FEBEM Duurzaamheidsrapport De Belgische milieubedrijven geven het duurzame voorbeeld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "FEBEM Duurzaamheidsrapport 2010-2011. De Belgische milieubedrijven geven het duurzame voorbeeld"

Transcriptie

1 FEBEM Duurzaamheidsrapport De Belgische milieubedrijven geven het duurzame voorbeeld

2 Deontologische code Indien een bedrijf volwaardig lid wenst te worden van FEBEM, moet het zich verbinden de deontologische code van de Federatie te respecteren. Deze code bevat enkele duidelijke engagementen naar het respecteren van wetgeving toe en schrijft ook een bepaalde collegialiteit voor. Voor FEBEM zijn dit basisverklaringen, waar elk regulier bedrijf zich moet aan houden. Er is dan ook een duidelijke procedure voorzien indien zou worden gesignaleerd dat een van onze leden deze deontologie niet zou respecteren. Deze procedure is al enkele malen in werking gezet met telkens een uitklaring van enkele onduidelijkheden als gevolg. De code zorgt dus ook voor een betere sfeer tussen de bedrijven en is ook een kapstok voor verdere uitwerkingen binnen enkele sectoren. Zo is in het kader van deze code door de Federatie een code van goede praktijk uitgewerkt voor de behandeling van asbestafval én een code voor de aanvaarding van afvalstoffen op stortplaatsen. Een code voor de problematiek van het mengen van afvalstoffen is in ontwerpfase, net als enkele richtlijnen voor de recuperatie van papier en karton. Het is de bedoeling deze codes te laten omzetten in regelgeving maar in tussentijd moeten onze leden deze codes wel te respecteren. De leden-grondreinigers van FEBEM engageren zich ook om de milieubeleidsovereenkomst voor bodemsaneringsoperaties te respecteren. FEBEM meent dat op deze manier de Federatie effectief werk maakt van de verdere professionalisering van de sector en zonder windowdressing ten velde zaken helpt verbeteren. Het FEBEM-lidmaatschap is dus ook duidelijk een kwaliteitslabel, wat uitwendig gemaakt wordt door een ingekaderde verklaring die de volwaardige leden ontvangen. Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer FEBEM, bedrijvig in milieuzorg ETHISCH EN DEONTOLOGISCH CHARTER VAN DE BEDRIJFS- FEDERATIE FEBEM, DE FEDERATIE VAN DE MILIEUBEDRIJVEN DE LEDEN VAN FEBEM STAAN GARANT VOOR EEN KWALITEITSVOLLE EN CORRECTE DIENSTVERLENING DIE MENS, MILIEU EN MAATSCHAPPIJ TEN GOEDE KOMT. FEBEM EN HAAR LEDEN ZIJN OVERTUIGD DAT HET SUCCES VAN DE FEDERATIE EN HAAR LEDEN TE VERBINDEN IS MET HET VERTROUWEN DAT MEN KAN HEBBEN IN DE FEDERATIE EN LEDEN. VOOR FEBEM EN HAAR LEDEN STAAN VOOROP professionalisme: een professionele werking met aandacht voor kwaliteit en het resultaatsgericht organiseren van de dienstverlening; partnerschap: een open werking waarbij discussies constructief en oplossingsgericht worden gevoerd met aandacht en respect voor ieders mening; groepsgeest: FEBEM en haar leden vormen een team en komen als een groep naar buiten; waardeschepping: een toegevoegde waarde voor de sector in België, de klanten het leefmilieu; respect voor het leefmilieu: de vrijwaring van het leefmilieu voor de toekomstige generaties, daar werken FEBEM en haar leden dagdagelijks aan; wederzijds respect: meningsverschillen vormen de kleur van de democratie, andere meningen dienen voldoende aandacht te krijgen mogen niet leiden tot conflicten. DE LEDEN VAN FEBEM STELLEN ZICH GARANT de wetgeving te allen tijde te respecteren; een eerlijke concurrentie te voeren waarbij respect voor de vrije marktwerking centraal staat; het imago van de sector te verbeteren; voortdurend te streven naar verbetering ten voordele van klanten, partners, maatschappij en leefmilieu; de volledige medewerking te verlenen aan de overheidsinstanties in zoverre FEBEM het eens is met de betrokken overheidsstandpunten. NAAR DE FEDERATIE TOE ZULLEN DE LEDEN zich neerleggen bij consensusbeslissingen van de federatie; collegiaal zijn met de federatie de andere leden; in FEBEM-vertegenwoordigingen waarin zetelt enkel het FEBEM-standpunt verkondigen; maximaal participeren aan de FEBEM-evenementen zoals studiedagen, Algemene Vergadering, Ledenraden, Trefdagen, Werkgroepen en Task Forces; zich zoveel mogelijk eerst naar de federatie richten alvorens problemen van algemeen belang aan te kaarten bij overheden; een transparantie vertonen naar de federatie toe betreffende activiteiten, financiële resultaten en interne structuren (organogram) waarbij de federatie zich borg stelt voor de nodige confidentialiteit. FEBEM vertegenwoordiger FEBEM lid Bezoek onze website 2

3 FEBEM Duurzaamheidsrapport Inhoud 4 Voorwoord Doen wat we zeggen, zeggen wat we doen 5 Prosperity Meer inkomsten, veel concurrentie 5 Omzetcijfers stijgen 6 Winstmarges nemen toe 7 FEBEM-initiatieven: Werken aan eerlijke concurrentie 8 People Aandacht voor duurzaam personeelsbeleid 8 Diversiteit en trouw 10 Veiligheid voorop 11 FEBEM-initiatieven: Opleiding en veiligheid centraal 12 Planet Sector verkleint ecologische voetafdruk 12 Luchtemissies terugdringen 13 Sector stoot minder broeikasgassen uit 14 Wateremissies blijven dalen 15 De Belgische milieusector bindt de strijd aan met de CO 2 -uitstoot 16 Recyclage neemt toe 18 Energie besparen en produceren 19 FEBEM-initiatieven: Samen voor een beter milieu 20 Products Naar een optimalisering van het inzamel- en recyclageproces 20 Afvalbeheer 22 Het marktaandeel van privaatrechtelijke ondernemingen groeit 23 Steeds meer afval ingezameld 24 Facts & figures over afvalinzameling 26 FEBEM-initiatieven: Voor een continue verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening 27 Onze leden 29 Partners Colofon Het FEBEM Duurzaamheidsrapport is een realisatie van de Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer. Redactie: Forte (www.forte.eu), Werner Annaert, Anita Cosaert, Cédric Slegers, Baudouin Ska en Mireille Verboven. Lay-out: 2Mpact (www.2mpact.be). V.U. Werner Annaert. Dit jaarbericht wordt gedrukt op 100 % gerecycleerd en chloorvrij papier. Ce rapport de durabilité est également disponible en français sur Wilt u meer informatie over onze federatie? FEBEM - Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer Buro & Design Center Esplanade 1b.87 BE-1020 Brussel Tel. 02/ Fax

4 Voorwoord: Doen wat we zeggen en zeggen wat we doen Velen praten over duurzaamheid, maar weinigen durven echt keuzes maken. Onze leden maken die keuzes wel. Dit rapport bewijst voor de tweede keer op rij dat de privaatrechtelijke milieubedrijven in België heel wat investeren in de duurzaamheid van onze sector. En dat op meerdere niveaus: financieel, sociaal, ecologisch en productmatig. Duurzaamheid, de kern van de sector De milieusector is van nature een duurzame sector. De kernactiviteiten van onze leden leveren een belangrijke bijdrage aan een beter milieu. Door verontreinigde bodems te zuiveren, door afval selectief in te zamelen, door de verschillende fracties in gespecialiseerde centra te sorteren om ze nadien op de meest geschikte manier te verwerken of te recycleren. Voortrekker op vlak van duurzaamheid Maar de Belgische milieusector doet meer. Ze wil het goede voorbeeld geven. Met succes. Heel wat van onze leden gelden als voorbeeld binnen hun inter- nationale moedergroep en hun specifieke sector. Onder meer door elektrische wagens in gebruik te nemen, door algen te kweken als biomassa, door onderzoek naar de mogelijkheden om materialen uit oude afvalfracties te recupereren, enz. Maar ook door te investeren in de financiële gezondheid van hun organisatie en in de opleiding, begeleiding en veiligheid van hun medewerkers. En dat ondanks de vaak moeilijke financiële en economische situatie. De Belgische milieusector praat niet alleen over duurzaamheid, onze leden voegen de daad ook bij het woord. We mogen best fier zijn op de resultaten. Federatie steunt en volgt het goede voorbeeld Helaas krijgen onze leden hiervoor niet altijd de steun die ze verdienen. De beleidsmakers durven niet altijd keuzes te maken pro duurzaamheid en klanten kiezen vaak nog te veel op basis van het kostenplaatje. Als federatie willen we daar verandering in brengen. Hoe? Door samen met onze leden duurzame initiatieven op te zetten, zoals de selectieve inzameling van pmd in de bedrijfswereld. Door samen met VAL-I-PAC in enkele nieuwe sectoren de inzameling van papier en karton te organiseren. Door het voorbeeld van onze leden te volgen en als federatie ook zelf actie te ondernemen. Door regelmatig rond de tafel te gaan zitten met beleidsmakers en collega- federaties, zodat we de marktkansen van onze leden kunnen vrijwaren en uitbreiden. Maar ook, en vooral, door de inspanningen van onze leden te communiceren naar de buitenwereld. Want we walk the talk, but we also talk the walk. We doen niet alleen wat we zeggen, we zeggen ook wat we doen. We mogen best fier zijn op de inspanningen die onze sector doet en de resultaten die daaruit voortkomen. Daarom ook dit duurzaamheidsrapport. Veel leesplezier. Werner Annaert Algemeen Directeur FEBEM 4

