6. Religie in de voorziening. a. Bezinnen en bidden. 1. Bidden en bezinnen met mensen met een mentale handicap

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6. Religie in de voorziening. a. Bezinnen en bidden. 1. Bidden en bezinnen met mensen met een mentale handicap"

Transcriptie

1 6. Religie in de voorziening 1 1. Bidden en bezinnen met mensen met een mentale handicap 2. Vieren aangepast aan de geloofsgroeifasen 3. Enkele praktische voorbeelden 4. Een volledige viering 1. Bidden en bezinnen met mensen met een mentale handicap 2 A. Bezinnen en bidden B. Hoe moet het dan wel? C. Bidden aangepast aan de geloofsgroeifasen D. Waarom is het belangrijk? E. Virtueel bidden en biechten a. Bezinnen en bidden 3 WAT?

2 a. Bezinnen en bidden 4 Bidden = manier om uitdrukking te geven aan ervaringen Bezinnen = jezelf bevragend bekijken, stilstaan bij belangrijke dingen a. Bezinnen en bidden 5 Hoe? > Godsbeeld a. Bezinnen en bidden 6 Soorten gebeden (inhoud) Dankgebeden Vraaggebeden HEBBEN

3 a. Bezinnen en bidden 7 Godsbeeld bij persoon met mentale handicap? God kan alles Risico op teleurstelling a. Bezinnen en bidden 8 God als gezagsargument? b. Hoe moet het dan wel? 9 ZIJN Link met het leven: zoet en zuur Leven overdenken, je niet neerleggen bij de gang van zaken

4 b. Hoe moet het dan wel? 10 Soorten gebeden (vorm) Spontaan improviserend gebed Formulegebed b. Hoe moet het dan wel? 11 Aansluiten bij God uit Bijbelse traditie b. Hoe moet het dan wel? 12 Wie is God? Antropomorfe beeldvorming

5 b. Hoe moet het dan wel? 13 Waar is God? b. Hoe moet het dan wel? 14 Aandachtspunten Antwoord geven waar je jezelf in kan vinden Durf je onwetendheid toegeven Geen leugentje om bestwil Let op voor verwarring God-Jezus 15 James Fowler (1940- ) Ontwikkeling van existentiële zingeving

6 16 Basis: Cognitieve ontwikkeling (Piaget) Morele ontwikkeling (Kohlberg) 17 Geloof als religieus gegeven Zingeving = wijze waarop mensen proberen samenhang te vinden in en betekenis te verlenen aan de uiteenlopende krachtenvelden en relaties die hun leven uitmaken 18 Geloof als niet-religieus gegeven Zingeving= constructie van het zelfbeeld en van de anderen, het wereldbeeld en het beeld van de uiteindelijke werkelijkheid

7 19 6 stadia Overgang door crisiservaringen Leiden tot nieuwe patronen van zingeving GEEN automatische overgang afhankelijk van leeftijd, rijpheid of pedagogische ontwikkeling 20 Fase 0 0-2jaar Voortalig Geen scheiding IK-ANDER, IK- WERELD Overgang: ontwikkeling taal 21 Fase jaar Fantasie en imitatie Waarneming, impulsiviteit, verbeelding Veel invloed van volwassenen Risico: verschrikking

8 22 Fase jaar Letterlijke interpretatie van verhalen Grote rol leerkracht Gevoel voor symboliek en drama 23 Moeilijk inleven in innerlijkheid van de andere Eigen wensen, behoeftes, verlangens, als filter voor interpretatie werkelijkheid 24 Fase 3 Afstand kunnen nemen van verhaal, reflecteren op eigen ervaringen Nood aan spiegels Identificatiefiguren Uitbreiding leefwereld/sociale omgeving

9 25 Overgangsfase van 3 naar 4 Verlaten ouderlijk huis Kritische reflectie door confrontatie met anderen Tegenspraak tussen gezagsbronnen 26 Fase 4 Autonomie Verantwoordelijk voor eigen levensstijl binnen vele mogelijkheden Persoonlijke identiteit, niet ingevuld door rollen 27 Fase 4 - levensbeschouwing Eigen, bewuste levensbeschouwing Ontmythologisering Kritische reflectie eigen identiteit Zoeken naar ideologische medestanders

10 28 Fase 5 Loslaten van opgebouwde duidelijkheid Integratie gevoel-verstand Ruimte voor andere opvattingen Openheid voor mysterie bestaan Rechtvaardigheid niet laten binden door klasse, religie, natie 29 Fase 6 ZEER ZELDZAAM! Jezelf radicaal relativeren Streven naar rechtvaardige wereld in overeenstemming met goddelijke wil 30

11 31 Bidden met fase 0 Wij spreken hun gebeden uit Is NIET ons gebed over hen! 32 Bidden met fase 1 Wij spreken hun gebed uit Leren dat het hun gebedstijd is 33 Bidden met fase 2 Gebed laten nazeggen

12 34 Bidden met fase 3 Ping-ponggebed Voorbereiding op zelfstandig bidden 35 Bidden met fase 4 Zelfstandig Vast moment aanreiken d. Waarom? 36 Deel van totaalzorg Cliënt geeft aan als hij er nood aan heeft

13 37 De Ark e. Virtueel bidden en biechten 38 Vaststelling 1: kerkelijkheid daalt Vaststelling 2: mensen blijven bidden e. Virtueel bidden en biechten 39

