Onderkant van de woningmarkt

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderkant van de woningmarkt"

Transcriptie

1 Onderkant van de woningmarkt Prestaties van corporaties voor bijzondere doelgroepen In opdracht van Ministerie van VROM, DG Wonen, Directie Stad & Regio Lisan Wilkens Steven Kromhout Anne van Grinsven januari 2006 Rapportnummer: RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade AC Amsterdam telefoon telefax

2

3 Inhoudsopgave 1 INLEIDING BIJZONDERE DOELGROEPEN WOONLADDER ACTIVITEITEN VAN CORPORATIES LEESWIJZER ENKELE CIJFERS VOORAF 4 2 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG INLEIDING RUIMTE VOOR MAATSCHAPPELIJKE OPVANG DAK- EN THUISLOZEN (EX-)VERSLAAFDEN ONZELFSTANDIGE JONGEREN RESUMEREND 11 3 OP EIGEN BENEN INLEIDING WONINGTOEWIJZING STATUSHOUDERS EX-PSYCHIATRISCHE PATIËNTEN EX-GEDETINEERDEN RESUMEREND 17 4 EEN NIEUWE KANS INLEIDING 19

4 4.2 HULPVERLENING VRIJBLIJVENDHEID VOORBIJ SCHULDHULPVERLENING WOONOVERLAST LAATSTE REDMIDDEL RESUMEREND 22

5 INLEIDING 1 1 Inleiding 1.1 Bijzondere doelgroepen Woningcorporaties zijn er in de eerste plaats voor mensen die moeilijkheden ondervinden bij het vinden van passende woonruimte. De grootste groep wordt gevormd door mensen met een te laag inkomen om op de particuliere woningmarkt een eigen plek te verwerven. Veel aandacht van de woningcorporaties gaat dan ook uit naar het leveren van betaalbare huisvesting voor een brede laag van de samenleving. Er zijn echter ook groepen waarvoor een gebrek aan financiële middelen niet het enige struikelblok vormt om zelfstandig te kunnen wonen, zoals dak- en thuislozen, (ex-)verslaafden aan drugs of alcohol, onzelfstandige jongeren, exgedetineerden, (ex-)psychiatrische patiënten, vrouwen uit opvanghuizen en statushouders. Samen worden deze groepen aangeduid als de onderkant van de woningmarkt. Tussen sommige groepen bestaat er een grote overlap, tussen andere een wereld van verschil. Wat hen in elk geval verbindt, is dat de huisvesting van deze groepen om specifieke aandacht van de woningcorporaties vraagt. Daarom worden zij ook wel de bijzondere doelgroepen genoemd. 1.2 Woonladder voetnoot In 2004 introduceerde kamerlid Verdaas het begrip woonladder om aan te geven dat er op de woningmarkt een aantal treden ontbreekt tussen de straat en het gewone reguliere wonen 1. De tussenliggende treden (bijvoorbeeld pensions of containerwoningen) zouden een functie kunnen vervullen voor zowel dak- en thuislozen als voor mensen die uit hun woning worden gezet vanwege huurschulden of woonoverlast. In het rapport Wonen aan de onderkant heeft de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) het begrip woonladder nader uitgewerkt aan de hand van definities en begrippen van de Europese organisatie FEANTSA. De SEV komt tot de volgende tien treden die samen de onderkant van de woonladder vormen. 1 Tweede Kamer, Handelingen , nr. 29, p. 1950

6 2 INLEIDING tabel 1-1 De 10 onderste treden van de woonladder Conceptueel niveau Operationeel niveau Praktijksituaties 1. Dakloos 1. Leven in de openbare ruimte 2. Verblijf in een nachtopvang 2. Thuisloos 3. Verblijf in een opvanghuis 4. Verblijf in een tijdelijke woning 5. Verblijf in instituten 3. Onzeker gehuisvest 6. Geoormerkte woningen met begeleiding 7. Tijdelijk wonen bij vrienden of familie 8. Wonen in een huis zonder legaal huurcontract 4. Inadequaat gehuisvest 9. Tijdelijke constructies Bron: FEANTSA/SEV, Woning die ongeschikt is verklaard voor bewoning 1. Buitenslapers en terreinbewoners 2. Nachtopvang, passantenverblijven 3. Hostels, opvanghuizen (longstay) 4. Tijdelijke huisvesting zonder contract 5. Gevangenis, psychiatrische instelling 6. Tweede kans woningen, begeleiding is voorwaarde 7. Onvrijwillige inwoning bij familie of vrienden 8. Onrechtmatige bewoning, illegale onderverhuur 9. Zomerhuisjes, slooppanden, caravans 10. Illegale pensions die niet aan de gemeentelijke eisen voldoen De bijzondere doelgroepen die in dit rapport centraal staan, vinden we op de woonladder voornamelijk terug op de plaatsen 1 t/m 6. Woningcorporaties kunnen deze groepen helpen om op te klimmen op de woonladder. Daarnaast kunnen zij mensen in probleemsituaties tijdelijk onderdak bieden op een lagere trede. 1.3 Activiteiten van corporaties Woningcorporaties hebben op grond van de Woningwet en het Besluit Beheer Sociale Huursector (BBSH) de taak om de bijzondere doelgroepen te huisvesten. Om invulling te geven aan deze maatschappelijke verantwoordelijkheid voeren woningcorporaties een brede waaier aan activiteiten uit: van het ontwikkelen van specifieke woonvormen, via het toewijzen van woonruimte tot het bieden van begeleiding en ondersteuning, in samenwerking met andere instellingen. De betrokkenheid van woningcorporaties bij de huisvesting van de bijzondere doelgroepen is niet bij elke doelgroep gelijk: Wat betreft de maatschappelijke opvang van daklozen, (ex-)verslaafden en onzelfstandige jongeren zijn diverse corporaties, met name in de steden, betrokken bij het ontwikkelen en beheren van opvangmogelijkheden: de treden 2 en 3 van de woonladder. Daarbij werken zij samen met maatschappelijke instellingen die de opvanghuizen beheren. Bij de huisvesting van gedetineerden, psychiatrische patiënten en asielzoekers (trede 5 van de woonladder) zijn de corporaties alleen betrokken bij de uitstroom uit de betreffende instellingen naar reguliere zelfstandige woningen (soms via tijdelijke huisvesting: trede 4). De betrokkenheid van woningcorporaties beperkt zich daarbij grotendeels tot de woningtoewijzing. Eventueel leveren maatschappelijke instellingen de nodige begeleiding.

7 INLEIDING 3 Andere bijzondere doelgroepen die begeleiding nodig hebben zijn huurders die een huurschuld hebben opgebouwd of woonoverlast veroorzaken en daardoor het risico lopen om te worden uitgezet. Veel corporaties hebben in samenwerking met andere lokale partijen een tweedekansbeleid ontwikkeld. Daarnaast zijn er op bescheiden schaal initiatieven om deze mensen aangepaste huisvesting aan te bieden. 1.4 Leeswijzer voetnoot Het rapport dat u in handen heeft, schetst de activiteiten van corporaties ten aanzien van de huisvesting van de bijzondere doelgroepen, ook wel onderkant van de woningmarkt genoemd. Dit doen we aan de hand van praktijkvoorbeelden. De hoofdstukken volgen de bovenstaande driedeling in de activiteiten van corporaties. Daarnaast worden in elk hoofdstuk enkele specifieke doelgroepen uitgelicht. In hoofdstuk 2 staat de bijdrage van woningcorporaties aan de maatschappelijke opvang centraal. Hierbij komen de doelgroepen dak- en thuislozen, drugsverslaafden en onzelfstandige jongeren aan bod. Hoofdstuk 3 richt zich op de rol van corporaties bij de uitstroom uit instellingen. Speciale aandacht gaat uit naar statushouders, (ex-)psychiatrische patiënten en ex-gedetineerden. Het laatste hoofdstuk, hoofdstuk 4, is gewijd aan het beleid van woningcorporaties ten opzichte van huurders die (dreigen te) worden uitgezet vanwege huurachterstanden of het veroorzaken van woonoverlast. De basis van dit rapport vormen de jaarverslagen van de woningcorporaties over VROM verzamelt informatie uit de jaarverslagen over de activiteiten van corporaties op diverse gebieden in de zogenaamde toets corporaties Nadat dit bestand gescand is op activiteiten voor bijzondere doelgroepen, is een aantal jaarverslagen nader bestudeerd. Niet alle woningcorporaties besteden in hun jaarverslag evenveel aandacht aan hun activiteiten voor bijzondere doelgroepen. Daarom heeft VROM medio 2005 alle woningcorporaties aangeschreven met een verzoek om aanvullende informatie over deze activiteiten te sturen. Ook deze informatie is verwerkt in dit rapport. Ten slotte is gebruikgemaakt van extra informatie op Internet om enkele voorbeelden te verduidelijken. Met deze bronnen is geen compleet overzicht van alle activiteiten voor de bijzondere doelgroepen te geven. Er kunnen dan ook geen harde uitspraken worden gedaan over de vraag of woningcorporaties voldoende actief zijn op dit gebied, temeer omdat er geen duidelijk beeld is van de opgave die er ligt. Wél geven we een goede indruk van de diversiteit in de ontplooide activiteiten. Met dit doel zijn de gepresenteerde praktijkvoorbeelden geselecteerd. Daarnaast proberen wij zover mogelijk aan te geven in welke mate de beschreven activiteiten voorkomen. 2 In de toets wordt alleen gevraagd of er in het jaarverslag prestatieafspraken vermeld zijn over bijzondere doelgroepen en wat de strekking daarvan is. Het verdient aanbeveling om in de toets te vragen naar alle activiteiten van woningcorporaties voor bijzondere doelgroepen. In de toets over 2004 zijn dergelijke activiteiten in de meeste gevallen overigens wel vermeld.

