Multidisciplinaire aanpak van pijn bij kinderen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Multidisciplinaire aanpak van pijn bij kinderen"

Transcriptie

1 Multidisciplinaire aanpak van pijn bij kinderen Dr A. de Jaeger Mevr. H. Deconinck Lic. E. Van Hoecke 10 oktober

2 PIJNBEHANDELING = FUNDAMENTEEL RECHT VAN IEDERE PATIENT, VAN IEDER KIND 2

3 Kinderen zijn de volwassenen van de toekomst 3

4 4

5 Deontologie De eed. Ik zal boven alles voor mijn patiënten zorgen, hun gezondheid bevorderen en hun lijden verlichten. Ik zal mijn patiënten correct informeren.. Ik zal het leven en de menselijke waardigheid eerbiedigen. Zelfs onder druk, zal ik mijn medische kennis niet aanwenden voor praktijken die indruisen tegen de menselijkheid. 5

6 6

7 7

8 Beleving van het kind 8

9 9

10 10

11 Acute Pijn tijdens een ziekenhuisopname 60 % had pijn tijdens opname 1/3 proceduraal= ergste pijn Post-operatief > 8/10 hevige pijn. 1/2 kreeg een therapie 1/3 vond de therapie niet efficient genoeg 1/3 wordt ontslaan met pijn, waarvan slechts 1/3 een voorschrift meekrijgt bij ontslag. Nationaal project Acute pijn bij kinderen, outcome studie, Demfang J, de Jaeger A 11

12 Coördinatie pijnteam Dr de Jaeger Annick /Kinderintensivist Deconinck Heidi / Pediatrisch pijnverpleegkundige Multidisciplinaire werkgroep 27 actieve leden Acuut pijnteam 31 referentievpk beleidsvisie Sensibilisatie Change management Opleiding Standaarden, protocollen Operationeel Bed side teaching Voorbeeldfunctie Verspreiding beleidsvisie Communicatie Registratie 12

13 Multidisciplinaire werkgroep Cöordinatoren Kinderanesthesist Referentievepleegkundigen Kinderpsycholoog Pedagogisch medewerker/speltherapeuten Klinisch apotheker REVAKI ( arts en kinesist) Vertegenwoordiging beleid (zorgmanager, hoofdvpkn) Andere medische specialiteiten: pediater - subspecialisten Kinderchirurgische disciplines Koesterteam ( pediatrisch palliatief team) 13

14 LEDEN APT PEDIATRISCHE VERPLEEGKUNDIGEN Opleiding door nationale werkgroep Basiscursus Vervolmakingscursus Interne en externe vorming REFERENTIEVERPLEEGKUNDIGEN pediatrische pijn op elke afdeling waar kinderen gehospitaliseerd, verzorgd en behandeld worden 14

15 Netwerk Pijn bij kinderen UZ Gent Belgische werkgroep pijn bij kinderen: multidisciplinair Multidisciplinaire Pijnteams 13 ziekenhuizen BPS SIG pediatrie Belgische vereniging voor kindergeneeskunde (BVK) BAPA Redactie zakboekje pijn bij kinderen hernieuwde uitgave 2015 Samenwerking infobrochures Begeleidingscomité pijn bij kinderen FOD Educatieve functie MANAMA pediatrieonderdeel pijn herkennen en behandelen Opleiding verpleegkundigen, diverse scholen Symposia: pijnpunt pediatrie, Thanksgiving symposium Werkbezoeken Pijnteam pediatrie Open opleidingen rond pijn Workshop MEOPA + certificaat Niet medicamenteuze behandeling Gebruik van EMLA en sucrose oplossing 15

16 Multidisciplinair pijnteam 16

17 Casussen uit de praktijk A. De Jaeger 17

18 Casus 1 24 maanden brandwonden hete thee > 15 %- blaarvorming Opname dringt zich op Geen IV toegangsweg >> moeilijk- Botnaald! Losmaken verbanden, inspectie Transfert naar steriele verzorgingsbox Verzorging van de wonden, desinfecteren, spoelen Ouders buiten Opnieuw verwoede prikpogingen 18

19 De dag na opname vraagt men AS voor wondverzorging 19

20 Casus 2 Meisje 12 jaar Voorgeschiedenis 2 levertransplantaties Acute darmobstructie Recidiverende cholangitis en pancreatitis Opname omwille van acute infectieuze complicatie en mogelijke rejectie Sneuvelen van infuus/2 dagen- bloedname, nieuw infuus? Onbenaderbaar, niet te onderzoeken Begint te krijsen wanneer men uiteindelijk het masker voor kalinox toediening bovenhaalt 20

21 Casus 3 Zuigeling 2 maanden Hoge koorts Moeilijke bloedafname Lumbale punctie Infuus plaatsen mislukt na diverse pogingen Suprapubische blaaspunctie Uiteindelijk wordt jug catheter geplaatst gecompliceerd door pleurale infusie Percutane thoraxdrainage onder fentanylbolus 21

22 Wat doet dit met u als zorgverstrekker? Gebeurtenis Gevoel Gedachte Gedrag Gevoel 22

23 Theorie als sleutel tot de praktijk 23

24 Conceptualisering van pijn: model van Loeser Pijngedrag Pijnbeleving Pijngewaarwording Nociceptie Pijnprikkel-pijndetectie naar CZS 24

25 Individuele verschillen in pijnbeleving Leeftijd en geslachtsverschillen - Jongere kinderen : groter pijngevoel - Meisjes : groter pijngevoel - Oudere jongens : grotere pijntolerantie Temperament - Laag aanpassingsvermogen - Slechte gemoedstoestand / stemming Hogere - Hoge emotionaliteit pijnrespons 25

26 Individuele verschillen in pijnbeleving Ervaring - Aangeleerde ervaring - Angst voorspellende waarde pijn gedurende ingreep vermijden toekomstige ingrepen 26

27 Stressoren bij een ziekenhuisopname A. Bij kind: Angst: vr separatie v/d ouders en thuisomgeving, vreemde personen en handelingen (onderzoeken, operatie), pijn, ongemak, slechte afloop,... Jonge kinderen versus oudere kinderen Controleverlies Onvoorspelbaarheid Pijn... 27