5 PROSPERITY PEOPLE PLANET PRODUCTS 1 Meer inkomsten, veel concurrentie Ondanks de economische crisis van 2008, slaagde de afvalsector erin het hoofd boven water te houden. De cijfers voor 2010 tonen vooral de hevige concurrentie tussen de verschillende operatoren. Afval wordt steeds zeldzamer en dus wordt bevoorrading almaar belangrijker, zowel op nationaal als op Europees niveau. De recyclagesector daarentegen boomt door de hoge prijs voor grondstoffen. Dankzij deze evolutie namen gerecycleerde producten een gunstige positie op de markt in. Tot slot zette de markt voor bodemsanering zijn ontwikkeling verder. gemiddeld 90 % toenemen. De omzet van bedrijven die schroot en plastic recupereren, steeg met respectievelijk 59 en 35 %. Voor inert afval, bedroeg de gemiddelde omzetstijging 11 %. De inkomsten voor bedrijven die elektrisch afval recycleren steeg dan weer met 4 %, terwijl de inkomsten van glasrecycleerders stabiel bleven (+0,2 %). Evolutie van het omzetcijfer ( ) Recyclage van glas Recyclage van plastic Recyclage van papier/karton Recyclage van AEEA Recyclage van inert afval 1.1 Omzetcijfers stijgen In 2010 zag de Belgische milieusector een stijging van haar globale omzetcijfer. Vooral kmo s (+18 %) deden het goed in vergelijking met de grote bedrijven (+7 %). De evolutie van de omzetcijfers varieerde wel van sector tot sector. Inzameling Het omzetcijfer van de bedrijven die actief zijn in afvalinzameling, zoals de verhuur van containers voor huisaan-huis inzameling, is relatief stabiel gebleven. Er was een gemiddelde stijging van 1 % ten opzichte van Recyclage In 2010 stegen de prijzen van primaire grondstoffen. Grondstoffen ondervonden daardoor toenemende concurrentie van gerecycleerde producten, die op hun beurt hun prijzen zagen toenemen en de inkomsten van recyclagebedrijven een boost gaf. De ondernemingen die papier en karton recycleerden, zagen hun omzet met Bodemsanering Storten en verbranden De stortplaatsen van klasse II zagen hun omzetcijfer dalen met 16 %. Een gevolg van de daling van de storthoeveelheden (zie grafiek 2). Verbrandingscentra zagen hun omzet lichtjes dalen (-3 %). 0% 20% 40% 60% 80% 100% Grafiek 1: In 2010 kenden de recyclagebedrijven een opmerkelijke stijging van hun omzetcijfer Evolutie van de gestorte afvalhoeveelheden in ton Vlaanderen Wallonië Grafiek 2: De laatste tien jaar belandt steeds minder afval op stortplaatsen. 5

6 Bodemsanering De omzet van de bodemsaneringsbedrijven steeg met bijna 3 % in vergelijking met Deze activiteit zet haar opwaartse beweging van de afgelopen zes jaar verder. De daling in 2009 werd in 2010 meteen rechtgezet. 1.2 Winstmarges nemen toe We willen het tijdschrift Incidences bedanken voor de financiële cijfers van meer dan 400 bedrijven, die het publiceerde in haar nummer van 26 september. Die informatie leverde een belangrijke bijdrage voor het schrijven van dit hoofdstuk. In 2010 stegen de winstmarges binnen de milieusector. Vooral kleine bedrijven die gespecialiseerd zijn in het recycleren van bepaalde fracties zagen hun winsten aanzienlijk toenemen (+30 %). Ook hier variëren de tendensen van het ene vakgebied tot het andere. Inzameling Bedrijven die afval inzamelen zagen de winstmarges opnieuw stijgen. Daar waar deze bedrijven over het algemeen verlies leden in 2009, behaalden ze aanzienlijke winstmarges in Recyclage Bedrijven die plastic, schroot en inert afval recycleren, zagen hun winstmarges stijgen. Voor andere fracties was 2010 minder gunstig. De marge voor papierrecyclage bijvoorbeeld daalde met 30 %, ondanks een omzetcijfer in volle expansie. Voor bedrijven die elektrisch en elektronisch afval recycleren, daalden de winstmarges zelfs met 80 %. Glasbedrijven zagen een gelijkaardige daling van hun marges. België is immers in een optimaal afvalbeheersysteem aanbeland, waarin geen belangrijke vooruitgang meer wordt verwacht. De operatoren voeren dus een hevige concurrentiestrijd op alle markten, wat de marges naar beneden drukt. Storten en verbranden De winsten van de stortplaatsen van klasse II daalden met bijna 60 %. FEBEM spoort de Belgische gewestelijke autoriteiten dan ook aan om na te denken over de duurzame toekomst van de stortplaatsen. Verbrandingsinstallaties noteerden 5 % meer winst in Bodemsanering Bodemsaneerders zagen hun winstmarges stijgen met bijna 50 %, daar waar die de laatste twee jaar aan het dalen waren / 2012 : De afvalsector blijft op zijn hoede Twee keer per jaar houdt het VBO een enquête over de economische conjunctuur. In het kader daarvan stelt FEBEM haar bestuurders een aantal vragen, zodat we het VBO een correcte visie op de toekomst van de sector kunnen geven. Tussen maart en november 2011 zagen we: Een daling van de productie, terwijl we in maart nog een stabilisering verwachtten. Een daling van de export, hoewel we in maart nog aan een stijging dachten. Een stabilisering van de rendabiliteit, de investeringen en de tewerkstelling zoals voorspeld in maart. Wat zal de toekomst brengen? Op korte termijn vrezen we dat de productie, de rendabiliteit en de investeringen zullen dalen. We zien op korte termijn ook de export toenemen. Op lange termijn zal alles zich opnieuw stabiliseren. We zijn dus optimistischer over de investeringen dan zes maanden geleden. Tussen maart en december zien we belangrijke vervangings- en uitbreidingsinvesteringen. Innovatie of rationalisatie blijven op een laag pitje, net als in maart. De afgelopen zes maanden stuurden in eerste instantie de wetgeving en vervolgens de kost van energie en primaire grondstoffen en de arbeidskosten de investeringen. Op basis van de wettelijke bepalingen die nu gekend zijn, zullen in de eerste plaats de kost van energie en primaire grondstoffen gevolgd door de beschikbaarheid van gekwalificeerd personeel en de arbeidskosten bepalend zijn voor investeringen. Regelgeving komt pas op de vijfde plaats. 6

7 1.3 FEBEM-initiatieven Werken aan eerlijke concurrentie FEBEM verdedigt de belangen van haar leden. We zetten tal van initiatieven op om de markt te verruimen en om alle marktspelers gelijke kansen te bieden van kmo s tot multinationals, van openbare organisaties tot privaatrechtelijke ondernemingen. Enkele realisaties van Bepaalde afvalstoffen erkennen als producten om hun waarde te verhogen De prijs van een afvalstof hangt deels af van zijn erkenning als product dat herbruikbaar is in andere toepassingen. Dankzij de inspanningen van FEBEM, vooral via Belgische experts die actief zijn op Europees niveau, zijn bepaalde types afvalstoffen, zoals glas en plastic, op dit moment op weg om erkend te worden. Door te ijveren voor zo n producterkenning wil FEBEM haar leden, die deze afvalstoffen voortbrengen en opnieuw verkopen, ondersteunen. Aanpassing van het actieterrein van de intercommunales Financiële discussies In 2010 heeft FEBEM meerdere dossiers behandeld met een rechtstreekse financiële impact voor de leden. Onderhandelingen met de gewestelijke autoriteiten over het budget dat aan de bodemsanering moet toegekend worden. Besprekingen met de VREG over een minimumprijs voor de groene elektriciteitscertificaten. Onderhandelingen over de vergoeding voor... Recytyre. Bespreking met de gewesten over de afvalheffingen. Onderhandeling met Fost Plus over de vergoeding voor pmd van bedrijven. Overleg met VAL-I-PAC over de premies voor inzameling en recyclage van industriële verpakkingsafvalstoffen. Vergoeding door Fotini voor gegevensoverdracht. Onderhandeling met de havens voor waarborgen bij afgifte scheepsafval. FEBEM komt regelmatig samen met COPIDEC en INTERAFVAL, de federaties van de afvalintercommunales in Wallonië en in Vlaanderen. Er zijn verschillende besprekingen geweest met de intercommunales om de spelers te identificeren die met huishoudelijk afval vergelijkbaar bedrijfsafval inzamelen en verwerken. Door zich te focussen op de dienstverlening aan particulieren kunnen de intercommunales zich ten volle wijden aan hun voornaamste rol. De privaatrechtelijke ondernemingen kunnen dan hun dienstverlening aan bedrijven verder ontwikkelen. 7

8 PROSPERITY PEOPLE PLANET PRODUCTS 2 Aandacht voor duurzaam personeelsbeleid FEBEM vertegenwoordigt ongeveer medewerkers in de Belgische milieusector. Uit cijfers blijkt dat het gros van die werknemers jarenlang trouw blijft aan hun bedrijf, het resultaat van het duurzame personeelsbeleid in de sector. De speerpunten binnen die aanpak zijn opleiding en begeleiding. Op die manier willen FEBEM en de leden-bedrijven de veiligheid binnen de sector en de toestroom van nieuwe medewerkers verbeteren. 2.1 Diversiteit en trouw Werkgever voor hoog- en lagergeschoolden Op basis van een steekproef bij sectormedewerkers bracht FEBEM de opleidingsniveaus binnen de sector in kaart. Daaruit blijkt dat heel wat lagergeschoolden in de sector werk vinden. Bij de mannen heeft 42 % een diploma lager onderwijs, terwijl 21 % een diploma hoger onderwijs bezit. Deze cijfers zijn gelijkaardig aan de resultaten van De vrouwen hebben een hoger opleidingsniveau dan de mannen: 58 % van de vrouwen heeft een diploma hoger onderwijs, dat is 8 % meer dan in Slechts 9 % van de vrouwen bezit enkel een diploma lager onderwijs. De medewerkers met een lager diploma zijn vooral te vinden onder de arbeiders. 100 % 90 % Hoger universitair onderwijs 80 % Hoger niet-universitair onderwijs 70 % 60 % Secundair onderwijs 50 % Lager onderwijs 40 % 30 % 20 % 10 % 0 % Mannen Vrouwen Totaal Grafiek 3: Opleidingsniveau van het personeel in de sector. 8

