S A S K I A S M I T H S C H E I D E N. Een vechtscheiding kent alleen verliezers. - AD

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "S A S K I A S M I T H S C H E I D E N. Een vechtscheiding kent alleen verliezers. - AD"

Transcriptie

1 S A S K I A S M I T H BEWUST Z o v o o r k o m j e e e n v e c h t s c h e i d i n g S C H E I D E N Een vechtscheiding kent alleen verliezers. - AD

2

3 Bewust scheiden Zo voorkom je een vechtscheiding Saskia Smith Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen

4 Volg ons op 2015 Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, onderdeel van VBK media Omslagontwerp: Mariska Cock Lay-out binnenwerk: ZetSpiegel, Best ISBN ISBN e-book NUR 770 Alle rechten voorbehouden / All rights reserved Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze en/of door welk ander medium ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave is met de grootst mogelijke zorgvuldigheid samengesteld. Noch de maker, noch de uitgever stelt zich echter aansprakelijk voor eventuele schade als gevolg van eventuele onjuistheden en/of onvolledigheden in deze uitgave.

5 Wanneer je verdrietig bent, kijk dan opnieuw in je hart en zie dat je huilt om wat je vreugde schonk Kahlil Gibran ( )

6

7 Voorwoord Een koffietafelboek Een koffietafelboek over scheiden? Waarom niet? Met het verschil dat dit geen boek is met rijk geïllustreerde beelden, maar met interviews. Bewust Scheiden is bedoeld voor ouders die op het punt staan om uit elkaar te gaan en niet alleen zichzelf door deze uiterst verdrietige en moeilijke periode moeten zien te leiden, maar ook hun kind of kinderen. In achttien interviews vertellen elf professionals en negen ervaringsdeskundigen hun ervaringen met (verbroken) relaties en complexe echtscheidingen, ook wel vechtscheidingen genoemd. De professionals doen dat ieder vanuit hun werkveld en expertise. Ze leggen uit hoe het in de praktijk kan gaan, waar ze eventueel zelf tegenaan lopen en wat ze vinden dat wellicht anders of beter kan. De ervaringsdeskundigen zijn ouders die hun persoonlijke verhaal vertellen. Hoe zijn zij met hun scheiding omgegaan? En hun kinderen? Wat waren hun valkuilen? En wat heeft ze geholpen om uit hun vechtscheiding te komen? Deze interviews bij elkaar zijn dus min of meer een scheidingskoffietafelboek geworden. Een boek dat ouders op kunnen pakken op een voor hen geschikt moment en waarin ze lezen wat voor hen op dat moment het meest van toepassing is. Ongeveer thuiswonende kinderen in Nederland krijgen jaarlijks te horen dat hun ouders gaan scheiden. Over het aantal vechtscheidingen zijn geen officiële cijfers bekend. 7

8 Ook zijn er geen officiële cijfers bekend over hoeveel kinderen problemen ervaren door een scheiding. Geschat wordt dat ongeveer 20 procent van de scheidingen problematisch verloopt en dat kinderen daar ernstig last van ondervinden. Een scheiding hoeft niet schadelijk te zijn voor een kind, maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat kinderen die een vechtscheiding hebben meegemaakt een hogere kans hebben op delinquentie, agressief gedrag en problemen als een laag zelfbeeld en deppressie (Rapport Kinderombudsman, maart 2014). Het moge duidelijk zijn dat voor kinderen een scheiding een ingrijpende en emotionele gebeurtenis is. En dat kinderen die tussen hun ouders in komen te staan dat heel moeilijk en vervelend vinden. Als ouders gaan scheiden kunnen ze dan ook alle hulp gebruiken, voor zichzelf én voor hun kinderen. Dit boek is echter geen zelfhulpboek, eerder een bewustwordingsboek. Een boek dat meehelpt ouders zich bewust te laten worden van hun rol in hun scheiding en de verantwoordelijkheden die ze als ouder hebben. Er bestaat geen blauwdruk van een goede scheiding, maar bewust scheiden zorgt er wellicht voor dat een ingrijpende gebeurtenis als deze uiteindelijk niet alleen maar verliezers oplevert. (Om de privacy van ouders en kinderen te waarborgen zijn alle namen en sommige situaties veranderd.) 8

9 Rechter, Lous van Son

10 Rechters zouden meer ruimte moeten krijgen om het gezag over het kind aan één ouder te kunnen geven wanneer dat beter is voor het kind. Rechter Lous van Son is van mening dat eindeloos procederen niet zorgt dat een vechtscheiding wordt opgelost. Ouders die om elke beslissing naar de rechter stappen komen in een neerwaartse spiraal terecht en hun kinderen eveneens. Toch zit de wet zo in elkaar dat ouders veel en ook heel lang tegen elkaar kunnen procederen. Wat is volgens u de definitie van een vechtscheiding? Ik vind dat een vechtscheiding zich kenmerkt doordat bij het regelen van de gevolgen van een echtscheiding mensen meer uit zijn op het krijgen van hun eigen gelijk dan op het zelf of met hulp van anderen vinden van een oplossing. Ze verliezen andere belangen uit het oog en zijn alleen nog maar bezig met het versterken van hun eigen standpunt. En dan is het dus niet meer oplossingsgericht, gebeurt het niet meer met inlevingsvermogen en staan ze niet meer open voor de deskundigheid van anderen. In de rechtszaal bent u soms getuige van ouders die lijnrecht tegenover elkaar staan. Wat blijft u daarvan bij? In tegenstelling tot wat veel mensen denken, gaat het in de rechtszaal veel minder ver dan daarbuiten. Er zijn meestal advocaten bij die bij voorbaat tegen hun cliënt zeggen: Laat 11

11 het aan mij over. Of: Houd je in. Er wordt dus voor mijn neus niet letterlijk gevochten of gescholden. Niet dat ik me daar iets van aan zou trekken, het enige waar ik in de rechtszaal op gericht ben is om de beste oplossing voor een zaak te vinden. Wat me wel bijblijft van sommige zaken van ouders die maar blijven procederen, is dat ik het gevoel heb dat er niet naar kinderen wordt geluisterd. Ondanks dat kinderen aan hun ouders laten weten wat de situatie met hen doet. Of als ik merk dat mensen wraak willen nemen op de ander via de kinderen. Dat soort dingen raakt me, maar ik besteed daar blanco aandacht aan. Ik ben vooral ontzettend druk bezig met de vraag: wat moet er met deze mensen, met deze situatie, gebeuren? Hoe kom ik bij de goede oplossing? Op 1 januari 1998 is de wet veranderd, het gezamenlijk gezag over de kinderen is nu ook na een scheiding de norm. Is dit een goede ontwikkeling? Het is vooral een lastige wet. De oude wet was ook niet goed, want toen stond veel vaker één ouder buitenspel en had je ook gefrustreerde ouders. Vaak waren dat de vaders; je had de club van de Dwaze Vaders die in torens klommen en zo. Het verdriet dat die vaders hadden omdat ze geen kans kregen om bij hun kinderen te zijn moet je niet onderschatten. Ik vond dát geen goede situatie, maar ik vind deze situatie ook niet goed. Eerlijk gezegd denk ik dat er geen goede situatie bestaat. Het is in die zin een onoplosbaar probleem. Ik vind vooral dat er veel beter gekeken moet worden naar wat er uit onderzoeken komt, naar wat een vechtscheiding voor een kind betekent. En dat het belang van het kind meer voorop moet staan in de beslissingen die er genomen worden. Het lastige vind ik dat die beslissingen bij juristen liggen die niet altijd weten, en vaak ook niet kunnen weten, wat in het belang van het kind is. Dan kun je wel weer een onderzoek door de Kinderbescherming laten doen, maar dat is voor kinderen en ouders vaak belastend. Het levert vaak wel infor- 12

12 matie op, maar geen oplossing. Door het tijdsverloop en het onderzoek kunnen weer extra spanningen ontstaan en ben je in sommige gevallen nog verder van huis. Zoals ik al zei: dé oplossing voor ingewikkelde scheidingszaken is er niet, zoals er ook niet dé juiste wet voor is. Het is maatwerk. Eigenlijk is iedereen gebaat bij goede voorlichting: denk erom, als je een kind krijgt zit je niet alleen levenslang aan het kind, maar ook aan die partner vast. Die nieuwe wet zorgt dat er twee kapiteins op het schip staan. Zolang ouders samen ouder zijn zonder strijd is dat geen probleem, maar bij een scheiding die uitmondt in een vechtscheiding zijn twee kapiteins niet altijd even handig. Als ouders gezamenlijk gezag hebben en ze hebben een conflict over een beslissing die moet worden genomen kunnen ze voor iedere beslissing denk aan schoolkeuze, doktersbehandeling, paspoort enz. naar de kinderrechter gaan. Het eindeloos kunnen procederen vind ik een heel groot nadeel van die nieuwe wet. Ouders kunnen elkaar helemaal gek maken met procederen, wat ontzettend veel tijd, energie, geld en vooral spanningen, ook bij een kind, kost. Hoe zou het volgens u wel moeten? Vooropgesteld is dat de meeste scheidingen goed gaan. We hebben het hier over een klein percentage waarbij het misgaat. Dat is ook meteen het lastige. Want stel je zou alle scheidingen gaan scannen en op basis daarvan voorlichting gaan geven, dan zeg je eigenlijk hetzelfde als: We gaan de hele populatie op longkanker onderzoeken, terwijl niemand meer rookt. Dat moet je dus niet doen. Het is verplicht een ouderschapsplan op te stellen en veel mensen gaan naar een mediator om de scheiding te regelen. Als het lukt om er samen uit te komen is dat verreweg het beste. Als er nu iets mis is of dreigt te gaan, heb je nog steeds een wachtlijst bij de 13