28 Stressoren bij een ziekenhuisopname B. Bij ouder: Angst: vr pijn en ongemak v/h kind, slechte afloop,... Veranderingen binnen ouderlijke rol: passieve observator ipv beschermer, (deels) wegvallen van zorgende taken,... Veranderingen bij het kind: uiterlijk, gedrag, emotionele toestand,... Ziekenhuisomgeving (vnl. I.Z.)... 28

29 Wat doen we met de ouders? Kind centraal Betrokkenheid ouders belangrijk: kdn imiteren angstig gedrag ouders (vnl jonge kdn) angstige ouders versterken (onbedoeld) angstig gedrag kind aanleren copingvaardigheden bij ouders (ifv ondersteuning kind): 29

30 3 voorwaarden: Communicatie Voorbereiding Kindvriendelijke omgeving (www.designchildhospital.nl) 30

31 Aandachtspunten voor goed pijnbeleid a) Kind vooraf informeren over ingreep Bij voorkeur: Procedurele én sensorische info Gedetailleerde en concrete info Eerlijke info Mondelinge (en evt. ook visuele) info Vermijd dreigend / verwarrend taalgebruik 31

32 Aandachtspunten voor goed pijnbeleid b) aanpak afstemmen op ontwikkelingsniveau: 0-2j: Vast patroon in procedure (hoge voorspelbaarheid) Baby wakker maken voor onderzoek Wiegen synchroon met ademhaling Strelen, vasthouden, neuriën Transitioneel object: knuffel, doekje,... 32

33 Aandachtspunten voor goed pijnbeleid b) aanpak afstemmen op ontwikkelingsniveau: 2-6j: Emotionele steun belangrijk Eenvoudige, concrete en beperkte info Visualiseren van verbale informatie Positief bekrachtigen coöperatief gedrag Spelmateriaal (vb. dokterstas) Voorleesboeken (vb. Lucas en de slaapdokter, Chemo Kasper...) 33

34 7-12j: 13j: Vertrouwen opbouwen, angsten bespreekbaar stellen Link procedure gewaarwordingen Aanleren van hanteringsvaardigheden ( trucjes ) Afspraken rond zelfcontrole (vb. tellen of niet) Rekening houden met puberteitsontwikkeling (gevoelens van schaamte en angst) Werking en structuur v/h (gezonde/eigen) lichaam Gevaren en gevolgen v/d ingreep Bezorgdheden mbt uiterlijk, leeftijdsgenoten,... 34

35 Copingstrategieën Controle/inspraak geven: kiezen in welk arm geprikt wordt, wie vasthoudt, zelf aftellen,... afhankelijk van wens v/h kind! Psycho educatie 35

36 De vicieuze cirkel: Psycho-educatie Pijn Angst/spanning spijsvertering spierspanning ademhaling Stress hormonen/adrenaline bloeddruk Pijn Angst/spanning 36

37 MANNETJE DENKEN-VOELEN-DOEN 37

38 Copingstrategieën Afleidingstechnieken: bellen blazen, hardop tellen, geleide fantasie,... Ontspanningstechnieken: via ademhaling (partyblower, zingen,...) of spieren (aan- en ontspannen) Cognitieve gedragstherapeutische interventies: positieve zelfinstructie, verandering van perceptie,... (Zelf)hypnose 38

39 Ademhalingsoefening In neus, buik Ontspanning, rust, ruimte, zuurstof, zelfvertrouwen, prettig gevoel in je lichaam, alles wat je fijn vindt Uit mond, buik Spanning, onrust, twijfel, ongemak, onprettig/naar gevoel in je lichaam, afvalstoffen, alles wat je kwijt wil 39

40 40

41 Wat is (zelf)hypnose? Hypnose is geen slaap Veranderde bewustzijnstoestand/trance: Selectieve aandacht Intense concentratie Ontspanning Veranderde tijdsbeleving Toegenomen suggestibiliteit Naar C. Frankenhuis, Cure & Care Arnhem cursus hypnose bij kinderen in medische setting 2010/

42 42

43 Opbouw van een sessie Inductie vb. gesloten vinger techniek, duimnagelinductie, oogfixatie, handlevitatie, Ademhalingsoefening Ontspanningsoefening Interventie vb. veilige plek, luchtballon, gebalde vuist techniek, wolkenauto, de regenboogplaneet, Posthypnotische suggestie + anker Deductie Naar C. Frankenhuis, Cure & Care Arnhem cursus hypnose bij kinderen in medische setting 2010/

44 Therapeutische taalgebruik Hoe we spreken verraadt hoe we denken wat we geloven hoe we werken en wat we verwachten 44

45 Taalpatronen in de medische zorg Dus zeg niet: Wat is het probleem? maar liever Er is vast iets waar jij vanaf wilt, vertel eens. Wat kan ik voor je doen? maar liever Als jij je eigen dokter was, wat zou je dan eerst aanpakken? En laat niet toe: Dat ouders onophoudelijk voor hun kind spreken Dat het steeds gaat over de klachten en niet over het kind Dat ze voortdurend in de WIJ-vorm spreken 45

46 Copingstrategieën Cognitieve gedragstherapeutische interventies: Modeling (vb. film, model in vivo, ) GGG: Gedachte Gevoel Gedrag Bij milde angst: voorafgaande blootstelling aan werkelijke situatie Bij hoge mate va angst: voorafgaande blootstelling aan fictieve situatie 46

47 Preventie en behandeling Het medisch arsenaal 47

48 Pijnevaluatie en registratie Luister én kijk naar het kind! Pijn objectiveren door gebruik te maken van GEVALIDEERDE MEETINSTRUMENTEN Pijnschaal aangepast aan de cognitieve leeftijd en toestand van het kind Bekomen PIJNSCORE = uniforme maat van pijn EVOLUTIE PIJNSCORE nog belangrijker dan één geïsoleerde meting meting voor én na behandeling! Meet pijn systematisch, volgens regelmatige intervallen, als 5 de parameter voorzien in EPD Basis voor adequate pijnbehandeling, een fundamenteel recht van de patiënt 48

49 Pijnevaluatie en registratie

50 Pijnevaluatie en registratie 50

51 51

52 Topisch analgetica o Emla Eutectic Mixture of Local Anesthetics 25 mg lidocaine + 25 mg prilocaine / g crème o Rapydan 70 mg lidocaine + 70 mg tetracaïne medicinale pleister o LATgel Lidocaïne 4%, Adrenaline 0,1%, Tetracaïne 0,5% door apotheek aangeleverd in spuiten van 2 ml 52