9 Steeds meer diversiteit De sector streeft naar diversiteit in de afkomst van zijn medewerkers, hun geslacht, enz. Uit een analyse van sectormedewerkers van vijf grote bedrijven blijkt dat in de sector gemiddeld 21 % vrouwen en 79 % mannen werken. Uit een steekproef van medewerkers van zeven grote bedrijven, blijkt dat 11 % van de medewerkers een andere nationaliteit heeft. Het gaat hierbij vooral om medewerkers met de Marokkaanse, Turkse, Nederlandse en Franse nationaliteit. Bij de arbeiders heeft 14 % een andere nationaliteit, bij de bedienden is dat slechts 5 %. Alle leeftijdsklassen vertegenwoordigd Uit de gegevens van medewerkers uit de sector blijkt dat het grootste deel zich, net als in 2009, in de leeftijdscategorie tussen 30 en 50 jaar bevindt. Zo n 13 % is jonger dan 30 en 21 % is ouder dan 50 jaar. De groep van de arbeiders telt met 25 % werknemers boven 50 jaar beduidend meer oudere werknemers dan de bedienden (14 %). Leeftijd Jonger dan 20 jaar 0,5 % <0,5 % 20 tot 25 5 % 3 % 25 tot % 10 % 30 tot % 13,5 % Trouw aan de werkgever Een analyse van sectormedewerkers leert dat de meerderheid tussen 1 en 5 jaar in dienst is. Dat is iets minder dan in In 2010 zijn er echter meer medewerkers die minder dan een jaar of meer dan 20 jaar aan hetzelfde bedrijf trouw zijn. Zo n 37 % van de werknemers is al meer dan tien jaar trouw aan hetzelfde bedrijf. Dat is meer dan in het jaar 2009, toen 32 % langer dan 10 jaar voor eenzelfde bedrijf werkte. Leeftijd minder dan 1 jaar 4,5 % 8 % 1 tot 5 41 % 34 % 5 tot 10 22,5 % 21 % 10 tot % 19 % 15 tot 20 9,5 % 9 % meer dan 20 jaar 6,5 % 9 % Tabel 2: Anciënniteit van de werknemers in de sector. Sector maakt dankbaar gebruik van interim-krachten In 2010 presteerden interim-krachten bij zes grote bedrijven in de sector in totaal 1 miljoen interim-uren, wat overeenkomt met ongeveer 526 fulltime werknemers. Niet alleen leent het werk in onze sector zich tot het inzetten van interim-arbeid, maar ook kunnen interimkrachten de periodieke pieken en dalen in de afval- productie opvangen. 35 tot % 17 % 40 tot % 18 % 45 tot % 17 % 50 tot % 12 % 55 tot 60 7 % 7 % Ouder dan 60 jaar 2,5 % 2 % Tabel 1: De gemiddelde leeftijd van de werknemers in de sector. 9

10 2.2 Veiligheid voorop Ten strijde tegen dodehoekprobleem FEBEM maakte een overzicht van de kerncijfers uit de jaarverslagen van de interne dienst voor preventie en bescherming op het werk van haar leden. Hieruit blijkt dat de gemiddelde frequentiegraad (Fg) in 2010 licht is gestegen. Hetzelfde geldt voor de gemiddelde werkelijke Ernstigheidsgraad (weg) en de Gemiddelde globale ernstigheidsgraad (Geg) (tabel 3). In 2010 registreerde het Fonds voor Arbeidsongevallen (FAO) in de afvalsector (Nace2 code 38) 529 ongevallen met gevolg (waarbij de betrokken medewerker minstens één dag afwezig was). In 2009 en 2008 was het aantal arbeidsongevallen vergelijkbaar, met respectievelijk 514 en 663 ongevallen. Het grootste aantal ongevallen vond plaats bij de terugwinning van gesorteerd materiaal. Steeds meer bedrijven implementeren een veiligheidsmanagementsysteem Om ook de veiligheid van de andere weggebruikers te verhogen, rust de sector haar vrachtwagens toenemend uit met dodehoekspiegels en -camera s. Onze leden organiseren ook opleidingen waarin de chauffeurs ze correct leren te gebruiken. Steeds meer bedrijven in de sector implementeren een uniform, gecertificeerd veiligheidsmanagementsysteem conform de internationale OHSAS norm. OHSAS (Occupational Health and Safety Assessment Series) is het veiligheidsbroertje van de ISO 9001-norm voor kwaliteit en de ISO norm voor milieu. Dankzij dit systeem kunnen onze leden de veiligheid en de impact van de veiligheidsinitiatieven binnen hun organisatie op een systematische manier opvolgen. NACE2 code 38 Gemiddelde frequentiegraad (Fg) Gemiddelde werkelijke Ernstigheidsgraad ( weg) Gemiddelde globale ernstigheidsgraad (Geg) ,71 0,92 4, ,51 0,88 4, ,06 1,17 4,99 Tabel 3: Kerncijfers ongevallen met gevolg (minstens een dag afwezigheid). 10

11 2.3 FEBEM-initiatieven Opleiding en veiligheid centraal FEBEM zet zich op verschillende vlakken in voor alle medewerkers van de Belgische (en Europese) milieusector. Het aspect veiligheid is één van de vier strategische pijlers waarop de federatie focust, onder meer door de leden te informeren via tal van brochures, opleidingen en infoavonden. FEBEM zet zich ook in om de integratie van nieuwe sectormedewerkers te versoepelen. Opleiding veilig omgaan met gevaarlijk afval In samenwerking met SGS organiseert FEBEM opleidingen voor medewerkers uit de sector die met gevaarlijk afval werken. De deelnemers leren op hun site hoe ze met deze materialen op een veilige manier moeten omgaan. FEBEM biedt een gelijkaardige opleiding aan voor medewerkers van het leger. Basisopleiding voor nieuwe medewerkers FEBEM organiseert een basisopleiding voor nieuwe werknemers in de sector. De opleiding gaat dieper in op de organisatie van de sector, de verschillende actoren (privé en publiek), de belangrijkste elementen van de wetgeving, enz. Ook medewerkers die al langer actief zijn in de sector en die hun kennis willen opfrissen, zijn welkom. Brochure over preventie en veiligheid in sorteercentra In onze brochure Preventie en veiligheid: sorteercentra infomeren we de sorteercentramedewerkers over de gevaren verbonden aan het werk in een sorteercentrum. De deelnemers leren ook hun verantwoordelijkheid opnemen bij de preventie van ongevallen. Toolboxfiches verhogen het veiligheidsbewustzijn De werkgroep QESH (Quality, Environment, Safety & Health) van FEBEM ontwikkelde in 2010 veiligheidstoolboxfiches voor haar leden. De fiches moedigen de teamleden aan om regelmatig samen een geselecteerd veiligheidsonderwerp te behandelen. Dat verhoogt het veiligheidsbewustzijn en stimuleert de communicatie tussen de uitvoerende en de leidinggevende niveaus. Veiligheidstips voor bedrijfsbrand In 2010 organiseerde FEBEM infosessies rond brandpreventie. De deelnemers kregen informatie over onder meer brandbeveiligingssystemen, het belang van een nauwere samenwerking met de brandweer en een optimale communicatie in geval van brand, ook met de directe omgeving. FEBEM loopt en fietst voor het goede doel Einde mei vaardigde FEBEM ongeveer twintig sportievelingen af naar de 20 km van Brussel. In juni legde een FEBEM-fietsteam km af en zamelde samen euro in voor Kom Op Tegen Kanker. Met deze acties willen de medewerkers van de FEBEM-leden en het FEBEM-secretariaat het sportieve voorbeeld tonen en iedereen aansporen om meer te voet of met de fiets eropuit te trekken in plaats van met de wagen. 11

12 PROSPERITY PEOPLE PLANET PRODUCTS 3 Sector verkleint ecologische voetafdruk Sommige mensen zien de milieusector nog altijd als een vervuilende sector. Ze zien zelden dat de bedrijven in onze sector net een oplossing aanbrengen voor tal van vervuilingsproblemen. Verschillende spelers leveren al jaren inspanningen om hun impact op het milieu aanzienlijk te verminderen. Bijvoorbeeld door de emissies in lucht en water terug te dringen. Daarnaast helpen de Belgische milieubedrijven ook andere industrieën om hun ecologische voetafdruk te verkleinen. Dankzij recyclage hebben producenten minder natuurlijke grondstoffen nodig en daalt het energieverbruik tijdens de productie van nieuwe producten. Door energie op te wekken uit afval helpt de sector het verbruik van fossiele brandstoffen te beperken. 3.1 Luchtemissies terugdringen Algemene verontreinigingsparameters blijven onder wettelijke normen Binnen de afvalverwerkingsector zijn een aantal bedrijven onderworpen aan continue metingen. Voor de afvalverbrandingsinstallaties zijn daarom heel wat parameters gekend. De luchtemissies van de verbrandingsinstallaties zijn afkomstig van: roosterovens, wervelbedinstallaties en draaitrommelovens; installaties voor huishoudelijk en vergelijkbaar bedrijfsafval; installaties voor gevaarlijk afval en specifieke afvalstoffen, zoals slib van waterzuiveringsinstallaties. Sinds de dioxinecrisis midden jaren negentig voerden heel wat afvalverbrandingsinstallaties investeringen door om hun rookgassen te wassen. Ondertussen recupereren de verbrandingsinstallaties ook energie. Ondanks de continue wijziging van de verbrande afvalsoorten en de toegenomen capaciteit aan verbrandingsinstallaties blijven de luchtemissies de laatste jaren relatief stabiel voor dioxines en stof; de SO X en NO X -waarden zijn gestegen (tabel 4 a 1 ). jaar dioxines [mg] stof totaal [ton] SO X als SO 2 [ton] NO X [ton][ton] ng Tabel 4 a : Emissies van algemene verontreinigingsparameters in de afvalverbrandingssector (Vlaanderen) sector dioxines [mg] stof totaal [ton] SO X als SO 2 [ton] NO X [ton] [ton] Afvalverbranding ng Vlaanderen (totaal) ng Afvalverbranding Vlaanderen (totaal) Tabel 4 b : Het aandeel van de Vlaamse afvalverbrandingssector in de totale uitstoot van verontreinigingsparameters in Vlaanderen bron : MIRA kernset milieudata 2010