8 4 INLEIDING 1.5 Enkele cijfers vooraf Dit rapport dient ter aanvulling op en als illustratie bij de cijfers uit het Toezichtsverslag De kerngegevens, die woningcorporaties jaarlijks op grond van bijlage D van het BBSH aanleveren bij VROM, bevatten cijfers over de aantallen woningen en eenheden in bijzondere woongebouwen voor bijzondere doelgroepen. Deze cijfers dienen met enige zorgvuldigheid te worden gehanteerd. Bij de woningen voor bijzondere doelgroepen gaat het alleen om woningen die corporaties speciaal voor deze groepen hebben geoormerkt, terwijl onder de bijzondere woongebouwen ook instellingen vallen voor doelgroepen die geen onderwerp zijn van dit rapport, zoals tehuizen voor ouderen, kinderen en gehandicapten. Per provincie zien we het volgende beeld. tabel 1-2 Corporatiebezit voor bijzondere doelgroepen per provincie Provincie woningen % woningvoorraad eenheden in bijzondere woongebouwen Drenthe 83 0,1% 3129 Flevoland 106 0,3% 1297 Friesland 144 0,2% 2342 Gelderland ,5% 6290 Groningen 425 0,5% 4594 Limburg 985 0,7% 3796 Noord-Brabant 787 0,3% Noord-Holland ,2% Overijssel 505 0,4% 3999 Utrecht ,7% 2425 Zeeland 157 0,4% 1199 Zuid-Holland ,1% Nederland ,5% Van de totale woningvoorraad van corporaties is een half procent geoormerkt voor bijzondere doelgroepen. Bijna de helft van deze corporatiewoningen bevindt zich in Zuid-Holland. Dit is ook de provincie waar het aandeel gelabelde woningen binnen de voorraad het grootst is. Kijken we naar de bijzondere woongebouwen voor bijzondere doelgroepen, dan vinden we opnieuw de meeste eenheden in Zuid- Holland terug, maar de verschillen in aantallen met Noord-Holland en Noord- Brabant zijn in dit geval klein. In deze drie provincies samen is meer dan de helft van het corporatiebezit in bijzondere woongebouwen geconcentreerd. De overige provincies volgen op grote afstand. Uit de kerncijfers blijkt dat de meeste corporaties binnen hun voorraad geen woningen speciaal bestemmen voor bijzondere doelgroepen: 318 corporaties hebben geen enkele woning voor deze doelgroep geoormerkt. Wanneer we kijken naar de

9 INLEIDING 5 top 10 van corporaties met het grootste aantal gelabelde woningen voor bijzondere doelgroepen (tabel 1-3), dan zien we veel corporaties uit Zuid-Holland terug. Voor een deel wordt dit verklaard door de stedelijkheid van die provincie. De grootte van de corporaties speelt uiteraard ook een rol bij de top 10-noteringen, al geldt dit niet voor de plaatsen 7 en 10. De grote corporaties Woonbron en Vestia springen qua aantallen boven de anderen uit. tabel 1-3 Top 10 Corporaties met woningen voor bijzondere doelgroepen Nr Woningcorporatie Hoofdvestiging aantal % bezit 1 Woonbron Maasoevers Rotterdam ,2% 2 Vestia Groep Rotterdam ,5% 3 Wooninvest Voorburg 638 7,9% 4 Woonpartners Midden-Holland Waddinxveen 485 7,1% 5 Woontrefpunt Maasdelta Spijkenisse Spijkenisse 449 7,7% 6 Woontrefpunt Maasdelta Hellevoetsluis Hellevoetsluis 438 8,9% 7 Christelijke Woongroep Marenland Appingedam ,2% 8 Alliantie Huizen 321 0,6% 9 Woondrecht Dordrecht 287 4,0% 10 Algemene Woningstichting Houten Houten ,2% Bij de bijzondere woongebouwen zijn het vooral de corporaties die gespecialiseerd zijn in wonen en zorg, die de meeste eenheden in hun bezit hebben (zie tabel 1-4). Een groot deel van deze eenheden betreft waarschijnlijk tehuizen voor ouderen en gehandicapten en geen maatschappelijke opvang. Woonzorg Nederland heeft veruit de meeste eenheden in haar bezit. Ongeveer de helft van de corporaties bezit geen eenheden in bijzondere woongebouwen. tabel 1-4 Top 10 Corporaties met eenheden in bijzondere woongebouwen voor bijzondere doelgroepen Nr Woningcorporatie Hoofdvestiging aantal 1 Woonzorg Nederland Amsterdam Bouwvereniging Huis en Erf Schijndel Stichting Habion Utrecht Stichting Ouderenhuisvesting Rotterdam Rotterdam SGBB Haarlemmermeer Woningstichting Rochdale Amsterdam Woningstichting Inter Pares Emmen Algemene Woningbouw Vereniging Amsterdam R.K. Stichting Bejaardenhuisvesting Eindhoven Eindhoven Staedion Den Haag 920

10

11 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 7 2 Maatschappelijke opvang 2.1 Inleiding Maatschappelijke opvang is een overkoepelend begrip waaronder een groot aantal voorzieningen en doelgroepen geschaard worden. In essentie is maatschappelijke opvang gericht op sociaal kwetsbare personen die zich tijdelijk niet geheel zelfstandig kunnen handhaven in de maatschappij. Tijdelijke opvang, variërend van enkele dagen tot een langere periode, biedt voor deze groep uitkomst. Voor sommige groepen heeft de opvang een permanent karakter. Woningcorporaties ontwikkelen projecten en stellen woonruimte beschikbaar voor maatschappelijke opvanginstellingen. Dit doen zij met name voor dak- en thuislozen, (ex-)verslaafden en onzelfstandige jongeren. Deze doelgroepen staan dan ook centraal in dit hoofdstuk. Zijdelings komt ook de vrouwenopvang aan bod. 2.2 Ruimte voor maatschappelijke opvang Enkele tientallen corporaties hebben in hun jaarverslag of in de brief met aanvullende informatie de ontwikkeling van projecten voor de opvang van bijzondere doelgroepen beschreven. Daarbij gaat het om de realisatie van bijzondere woongebouwen die geschikt zijn voor de huisvesting van een specifieke doelgroep. Bij de ontwikkeling van dit soort projecten wordt doorgaans samengewerkt met een maatschappelijke instelling die na oplevering de opvang van de betreffende doelgroep voor haar rekening neemt. Het woongebouw blijft in eigendom van de corporatie. Voor de financiering van deze projecten werken sommige corporaties samen met collega s. In Rotterdam hebben De Nieuwe Unie en Woonbron een bijzonder concept ontwikkeld: een woonhotel waar de gewone hotelfunctie wordt gecombineerd met een woonhotel dat plek biedt aan mensen die tijdelijke woonruimte nodig hebben, veelal doorwezen door sociale instellingen. Dit concept wordt inmiddels ook in andere plaatsen toegepast. Eind 2004 heeft Vidomes een geheel nieuw Centrum voor Maatschappelijke Ondersteuning opgeleverd in de Zoetermeerse wijk Noordhove, waar plek is voor 19

12 8 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG psycho-sociaal kwetsbare personen. Onder begeleiding van de Landelijke Instelling voor Maatschappelijke Opvang en Resocialisatie (LIMOR) worden de bewoners begeleid naar een zelfstandige plek in de maatschappij. Ook in andere gemeenten waar Vidomes actief is, werkt zij samen met LIMOR en andere zorginstellingen en welzijnsorganisaties. In Delft is de samenwerking vastgelegd in het convenant wonen, zorg en welzijn. Diverse maatschappelijke instellingen huren woonruimte van corporaties voor de opvang van bijzondere doelgroepen, hetzij bijzondere woongebouwen, hetzij reguliere woningen. Voorwaarde is dat de woonruimte die de corporatie te bieden heeft, geschikt is voor de specifieke doelgroep. In sommige gevallen huren instellingen reguliere woningen voor mensen die worden uitgeplaatst uit de maatschappelijke opvang om begeleid zelfstandig te gaan wonen. Na een proefperiode kan het huurcontract op naam van de individuele huurder worden gezet. Woonmij Zaanstad verhuurt woningen en woongebouwen aan diverse instellingen, zoals het Leger des Heils en Stichting Vrouwenopvang, die zich inzetten voor bijzondere doelgroepen. Om beter zicht te hebben op de toekomstige huisvestingsbehoefte van deze instellingen, heeft Woonmij Zaanstad hier onderzoek naar gedaan. Ook zijn er gesprekken gevoerd over het opzetten van een zogenaamde Short Stay Facility. Bij de opvang van daklozen en drugsverslaafden werkt de Algemene Woningbouw Vereniging uit Amsterdam ondermeer samen met HVO-Querido en het Leger des Heils. Voor zogenaamde begeleid-wonen-projecten verhuurt de AWV woningen aan de instellingen, die ook het huurcontract op hun naam hebben. In een aantal gevallen wordt het contract na korte duur overgeschreven op naam van de cliënt. Om de behoefte vanuit de maatschappelijke opvang goed in beeld te hebben, vindt in veel gevallen regelmatig overleg plaats tussen partijen als gemeenten, zorginstellingen en corporaties. Soms mondt een overleg uit in een samenwerkingsovereenkomst. Begin 2005 heeft Talis met Passade, een instelling voor maatschappelijke opvang, een samenwerkingovereenkomst afgesloten. Samen zetten zij zich in Nijmegen in voor adequate crisisopvang, initiatieven waarbij sprake is van maatwerk, aanvullen en ontwikkelen van beleid aangaande maatschappelijke opvang. Talis zorgt voor het wonen en Passade voor de opvang en begeleiding. Uit het SEV-onderzoek Wonen aan de onderkant is gebleken dat veel corporaties aarzelen om in te spelen op de vraag naar maatschappelijke opvang vanwege angst voor negatieve reacties in de publieke opinie. Vaak krijgen corporaties die goedbedoelde initiatieven ontwikkelen te maken met NIMBY-gedrag van omwonenden. 2.3 Dak- en thuislozen Steeds meer woningcorporaties lijken dak- en thuislozen als doelgroep te ontdekken. In samenwerking met hulpverleningsinstellingen hebben diverse corporaties de huisvesting van deze groep opgepakt. De problematiek en achtergrond van deze personen is overigens zeer verschillend: van mensen die net uit huis zijn gezet tot

13 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 9 mensen die al jaren op straat leven en de nachten doorbrengen in opvangtehuizen. Corporaties anticiperen hierop door te zorgen voor diversiteit in hun aanpak. Op een plek waar je het misschien niet direct zou verwachten, de Vinex-locatie Leidsche Rijn, is een bijzondere buurt ontwikkeld door Portaal, t Groene Sticht geheten. Naast koopwoningen en sociale huurwoningen staat er in de buurt een tijdelijke opvang voor ex-dak en thuislozen die bovendien wordt beheerd door exdaklozen. Ook is er een woonwerkgemeenschap waar mensen, waaronder exdaklozen en ex-drugsverslaafden, onder begeleiding wonen. Zij werken in een naastgelegen winkel waar tweedehands spullen worden verkocht. Maasdelta Maassluis exploiteert opvangcentrum voor dak- en thuislozen t Klooster al sinds een aantal jaar. In 2004 is het centrum uitgebreid. Verdeling van de kosten De kosten voor het realiseren van bijzondere woonvormen vormen een heikel punt. De exploitatie is meestal niet dekkend te krijgen. Aangezien de problematiek van de maatschappelijke opvang zich concentreert in de steden, zijn het vaak de corporaties uit de steden die deze lasten moeten dragen. In sommige regio s zijn afspraken gemaakt met corporaties uit de regio over financiële steun. Eind 2004 is Sociaal Pension t Veerhuys in Gouda in gebruik genomen; een pension voor dak- en thuislozen geëxploiteerd door het Leger des Heils. Mozaïek Wonen en Woonpartners Midden-Holland hebben de voormalige school met dit doel aangekocht en verbouwd tot wat het nu is. Woningcorporaties uit de regio Midden-Holland hebben het project financieel gesteund. Om de daklozenproblematiek in Zwolle aan te pakken hebben drie Zwolse corporaties, SWZ, deltawonen en Openbaar Belang, samen met de RIBW het Herbergconcept ontwikkeld: een combinatie van nachtopvang, sociaal pension en doorstroming naar begeleid wonen. Regionale corporaties hebben financiële steun toegezegd. Bovendien is er door de corporaties een samenwerkingsovereenkomst opgesteld om de kosten van de opvang uit de regio te verdelen. De plannen voor De Herberg zijn tot nog toe niet tot uitvoering gebracht, omdat de lokale overheid nog geen (financiële) bijdrage wil leveren. Een tijdelijke herberg, geheel gefinancierd door de corporaties biedt nu onderdak aan de daklozen van Zwolle en omgeving. Extra s Er zijn corporaties die activiteiten voor bijzondere doelgroepen ondernemen, die niet met huisvesting te maken hebben. Dit zijn meestal eenmalige initiatieven, bovenop de reguliere huisvestingsactiviteiten voor deze doelgroepen. Circa honderd dak- en thuislozen, verstandelijk gehandicapten en vrijwilligers uit Den Bosch zijn in september 2004 door SWH getrakteerd op een seizoenskaart voor FC Den Bosch. En in plaats van kerstkaarten aan relaties heeft SWH een nieuwjaarsbrunch georganiseerd voor 40 dak- en thuislozen uit Den Bosch. De Dageraad, de Amsterdamse werkmaatschappij van de Alliantie, werkt mee aan het project Houvast, dat dak- en thuislozen opleidt tot klusjesman. Op deze manier wil zij de kans vergroten voor deze doelgroep op een reguliere baan en een