53 Orale suiker Babycalmine (glucose 30%) of Sucrose 24% Waarom 53

54 Standaard Verpleegprocedures (SVP) Toedienen van sucrose 24% aan zuigelingen tot 3 maand bij procedures op pediatrie Pijnbestrijding bij pijnlijke procedures bij de neonaat op materniteit Gebruik van sucrose 24% bij de neonaat op NICU en N* 54

55 MEOPA o Kalinox (SVP) Doel: wakkere analgosedatie Bij invasieve procedures diepe analgosedatie 55

56 Medicamenteuze behandeling Systematisch ev. + In aanwezigheid van een bepaalde pijnscore Nooit indien nodig Pas het voorschrift aan volgens een pijnscore Voorzie een voorschrift indien onvoldoende effect Tussendosis of verhogen dosis Ander medicijn ter vervanging of extra Analgeticum aangepast aan de intensiteit van de pijn, niet steeds onderaan beginnen Herevaluatie Anticipeer nevenwerkingen 57

57 Medicamenteuze behandeling Vermijd IM pijnbestrijding Hanteer protocollen (bv. postoperatief pijnprotocol) en richtlijnen (bv. richtlijn aanpak van pijn bij kinderen op de spoedgevallendienst) Alternatieve toegangswegen (bv. Intranasale Fentanyl toediening (SO nr. 178)) 58

58 59

59 Meer informatie Herdruk (2015) zakboekje: Aanpak van acute pijn bij kinderen Opleidingen UZ Gent Protocollen, SVP, SO, richtlijnen, Referentieverpleegkundigen pijn Onze coördinaten Arts: Psycholoog: Verpleegkundige: 60

Non-farmacologische aanpak bij pediatrische interventies in het CDZ

Non-farmacologische aanpak bij pediatrische interventies in het CDZ Non-farmacologische aanpak bij pediatrische interventies in het CDZ Prof. Eline Van Hoecke Medische Psychologie Kinderen en Jongeren UZ Gent 10/03/2017 BAAS congres - maart 2017 2016 Universitair Ziekenhuis

Nadere informatie

Nee, ik wil dat niet! Ann Roete pijnverpleegkundige voor kinderen medische hypnorelaxatie

Nee, ik wil dat niet! Ann Roete pijnverpleegkundige voor kinderen medische hypnorelaxatie Nee, ik wil dat niet! Ann Roete pijnverpleegkundige voor kinderen medische hypnorelaxatie toestemming controle Angst Paniek Trauma Reptielenbrein Stress reptielenbrein Stress: stresshormonen, hartritme,

Nadere informatie

Pijn bij kinderen. Informatiebrochure

Pijn bij kinderen. Informatiebrochure Pijn bij kinderen Informatiebrochure 1 Inleiding Bij een opname in het ziekenhuis worden kinderen blootgesteld aan verschillende vormen van pijn. Een groot aantal ziektebeelden, heelkundige ingrepen en

Nadere informatie

Pijn bij kinderen in het ziekenhuis

Pijn bij kinderen in het ziekenhuis Pijn bij kinderen in het ziekenhuis Inleiding: Onder pijn verstaan we datgene wat je kind zelf als pijn ervaart. Als multidisciplinair team zetten wij ons in om, tijdens het verblijf in het ziekenhuis,

Nadere informatie

Inhoud. Algologische functie in de praktijk. Annemie Van Aken verpleegkundige 4/13/2011

Inhoud. Algologische functie in de praktijk. Annemie Van Aken verpleegkundige 4/13/2011 Algologische functie in de praktijk Annemie Van Aken verpleegkundige Inhoud Taak van de algologische functie (AF) FOD begeleidingscomité - universitair onderzoeksequipe Samenstelling van de AF Project

Nadere informatie

Informatiebrochure. Pijn bij kinderen. I Autonome verzorgingsinstelling

Informatiebrochure. Pijn bij kinderen. I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure Pijn bij kinderen I Autonome verzorgingsinstelling IIVoorwoord INFOBROCHURE IIPijn bij kinderen Beste ouder, 3 Je kind is of wordt gehospitaliseerd op onze kinderafdeling. Tijdens zijn

Nadere informatie

Pijn op de SEH. Drs. A.C.M. Schmidt, SEH-arts KNMG

Pijn op de SEH. Drs. A.C.M. Schmidt, SEH-arts KNMG Pijn op de SEH Drs. A.C.M. Schmidt, SEH-arts KNMG Inleiding Pijn is één van de meest voorkomende redenen van een bezoek aan de Spoedeisende Hulp Tussen 50- en 80% van de patiënten op de SEH heeft matig

Nadere informatie

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling Uw kind is waarschijnlijk opgenomen in het ziekenhuis of dit gaat binnenkort gebeuren. Deze folder is bedoeld om u als ouder(s)/ verzorger(s) te informeren over pijn bij kinderen en tips te geven hoe hier

Nadere informatie

Protocol kindvriendelijk ziekenhuis

Protocol kindvriendelijk ziekenhuis Protocol kindvriendelijk ziekenhuis Ann Van den Bossche Hoofdverpleegkundige pediatrie Op weg naar een kindvriendelijk ziekenhuis Fusie AZT/ fusie pediatrie Opstart werkgroep kindvriendelijkheid AZT multidisciplinair

Nadere informatie

Pijn bij kinderen meten, voorkomen en behandelen. Informatie voor ouders

Pijn bij kinderen meten, voorkomen en behandelen. Informatie voor ouders Pijn bij kinderen meten, voorkomen en behandelen Informatie voor ouders 2 Pijn bij kinderen Beste ouder, Heel wat kinderen worden tijdens hun verblijf in het ziekenhuis jammer genoeg met pijn geconfronteerd

Nadere informatie

Informatiebrochure voor patiënten. Pijn bij kinderen

Informatiebrochure voor patiënten. Pijn bij kinderen Informatiebrochure voor patiënten Pijn bij kinderen 1. Pijn... 4 2. Pijn meten... 4 2.1 Kinderen jonger dan vier jaar 2.2 Kinderen tussen vier en twaalf jaar 3. Pijn behandelen... 7 3.1 Met geneesmiddelen

Nadere informatie

Gebruik van droomlucht bij kinderen (mengsel van 50% lachgas en 50% zuurstof) Informatie voor kinderen en hun ouders