13 3.2 Sector stoot minder broeikasgassen uit De bijdrage van de afvalsector in de broeikasgasemissies is beperkt ten opzichte van de totale uitstoot van broeikasgassen in België. Het aandeel van de afvalsector neemt bovendien continu af. In 2009 stootte de afvalsector 0,978 miljoen ton CO 2 -equivalenten (CO 2eq ) uit of 0,8 % van de totale uitstoot in België (124,4 miljoen ton CO 2eq ). Dat is minder dan de helft van de broeikasgasemissies in 1990 (figuur 4 en tabel 5). De daling is grotendeels het gevolg van een sterk verminderde methaanuitstoot door stortplaatsen. De uitstoot van CO 2 door de sector blijft een aandachtspunt. De sector ondernam daarom het afgelopen jaar tal van initiatieven om de CO 2 -uitstoot verder in te dijken (zie: De Belgische milieusector bindt de strijd aan met de CO 2 -uitstoot ). Er zijn ook ovens die biomassa, zoals hout, verbranden. Deze verbranding wordt als CO 2 -neutraal beschouwd. Vermeden emissies Het gebruik van afvalstoffen in plaats van primaire grond- of brandstoffen vermijdt de uitstoot van CO 2. Alle verbrandingsinstallaties in België samen vermijden 1,5 miljoen ton CO 2 /jaar. Verwarming van gebouwen (residentieel) 14% Landbouw 10% Afval 2% Andere 1% Industrie (combustion) 24% Verwarming van gebouwen (residentieel) 16.3% Afval 0.8% Landbouw 9.2% Andere 0.9% Industrie (combustion) 15.6% Verwarming van gebouwen (tertiaire) 3% Transport 14% Industrie (processen) 11% Industrie (energie) 21% Verwarming van gebouwen (tertiaire) 5.2% Transport 21.5% Industrie (processen) 9.2% Industrie (energie) 21.3% Grafiek 4: Het relatieve aandeel van de Belgische afvalsector in de totale uitstoot van broeikasgassen in België Totaal België Afvalsector % bijdrage afvalsector t.o.v. totale hoeveelheid België 2,37 1,60 0,91 0,87 0,78 0,79 % afvalsector ten opzichte van totale hoeveelheid afvalsector in (referentie) 68,4 36,6 33,8 30,9 28,7 Tabel 5: De uitstoot van broeikasgassen in de afvalsector (in kton CO 2eq ) in België. 2 bron: website 13

14 3.3 Wateremissies blijven dalen Vlaanderen De milieusector heeft de afgelopen jaren geïnvesteerd in nieuwe en meer efficiënte afvalwaterzuivering en een betere opvolging van de installaties. Die investeringen werpen duidelijk hun vruchten af. Een selectie van relevante parameters toont dat de totale geloosde vracht van de afvalsector daalde in de periode 2000 tot Zowel de biologische zuurstofvraag (BZV), de chemische zuurstofvraag (CZV), als de hoeveelheid zwevende stoffen (ZS) namen af (tabel 6). (*) De evaluatie van de wateremissies in Vlaanderen gebeurde op basis van de cijfers uit de MIRA rapporten 3. De cijfers betreffen gemiddelde waarden van bemonsterde bedrijven en van schattingen voor nietbemonsterde bedrijven. sector afval en afvalwater sector afval sector afval en afvalwater sector afval sector afval en afvalwater sector afval Jaar BZV (ton O 2 ) BZV (ton O 2 ) CZV (ton O 2 ) CZV (ton O 2 ) ZS (ton) ZS (ton) ,9 59, ,1 311,6 224,1 77, ,6 44,7 924,7 323,1 188,7 68, ,1 38, ,9 292,8 133,7 62, ,2 13,0 898,7 257,2 100,5 20, ,7 19,2 898,7 322,0 96,8 20, ,4 16, ,7 229,9 105,0 26, ,0 25, ,9 230,7 343,2 38, ,5 23,3 968,5 241,8 148,9 52, ,7 19,2 (*) 875,1 234,1(*) 153,4 43,9(*) ,1 18,0(*) 791,1 211,6(*) 111,7 32,0(*) Tabel 6: Lozing van oppervlaktewater door afvalverwerkende bedrijven (Vlaanderen). Totale belasting bij waterlozing Verwerkte afvalvolumes Toegevoegde waarde bij afvalbedrijven Wallonië Volgens een analyse van de DGARNE (Division Générale de l Agriculture des Ressources Naturelles et de l Environnement) blijft de waterlozing in de Waalse privaatrechtelijke en publieke afvalsector stijgen. De komende jaren verwacht de sector een daling van de lozingen, mede onder impuls van de verstrengde wetgeving in Wallonië en Europa Grafiek 5: Evolutie van de waterlozingen door de afvalsector in het Waalse Gewest MIRA kernset 2010_ lozingen in bedrijfsafvalwater (subsector 2.6)

15 3.4 De Belgische milieusector bindt de strijd aan met de CO 2 - uitstoot Recyclage van afval vermindert CO 2 -uitstoot In België spaart de recyclage van verpakkingsafval maar liefst ton CO 2eq uit. Een ton papier recycleren in plaats van verbranden vermijdt de uitstoot van 750 kg CO 2. De recyclage van ton glas uit verpakkingen, ramen die in het bouwafval belanden en de ruiten van wagens bespaart ton CO 2. Dat komt overeen met wagens van de weg halen. Hernieuwbare afvalstoffen verbranden De Belgische verbrandingsinstallaties verbranden steeds meer biomassa. Omdat biomassa geldt als CO 2 -neutrale, hernieuwbare afvalstof compenseren de installaties een deel van hun CO 2 -uitstoot. Voor sommige installaties loopt dit op tot de helft van hun CO 2 -uitstoot. Daarnaast recupereren steeds meer verbrandingsinstallaties energie. In 2010 produceerden de vijftien leden van BWE2E (de Belgische vereniging voor verbrandings- installaties van huisvuil) bijvoorbeeld MWh elektriciteit en MWh warmte. Daardoor vermijden ze dat dezelfde hoeveelheid warmte en elektriciteit elders met fossiele brandstoffen moet worden geproduceerd, en sparen ze 77,8 kg CO 2 /GJ warmte uit en 0,54 kg CO 2 /kwh elektriciteit uit. CO 2 -scan berekent besparing bij sorteren Beter sorteren, betekent meer recycleren en minder afval verbranden. Verschillende FEBEM-leden ontwikkelden een CO 2 -scan waarmee ze kunnen berekenen hoeveel CO 2 -uitstoot ze kunnen vermijden door hun afval te sorteren in gespecialiseerde sorteercentra of door selectieve inzameling. Duurzame logistiek verovert de sector Verschillende milieubedrijven onderzoeken het potentieel van alternatieve brandstoffen en hybride voertuigen. Chauffeurs krijgen cursussen ecodriving om zuiniger te leren rijden. Daarnaast bekijkt de sector ook geautomatiseerde systemen die de meest efficiënte route uitstippelen, zodat de vrachtwagens minder kilometers moeten afleggen of minder stops moeten inlassen. Bepaalde bedrijven voeren al filevermijdende, flexibele rijtijden in om de brandstofkosten en de CO 2 -emissies in toom te houden. Algen kweken met CO 2 Een afvalstortplaats vormt de perfecte locatie om algenbiomassa te kweken, een waardevolle grondstof voor de chemische industrie en zelfs voor de productie van elektriciteit. Alle elementen zijn aanwezig om het kweekproces van algen te bevorderen: nutriëntenrijk afvalwater, warmte, en CO 2 en NO X uit de rookgassen. In een pilootproject onderzoekt één van de FEBEM-leden samen met externe partners hoe het een algenreactor optimaal kan integreren in haar stortplaats. De Belgische milieusector werkt aan een moderne, milieuvriendelijke vloot van vrachtwagens. In 2011 dook de eerste elektrische vuilniswagen in België op in het centrum van Mechelen. 15

16 3.5 Recyclage neemt toe België is een wereldleider als het aankomt op afval sorteren en recycleren. Bovendien doet ons land het elk jaar nog beter. Deze rubriek vestigt de aandacht op de recyclagecijfers voor enkele belangrijke fracties. België aan de top voor recyclage huishoudelijk afval In 2010 produceerden de leden van Fost Plus bijna ton huishoudelijke verpakkingen. Daarvan werd 91,5 % of ongeveer ton gerecycleerd en 3,4 % energetisch gevaloriseerd. De recyclagecijfers voor de verschillende huishoudelijke afvalfracties bedragen: Papier/karton: ton Glas: ton Optimale recyclage van elektr(on)ische apparaten In 2010 werden grote hoeveelheden elektr(on)ische apparaten ingezameld (zie Products) en voor een groot deel ook gerecycleerd. Zo werden koel- en vries- apparaten, groot wit (zoals wasmachines), televisieschermen, monitoren, en gasontladingslampen voor 90 % of meer gerecycleerd. Voor de overige apparaten bedraagt het recyclagepercentage 81 %. Voor alle fracties liggen de recyclagecijfers hoger dan de wettelijke verplichtingen. Banden worden rubbergranulaat Zo n 81 % van de banden wordt gerecycleerd, voornamelijk (78 %) als granulaat voor de aanleg van sportgrasvelden, atletiekpistes en speelpleinen. Het wordt ook samengeperst tot isolatiemateriaal, tegels en matten. De vraag naar granulaat is in 2010 verdubbeld in vergelijking met Plastic: ton Metalen: ton Andere: 29 ton Recyclage banden 4% 4% Recyclage van bedrijfsverpakkingen stijgt In 2010 zorgden de premies van VAL-I-PAC voor ton meer recyclage van bedrijfsverpakkingen dan in Vooral de recyclage van hout, papier en karton kenden een aanzienlijke stijging (tabel 7). 14% 78% Grafiek 6: De recyclage van banden in België. Granulaat Vernieuwing Hergebruik Andere verwerking [ton] Papier/karton ,8 % ,1% Hout ,4 % ,6% Kunststof ,7 % ,7% Metaal ,7 % ,1% Andere ,2 % ,7% TOTAAL ,4 % ,1% Tabel 7: De absolute en procentuele recyclagecijfers voor de verschillende fracties bedrijfsafval in België (in ton). 16

17 Recyclage van pvc blijft stabiel In 2010 recycleerde België ton pvc. Het gaat vooral om ramen, raamprofielen en kabels (figuur 7). 50 % 40 % % 20 % 10 % 0 % Ramen en profielen Leidingen en dichtingen Kabelafval Flexibele pvctoepassingen Harde pvc-folies Grafiek 7: De Belgische recyclage van pvc voor de verschillende fracties. Vlaamse publieksprijs Materialen in Beweging gaat naar een van de FEBEM-leden Naar aanleiding van de Open Bedrijven Dag kreeg een van de FEBEM-leden de publieksprijs Materialen in Beweging. Het bedrijf werd gelauwerd om zijn visie om afvalstoffen terug in te zetten als grondstof. Ook de inzet van het bedrijf om bij het ontwerp van een product maximaal rekening gehouden met de recyclage op het einde van de levenscyclus, werd erg gesmaakt. 17

