zere arm groot. Afbeelding 8 Afbeelding 9 Afbeelding 10 Voor de vingers kan het erg fijn zijn om een vingertab (afbeelding 9) te hebben. Dit voorkomt pijnlijke vingers tijdens het lossen van de pijl. Ook kan de vingertab het lossen vergemakkelijken. De pees rolt over de tab een stuk gemakkelijker dan over de huid. De borst wordt beschermd door een borstbeschermer (afbeelding 10). Overig materiaal Uiteindelijk heb je nog het materiaal waarop geschoten wordt. Het blazoen (een vel met allerlei kleuren), het doelpak en de standaard. Het blazoen (afbeelding 11) heeft 5 kleuren en 10 ringen: ring 1 en 2 zijn wit = 1 en 2 punten ring 3 en 4 zijn zwart = 3 en 4 punten ring 5 en 6 zijn blauw = 5 en 6 punten ring 7 en 8 zijn rood = 7 en 8 punten ring 9 en 10 zijn geel = 9 en 10 punten Afbeelding 11 Het doelpak (afbeelding 12) is vaak gemaakt van geperst stro dat bij elkaar wordt gehouden door een metalen band die eromheen zit gespannen. Het blazoen prik je vast op het doelpak. Het doelpak wordt op een standaard geplaatst, zodat het blazoen op de juiste hoogte staat. Afbeelding 12 8

9 Wedstrijden en competitie Binnen de handboogsport zijn er verschillende disciplines. - 25m 1 pijl - Indoor - Outdoor - Veld 25 meter 1 pijl Er wordt geschoten over 25 meter op een blazoen met een doorsnede van 60 cm. Per beurt wordt 1 pijl geschoten. Als alle schutters hun pijl hebben geschoten wordt de pijl opgehaald. Elke sporter krijgt 5 proefpijlen om het vizier mee af te stellen, deze tellen niet mee voor de score. Er volgt dan een wedstrijd over 25 pijlen of soms 2x25 pijlen. Er is een bondscompetitie die loopt van september t/m maart die per regio georganiseerd wordt. Van de regio's gaan de beste schutters naar het Rayonkampioenschap in april/mei en de top daarvan strijdt uiteindelijk om de titel van Nederlands Kampioen in juni. Deze discipline is voor zowel recurve als compound schutters. Deze discipline is een zuiver nationale aangelegenheid, er is alleen een internationale wedstrijd in de vorm van de Nederland-België Afbeelding 13: Interland Nederland. interland (zie afbeelding 13). Indoor De andere discipline waar binnen geschoten wordt heet indoor. Deze discipline wordt internationaal door de FITA erkend. Er wordt geschoten vanaf de schietlijn naar een doel op 18 meter met een blazoen van 40 cm. De schutters schieten 3 pijlen per beurt en hebben daar 2 minuten de tijd voor. Schiet je 1 pijl buiten de tijd, dan vervalt de hoogst genoteerde pijl. Een wedstrijd gaat over 30 of 2x30 pijlen, maar om te beginnen hebben de schutters 2 series van 3 proefpijlen (om het vizier af te stellen), die niet tellen. Deze discipline is toegankelijk voor recurve en compound schutters. De bondscompetitie vindt van september t/m december plaats en ook Afbeelding 14: Junioren tijdens het WK indoor. De jongens in het wit schieten voor Nederland. Informatie over de handboogsport 9

10 hier wordt via Rayonkampioenschappen beslist wie uiteindelijk aan de Nederlandse Kampioenschappen mag deelnemen. Omdat deze discipline door FITA erkend is, vinden er ook Europese en Wereldkampioenschappen (zie afb. 14) plaats en zijn er ook Europese en Wereldrecords. Outdoor De tegenhanger van indoor is outdoor, ook wel doel genoemd. Voor de meeste doelschutters bestaat een sportief jaar uit indoor in de winter en outdoor in de zomer. Een wedstrijd kent verschillende afstanden: de dames, junioren en veteranen schieten op 70, 60, 50 en 30 meter, de heren moeten 90, 70, 50 en 30 meter overbruggen. Alle schutters schieten 36 pijlen per afstand. Op de 2 grootste afstanden is de maat van het blazoen 122 cm, op de 2 kortste afstanden heeft het blazoen een doorsnede van 80 cm. Net als bij indoor worden de pijlen geschoten in series van 3 pijlen binnen 2 minuten, op de twee langste afstanden kan dat ook 6 pijlen in 4 minuten zijn. Overschrijdt een schutter de tijd dan vervalt de hoogst genoteerde pijl. Bij de lange afstanden worden de pijlen om de 6 pijlen gehaald en de score opgeschreven, bij de korte afstanden wordt er iedere 3 pijlen naar het doel gelopen. Outdoor kent Europese en Wereldkampioenschappen (zie afb. 15) en wordt beoefend door recurve en compound schutters. Bovenal is het de discipline van de Afbeelding 15: Een Nederlandse compoundschutster, Irma Luyting, tijdens het WK Outdoor 2003 in New York. Hier werd ze derde en won dus de bronzen medaille. Olympische Spelen, waar echter alleen de recurve schutters aan mee mogen doen. Op de Olympische spelen wordt op 70 meter geschoten. Veld Schutters lopen in groepjes van maximaal 4 personen door bos en veld en volgt een parcours van 24 doelen die afwisselend staan opgesteld. De moeilijkheidgraad per doel wisselt door omhoog- en omlaag schieten of het gebruik van zon- en schaduw. De afstanden variëren van 5-60 meter en er zijn blazoenen in de afmetingen 20, 40, 60 en 80 cm, afhankelijk van de te schieten afstand. De schietpost vanwaar geschoten wordt is duidelijk aangegeven en de afstand tot het doel staat voor de helft van de wedstrijd aangegeven. De andere helft is onbekend en daar zullen de schutters zelf de afstand moeten schatten. De velddiscipline wordt beoefend door recurve en compound, maar kent daarnaast ook de discipline barebow, een recurveboog zonder vizier en stabilisatie. 10

11 Deze discipline kent Nederlandse, Europese en Wereldkampioenschappen. Daarnaast is Veldschieten vertegenwoordigd op de tegenhanger van de Olympische Spelen, de Wereldspelen. Een aantal spelregels Afbeelding 16: Twee veldschutters op een veldwedstrijd speciaal georganiseerd voor jeugdschutters. Spelregels Je wacht tot iedereen klaar is om met schieten te beginnen en gaat met andere schutters tegelijk op de schietlijn staan (zie afbeelding 17). Als je eerder klaar bent loop je van de schietlijn weg zonder andere schutters te storen. De wachtende schutters maken geen lawaai en storen andere schutters niet in hun concentratie. Als iedereen geschoten heeft ga je gezamenlijk de pijlen halen. Als je aan de lijn staat en een pijl valt van je boog dan mag je hem nog schieten en tellen als een deel van de pijl tussen de schietlijn en de 3 meter ervoor ligt. Bij veldschieten mag je schieten en tellen als je de pijl kunt aanraken terwijl je achter de schietlijn blijft staan. Bij een schot op het randje telt altijd het hoogste aantal punten. Als een pijl in de 9 zit, maar het randje van de 10 raakt, dan telt hij als een 10. Dit geldt voor alle soorten wedstrijden. Je mag de pijlen en blazoenen pas aanraken als de scores zijn genoteerd en gecontroleerd. Als je een pijl bovenop of in een andere schiet (een zogenaamde Robin Hood) dan telt voor de 2e pijl de score van de 1e pijl die al in het blazoen stak. Een pijl op een ander doel telt niet! Je komt niet zonder toestemming aan de boog of pijlen van iemand anders. Informatie over de handboogsport 11