14 10 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG huis op de reguliere woningmarkt. De klusjesmannen knappen gebouwen op van HVO-Querido, de samenwerkingspartner in dit project. De Dageraad levert de benodigde kennis, materiaal en kunde. 2.4 (Ex-)verslaafden Een groot deel van de dak- en thuislozen is verslaafd aan drugs en/of alcohol. De zware problematiek van deze groep vergt extra kwaliteiten van de maatschappelijke opvang. In de jaarverslagen van corporaties zijn relatief weinig activiteiten te vinden die zich specifiek op verslaafden richten. Sommige corporaties dragen hun steentje bij door het realiseren of ter beschikking stellen van woonruimte voor (ex-) verslaafden. Een enkele corporatie neemt deel aan structureel overleg over deze problematiek. Ten behoeve van hulp aan verslaafden heeft Progrez uit Dordrecht, op verzoek van en in samenwerking met het Boumanhuis (de stichting Bouman Geestelijke Gezondheidszorg), acht plaatsen gerealiseerd voor begeleid wonen voor (ex-) verslaafden. Tevens is in het pand een ruimte aanwezig voor behandeling. Het pand is gelegen naast (en verbonden met) het kantoor van het Boumanhuis aan de Kuipershaven. Daar bevinden zich de intake, methadonpost, outreachende zorg, actieve zorg, deeltijdbehandeling en polikliniek. Woningstichting Sint Joseph uit Almelo heeft 10 woningen gereserveerd voor begeleid wonen van drugs- en alcoholverslaafden. Elan Wonen uit Haarlem verhuurt een zevenkamerwoning aan de Pinkstergemeente Immanuel voor de reïntegratie van voormalige drugsverslaafden. Corporatie Zeeuwland uit Zierikzee neemt deel aan de stuurgroep Verslavingszorg Schouwen-Duiveland. De stuurgroep houdt zich met name bezig met voorlichting en preventie en opvang en begeleiding van verslaafden. De instellingen informeren elkaar zodat men gezamenlijk tot een weloverwogen aanpak van de cliënt kan overgaan. 2.5 Onzelfstandige jongeren Diverse groepen jongeren hebben om uiteenlopende redenen begeleiding nodig, zoals moeilijk opvoedbare jongeren, zwerfjongeren en ex-delinquente jongeren. In de grote steden werken verschillende corporaties mee aan specifieke projecten om elk van deze groepen een plek te geven. Samen met studentenhuisvester SSH-Utrecht heeft De Seyster Veste een project voor jongeren in Utrecht ontwikkeld. Het is een woonvorm met begeleiding, waar jongeren de kans wordt gegeven op een geregeld leven. Haag Wonen verhuurde eind 2004 in totaal 28 woningen aan Stichting Luna. Een stichting die zich inzet voor opvang en begeleiding van zwerfjongeren tussen de 17 en 24 jaar, jonge moeders en (ex-)ama s. In de Rotterdamse Zevenkamp heeft De Nieuwe Unie een nieuwbouwpand opgeleverd aan het Leger des Heils, waar plek is voor 60 tienermoeders.

15 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG 11 Kamers met kansen Bij de huisvesting van onzelfstandige jongeren worden dikwijls mogelijkheden geboden voor begeleiding bij werk of studie. Een populair concept dat de afgelopen jaren opgang heeft gemaakt in Nederland is de jongerenfoyer. Het concept van de foyer de jeunesses travaillereurs komt oorspronkelijk uit Frankrijk, waar nu al zo n 500 foyers succesvol functioneren. In Nederland is de alliantie Kamers met kansen gevormd, een initiatief van woningcorporaties, onderwijsinstellingen, overheid en het bedrijfsleven. De kamers met kansen die vanuit dit initiatief worden ontwikkeld, hebben de opzet van een foyer of een werkhotel. Bij een foyer ligt de nadruk meer op wonen, bij een werkhotel iets meer op studie en werk. De doelstelling van de alliantie is het opzetten van circa 40 projecten tot Woningcorporatie Woondrecht realiseert in Dordrecht een foyer-project in portieketageflats die worden omgebouwd tot kamers met kansen voor jongeren. Bestaande flatwoningen van 5 portieken zullen dienst doen gaan doen als 120 foyer-kamers. In 2004 heeft PWS voor twee locaties in Rotterdam een haalbaarheidsonderzoek gedaan voor realisatie van een jongerenfoyer, na een bezoek aan een Londens foyer. PWS zegt te kiezen voor de definitie van de Londense foyer: Foyers helpen kansarme jonge mensen (tussen de 16 en 25 jaar), die geen (vaste) woonruimte hebben, de overstap te maken van afhankelijkheid naar onafhankelijkheid. In een integrale aanpak biedt de foyer toegang tot (op zijn minst) betaalbare huisvesting, training, persoonlijke ontwikkeling, coaching en de faciliteiten om werk te zoeken. PWS verzorgt alleen de huisvesting en gaat voor de overige diensten op zoek naar instellingen als het CWI en Maatschappelijk Werk. Structureel overleg Om waar nodig in te kunnen springen op de vraag naar huisvesting voor onzelfstandige jongeren voeren enkele corporaties geregeld overleg met maatschappelijke instellingen. Het Oosten is als partner betrokken bij de Stichting Start Zwerfjongeren Onder Dak. In samenspraak worden oplossingen gezocht voor tijdelijke en definitieve huisvesting van zwerfjongeren in Amsterdam. Stichting Woningbelangen Losser participeert in een werkgroep Jeugdhulpverlening en stelt woningen ter beschikking in het kader van dit project wanneer het nodig blijkt. 2.6 Resumerend Uit de voorgaande paragrafen komt naar voren dat corporaties voor maatschappelijke opvang zorgen, ofwel door het beschikbaar stellen van een deel van hun woningen, ofwel door het ontwikkelen van bijzondere woonvormen. Maatschappelijke instellingen zijn de belangrijkste samenwerkingspartners hierbij. Zij zijn namelijk degenen met kennis van de doelgroep en zorgen dan ook voor de begeleiding. Er lijkt vanuit de corporatiesector met name aandacht te zijn voor dak- en thuislozen

16 12 MAATSCHAPPELIJKE OPVANG en onzelfstandige jongeren. De huisvesting van (ex-)verslaafden staat iets minder prominent op de agenda, al moet hierbij opgemerkt worden dat zich onder de groep dak- en thuislozen vaak ook verslaafden bevinden. De in dit hoofdstuk beschreven doelgroepen die afhankelijk zijn van maatschappelijke opvang, zijn oververtegenwoordigd in de (grote) steden. Het zijn dan ook vooral de woningcorporaties met bezit in deze steden die actief zijn op het gebied van maatschappelijke opvang. Veel corporaties die werkzaam zijn in kleinere plaatsen geven aan dat er in hun werkgebied geen vraag is naar activiteiten op dit terrein. Sommige kleine corporaties in een meer landelijke omgeving geven aan dat zij niet zelfstandig activiteiten voor bijzondere doelgroepen ondernemen maar wel bijdragen aan initiatieven in de grote steden.

17 OP EIGEN BENEN 13 3 Op eigen benen 3.1 Inleiding Om voldoende capaciteit vrij te kunnen houden voor de maatschappelijke opvang is een goede doorstroming van cliënten vanuit de instellingen naar zelfstandige woonruimte onontbeerlijk. Dit geldt niet alleen voor blijf-van-mijn-lijfhuizen, daklozenpensions en jongerenfoyers, maar ook voor psychiatrische instellingen, penitentiaire inrichtingen en asielzoekerscentra. De meeste mensen die willen uitstromen uit deze instellingen zijn aangewezen op de sociale huursector. In dit hoofdstuk wordt speciale aandacht besteed aan de volgende doelgroepen: statushouders, ex-psychiatrische patiënten en ex-gedetineerden. Voordat we op deze specifieke doelgroepen inzoomen, gaan we eerst in algemene zin in op woningtoewijzing aan bijzondere doelgroepen. 3.2 Woningtoewijzing In de meeste gemeenten in Nederland worden sociale huurwoningen toegewezen via een systeem waarin woningzoekenden zelf een keuze kunnen maken uit het woningaanbod. Een deel van de mensen uit de bijzondere doelgroepen slaagt erin om na het verlaten van een instelling via de reguliere woningtoewijzing een sociale huurwoning te vinden. Vaak weet de betreffende woningcorporatie dan niet eens dat zij een nieuwe huurder met een bijzondere achtergrond huisvest. Illustratief is het volgende citaat uit de brief van de Wassenaarsche Bouwstichting aan VROM: We hebben geen specifieke afspraken met de gemeente of stadsgewest over huisvesting van ex-psychiatrische patiënten, ex-verslaafden en ex-gedetineerden. Wassenaar maakt deel uit van de open woningmarkt in Haaglanden. Deze markt is vrij toegankelijk en dus ook het Wassenaarse deel daarvan. Binnen de woningzoekenden zijn de hiervoor genoemde doelgroepen uiteraard ook vertegenwoordigd en langs deze weg komen ze ook in Wassenaar terecht. Ze zijn niet geoormerkt dus wij weten niet wie en hoeveel. Dat ze via deze lijn ook gehuisvest worden weten we zeker, want in een enkel geval gaat er wel eens iets mis en dan weten we ook weer dat we een van de doelgroepen gehuisvest hebben.