18 3.6 Energie besparen en produceren Tegen 2020 moet het Europese energieverbruik voor 20 % van hernieuwbare energie komen. Bovendien wil Europa het energieverbruik tegen die datum met 20 % beperken. De milieusector levert hierin een belangrijke bijdrage. Ze helpt bedrijven energie besparen door gerecycleerde producten aan te reiken, ze recupereert energie uit afvalstoffen en ze produceert hernieuwbare brandstoffen, zoals biomassa en biogas. Recyclage van materialen bespaart energie Recyclage is om meerdere redenen een duurzame optie. Er moeten geen primaire grondstoffen ontgonnen, getransporteerd en bewerkt worden. Bovendien spaart recyclage ook heel wat energieverbruik uit. De recyclage van metalen kan tot 95 % energie besparen. Energiebesparing Aluminium 95% Koper 85% Lood 60% Staal % Zink 60% Energiebesparing * Het uitsorteren en het transport zijn in de cijfers opgenomen. Tabel 8: De energiebesparing bij de recyclage van metalen (Bron: British Metal Recycling Association). Ook voor niet-metalen lopen de energiebesparingen door recyclage hoog op. De recyclage van plastic bijvoorbeeld vraagt slechts 10 % van de energie die nodig is om plastic producten te maken uit ruwe grondstoffen 4. Energie opwekken uit stortgassen Door de vergisting van organisch materiaal op stortplaatsen komt biogas vrij dat kan worden ingezet om energie op te wekken. Een afvalinstallatie in het noorden van België produceert al sinds 2004 biogas. Er zijn vier motoren actief die energie opwekken voor ongeveer gezinnen. De elektriciteitsproductie stijgt er jaarlijks en de technologie wordt steeds verder geoptimaliseerd. Groenestroomproductie uit biomassa In 2010 kwam ongeveer 45 % van de groene stroom in Vlaanderen uit biomassa of biogas. In Wallonië zijn er 11 installaties die samen 1,5 miljoen ton hout verwerken. De milieusector is een belangrijke leverancier van deze groene brandstoffen. Zo produceren vergistingsinstallaties biogas. Er zijn in Vlaanderen ongeveer 50 vergistingsinstallaties, goed voor een totale capaciteit van zo n 70 MW. In Wallonië zijn er 18 installaties, waaronder dertien agrarische eenheden. Dertien eenheden, met een totale capaciteit van 12 MW, zijn al in gebruik; vijf zijn er nog in aanbouw. Zowel de biomassa- als de vergistingsinstallaties hebben het niet gemakkelijk. De helft van de 26 biomassaverwerkende bedrijven in Vlaanderen zou met verlies opereren. Dat komt deels omdat de marktwaarde van groenestroomcertificaten met 15 % daalde in vergelijking met twee jaar geleden. De aankoopprijs van biomassa voor vergisting is goed voor 45 tot 55 % van het totale kostenplaatje. De verdere ontwikkeling van de nog relatief nieuwe technologie vraagt investeringen om dat soort problemen te voorkomen. Voor de productie van gerecycleerd glas is slechts twee derde van de energie nodig. Bovendien kan glas oneindig worden gerecycleerd. Voor de recyclage van papier is 60 % minder energie nodig. De recyclage van 1 ton papier levert een besparing op van 4000 kwh energie, 270 liter olie en liter water Dr. Mike Biddle, President of MBA Polymers

19 3.7 FEBEM-initiatieven Samen voor een beter milieu De Belgische milieubedrijven bewijzen met concrete resultaten hun inspanningen voor een betere planeet. Ook de federatie draagt haar steentje bij. Onder meer door initiatieven op te zetten samen met haar leden, maar ook door zelf acties te ondernemen. Actie voor pmd-inzameling bij bedrijven In 2010 werkte FEBEM samen met Fost Plus een campagne uit die bedrijven moest aanzetten om pmd selectief in te zamelen. Ongeveer 130 ondernemingen namen deel aan de actie en zamelden samen ruim 200 ton pmd in. Momenteel bekijken FEBEM en Fost Plus hoe dit uit te breiden. Bouw- en sloopafval sorteren met pictogrammen De Vereniging der Belgische Aannemers van Grote Bouwwerken (ADEB-VBA) ontwikkelde samen met FEBEM pictogrammen om de inzameling van afvalstoffen op een bouwwerf te verbeteren. De pictogrammen delen het bouw- en/of sloopafval op in vijf fracties: gevaarlijke afvalstoffen, hout, inerte stoffen, metalen en allerlei, en kunnen op de containers worden aangebracht. België stuwt Europees duurzaam materiaalbeleid Het huidige verbruik van natuurlijke grondstoffen, zal de aarde snel uitputten. België wilde in 2010, als voorzitter van de Europese Unie, van de gelegenheid gebruik maken om het afvalbeleid te vervangen door een duurzaam materiaalbeleid, die de volledige levenscyclus van het delven van de grondstof tot productdesign, productie, gebruik en verwijdering dekt. Meer afval in de haven, minder op zee FEBEM ijvert al jaren voor een gereglementeerde afgifte van scheepsafval in de havens. In 2010 zamelden de drie belangrijkste Belgische havens opmerkelijk meer scheepsafval in. In totaal ontvingen ze ongeveer m³ afval (zie Products). FEBEM adviseert de havens hierbij om zo de druk voor afgifte blijvend hoog te houden. Door gerichte initiatieven laten steeds meer schepen hun afval achter in de haven in plaats van het in zee te dumpen. (www.adeb-vba.be) Aan de hand van pictogrammen kunnen werfmedewerkers bouw- en sloopafval op een correcte manier sorteren. 19

20 PROSPERITY PEOPLE PLANET PRODUCTS 4 Naar een optimalisering van het inzamel- en recyclageproces België brengt zo n 48 miljoen ton afval voort. Het merendeel van de verschillende fracties wordt goed gesorteerd, ingezameld en verwerkt. De FEBEM-leden leveren een grote bijdrage dankzij hun dienstverlening. FEBEM ondersteunt haar leden daarin door toe te zien op een kwalitatieve aanpak. In dit hoofdstuk vindt u eerst enkele algemene gegevens over de Belgische afvalmarkt. Nadien komen enkele facetten van de sector meer in detail aan bod. 4.1 Afvalbeheer De meerderheid is bedrijfsafval België produceerde ongeveer 48,6 miljoen ton afval in De grote meerderheid van dit afval (90 %) is van industriële oorsprong, de rest is afkomstig van de huishoudens (9 %) en de landbouw (1 %). Slechts 12 % van dit afval is gecatalogeerd als gevaarlijk afval. Aandeel van het type afval in de Belgische afvalproductie Niet-gevaarlijk afval ,35 88% Bedrijfsafval: neerwaartse tendens Primair bedrijfsafval bestaat vooral uit bouw- en sloopafval, bodemafval en waterbehandelingsafval. Hun hoeveelheden nemen licht af, terwijl het aandeel van gevaloriseerd afval stijgt. In Wallonië wordt de nuttige toepassing van bedrijfsafval geraamd op 90 % op een geanalyseerde afzet van ongeveer 6,3 miljoen ton. In Vlaanderen produceerde de bedrijfswereld 21,8 miljoen ton primair afval in Het MINA-plan 3+ wil de hoeveelheid bedrijfsafval in 2010 terugbrengen tot onder het niveau van Aandeel van het type afval in de Belgische productie Gevaarlijk afval ,82 12% Grafiek 9: Slechts 12 % van het afval wordt geklasseerd als gevaarlijk. Landbouwafval , 1% Huishoudelijk afval , 9% Minder huishoudelijk afval per inwoner Bedrijfsafval % Grafiek 8: Bedrijfsafval vertegenwoordigt zo n 90 % van de totale afvalproductie in België. Tussen 2000 en 2010 daalde het volume huishoudelijk afval langzaam maar zeker. Er belandt ook steeds minder restafval op stortplaatsen. De belangrijkste fracties huishoudelijk afval die in 2009 ingezameld werden, waren groenafval (24 %), bouw- en sloopafval (20 %) en papier/ karton (19 %). 20

21 In 2010 werd in Wallonië ton afval ingezameld buiten de containerparken, een daling van 2,76 % ten opzichte van Per inwoner daalde de hoeveelheid afval van 298,04 naar 287,90 kg/jaar. De hoeveelheid afval die huis-aan-huis en via de glasbollen werd ingezameld daalde in 2010 tot ton, 2,79 % minder dan in Per inwoner betekent dat een daling van 277,19 naar 267,71 kg/jaar. Het totale volume per inwoner bedraagt dus 555,61 kg/jaar. In Vlaanderen werd ton huishoudelijk afval ingezameld in Dat komt neer op ongeveer 525 kg per inwoner, hetzij 7 kg minder dan in De laatste tien jaar is het volume afval per inwoner geleidelijk aan gedaald van 558 kg in 2001 tot 525 kg in Op lange termijn heeft Vlaanderen zich bovendien als objectief gesteld om onder de 560 kg afval per inwoner te blijven. Selectieve inzameling bij bedrijven neemt toe De laatste tien jaar geraakt selectieve inzameling steeds meer ingeburgerd in het bedrijfsleven. Uit de gegevens van VAL-I-PAC blijkt dat het aantal rolcontainers voor papier/karton de afgelopen tien jaar verdubbeld is. Ook het aantal zakken voor de inzameling van folie is in die tijdsspanne aanzienlijk gestegen. De Vlaamse huishoudens produceren steeds minder afval jaar hoeveelheid (ton) Aantal foliezakken Tabel 9: totaal volume huishoudelijk afval ingezameld in Vlaanderen. Grafiek 10: Evolutie van aantal foliezakken in België. Evolutie van het aantal rolcontainers papier/karton Grafiek 11: Evolutie van aantal rolcontainers papier/karton in België. 21

22 4.2 Het marktaandeel van privaatrechtelijke ondernemingen groeit In België beheren de gemeenten de huishoudelijke afvalstromen. Ze kunnen daarvoor een beroep doen op openbare instanties of op privaatrechtelijke ondernemingen. Vooral de laatste groep krijgt steeds meer de voorkeur. De gemeenten en intercommunales nemen meer en meer hun toevlucht tot de diensten van de privésector. Al zijn er enkele regionale verschillen. Wallonië: de privésector voor de containerparken In Wallonië nam de privésector 63 % van de afvalinzameling voor zijn rekening in Dit aandeel stijgt. Heel wat Waalse gemeenten beschikken over hun eigen dienst voor huis-aan-huis inzameling, maar doen beroep op privaatrechtelijke ondernemingen om het afval in de containerparken in te zamelen. Kortom, de privésector heeft een meerderheidsmarktaandeel voor het restafval, het grof vuil en de fracties die in de containerparken worden ingezameld. Vlaanderen: groot aantal operatoren per gemeente De Vlaamse privésector beheert zo n ton afval meer dan tien jaar geleden. Het aandeel van de privésector in afvalinzameling ging van 43 naar 47 % tussen 2000 en In de loop van deze tien jaar, is het marktaandeel van de privésector gestegen voor alle afvalstromen, behalve voor glas en verpakkingen. De gemeenten behouden hun marktaandeel voor de selectieve huis-aan-huis inzameling. Gemeenten: selectieve inzameling Over het algemeen zamelen de gemeenten meer zelf het gesorteerde verpakkingsafval in. Deze tendens bevestigt het standpunt van FEBEM, dat de selectieve inzameling financieel niet leefbaar zou zijn voor de privésector. De gemeenten doen een beroep op de privésector voor het gros van de afvalfracties die in de containerparken worden ingezameld. Vlaanderen Grof vuil 38% 68% Huisvuil 40% 50% Organisch afval Papier en karton PMD (verpakkingen) Bouw- en sloopafval 48% - 49% 59% 50% 54% 50% - Glas 63% - AEEA 76% - Klein gevaarlijk afval Wallonië 92% 100% Tabel 10: aandeel van de privésector in de ophaling van de verschillende huishoudelijke afvalstromen in Vlaanderen en Wallonië (2009). De Vlaamse gemeenten doen een beroep op een groot aantal operatoren. Zo varieert het aantal privéoperatoren waarmee ze werken van 1 tot