Gebruik van droomlucht bij kinderen (mengsel van 50% lachgas en 50% zuurstof) Informatie voor kinderen en hun ouders Gebruik van droomlucht bij kinderen (mengsel van 50% lachgas en 50% zuurstof) Informatie voor kinderen en hun ouders 2 Gebruik van droomlucht bij kinderen Wat is droomlucht? Droomlucht (merknaam Kalinox

Nadere informatie

Anesthesie Gelrebreed

Anesthesie Gelrebreed Trefwoord Pijnbestrijding Epidurale pijnbestrijding PCA (Patiënt Controlled Analgesia) PCA pomp (Numeric Rating Scale) Sedatiescore Bestemd voor Verpleegkundigen van de verpleegafdelingen waar patiënten

Nadere informatie

Lumbaalpunctie (ruggenprik)

Lumbaalpunctie (ruggenprik) Sophia Kinderziekenhuis Uw kind moet een lumbaalpunctie (ruggenprik) ondergaan. In deze folder geven wij u graag antwoord op de 10 meest gestelde vragen over de puntie. Achter in de folder vindt u ook

Nadere informatie

Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams. Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven

Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams. Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven Brandend actueel: Multidisciplinaire pijncentra en algologische teams Susan Broekmans VS pijn UZ Leuven Overzicht Historiek Pilootprojecten Algologische functies Multidisciplinaire pijnteams Waar staan

Nadere informatie

Informatiebrochure ouders. Pijn bij kinderen

Informatiebrochure ouders. Pijn bij kinderen Informatiebrochure ouders Pijn bij kinderen 2 Pijn bij kinderen 1. Pijn...4 2. Pijn meten...4 2.1 Kinderen jonger dan vier jaar...4 2.2 Kinderen tussen vier en twaalf jaar...5 3. Pijn behandelen...7 3.1

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Kalinox KINDERAFDELING

PATIËNTENINFO. Kalinox KINDERAFDELING PATIËNTENINFO Kalinox KINDERAFDELING Inhoud 1 Voorwoord... 4 2 Wat is sedatie?... 5 3 Waarom sedatie bij uw kind?... 5 4 Wat houdt een sedatie met Kalinox in?... 6 5 Hoe verloopt een sedatie met Kalinox?...

Nadere informatie

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid

De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid De delirante patiënt van vergeetachtig tot verwardheid Marja Jellesma-Eggenkamp Klinische geriatrie Alysis 25 mei 2010 symposium Zevenaar 1 Kwetsbare ouderen inleiding >25% opgenomen patiënten 70+ 10-40%

Nadere informatie

Psychosociale problemen bij kinderen met een hartaandoening en de rol van de verpleegkundig specialist

Psychosociale problemen bij kinderen met een hartaandoening en de rol van de verpleegkundig specialist Psychosociale problemen bij kinderen met een hartaandoening en de rol van de verpleegkundig specialist Theresia Vissia-Kazemier Verpleegkundig specialist Beatrix Kinderziekenhuis UMCG Verpleegkundig specialist

Nadere informatie

Raf en Henri gaan naar de operatiezaal

Raf en Henri gaan naar de operatiezaal kritieke diensten info voor patiënten Raf en Henri gaan naar de operatiezaal Ga je mee? Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Op weg naar de operatiezaal... 06 03 In de operatiezaal... 09 04 Terug naar het Brandwondencentrum...

Nadere informatie

PRE-OPERATIEF SPREEKUUR EN VOORBEREIDING VAN UW KIND OP DE OPERATIE

PRE-OPERATIEF SPREEKUUR EN VOORBEREIDING VAN UW KIND OP DE OPERATIE PRE-OPERATIEF SPREEKUUR EN VOORBEREIDING VAN UW KIND OP DE OPERATIE 454 Inleiding Binnenkort wordt uw kind geopereerd in het Sint Franciscus Gasthuis. Hiervoor gaat u samen met uw kind naar de anesthesioloog

Nadere informatie

PIJN BIJ KINDEREN VOORLICHTING VOOR OUDERS/VERZORGERS

PIJN BIJ KINDEREN VOORLICHTING VOOR OUDERS/VERZORGERS PIJN BIJ KINDEREN VOORLICHTING VOOR OUDERS/VERZORGERS 17803 Inleiding Uw kind is opgenomen op de kinderafdeling. Tijdens het verblijf in het ziekenhuis kan uw kind pijn ervaren, als gevolg van de aandoening,

Nadere informatie

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram)

Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) Röntgenonderzoek van je blaas en urinewegen (mictiecystogram) De afspraak voor de mictiecystogram Het onderzoek van je blaas en urinewegen vindt plaats op: Datum:.. Dag/tijdstip: dag. uur Je wordt verwacht

Nadere informatie

Gebruik van een poortkatheter

Gebruik van een poortkatheter Gebruik van een poortkatheter Inhoud 1. Waarom heb ik een poortkatheter nodig? 2. Wat is een poortkatheter? 3. Hoe gebeurt de plaatsing van een poortkatheter? 4. Het gebruik van een poortkatheter 4.1.

Nadere informatie

Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij kinderen tijdens een verblijf in het ziekenhuis

Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij kinderen tijdens een verblijf in het ziekenhuis Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij kinderen tijdens een verblijf in het ziekenhuis I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Pijn bij kinderen tijdens een verblijf in het ziekenhuis 2 Pijn bij kinderen

Nadere informatie

kindergeneeskunde informatiebrochure Pijn bij kinderen in het ziekenhuis

kindergeneeskunde informatiebrochure Pijn bij kinderen in het ziekenhuis kindergeneeskunde informatiebrochure Pijn bij kinderen in het ziekenhuis Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Pijn 4 3. Het meten van pijn 4 4. Pijn behandelen 6 5. Pijn verminderen met andere middelen 7 6.

Nadere informatie

Pijn bij kinderen. informatiebrochure

Pijn bij kinderen. informatiebrochure Pijn bij kinderen informatiebrochure 1 Inhoud...1 Pijn...3 Pijn meten...3 Kinderen jonger dan vier jaar... 4 Kinderen tussen vier en zes jaar...5 Kinderen vanaf zeven jaar...6 Pijn behandelen met geneesmiddelen...7

Nadere informatie

16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn. Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team

16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn. Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team 16u25-16u55 Gele vlaggen bij pijn Gwen Van den Bergh en Dina Van Regenmortel Zorgexperten pijn, algologisch team Algologisch team Betekenis algologie In de biologie: wetenschappelijke studie van algen

Nadere informatie

Gedrag of pijn, wat zou het zijn?