18 14 OP EIGEN BENEN Met name in de grote steden is de wachttijd voor sociale huurwoningen langer dan wenselijk is voor een effectieve uitstroom uit de opvanginstellingen. Daarom krijgen in veel gemeenten bepaalde doelgroepen ofwel de mogelijkheid om met voorrang te zoeken naar een sociale huurwoning, danwel via directe bemiddeling een woning toegewezen, buiten het reguliere verdelingsysteem om. Gezien de krapte op de woningmarkt moeten woningcorporaties daarbij laveren tussen de vraag vanuit de instellingen en de doelstelling om de wachttijden voor reguliere woningzoekenden zo laag mogelijk te houden. In sommige gemeenten is sprake van een aparte werkgroep voor de directe toewijzing aan specifieke doelgroepen. De woningcorporaties in Den Bosch, SSW, SWH en Brabant Wonen, hebben zich bereid verklaard jaarlijks 50 woningen ter beschikking te stellen voor uitstromende cliënten van diverse instellingen voor onder meer geestelijke gezondheidszorg (GGZ) en vrouwenopvang. Dit gaat via één kanaal, een toetsingscommissie. De gemeente Nijmegen en de corporaties hebben taakstellingen voor bijzondere doelgroepen vastgelegd in prestatieafspraken. Ieder jaar worden de taakstellingen bijgesteld. Via de Werkgroep Bijzondere Bemiddeling (WBB) verdelen de corporaties in Nijmegen de aanvragen voor huisvesting van bijzondere doelgroepen. Het gaat hierbij om de volgende doelgroepen: statushouders, minderjarige azielzoekers, cliënten van de Pompekliniek (tbs-instelling), dak- en thuislozen, cliënten van de RIBW en cliënten uit de verslavingszorg. Het aantal kandidaten dat een corporatie huisvest, hangt af van de grootte van de corporatie. Grote corporaties krijgen meer kandidaten toegewezen dan kleine corporaties. Alle kandidaten die via de WBB bemiddeld worden, zijn vaak afkomstig uit een bepaald zorgtraject en stromen door naar reguliere huisvesting. Door deze aanpak kunnen specifieke zorg- en begeleidingplekken sneller beschikbaar komen voor anderen zorgvragers. Net als in het bovenstaande voorbeeld worden regelmatig prestatieafspraken gemaakt tussen de gemeente en de verschillende lokale woningcorporaties waarin per corporatie een taakstelling is vastgelegd. Dit gebeurt niet alleen in de grote steden. Woningstichting De Goede Woning uit Apeldoorn geeft aan dat corporaties een verplichte gemeentelijke taakstelling kennen, niet alleen voor statushouders, maar ook voor vrouwen uit Blijf-van-mijn-lijf-huizen. Om de coördinatie tussen opvanginstellingen en woningcorporaties zo eenvoudig mogelijk te houden is in enkele gemeenten een verdeling van de instellingen over de lokale corporaties afgesproken, zodat elke instelling een vaste partner heeft. In Den Haag hebben de corporaties en de gemeente enkele jaren geleden afgesproken dat elk van de drie corporaties bilaterale afspraken maakt met zorginstellingen uit een bepaald cluster. Haagwonen houdt zich bezig met de clusters maatschappelijke opvang en zorgjongeren. Vestia zet zich in het bijzonder in voor doelgroepen uit de geestelijke gezondheidszorg en verslavingszorg. Staedion is onder meer actief op het gebied van reclassering.

19 OP EIGEN BENEN Statushouders Gemeenten hebben op grond van de Huisvestingswet een verplichte taakstelling, die halfjaarlijks wordt vastgesteld door het Rijk. Corporaties hebben op grond van het BBSH de verantwoordelijkheid om bij te dragen aan de huisvesting van statushouders. Veelal leggen gemeenten en woningcorporaties de kwantitatieve taakstelling per corporatie vast in prestatieafspraken. De meeste corporaties geven in hun jaarverslagen dan ook aan in hoeverre zij voldaan hebben aan de gemeentelijke taakstelling. Volgens het Rijk komt de totaal te realiseren taakstelling voor de gemeente Groningen tot 1 januari 2005 op 117 personen. Woningstichting Patrimonium heeft met het beschikbaar stellen van 9 woningen aan haar taakstelling voldaan. Ondanks de dalende instroom van asielzoekers worden de gemeentelijke taakstellingen nog niet in alle gevallen gehaald, zo blijkt ook uit de informatie van verschillende corporaties. Eind 2004 bedroeg de landelijke achterstand op de taakstellingen bijna 1400 plaatsen 3. Sommige corporaties bedenken creatieve oplossingen om de achterstand weg te kunnen werken. Om de huisvesting van statushouders sneller te laten verlopen, heeft Beter Wonen Vechtdal afgesproken dat het COA per eengezinswoning twee kandidaten aan elkaar probeert te koppelen. Het huurcontract wordt dan op beide namen gezet. De gemeente Hardenberg heeft mede hierdoor een inhaalslag gemaakt wat betreft haar taakstelling en dient als voorbeeld voor de rest van de provincie. Sommige groepen asielzoekers hebben meer nodig dan alleen een dak boven hun hoofd. Enkele woningcorporaties werken samen met maatschappelijke instellingen om de nodige extra ondersteuning te bieden. In een voormalig schippersinternaat dat Het Oosten heeft verbouwd tot een combinatiegebouw waar studentenhuisvesting en zorg samengaan, wordt tevens een deel ingericht voor stichting De Volksbond. Zij gaan hier getraumatiseerde asielzoekers huisvesting en zorg bieden. Voor de begeleiding van jeugdige asielzoekers werkt Maasvallei samen met Stichting Xonar. Dit is een in Limburg actieve organisatie voor jeugdhulpverlening, vrouwenopvang en opvang van alleenstaande minderjarige asielzoekers. 3.4 Ex-psychiatrische patiënten Voor patiënten die een instelling voor geestelijke gezondheidszorg verlaten is de stap van intramuraal naar zelfstandig wonen er vaak één die geleidelijk genomen moet worden. Daarom krijgen sommige patiënten eerst tijdelijke woonruimte waar begeleiding aangeboden kan worden. Het zijn meestal de woningcorporaties die de benodigde woningen leveren aan de ex-psychiatrische patiënten, dan wel voetnoot 3 Circulaire taakstelling huisvesting vergunninghouders 2e helft 2005, Ministerie van Justitie, mei 2005.

20 16 OP EIGEN BENEN aan de instellingen die hen begeleiden bij de terugkeer in de samenleving. Om dit goed te laten verlopen werken de corporaties en de zorginstellingen nauw samen. Op basis van een samenwerkingsovereenkomst met Housing Accomodations (een project van RIBW) heeft Woonpunt uit Elsloo in 2004 woningen aangeboden aan ex-psychiatrische patiënten. Woningstichting Progrez verhuurt drie woningen in de Dordtse wijk Sterrenburg aan het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis De Grote Rivieren ten behoeve van begeleiding van psychiatrische patiënten die de overstap maken van de fase van (intramurale) behandeling naar zelfstandig wonen. In iedere woning worden drie tot vier personen gehuisvest. Woningbouwvereniging Amerongen heeft meegewerkt aan een zogeheten short stay - project. Short stay is voor mensen met een sociaal psychologische handicap, die maatschappelijk en volkshuisvestelijk in de knel zijn gekomen. In het prestatieconvenant met de gemeente Amerongen is afgesproken dat 1% van de woningvoorraad van WBV Amerongen bestemd is voor deze doelgroep. Om de short stay -woningen toe te wijzen is een onafhankelijke adviescommissie ingesteld. Deze commissie bestaat uit de plaatselijke huisarts, de wijkagent en andere maatschappelijke vertegenwoordigers. In 2004 heeft frequent overleg plaatsgevonden om de voortgang van het short stay -project te evalueren. Woningstichting Optimaal heeft op eigen initiatief, maar in samenwerking met de gemeente Franeker en de GGZ, onderzoek gedaan naar de woonwensen van (ex-)psychiatrisch patiënten. Aanleiding hiervoor was de druk op de leefbaarheid bij de huisvesting van deze groep. Het doel van het onderzoek is tweeledig; enerzijds zodanige voorwaarden scheppen dat de benodigde faciliteiten voor het zelfstandig wonen verbeteren, anderzijds de druk op de lokale samenleving te verminderen. Het onderzoek heeft geleid tot een aantal pilot-projecten te weten: Woondiploma, Maatjesproject, Budgetbeheer en Zelfstandig Wonen. 3.5 Ex-gedetineerden voetnoot Het zicht van woningcorporaties op de reïntegratie van ex-gedetineerden is beperkt. Bij de terugkeer in de samenleving wordt alleen de gemeente van terugkeer door Justitie geïnformeerd. Wel voeren medewerkers van Justitie een screening uit op de primaire leefgebieden, waaronder huisvesting 4. Een deel van de exgedetineerden kan terugkeren naar zijn woning. Betalingsproblemen als gevolg van het wegvallen van inkomen tijdens de detentieperiode vormen hiervoor soms een obstakel, bijvoorbeeld bij kortdurende detentie (tot zes maanden) 5. Een ander deel van de ex-gedetineerden vindt via de reguliere toewijzingsregels een nieuwe sociale huurwoning, zonder dat corporaties daar weet van hebben. Bij sommige corporaties krijgen ex-gedetineerden een urgentiestatus om versneld in 4 Interdepartementaal beleidsonderzoek Maatschappelijke opvang, Brief van de staatssecretaris van VWS, Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 6, p Zie vorige noot.

21 OP EIGEN BENEN 17 hun huisvesting te voorzien. Andere corporaties kiezen er bewust voor om deze personen hetzelfde te behandelen als gewone woningzoekenden. Een klein aantal corporaties maakt melding van samenwerking met andere instellingen bij de herhuisvesting van ex-gedetineerden, bijvoorbeeld de Reclassering en Stichting Exodus. Stichting Exodus biedt opvang en begeleiding aan exgedetineerden. 3.6 Resumerend Stichting Exodus huurt van Woningstichting Venlo-Blerick tijdelijk 2 appartementen voor de resocialisatie van vrouwelijke ex-gedetineerden. In 2004 is verzocht om uitbreiding van het aantal appartementen. Woningstichting Patrimonium uit Groningen heeft voor twee locaties met Stichting Exodus en het Leger des Heils een contract afgesloten voor opvang en begeleiding van ex-gedetineerden, die weer willen instromen in de maatschappij. Stichting Weller Wonen uit Heerlen geeft in het jaarverslag aan regionale afspraken te hebben met andere corporaties over het huisvesten van zogenaamde Zeer Moeilijk Plaatsbaren (ZMP ers). In 2004 heeft Weller 8 woningen verhuurd aan Stichting Rimo voor de huisvesting van zeer moeilijk plaatsbare ex-gedetineerden. Bij de huisvesting van personen die uitstromen uit de maatschappelijke opvang werken corporaties nauw samen met diverse instellingen. Voor de huisvesting van statushouders worden op grond van de gemeentelijke taakstelling kwantitatieve afspraken gemaakt over de lokale verdeling per corporatie. In sommige gemeenten geldt dit ook voor de huisvesting van andere doelgroepen. De afspraken worden soms op regionaal niveau gemaakt, zodat de corporaties de uitstroom in de regio gezamenlijk op zich kunnen nemen. Er zijn ook woningcorporaties die op eigen initiatief overeenkomsten sluiten met instellingen. Een deel van de corporaties is van mening dat ex-gedetineerden en expsychiatrisch patiënten niet anders behandeld behoren te worden dan gewone woningzoekenden. Zij verlenen geen urgentiestatus aan deze personen en kunnen daarom ook geen uitspraken doen over hun prestaties op dit gebied.