23 4.3 Steeds meer afval ingezameld Elke afvalfractie wordt anders gesorteerd en ingezameld. Ze hebben wel één ding gemeenschappelijk: sorteren wordt steeds meer een gewoonte in België. Bijgevolg stijgen de ingezamelde afvalvolumes. Op het vlak van huishoudelijke verpakkingen blijven de Belgen kampioen in het sorteren. Zo werd in 2010 per inwoner bijvoorbeeld 15 kg pmd, 30 kg glas en 70 kg papier/karton ingezameld. Papier: meer dan de helft gerecupereerd Wereldwijd wordt jaarlijks 400 miljoen ton papier en karton geproduceerd. Meer dan de helft daarvan is gerecycleerd. In België werd ton papier ingezameld in Ongeveer de helft van het gerecupereerde papier is afkomstig van de industrie en de bedrijfswereld. In dit cijfer zijn de papiersnippers en knipsels van fabrikanten en omvormers inbegrepen, en ook de onverkochte dagbladen en tijdschriften. Iets meer dan een derde komt van de huishoudens. Glas: de kwaliteit nog verbeteren In 2010 zetten de verschillende spelers hun inspanningen verder om de kwaliteit van het ingezamelde glas te verbeteren. Het glas is voornamelijk afkomstig van drie soorten toepassingen: Verpakkingsglas: vervuilende fracties vermijden Het merendeel (86 %) van het verpakkingsafval wordt ingezameld via de glasbollen. Het komt er daarbij op aan om porselein, steen en keramiek te vermijden, want deze fragmenten smelten bij een hogere temperatuur. FEBEM en Fost Plus richtten een werkgroep op om communicatieinitiatieven op te zetten daar waar er te veel ongewenste fracties in de glasbollen eindigen. Glas uit de bouw: het glas scheiden van de andere materialen Zo n 13 % van de glasscherven komt van ramen die afkomstig zijn uit de bouwsector, goed voor ongeveer ton. Recyclagebedrijven zamelen de oude ramen in bij bouwbedrijven of containerparken. De kwaliteit hangt af van de voorafgaande scheiding van hout, aluminium en plastic. Autoruiten: ook panoramische daken Een kleine hoeveelheid van het ingezamelde glas (4.500 ton) komt van de autoruiten van voertuigen. Nu steeds meer wagens over glazen, panoramische daken beschikken, bepaalt de Europese richtlijn Voertuigwrakken dat ook deze fractie gerecycleerd moet worden. Potentieel aan te recycleren glas Autoruiten , 1 % Ruiten afkomstig uit de bouwsector , 13 % Verpakkingsglas , 86 % Grafiek 12: Het gros van het gerecycleerde glas komt van glazen verpakkingen (België). 23

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd

Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Persmededeling JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Dinsdag 13 november 2012 Vlaamse bedrijven produceren minder afval en sorteren voortaan ook pmd Vlaams minister van Leefmilieu

Nadere informatie

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE?

PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? PREMIES VOOR UW VERPAKKINGS- AFVAL, INTERESSE? WEET U DAT UW VERPAKKINGSAFVAL GELD WAARD IS? TE MOOI OM WAAR TE ZIJN? LEES SNEL VERDER! Afval is in vele sectoren een onvermijdelijk gevolg van de economische

Nadere informatie

IVAREM is de Intergemeentelijke Vereniging voor duurzaam Afvalbeheer in de regio Mechelen.

IVAREM is de Intergemeentelijke Vereniging voor duurzaam Afvalbeheer in de regio Mechelen. TOELICHTING AFVALCIJFERS IVAREM 2015 ALGEMEEN IVAREM is de Intergemeentelijke Vereniging voor duurzaam Afvalbeheer in de regio Mechelen. Het is haar doelstelling om een vooruitstrevend duurzaam en integraal

Nadere informatie

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010

Net Brussel. Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal. Oktober 2010 Net Brussel Afval sorteren in de onderneming : Principes en sensibiliseringsmateriaal Oktober 2010 Programma I. Het Agentschap Net Brussel II. Afval sorteren III. Sorteren in de onderneming IV. Het niet-gesorteerd

Nadere informatie

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven

74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Mechelen, 11 juni 214 74% van het Vlaamse bedrijfsafval krijgt tweede leven Nieuwe studie zet economisch effect en belang van de afval- en materialensector in de verf De Vlaamse bedrijven produceerden

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

Onze VAL-I-PAC missie...

Onze VAL-I-PAC missie... Onze VAL-I-PAC missie... ... uw kopzorgen wegnemen. Waarom doet uw bedrijf een beroep op de diensten van VAL-I-PAC? Uw bedrijf is aangesloten bij VAL-I-PAC omdat u verpakkingsverantwoordelijke bent. Kortweg

Nadere informatie

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN!

HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! HET STARTFORFAIT U SORTEERT UW KARTONAFVAL? WIJ STEUNEN U HIERIN! Versie 2015 Afval is, zowel in uw sector als in een andere, een onvermijdelijk gevolg van de economische activiteit. Een gevolg dat echter

Nadere informatie

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL

INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL INZAMELING VAN BEDRIJFSAFVAL DAT VERGELIJKBAAR IS MET HUISHOUDELIJK AFVAL GRATIS Infolijn: 0800 90 441 Geachte ondernemer De gemeente waar u gevestigd bent, heeft beslist om over te schakelen op een DIFTAR-inzameling

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2014 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2014, Vito, januari 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2014 bedraagt 5,7 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

VR MED.0081/1

VR MED.0081/1 VR 2017 1702 MED.0081/1 DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW MEDEDELING AAN DE LEDEN VAN VLAAMSE REGERING Betreft: Voortgangsrapport van Vlaams mitigatieplan 2013-2020 met Broeikasgasinventaris

Nadere informatie

Inzameling en verwerking van vlakglas

Inzameling en verwerking van vlakglas Inzameling en verwerking van vlakglas Vlaanderen gebruikt en verbruikt heel wat materialen, grondstoffen en energie. In tijden van toenemende schaarste dringt de vraag zich op hoe we ze zo efficiënt mogelijk

Nadere informatie

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero Nascheiding kunststoffen Het heldere alternatief van Attero Sinds 1 januari 2010 moet elke gemeente in Nederland een fors deel van het kunststof verpakkingsafval scheiden van de rest van het huishoudelijk

Nadere informatie

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht

Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T GSM Persbericht Cel Externe Communicatie Kunstlaan 47-49, 1000 BRUSSEL Eric AERDEN Vooruitgangsstraat 56, 1210 BRUSSEL T. 02-2773408 GSM 0473-916424 Persbericht Datum: 26 november 2007 Betreft: Bijna 200 indicatoren geven

Nadere informatie

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling

De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling De selectieve fracties bij ondergrondse inzameling Studiedag VVSG 11.3.2014 - Afval gaat ondergronds Presentaties : http://tinyurl.com/po8purh Fost Plus Erkend organisme voor huishoudelijk verpakkingsafval

Nadere informatie

MBO. Briefadvies MBO. Datum

MBO. Briefadvies MBO. Datum Briefadvies MBO afgewerktee olie Briefadvies MBO afgewerkte olie Datum van goedkeuring Volgnummer Coördinator + e-mailadres 22 november 2012 2012 78 Francis Noyen, francis.noyen@minaraad.be Co-auteur +

Nadere informatie

HERNIEUWBARE ENERGIE, VERVOER EN SPECIFIEK VERBRUIK

HERNIEUWBARE ENERGIE, VERVOER EN SPECIFIEK VERBRUIK HERNIEUWBARE ENERGIE, VERVOER EN SPECIFIEK VERBRUIK VAN DE TERTIAIRE SECTOR IN BRUSSEL UITGEVOERD OP VERZOEK VAN HET BIM, DE ADMINISTRATIE VAN ENERGIE EN LEEFMILIEU VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST,

Nadere informatie

feiten& weetjes energiecentrale REC Alles wat je zou moeten weten... Hoe Hoe eigenlijk? zit het eigenlijk? De REC maakt van uw afval duurzame energie

feiten& weetjes energiecentrale REC Alles wat je zou moeten weten... Hoe Hoe eigenlijk? zit het eigenlijk? De REC maakt van uw afval duurzame energie Alles wat je zou moeten weten... feiten& weetjes zit het energiecentrale REC De REC maakt van uw afval duurzame energie Omrin is koploper in het scheiden van huishoudelijk afval. Ons doel? Zo veel mogelijk

Nadere informatie

MBO afgedankte batterijen en accu s

MBO afgedankte batterijen en accu s Briefadvies MBO afgedankte batterijen en accu s Advies over de startnota MBO afgedankte batterijen en accu s Datum van goedkeuring 11 maart 2015 Volgnummer 2015 005 Coördinator + e-mailadres Co-auteur

Nadere informatie

Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers. Versie Inleiding

Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers. Versie Inleiding Ketenanalyse HKS-Van Mechelen-Eindverwerkers Versie 31-12-2015 Inleiding Van Mechelen recycling b.v. verwerkt een groot deel van de bij Liander n.v. door HKS ingezamelde grondkabel. Na verwerking ontstaan

Nadere informatie

Milieuprestatie-indicatoren 2006

Milieuprestatie-indicatoren 2006 Milieuprestatie-indicatoren 26 Dimitri Devuyst Milieucoördinator Dimitri.Devuyst@vub.ac.be Reëel gas per m² 1998,46 1999,4 2,35 21,39 22,42 23,15 24,34 25,44 26,44 Cijfers van 23 zijn niet betrouwbaar

Nadere informatie

Grondstof voor een beter milieu

Grondstof voor een beter milieu Afval is Grondstof voor een beter milieu ISO-14001 Haal meer uit afval Gescheiden inzameling De Gewestelijke Afvalstoffen Dienst (GAD) zorgt voor het inzamelen van het huishoudelijk afval in Gooi en Vechtstreek.