Gedrag of pijn, wat zou het zijn? Gedrag of pijn, wat zou het zijn? Dr. Anneke Boerlage Geschiedenis Heeft alles te maken met hoe men over mensen met een VB dacht, ontmenselijking, depersonalisatie en ongevoeligheid Kunnen geen pijn voelen

Nadere informatie

Palliatieve sedatie is geen euthanasie. Medische aspecten

Palliatieve sedatie is geen euthanasie. Medische aspecten Palliatieve sedatie is geen euthanasie Medische aspecten Hoe kwam deze richtlijn er? Werkgroep artsen met interesse in palliatieve zorg Uit meerdere regionale ziekenhuizen en 1 ste lijn Meerdere specialiteiten

Nadere informatie

Pijnbestrijding na uw operatie met de pijnpomp

Pijnbestrijding na uw operatie met de pijnpomp I Postoperatieve pijn En het PCA systeem AZ Vesalius Hazelereik 51 3700 Tongeren www.azvesalius.be Tel: 012/396111 Acute Pijn Service. Tel: 012 39 72 64 Anesthesiologen: Dokter H. Vandendriessche Dokter

Nadere informatie

Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij zuigelingen en peuters tijdens een verblijf in het ziekenhuis

Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij zuigelingen en peuters tijdens een verblijf in het ziekenhuis Minder pijn als wij er zijn! Pijn bij zuigelingen en peuters tijdens een verblijf in het ziekenhuis I n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n 2 Pijn bij zuigelingen en peuters tijdens een verblijf

Nadere informatie

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Afdeling Pijnbehandeling Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist Afdeling Pijnbehandeling Inhoudsopgave Inleiding 3 1 PSA 4 1.1 Wanneer PSA? 4 1.2 Waarmee wordt de PSA uitgevoerd? 4 1.3.1 Sedatie en analgesie zijn

Nadere informatie

Delier voor de patiënt. Workshop Delier in de palliatieve fase. n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt. angstdroom.

Delier voor de patiënt. Workshop Delier in de palliatieve fase. n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt. angstdroom. Workshop Delier in de palliatieve fase 11 oktober 2012 Hedi ter Braak Monique van den Broek 1 Delier voor de patiënt n droom woar ge geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie 1 Inhoud workshop

Nadere informatie

Pijn draagt u niet alleen!

Pijn draagt u niet alleen! Pijn draagt u niet alleen! Informatiebrochure Zorg dragen 2 Laat pijn uw leven niet beheersen! Begrijpen hoe pijn werkt, draagt al voor een deel bij aan het verwerken of het leren omgaan met pijn. Dankzij

Nadere informatie

1. Pijn bestaat uit 4 onderdelen. Wat is de juiste volgorde? (Denk aan het Pijnmodel van Loeser).

1. Pijn bestaat uit 4 onderdelen. Wat is de juiste volgorde? (Denk aan het Pijnmodel van Loeser). Fractie Deskundigheid Antwoorden Onderstaande vragen gaan over pijn in het algemeen 1. Pijn bestaat uit 4 onderdelen. Wat is de juiste volgorde? (Denk aan het Pijnmodel van Loeser). a. Pijngewaarwording,

Nadere informatie

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee?

info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Stel jezelf even voor... 06 03 De afdeling Intensieve zorg... 09

Nadere informatie

Omgaan met de gevoelens van een kind

Omgaan met de gevoelens van een kind Omgaan met de gevoelens van een kind HOE KAN IK OMGAAN MET DE GEVOELENS VAN MIJN KIND IN HET ZIEKENHUIS? Praktische tips voor ouders 2 Omgaan met de gevoelens van een kind Beste ouder Uw kind is opgenomen

Nadere informatie

Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname

Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname Adviezen om uw kind voor te bereiden op een ziekenhuisopname Wytske Bouwma, 2008 1 Inleiding Binnenkort wordt uw kind opgenomen in het ziekenhuis. Deze brochure is bedoeld om u meer inzicht te geven in

Nadere informatie

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m eerste 24 uur post partum. Versie 1.

VSV Zoetermeer. Ketenprotocol. Pijnbestrijding. Pijnbestrijding durante partu t/m eerste 24 uur post partum. Versie 1. Ketenprotocol Pijnbestrijding Pijnbestrijding durante partu t/m eerste 24 uur post partum 1 Inleiding Het Verloskundig Samenwerkings Verband Zoetermeer (VSV Zoetermeer ) is in 2012 opgericht ter verbetering

Nadere informatie

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast?

Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? Omgaan met een stoma: een versmald levenspad met een ongenode gast? An Lievrouw psycholoog Oncologisch Centrum UZ Gent Stellingen 2 We moeten de patiënt zover krijgen dat hij zijn stoma aanvaardt. Ja Ik

Nadere informatie

Delier voor de patiënt. Inhoud presentatie delier. Delier. Symptomen. Diagnose delier 21-6-2012. n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt

Delier voor de patiënt. Inhoud presentatie delier. Delier. Symptomen. Diagnose delier 21-6-2012. n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie Inhoud presentatie delier Wat is een delier Wat zijn de gevolgen van een delier Wat zijn risicoverhogende en

Nadere informatie

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding

PIJN BIJ KANKER SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE. Inhoudsopgave 1. Inleiding SUPPLEMENT INFORMATIEWIJZER ONCOLOGIE PIJN BIJ KANKER Inhoudsopgave. Inleiding. Pijn bij kanker. Gevolgen van pijn. Slaap en vermoeidheid. Bewegen. Stemming. Behandeling van pijn. Pijnstillers. Doorbraakpijn.

Nadere informatie

Ann Roete Comfortverpleegkundige voor kinderen

Ann Roete Comfortverpleegkundige voor kinderen Ann Roete Comfortverpleegkundige voor kinderen Welke procedures? Uitwendige medicamenteuze behandelingen Begeleiding van kinderen Voor uitgebreid protocol UZA : zie pijnbeleid voor kinderen op spoedgevallen

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij autisme

Cognitieve gedragstherapie bij autisme Cognitieve gedragstherapie bij autisme Caroline Schuurman, gz-psycholoog Centrum Autisme Rivierduinen Nieuwe ontwikkelingen in de behandeling van autisme bij volwassenen Utrecht, 14 juni 2011 CGT bij autisme

Nadere informatie

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling

Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Algemene informatie rond de operatie bij een klinische opname op de kinderafdeling Inleiding Deze folder geeft u enige algemene informatie wanneer uw kind een operatie moet ondergaan en wordt opgenomen

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep)

Patiënteninformatie. Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep) Patiënteninformatie Pijnmeting bij volwassenen (na een chirurgische ingreep) Inhoud Inleiding... 3 Doel van de pijnmeting... 3 Meten van pijn... 4 Pijnmeting via een cijfer... 4 Pijnmeting met een latje...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnmeting op de kinderafdeling

Patiënteninformatie. Pijnmeting op de kinderafdeling Patiënteninformatie Pijnmeting op de kinderafdeling Deze brochure is geschreven om u, ouders/verzorgers maar ook uw kind, meer informatie te geven over pijn. Allereerst proberen we uit te leggen wat pijn

Nadere informatie

Vroegsignalering van angst bij kanker

Vroegsignalering van angst bij kanker Vroegsignalering van angst bij kanker Symposium juni 2016, Amsterdam Hoe harder we angst bevechten, hoe meer ze ons verleidt en verstikt. Hoe meer we de angst in de ogen zien, hoe sneller ze vrijheid biedt.

Nadere informatie

informatiebrochure Pijn

informatiebrochure Pijn informatiebrochure Pijn Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Pijn = belangrijk aandachtspunt 4 3. Wie is betrokken? 5 4. Hoe pijn beschrijven? 5 5. Besluit 6 6. Contactgegevens bij vragen 7 7. Persoonlijke

Nadere informatie

Delier in de palliatieve fase. Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ

Delier in de palliatieve fase. Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier in de palliatieve fase Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie

Nadere informatie

Delier in de palliatieve fase

Delier in de palliatieve fase Delier in de palliatieve fase Marlie Spijkers Specialist ouderengeneeskunde Consulent Palliatieve zorg IKZ Delier voor de patiënt n droom woar de geen sodemieter van op aan kunt angstdroom nachtmerrie

Nadere informatie

Begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen? www.nwz.nl

Begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen? www.nwz.nl Begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen? www.nwz.nl Inhoud Uw kind thuis voorbereiden 3 Adviezen voor de voorbereiding 4 Bij uw kind zijn 6 Wat kunt u doen om uw kind af te leiden? 6 Weer naar

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

De pedagogisch medewerker

De pedagogisch medewerker De pedagogisch medewerker 1 Inleiding Het kind dat in het ziekenhuis wordt opgenomen, komt in een voor hem vreemde omgeving terecht. Voor kinderen is het ziekenhuis een onnatuurlijke situatie. Ziek zijn

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Geriatrie

PATIËNTEN INFORMATIE. Geriatrie PATIËNTEN INFORMATIE Geriatrie 2 Mevrouw, mijnheer Welkom op de afdeling acute geriatrie. De dienst acute geriatrie van het Algemeen Ziekenhuis Lokeren beschikt over 26 bedden en biedt multidisciplinaire

Nadere informatie

Het protocol: Kindvriendelijkheid in het ziekenhuis, het lijkt zo vanzelfsprekend.

Het protocol: Kindvriendelijkheid in het ziekenhuis, het lijkt zo vanzelfsprekend. Het protocol: Kindvriendelijkheid in het ziekenhuis, het lijkt zo vanzelfsprekend. Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Kinderen worden niet in een ziekenhuis opgenomen als de zorg die zij nodig hebben thuis,

Nadere informatie

Hartrevalidatie (poliklinisch)

Hartrevalidatie (poliklinisch) Hartrevalidatie (poliklinisch) Informatie over het hartrevalidatieprogramma in het ETZ voor patiënten en partners Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Wat is hartrevalidatie? 1 Voor

Nadere informatie

begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen?

begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen? begeleiding van uw kind Wat kunt u als ouder doen? uw kind naar het ziekenhuis Binnenkort komt u met uw kind naar het Medisch Centrum Alkmaar, omdat uw kind: een onderzoek en/of behandeling krijgt wordt

Nadere informatie

Pijnstilling via de pijnpomp

Pijnstilling via de pijnpomp Infobrochure Pijnstilling via de pijnpomp Patiënt-gecontroleerde pijnbestrijding Anesthesie - Pijntherapie - Intensieve zorgen Tel: 011 826 227 mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort ondergaat

Nadere informatie

Afkappunten sedatieprotocol*

Afkappunten sedatieprotocol* Patiënt: Onrustig? Oncomfortabel? Pijn? VAS COMFORT gedragscore VAS < 4 VAS 4 "Geen distress" Afkappunten sedatieprotocol* 6 10 23 30 "Enstige distress" COMFORT gedragschaal "Grijs gebied" (11-22) Beslist

Nadere informatie

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst

kritieke diensten voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst voor kinderen die op bezoek komen kritieke diensten Raf gaat een kijkje nemen op de Spoedgevallendienst Ga je mee? UZ Gent, Spoedgevallendienst Inhoud Voorwoord Welkomstwoordje van Raf 3 Stel jezelf even

Nadere informatie

Datum en tijd afspraak: Meld u bij het Maag-, Darm- & Levercentrum op de derde verdieping, balie 320 ENDOSCOPIE ONDER SEDATIE

Datum en tijd afspraak: Meld u bij het Maag-, Darm- & Levercentrum op de derde verdieping, balie 320 ENDOSCOPIE ONDER SEDATIE Datum en tijd afspraak: Meld u bij het Maag-, Darm- & Levercentrum op de derde verdieping, balie 320 ENDOSCOPIE ONDER SEDATIE 779 Afspraak Voor uw afspraak kunt u zich melden bij het Maag-, Darm- & Levercentrum

Nadere informatie

Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11. Weg met pijn... Want pijn is niet fijn!!! Informatieboekje voor kinderen en hun ouders

Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11. Weg met pijn... Want pijn is niet fijn!!! Informatieboekje voor kinderen en hun ouders Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 www.azherentals.be Weg met pijn... Want pijn is niet fijn!!! Informatieboekje voor kinderen en hun ouders Dag Bert, welkom op de kinderafdeling Ik zal je iets

Nadere informatie

Pijn. Doel / Interventies

Pijn. Doel / Interventies Pijn Doel / Interventies Datum : Evaluatie datum : Verpleegkundige : Verpleegkundige doelen De patiënt geeft aan geen pijn te ervaren of de pijn op een aanvaardbaar niveau te ervaren De patiënt signaleert

Nadere informatie

Omgaan met littekens. Els Vandermeulen. Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014

Omgaan met littekens. Els Vandermeulen. Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014 Omgaan met littekens Els Vandermeulen Psychologe BWC Neder-over-Heembeek Februari 2014 1. Huid 2. Brandwonden 3. Littekens 4. Traumatische gebeurtenis 5. Onzichtbare littekens 6. Psychische problemen 1.