22

23 EEN NIEUWE KANS 19 4 Een nieuwe kans 4.1 Inleiding Zelfstandig wonen zonder problemen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Huurachterstanden en woonoverlast kunnen ertoe leiden dat huurders uiteindelijk worden uitgezet. Het aantal huisuitzettingen door woningcorporaties is gestegen tot ca in Toch ligt dit cijfer veel lager dan het aantal gerechtelijke vonnissen tot uitzetting, omdat corporaties in meer dan de helft van de gevallen alsnog een schikking treffen met de betreffende huurder, om uitzetting te voorkomen. Extra begeleiding in de vorm van schuldhulpverlening of harde afspraken over woongedrag kan helpen om problemen op te lossen of te voorkomen. Om deze begeleiding te kunnen bieden werken corporaties samen met diverse instanties. Veel corporaties hebben een tweedekansbeleid ontwikkeld voor probleemhuurders. De betreffende huurder krijgt meestal alleen een tweede kans wanneer deze begeleiding accepteert. 4.2 Hulpverlening Diverse woningcorporaties maken in hun jaarverslag melding van projecten die erop gericht zijn om mensen die zijn of dreigen te worden uitgezet te helpen. De overeenkomst tussen Woningstichting Hellendoorn en de RIBW Twente is na goede resultaten verlengd voor onbepaalde tijd. De RIBW begeleidt huurders die ófwel met ontruiming worden bedreigd, ófwel in het kader van het tweedekansbeleid gehuisvest zijn. In 2004 hebben 9 huurders gebruik gemaakt van deze begeleiding, die gefinancierd wordt door de woningstichting. In Groningen zijn de corporaties en een zestal hulpverleningsinstellingen sinds 2001 verenigd in bureau Woonkans. Woonkans biedt ondersteuning bij herhuisvesting aan huishoudens die door huurschuld en/of overlast uit huis zijn gezet. De kosten van het reguliere gedeelte van het hulpaanbod worden door de gemeente en de corporaties gedeeld. Corporaties kunnen daarnaast nog individuele afspraken hebben gemaakt met instellingen. Stichting De Huismeesters heeft bijvoorbeeld ook

24 20 EEN NIEUWE KANS nog een convenant afgesloten met bureau Geldzorg voor de preventie van huurschuld. In 2004 is het project Uit de Wirwar in het Leidse Haagwegkwartier van start gegaan; een samenwerkingsproject van woningcorporaties Portaal en Ons Doel, met de gemeente Leiden, GGD, de Stadsbank en De Binnenvest (regionale instelling voor maatschappelijke opvang). Het doel van het project is huurders die problemen hebben door huurachterstand of overlast, een tweede kans te geven. In samenwerking met zorginstellingen hebben de twee Tilburgse corporaties, TIWOS en WonenBreburg, de Stichting Symfonie opgericht. De stichting heeft tot doel structurele woonproblemen van mensen op te lossen. Bewonerscontact via een sociaal makelaar van de stichting staat daarbij centraal. 4.3 Vrijblijvendheid voorbij Opvallend is dat bij een groot aantal projecten in de jaarverslagen expliciet vermeld wordt dat een nieuwe kans niet zomaar wordt gegeven. De betreffende huurders zijn verplicht om begeleiding te accepteren en hun gedrag te veranderen, anders komen zij alsnog op straat te staan. Bewoners die al eens zijn ontruimd, maar nog een tweede kans willen, krijgen deze kans bij Patrimonium Woonstichting uit Veenendaal alleen onder strikte voorwaarden. Eerst wordt een profiel opgesteld van de persoon, de gewenste woning en buurt. Vervolgens dient een drie-partijen-overeenkomst getekend te worden, waarin verplichte begeleiding is vastgelegd. Wanneer het uiteindelijk toch uitloopt op een huisuitzetting, wordt geen derde kans meer geboden. Haag Wonen streeft ernaar huisuitzettingen te voorkomen en heeft daarom het project Schoon Schip opgezet. Huurders kunnen hun dreigende uitzetting voorkomen door akkoord te gaan met hulp bij de verandering van hun woongedrag. In 2004 werd het project uitgevoerd door het Leger des Heils. In Eindhoven vormen corporaties en opvanginstellingen een samenwerkingsverband, onder de naam DOOR!, gericht op het voorkomen van huisuitzetting en begeleiden van eerder uitgezette bewoners. Er worden afspraken gemaakt over het aantal woningen dat de corporaties ieder jaar beschikbaar moeten stellen voor DOOR!. Huurders krijgen aanvankelijk een woonbegeleidingscontract, dat op termijn kan worden omgezet naar een regulier huurcontract. In 2004 is in Goes het project Woon(her)kansen gelanceerd, een project waarin naast de GGZ en maatschappelijke opvang ook vier corporaties betrokken zijn als partner. Via dit project kunnen zowel huurders die uit huis gezet zijn of dreigen te worden, als personen die vanuit een intramurale setting komen, een kans krijgen om een woning te huren. Een begeleidingsovereenkomst is verplicht onderdeel van het aanbod. 4.4 Schuldhulpverlening Negen van de tien huisuitzettingen zijn het gevolg van huurachterstanden. Deze is meestal het gevolg van oplopende schulden. Begin 2004 had ca. 4% van de huur-

25 EEN NIEUWE KANS 21 ders een betalingsachterstand van meer dan een maand, blijkt uit onderzoek van Aedes. De vereniging van woningcorporaties wil een onderdeel van de Aedescode aan dit onderwerp wijden. Diverse corporaties werken actief samen met instellingen voor schuldhulpverlening aan het oplossen en voorkomen van schuldproblematiek. De samenwerkingsovereenkomst die WonenBreburg had gesloten met Bureau Schuldhulpverlening in Tilburg, is na een goed begin verlengd tot Er wordt vooral ingezet op preventie van huisuitzetting, wat inhoudt dat WonenBreburg potentiële klanten in een vroeg stadium doorverwijst. Stichting Woonstede uit Ede geeft huishoudens na ontruiming nog een tweede kans om een woning te huren, onder voorwaarde van het accepteren van professionele hulp op het gebied van gezinsbudgettering. Woonstede werkt hierbij samen met reguliere instellingen als de Gemeentelijke Sociale Dienst (die de huur rechtstreeks betaalt) en de Kredietbank (schuldhulpverlening). 4.5 Woonoverlast Naast huurachterstand vormt het veroorzaken van overlast voor omwonenden een tweede mogelijke grond voor uitzetting, al moet er meestal heel wat gebeuren voordat hiertoe wordt overgegaan. Woningcorporaties proberen doorgaans eerst via bemiddeling en afspraken probleemsituaties op te lossen. Daarnaast bestaan er experimenten met het opstellen van leefregels in bepaalde complexen. Om adequaat in de huisvesting, en de eventueel benodigde begeleiding, van bijzondere doelgroepen te voorzien, hebben drie Rotterdamse corporaties een aparte beheerorganisatie opgericht, Flexibel Wonen geheten. De organisatie geeft woonondersteuning aan bewoners die dat nodig hebben en probeert daarmee tegelijkertijd woonoverlast te voorkomen. Woningstichting Venlo-Blerick werkt al sinds 1997 met twee projecten waarin huurders een nieuwe kans krijgen. Met het project Wonen Op Proef (WOP) richt de woningstichting zich op huishoudens met een onaangepaste leefstijl. Zij mogen de woning met een proeftijd van circa een jaar gebruiken. Het huurcontract staat op naam van de begeleidende Stichting Wel.kom. Wanneer de bewoner zich qua leefstijl voldoende weet aan te passen, wordt het huurcontract op zijn/haar naam gezet. Hetzelfde principe wordt toegepast bij het Huisvesting Op Proef (HOP) project dat zich specifiek richt op verslaafden. Zij worden begeleid door het Consultatiebureau voor Alcohol en andere Drugs (CAD). 4.6 Laatste redmiddel Wanneer het niet mogelijk blijkt om het problematische woongedrag van huurders aan te passen blijft als enige mogelijkheid over om hen te huisvesten op plaatsen waar zij niet voor overlast kunnen zorgen. In de media zijn deze woonvormen wel als aso- of hufterwoningen betiteld. Ondanks de grote aandacht gaat het om een schaars verschijnsel. In het SEV-rapport Wonen aan de onderkant is uitgebreid

26 22 EEN NIEUWE KANS aandacht besteed aan de containerwoningen in Kampen. Een ander bekend voorbeeld bevindt zich in Maastricht. In Maastricht hebben corporaties Servatius, Maasvallei en Woonpunt gezamenlijk 4 woonunits voor dak- en thuislozen gerealiseerd. Bijzonder aan het project is dat het gaat om 4 betonnen, verplaatsbare containers, die elk 30 ton wegen en zodanig ontworpen zijn dat ze van binnen en van buiten wel tegen een stootje kunnen. Komend jaar gaat de SEV in zeven gemeenten met gemeenten en corporaties experimenten opzetten voor het huisvesten van moeilijk plaatsbaren, naar het voorbeeld van de skeave huser in Denemarken. Er wordt niet bekend gemaakt waar, ter voorkoming van het NIMBY-effect. 4.7 Resumerend Veel corporaties doen hun best om te voorkomen dat mensen die door huurschulden of het veroorzaken woonoverlast uitgezet (dreigen te) worden op straat terecht komen. Daarom ontwikkelen zij vaak samen met overheden en zorginstellingen een tweedekansbeleid of andere instrumenten om (een definitieve) huisuitzetting te voorkomen. Hierbij worden afspraken gemaakt met de huurders over schuldhulpverlening en woongedrag. Het ontwikkelen van aparte woonvormen voor veroorzakers van overlast komt veel minder vaak voor.

ACTIVITEITEN AMERSFOORT

ACTIVITEITEN AMERSFOORT ACTIVITEITEN AMERSFOORT Woningbezit naar woningtype Eengezinswoning Galerijflat Portiekflat Beneden-/ bovenwoning Totaal 5.462 3.588 3.119 598 12.767 Bovenstaand woningbezit is exclusief 540 onzelfstandige

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

Sociaal Vangnet Apeldoorn. Preventieve aanpak van (multi) problemen

Sociaal Vangnet Apeldoorn. Preventieve aanpak van (multi) problemen Sociaal Vangnet Apeldoorn Preventieve aanpak van (multi) problemen 1 Wim ter Beek Coördinator VSW Lieneke Postema Teamleider Mens en Buurt, De Goede Woning Huurt u van een woningcorporatie? U heeft recht

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...8

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...8 20170602 NETQ verwarde personen Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...8 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

Steeds minder startersleningen beschikbaar

Steeds minder startersleningen beschikbaar RAPPORT Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar Uitgevoerd in opdracht van www.starteasy.nl INHOUD Starterslening in Nederland Steeds minder startersleningen beschikbaar

Nadere informatie

Beantwoording artikel 38 vragen

Beantwoording artikel 38 vragen Beantwoording artikel 38 vragen Aan de PvdA fractie Ter attentie van mevrouw Suijker directie/afdeling RO/RBA contactpersoon J. de Heer onderwerp artikel 38 vragen PvdA telefoon 0182-588288 uw kenmerk

Nadere informatie

Onderwerp begeleid wonen sociaal kwetsbaren

Onderwerp begeleid wonen sociaal kwetsbaren Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12 600, 2500 DJ Den Haag de gemeenteraad Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk rm 2008.118 - DSO/2008.521 RIS 155067 Doorkiesnummer 070-353 5000 E-mailadres Aantal

Nadere informatie

Woningen. Prijzen en transacties. Provincie / Steden. Marktgegevens en prognoses. Transactieprijzen koopwoningen in mediaan 2016

Woningen. Prijzen en transacties. Provincie / Steden. Marktgegevens en prognoses. Transactieprijzen koopwoningen in mediaan 2016 Woningen 2017 Provincie / Steden Marktgegevens en prognoses Prijzen en transacties Aantal inwoners 2016 Aantal woningen 2016 Woningvoorraad/ huishoudens/inwoners 2020 2025 Koopwoningen Aantal verkochte

Nadere informatie

Monitor begeleid wonen Twente 2012

Monitor begeleid wonen Twente 2012 Monitor begeleid wonen Twente 2012 metingen 2009, 2010 en 2011 A. Kruize S. Biesma B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke opvang willen

Nadere informatie

Rogier Goes. 15 september 2015

Rogier Goes. 15 september 2015 Rogier Goes 15 september 2015 Standvast Wonen Een man die woensdag uit zijn huurappartement aan de Muntweg in Nijmegen zou worden gezet op last van de rechter, stichtte dinsdagavond brand in zijn benedenwoning.

Nadere informatie

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia.

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia. De heer P. Beeldman Westeinde 12 2841 BV MOORDRECHT ** verzenddatum 27 mei 2014 onderwerp uw kenmerk bijlage afdeling VROM behandeld door J.D. Lindeman telefoon 0180-639976 Geachte heer Beeldman, Op 19

Nadere informatie

Tijdelijke verhuur bij Woonbedrijf. OTB Wooncongres 11 oktober 2016 Deelsessie: Werken met Tijdelijke Huurcontracten

Tijdelijke verhuur bij Woonbedrijf. OTB Wooncongres 11 oktober 2016 Deelsessie: Werken met Tijdelijke Huurcontracten Tijdelijke verhuur bij Woonbedrijf OTB Wooncongres 11 oktober 2016 Deelsessie: Werken met Tijdelijke Huurcontracten Factsheet Woonbedrijf Aantal woningen: 28.528 Aantal studenteneenheden: 2.823 (Vestide)

Nadere informatie

Plan van aanpak realisatie taakstelling huisvesting statushouders in de regio Alkmaar

Plan van aanpak realisatie taakstelling huisvesting statushouders in de regio Alkmaar Plan van aanpak realisatie taakstelling huisvesting statushouders in de regio Alkmaar Aan: Van: Colleges van b en w Regio Alkmaar PORA Wonen 1 april Onderwerp: Plan van aanpak realisatie taakstelling huisvesting

Nadere informatie

Plan van aanpak huisvesting statushouders. Aanleiding

Plan van aanpak huisvesting statushouders. Aanleiding Plan van aanpak huisvesting statushouders Aanleiding Eind vorig jaar stonden ruim 11.000 statushouders in AZC's (AsielZoekersCentra) op de wachtlijst voor een woning in een gemeente. Daar komen dit jaar

Nadere informatie

Notitie Regionale aanpak vluchtelingenproblematiek Regio Kennemerland 6 november 2015

Notitie Regionale aanpak vluchtelingenproblematiek Regio Kennemerland 6 november 2015 Notitie Regionale aanpak vluchtelingenproblematiek Regio Kennemerland 6 november 2015 1. Inleiding In de regio Kennemerland (inclusief de gemeente Haarlemmermeer) hebben de gemeentelijke bestuurders een

Nadere informatie

Samenvatting en toelichting op de prestatieafspraken 2017 tot en met 2019 Gemeente, de federatie en Huurdersorganisaties

Samenvatting en toelichting op de prestatieafspraken 2017 tot en met 2019 Gemeente, de federatie en Huurdersorganisaties Bijlage 2 Samenvatting en toelichting op de prestatieafspraken 2017 tot en met 2019 Gemeente, de federatie en Huurdersorganisaties 1 De thema s en de prestatieafspraken op hoofdlijnen 1.1 Thema Betaalbaarheid

Nadere informatie

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg

Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg Bijlage 1. Afwegingskader ZRM Wonen en zorg De zelfredzaamheidsmatrix (ZRM) (Bron: GGD Amsterdam) bevat onder andere het domein huisvesting. Het afwegingskader in deze bijlage is afgeleid van deze zelfredzaamheidsmatrix.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 601 Initiatiefnota van de leden Berckmoes-Duindam en Van der Linde over beschermd wonen Nr. 3 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN

Nadere informatie

ACTIVITEITEN AMERSFOORT

ACTIVITEITEN AMERSFOORT ACTIVITEITEN AMERSFOORT Woningbezit naar woningtype Eengezinswoning Galerijflat Portiekflat Beneden-/ bovenwoning Totaal 5.543 3.327 2.934 1.169 12.973 Woningbezit naar huurprijscategorieën AMERSFOORT

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

De corporaties is gevraagd of hun naam genoemd kan worden in de berichtgeving.

De corporaties is gevraagd of hun naam genoemd kan worden in de berichtgeving. Quick scan investeren in energiebesparing sociale huursector 2 juli 2013 Inleiding De Woonbond heeft via een kort onderzoek geïnventariseerd in hoeverre het kabinetsbeleid invloed heeft op het aantal projecten

Nadere informatie

Monitor Huisuitzettingen en preventie Twente 2014

Monitor Huisuitzettingen en preventie Twente 2014 metingen 2008-2013 Monitor Huisuitzettingen en preventie Twente 2014 A. Kruize B. Bieleman 1. Aantallen Huisuitzetting is één van de oorzaken van dakloosheid. Mensen worden door woningcorporaties, particuliere

Nadere informatie

Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003

Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003 Baten lasten MO (mln. Euro) Jaar Gemeente subsidie Federatie Opvang: Flyer tabellen 2003 Balans MO Baten Lasten Totalen Overige Overige Totaal Exploitatie Totaal GGZ Clienten AWBZ Personeel Huisvesting

Nadere informatie

Housing First: eerst een huis, dan de zorg. Een nieuw thuis na een zwervend bestaan

Housing First: eerst een huis, dan de zorg. Een nieuw thuis na een zwervend bestaan Housing First: eerst een huis, dan de zorg Een nieuw thuis na een zwervend bestaan Iedereen heeft recht op een eigen plek om te wonen. Dat is het idee achter Housing First. Een eigen (huur)woning geeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 34 601 Initiatiefnota van de leden Berckmoes-Duindam en Van der Linde over beschermd wonen Nr. 2 INITIATIEFNOTA 1. Inleiding Veel mensen die zich

Nadere informatie

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Pagina 1 / 6 Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Veel gehoord en gelezen is dat inzet op leefbaarheid geen verantwoordelijkheid en kerntaak meer is van woningcorporaties. Handen

Nadere informatie

Docloods Nr. Rotterdam, 15 november 2011.

Docloods Nr. Rotterdam, 15 november 2011. Rotterdam, 15 november 2011. Onderwerp: Beantwoording van de schriftelijke vragen van de raadsleden J. Bokhove en N. El Ouali (Groenlinks) over dakloosheid van vaders met kinderen. Aan de Gemeenteraad.

Nadere informatie

STAPPENPLAN REALISATIE TAAKSTELLING VERGUNNINGHOUDERS

STAPPENPLAN REALISATIE TAAKSTELLING VERGUNNINGHOUDERS STAPPENPLAN REALISATIE TAAKSTELLING VERGUNNINGHOUDERS Dit stappenplan is bedoeld voor gemeenten die willen onderzoeken welke huisvestingsvormen het beste kunnen worden ingezet om de hoge taakstellingen

Nadere informatie

Woningcorporaties in Zuidoost-Brabant

Woningcorporaties in Zuidoost-Brabant Woningcorporaties in Zuidoost-Brabant Groot, klein of...anders. 1. Inleiding In dit signalement worden de 17 woningcorporaties die in Zuidoost-Brabant actief zijn, met elkaar vergeleken. Hiervoor is gebruik

Nadere informatie

Prestatieafspraken Gemeente Wormerland, WormerWonen, Huurders voor Huurders

Prestatieafspraken Gemeente Wormerland, WormerWonen, Huurders voor Huurders Prestatieafspraken -2020 Gemeente Wormerland, WormerWonen, Huurders voor Huurders Inleiding Per 1 juli 2015 is de nieuwe Woningwet van kracht geworden. Hoeksteen van deze hervorming is de lokale verankering

Nadere informatie

Overijsselse dak- en thuislozenmonitor 2010

Overijsselse dak- en thuislozenmonitor 2010 Overijsselse dak- en thuislozenmonitor 2010 Overijsselse dak- en thuislozenmonitor 2010 4 Overijsselse dak- en thuislozenmonitor 2010 2.1 Dreigend daklozen Inhoudsopgave De groep mensen die dreigen dakloos

Nadere informatie

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid

Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014. Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Wmo beleidsplan Maatschappelijke Zorg 2012-2014 Centrumgemeenteregio Zuid-Holland Zuid Raadscarrousel Drechtsteden 2 oktober 2012 Opbouw presentatie 1. Maatschappelijke Zorg (Wmo prestatievelden 7, 8 en

Nadere informatie

Factsheet huisvesting statushouders

Factsheet huisvesting statushouders Factsheet huisvesting statushouders Aanleiding Eind vorig jaar stonden ruim 11.000 statushouders in AZC's (AsielZoekersCentra) op de wachtlijst voor een woning in een gemeente. Daar komen dit jaar nog

Nadere informatie

//Woonstart Breda. Huisvesten Statushouders

//Woonstart Breda. Huisvesten Statushouders //Woonstart Breda Huisvesten Statushouders // Vooraf Om de grote instroom van statushouders goed op de kunnen vangen en een goede start in Breda te geven is het volgende plan opgesteld. Uitgangspunt is

Nadere informatie

Bijgaand zend ik u, mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, de antwoorden op deze vragen.

Bijgaand zend ik u, mede namens de staatssecretaris van Veiligheid en Justitie, de antwoorden op deze vragen. > Retouradres Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Directoraat-Generaal Wonen en Bouwen Directie Woningmarkt Turfmarkt

Nadere informatie

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming

Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming Woningcorporaties scoren slecht op verduurzaming In 2020 moeten de huizen van alle woningcorporaties gemiddeld energielabel B hebben, een belofte van koepelorganisatie Aedes. Vooral in de Randstad liggen

Nadere informatie

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c.

B&W. Advies. Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen. Zoetermeer steeds ondernemend. \u,/.,;/ 9P..\9\.\ Zocx C?.3-.l.l.--2:c. Zoefermeer VERGADERING B&W ó.d. IJ NOV 2009 B&W DM^nr. 2009/20150 Advies 090641 Datum: 03-11-2009 Versie: 1 Conform advies bésldtëh Noodopvang en woningen bijzondere doelgroepen Verantwoordelijk Portefeuille

Nadere informatie

Bijlage bij het vlugschrift Daklozenmonitor Groningen 2003-2013

Bijlage bij het vlugschrift Daklozenmonitor Groningen 2003-2013 B A S I S V O O R B E L E I D Bijlage bij het vlugschrift Daklozenmonitor Groningen 2003203 Verzorgingsgebied van de centrumgemeente Groningen Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten

Nadere informatie

Doelgroepen TREND A variant

Doelgroepen TREND A variant Doelgroepen TREND A variant Kleidum Socrates 2013 Doelgroepen 3 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 5 1.1 Doelgroepen en Socrates... 5 1.2 Werkgebieden... 6 2 Doelgroepen en bereikbare voorraad... 7 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Woonruimteverhuur in Eindhoven. OTB juni 2014

Woonruimteverhuur in Eindhoven. OTB juni 2014 Woonruimteverhuur in Eindhoven OTB juni 2014 Woonruimteverhuur Vijf corporaties werken samen in Platform Eindhovense Corporaties (PEC) Basiscijfers corporaties Woon- Bedrijf Wooninc Trudo Thuis Vitalis

Nadere informatie

Wonen met zorg en support

Wonen met zorg en support 7 Wonen met zorg en support visie en doelstellingen wonen met zorg en support Door de vergrijzing en door grote veranderingen in de zorg, wonen steeds meer mensen met een zorgvraag in een gewone woning.

Nadere informatie

Themabijeenkomst gemeenteraden Land van Cuijk, 30 september Informatie statushouders, asielzoekers en vluchtelingen

Themabijeenkomst gemeenteraden Land van Cuijk, 30 september Informatie statushouders, asielzoekers en vluchtelingen Themabijeenkomst gemeenteraden Land van Cuijk, 30 september 2015 Informatie statushouders, asielzoekers en vluchtelingen Actueel onderwerp Overzicht 1. Platform Opnieuw Thuis 2. Van vluchteling naar vergunninghouder

Nadere informatie

Geachte Voorzitter, Voorzitter van de Tweede Kamer. der Staten Generaal Interne postcode 270 Postbus EA Den Haag Telefoon

Geachte Voorzitter, Voorzitter van de Tweede Kamer. der Staten Generaal Interne postcode 270 Postbus EA Den Haag Telefoon Directoraat-Generaal Wonen Directie Strategie Kennisontwikkeling Rijnstraat 8 Postbus 30941 Voorzitter van de Tweede Kamer 2500 GX Den Haag der Staten Generaal Interne postcode 270 Postbus 20018 2500 EA

Nadere informatie

Overlastgevende en verwarde personen Overlastgevende en verwarde personen 1

Overlastgevende en verwarde personen Overlastgevende en verwarde personen 1 Overlastgevende en verwarde personen 12-10-2016 Overlastgevende en verwarde personen 1 De zuster en de wijkagent Wendy Broeren: sociaal psychiatrisch verpleegkundige GGD Gelderland Zuid Jan Jacobs: wijkagent

Nadere informatie

14 Juli 20 U zoekt een woning

14 Juli 20 U zoekt een woning U zoekt een woning U zoekt een huurwoning in Noordoost-Groningen? Dan kunt u terecht bij Acantus. Wij verhuren zo n 13.000 sociale huurwoningen. Van eengezinswoningen tot seniorenappartementen, in verschillende

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 31 oktober 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 31 oktober 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

om goed te keuren dat 49 in het verzoek genoemde toegelaten instellingen, te weten

om goed te keuren dat 49 in het verzoek genoemde toegelaten instellingen, te weten Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties DG Bestuur en Wonen Datum 25 augustus 2016 Kenmerk 2016-0000454100 Ik heb op 30 juni 2016 een verzoek op grond van artikel 41b van de Woningwet

Nadere informatie

Coordinatie van de nazorg aan exgedetineerden

Coordinatie van de nazorg aan exgedetineerden Coordinatie van de nazorg aan exgedetineerden Gemeente Purmerend 7 oktober 2010 Bea van Meerten Inhoud van deze presentatie Organisatie van de nazorg Informatie over gerealiseerde zaken op de 5 leefgebieden:

Nadere informatie

Monitor verslaafden en daklozen Enschede 2008

Monitor verslaafden en daklozen Enschede 2008 Monitor verslaafden en daklozen Enschede 2008 metingen 2001 tot en met 2007 A. Kruize M. Hofman B. Bieleman COLOFON St. INTRAVAL Postadres Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl www.intraval.nl

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder?

Wat is het verschil tussen een vreemdeling, vluchteling, asielzoeker en statushouder? Veelgestelde vragen vluchtelingenopvang en statushouders in Lopikerwaardgemeenten Vraag en antwoordlijst over de vluchtelingenopvang en statushouders in de gemeenten Oudewater, Lopik, Woerden, IJsselstein

Nadere informatie

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia

Toiletreclame Regionale Tarieven Indoormedia Volume netwerk Horeca Doelgroep 13-49 Alkmaar 1 2 weken 34 17 10 950,- 135,- 495,- 115,- Almere 1 2 weken 17 8 5 475,- 115,- 250,- 110,- Amersfoort 1 2 weken 50 25 15 1.425,- 150,- 745,- 125,- Amsterdam

Nadere informatie

Wonen in het Land van Heusden en Altena. Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015

Wonen in het Land van Heusden en Altena. Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015 Wonen in het Land van Heusden en Altena Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015 Agenda P. van den Heuvel: De nieuwe Woningwet hoofdpunten W. Bijl: Regionale verankering in het Land van Heusden

Nadere informatie

Prestatieafspraken gemeente Assen Woonservice

Prestatieafspraken gemeente Assen Woonservice Prestatieafspraken gemeente Assen Woonservice 2017 Prestatieafspraken Assen Woonservice 2017 Colofon Status: definitief 01 12 2016 Prestatieafspraken Assen 1 1 Inleiding Met de invoering van de nieuwe

Nadere informatie

DIGITAAL AFSCHRIFT 2015_BW_00359

DIGITAAL AFSCHRIFT 2015_BW_00359 DIGITAAL AFSCHRIFT 2015_BW_00359 OPSCHRIFT Vergadering van 12 mei 2015 Bevoegde portefeuillehouder: Bas Brekelmans Betrokken portefeuillehouder(s): Arno van Kempen, Kees van Velzen Onderwerp Beantwoording

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250. Tussenbalans toegankelijkheid sociale huursector 2015 Huisvesting statushouders

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250. Tussenbalans toegankelijkheid sociale huursector 2015 Huisvesting statushouders gemeente Haarlemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Organisatieonderdeel

Nadere informatie

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Voor bezit van Habeko wonen in de kernen: Koudekerk aan den Rijn/Hazerswoude-Rijndijk, Hazerswoude-Dorp en Benthuizen datum:10 november 2014 Vastgesteld door het college

Nadere informatie

Vraag 1 Wat is uw reactie op het artikel Corporaties zoeken geld om heffing Rijk te betalen. Sociale huurwoningen fors duurder geworden?

Vraag 1 Wat is uw reactie op het artikel Corporaties zoeken geld om heffing Rijk te betalen. Sociale huurwoningen fors duurder geworden? 2014Z05130 Vragen van het lid Paulus Jansen (SP) aan de minister voor Wonen en Rijksdienst over woningcorporaties die de huurprijs van sociale huurwoningen fors verhogen (ingezonden 20 maart 2014). Vraag

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Nadere informatie

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen.

Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Ambitie: de doelgroep maatschappelijke zorg woont passend en zo zelfstandig mogelijk, heeft passende ondersteuning en participeert naar vermogen. Om deze ambitie te realiseren, zetten we in op maatregelen

Nadere informatie

Bemiddelingsysteem. Woningen te huur

Bemiddelingsysteem. Woningen te huur Bemiddelingsysteem Woningen te huur Verantwoording Service- en dienstverlening Huidige situatie Optiemodel: woningzoekenden nemen opties en op basis van inschrijfduur komt men in de optierij. Toewijzing

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156 van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156 Onderwerp Sloop sociale huurwoningen Rotterdam Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller

Nadere informatie

Monitor Nieuwe Woningen tot en met het derde kwartaal 2011

Monitor Nieuwe Woningen tot en met het derde kwartaal 2011 Monitor Nieuwe Woningen tot en met het derde kwartaal 2011 INHOUD INHOUD... 3 AANBOD VAN NIEUWE KOOPWONINGEN OP BASIS VAN DOOR DE AANGESLOTEN ORGANISATIES GEACCEPTEERDE PLANNEN... 7 TABEL 1 NIEUW AANGEBODEN

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE ONZE AGENDA VOOR 2016-2020 NA INSPRAAK Sommige mensen hebben zo weinig grip op hun dagelijks leven, dat ze niet zelfstandig kunnen wonen.

Nadere informatie

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A

Welkom. Casuïstiek Dordrecht. Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in. Trivire. Wonen, Welzijn en Zorg. Workshop A Corporaties en zorgwoningen: roeien tegen de stroom in Welkom Voorzitter: Bob Spelt teamleider team wonen en stedelijke vernieuwing provincie Utrecht Workshop A Casuïstiek Dordrecht Wim van der Linden

Nadere informatie

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf!

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Ondernemingsplan 2016-2018 Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Woondiensten Aarwoude is een bedrijf dat woonruimte verhuurt aan mensen die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor een sociale

Nadere informatie

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013

Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 metingen 2009-2012 Monitor begeleid wonen en bemoeizorg Twente 2013 A. Kruize B. Bieleman 1. Inleiding De wijze waarop de twee centrumgemeenten Almelo en Enschede, de maatschappelijke opvang willen vormgeven,

Nadere informatie

Gemeente Papendrecht

Gemeente Papendrecht Gemeente Papendrecht BELEIDSREGELS REGIONALE VOORRANGSREGELING WOONRUIMTEVERDELING Regeling nr. : (voorkeur) Vastgesteld in collegevergadering : 05-04-2005 Laatste wijziging (+ nr. raadsbesluit) : 05-04-2005

Nadere informatie

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING

Wmo beleidsplan 2013 INLEIDING December 2012 INLEIDING Het beleidsplan Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) 2008-2011 heeft een wettelijk bepaalde werkingsduur van vier jaren. In 2012 is besloten dit beleidsplan met één jaar te

Nadere informatie

In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen.

In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen. Bijlage 2 Veelgestelde vragen In deze bijlage zijn een aantal terugkerende en veelgestelde vragen in willekeurige volgorde opgenomen. a. Vallen tijdelijke huurcontracten onder de werking van de Huisvestingswet

Nadere informatie

De woonladder in de subregio Bommelerwaard. Samenwerkingsovereenkomst. De Woonladder. %go: regio rivierenland

De woonladder in de subregio Bommelerwaard. Samenwerkingsovereenkomst. De Woonladder. %go: regio rivierenland De woonladder in de subregio Bommelerwaard Samenwerkingsovereenkomst. i 1 De Woonladder / %go: regio rivierenland Ondertekenaars : Gemeente Maasdriel, gemeente Zaltbommel, Woonlinie, De Kernen, Woningstichting

Nadere informatie

Dak- en thuislozenmonitor Fryslân 2006-2009

Dak- en thuislozenmonitor Fryslân 2006-2009 BASIS VOOR BELEID Dakloos in Fryslân Dak en thuislozenmonitor Fryslân 20062009 Dak en thuislozenmonitor Fryslân 20062009 Verzorgingsgebied van de centrumgemeente Leeuwarden Frans Oldersma Met medewerking

Nadere informatie

Publicaties Stadsdeelbestuur 2010

Publicaties Stadsdeelbestuur 2010 Publicaties Stadsdeelbestuur 2010 Stadsdeelraad Vergaderstukken/raadsvoorstellen 28 september 2010-r Voorstel van Raadsleden Van Lissum en De Meij (VVD) over Effecten van Europese maatregel voor huishoudens

Nadere informatie

17 i 20 Januar U zoekt een woning

17 i 20 Januar U zoekt een woning U zoekt een woning U zoekt een huurwoning in Noordoost-Groningen? Dan kunt u terecht bij Acantus. Wij verhuren zo n 13.000 sociale huurwoningen. Van eengezinswoningen tot seniorenappartementen, in verschillende

Nadere informatie

Prestatieafspraken 2017

Prestatieafspraken 2017 Prestatieafspraken 2017 Aanleiding De prestatieafspraken 2017 zijn een vertaling van het bod, waarin de woningcorporaties aangeven door welke activiteiten zij een bijdrage leveren aan het realiseren van

Nadere informatie

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen

Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen Bijlage 2 Opmerkingen en onderzoeksuggesties vanuit de discussiegroepen symposium 16/10/2013 nav de tabellen over huisuitzettingen 1. Wat is het aandeel feitelijke huisuitzettingen? 0,8% 0,7% 0,6% 0,5%

Nadere informatie

Dakloos in Groningen

Dakloos in Groningen Dakloos in Groningen Daklozenmonitor Groningen 20032010 Daklozenmonitor Groningen 20032010 Verzorgingsgebied van de centrumgemeente Groningen Frans Oldersma Met medewerking van Marcel Daalman Willem Hartholt

Nadere informatie

Toelichting op het voorstel

Toelichting op het voorstel Besluit De huidige DATO-regeling (Dakloze Asielzoekers; Tijdelijke Opvang) uit te breiden voor de duur van maximaal 2 jaar met als doel tijdelijke opvang te bieden aan: - Zwolse asielzoekers die geen recht

Nadere informatie

Commissie: Samen leven 9 juni 2016. Gemeenteraad: 30 juni 2016

Commissie: Samen leven 9 juni 2016. Gemeenteraad: 30 juni 2016 Raadsvoorstel Onderwerp: Tijdelijke huisvesting Vergunninghouders Commissie: Samen leven 9 juni 2016 BBVnr: 1084300 Portefeuillehouder: Mevr. T. Keuzenkamp e-mailadres opsteller: b.monsma@bar-organisatie.nl

Nadere informatie

J1,11!ILIKIJij.,131J1 G D Tf(V(Ce

J1,11!ILIKIJij.,131J1 G D Tf(V(Ce J1,11!ILIKIJij.,131J1 G D2 02.11.2015 0035 Tf(V(Ce Aan het College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Dordrecht Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Behandeld door: mevrouw C. Geenen-ter Hoeven Kenmerk:

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag

tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag 02 Visie Er is in Noord-Limburg nauwelijks geschikte tijdelijke en betaalbare woonruimte voor mensen met een urgente woonvraag.

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Lars Brugman Lars Brugman is projectadviseur/onderzoeker bij Kadaster Ruimte & Advies. Hij legt zich toe op complexe maatwerkvraagstukken vanuit de bij het Kadaster beschikbare ruimtelijke informatie.

Nadere informatie

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG

VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG VERBETERPLAN MAATSCHAPPELIJKE OPVANG, VERSLAVINGSZORG EN OPENBARE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Aanleiding Met het Verbeterplan Maatschappelijke Opvang, Verslavingszorg en Openbare Geestelijke Gezondheidszorg

Nadere informatie

Datum 8 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het bericht dat de politie steeds vaker te maken krijgt met verwarde en overspannen mensen

Datum 8 mei 2015 Onderwerp Antwoorden kamervragen over het bericht dat de politie steeds vaker te maken krijgt met verwarde en overspannen mensen 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. Beleidsuitgangspunten 3. Monitoring

Inhoudsopgave. 1. Inleiding 2. Beleidsuitgangspunten 3. Monitoring Beleidsnotitie t.a.v. invoering Tijdelijke regeling diensten van algemeen economisch belang toegelaten instellingen volkshuisvesting, voor wat betreft de toewijzing van sociale huurwoningen door toegelaten

Nadere informatie

Lefier in samenvatting jaarverslag. Samenvatting jaarverslag

Lefier in samenvatting jaarverslag. Samenvatting jaarverslag Lefier in 2014 samenvatting jaarverslag Samenvatting jaarverslag 2014 1 Lefier in 2014 samenvatting jaarverslag Wij zijn Lefier, een woningcorporatie in Noord-Nederland. Lefier staat midden in de samenleving

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014

Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio. Maart 2014 Intentieverklaring gemeenten en corporaties in de stadsregio Amsterdam over de betaalbare voorraad in de regio Maart 2014 2 Preambule Gemeenten in de Stadsregio Amsterdam en de woningcorporaties, verenigd

Nadere informatie

Addendum Prestatieafspraken Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden

Addendum Prestatieafspraken Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden Addendum Prestatieafspraken 2017 2020 Gemeente Utrecht, corporatie GroenWest en huurdersorganisatie HV Weidelanden Utrecht, 23 november 2016 Inhoud 1. INLEIDING... 3 2. INVESTERINGSRUIMTE EN FINANCIËLE

Nadere informatie

Balanceren tussen hoop en wanhoop

Balanceren tussen hoop en wanhoop i n e vo or h a m Balanceren tussen hoop en wanhoop vo or a f In deze bijdrage staat het Leger des Heils centraal. Het Leger des Heils doet veel voor mensen, die te kampen hebben met chronische verslaving

Nadere informatie

WoON-themarapport. Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit

WoON-themarapport. Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit Woningbouwplanningen van kwantiteit naar kwaliteit Middelburg, december 2013 Colofon SCOOP 2013 Samenstelling Dick van der Wouw Nadet Somers SCOOP Zeeuws instituut voor sociale en culturele ontwikkeling

Nadere informatie

Inhoudsopgave Hoofdsectie...1 Afsluitende pagina...8

Inhoudsopgave Hoofdsectie...1 Afsluitende pagina...8 20160520 Vergunninghouders Inhoudsopgave Hoofdsectie...1 Afsluitende pagina...8 i Hoofdsectie Deze netquestionnaire van Aedes is erop gericht om in kaart te brengen welke kansen en belemmeringen woningcorporaties

Nadere informatie

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen

Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Bijlage bij hoofdstuk 11 Wonen Figuur B11.1 Woningvoorraad naar eigendom, en naar provincie, 1 januari 2008 % 80 70 60 50 40 30 20 10 0 Groningen Friesland Drenthe Overijssel Flevoland Gelderland Utrecht

Nadere informatie

VOORNEMEN TOT AANWIJZEN KERNWERKGEBIED HAAGLANDEN, ROTTERDAM, MIDDEN- HOLLAND

VOORNEMEN TOT AANWIJZEN KERNWERKGEBIED HAAGLANDEN, ROTTERDAM, MIDDEN- HOLLAND DSO/2016.270 RIS 292840 VOORNEMEN TOT AANWIJZEN KERNWERKGEBIED HAAGLANDEN, ROTTERDAM, MIDDEN- HOLLAND HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS, Overwegende dat: - de Woningwet eisen stelt aan het werkgebied

Nadere informatie

Wonen in Gouda. Hoe vind je in Gouda een huis?

Wonen in Gouda. Hoe vind je in Gouda een huis? Hoe vind je in Gouda een huis? In deze brochure beantwoorden we de meest gestelde vragen over het kopen of huren van een huis in Gouda. Staat uw vraag er niet bij? Neem voor een sociale huurwoning contact

Nadere informatie

Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen

Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen > Retouradres Postbus 30941 2500 GX Den Haag de colleges van burgemeester en wethouders Huisvesting van woningzoekenden in opvanghuizen Directie, Rijnstraat 8 Postbus 30941 2500 GX Den Haag www.vrom.nl

Nadere informatie

Collegebesluit. Onderwerp: Aanhuur 2e verdieping Zijlweg 245 ten behoeve van statushouders BBV nr: 2015/524330

Collegebesluit. Onderwerp: Aanhuur 2e verdieping Zijlweg 245 ten behoeve van statushouders BBV nr: 2015/524330 Collegebesluit Onderwerp: Aanhuur 2e verdieping Zijlweg 245 ten behoeve van statushouders BBV nr: 2015/524330 1. Inleiding Op grond van de Huisvestingswet 2015 is de gemeente verplicht zorg te dragen voor

Nadere informatie

Woonmodules bij Kwintes

Woonmodules bij Kwintes Woonmodules bij Begeleiding neemt af Eigen regie neemt toe Woonmodule 1 Geen huur Woonmodule 2 Huur bij + + + + Woonmodule 3 Huren bij Woonmodule 4 Wonen en huren bij Verhuizen naar andere woonruimte Woonmodules

Nadere informatie

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE

MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE MAATSCHAPPELIJKE OPVANG EN BESCHERMD WONEN IN DE REGIO OOST-VELUWE ONZE AGENDA VOOR 2016-2020 Sommige mensen hebben zo weinig grip op hun dagelijks leven, dat ze niet zelfstandig kunnen wonen. Dit komt

Nadere informatie

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende

van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende van Werkplein naar Arbeidsmarkt naar 4 Transities Werkgever en Werkzoekende DOEL Informatie Uitwisseling Vraag aan u Beleid min SZW SUWI: 2002 CWI en UWV samenwerking met gemeenten werk boven uitkering

Nadere informatie