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw

Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw Van afval tot grondstof keer op keer opnieuw Overzicht Definities: - glas - recycling Inzameling: - methoden - kwaliteit Het verwerkingsproces: - kleurenscheiding - breukgraad - KSP en Hittebestendig glas

Nadere informatie

Er ligt geld in de afvalbak

Er ligt geld in de afvalbak Er ligt geld in de afvalbak Meer besparen op afvalkosten Platform Grondstoffenrotonde Noord Holland 1 Perspectief op Afval Geen omkijken naar afval en daarom kijkt men niet om naar afval. 2 Milieu Besparing

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren,

Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau, Dames en heren, Vrijdag 10 september 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Comité van de Regio s Resource Efficient Europa Mevrouw de voorzitter, Geachte leden van het Bureau,

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2015 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris hernieuwbare energiebronnen Vlaanderen 2005-2015, Vito, september 2016 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2015 bedraagt 6,0 % Figuur 1 groene stroom uit bio-energie

Nadere informatie

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER CO 2 VOETAFDRUK 2011 SHANKS NEDERLAND BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER R A P P O R T S N L _ C O 2 _ 2 0 1 1 D. D. 2 0 A P R I L 2 0 1 2 INHOUD INLEIDING...1 CO 2 VOETAFDRUK 2010 SHANKS NEDERLAND

Nadere informatie

Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen?

Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen? 1 Belgen doen het slimmer en goedkoper Wat is de toverformule van Vlaanderen? Danny Wille Ingenieur - OVAM Inhoud 2 Inleiding; Vlaams afvalstoffenbeleid; Statistieken Vlaanderen-Nederland; diftar in het

Nadere informatie

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014

REGIONS FOR R4R RECYCLING. Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 REGIONS FOR R4R RECYCLING Janna Vandecruys OVAM 03/06/2014 R4R = INTERREG IV C project Interregionale samenwerking binnen Europa Uitwisseling van ervaringen Doel: effectiviteit regionale beleid verbeteren

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, september 2014 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,9% Figuur 1 bio-elektriciteit

Nadere informatie

Een toegevoegde waarde

Een toegevoegde waarde Een toegevoegde waarde vo o r B e lgische ondernemingen Inhoud 1. Onze missie De wettelijke context Een initiatief van de privésector 2. Onze werkwijze De verschillende partijen Waarden & principes 3.

Nadere informatie

Imog persberichten april - mei 2012

Imog persberichten april - mei 2012 Imog persberichten april - mei 2012 www.imog.be imo Bron: Het Wekelijks Nieuws 27 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 april 2012 Bron: Het Laatste nieuws Nieuws 25 mei 2012 Bron: De Tijd 2 mei

Nadere informatie

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG

Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG OPLEIDING DUURZAME GEBOUWEN: BOUWAFVAL Dag1.2 Inleiding en situatie in het BHG Koen Berghmans Lionel Billiet Rotor asbl berghmanskoen@gmail.com, billiet.lionel@gmail.com www.rotordb.org 3 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Ecologische Duurzaamheid

Ecologische Duurzaamheid Ecologische Duurzaamheid GRI-data De scope van de gerapporteerde milieu-indicatoren is in de meeste gevallen beperkt tot de relevante O&O- en productievestigingen te Beerse, en Olen. De voetafdruk van

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging

Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Houten producten in de strijd tegen klimaatswijziging Meer hout voor een betere planeet Beleidsmakers zoeken allerlei manieren om broeikasgasemissies te verminderen. De rol van bossen en bosbouw vormt

Nadere informatie

Analyse van de inzamel- en verwerkingsmarkt van huishoudelijk afval Jaar 2013

Analyse van de inzamel- en verwerkingsmarkt van huishoudelijk afval Jaar 2013 FEBEM vzw Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer FEGE asbl Fédération des Entreprises de Gestion de L'Environnement Analyse van de inzamel- en verwerkingsmarkt van huishoudelijk afval Jaar 2013 Al zeven

Nadere informatie

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen

Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen Bijlage Verlaging van afvalstoffenheffing door uitvoering van de Raamovereenkomst verpakkingen mei 2009 Pagina 1 van 7 Samenvatting In deze bijlage wordt inzicht gegeven in de mate waarin als gevolg van

Nadere informatie

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN

FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN FONDS VOOR ARBEIDSONGEVALLEN Januari 2012 De arbeidsongevallen in de sector van de bouwnijverheid in 2010 Inleiding De dienst Gegevensbank van het Fonds voor arbeidsongevallen doet elk jaar een statistische

Nadere informatie

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013

Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Evolutie van het arbeidsongevallenrisico in de privésector in België tussen 1985 en 2013 Verschillende factoren bepalen het aantal arbeidsongevallen. Sommige van die factoren zijn meetbaar. Denken we daarbij

Nadere informatie

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN

DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN 1. CONTEXT Infofiche Energie DE BEREKENING VAN DE GROENESTROOMCERTIFICATEN In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de productie van groene stroom afkomstig van hernieuwbare energiebronnen of warmtekrachtkoppeling

Nadere informatie

OOK BEDRIJVEN MOETEN SORTEREN

OOK BEDRIJVEN MOETEN SORTEREN OOK BEDRIJVEN MOETEN SORTEREN 1 VLAREMA Bedrijven moeten afval- en materiaalstromen sorteren Voor KMO s gelden dezelfde preventive- en recyclageinspanningen als voor huishoudens Scheiding aan de bron resulteert

Nadere informatie

Sectorplan 19 Kunststofafval

Sectorplan 19 Kunststofafval Sectorplan 19 Kunststofafval 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalstoffen Kunststofverpakkingen, land- en tuinbouwfolies, industrieel productieafval, (kunststof) autoafval, PVC 2. Belangrijkste

Nadere informatie

Zeg ook JA tegen afval scheiden.

Zeg ook JA tegen afval scheiden. Zeg ook JA tegen afval scheiden. Elkaar iets beloven. Voor een betere toekomst. Zonder het onnodig verbruiken en weggooien van grondstoffen. Om dat te kunnen realiseren moeten we met elkaar JA zeggen tegen

Nadere informatie

Campagneteksten glas en papier

Campagneteksten glas en papier Campagneteksten glas en papier Voor de glas-en-papier-campagne zijn twee uitgewerkte campagneteksten geschreven in de vorm van: DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER GLAS DE MEEST GESTELDE VRAGEN OVER PAPIER Deze

Nadere informatie

Fiche 3: tewerkstelling

Fiche 3: tewerkstelling ECONOMISCHE POSITIONERING VAN DE FARMACEUTISCHE INDUSTRIE Fiche 3: tewerkstelling In de sector werken meer dan 29.400 personen; het volume van de tewerkstelling stijgt met een constant ritme van 3,7 %,

Nadere informatie

Praktische gids voor de

Praktische gids voor de Praktische gids voor de VERPAKKINGSVERANTWOORDELIJKEN INHOUD INLEIDING: DE WET 2 1. Is de wetgeving van toepassing op uw bedrijf? 3 3 types verpakkingsverantwoordelijken 2. wat zijn De verplichtingen?

Nadere informatie

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol

Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Duurzaamheidsrapport CCL Nutricontrol Voorwoord Met trots presenteer ik u het allereerste duurzaamheidsverslag van CCL Nutricontrol! In dit eerste duurzaamheids verslag willen wij u laten zien dat wij

Nadere informatie

Minder afval, minder CO2, minder kosten

Minder afval, minder CO2, minder kosten Minder afval, minder CO2, minder kosten Nog maar dertig jaar geleden kostte het storten van een ton ongesorteerd afval hooguit iets meer dan 4 euro. Nu is dat bijna vijftig keer zo veel: 200 euro. Het

Nadere informatie

Analyse van de markt voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval Jaar 2012

Analyse van de markt voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval Jaar 2012 FEBEM vzw Federatie van Bedrijven voor Milieubeheer FEGE asbl Fédération des Entreprises de Gestion de L'Environnement Analyse van de markt voor inzameling en verwerking van huishoudelijk afval Jaar 2012

Nadere informatie

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water

HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water HET GROENSTE PAPIER TER WERELD spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & NORTH RIVER ÉCHT DUURZAAM PRODUCEREN 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden sectorplan Restafval van handel, diensten en overheden 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalfracties Organisch afval, papier/karton, kunststoffen 2. Belangrijkste bronnen HDO-sectoren. Aanbod in

Nadere informatie

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval

Voorstel 2: Creëer grondstoffenhubs en recycle bedrijfsafval Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslag. Belgische voedingsindustrie Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE

Duurzaamheidsverslag. Belgische voedingsindustrie Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE Duurzaamheidsverslag Belgische voedingsindustrie 2014 Een samenvatting FEVIA-DUURZAAMHEID.BE 2 Een essentiële dialoog met de stakeholders Een verslag met een gestructureerde methodologie Het verslag 2014

Nadere informatie

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder

Voortgangsrapportage 5 CO 2 -Prestatieladder CO 2 -Prestatieladder Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. BRANDSTOF... 4 REDUCTIEDOELSTELLING... 4 RESULTATEN... 4 3. ELEKTRICITEIT... 5 4. GROENAFVAL... 6 KETENANALYSE... 6 REDUCTIEDOELSTELLING... 6 HOEVEELHEID

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water

het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water het groenste papier ter wereld spaart bomen spaart energie spaart water 100%eco & north river écht duurzaam produceren 100%eco 100% betrouwbaar - 100% transparant Ons doel is een kleurrijk voetspoor op

Nadere informatie

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform

Biomassa, het nieuwe goud. Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform Biomassa, het nieuwe goud Francies Van Gijzeghem projectleider Bio-Energie platform ODE-Vlaanderen Structuur Vlaams kwaliteitscentrum voor decentrale duurzame energie belsolar Werkgroep groene stroom 2

Nadere informatie

J A A R V E R S L A G

J A A R V E R S L A G JA ARVERSL AG 29 EEN MOEILIJK JAAR MET EEN GOED EINDRESULTAAT! 1 29 was uiteraard een moeilijk jaar voor alle bedrijven in de markt, en dat vertaalde zich in een daling van het aangesloten tonnage, nl.