Nadere informatie

Operatie van de neusamandel Afdeling dagbehandeling voor kinderen (eerste verdieping, loopnummer 89 - sluderafdeling) vestiging Tilburg

Operatie van de neusamandel Afdeling dagbehandeling voor kinderen (eerste verdieping, loopnummer 89 - sluderafdeling) vestiging Tilburg Operatie van de neusamandel Afdeling dagbehandeling voor kinderen (eerste verdieping, loopnummer 89 - sluderafdeling) vestiging Tilburg Voorbereiding: om uur Ingreep:.. 2 Een ziekenhuisopname is geen alledaagse

Nadere informatie

Pediatrische Medische Stress.

Pediatrische Medische Stress. Pediatrische Medische Stress www.zorgvoorhetziekekind.nl @zorgvhziekekind Medisch traumatische stress Wat is het? Hoe herken je het? Wat kunnen we doen? www.nahetziekenhuis.nl www.hetouderkompas.nl www.opkoersonline.nl

Nadere informatie

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Inleiding

Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist. Inleiding Informatie over PSA door de Sedatie praktijk Specialist Inleiding Binnenkort ondergaat u in het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMC Utrecht) een uitgebreid onderzoek en/of behandeling. Dit onderzoek

Nadere informatie

Communicatie rond palliatieve sedatie

Communicatie rond palliatieve sedatie Communicatie rond palliatieve sedatie D A G VA N D E M E D I C AT I E V E I L I G H E I D, 2 1 M A A R T 2 0 1 7 M A R G OT V E R KU Y L E N, S P E C I A L I S T O U D E R E N G E N E E S KU N D E / K

Nadere informatie

observeren van pijngedrag met de REPOS Anneke Boerlage 16 oktober 2014

observeren van pijngedrag met de REPOS Anneke Boerlage 16 oktober 2014 observeren van pijngedrag met de REPOS Anneke Boerlage 16 oktober 2014 Pijn is een onplezierige, gevoelsmatige en emotionele beleving die wordt geassocieerd met een daadwerkelijke of dreigende beschadiging

Nadere informatie

Anesthesie bij kinderen

Anesthesie bij kinderen Anesthesie bij kinderen Polikliniek Anesthesiologie: Preoperatieve Zorg Telefoon 020 510 8107 Route 05 Binnenkort ondergaat uw kind een operatie in het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis. De behandelend specialist

Nadere informatie

OMGAAN MET WAT IS ANGST? BANG ZIJN IS OK! 23/02/2015 KINDERANGSTEN

OMGAAN MET WAT IS ANGST? BANG ZIJN IS OK! 23/02/2015 KINDERANGSTEN OMGAAN MET KINDERANGSTEN Brainstorm: Angsten bij kinderen An Coetsiers Kinderpsycholoog/gedragstherapeut www.depraatdoos.be Hannah, 3 jaar Anouk, 10 jaar BANG ZIJN IS OK! WAT IS ANGST? Is een normaal verschijnsel

Nadere informatie

Voorbereidingsboek Operatie

Voorbereidingsboek Operatie Voorbereidingsboek Operatie Dit fotoboek is bedoeld om jou en je ouder(s) / verzorger(s) een indruk te geven over de gang van zaken rondom de operatie. We hopen dat deze informatie duidelijk en compleet

Nadere informatie

Dagopname kinderafdeling (E2)

Dagopname kinderafdeling (E2) KINDERGENEESKUNDE Dagopname kinderafdeling (E2) Een dagje in het ziekenhuis De medewerkers van de kinderafdeling heten u en uw zoon of dochter hartelijk welkom op afdeling E2. De ziekenhuissituatie is

Nadere informatie

Pijn. informatie voor patiënten

Pijn. informatie voor patiënten Pijn informatie voor patiënten INLEIDING 3 WAT IS PIJN? 4 BEHANDELING VAN PIJN 4 PIJN? ZEG HET! 5 PIJNBEVRAGING 7 2 Inleiding In deze brochure vindt u nuttige informatie over pijn. Het is belangrijk om

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed

Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Het medicijn Gammaglobuline in je bloed Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Het meten van pijn. Pijnintensiteit, behandelingseffect en meetinstrumenten

Het meten van pijn. Pijnintensiteit, behandelingseffect en meetinstrumenten Het meten van pijn Pijnintensiteit, behandelingseffect en meetinstrumenten Het meten van pijn U bent opgenomen in het St. Antonius Ziekenhuis. Uw ziekte (of de behandeling die u krijgt) veroorzaakt bij

Nadere informatie

Dagcentrum (dagopname kinderen, een kleurboekje)

Dagcentrum (dagopname kinderen, een kleurboekje) Dagcentrum (dagopname kinderen, een kleurboekje) Binnenkort wordt uw kind opgenomen op het dagcentrum van het AMC. Dit kleurboekje is speciaal bestemd voor uw kind. Het laat aan de hand van plaatjes zien

Nadere informatie

Pijn bij kinderen. informatiebrochure

Pijn bij kinderen. informatiebrochure Pijn bij kinderen informatiebrochure 1 Inhoud...1 Pijn...3 Pijn meten...3 Kinderen jonger dan vier jaar... 4 Kinderen tussen vier en zes jaar...5 Kinderen vanaf zeven jaar...6 Pijn behandelen met geneesmiddelen...7

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE. en richtlijnen na dagopname

PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE. en richtlijnen na dagopname PATIËNTEN INFORMATIE SEDATIE en richtlijnen na dagopname Mevrouw, mijnheer Binnenkort word je verwacht op de dienst daghospitalisatie voor een maagof darmonderzoek. Er is afgesproken dat je een lichte

Nadere informatie

Je moet bloed laten prikken

Je moet bloed laten prikken Polikliniek Je moet bloed laten prikken Beter voor elkaar Bloedafname bij kinderen Voor ouders en verzorgers De arts wil het bloed van uw kind laten onderzoeken in het laboratorium. Om het bloed te kunnen

Nadere informatie

Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten

Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten Pijn? Laat u behandelen! Algemene informatie voor patiënten Beste patiënt In deze folder vindt u algemene informatie over pijn: wat is pijn, hoe kunnen we pijn beoordelen/meten en hoe kunnen we pijn bestrijden.

Nadere informatie

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop? Wat kunt U daarmee? Alwies Hendriks, psychomotorisch therapeut Margje Mahler, ouderenpsycholoog Wie zijn wij? Wie bent u? Waar bent u werkzaam? Welke setting en sector? Wat wilt u leren van deze workshop?

Nadere informatie

Uw kind wordt geopereerd

Uw kind wordt geopereerd Uw kind wordt geopereerd met overnachting in het ziekenhuis Informatiebrochure voor ouders 2 Anesthesie bij uw kind 3 1. Voor de ingreep...4 1.1 Preoperatieve raadpleging...4 1.2 Uw kind voorbereiden...4

Nadere informatie

Pijn bij kwetsbare ouderen. Rob van Marum Klinisch geriater, klinisch farmacoloog JBZ

Pijn bij kwetsbare ouderen. Rob van Marum Klinisch geriater, klinisch farmacoloog JBZ Pijn bij kwetsbare ouderen Rob van Marum Klinisch geriater, klinisch farmacoloog JBZ Definitie pijn Pijn is een onaangename sensorische en emotionele ervaring die in verband wordt gebracht met bestaande

Nadere informatie

N.B.: Piercings, make-up en nagellak dienen verwijderd te worden.

N.B.: Piercings, make-up en nagellak dienen verwijderd te worden. OPNAME OP / / OM UUR INLEIDING Binnenkort ondergaat je kind een ingreep of onderzoek in het Jan Yperman ziekenhuis te Ieper onder volledige verdoving. Dit betekent dat je kind in slaap gebracht wordt,

Nadere informatie

Specifieke adviezen. Wondverzorging / hechting / pleister: Douche en bad beleid: Activiteiten: Eten: Diversen:

Specifieke adviezen. Wondverzorging / hechting / pleister: Douche en bad beleid: Activiteiten: Eten: Diversen: Ontslag wat nu? Uw kind gaat weer naar huis nadat het opgenomen is geweest op de kinderafdeling. Het is van belang dat u de eerste dagen thuis extra goed op uw kind let. Deze folder geeft u enkele adviezen.

Nadere informatie

sedatie met lachgas bij kinderen

sedatie met lachgas bij kinderen patiënteninformatie sedatie met lachgas bij kinderen Binnenkort ondergaat uw kind een behandeling en wordt met lachgas in een lichte slaap gebracht. Wat is lachgas en hoe werkt het? Hoe bereidt uw kind

Nadere informatie

Dagelijks kom je in een hypnotische(trance-) toestand zonder dat je het zelf beseft en/of weet:

Dagelijks kom je in een hypnotische(trance-) toestand zonder dat je het zelf beseft en/of weet: Wat is hypnose? Met de term hypnose wordt een bewustzijnstoestand aangeduid, waarbij je diep ontspannen en toch volledig geconcentreerd bent. De wereld om je heen is op dat moment dan even iets minder

Nadere informatie

Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee?

Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? info voor kinderen die op bezoek komen Raf gaat een kijkje nemen op de afdeling Intensieve zorg Ga je mee? Inhoud 01 Welkomstwoordje van Raf... 2 02 Stel jezelf even voor... 4 03 De afdeling Intensieve

Nadere informatie

Patiënteninformatie. PCA-pomp (pijnpomp)

Patiënteninformatie. PCA-pomp (pijnpomp) Patiënteninformatie PCA-pomp (pijnpomp) 2 Inhoud Inleiding... 4 Wat is PCA? Wat is een PCA-pomp?... 4 Veel gestelde vragen... 6 Waarom wordt er na uw operatie gekozen voor PCA?... 6 Hoelang kan u PCA krijgen?...

Nadere informatie

H.76020. 0314 Kind. Navelbreuk

H.76020. 0314 Kind. Navelbreuk H.76020. 0314 Kind Navelbreuk Inleiding In overleg met u is besloten dat uw kind wordt geopereerd aan een navelbreuk. Een navelbreuk is een breuk die door de niet voldoende gesloten of weer geopende navelring

Nadere informatie

De ontwikkeling en evolutie van posttraumatische stressklachten bij mensen met brandwonden na een ramp

De ontwikkeling en evolutie van posttraumatische stressklachten bij mensen met brandwonden na een ramp De ontwikkeling en evolutie van posttraumatische stressklachten bij mensen met brandwonden na een ramp Nancy Van Loey Wetenschappelijk onderzoeker VSBN Corinne Reynders Onderzoekscoördinator België Inhoud

Nadere informatie

ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE

ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE ANESTHESIE TIJDENS LACTATIE Inleiding Borstvoeding is momenteel gouden standaard WHO en AAP bevelen borstvoeding gedurende 6 maanden aan meer en meer moeders die operatie (vb. Sterilisatie-curretage) ondergaan

Nadere informatie

Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie

Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie Pijnbehandeling op de verpleegafdeling na een longoperatie In deze folder willen wij u informeren over het belang van een goede pijnbehandeling na uw operatie en hoe de pijn na de operatie onder controle

Nadere informatie

Intensieve Zorgen Pediatrie. Studentenbrochure

Intensieve Zorgen Pediatrie. Studentenbrochure Intensieve Zorgen Pediatrie Studentenbrochure 01. Inleiding Beste student, Met deze brochure willen we je goed informeren over onze afdeling, medewerkers en patiënten ter voorbereiding van je stage. Uiteraard

Nadere informatie

Behandeling bij psychose

Behandeling bij psychose Behandeling bij psychose Heeft u opmerkingen of suggesties i.v.m. deze brochure? Geef ons gerust een seintje! Dienst kwaliteit E-mail: info@jessazh.be Tel: 011 33 55 11 Jessa Ziekenhuis vzw Maatschappelijke

Nadere informatie

H.115801.0416. Besnijdenis (kind)

H.115801.0416. Besnijdenis (kind) H.115801.0416 Besnijdenis (kind) Inleiding In overleg met u is besloten dat uw kind een besnijdenis (circumcisie) ondergaat. Een besnijdenis is een operatie van de voorhuid van de penis. Hierbij wordt

Nadere informatie