14 40 e. Virtueel bidden en biechten 41 e. Virtueel bidden en biechten 42 Twidden Wikigebed

15 e. Virtueel bidden en biechten 43 Voordelen aan virtueel bidden? Nadelen aan virtueel bidden? e. Virtueel bidden en biechten 44 e. Virtueel bidden en biechten 45

16 2. Vieren aangepast aan 46 Fase O Diep vanbinnen gelukkig worden Kenmerken: Scheppen van sfeer Vertrouwenspersoon 2. Vieren aangepast aan 47 Fase 1 Leuk = feest Profaan vieren = gelovig vieren Kenmerken: Uiterlijke elementen Herkenningsmomenten 2. Vieren aangepast aan 48 Fase 2 Profaan vieren gelovig vieren Kenmerken Groepsgevoel

17 2. Vieren aangepast aan 49 Fase 3 Traditionele godsdienstigheid Kenmerken Vieren in grotere groep 2. Vieren aangepast aan 50 Fase 4 Vaak fundamentalistische geloofshouden Liturgie spreekt vaak niet aan Zeer kritisch 2. Vieren aangepast aan 51 Kenmerken Nieuwe, hedendaagse symbolen Frisse maar wetenschappelijk verantwoorde kijk op bijbel Technisch hoogstaand (geluid, beeld, )

18 2. Vieren aangepast aan 52 Heterogene groep? Elke fase aan bod laten komen 2. Vieren aangepast aan 53 Samen met de gelovige gemeenschap? 2. Vieren aangepast aan 54 Vorm versus inhoud Sfeer: niet eentonig! Groepsgevoel Inhoud: niet te moeilijk

19 3. Enkele praktische voorbeelden 55 Gebruik van verhalen Snoezelvieringen Bibliodrama Gebruik van verhalen 56 Theologische visie van de auteur Methode van vertellen Voldoende info om jezelf voor te bereiden? Hoe wordt over God gesproken? Leeftijdaanduiding Welke verhalen? Tekeningen en illustraties Welke geloofsgroeifase? Snoezelviering 57 Zintuiglijke viering Verbondenheid tussen cliënt en begeleider Duidelijke boodschap

20 Bibliodrama 58 > Biblio = bijbel > Drama = expressie = In actie omzetten van een bijbelfragment Bibliodrama 59 naspelen van het verhaal opgelegde, voorgeprogrammeerde rollen = spelen vanuit eigen voorkennis Bibliodrama 60 Bij mensen met mentale handicap Tekst voorlezen in IK-vorm Rollen WEL op voorhand verdelen

21 4. Een volledige viering 61 Thema (afhankelijk van reden van viering!) Waar? Opstelling mensen Duur viering Doelgroep (leeftijd, aantal, gemotiveerd, actief/passief) 4. Een volledige viering 62 Vasthouden aan structuur van een viering? Zeker zorgen voor sfeer Let op het taalgebruik!

Jeugdbeleidsplan 2015

Jeugdbeleidsplan 2015 Jeugdbeleidsplan 2015 Beleidsuitgangspunten: Dit beleidsplan sluit aan bij het beleidsplan van de PGV, waarnaar hier kortheidshalve verwezen wordt. Kernwoorden zijn: Verwelkomen, delen, voeden en vieren.

Nadere informatie

INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN INFORMATIE OVER HET GEBRUIK VAN KINDERBIJBELS VOOR GEZINNEN MET JONGE KINDEREN OVER KINDERBIJBELS OM TE BEGINNEN Als je een kinder- of jeugdbijbel aan wilt schaffen dan is het heel belangrijk dat je eerst

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD

CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD CHRISTELIJKE IDENTITEIT IN DEZE TIJD Beleidsnotitie over de christelijke identiteit van de protestants-christelijke basisscholen verenigd in de Stichting Christelijk Primair Onderwijs Betuwe (CPOB). I.

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

Levensbeschouwelijke ontwikkeling stimuleren en begeleiden

Levensbeschouwelijke ontwikkeling stimuleren en begeleiden Inhoudsopgave 1 Inleiding: Levensbeschouwelijke ontwikkeling en levensbeschouwelijk leren 15 Tamar Kopmels, Bas van den Berg en Ina ter Avest, m.m.v. Jeroen van Waveren 1.1 Levensbeschouwelijke ontwikkeling

Nadere informatie

Een symbolisch koninkrijk Lessenserie voor de middenbouw rond het bijbelboek Samuël waarin de symboliek centraal staat

Een symbolisch koninkrijk Lessenserie voor de middenbouw rond het bijbelboek Samuël waarin de symboliek centraal staat Een symbolisch koninkrijk Lessenserie voor de middenbouw rond het bijbelboek Samuël waarin de symboliek centraal staat 2 Een symbolisch koninkrijk Lessenserie voor de middenbouw rond het bijbelboek Samuël

Nadere informatie

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal

Het leven leren. De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Het leven leren De theorie en visie achter het levo lesmateriaal Waar gaat kaderdocument Het leven leren (2003) over? De levensbeschouwelijke ontwikkeling èn beroepsethische vorming van onderwijsdeelnemers

Nadere informatie

geestelijke stromingen

geestelijke stromingen geestelijke stromingen Belang van het vak Sinds 1985 zijn de basisscholen verplicht onderwijs te geven in geestelijke stromingen en sinds 2006 moeten basisscholen en middelbare scholen actief burgerschap

Nadere informatie

Catechese 1 ste leerjaar (Tuin van Heden.nu)

Catechese 1 ste leerjaar (Tuin van Heden.nu) Catechese 1 ste leerjaar (Tuin van Heden.nu) Mag ik zijn wie ik ben? De leerlingen uit welke thuis, cultuur of geloofsovertuiging ze ook komen voelen zich benaderd, aanvaard, uitgedaagd en bemind als iemand

Nadere informatie

IDENTITEITSBEWIJS GBS DE SCHAKEL, DRONTEN LEREN VOOR HET LEVEN!