12 Afbeelding 17: Alle schutters staan op de schietlijn. In het blauw/donker zijn 3 Nederlandse heren recurve tijdens het WK in New York. Interview Wietse van Alten Wietse van Alten, geboren op 24 september 1978 te Zaandam zoon van Elly en Cees van Alten en broer van zus Ellen (inmiddels ook al zwager van Misja en trotse oom van Koen en Lotte). Wietse heeft als eerste Nederlander bij het handboog schieten een medaille gewonnen op de Olympische Spelen. Daardoor heeft hij de handboogsport op de kaart gezet. Hoe ben je begonnen? Op 7 jarige leeftijd ging ik mee met een vriendje naar handboogvereniging Czaar Peter in Zaandam. Daar was ik meteen verkocht! Daarna kocht ik snel een boog. Ik ben zelfs later naar Brabant verhuist om me daar nog beter op mijn sport te concentreren. Wie was je voorbeeld? Ik had niet echt een voorbeeld, maar Dennis Bruntink was iemand waar ik tegen op keek. Wat is een record waar je trots op bent? Mijn record dat ik geschoten heb in Dit was een Olympische ronde ik schoot daar 176 punten van de mogelijke 180! Wat is je mooiste prestatie? Dat is natuurlijk niet zo moeilijk de bronzen medaille op de Olympische spelen in Sydney! Mijn droom is nu nog wel een keer goud te halen. Wat is je beste en mooiste afstand Mijn beste en ook mooiste afstand is 70 meter. Dat is de afstand die op de Olympische spelen geschoten wordt. Die afstand train ik erg veel.welk 12

13 Materiaal gebruik je? Iedereen is als schutter anders en heeft daardoor ook ander materiaal nodig. Ik kies uit alle verschillende materialen altijd wat voor mij het fijnste is. Alles past precies bij mij, er kan dan ook niemand zomaar met je materiaal schieten. Boog - Hoyt Matrix 25 Latten - Hoyt G3 70" - 40# Vizier - Sure Loc Quest X Oplegger - Spigarelli Oplegger Pijlen - Easton X10 pijlen Vinger tab - A&F ankertab Als je 1 ding wilt veranderen in de sport, wat zou dat dan zijn? Voor veel mensen is de sport best saai om naar te kijken. Ik zou wat meer show willen. Ook zou de sport wat spannender mogen zijn en het is belangrijk dat het voor toeschouwers duidelijker wordt wie er voor staat tijdens een wedstrijd. Maar dat zijn eigenlijk drie dingen, ze hebben wel allemaal met elkaar te maken. Wat voor werk doe je? Ik kan van mijn sport leven. Dus eigenlijk werk ik als handboogschutter. Daarnaast heb ik heel lang bij een handboogwinkel gewerkt. Sinds kort werk ik bij de Nederlandse Handboog Bond als regio-ondersteuner. Ik geef voor talentvolle schutters speciale trainingen over speciale onderwerpen. Hoe zie je je toekomst? In 2008 is er weer een Olympische spelen. Dit keer is dat in Bejing in China. Ik ga er vol tegenaan om daar weer te kunnen presteren. En ik ga voor die gouden plak! Na de spelen van 2008 kijk ik wel verder. Ik denk wel dat ik wil werken in de Handboogsport. Heb je ten slotte nog tips voor de jeugd? Zorg dat je de sport leuk blijft vinden! Als je goed wilt worden moet je echt heel veel trainen en veel wedstrijden schieten. Het is belangrijk om veel ervaring op te doen. Het kan altijd iets minder gaan, dat geeft niets, gewoon doorgaan dan gaat het vanzelf weer beter! Wietse heeft een eigen website, Daar kun je ook vragen stellen aan hem. Hij probeert ze dan zo snel mogelijk te beantwoorden. Informatie over de handboogsport 13

14 Als je zelf wilt schieten Waar kun je schieten? Als je nu denkt, goh wat een leuke sport, dan kun je bij een vereniging. In Nederland zijn ongeveer 260 verenigingen en de verenigingen hebben bij elkaar ongeveer 9000 leden. Van deze leden zijn ongeveer 2500 jeugd lid. Dat zijn er best veel. Sommige verenigingen zijn erg groot (meer dan 100 leden) Afbeelding 18: Wietse in actie tijden de Runarchery Cup Runarchery is een discipline binnen de handboogsport waar hardlopen gecombineerd wordt met de handboogsport. andere verenigingen zijn klein (minder dan 10 leden). Het is belangrijk om bij een vereniging te gaan die jij leuk vindt. Sommige verenigingen hebben jeugdleden, maar er zijn ook verenigingen die geen jeugdleden hebben. Wat heb je nodig? Als je net begint bij de vereniging mag je vaak een boog lenen van de vereniging. Ook de andere materialen zijn vaak bij de vereniging aanwezig. Mocht je het echt leuk vinden en een eigen boog willen dan kost een boog voor beginners ongeveer 150 euro. De andere benodigdheden zijn niet zo duur. Voor het schieten heb je lekker zittende kleding nodig (sportkleding) en een paar goed zittende schoenen (sportschoenen). De kleding moet niet te ruim zijn en geen loshangende delen hebben (wijde blouse of een klep van een borstzakje), want dan heb je kans dat de pees erachter blijft hangen. Dit heeft natuurlijk invloed op je schot. De kleding moet eventueel ook beschermen tegen wisselende weersomstandigheden (regen en wind). Veel schutters gebruiken buiten een petje tegen de zon. Wat heeft een vereniging te bieden? Elke vereniging heeft een ander programma. Sommige verenigingen zijn heel erg actief voor de jeugd. Zij organiseren allerlei extra wedstrijden. Vaak wordt er met kerstmis een kerstverschieting georganiseerd waar je bijvoorbeeld op 14

15 kerstballen mag schieten! Ook wordt er vaak diploma schieten georganiseerd. Voor een bepaald aantal punten staat een diploma. Hoe beter je wordt, hoe meer diploma's je krijgt. Natuurlijk kan er bij de vereniging ook aan een competitie deelgenomen worden. Zo ontmoet je andere sporters en verenigingen. Bij de meeste verenigingen met jeugd is er een speciale trainingsavond voor de jeugd. Mocht je nu heel erg goed zijn dan kan het zijn dat je een extra training mag meedoen. Er zijn speciale Regio- en Rayon trainingen. Als je echt goed bent kan het zijn dat ze je voor jong Oranje vragen. Dan ben je eigenlijk al een topsporter. Aangepast sporten De handboogsport is een van de weinige sporten waar aangepast sporters op hetzelfde niveau kunnen schieten als mensen zonder beperking. Het is een goede manier om de romp-, schouder- en armspieren te trainen (zie afbeelding 19). Hoe aan te pakken? Kijk in het telefoonboek of kijk op Internet, voor de Afbeelding 19: Een sporter in actie tijdens het WK aangepast sporten in 2005 Informatie over de handboogsport 15

16 dichtstbijzijnde vereniging. De meest verenigingen hebben een introductieprogramma waar je kunt kijken of je het echt leuk vindt. Als je het dan leuk vindt kun je lid worden van de vereniging. Heb je nog vragen dan kun je contact opnemen met de Nederlandse Handboog Bond. Daar is een medewerker speciaal voor jeugdactiviteiten, voor jou dus! Afbeelding 20: Hitmiss4all, een leuke manier om op school kennis te maken met de handboogsport. 16

DE GESCHIEDENIS VAN DE HANDBOOGSPORT

DE GESCHIEDENIS VAN DE HANDBOOGSPORT DE GESCHIEDENIS VAN DE HANDBOOGSPORT De pijl en boog is waarschijnlijk een der oudste wapens, die de mensheid kent ( de enige plaats waar de pijl en boog onbekend is gebleven is Australië ). Reeds in de

Nadere informatie

BARE BOW. 1. face walking 2. string walking 3. combinatie van face- en string walking 4. string walking met zogenaamd cap systeem

BARE BOW. 1. face walking 2. string walking 3. combinatie van face- en string walking 4. string walking met zogenaamd cap systeem BARE BOW Bare bow is schieten met een kale boog. Dus alleen een boog met pees, nokpunt op de pees, een oplegger, een tumtum en een vingertab of handschoen om je vingers te beschermen. De bare bow stijl

Nadere informatie

DRAAIBOEK RK INDOOR 1

DRAAIBOEK RK INDOOR 1 DRAAIBOEK RK INDOOR 1 Inleiding Het organiseren van een RK is eigenlijk niet heel ingewikkeld. Het is een dubbele indoor wedstrijd (2x 30 pijlen) met finales. Als je een goed finaleschema hebt, ben je

Nadere informatie

Catalogus Handboogmateriaal

Catalogus Handboogmateriaal Catalogus Handboogmateriaal Materiaal voor onderwijs-, recreatie- en sportsector 010-011 1 + + 1 Handboogset Basis Handboogset Uitgebreid Eagle eye Basis set om een kleine groep (1 pers.) onervaren deelnemers

Nadere informatie

WEDSTRIJDREGLEMENT NOORD NEDERLANDSE HANDBOOG FEDERATIE Geldig vanaf Art. 1. Organisatie van wedstrijden, uitslagen, afmeldingen.

WEDSTRIJDREGLEMENT NOORD NEDERLANDSE HANDBOOG FEDERATIE Geldig vanaf Art. 1. Organisatie van wedstrijden, uitslagen, afmeldingen. WEDSTRIJDREGLEMENT NOORD NEDERLANDSE HANDBOOG FEDERATIE Geldig vanaf 01-08-2014 Art. 1. Organisatie van wedstrijden, uitslagen, afmeldingen. a. De vereniging is verplicht de uitslag van een wedstrijd binnen

Nadere informatie

Voorlopige bepaling traditionele boog / hout Aanpassing 30-01-2011

Voorlopige bepaling traditionele boog / hout Aanpassing 30-01-2011 Voorlopige bepaling traditionele boog / hout Aanpassing 30-01-2011 In afwijking van het bepaalde in artikel 5 en uit kracht van artikel 24 van het N.N.H.F. wedstrijdreglement van 23 mei 2007 geldt ten

Nadere informatie

Uitgave Schiettechnische Reglementen NHB per 01-04-2007

Uitgave Schiettechnische Reglementen NHB per 01-04-2007 Nederlandse Handboog Bond Postbus 10101 5240 GA Rosmalen tel: 073 5210101 fax: 073 5219785 e-mail: info@handboogsport.nl www.handboogsport.nl Memo Uitgave Schiettechnische Reglementen NHB per 01-04-2007

Nadere informatie

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de

Londen 2012! Meer dan 2000 jaar geleden. Gerwin De Decker. Grieken hun goden vereerden. De enige. bewoners waren priesters, die de Gerwin De Decker Sportievelingen zullen zich tijdens de zomervakantie niet vervelen. Want de Olympische Spelen komen er weer aan! Van 27 juli tot en met 12 augustus 2012 zullen alle topatleten van de hele

Nadere informatie

Je kunt bij turnen de kleren aandoen zoals een T shirt met een broekje een turnpakje of een dun T shirtje zonder mauwen met een dunne lange broek.

Je kunt bij turnen de kleren aandoen zoals een T shirt met een broekje een turnpakje of een dun T shirtje zonder mauwen met een dunne lange broek. Ik doe mijn spreekbeurt over turnen. Turnen is voor meisjes en jongens. De meisjes hebben veel verschillende toestellen sprong, brug, balk en vloer zijn voor de wedstrijden van de selectie`s en verder

Nadere informatie

HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8

HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8 HANDBOOGSPORT OP SCHOOL! groep 7-8 Handboogsport op school GROEP 7 EN 8 Introductie Dit lespakket Handboogsport op School is speciaal ontwikkeld voor leerlingen in groep 7 en 8 van de basisschool. Met

Nadere informatie

Hoe korfbal is ontstaan

Hoe korfbal is ontstaan Hoe korfbal is ontstaan Korfballers hebben hun sport te danken aan een onderwijzer, Nico Broekhuysen is zijn naam. Hij woonde in Amsterdam en hij moest een cursus gaan volgen in Zweden. s Avonds deden

Nadere informatie

NEDERLANDSE HANDBOOG BOND

NEDERLANDSE HANDBOOG BOND Schiettechnisch Reglement van de NEDERLANDSE HANDBOOG BOND FITABOEKEN 1 t/m 4 De Nederlandse Handboog Bond is lid van: de Fédération Internationale de Tir à l Arc (FITA) European and Mediterranean Archery

Nadere informatie

wedstrijden en training Inclusief materiaal en voeding

wedstrijden en training Inclusief materiaal en voeding I n f or m at i e avon d wedstrijden en training Inclusief materiaal en voeding Agen da Indeling leeftijd klasse Competitie wedstrijden Materiaal Voeding en handboogsport Training Indeling aspiranten en

Nadere informatie

Algemene informatie Run-archery

Algemene informatie Run-archery David Stevenhagen Pijlkruidvaart 39 2724 VD Zoetermeer tel: 06-41712882 e-mail: inoutevents@hotmail.com website: www.run-archery.com Algemene informatie Run-archery De Sport Run-archery is een combinatie

Nadere informatie

Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter

Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter Trainen, meer dan alleen pijlen schieten! Handleiding voor de handboogschutter Tekst: Aller, L. van Bruning, B. Smit, Y. Amsterdam, 1 juni 2007 Inhoud Trainingsdocument handboogsport... 1 Inhoud... 2 Inleiding...

Nadere informatie

Inclusief materiaal en voeding

Inclusief materiaal en voeding wedstrijden en training Inclusief materiaal en voeding Agenda Indeling leeftijd klasse Competitie wedstrijden Materiaal Voeding en handboogsport Training Indeling aspiranten en cadetten en junioren Alle

Nadere informatie

BIJLAGE AAN HET BELGISCH REGLEMENT NATUURSCHIETEN 3D

BIJLAGE AAN HET BELGISCH REGLEMENT NATUURSCHIETEN 3D BIJLAGE AAN HET BELGISCH REGLEMENT NATUURSCHIETEN 3D De nationale technische commissie natuurschieten Bijlage aan reglement 3D goedgekeurd door het UC/CE van 1 oktober 2011 Bijlage aan het 3D reglement

Nadere informatie

Nieuw. Voorwoord. wensen en. wsbrief. 4 rayons. ordigd. binnen de. Ad heeft voor. d Amitié. Alliance. dat. vergoedingen. zijn in de. van de.

Nieuw. Voorwoord. wensen en. wsbrief. 4 rayons. ordigd. binnen de. Ad heeft voor. d Amitié. Alliance. dat. vergoedingen. zijn in de. van de. Ulvenhout, nieu december 2016 januari 2017 Wanneer je over een bepaald onderwerp iets in de nieu zou willen zien, stuur dan je ideeën aan info@alliancedamitie.nl met als onderwerp: Nieu. wensen en Voorwoord

Nadere informatie

CONCEPT WEDSTRIJDKALENDER 2015. A-status. Outdoor FITA * 25m1p. Rayon. Indoor Veld. naam/soort wedstrijd. Datum. vereniging

CONCEPT WEDSTRIJDKALENDER 2015. A-status. Outdoor FITA * 25m1p. Rayon. Indoor Veld. naam/soort wedstrijd. Datum. vereniging 25mp Indoor Veld D Outdoor FITA * Rayon CONCEPT WEDSTRIJDKALENDER 205 A-status Datum vereniging no. naam/soort wedstrijd ndag 4 januari 205 4 Ons Genoegen, Ysselsteijn 5 Indoor Fita 8m. 60p. ndag januari

Nadere informatie

Afstellen van de handboog Pagina 1 van 5

Afstellen van de handboog Pagina 1 van 5 HET AFSTELLEN VAN HET MATERIAAL. Onder het afstellen wordt verstaan Afstellen van de handboog Pagina 1 van 5 Het creëren van zodanige condities, dat de schutter met zijn materiaal en zijn beheersing van

Nadere informatie

Tropische temperaturen bij het Koningsschieten van Schutterij Ravenstein.

Tropische temperaturen bij het Koningsschieten van Schutterij Ravenstein. Tropische temperaturen bij het Koningsschieten van Schutterij Ravenstein. Afgelopen weekend was het weer tijd voor het jaarlijkse Koningsschieten. Onze welbekende weerman, Piet Paulusma, voorspelde maar

Nadere informatie

Een doel waarbij er meerdere schietposities zijn, allemaal op dezelfde afstand tot het doel.

Een doel waarbij er meerdere schietposities zijn, allemaal op dezelfde afstand tot het doel. IFAA Field reglement Artikel I Algemene regels voor Field schieten A. Termen Doelpak Defecte uitrusting Blazoen Fan shot Marker Ronde Vizier Spot Stabilisator Standaard unit Stop Straight Doel Inloopdoel

Nadere informatie

Bowlen. Inleiding. Inhoud. Geschiedenis

Bowlen. Inleiding. Inhoud. Geschiedenis Inleiding Ik doe een spreekbeurt over bowlen, omdat het een leuke sport is. Ik zit zelf op bowlen en wil over mijn sport vertellen. Inhoud Geschiedenis Materiaal De bowlingbal Bal vasthouden en gooien.

Nadere informatie

2009 13 de TRIARC Kampioenschap van België / Vlaanderen (Individueel & Clubploegen)

2009 13 de TRIARC Kampioenschap van België / Vlaanderen (Individueel & Clubploegen) 2009 13 de TRIARC Kampioenschap van België / Vlaanderen (Individueel & Clubploegen) BOOGSCHIETEN Zat. 4 juli 2009 Wedstrijden van 9 tot 18 uur Aansluitend : prijsuitreiking en huldiging van de kampioenen

Nadere informatie

De olympische klasse wordt geschoten, zoals bij het doelschieten gebruikelijk is.

De olympische klasse wordt geschoten, zoals bij het doelschieten gebruikelijk is. 1 INLEIDING In Nederland kent men verschillende discipline binnen de handboogsport o.a. doelschieten, zowel indoor als outdoor, veldschieten en cloutschieten. Dit alles in nationaal als internationaal

Nadere informatie

TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN

TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN TECHNISCH REGLEMENT VLAAMSE SCHIETSPORTKOEPEL AFDELING DOELSCHIETEN Art. 1. Dit landelijk technisch reglement bevat aanvullende bepalingen op het Technisch Reglement ISSF en de Nationale Reglementen en

Nadere informatie

Achtergrond DE AANSCHAF VAN EEN BOOG. 1 Inleiding. 2 Type. 2.1 Recurve boog. 2.2 De compoundboog. Marc van der Veen - 1 -

Achtergrond DE AANSCHAF VAN EEN BOOG. 1 Inleiding. 2 Type. 2.1 Recurve boog. 2.2 De compoundboog. Marc van der Veen - 1 - Achtergrond DE AANSCHAF VAN EEN BOOG Marc van der Veen 1 Inleiding In dit artikel probeer ik aan te geven waar je zoal op moet letten als je je eerste boog gaat kopen. Aangezien je een groot aantal spullen

Nadere informatie

SPREEKBEURT HANDBAL. door Casper Houtepen

SPREEKBEURT HANDBAL. door Casper Houtepen SPREEKBEURT HANDBAL door Casper Houtepen Mijn onderwerp voor de spreekbeurt is handbal. Ik heb hiervoor gekozen omdat ik het zelf doe en ik het een leuke sport vind. Misschien willen door mijn spreekbeurt

Nadere informatie

Klimmen. High rope met tokkelbaan. High Team Adventure

Klimmen. High rope met tokkelbaan. High Team Adventure Klimmen Op onze klimboom kunt u gezekerd aan een touw via verschillende routes omhoog klimmen. Deze hebben verschillende moeilijkheidsgraden. Als extra mogelijkheid is er een route die via stokjes geklommen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bowling Vereniging Julianadorp JEUGD

Nieuwsbrief Bowling Vereniging Julianadorp JEUGD Seizoen 2014-2015. Nieuwsbrief 1, sept 2014 Hallo Jeugdleden en ouders, De vakantie ligt alweer twee weken achter ons. De scholen zijn begonnen en langzaam aan rolt alles weer in het bekende ritme. Zo

Nadere informatie

Als je gebruikt maakt van een overdraw, maak dan gebruik van de onderstaande variabelen om het BMBG aan te passen.

Als je gebruikt maakt van een overdraw, maak dan gebruik van de onderstaande variabelen om het BMBG aan te passen. Het kiezen van de juiste pijl. Bron: Easton catalogus 2015. Wat je vaak ziet is dat schutters zonder er bij na te denken willekeurig pijlen pakken en er mee gaan schieten. Echter er is meer onder de zon,

Nadere informatie

Schiettechnisch Reglement Deel 2: Nationale Bepalingen en Aanvullingen

Schiettechnisch Reglement Deel 2: Nationale Bepalingen en Aanvullingen Deel 2: Nationale Bepalingen en Aanvullingen De Nederlandse Handboog Bond is lid van: de Fédération Internationale de Tir à l Arc (FITA) European and Mediterranean Archery Union (EMAU) Nederlands Olympisch

Nadere informatie

IFAA regels voor Dummies

IFAA regels voor Dummies IFAA regels voor Dummies Alle informatie in dit boekje is gemaakt ter vertaling van het Engelse IFAA Reglement. Voor schutters die meer willen weten omtrent de IFAA maar niet het gehele reglement willen

Nadere informatie

Masters hangen aan Eelco's lippen...

Masters hangen aan Eelco's lippen... Masters hangen aan Eelco's lippen... De spanning voor het WK-Masters in Lyon loopt bij de deelnemers aan Project 2015 al danig op. Daarom hebben we Eelco gevraagd of hij een keer met ons wilde praten over

Nadere informatie

Mijn Verhaal van Brabant

Mijn Verhaal van Brabant Groep 8: Verwerking in de klas, voorwerp 1 De gatenpot Je hebt ontdekt dat de gatenpot vroeger werd gebruikt om gloeiende kooltjes te kunnen verplaatsen van de ene vuurplaats naar de andere. Zo kon je

Nadere informatie

Concordia Een vitale vereniging blijven... Tijd voor een nieuwe aanpak?

Concordia Een vitale vereniging blijven... Tijd voor een nieuwe aanpak? Koninklijke Nederlandsche Handboogschutterij Concordia Een vitale vereniging blijven... Tijd voor een nieuwe aanpak? Handboogcongres 2013 9 november 2013 Edwin de Ligter Nieuwe opzet? Van geen beleid naar

Nadere informatie

AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL

AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL AZ&PC AMERSFOORT WWW.AZPC.NL AZ&PC AMERSFOORT ~ Opgericht op 29 mei 1910 ~ Eén van de oudste zwemsportclubs van Nederland ~ Richt zich op alle sporttakken: synchroonzwemmen, waterpolo schoonspringen en

Nadere informatie

Inleiding. Geschiedenis. De Bowlingbaan

Inleiding. Geschiedenis. De Bowlingbaan Inhoudsopgave: Inleiding Geschiedenis De bowlingbaan Ikzelf Slot Bijlage: folder van bowlingcentrum Tiel Computertekening van pindek van bovenaf gezien Computertekening van de bowlingbaan van bovenaf gezien

Nadere informatie

Leskaarten. Auteur: Rudy Papo Ludus Outdoor datum: November Leskaarten Eagle Eye

Leskaarten. Auteur: Rudy Papo Ludus Outdoor datum: November Leskaarten Eagle Eye Auteur: Rudy Papo Ludus Outdoor datum: November 2014 Leskaarten Eagle Eye De Eagle Eye is een gave manier om elastieken te schieten! Voor kinderen is schieten erg aantrekkelijk en kan een leuke afwisseling

Nadere informatie

Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures. Bedrijfsroeien. in samenwerking met

Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures. Bedrijfsroeien. in samenwerking met Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures Bedrijfsroeien in samenwerking met Bedrijfsroeien Roeien: een ideale bedrijfssport De Roeisport Nederland kent circa 28.000 roeiers. Ongeveer evenveel

Nadere informatie

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt

Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt Naam: DE GOUDEN EEUW en Rembrandt De Gouden Eeuw duurde niet precies honderd jaar. Hij begon aan het eind van de 16de eeuw, beleefde zijn hoogtepunt rond 1675 en was in de 18de eeuw voorbij. De Gouden

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Kampioenschappen

Hoofdstuk 3 Kampioenschappen Boek 2 Evenementen Hoofdstuk 3 Kampioenschappen 3.1. Wereldkampioenschappen 3.1.1. WA arrangeert voor organisaties de volgende werelkampioenschappen: * WA kampioenschappen: Recurve en Compound Divisie

Nadere informatie

Internationaal Handboog festival Outdoor Doelschieten Zaterdag 17 en zondag 18 september 2011. Locatie: Texas Hoeve. Rietdijk 6 4823 ZK Breda.

Internationaal Handboog festival Outdoor Doelschieten Zaterdag 17 en zondag 18 september 2011. Locatie: Texas Hoeve. Rietdijk 6 4823 ZK Breda. Internationaal Handboog festival Outdoor Doelschieten Zaterdag 17 en zondag 18 september 2011 Locatie: Texas Hoeve Rietdijk 6 4823 ZK Breda. Inschrijving uiterlijk 30 augustus 2011 op breda.archery@casema.nl

Nadere informatie

VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN

VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN VERVANGTAAK LICHAMELIJKE OPVOEDING VOOR LANGDURIG GEBLESSEERDEN Je maakt een werkstuk over een (voor jou) niet zo bekende sport. Je maakt het werkstuk op aan de hand van onderstaande handleiding. Veel

Nadere informatie

Nederlandse Handboog Bond Schiettechniek BasisSchot DROOGOEFENEN

Nederlandse Handboog Bond Schiettechniek BasisSchot DROOGOEFENEN Nederlandse Handboog Bond Schiettechniek BasisSchot DROOGOEFENEN De doelstellingen: - aanleren om de balans te bewaren; - aanleren van de juiste positie van de lichaamsdelen; - aanleren van de ademhaling

Nadere informatie

Schuttershandboek Beginners

Schuttershandboek Beginners Schuttershandboek Beginners Naam Schutter Naam Trainer : Begin Datum : Basisprincipes van het handboogschieten Tijdens de schiettraining zult u als aspirant-schutter voortdurend de instructies moeten opvolgen

Nadere informatie

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling

Lesbrief Voorleestekst: Over dertien hectare Vragen: Voorleestekst: Over het thema van de tentoonstelling Lesbrief Over dertien hectare dertien hectare organiseert elke twee jaar een tentoonstelling in Heeswijk-Dinther. De eerste was in 2003. De tentoonstelling van de kunstwerken was altijd buiten op een grasveld

Nadere informatie

INDIVIDUEEL BELGISCH KAMPIOENSCHAP INDOOR SLECHTZIENDEN INSCHRIJVINGEN MAALTIJDEN DRANK/ TABAK. PROGRAMMA (zie uitnodiging)