13 Geloof in liefde Michiel (55) scheidde zeventien jaar geleden van zijn toenmalige partner. Vanaf dag één was er strijd. Om de kinderen, hun twee zoons, om geld, om het huis, om de omgangsregeling; kortom: om alles. Uiteindelijk koos Michiel ervoor om uit de strijd te stappen. Daardoor zag hij zeven jaar zijn kinderen niet meer. Je kinderen niet zien is een heel diep verdriet. Wat ik in het begin van mijn scheiding vooral heb gemist was een soort startomgeving waar je als eerste wegwijs gemaakt kunt worden. Waar moest ik naartoe? Welke hulp was er? Wie kon mij vertellen wat ik het best kon doen? Wat waren mijn rechten? En die van mijn kinderen? Ik had geen idee en ben dan ook als eerste wegwijs gemaakt door mijn advocaat. Een advocaat die zijn best deed, maar niet het vermogen had om de strijd, die tussen mij en mijn ex al vrij snel ontstond, te stoppen. Hij was meer met regels en wetgeving bezig dan te kijken naar wat nu echt goed voor iedereen was. Het resultaat was een jarenlang gevecht met mijn ex, mijn kinderen die daar tussen zaten en torenhoge advocaatkosten. We zijn in 1997 van tafel en bed gescheiden en hebben onze scheiding in 1998 aangevraagd. Dat was een geluk, de nieuwe wet dat beide ouders standaard het gezag kregen was net ingevoerd. Al is het ontzettend lastig om dat gezag in de praktijk uit te voeren als je niet meer met elkaar kunt communiceren. Dan is dat gezag vooral een reden om weer een rechtszaak te beginnen. Ik wilde mijn zonen, die toen tien en zes waren, zo veel mogelijk zien. Mijn ex had daar andere ideeën over. Die 19

14 zei: Kinderen hebben hun vader niet echt nodig. Ze saboteerde de omgangsregeling zo veel als ze kon. We woonden twee uur rijden van elkaar af. Het is heel vaak voorgekomen dat ik voor niks naar haar toe ben gereden. Dan waren ze niet thuis of was er volgens haar een andere reden waarom de kinderen niet met mij mee konden. Die omgangsregeling was ook heel kort: om de twee weken een weekend van zaterdagochtend elf uur tot zondagmiddag vijf uur. Ik wilde dat het van vrijdagmiddag tot maandagochtend duurde, maar mijn ex en later de rechter dachten daar anders over. De rechter achtte de situatie zoals die op dat moment was goed genoeg. In de praktijk betekende dit dat we op zaterdag twee uur in de auto zaten en op zondag weer. Dat hij daar niet naar heeft gekeken verbaast me nu nog. Om mijn kinderen te zien reed ik heen en weer, maar het was eigenlijk niet te doen. Als ik terugkijk op mijn scheiding zijn er heel veel dingen waarvan ik denk: wat hebben wij elkaar het leven zuur gemaakt. Wat zeker niet in het belang van de kinderen is geweest. En ook zeker niet in ons belang. Al dachten wij daar op dat moment natuurlijk anders over. Gek genoeg opereerden we vanuit dezelfde gedachte: het belang van de kinderen. Maar in de praktijk waren dat tegenovergestelde belangen. Wat ik goed vond voor onze kinderen vond hun moeder niet goed en vice versa. Onze jongste zoon is autistisch, ik wilde hem laten testen. Dat wilde zij absoluut niet. En dus stonden we weer voor de rechter. Haar verhaal over onze scheiding zal zeker andere zwaartepunten hebben, maar voor mij betekende het dat ik te maken had met iemand die alleen maar strijd wilde, geen afspraken nakwam en bij alles haar hakken in het zand zette. Dat was heel zwaar. Als je uit elkaar gaat en je wilt het allemaal een beetje redelijk regelen, dan moet je gewoon water bij de wijn doen. Je krijgt het nu eenmaal nooit precies zoals je het wilt. Dat moet je je goed realiseren. 20

15 Kindertherapeute en directeur van Villa Pinedo, Marsha Pinedo

16 Villa Pinedo is een wake up call voor ouders in scheiding Marsha Pinedo, kindertherapeute en directeur van Villa Pinedo, richtte drie jaar geleden Villa Pinedo op. Een online-podium waar kinderen van gescheiden ouders hun ervaringen delen en volwassenen bewust maken van wat er in hun hoofd en hart omgaat. Een van de dingen waar Villa Pinedo zich voor inzet is een gedragsverandering van ouders, in het belang van het kind. Wat is volgens u de definitie van een vechtscheiding? Als ik kijk vanuit het kindperspectief is dat als ouders elkaar niet meer kunnen aankijken, want dan voelt een kind een gevecht. Vanuit verschillende instanties wordt een heel andere omschrijving gegeven van een vechtscheiding. Maar wanneer ouders elkaar niet eens meer kunnen aankijken omdat ze zo n hekel aan elkaar hebben, is het voor een kind een gevecht. Er is veel aandacht voor vechtscheidingen. Valt daar iets uit te leren? De focus ligt maatschappelijk heel erg op vechtscheidingen. Het zou mooi zijn als die focus wordt verplaatst naar heel goede scheidingen, want die bestaan natuurlijk ook. Ik geloof namelijk dat er niet alleen te leren valt van negatieve verhalen. Ik lees liever ook verhalen van ouders die het goed geregeld hebben en hoe ze dat hebben gedaan. Hoe hebben zij het voor elkaar gekregen om het belang van hun kind voorop te 61

17 stellen in plaats van het gevecht aan te gaan? En dan ook graag hun kinderen aan het woord te laten die vertellen hoe zij de scheiding ervaren en of ze last hebben gehad van de scheiding van hun ouders. Ik denk dat we daar veel meer van kunnen leren. Heeft u een antwoord op de vraag waarom ouders die elkaar ooit liefhadden en samen kinderen hebben gekregen, zo tegenover elkaar komen te staan dat ze geen woord meer met elkaar spreken? Iedereen met wie je een relatie hebt, je partner, vrienden, familieleden, daar heb je een soort van emotionele bankrekening mee. Als je aardig en vriendelijk bent, of je doet iets voor de ander, dan stort je eigenlijk op die bankrekening. Op het moment dat je gaat schreeuwen en gaat liegen en negatief gedrag naar elkaar vertoont, ben je eigenlijk die bankrekening aan het leeghalen. Als we kijken naar een liefdesrelatie, dan is op het moment dat de relatie wordt verbroken die bankrekening als het ware helemaal geplunderd. Je gunt elkaar niks meer, bent boos, verdrietig en teleurgesteld en juist dan moet je ontzettend gaan samenwerken. Er moeten immers belangrijke afspraken worden gemaakt over de kinderen en het huis. Het is bijna onmogelijk om op het moment dat je denkt: ik wil die man of vrouw nooit meer zien, dat je dan eigenlijk de hele tijd met hem of haar moet gaan overleggen. Dat is natuurlijk hartstikke moeilijk. Mensen die gaan scheiden reageren vanuit hun pijn en verdriet. Dat overschaduwt alles, ook als het over de kinderen gaat. Het is dan ook heel belangrijk dat de rollen op zo n moment uit elkaar worden getrokken. De rol van partner bestaat niet meer, want je bent uit elkaar, maar de rol van de ouders moet je wel samen vervullen. De pijn en het verdriet horen bij die partnerrol; in het belang van je kind denken hoort bij de ouderrol. Dat onderscheid is belangrijk, maar ook ontzettend moeilijk. Eigenlijk moet je heel bewust te werk gaan. Elke stap die je neemt, elke 62

18 Een huwelijk kun je in overleg regelen, een scheiding net zo goed Van alle scheidingen in ons land mondt 33% uit in een vechtscheiding en 10% zelfs in een zich voortslepend juridisch gevecht. Een vechtscheiding kent alleen verliezers, niet in de laatste plaats de kinderen, die verscheurd kunnen worden door een loyaliteitsconflict tussen de beide strijdende partijen. Iets wat tot op hoge leeftijd zijn sporen kan nalaten. Voor alle partijen is het dus beter als beide ouders on speaking terms blijven en samen afspraken kunnen maken over de toekomst van hun kinderen. Saskia Smith laat deskundigen en ervaringsdeskundigen aan het woord. Zo schetst zij een beeld van hoe het niet moet en hoe het beter kan. Saskia Smith is journalist en schrijft onder meer voor JAN, Margriet, LINDA, Viva en Marie Claire. ISBN NUR 770

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers

www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers www.kosmosuitgevers.nl kosmos.uitgevers kosmosuitgevers 2016 Kiddy World Promotions B.V., Amsterdam Exploitatierecht Kosmos Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, onderdeel van VBK media concept Oei, ik groei!

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Bevriend met Bram of met een autist

Bevriend met Bram of met een autist Bevriend met Bram of met een autist Eerste druk, januari 2010 2010 Nanno Ymus isbn: 978-90-484-0990-7 nur: 283 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl De namen, plaatsen en gebeurtenissen

Nadere informatie

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding

Dag van de Scheiding. Dag van de Scheiding Wat maakt een scheidingsproces tot een succes? De onderstaande steekwoorden geven de kern weer van de gegeven antwoorden op de vraag wat een scheidingsproces tot een succes maakt: Kunt u vijf aspecten

Nadere informatie

indertherapie oevorden Ellen Adema

indertherapie oevorden Ellen Adema Het Relatiehuis Het Relatiehuis Het is prettig om goed, harmonieus contact te hebben met de mensen om u heen. In het bijzonder met de mensen die dicht bij u staan, zoals uw partner, uw kinderen, uw vader

Nadere informatie

Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders

Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders Leo Leeuwtje Eerste druk, 2013 2013 Arinka Linders AVI E5 M6 Illustraties: Michiel Linders isbn: 9789048431052 nur: 282 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

Onderzoek (v)echtscheidingen

Onderzoek (v)echtscheidingen Onderzoek (v)echtscheidingen 31 augustus 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden samen met Villa Pinedo van 30 juli tot en met 30 augustus, deden 664 jongeren mee waarvan de ouders gescheiden

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen.

Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Als je ouders uit elkaar gaan, zit je met heel wat vragen. Kan ik kiezen bij wie ik ga wonen? Is het mijn schuld? Ben ik verplicht om op bezoek te gaan bij papa of mama? Waarom hebben mijn ouders elk een

Nadere informatie

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders.

Kijk maar naar enkele reacties van leerlingen en ouders. Inleiding 7 Steeds vaker komen we op school leerlingen tegen van wie de ouders gescheiden zijn. Eén op de drie huwelijken wordt ontbonden en veelal zijn daarbij kinderen betrokken. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem Het overlijden van een broer of zus is een ingrijpende gebeurtenis. Toch wordt het onderwerp in de rouwliteratuur doodgezwegen. Tot verbazing van Minke Weggemans. De pastoraal therapeute schreef er daarom

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

Onderzoek (v)echtscheidingen

Onderzoek (v)echtscheidingen Onderzoek (v)echtscheidingen 31 augustus 2012 Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 4.445 ouders mee die in scheiding liggen of die gescheiden zijn op het moment dat ze minderjarige kinderen hadden,

Nadere informatie

Slaap. lekker. Zo leer je je baby snel een goed slaapritme aan ARNA SKULA KOSMOS UITGEVERS, UTRECHT/ANTWERPEN

Slaap. lekker. Zo leer je je baby snel een goed slaapritme aan ARNA SKULA KOSMOS UITGEVERS, UTRECHT/ANTWERPEN Slaap lekker 12158 VBK Media - Slaap lekker 001-007 Prelims_NL.indd 1 25-10-12 11:15 Slaap lekker Zo leer je je baby snel een goed slaapritme aan ARNA SKULA KOSMOS UITGEVERS, UTRECHT/ANTWERPEN 12158 VBK

Nadere informatie

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL

KINDEREN LEKKER IN HUN VEL KINDEREN LEKKER IN HUN VEL 1. Welkom wij zijn Karin Hallegraeff en Noelle van Delden van Praktijk IKKE Karin stelt zich voor en er komt een foto van Karin in beeld. Noelle stelt zich voor en er komt een

Nadere informatie

Rien Poortvliet De Kabouter - Het kleurboek. Het kleurboek

Rien Poortvliet De Kabouter - Het kleurboek. Het kleurboek Rien Poortvliet De Kabouter - Het kleurboek Wie kent ze niet? De illustraties van Rien Poortvliet zijn wereldberoemd en geliefd bij jong en oud! In dit kleurboek staan kleurplaten van De Kabouter en zijn

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Vrienden & Relaties MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Vrienden & Relaties s Avonds en in het weekend zit ik vaak alleen thuis. Ik bel dan wel eens met mijn vrienden, maar ze bellen me nooit terug. Ik heb verkering,

Nadere informatie

Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer.

Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer. www.kosmosuitgevers.nl www.oeiikgroei.nl Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer. 4e druk, 2017 2017 Kiddy World Promotions B.V., Amsterdam Exploitatierecht Kosmos

Nadere informatie

Stellingen en normering leerlingvragenlijst

Stellingen en normering leerlingvragenlijst Stellingen en normering leerlingvragenlijst Expertsysteem ZIEN! voor het primair onderwijs 3.0 oktober 2014 ZIEN! is een product van, in samenwerking met ParnasSys ZIEN!PO leerlingvragenlijst 3.0 Stellingen

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

WERKBOEK. Hooggevoeligheid & Mindfulness

WERKBOEK. Hooggevoeligheid & Mindfulness WERKBOEK Hooggevoeligheid & Mindfulness Andere boeken van Carolina Bont: Een nieuwe werkelijkheid Hoogsensitiviteit als kracht Versterk je uitstraling Ga voor meer informatie over Carolina Bont en haar

Nadere informatie

Gescheiden als partner, verbonden als ouder

Gescheiden als partner, verbonden als ouder Gescheiden als partner, verbonden als ouder 1 januari 2015 1 U heeft contact met Jeugdbescherming Gelderland, omdat er zorgen zijn over uw kind of de kinderen, mogelijk mede als gevolg van problemen met

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo

Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo Dé Afkickmethode Eerste druk, augustus 2012 2012 chamo C.C. Paetzhold, C.C.Mozer. Foto s en cover: Hamo isbn: 978-90-484-2558-7 nur: 751 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel

Nadere informatie

Hand. lettering. Hand. lettering. Werkboek. Werkboek. dood l es. Marieke Bloklan d. Handlettering & Doodles

Hand. lettering. Hand. lettering. Werkboek. Werkboek. dood l es. Marieke Bloklan d. Handlettering & Doodles Werkboek Werkboek dood l es Oefenen, oefenen en nog eens oefenen het kan in dit werkboek! Teken en versier heel veel verschillende letters & doodles stap voor stap. Lettersoorten die het leukst zijn met

Nadere informatie

BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT

BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT = BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT + = + Dit oefenschrift Brushlettering voor iedereen hoort bij het gelijknamige handboek met tips en technieken over brushlettering. Maak kennis met brushpennen

Nadere informatie

Kitty de Wolf. Kijk op: www.banditsieraden.nl en www.facebook.com/banditsieraden. www.kosmosuitgevers.nl

Kitty de Wolf. Kijk op: www.banditsieraden.nl en www.facebook.com/banditsieraden. www.kosmosuitgevers.nl Kitty de Wolf Loomen met Supercoole loomideeën met Band-it! De vakantie is voorbij en het nieuwe schooljaar staat voor de deur. Erg? Nee, juist leuk! Met de ideeën in dit boek word je de coolste van de

Nadere informatie

Echtscheidingseducatie

Echtscheidingseducatie Echtscheidingseducatie Waar moet dat dan over gaan? Uitgezet met Survey Monkey: Via nieuwsbrief van Sankofa Op Linkedin groepen Op Facebookpagina van Sankofa Via Twitter (@gezinscoaching) Sankofa / Praktijk

Nadere informatie

De rechten van grootouders

De rechten van grootouders Mr E.L.M. Louwen advocaat familierecht/mediator Bierman advocaten, Tiel De rechten van grootouders Wet Al jaren vragen grootouders aan de rechter om een omgangsregeling met hun kleinkinderen. Al jaren

Nadere informatie

Voedingsplanner GRIP OP KOOLHYDRATEN

Voedingsplanner GRIP OP KOOLHYDRATEN Voedingsplanner GRIP OP KOOLHYDRATEN Voedingsplanner GRIP OP KOOLHYDRATEN Yvonne Lemmers WAT WIL JE? Op gewicht komen én blijven lukt als je een eetplan, een regime, een patroon van eten, drinken en leven

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

om een scheiding respectvol, efficiënt waarin je behoeften en verwachtingen

om een scheiding respectvol, efficiënt waarin je behoeften en verwachtingen SCHEIDEN KÁN ANDERS Het einde van een huwelijk kan erg pijnlijk zijn. Een echtscheidingsprocedure kan dat verergeren. Je kunt je partner als vijand gaan beschouwen en de echtscheiding als een strijd. Je

Nadere informatie

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar

Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Kinderverhoor Je ouders gaan uit elkaar Als je ouders uit elkaar gaan is dat heel ingrijpend. Vaak verandert er nogal wat in je leven. Een rechter wil hierover met je praten tijdens een kinderverhoor.

Nadere informatie

Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer.

Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer. www.kosmosuitgevers.nl www.oeiikgroei.nl Voor mijn lieve kinderen Thomas, Victoria en Sarah. Jullie zijn mijn alles en meer. Tweede druk, februari 2016 2016 Kiddy World Promotions B.V., Amsterdam Exploitatierecht

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Jongeren met gescheiden ouders

Jongeren met gescheiden ouders Jongeren met gescheiden ouders Veel jongeren maken mee dat hun ouders uit elkaar gaan. Op dit moment heeft ± 1 op de 6 mensen onder de 21 jaar te maken met een echtscheiding van de ouders. Hoewel een scheiding

Nadere informatie

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier

Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Ervaringen Voorbeeld jouw ervaring delen? formulier Vraag 1 Hoe heb je zielsliefde ontdekt, en ontdekte je zielsliefde het ook op dat moment? Ik ontmoette haar op mijn werk in de rookruimte. We konden

Nadere informatie

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen?

Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Wat kan de orthopedagoog of psycholoog voor jou doen? Samenwerkingsverband NIP-NVO zorg voor mensen met een verstandelijke beperking 2014 1 Inhoud Voorwoord 3 Wat doet de psycholoog of orthopedagoog? 5

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Scheiden doe je samen. Ieder kind reageert anders

Scheiden doe je samen. Ieder kind reageert anders Scheiden doe je samen Ieder kind reageert anders Scheiden. Ook al is het misschien beter voor iedereen, het blijft een ingrijpende gebeurtenis. Vooral voor kinderen. Het gezin dat al die tijd zo vanzelfsprekend

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Jouw avontuur met de Bijbel

Jouw avontuur met de Bijbel Nieske Selles-ten Brinke Jouw avontuur met de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Uitgeverij Jes! is een samenwerking tussen Uitgeverij Boekencentrum en de HGJB. Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Gelukkig scheiden is een keuze!

Gelukkig scheiden is een keuze! Echtscheidingsexpert notaris Palko Benedek over kansen voor iedereen die in een echtscheiding zit: Gelukkig scheiden is een keuze! Wanneer je in een scheiding terecht komt, is communiceren vaak heel erg

Nadere informatie

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6)

ISABEL EN BAS VAN RHIENEN (6) Als tweeling ben je nooit alleen. Maar je bent ook altijd de helft van iets. Vijf broers en zussen vertellen hoe ze samen zichzelf zijn. Tekst Nanneke van Drunen Foto s Edith Verhoeven ISABEL EN BAS VAN

Nadere informatie

Aan alle gescheiden ouders

Aan alle gescheiden ouders Marsha Pinedo en Petra Vollinga Aan alle gescheiden ouders Leer kijken door de ogen van je kind AAN ALLE GESCHEIDEN OUDERS VAN NEDERLAND Met deze brief willen wij jullie laten weten hoe wij ons voelen.

Nadere informatie

De Budget Ster: omgaan met je schulden

De Budget Ster: omgaan met je schulden De Budget Ster: omgaan met je schulden Budget Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Budget Ster MOTIVATIE EN VERANTWOORDELIJKHEID STRESS DOOR SCHULDEN BASISVAARDIGHEDEN STABILITEIT FINANCIEEL ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

3 geheimen om je stiefgezin te redden. Marike Smilde

3 geheimen om je stiefgezin te redden. Marike Smilde 3 geheimen om je stiefgezin te redden Marike Smilde 1 Inhoud Leven in een stiefgezin is niet eenvoudig 3 Wie is Marike? 4 Welke problemen wil jij graag oplossen? 6 En wat gebeurt er als je niets doet??

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief'

Datum 13 oktober 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over het bericht 'Aantal vechtscheidingen groeit explosief' 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten

Ciska Sikkel-Spierenburg. Scheiden. Financiële en juridische aspecten Ciska Sikkel-Spierenburg Scheiden Financiële en juridische aspecten 3 e, geheel herziene druk, september 2011 Copyright 2011 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst, tabellen en illustraties

Nadere informatie

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005

Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen. uitgave 2005 Voor kinderen die meer willen weten over echtscheidingen uitgave 2005 Steeds meer kinderen stellen vragen aan de Kinderrechtswinkels over echtscheiding. Scheiden kan niet zomaar, je moet heel veel regels

Nadere informatie

Kindspoor Fier Fryslân

Kindspoor Fier Fryslân Kindspoor Fier Fryslân Het kind centraal stellen Denken vanuit het perspectief van het kind Fier Fryslân is een expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheids- relaties 1 Wij

Nadere informatie

Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft

Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft Vul afzonderlijk van elkaar allebei de vragen in. Bij elke vraag moet je een antwoord kiezen. Als je niet kunt kiezen, kies dan het

Nadere informatie

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1

Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: Wat kun je zelf doen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog Juni 2012 eerste

Nadere informatie

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans

Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Je kind in balans Caroline Penninga-de Lange Je kind in balans Op weg naar emotionele stabiliteit UITGEVERIJ BOEKENCENTRUM ZOETERMEER Van Caroline Penninga-de Lange verschenen eerder bij Uitgeverij Boekencentrum:

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi

Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi Vechtscheidingen: voor wie een zorg? Linda van Dijk, Youké en Inge Anthonijsz NJi 18 november 2013 Actuele ontwikkelingen Media Politiek/inspectie Feiten en cijfers/schets problematiek Interventies Richtlijn

Nadere informatie

7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen

7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen Anne Marie van Bilsen, www.praktijk-deregenboog.nl 1 Titel: 7 tips voor begeleiding van onrustige kinderen Auteur: Anne Marie van Bilsen Omslagontwerp: R.P. da Costa Druk: ebook Uitgever: Praktijk de Regenboog

Nadere informatie

Voorbereiding assessment

Voorbereiding assessment Voorbereiding assessment 1. Zelfportret gemaakt door malou... 1 2. Samenvatting... 3 3. Zelfportret door een docent... 5 4. Zelfportret door Slc er... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 5. Aanvullende

Nadere informatie

Amigurumi s & bijpassende accessoires haken

Amigurumi s & bijpassende accessoires haken Haakblogster Sascha (A la Sascha) en amigurumist DenDennis Amigurumi s & bijpassende accessoires haken bundelen hun krachten samen in Combigurumi. Combineer een amigurumi met bijpassend haakaccessoire.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

1 Ben of word jij weleens gepest?

1 Ben of word jij weleens gepest? Onderzoeksresultaten TipHorstaandeMaas.nl Pesten Pesten is van alle generaties. Het kan bijna overal plaatsvinden en is daarom dichterbij dan mensen soms denken 8 1 Ben of word jij weleens gepest? 7 6

Nadere informatie

www.kosmosuitgevers.nl Oorspronkelijke titel; The Magical Christmas Voor het eerst gepubliceerd in 2015 door Penguin Books Ltd, Londen, GB Vormgeving; Couper Street Type Co. Vormgeving omslag; Prezns,

Nadere informatie

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken

scheiding Ouders blijven ouders Recht van spreken Het is niet niks als je ouders gaan scheiden. Misschien verschiet je er geweldig van. Misschien vind je de nieuwe duidelijkheid juist wel goed. Hoe dan ook, bij zo n scheiding moet er van alles worden

Nadere informatie

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS)

JEUGDBESCHERMING NOORD. Ondertoezichtstelling (OTS) JEUGDBESCHERMING NOORD Ondertoezichtstelling (OTS) Deze brochure bestaat uit twee delen. Het eerste deel is geschreven voor kinderen, maar zeker ook handig voor ouders om te lezen. Het tweede deel is speciaal

Nadere informatie

Amsterdam, 24 juli 2015. Onderwerp: advies Jeugdplatform Amsterdam over vechtscheidingen. Geachte heer, mevrouw,

Amsterdam, 24 juli 2015. Onderwerp: advies Jeugdplatform Amsterdam over vechtscheidingen. Geachte heer, mevrouw, Amsterdam, 24 juli 2015 Onderwerp: advies Jeugdplatform Amsterdam over vechtscheidingen Geachte heer, mevrouw, Tijdens de vergadering van de Adviesgroep op 12 mei 2015 heeft de gemeente Amsterdam het Jeugdplatform

Nadere informatie

Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden

Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden Vaders zijn ook zwanger Een man en zijn negen maanden Eerste druk, oktober 2012 2012 Mark Schell Portretfoto: Heidy IJsveld isbn: 978-90-484-2682-9 nur: 402 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN KATRIN

HET VERHAAL VAN KATRIN HET VERHAAL VAN KATRIN Katrin begon heroïne te gebruiken toen ze ongeveer 12 was. In het begin deed ze dat nog af en toe. We hadden er niet genoeg geld voor. Door een ingrijpende gebeurtenis ging ze steeds

Nadere informatie

Praktische gids internationale kinderontvoering uitgave voor jongeren

Praktische gids internationale kinderontvoering uitgave voor jongeren Praktische gids internationale kinderontvoering uitgave voor jongeren Centrum Internationale Kinderontvoering Inhoudsopgave Voorwoord 3 1. Wat is internationale kinderontvoering? 1.1 Als je ouders uit

Nadere informatie

Protocol bij scheiding

Protocol bij scheiding Protocol bij scheiding De gevolgen van een scheiding tussen vader en moeder kunnen voor een kind ingrijpend zijn. Dit protocol is een poging de gevolgen zoveel mogelijk in goede banen te leiden. 1. Anders

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne>

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne> Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 Inleiding Timo is een ander mens geworden door zijn grote vriend Tommy. Toch was het niet altijd zo geweest, Timo had Tommy gekregen voor

Nadere informatie

Samen kerst vieren? Het verhaal van Bart en Noor

Samen kerst vieren? Het verhaal van Bart en Noor Samen kerst vieren? Het verhaal van Bart en Noor We kregen de vraag of we onze hobbels tijdens de scheiding zijn doorgekomen en als ex (weer) op goede voet met elkaar kunnen staan. Of wij elkaar inmiddels

Nadere informatie

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Eerste druk, 2014 2014 Emelie van Laar isbn: 9789048434497 nur: 775 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Eerste druk, februari 2011 2011 Elisabeth Nymus

Eerste druk, februari 2011 2011 Elisabeth Nymus Seksueel misbruik Eerste druk, februari 2011 2011 Elisabeth Nymus isbn: 978-90-484-1685-1 nur: 248 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Gefeliciteerd, je hebt ADHD!

Gefeliciteerd, je hebt ADHD! Gefeliciteerd, je hebt ADHD! Eerste druk, augustus 2012 2012 Petra van der Burg-Jansen Illustrator: Roel van Gestel Kaft: Denise Kennedy van Dam & Roel van Gestel Voorwoord: Mw. E. Chatrou, kinder- en

Nadere informatie

KABELS & STRUCTUREN HAKEN

KABELS & STRUCTUREN HAKEN KABELS & STRUCTUREN HAKEN Mode- en woonaccessoires Leonie Schellingerhout KABELS & STRUCTUREN HAKEN Utrecht/Antwerpen www.kosmosuitgevers.nl www.craftlab.nl Teksten en patronen: Leonie s Gravemade-Schellingerhout

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Judith Suyling. kindertherapie ouderbegeleiding. Poppenkast

Judith Suyling. kindertherapie ouderbegeleiding. Poppenkast Judith Suyling kindertherapie ouderbegeleiding Poppenkast 023 525 33 28, Bloemendaal kindertherapie@judithsuyling.nl Nadenken op een bankje Lang geleden, toen Judith nog een klein meisje was, zat zij eens

Nadere informatie

Samenwonen of trouwen

Samenwonen of trouwen Ciska Sikkel-Spierenburg Samenwonen of trouwen Financiële en juridische aspecten 3 e, herziene druk, mei 2010 Copyright 2010 Consumentenbond, Den Haag Auteursrechten op tekst en tabellen voorbehouden Inlichtingen

Nadere informatie

Zo n ouderschapsplan zegt dus niks

Zo n ouderschapsplan zegt dus niks (//www.nrc.nl (http://www.nrc.nl/) Profiel # Zoeken " Menu! Zo n ouderschapsplan zegt dus niks Marit Tomassen Jurist Verplicht afspraken maken over kinderen na de scheiding is mislukt, stelt promovenda.

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Mensen zoeken hulp omdat ze overhoop liggen met zichzelf of met anderen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen worden

Nadere informatie

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan

De epilepsie van Annemarie Als je hersens soms op hol slaan Annemarie begreep er niks van. Had ze zo raar op de grond liggen doen? Wat stom. Zelf wist ze alleen nog maar dat haar buik naar aanvoelde en dat ze heel bang werd. Van de rest wist ze niets. Annemaries

Nadere informatie

Wat is Voogdij? Deze folder is voor ouders van cliënten van de

Wat is Voogdij? Deze folder is voor ouders van cliënten van de Wat is Voogdij? Deze folder is voor ouders van cliënten van de Welkom 2 Voogdij Graag stellen wij ons voor. Wij zijn de William Schrikker Jeugdbescherming. Wij geven speciale jeugdzorg aan kinderen en/of

Nadere informatie