IDENTITEITSBEWIJS GBS DE SCHAKEL, DRONTEN LEREN VOOR HET LEVEN! IDENTITEITSBEWIJS GBS DE SCHAKEL, DRONTEN LEREN VOOR HET LEVEN! autonomie respect relatie verantwoordelijkheid betrouwbaarheid doorzettingsvermogen creativiteit Voorwoord De Schakel, Dronten 2016 Dit identiteitsbewijs

Nadere informatie

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be

Inspectie RK Godsdienst Griet Liebens 0486/724946 griet.liebens@telenet.be 1 inspectie-begeleiding RK godsdienst basisonderwijs Tulpinstraat 75 3500 Kiewit-Hasselt 011 264408 godsdienstbao@dodhasselt.be Collegiale consultatie Godsdienst Lager onderwijs Rijkhoven Kleine Spouwen

Nadere informatie

GOD WIL OOK JOUW VADER ZIJN Het Onzevader in de doopselcatechese

GOD WIL OOK JOUW VADER ZIJN Het Onzevader in de doopselcatechese GOD WIL OOK JOUW VADER ZIJN Het Onzevader in de doopselcatechese Doelgroep: Ouders die vragen om hun kind te laten dopen Doelstelling: stilstaan bij het wonder van nieuw leven, de rol van het ouderschap,

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

De Beroepsstandaard wordt aangepast op de volgende punten.

De Beroepsstandaard wordt aangepast op de volgende punten. BESLUIT VAN DE ALGEMENE LEDENVERGADERING VAN DE VGVZ (7 JUNI 2010) inzake het advies van de Commissie Spiritualiteit en Beroepsstandaard vastgesteld te Amsterdam door de Algemene Leden Vergadering van

Nadere informatie

de Viertafel vormen om geloven te verbeelden

de Viertafel vormen om geloven te verbeelden de Viertafel vormen om geloven te verbeelden Hillie van der Weg NARRATIO Colofon ISBN 90 5263 258 8 2002 uitgeverij NARRATIO, Postbus 1006, 4200 CA Gorinchem tel. 0183 62 81 88 fax 0183 64 0496 e-mail:

Nadere informatie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie

Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs. enkele klemtonen. Elementen van visie Voorstelling leerplan godsdienst kleuter- lager en buitengewoononderwijs enkele klemtonen Elementen van visie In juli 1996 als basis voor leerplannen door de bisschoppen aanvaard De context: een geseculariseerde

Nadere informatie

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22).

. De school uitgangspunten en visie. 1.1. Naam en logo. De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). . De school uitgangspunten en visie 1.1. Naam en logo De naam Rehoboth komt uit de Bijbel (Genesis 26:22). Het betekent: de Heer heeft ons ruimte gemaakt. De Heer geeft ruimte om in vrede en liefde met

Nadere informatie

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH

Vormgeving christelijke identiteit binnen PricoH Stoekeplein 8a 7902 HM Hoogeveen tel.: 0528-234494 info@pricoh.nl www.pricoh.nl PricoH heeft acht christelijke basisscholen onder haar beheer. Binnen deze acht scholen werken ruim 200 medewerkers, in diverse

Nadere informatie

Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 2 e jaar BSO

Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 2 e jaar BSO Leerplan Orthodoxe Godsdienst Secundair Onderwijs - 2 e jaar BSO Historische benadering: 4 lessen De Primitieve Kerk: De kenmerken van de eerste christenen. Het Apostolisch Concilie (begrip, aanvaarding).

Nadere informatie

Godsdienstonderwijs vandaag

Godsdienstonderwijs vandaag Godsdienstonderwijs vandaag Vragen stellen is belangrijker dan antwoorden geven Sabien Lagrain eigen biografie godsdienst in het vrij/officieel onderwijs symbool van de hoop inkijk in het kleuteronderwijs

Nadere informatie

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school

2. Als ik nu voor mijn kind(kinderen) een school moest kiezen zou mijn voorkeur weer uitgaan naar een katholieke school Ouder-enquête betreffende identiteit en levensbeschouwing Paus Joannesschool Ingeleverd: 133 formulieren, 35 ouders hebben aanvullende opmerkingen gemaakt (26%). Ingevuld op een 5-puntsschaal. 1= helemaal

Nadere informatie

PROGRAMMA S Map HGJB Jongerenwerk Bijgewerkt tot en met 2014

PROGRAMMA S Map HGJB Jongerenwerk Bijgewerkt tot en met 2014 PROGRAMMA S Map HGJB Jongerenwerk Bijgewerkt tot en met 2014 I. Wat geloof ik? a. God, Jezus en de Heilige Geest God in beeld? Beelden van God Exodus 33 Kerst: groot Menswording van Lukas 1:26-38 nieuws!

Nadere informatie

Inspirator nieuwe functie in het christelijk vo. 19 januari 2011 Congres CNV Onderwijs Identiteit als kwaliteit Taco Visser

Inspirator nieuwe functie in het christelijk vo. 19 januari 2011 Congres CNV Onderwijs Identiteit als kwaliteit Taco Visser Inspirator nieuwe functie in het christelijk vo 19 januari 2011 Congres CNV Onderwijs Identiteit als kwaliteit Taco Visser Motivatie als de kern van het onderwijs Kennismakingsoefening over motivatie Motivatie

Nadere informatie

Christelijke. Identiteit

Christelijke. Identiteit Christelijke Identiteit Juli 2012 R. de Jagerschool Beleid ten aanzien van de christelijke identiteit. 1.Inleiding. Zolang er christelijke scholen zijn, is er discussie over hun identiteit. Hebben christelijke

Nadere informatie

Professionele vrijzinnigheid vanuit islamitisch perspectief

Professionele vrijzinnigheid vanuit islamitisch perspectief Waterlandstichting Professionele vrijzinnigheid vanuit islamitisch perspectief Mohamed Ajouaou Vrijzinnigheid is in mijn opvatting niet zozeer een religieuze instelling of religieuze richting, maar eerder

Nadere informatie

Het klooster voor jou

Het klooster voor jou bezinning december bezieling beweging Het klooster voor jou Jongeren, jong volwassenen en scholen Retraites Workshops Cursussen Concerten Aanbod voor scholieren, studenten en jong volwassenen Bezinning,

Nadere informatie

Suggestie voor het gesprek over en de bezinning op het thema ziekte en gezondheid

Suggestie voor het gesprek over en de bezinning op het thema ziekte en gezondheid Bijlage bij het boek Daar word je beter van. Geloof, ziekte en genezing Suggestie voor het gesprek over en de bezinning op het thema ziekte en gezondheid Voor de lezers van dit boek hebben we bij elk hoofdstuk

Nadere informatie

I N F O R M A T I E B R O C H U R E

I N F O R M A T I E B R O C H U R E I N F O R M A T I E B R O C H U R E BESTE OUDERS Het is de droom van ieder van ons dat onze kinderen en jongeren zich ontplooien tot fijne mensen die in staat zijn later hun eigen weg te gaan. Daarbij

Nadere informatie

Uitbreiding: ingaan op een actueel conflict (uit de kleine of de grote wereld).

Uitbreiding: ingaan op een actueel conflict (uit de kleine of de grote wereld). Bi-ba-Bijbel-oe 8+ LEERPLANDOELEN Kaïn en Abel 5.2.2.1 Vergeving en verzoening, p. 138 kinderen ontdekken wat vergeving en verzoening in de Bijbel inhouden. zich inleven in andere verhalen over vergeving

Nadere informatie

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget

Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Spirituele zorg Wat kun je ermee? Carlo Leget Palliatieve zorg Palliatieve zorg is een benadering die de kwaliteit van het leven verbetert van patiënten en hun naasten die te maken hebben met een levensbedreigende

Nadere informatie

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan OVSG. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan OVSG Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God

1 e jaar 2 e bijeenkomst. De vraag naar God 1 e jaar 2 e bijeenkomst De vraag naar God School voor geloofsverdieping 1 jaar 01. Samen starten 02. De vraag naar God A. GOD VAN HET VERBOND 03. De Bijbel als woord van God 04. Uittocht en verbond 05.

Nadere informatie

Laten we alvast deze viering beginnen met een moment van inkeer. Laten we even vertoeven in de stilte van ons hart.

Laten we alvast deze viering beginnen met een moment van inkeer. Laten we even vertoeven in de stilte van ons hart. EMMAÜSVIERING 24 JUNI 2012 INLEIDING Welkom in de laatste Emmaüsviering van dit werkjaar. De vakantie wenkt. De lezingen van vandaag sluiten goed aan bij de komende zomertijd van onthaasting en verstilling.

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen

Leerplan VVKBaO. Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden. Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen 2014 2015 Leerplan VVKBaO Verbondenheid door middel van rituelen tijdens speciale gelegenheden Jenthé Adriaens, Elise Buts & Sharis Vertommen THOMAS MORE KEMPEN VORSELAAR INHOUDSOPGAVE 1 Wereldoriëntatie...

Nadere informatie

ONS EIGEN OPVOEDINGS- PROJECT

ONS EIGEN OPVOEDINGS- PROJECT VRIJE KLEUTERSCHOOL PAGADDER SINT-MAARTENLAAN 6 3550 HEUSDEN-ZOLDER ' +! 011 / 57 26 30 0476 36 26 30 : info@vkspagadder.be website : www.pagadder.info ONS EIGEN OPVOEDINGS- PROJECT Als katholieke school

Nadere informatie

Identiteitsdocument Sprank

Identiteitsdocument Sprank Identiteitsdocument Sprank Christenen in hart en zorg Vanuit Gods liefde, zorgen wij voor elkaar. GOD Dit doen we samen met je familie en vrienden. Jij mag rekenen op een veilig thuis. Vragen over jouw

Nadere informatie

De vierde dimensie van palliatieve zorg: Hoe pakken wij het aan in Nederland? Palliatieve zorg. Problemen met spiritualiteit. Wat is spiritueel?

De vierde dimensie van palliatieve zorg: Hoe pakken wij het aan in Nederland? Palliatieve zorg. Problemen met spiritualiteit. Wat is spiritueel? De vierde dimensie van palliatieve zorg: Hoe pakken wij het aan in Nederland? Brugge, 13 oktober 2009 Dr Carlo Leget, UHD Zorgethiek Universiteit van Tilburg www.zorgethiek.nu Palliatieve zorg Palliatieve

Nadere informatie

Het logo als gespreksopener. Een catechetische handreiking

Het logo als gespreksopener. Een catechetische handreiking Het logo als gespreksopener Een catechetische handreiking 2 Het Jaar van het Geloof Van 11 oktober 2012 (de begindatum van Vaticanum II en de publicatiedatum van de Catechismus van de Katholieke Kerk)

Nadere informatie

want Ik ben de HEERE, uw God. U moet zich heiligen en heilig zijn, want Ik ben heilig (Leviticus 11:44). God is heilig en Hij wil dat Zijn kinderen

want Ik ben de HEERE, uw God. U moet zich heiligen en heilig zijn, want Ik ben heilig (Leviticus 11:44). God is heilig en Hij wil dat Zijn kinderen Les 6 voor 11 februari 2017 want Ik ben de HEERE, uw God. U moet zich heiligen en heilig zijn, want Ik ben heilig (Leviticus 11:44). God is heilig en Hij wil dat Zijn kinderen heilig zijn. Hoe kunnen we

Nadere informatie

Voorwoord. Om belanghebbenden zoals medewerkers, cliënten en externe relaties hierover te informeren is dit Statuut Identiteit opgesteld.

Voorwoord. Om belanghebbenden zoals medewerkers, cliënten en externe relaties hierover te informeren is dit Statuut Identiteit opgesteld. Statuut Identiteit Dit statuut is door de Raad van Bestuur d.d. 22 november 2010 vastgesteld en is de leidraad voor het doen en laten binnen de organisatie. Voorwoord RST Zorgverleners laat zich bij al

Nadere informatie

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model

= = = = = = =jáåçéêüéçéå. =téäòáàå. Het TOPOI- model éêçîáååáéi á ã Ä ì ê Ö O Ç É a áê É Åí áé téäòáàå jáåçéêüéçéå Het TOPOI- model In de omgang met mensen, tijdens een gesprek stoten we gemakkelijk verschillen en misverstanden. Wie zich voorbereidt op storingen,

Nadere informatie

Deel 1. Opvoedingsproject

Deel 1. Opvoedingsproject Deel 1 Opvoedingsproject 5 6 1. Opvoedingsproject Wij verwachten van alle ouders dat ze loyaal achter de identiteit en het pedagogisch project van onze school staan en dit ondersteunen. Hieronder vindt

Nadere informatie

Iedere tijd heeft zijn handvatten. Ultieme huisartsenzorg? Palliatieve zorg. Hoe noemen we het?

Iedere tijd heeft zijn handvatten. Ultieme huisartsenzorg? Palliatieve zorg. Hoe noemen we het? Ultieme huisartsenzorg? Iedere tijd heeft zijn handvatten NHG, 23 Mei 2013 Prof dr Carlo Leget, Universiteit voor Humanistiek www.zorgethiek.nu Palliatieve zorg Hoe noemen we het? Palliatieve zorg is een

Nadere informatie

Met beide benen op de grond

Met beide benen op de grond Met beide benen op de grond God ontdekken in je levensverhaal 4 FEBRUARI 2015 Spiritualiteit Alle mensen ervaren eindigheid. De wereld en het leven zijn begrensd. Allen kennen het verlangen naar onbegrensdheid.

Nadere informatie

Wij bieden, op maat, een uitgebreid en intensief begeleidingstraject op de werkplek aan.

Wij bieden, op maat, een uitgebreid en intensief begeleidingstraject op de werkplek aan. Profielschets directeur OBS Het Toverkruid ELK KIND IS UNIEK! Algemeen In de gemeente Asten zijn twee basisscholen van PlatOO gesitueerd; OBS Het Toverkruid en OBS de Horizon. PlatOO zoekt voor OBS Het

Nadere informatie

Hoofdstuk 4. Rede en religie als praktijken

Hoofdstuk 4. Rede en religie als praktijken Hoofdstuk 4 Rede en religie als praktijken Religieuze praktijken Praktijken: qua tijd en ruimte ingeperkte en afgebakende vormen van handelen en 'onderhandelen' Voorbeelden: bidden eerste communie carnaval

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

Omschrijving De Bijbel kan men zien als een verzameling van teksten waarin levenservaringen en geloof tot een eenheid versmolten zijn:

Omschrijving De Bijbel kan men zien als een verzameling van teksten waarin levenservaringen en geloof tot een eenheid versmolten zijn: Leerplan basisonderwijs 2.4.4 Bijbel "Het vak r.-k. godsdienst wil in de godsdienstige en gelovige benadering van de werkelijkheid vooral de kern van het christendom aan bod laten komen: het Woord Gods,

Nadere informatie

De Linkeroever. werkplaats voor levende spiritualiteit. Vier avonden over de vraag wat dat is, en wat ervoor nodig is om een spiritueel mens te zijn

De Linkeroever. werkplaats voor levende spiritualiteit. Vier avonden over de vraag wat dat is, en wat ervoor nodig is om een spiritueel mens te zijn Spiritualiteit? [Ralf Grossert] M1 Iets voor mensen die graag zweverig doen? Of moet je met je beide benen op de grond staan om spiritueel te kunnen zijn? En welke spiritualiteit past bij mij? Er is zoveel

Nadere informatie

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen?

Vraag 4: Draagt u uw overtuiging actief over aan uw kinderen? Enquête identiteit. Vraag 1: Ik vul deze vragenlijst in: Alleen 30 (85) Samen, ouder/verzorger/kind 55 Vraag 2: Hoeveel kinderen heeft u op Het klinket: totaal 112 kinderen Vraag 3: Wat is uw religie of

Nadere informatie

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje

PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje PG-Sexbierum-Pietersbierum, zondag 15 mei 2014, ds. A.J.Wouda, Wit 6 e van Pasen 1 Petrus 3:14-22 doopdienst Ilse Froukje Gemeente van Christus geliefden van God Valt het u ook op, nu we al een tijdje

Nadere informatie

Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm

Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm Moet Je Doen Drama Lessen per spelvorm groep 1 groep 2 groep 3 groep 4 groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 Afspreekspel - - 2 6 2 1 4 5 Associatiespel 3 1 2 - - - 2 - Dialoogspel - - 1 1-2 3 2 bewegingsspel

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

Moet Je Doen Drama - Lessen per groep

Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Moet Je Doen Drama Lessen per groep pagina 1 van 9 Moet Je Doen Drama - Lessen per groep Pagina 1 van 9 groep 1 1 poezenpantomime

Nadere informatie

Liefhebben (279, 281, 353, 359) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt. Lieve mensen 22 juli 2012

Liefhebben (279, 281, 353, 359) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt. Lieve mensen 22 juli 2012 Liefhebben (279, 281, 353, 359) 279. Houden van de ander doe je in de mate waarin je van je zelf houdt Lieve mensen 22 juli 2012 Er ligt een verband tussen het houden van jezelf en het houden van de ander.

Nadere informatie

Liturgie. Thema: 167 :1,2,3 310 : :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2: :2x 705 :1,2, Welkom en Afkondigingen >

Liturgie. Thema: 167 :1,2,3 310 : :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2: :2x 705 :1,2, Welkom en Afkondigingen > Liturgie Thema: 167 :1,2,3 310 :1-5 834 :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET 2:9-12 343 :2x 705 :1,2,3 717 249 Welkom en Afkondigingen > Liturgie 167 :1,2,3 310 :1-5 834 :1,2,3 868 :1,2,5 EXO 19:3-6 1PET

Nadere informatie

Kerndoelen Godsdienstige / Levensbeschouwelijke vorming (GL) Uitgewerkt voor protestants-christelijk basisonderwijs

Kerndoelen Godsdienstige / Levensbeschouwelijke vorming (GL) Uitgewerkt voor protestants-christelijk basisonderwijs Besturenraad heet sinds 21 mei 2014 Verus. Deze publicatie is geschreven voor deze datum. Het kan zijn dat verwijzingen niet kloppen. Heeft u vragen? Neem gerust contact met ons op. Kerndoelen Godsdienstige

Nadere informatie

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp

Gerecht van je keuze. Kaarten op tafel. Hartstochten en verlangens. Uit je eigen keuken. Om aan te proeven. je eigen onderwerp Uit je eigen keuken Gerecht van je keuze je eigen onderwerp We gaan rond de tafel met elkaar in gesprek over dat onderwerp dat jij graag aan wil kaarten in gezelschap van een groep vrienden en bekenden

Nadere informatie

Het kerkgebouw Huis van God

Het kerkgebouw Huis van God Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een

Nadere informatie

VRIJ ZICHT OP VRIJ ZICHT OP... HET MENSELIJK > BESTAAN. Docentenhandleiding DAMON

VRIJ ZICHT OP VRIJ ZICHT OP... HET MENSELIJK > BESTAAN. Docentenhandleiding DAMON VRIJ ZICHT OP HET MENSELIJK > BESTAAN Docentenhandleiding DAMON Inhoud Doel en opzet van Vrij Zicht op... 4 Hoofdstukbespreking 7 Hoofdstuk 1 Inleiding 7 Hoofdstuk 2 Denken met behulp van metaforen 11

Nadere informatie

Volgens Henk Kuindersma (lector religieuze educatie) heeft de jongerencoach drie rollen die belangrijk zijn om dit doel te kunnen bereiken:

Volgens Henk Kuindersma (lector religieuze educatie) heeft de jongerencoach drie rollen die belangrijk zijn om dit doel te kunnen bereiken: Als je 't mij vraagt Leeftijd: 12-16, 16+ Soort bijeenkomst: club, catechese Soort werkvorm: heel programma Thema: Geloven en spiritualiteit Tijdsduur: 1 uur 30 min. Petje op petje af, petje op petje af

Nadere informatie

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven

Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Inhoud: Wat is trauma Cultuur aspecten Psychologische Fysieke aspecten Geestelijke aspecten Grenzen aangeven Wat is een trauma? Trauma kan cultuurafhankelijk zijn Cultuur bepaalt reactie Cultuur aspecten:

Nadere informatie

Lesfiche 1. Rooms-katholieke godsdienst

Lesfiche 1. Rooms-katholieke godsdienst Lesfiche 1 Vakgebied: Rooms-katholieke godsdienst Thema: De advent Omschrijving onderwerp: De betekenis van de advent + de adventskrans nader bekeken: uitkijken naar Hoofddoel: De advent leren kennen als

Nadere informatie

LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN WERKVORMEN MEDIA

LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN WERKVORMEN MEDIA ORTHODOXE GODSDIENST MINISTERIE VLAAMSE GEMEENSCHAP DEPARTEMENT ONDERWIJS School: Titularis: Klas: 2 Lestijden/week: 2 Studierichting: JAARPLAN Sept. LISEERD LESONDERWERP - LESINHOUD ALGEMENE DOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Missie school Vanuit onze visie op het onderwijs volgt onze missie met BRON-waarden:

Missie school Vanuit onze visie op het onderwijs volgt onze missie met BRON-waarden: Missie en visie Basisschool met de Bijbel Bij de Bron is één van de tien scholen uitgaande van de Vereniging tot Stichting en Instandhouding van Scholen voor Christelijk Nationaal Schoolonderwijs te Putten.

Nadere informatie

TRAJECT WELZIJN_METHODIEK VAN BEGELEIDEN_9789006815597_INHOUD_KORT

TRAJECT WELZIJN_METHODIEK VAN BEGELEIDEN_9789006815597_INHOUD_KORT TRAJECT WELZIJN_METHODIEK VAN BEGELEIDEN_9789006815597_INHOUD_KORT Thema 1 Methodisch handelen 1 Methodisch handelen: wat is het? 1.1 Kenmerken 1.2 Stappenplan 2 Voor wie? 2.1 Doelgroep 2.2 Functionele

Nadere informatie

Balanceren. Levensbeschouwing voor alle leerlingen

Balanceren. Levensbeschouwing voor alle leerlingen Levensbeschouwing voor alle leerlingen Balanceren JOS Van de Laar In deze bijdrage beschrijf ik enkele uitgangspunten van twee levensbeschouwelijke methodes waar ik als auteur bij betrokken ben. Het betreffen

Nadere informatie

Paulus in Athene Handelingen 17:16-34

Paulus in Athene Handelingen 17:16-34 Paulus in Athene Handelingen 17:16-34 In het bijbelgedeelte dat we straks gaan lezen gaat de apostel Paulus in gesprek met een aantal mensen in Athene over de God van de bijbel. Ik vertel even een paar

Nadere informatie

De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger

De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger De scorelijst competenties collectieve belangenbehartiger De scorelijst bestaat uit de twaalf competenties van de collectieve belangenbehartiger met daarbij steeds vier stellingen. Per stelling kunt u

Nadere informatie

VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact:

VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact: VELOV conferentie 26 februari 2015 Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Lysbeth Jans, Lode Vermeersch, contact: wim.lauwers@ucll.be ONDERZOEK VRAGEN EN KADER Hoe cultuureducatie integreren

Nadere informatie

Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God.

Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God. GELOVEN Encycliek Lumen Fideï zegt: Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God. PROBLEEM VAN PAROCHIES

Nadere informatie

Doelenlijst G-start voor VVKBaO

Doelenlijst G-start voor VVKBaO 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Religieuze ervaring 1 maximumscore 5 een bruikbare definitie van religie 1 drie problemen die zich kunnen voordoen bij het definiëren van religie 3 meerdere religieuze tradities;

Nadere informatie

GELOOF VIEREN MET KINDEREN OP DE BASISSCHOOL

GELOOF VIEREN MET KINDEREN OP DE BASISSCHOOL GELOOF VIEREN MET KINDEREN OP DE BASISSCHOOL Vooraf: waarom vieren we op school? 1. In elke mens leven zinvragen, ook in een kind. In onze school willen we daarom aan kinderen niet alleen kennis, attitudes,

Nadere informatie

Is een Europese islam mogelijk?

Is een Europese islam mogelijk? Brahim Laytouss Imam, islam theoloog Is een Europese islam mogelijk? De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus

Nadere informatie

Levensverhaal en levenskunst

Levensverhaal en levenskunst Levensverhaal en levenskunst Sensoor Rotterdam 10.4.2013 Thijs Tromp Onderzoek naar de effecten op zingeving van het maken van levensboeken in de zorg voor ouderen in verzorgingshuizen 1 Indeling van de

Nadere informatie

Hoe motiveer ik jongeren? Workshop Hetty Pullen Muis Adviseur Praktijkcentrum 12 oktober 2013

Hoe motiveer ik jongeren? Workshop Hetty Pullen Muis Adviseur Praktijkcentrum 12 oktober 2013 Hoe motiveer ik jongeren? Workshop Hetty Pullen Muis Adviseur Praktijkcentrum 12 oktober 2013 Doel workshop 1. Je kent het theoretisch model van motivatieaspecten in de catechese met de jongeren. 2. Je

Nadere informatie

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg

Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Pedagogisch Beleidsplan CKO De Herberg Hoofdstuk 1: Missie, visie en doelstellingen Voorwoord Onze Missie en Identiteit Onze Visie Pedagogische hoofddoelstellingen Een goed pedagogisch klimaat Hoofdstuk

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het is altijd prettig als de Bijbel zelf aangeeft, hoe je iets moet lezen. Soms zijn er van die verhalen of gelijkenissen, waarvan ik bij een eerste

Nadere informatie

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits

Spiritueel dagboek. Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Spiritueel dagboek Met teksten en inzichten van MORYA zoals opgetekend door Geert Crevits Voorwoord: Een spiritueel dagboek 5 Waarom een spiritueel dagboek? 7 Om bewuster te leven en te handelen Aandachtspunten

Nadere informatie

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013

Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen. juli 2013 Commissie Onderwijs en Zingeving Advies samenwerkingsscholen juli 2013 In zijn adviesaanvraag vraagt Wim Kuiper de commissie om bij te dragen aan een visie op de manier waarop een samenwerkingsschool vorm

Nadere informatie

Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop

Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop Als ontslag dreigt of al realiteit is.. Crisis en transitie in de levensloop Het leven is. CRISIS BEDREIGING of KANS? Crisis 危 机 Gevaar 危 险 会 Kans 机 CRISIS EN TRANSITIE Hoe daarmee om te gaan? Crisis

Nadere informatie

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw Els Meerbergen Projectverantwoordelijke patiëntenrechten en eerstelijnsgezondheidzorg VPP Studiedag Decreet rechtspositie

Nadere informatie

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods

Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Zo is dan het geloof uit het gehoor, en het gehoor door het Woord Gods Romeinen 10: 17 Toelichting op de gang van zaken in de eredienst Informatie voor onze gasten Op pagina 4 vindt u de volgorde van de

Nadere informatie

Geloof tegenover gevoelens

Geloof tegenover gevoelens Kenneth Hagins Geloofsles nr. 7 Geloof tegenover gevoelens Centrale waarheid: Een formule voor geloof is: 1) Zoek in Gods Woord naar een belofte die betrekking heeft op wat u nodig heeft, 2) Geloof Gods

Nadere informatie

Posttraumatische groei bij gedetineerden

Posttraumatische groei bij gedetineerden Posttraumatische groei bij gedetineerden Een existentiële benadering Siebrecht Vanhooren Posttraumatische groei: Is een grondige positieve wijziging in hoe we onszelf, de ander en de wereld ervaren. Dit

Nadere informatie

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou.

Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Voor jou! 9 Voor jou! Dit boek is voor jou. Het gaat over God. En over God en jou samen. Over Gods liefde voor jou. Het boek gaat over geloven. Het gaat over jouw geloof! Lees en bekijk alles goed. Je

Nadere informatie

Opvoedingsproject VBS De Bloesem

Opvoedingsproject VBS De Bloesem Opvoedingsproject VBS De Bloesem Als uitgangspunt voor ons opvoedingsproject nemen wij het beeld van 'de zaaier'... De elementen van dit schilderij staan symbool voor de 5 opdrachten die we wensen na te

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte

Visible Learning - John Hattie. Miljoenen leerlingen. Effect van het leerkracht. Effectgrootte Visible Learning - John Hattie Wat maakt de school tot een succes? Daar is veel onderzoek naar gedaan. Maar wat werkt nu echt? In het baanbrekende boek Visible Learning verwerkt John Hattie de resultaten

Nadere informatie

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015

Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Actief burgerschap en sociale integratie op de Schakel 1 november 2015 Dit document is bedoeld als verantwoording voor wat wij op dit moment doen aan actief burgerschap en sociale integratie en welke ambities

Nadere informatie

Geloven binnen en buiten verband

Geloven binnen en buiten verband Geloven binnen en buiten verband Joep de Hart Bijlagen Bijlage bij hoofdstuk 2... 1 Bijlage bij hoofdstuk 3...2 Bijlage bij hoofdstuk 4... 8 Bijlage bij hoofdstuk 2 Tabel B2.1 Deelname aan seculier vrijwilligerswerk,

Nadere informatie

JEZUS LEERT OOK MIJ BIDDEN. Onzevader in eerste communievoorbereiding

JEZUS LEERT OOK MIJ BIDDEN. Onzevader in eerste communievoorbereiding JEZUS LEERT OOK MIJ BIDDEN Onzevader in de voorbereiding op de eerste communie Onzevader in eerste communievoorbereiding Doelgroep: Kinderen die zich voorbereiden op de eerste communie Doelstelling: Met

Nadere informatie

Wat is voor jou ervaringsgericht werken???

Wat is voor jou ervaringsgericht werken??? Ervaringsgericht werken in de kinderopvang Wat is voor jou ervaringsgericht werken??? Ervaringsgericht is (gewoon) je proberen in te leven in de ander. Inlevend observeren Breder en nauwer kijken Negatieve

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten

Het sacrament van. Het huwelijk. Sacramenten Het sacrament van Het huwelijk Sacramenten Sacramenten IIn de Bijbel Deze geloofsboekjes gaan over de In het evangelie willen Farizeeën Jezus op de proef stellen zeven sacramenten. Sacramenten met een

Nadere informatie

LS Levensbeschouwing versie van 07/07/2014

LS Levensbeschouwing versie van 07/07/2014 SWP LS Levensbeschouwing versie van 07/07/2014 Gemeentelijke Basisschool, Kwerpsebaan 249-3071 Erps-Kwerps. 02-759.64.59 deklimop@kortenberg.be 1. Godsdienstkeuze - zedenleer - vrijstelling Bij de eerste

Nadere informatie