INDIVIDUEEL BELGISCH KAMPIOENSCHAP INDOOR SLECHTZIENDEN INSCHRIJVINGEN MAALTIJDEN DRANK/ TABAK. PROGRAMMA (zie uitnodiging) INDIVIDUEEL BELGISCH KAMPIOENSCHAP INDOOR SLECHTZIENDEN DATUM : PLAATS : UUR : INSCHRIJVINGSKOSTEN: ZIE UITNODIGING ORGANISATOR Volgens het besluit van de Koninklijke Belgische federatie voor Handboogschieten

Nadere informatie

HANDLEIDING TEAMSCHIETEN

HANDLEIDING TEAMSCHIETEN HANDLEIDING TEAMSCHIETEN In deze handleiding worden de belangrijkste regels omtrent het teamschieten samengevat. De artikels verwijzen naar de oorspronkelijke artikelen in FITA-boek 3, Indoor. In de meeste

Nadere informatie

Boek 2 Evenementen ingaande 1 januari 2016

Boek 2 Evenementen ingaande 1 januari 2016 Boek 2 Evenementen ingaande januari 206 Hoofdstuk 3 - Kampioenschappen... 4 Art. : Wereldkampioenschappen... 4 Art. : Continentale Kampioenschappen... 4 Art. : Data... 4 Art. : Lokatie van Kampioenschappen...

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Nieuwsbrief Bowling Vereniging Julianadorp JEUGD

Nieuwsbrief Bowling Vereniging Julianadorp JEUGD Nieuwsbrief 2 Jaargang 2012-2013 Hallo Jeugdleden en ouders, INFORMATIE Voor de jeugd in Noord-Holland is er een nieuwe site gemaakt: www.nhjb.tk (Noord Holland Jeugd Bowlen). Op deze site staan alle uitslagen,

Nadere informatie

Darten. De geschiedenis van het dart spel

Darten. De geschiedenis van het dart spel Darten Mijn spreekbeurt gaat over darten. Al twee jaar vind ik dat een erg leuke sport om naar te kijken op tv. Dat komt vooral omdat er veel aandacht voor is op de tv en de Nederlandse mannen en vrouwen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Meisjes- en vrouwenvoetbal

Nieuwsbrief Meisjes- en vrouwenvoetbal KONINKLIJKE NEDERLANDSE VOETBALBOND AMATEURVOETBAL Nieuwsbrief Meisjes- en vrouwenvoetbal knvb.nl In dit terugkerende item worden de ontwikkelingen van het meisjes- en vrouwenvoetbal in district Zuid II

Nadere informatie

1926 Start van de hockeyclub O.K. in de Noordhollandse bond. 26 mei 1928 De Oranje heren winnen zilver op de Olympische Spelen Amsterdam.

1926 Start van de hockeyclub O.K. in de Noordhollandse bond. 26 mei 1928 De Oranje heren winnen zilver op de Olympische Spelen Amsterdam. HOOFDSTUK Tijdsbalk 13. De Tijdsbalk van 75 jaar clubhistorie (en Oranje). Als hulpmiddel bij de structurering van dit boek hebben we een tijdschema gemaakt waarop alle belangrijke en mindere belangrijke

Nadere informatie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie

Geschiedenis van Suriname : Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie Geschiedenis van Suriname 1667-1683: Suriname van Engelse naar Nederlandse landbouwkolonie 581-1795: De Republiek In de 17e en 18e eeuw spraken we nog niet van één Nederland maar, van de Republiek der

Nadere informatie

Werkstuk bewegingsonderwijs

Werkstuk bewegingsonderwijs Werkstuk bewegingsonderwijs Taekwon-Do 26-6-2010 Door: Edwin Wanner Klas: V5B Inhoudsopgave 0. Inhoudsopgave.. Pagina 2 1. Plan van aanpak.. Pagina 3 2. Logboek.. Pagina 4 3. Vragen van het interview..

Nadere informatie

REGLEMENT VAN WEDSTRIJDEN WEDSTRIJDSPORT JEUGD 2014

REGLEMENT VAN WEDSTRIJDEN WEDSTRIJDSPORT JEUGD 2014 REGLEMENT VAN WEDSTRIJDEN WEDSTRIJDSPORT JEUGD 2014 Tevens wordt verwezen naar de matrix 1 REGLEMENT VAN WEDSTRIJDEN WEDSTRIJDSPORT JEUGDHONKBAL Ter bevordering van de leesbaarheid is het honkbal jeugdreglement

Nadere informatie

Olympische Winterspelen

Olympische Winterspelen Op 12 februari 2010 is het zover! Dan starten de Olympische Winterspelen. Dit evenement is heel wat minder bekend dan de gewone Olympische Spelen. En Wat is de betekenis van de Olympische Spelen? Logo

Nadere informatie

Schermzaal Ter Weer. Concept. Sponsorplan

Schermzaal Ter Weer. Concept. Sponsorplan Schermzaal Ter Weer Concept Sponsorplan Schermzaal Ter Weer 2005 Colofon Schermzaal Ter Weer De Ruijterstraat 33 2514 AN s-gravenhage Nederland Telefoon : 070-364 27 43 E-mail : bestuur@terweer.nl Website

Nadere informatie

Handboogsport: Voor iedereen!

Handboogsport: Voor iedereen! Handboogsport: Voor iedereen! Handboogsport heeft een heel erg grote aantrekkingskracht op de jeugd. Wie heeft er nu nooit gedroomd om net zoals Robin Hood te schieten. Daarnaast is het goed voor de ontwikkeling

Nadere informatie

Een uitgave van Christ van Kalmthout i.s.m. Nederlandse Bond van Wipschutters (NBvW).

Een uitgave van Christ van Kalmthout i.s.m. Nederlandse Bond van Wipschutters (NBvW). Colofon Een uitgave van Christ van Kalmthout i.s.m. Nederlandse Bond van Wipschutters (NBvW). De tekst is geschreven op basis van algemeen aanvaarde informatiebronnen, waaronder richtlijnen en standaarden.

Nadere informatie

Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures. Bedrijfsroeien. in samenwerking met

Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures. Bedrijfsroeien. in samenwerking met Roeien is een gezonde sport, met weinig kans op blessures Bedrijfsroeien in samenwerking met Roeien: een ideale bedrijfssport De Roeisport Nederland kent circa 28.000 roeiers. Ongeveer evenveel mannen

Nadere informatie

Turnen AGH Belgisch kampioenschap: zilver Internationale wedstrijd landenteam: 5 de plaats Interland België-Nederland- Roemenie-Zwitserland: 2 de plaats Vlaams kampioenschap: 2 de plaats Streefdoel 2016:

Nadere informatie

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur!

Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Werkstuk gemaakt door Naomi Buur! Hoofdstuk 1: Voorwoord blz. 1 Hoofdstuk 2: Geschiedenis blz. 2 Hoofdstuk 3: Het vervolg van de Spelen blz. 3 Hoofdstuk 4: De moderne Spelen blz. 4 Hoofdstuk 5: Olympische

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Olympische Spelen Voorwoord Ik hou mijn spreekbeurt over de Olympische Spelen omdat ik altijd naar de Olympische Spelen kijk op tv. Zelf vind ik de winterspelen het leukste, omdat ik de sporten zoals :

Nadere informatie

Hier is de vierde nieuwsbrief van Hockeyclub Oude IJsselstreek, de laatste van dit seizoen.

Hier is de vierde nieuwsbrief van Hockeyclub Oude IJsselstreek, de laatste van dit seizoen. Nieuwsbrief HCOIJ, nummer 4, juli 2012 Voor iedereen die ons een warm hart toedraagt. Hier is de vierde nieuwsbrief van Hockeyclub Oude IJsselstreek, de laatste van dit seizoen. Veel leesplezier en een

Nadere informatie

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW

Sportkanjers in de gymles. Sportkanjers in de gymles. gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Sportkanjers in de gymles Sportkanjers in de gymles gy m gy m 10 SPORTKANJERGYMLESSEN VOOR DE BASISSCHOOL BOVENBOUW Leskaarten Les 1: Ik doe aan sport! VERTEL HET VOLGENDE VERHAAL: Het eerste wat je doet

Nadere informatie

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN

Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Geschied- en Heemkundige Kring vzw PEPIJN@LANDEN Secretariaat/Documentatiecentrum: Bezoekerscentrum Rufferdinge Molenberg 4 3400 Landen Tel. 011 88 34 68 Fax 011 83 27 62 info@ghklanden.be www.ghklanden.be

Nadere informatie

Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo:

Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo: Op 16 maart 2006 kwam topjudoka Ilse Heylen bij ons op bezoek om ons wat meer te vertellen over zichzelf en haar judo: Hoe is je judocarrière begonnen? Heylen: Ik ben met judo begonnen toen ik 8 jaar was

Nadere informatie

René Smaal update augustus 2016:

René Smaal update augustus 2016: René Smaal update augustus 2016: Bekijk nu de planning tot eind 2016 op www.renesmaal.nl/nieuws René Smaal Karate heeft nieuwe sporttassen besteld van natuurlijk Adidas. In september kunnen de kinderen

Nadere informatie

Regelement 3D Competitie.

Regelement 3D Competitie. Regelement 3D Competitie. 1. Inleiding 1.1. Het schiet technische reglement voor de discipline 3D Competitie schieten is gebaseerd op het IFAA reglement. 1.2. Het 3D Competitie reglement heeft betrekking

Nadere informatie

Kwalificatielijst Topsporters HG en RUG, studiejaar 2016/2017 (versie maart 2016)

Kwalificatielijst Topsporters HG en RUG, studiejaar 2016/2017 (versie maart 2016) Kwalificatielijst Topsporters HG en RUG, studiejaar 2016/2017 (versie maart 2016) Om officieel in aanmerking te komen voor topsportfaciliteiten en eventueel een topsportbeurs van de Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Door Nel Bakker, Lioessens(links vooraan witte T-Shirt)

Door Nel Bakker, Lioessens(links vooraan witte T-Shirt) Door Nel Bakker, Lioessens(links vooraan witte T-Shirt) Tennis is familie van een heleboel andere sporten: squash, tafeltennis, badminton en nog meer. Al die sporten zijn ontstaan uit het Franse spel "Jeu

Nadere informatie

Het Schietpatroon INHOUDSOPGAVE

Het Schietpatroon INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE Overzicht... 3 De Houding aan de lijn... 4 Pijl opzetten (Kepen)... 5 Booghand en koordhand plaatsen... 6 Concentratie... 7 Vooraantrek... 8 Aantrek... 9 Ankeren... 10 Mikken... 11 Doortrekken

Nadere informatie

Draaiboek: Ridder kinderfeestje

Draaiboek: Ridder kinderfeestje Draaiboek: Ridder kinderfeestje In dit draaiboek kunt u allerlei tips en suggesties vinden voor het organiseren van een kinderfeestje met het thema ridders. www.kinderfeestje.co Inhoud Voorwoord 3 Tips

Nadere informatie

SPORTIMONIUM De glorietijd van het Belgische Schermen

SPORTIMONIUM De glorietijd van het Belgische Schermen SPORTIMONIUM (be)schermt De glorietijd van het Belgische Schermen Dit boekje is van:... Leeftijd:... Voor je een schermduel begint, moet je je tegenstander groeten. Maar hoe moet dat ook alweer? Zet de

Nadere informatie

NATIONALE KAMPIOENSCHAPPEN BBSF

NATIONALE KAMPIOENSCHAPPEN BBSF BBSF 23.08.2016 Addendum seizoen 2016-2017 aan het Sportreglement en RIO uitgave augustus 2016 NATIONALE KAMPIOENSCHAPPEN BBSF ALGEMEEN Art. 1 - Ieder jaar organiseert de BBSF de scratch, bonus en handicap

Nadere informatie

Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool

Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool Nieuwsbrief -7- mei 2011 Inhoudsopgave: Talentontwikkeling Scala college en Leonardo College worden Topsport Talentschool Beleidsbrief sport Waterpolo festival 2012 WOC meisjes < 15 jaar op stage naar

Nadere informatie

Race naar de baseline. Welke kleur heeft mijn kind

Race naar de baseline. Welke kleur heeft mijn kind Informatie voor ouders In september 2013 is het jeugdtennis voor spelers t/m 12 jaar ingrijpend veranderd. Kinderen spelen op kleur. De KNLTB introduceerde nieuwe, leuke competitievormen, speciaal voor

Nadere informatie

Sport en Innovatie. Wetenschappers en innovatie

Sport en Innovatie. Wetenschappers en innovatie Wetenschappers en innovatie Sport en Innovatie Deelnemers rondetafelgesprek: Nico Delleman Hidde Haisma Marnix ten Kortenaar Koen Lemmink Hanno van der Loo Nando Timmer Huub Toussaint Bij innovatie speelt

Nadere informatie

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen

Bijlage 1a thema 4 - sportattributen Bijlage 1a thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1b thema 4 - sportattributen 3e leerjaar thema 4 Mijn sport is top! Bijlage 1c thema 4 - sportattributen 3e leerjaar

Nadere informatie

Versie.5 officiele Wedstrijdkalender Regio 116 SEIZOEN 2016/2017

Versie.5 officiele Wedstrijdkalender Regio 116 SEIZOEN 2016/2017 September 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr Za Zo Ma Di Wo Do Vr 1e B-Wedstrijd 1e en

Nadere informatie

DEEL X GEHANDICAPTENREGLEMENT

DEEL X GEHANDICAPTENREGLEMENT POSTBUS 303, 3830 AJ LEUSDEN DEEL X GEHANDICAPTENREGLEMENT KNSA Schiet- en Wedstrijdreglement, deel X, versie 01-10-2016, pagina 1 INHOUD DEEL X GEHANDICAPTENREGLEMENT Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Hoofdstuk

Nadere informatie

Een spreekbeurt over ADO Den Haag

Een spreekbeurt over ADO Den Haag Een spreekbeurt over ADO Den Haag Wij ontvangen veel berichten van kinderen die graag een spreekbeurt over ADO Den Haag willen houden. Zij weten alleen niet waar of hoe ze moeten beginnen. Wij helpen je

Nadere informatie

Ik ben Jeremiah Werleman en ik ben zeventien jaar oud. Ik zit in het vierde jaar van de mavo op het Mon Plaisir College, midden in mijn examens.

Ik ben Jeremiah Werleman en ik ben zeventien jaar oud. Ik zit in het vierde jaar van de mavo op het Mon Plaisir College, midden in mijn examens. Talenten op Aruba. Ze zijn overal te vinden. Zij storten zich in het leven, of het nu sport, kunst, uitgaan, lezen, muziek of juist de donkere kant van de samenleving is. Het is aan hen. Voor diegene die

Nadere informatie

Wat vul je in? Vul in ei of ij. Alle spelers gaan.. trainingskamp. Verschillende landen spelen. Eén keer.. de vier jaar wordt het WK gehouden.

Wat vul je in? Vul in ei of ij. Alle spelers gaan.. trainingskamp. Verschillende landen spelen. Eén keer.. de vier jaar wordt het WK gehouden. Naam:. Wat vul je in? Kies uit: tegen in van met op naast onder over - aan Alle spelers gaan.. trainingskamp. Het wk begint.. een openingsceremonie. Verschillende landen spelen.. elkaar. Eén keer.. de

Nadere informatie

GRIMMBROS International Volleyball Breda 2009 Nieuwsbrief Tournament Partners

GRIMMBROS International Volleyball Breda 2009 Nieuwsbrief Tournament Partners GRIMMBROS International Volleyball Breda 2009 Nieuwsbrief Tournament Partners Veelbelovend vrijdagavond programma Schrijf je nu nog in voor de clinic zitvolleybal! Voorzitter Arno van Gerven zei het eerder

Nadere informatie

LESGEVEN IS TOPSPORT. www.cps.nl/lesgevenistopsport

LESGEVEN IS TOPSPORT. www.cps.nl/lesgevenistopsport www.cps.nl/lesgevenistopsport IK BEN Marc Lammers. COACH VAN HET BELGISCH DAMESHOCKEYTEAM. EERDER WAS IK BONDSCOACH VAN SPANJE EN HET NEDERLANDS DAMESHOCKEYTEAM. MET NEDERLAND WON IK EEN gouden medaille

Nadere informatie

Hoe maak ik een Spreekbeurt?

Hoe maak ik een Spreekbeurt? Hoe maak ik een Spreekbeurt? Stap 1: Kies een onderwerp. Voordat je kunt beginnen met het maken van een spreekbeurt, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Het hoeft niet perse een hobby van je te zijn,

Nadere informatie

Wapen:.22Lr pistool of revolver en trekkerdruk van min gr. De loop mag niet langer zijn dan 6 inch (152,4 mm).

Wapen:.22Lr pistool of revolver en trekkerdruk van min gr. De loop mag niet langer zijn dan 6 inch (152,4 mm). SERVICE PISTOL Afstand: 25 Meter, 20 Meter, 15 Meter en 10 Meter Proef schoten: 1 schijf/ 2 x 5 schoten. Wedstrijd Schoten: 8 schijven/ 5 schoten per schijf per serie Wapen:.22Lr pistool of revolver en

Nadere informatie

NEDERLANDSE KAMPIOENSCHAPPEN BAAN HEERDE EN GEWESTELIJKE KAMPIOENSCHAPPEN BREDA

NEDERLANDSE KAMPIOENSCHAPPEN BAAN HEERDE EN GEWESTELIJKE KAMPIOENSCHAPPEN BREDA NEDERLANDSE KAMPIOENSCHAPPEN BAAN HEERDE EN GEWESTELIJKE KAMPIOENSCHAPPEN BREDA Het was afgelopen weekend een druk weekend, want er stonden 2 belangrijke toernooien op de agenda voor de RST-rijd(st)ers.

Nadere informatie

Copyright HBSV Achilles. Gebruik en of kopiëren van (delen van ) het boek zijn toegestaan met bronvermelding.

Copyright HBSV Achilles. Gebruik en of kopiëren van (delen van ) het boek zijn toegestaan met bronvermelding. 0 Cursusboek Copyright HBSV Achilles. Gebruik en of kopiëren van (delen van ) het boek zijn toegestaan met bronvermelding. Voorwoord. Allereerst, welkom bij het handboogschieten, en Achilles. Ik begon

Nadere informatie

Sportman Genomineerden Pepijn Smits Arjan van Hout Roland van Loon

Sportman Genomineerden Pepijn Smits Arjan van Hout Roland van Loon Sportman 2016 Genomineerden Pepijn Smits Arjan van Hout Roland van Loon Pepijn Smits 3e World cup over 10km in Lac Mégantic (Canada). Eerste medaille ooit op dit niveau 8e EK team-event. Debuut op een

Nadere informatie

Technisch Ontwikkeling Plan voor de voetballers uit de jeugd van Klein Dochteren TOP!

Technisch Ontwikkeling Plan voor de voetballers uit de jeugd van Klein Dochteren TOP! Technisch Ontwikkeling Plan voor de voetballers uit de jeugd van Klein Dochteren TOP! Datum: 27-2-2013 Auteur: Herman Pasman, Technisch Jeugd Coördinator Voetbal Voetbal is een complex spel doordat er

Nadere informatie

Voor de gedetailleerde kalender kunt U te terecht op onze website www.fbtc-bfk.be.

Voor de gedetailleerde kalender kunt U te terecht op onze website www.fbtc-bfk.be. Fédération Belge de Tir aux Clays a.s.b.l. Association Sportive Affiliée au C.O.I.B., I.S.S.F., F.I.T.A.S.C et à l E.S.C. Belgische Federatie Kleischieten v.z.w. Sportieve Vereniging. Aangesloten bij B.O.I.C.,

Nadere informatie

TRAINEN zo wil geel zwart dat doen!

TRAINEN zo wil geel zwart dat doen! F - pupillen Mikvormen TRAINEN zo wil geel zwart dat doen! Mikvormen TRAINEN zo wil geel zwart dat doen! Oefenstof F pupillen Mikvormen Bij de mikvormen gaat het grotendeels om het raken of omverschieten

Nadere informatie

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal.

Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Warming-up Dit is voor alle groepen geschikt: de warming-up bestaat uit verschillende trucjes met de bal. Alle leerlingen staan aan één helft van de gymzaal verspreid met allemaal een bal. De trainer staat

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Mihailo Sain weer in actie bij het WOC Alphen aan den Rijn

Mihailo Sain weer in actie bij het WOC Alphen aan den Rijn Nieuwsbrief -3- Januari 2011 Inhoudsopgave: Onderzoek sport en ontwikkeling voor kinderen Even voorstellen Wedstrijdverslag M

Nadere informatie