Nadere informatie

Arbeidsongevallen uitzendkrachten Hoofdstuk 2

Arbeidsongevallen uitzendkrachten Hoofdstuk 2 Arbeidsongevallen uitzendkrachten 21 Hoofdstuk 2 2.1 Nationale cijfers 21 De gegevens werden verzameld via de rapporten van de verschillende uitzendbureaus en verwerkt door Preventie en Interim (PI). 2.1.1

Nadere informatie

51. DE RESPONSABILISERING VAN DE PRODUCENTEN

51. DE RESPONSABILISERING VAN DE PRODUCENTEN 51. DE RESPONSABILISERING VAN DE PRODUCENTEN Het principe van de responsabilisering van de producenten legt de producent of de invoerder van een product de verplichting op om het afval van de door hem

Nadere informatie

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE

WATER- SCHAPPEN & ENERGIE WATER- SCHAPPEN & ENERGIE Resultaten Klimaatmonitor Waterschappen 2014 Waterschappen willen een bijdrage leveren aan een duurzame economie en samenleving. Hiervoor hebben zij zichzelf hoge ambities gesteld

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Afval bestaat niet Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN 16 juni Sint-Denijs-Westrem Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Wie we zijn Afvaldienstverlener, grondstoffen- en energieleverancier

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013

Inventaris hernieuwbare energie in Vlaanderen 2013 1 Beknopte samenvatting van de Inventaris duurzame energie in Vlaanderen 2013, Deel I: hernieuwbare energie, Vito, februari 2015 1 1 Het aandeel hernieuwbare energie in 2013 bedraagt 5,8 % Figuur 1 zon-elektriciteit

Nadere informatie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie

Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Luminus Groen : 100% Belgische, groene energie Een leader in windenergie in België We houden momenteel 53 windmolens draaiende. In 2004 bouwde Luminus haar eerste windmolenpark in Villers-le-Bouillet.

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

VVSG Raad van Bestuur van 6 mei 2015

VVSG Raad van Bestuur van 6 mei 2015 Inzameling van verpakkingsafval RVB 2015_32 Overzicht van een aantal recente evoluties Dit document werd goedgekeurd op Het betreft VVSG Raad van Bestuur van 6 mei 2015 een overzicht van heel wat evoluties

Nadere informatie

Afval is een Keus. Scheiding en nasortering Grof huishoudelijk (rest)afval. NVRD Regio Noord Nederland 20 juni Definities

Afval is een Keus. Scheiding en nasortering Grof huishoudelijk (rest)afval. NVRD Regio Noord Nederland 20 juni Definities Afval is een Keus Scheiding en nasortering Grof huishoudelijk (rest)afval Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker, NVRD NVRD Regio Noord Nederland 20 juni 2013 Definities Grof huishoudelijk afval Afvalstoffen

Nadere informatie

Naam en telefoon Portefeuillehouder

Naam en telefoon Portefeuillehouder Onderwerp Evaluatie proef afvalinzameling en pilots Datum Afdeling 6 december 2016 SLWE Naam en telefoon Portefeuillehouder A. de Smit, 9287 J. van der Schoot Waarover wil ik u informeren? Op 1 januari

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

Aantal ongevallen op de werkplek

Aantal ongevallen op de werkplek Enkele cijfers: preventie-inspanningen en arbeidsongevallen 1. Preventie Elke dag werken duizenden mensen aan veiligheid op de werkvloer. Er werden naar schatting 2.000 personen opgeleid tot preventieadviseur

Nadere informatie

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt

De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Kusttoerisme West-Vlaanderen Werkt 3, 28 De positie van de Vlaamse kust op de Belgische reismarkt Foto: Evelien Christiaens Rik De Keyser bestuurder-directeur en hoofd afdeling toerisme, WES Evelien Christiaens

Nadere informatie

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder

Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf. Kathelijne De Ridder Milieuverantwoord aankopen binnen je bedrijf Kathelijne De Ridder Hoeveel kilo papier gebruikt de gemiddelde Belg per jaar? a) 265 kilo/jaar b) 354 kilo/jaar c) 358 kilo/jaar Hoeveel kilogram restafval

Nadere informatie

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten

Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Het Eenheidsreglement voor gerecycleerde granulaten Studiedag Bouw- en sloopafval Antwerpen 24 februari 2015 Koen De Prins OVAM Afdeling Afvalstoffen- en Materialenbeleid team Bouw INHOUD 1. Bouwen in

Nadere informatie

Emissielekken in België

Emissielekken in België Milieu-economische analyses voor België, de Gewesten en Europa 13 september 2012 Emissielekken in België Guy Vandille Federaal Planbureau Wat is een emissielek? Emissielek = verschil tussen : emissies

Nadere informatie

Factsheet: Communicatie Verbetering kwaliteit inzameling kunststof verpakkingsafval / PMD door gemeenten. Juli 2016

Factsheet: Communicatie Verbetering kwaliteit inzameling kunststof verpakkingsafval / PMD door gemeenten. Juli 2016 Factsheet: Communicatie Verbetering kwaliteit inzameling kunststof verpakkingsafval / PMD door gemeenten Juli 2016 Inhoud 1. Kwaliteit van ingezameld kunststof verpakkingsafval 3 2. Communicatie richting

Nadere informatie

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam:

Rotie: Cleaning & Services Amsterdam: Tankstorage Amsterdam: Orgaworld: Biodiesel Amsterdam: Rotie maakt onderdeel uit van de Simadan Groep. De Simadan Groep is een wereldwijd uniek industrieel ecosysteem waarin bij het verwerken van organische reststromen en frituurvet geen bruikbare energie

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen

Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Kringloopbedrijf n Roondgaank Nijverheidsstraat 19 17a 7461 AD Rijssen Maatschappelijke functie Inboedelservice Inleveren/ophalen goederen Ruim gevulde winkel Afvalbrengpunt Kringloopbedrijf n Roondgaank

Nadere informatie

Rapportage VHG MVO Wijzer

Rapportage VHG MVO Wijzer Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV juni 202 Gegenereerd op 26-0-202 - pagina van voor Van Dijk Groenvoorzieningen BV Rapportage VHG MVO Wijzer Van Dijk Groenvoorzieningen BV Maatschappelijk

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

Duurzaamheidsverslag PALM Breweries

Duurzaamheidsverslag PALM Breweries Duurzaamheidsverslag PALM Breweries 1 Duurzaamheid bij PALM Breweries Energie en CO 2 6 Terugdringen elektriciteit- en gasverbruik 7 Gebruik van duurzame energie 8 Samenwerking in distributie 9 Beperking

Nadere informatie

onderneemt maatschappelijk verantwoord

onderneemt maatschappelijk verantwoord onderneemt maatschappelijk verantwoord www.coffeefresh.nl Coffee Fresh investeert in MVO Koffie is tegenwoordig meer dan zomaar een kopje koffie. Het is een beleving waarbij wij u nét dat beetje meer bieden.

Nadere informatie

Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente

Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente Bestuurlijke aandachtspunten voor een duurzame, sociale en schone gemeente Met deze brochure wil de NVRD, de Koninklijke vereniging van gemeentelijke afval- en reinigingsdiensten, u als (nieuw) raadslid

Nadere informatie

DUURZAAM AFVALBEHEER IN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE

DUURZAAM AFVALBEHEER IN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE DUURZAAM AFVALBEHEER IN EEN CIRCULAIRE ECONOMIE DE CIRCULAIRE ECONOMIE HELPEN TE REALISEREN Om onze planeet leefbaar te houden moet onze manier van leven, produceren en consumeren duurzaam zijn, nu en

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014

Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014 Rapportering : Een efficiënt en doeltreffend systeem Versie 03 12.06.2014 1. CONTEXT 1.1. ALGEMENE CONTEXT Elk land zal aan Europa moeten bewijzen in 2016 dat ze het inzamelpercentage van 45% hebben bereikt

Nadere informatie

De productie van PVC in Europa

De productie van PVC in Europa De productie van PVC in Europa April 2011 Polyvinylchloride, of PVC, is een van s werelds meest gebruikte polymeren. Vanwege zijn veelzijdigheid wordt het materiaal veel gebruikt voor uiteenlopende industriële,

Nadere informatie

Afval inzameling in Houten

Afval inzameling in Houten Afval inzameling in Houten Historie Rol gemeente Wat is het beleid / doelstellingen? Hoe doen wij het? Kringloopwinkel Tussendoortje: Afvalrace! Historie Foto van vuilophaal 100 jaar geleden Historie Overslag

Nadere informatie

Wat? Waarom? Dit zetten we even apart. Inrichten van een containerparkje op maat

Wat? Waarom? Dit zetten we even apart. Inrichten van een containerparkje op maat A1 Dit zetten we even apart Inrichten van een containerparkje op maat Wat? Waarom? Weet je binnen de eigen dienst ook geen blijf met verschillende soorten afval? Belandt alle afval bij gebrek aan oplossingen

Nadere informatie

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2

VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 CO 2 VOETAFDRUK 2013 SHANKS NETHERLANDS HOLDING BV VOETAFDRUK CONFORM DE CO 2 PRESTATIELADDER R A P P O R T S N L _ C O 2 _ 2 0 1 3 D. D. 2 3-0 4-2 0 1 4 INHOUD INLEIDING... 2 CO 2 VOETAFDRUK 2013 SHANKS

Nadere informatie

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT Afval? SAMEN HALEN WE ERUIT WAT ERIN ZIT! Gemeentelijk Afvalcongres 19 maart 2015 Ing. D.J.B. Sakko Beleidsadviseur Proef droog en herbruikbaar liep af Bij oud papier

Nadere informatie

DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW NOTA AAN DE LEDEN VAN DE VLAAMSE REGERING

DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW NOTA AAN DE LEDEN VAN DE VLAAMSE REGERING DE VLAAMSE MINISTER VAN OMGEVING, NATUUR EN LANDBOUW NOTA AAN DE LEDEN VAN DE VLAAMSE REGERING Betreft: Uitvoeringsplan huishoudelijk afval en gelijkaardig bedrijfsafval 1. Situering De Openbare Vlaamse

Nadere informatie

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030

Emissies van het wegverkeer in België 1990-2030 TRANSPORT & MOBILITY LEUVEN VITAL DECOSTERSTRAAT 67A BUS 1 3 LEUVEN BELGIË http://www.tmleuven.be TEL +32 (16) 31.77.3 FAX +32 (16) 31.77.39 Transport & Mobility Leuven is een gezamenlijke onderneming

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie