Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT"

Transcriptie

1 Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT KIM SCHILDKAMP: DOMINIQUE SLUIJSMANS:

2 Deze presentatie Formatief toetsen De plek van de DTT Een voorbeeld van het gebruik van de DTT 2

3 Formatief toetsen Definitie: Het gebruiken van toetsen om informatie te verkrijgen over het onderwijsleerproces om hier sturing aan te geven (Bennett, 2011; Black & Wiliam, 2009). Waarom belangrijk: Kan leiden tot betere leerresultaten van leerlingen (Bennett, 2011; Black & Wiliam, 2009). Feedback speelt cruciale rol (Sadler, 1989; Van der Kleij, Vermeulen, Schildkamp, & Eggen) 3

4

5 Toetsing Informeel informatie verzamelen over het Leerproces, bv.: Vragen in de klas Discussies in de klas Observeren Formeel informatie verzamelen over het Leerproces, bv.: Proefwerken en so s Examens DTT 5

6 Feedback Leerlingen: - Assessment resultaten als feedback op hun eigen leren. Docenten: - Assessment resultaten als feedback op het leren van leerlingen, maar ook als feedback op hun eigen lesgeven. - Op basis hiervan kan een docent ook weer (extra) feedback geven aan leerlingen.

7 Actie Actie voor docent: Aanpassen instructie Formele informatie: Datagebruik (opbrengstgericht werken). Bv. op basis van proefwerkresultaten leerlingen in groepen verdelen, instructie aanpassen aan behoeften leerlingen etc. Informele informatie: Assessment for Learning. Bv. de strategieën van Dylan Wiliam: leerdoelen en succescriteria, informatie verzamelen, feedback geven, peer en self-assessment

8 Assessment for Learning Waar werkt de leerling naar toe? Waar is de leerling nu? Hoe komt de leerling daar? Docent Medeleerling Leerdoelen en succescriteria Informatie verzamelen (bv. vragen stellen, klassikale discussie) Peer assessment Feedback Leerling Self-assessment Op basis van Black & Wiliam (2009) 8

9 Assessment for Learning Waar werkt de leerling naar toe? Waar is de leerling nu? Hoe komt de leerling daar? Docent Medeleerling Leerling Leerdoelen en succescriteria Informatie verzamelen (bv. vragen stellen, klassikale discussie) Bewijs verzamelen over het leren Feedback van leerlingen en op basis hiervan de dagelijkse lespraktijk aanpassen om Peer assessment tegemoet te komen aan de behoeften van de leerlingen zelf assessment Op basis van Black & Wiliam (2009) 9

10 Formatief toetsen in het onderwijs Stelling: Docenten maken in de minimaal de helft van de lessen gebruik van de volgende strategieën: Datagebruik? Assessment for Learning Leerdoelen en succescriteria? Informatie verzamelen? Feedback? Peer en self-assessment?

11 Deels waar Toepassing in de lessen (bijna) nooit <10% soms 25% regelmatig 50% zeer vaak 75% (bijna) altijd >90% Peer/Self assessment Feedback Datagebruik Vragen en discussie Leerdoelen en succescriteria Ja, die selfassessment is heel lastig en dat doe ik eigenlijk in de onderbouw niet. docent leerling Wolterinck, Kippers, Schildkamp, & Poortman,

12 Verder inzoomen op Assessment for learning 4/14/

13 waar werkt de leerling naar toe? waar staat de leerling nu? hoe komt de leerling naar de gewenste situatie? FEEDUP FEEDBACK FEEDFORWARD docent 1. verhelderen van leerdoelen en delen van criteria voor succes 2. realiseren van effectieve discussies en activiteiten die bewijs leveren voor leren 3. terugkoppeling geven gericht op verder leren medeleerling 2. begrijpen en delen van leerdoelen en criteria 4. activeren van leerlingen als belangrijke informatiebronnen voor elkaar leerling 2. begrijpen van leerdoelen en criteria 5. activeren van leerlingen in het stimuleren van eigenaarschap over het eigen leren Willam, D. (2013) Cijfers geven werkt niet. Meppel: Ten Brink Uitgevers.

14 formatief toetsen is cyclisch proces Waar werkt de leerling naar toe? FEEDUP Hoe komt de leerling naar de gewenste situatie? FEEDFORWARD Waar staat de leerling nu? FEEDBACK

15 Bonte mix aan toetsmethoden formeel informeel elk toetsmoment levert zinvolle informatie op!

16 norm criterium ipsatief leerling wordt beoordeeld op basis van norm van de groep of cohort leerlingen leerling wordt beoordeeld op basis van een vooraf gestelde standaard leerling wordt beoordeeld in vergelijking met zijn of haar eerder prestatie standaard norm criterium

17 er staat niks op het spel er staat veel op het spel één datapunt gericht op informatie en feedback meerdere datapunten gericht op diagnose, bijsturing en voorspelling veel datapunten gericht op zware beslissing

18 Voorbeeld gebruik DTT in proces formatief toetsen Een datateam (team 6-8 mensen) is bezig met het verbeteren van de prestaties Nederlands in 3H: Gemiddeld al drie jaar 5,7, lager dan landelijk gemiddelde. Doel is minimaal op het landelijk gemiddelde (6,2). Mogelijke oorzaak: problemen met schrijfvaardigheid Mogelijke toets om dit te onderzoeken: De DTT

19 Hypothese Min. 80% van de leerlingen die in 3H lager dan 6,2 heeft, scoort onder het verwachte niveau voor Nederlands schrijfvaardigheid bij de DTT. Max. 30% van de leerlingen die in 3H het eindcijfer Nederlands van 6,2 of hoger heeft, scoort onder het verwachte niveau voor Nederlands schrijfvaardigheid bij de DTT. Een datateam kan deze hypothese met behulp van de DTT onderzoeken

20 Conclusie en discussie De DTT is één van de tools die gebruikt kan worden in het proces van formatief toetsen DTT betreft echter maar één meetmoment. Belangrijk om gebruik te maken van verschillende soorten assessments die formele en informele informatie opleveren Deze formele en informele informatie inzetten om het onderwijs te verbeteren Zodat het leerproces en de leerprestaties van leerlingen verbeteren!

21 Dank! We wensen u nog een inspirerende middag toe!

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR LEERLINGEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL

Nadere informatie

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES Kim Schildkamp Wilma Kippers Christel Wolterinck Fer Coenders 1 IN DEZE WORKSHOP: 1. 2. 3. 4. 5. LEERDOELEN THEORIE VRAGENLIJST

Nadere informatie

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017 2 juni 2017 Welkom! Formatief toetsen is teamwerk Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Themasessie Platform Leren van Toetsen Hogeschool Rotterdam Eric Entken Hogeschool Rotterdam Dominique

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM YVONNE HALLINGSE DTT CONFERENTIE CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 INHOUD Summatieve cultuur in het VO Verschillende benaderingen van formatief toetsen Onderzoek: belemmerende

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

Welkom! Van vinken naar vonken. november. Over de weg van een toetscultuur naar een feedbackcultuur

Welkom! Van vinken naar vonken. november. Over de weg van een toetscultuur naar een feedbackcultuur 4 november 2016 Welkom! Van vinken naar vonken Over de weg van een toetscultuur naar een feedbackcultuur Bijdrage toetscongres vo Van peilstok naar polsstok Dominique Sluijsmans Zuyd Hogeschool Lectoraat

Nadere informatie

Formatief Evalueren. Donderdag 12 oktober Een introductie

Formatief Evalueren. Donderdag 12 oktober Een introductie Formatief Evalueren Donderdag 12 oktober 2017 Een introductie Even voorstellen.. Wessel Peeters Docent Maatschappijleer Loopbaanbegeleider Master Leren en Innoveren Bezig met onderwijs(trends) Vernieuwenderwijs.nl

Nadere informatie

Welkom! Formatief toetsen. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 5 april

Welkom! Formatief toetsen. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 5 april 5 april 2017 Welkom! dominique.sluijsmans@zuyd.nl @dommarag Formatief toetsen Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Bijdrage masterclass formatief evalueren Utrechts Centrum voor de

Nadere informatie

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Susan Thijssen, Het Rhedens Dieren Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen... Maar

Nadere informatie

Formatief evalueren met leesgesprekken

Formatief evalueren met leesgesprekken Formatief evalueren met leesgesprekken Joanneke Prenger Stichting Lezen 10 november 2016 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing passend bij

Nadere informatie

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord!

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord! De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs Joanneke Prenger CPS 13 oktober 2016 Welkom aan boord! 1 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober

Welkom! Peer feedback in online onderwijs. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 9 oktober 9 oktober 2017 Welkom! Peer feedback in online onderwijs Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Bijdrage seminar peer feedback en peer assessment in online onderwijs SURF Utrecht Dominique

Nadere informatie

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school?

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Assessment as learning Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Formatieve assessment, waarom zou je dat gebruiken? In John

Nadere informatie

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Janneke Sleenhof & Larissa Rutten, St-Joriscollege Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen...

Nadere informatie

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1 Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio 4 Formatief toetsen van schrijfvaardigheid in de les Nederlands Toets om te leren: taalvaardigheid op een

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate formatief toetsen wordt gebruikt door docenten en

Nadere informatie

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Kim Schildkamp, Bernard Veldkamp, Maaike Heitink, Fabienne van der Kleij, Anne Dijkstra, Inge Hoogland, Wilma Kippers Het gebruik van toetsresultaten Review

Nadere informatie

DTT en Formatief Evalueren

DTT en Formatief Evalueren DTT en Formatief Evalueren HET HOOGHUIS, OSS KIM CLAUSING EN AGNES GERRITS Even voorstellen Kim Clausing Agnes Gerrits Het Hooghuis in Oss Klein begonnen Feedback, no matter how well designed, that is

Nadere informatie

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Gerdineke van Silfhout Inleiding Veel aandacht voor brede doelen van het onderwijs en leren Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel

Nadere informatie

DTT en Formatief Evalueren

DTT en Formatief Evalueren DTT en Formatief Evalueren HET RHEDENS, DIEREN JOSÉ AVINK Even voorstellen José Avink Het Rhedens in Dieren Klein begonnen Feedback, no matter how well designed, that is not acted upon by the student is

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate de docenten en leerlingen in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren Marjo Berendsen 14 februari 2017 Programma en doelen Voorkennis en verwachtingen WAT evalueren? Verkenning diverse vormen met tips Formatief evalueren:

Nadere informatie

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Joanneke Prenger & Gerdineke van Silfhout Inleiding Veel aandacht voor brede

Nadere informatie

cjcbejbv ejveneke nvknevm m

cjcbejbv ejveneke nvknevm m Welkom! Bij de miniconferentie Formatief toetsen 26 maart 2013 cjcbejbv ejveneke nvknevm m Cees van der Vleuten Universiteit Maastricht Aanleiding voor deze middag Doelen van vanmiddag Kennismaken - ontmoeten

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING - Wat is formatief toetsen - De relatie tot bijvoorbeeld SRL en motivatie - Introduceren

Nadere informatie

VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE

VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE FORMATIEVE TOETSING Een praktische review Reviewstudie uitgevoerd in opdracht van en gesubsidieerd door NRO-PPO: Dossiernummer 405-14-534, eindrapport 30-09-2014 Kim Schildkamp

Nadere informatie

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat?

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? GP goes OGW Met OGW willen we de ontwikkeling van leerlingen zo goed mogelijk stimuleren. Dat vraagt van de docent én school

Nadere informatie

Formatieve assessment in het HBO

Formatieve assessment in het HBO Formatieve assessment in het HBO Astrid de Blecourt, Niké Groot & Stephanie Kruiper Diana van Leeuwen Programma 1. Startvraag 2. Vijf sleutelstrategieën van formatieve assessment (Black, & Wiliam, 2009)

Nadere informatie

WORKSHOP. Simulatie werken met de datateam methode. Themabijeenkomst DTT Woensdag 9 december Wilma Kippers en Hanadie Leusink

WORKSHOP. Simulatie werken met de datateam methode. Themabijeenkomst DTT Woensdag 9 december Wilma Kippers en Hanadie Leusink WORKSHOP Simulatie werken met de datateam methode Themabijeenkomst DTT Woensdag 9 december 2015 Wilma Kippers en Hanadie Leusink Opbrengstgericht werken Gebruik maken van data, zoals toetsen en examencijfers,

Nadere informatie

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nationaal Congres Engels Ede, 17 maart 2017 Daniela Fasoglio & Bas Trimbos

Nadere informatie

Hoe gebruik je het schoolexamen in het leerproces?

Hoe gebruik je het schoolexamen in het leerproces? Hoe gebruik je het schoolexamen in het leerproces? Formatief evalueren 12 juni 2017, vmbo examenfestival Judith Gulikers, educatie en competentiestudent, Wageningen universiteit Take home messages In een

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 9 december 2015 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding Praktijkvoorbeeld Bespreken dillema s met stellingen Delen uitkomsten bespreking

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo de school die kansen biedt Stelling Als een arts elke patiënt dezelfde medicijnen zou voorschrijven ongeacht de kwaal, zou hij zijn baan kwijtraken Stelling

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 1 december 2016 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding DTT diagnoses Praktijkvoorbeeld Gesprek WAT IS DE MEERWAARDE VAN DE DTT? o o o o

Nadere informatie

Kwaliteit van toetsen en beoordelen. Desirée Joosten-ten Brinke. 25 oktober Programma

Kwaliteit van toetsen en beoordelen. Desirée Joosten-ten Brinke. 25 oktober Programma Kwaliteit van toetsen en beoordelen Desirée Joosten-ten Brinke 25 oktober 2011 Programma Constructive alignment Kwaliteitspiramide voor eigentijds toetsen Docentprofessionalisering Toetsmotivatie en Studentbetrokkenheid

Nadere informatie

Diagnosticerend onderwijzen op basis van toetsgegevens Willem Rosier

Diagnosticerend onderwijzen op basis van toetsgegevens Willem Rosier Rekenconferentie Diagnosticerend onderwijzen op basis van toetsgegevens Willem Rosier WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier w.rosier@cps.nl 06 55 898 653 We hebben de neiging het meetbare belangrijk

Nadere informatie

Formuleren van leerdoelen

Formuleren van leerdoelen Formuleren van leerdoelen Albert van der Kaap (Histoforum) Waarom zijn leerdoelen belangrijk? Elk onderwijs gaat uit van leerdoelen. 1 Soms worden deze expliciet vermeld, al dan niet verpakt als vraag

Nadere informatie

docent-leerling* vaksectie school tevredenheid over de DTT

docent-leerling* vaksectie school tevredenheid over de DTT Modelbeschrijving Interventies DTT implementatie gericht op: docent-leerling* vaksectie school levert: bekendheid met de DTT * van toepassing op deze interventie 1 Naam interventie: tevredenheid over de

Nadere informatie

Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho

Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Gerdineke van Silfhout g.vansilfhout@slo.nl Doelen workshop Je weet

Nadere informatie

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands Taal op koers 29 oktober 2014 Cindy Poortman en Kim Schildkamp Uitdagingen in de onderwijspraktijk Voortijdige schooluitval Gebrek aan praktische

Nadere informatie

Deze lessen gaan over een onderwerp dat leerlingen eerder al is aangeboden.

Deze lessen gaan over een onderwerp dat leerlingen eerder al is aangeboden. Verhoudingstabellen Algemeen Leerjaar: Aantal lessen: Toelichting: 1 vmbo-tl 2 x 50 minuten Deze lessen gaan over een onderwerp dat leerlingen eerder al is aangeboden. Leerdoelen Leerlingen kunnen bepalen

Nadere informatie

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013).

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Werkblad Profesionele leergemeenschap CNV Schoolleiders Opdracht 1 Checklist Visibele learning Hattie 2013 Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Wat is

Nadere informatie

Inleiding. René Kneyber & Dominique Sluijsmans

Inleiding. René Kneyber & Dominique Sluijsmans 7 René Kneyber & Dominique Sluijsmans Inleiding Wij opereren ( ) voortdurend met de veronderstelling, dat een deel van onze leerlingen wel niet zal kunnen volgen wat wij ze trachten bij te brengen en dus

Nadere informatie

Formatief beoordelen

Formatief beoordelen Formatief beoordelen Max van Boxel Ger van Mossel SLO, nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Landelijke studiedag BSM/LO2 20 september 2016 Programma Openingsvragen Kijkopdracht Toelichting Vertalen

Nadere informatie

Conferentie: 'Profiteren van evalueren: formatief evalueren in primair onderwijs'

Conferentie: 'Profiteren van evalueren: formatief evalueren in primair onderwijs' Conferentie: 'Profiteren van evalueren: formatief evalueren in primair onderwijs' Programma Datum: 7 november 2017 Duur: 10.00 tot 16.00 uur Locatie: Buitensociëteit, Zwolle Kosten: 75 euro Doelgroep:

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas

Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas Opbrengsten gebruiken om: Reflectie op gang te brengen over onze manier van werken Verstandige beslissingen te nemen op

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING Hoe, wat en waarom van forma.ef toetsen; JUNI 9, 2016 Introduceren van forma.eve toetsmethoden in het hoger onderwijs;

Nadere informatie

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN BESCHRIJVING OPDRACHT In deze opdracht leer je hoe je door meer en beter formatief te evalueren toetsen onderdeel van het leerproces kan maken,

Nadere informatie

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument?

Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? Middel voor onderwijsverbetering of afrekeninstrument? 12 Toetsen: volop in de schijnwerpers Sst, wij maken de Citotoets. Rond deze tijd hangen veel scholen dit soort briefjes weer op de deur van groep

Nadere informatie

Rekenconferentie

Rekenconferentie Rekenconferentie Waar zitten de rekenpuzzels bij het organiseren van rekenen op een MBO? (informatie vanuit de vier gehouden sessies met mbo-scholen) Willem Rosier WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier

Nadere informatie

Stimuleren van lineair leergedrag

Stimuleren van lineair leergedrag Whitepaper Stimuleren van lineair leergedrag Praktische toepassing van technologie Digital Innovations For Higher Education Stimuleren van lineair leergedrag Praktische toepassing van technologie Introductie

Nadere informatie

Programma. Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for

Programma. Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for Programma Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for Learning (AfL), and Diagnostic Testing (DT) in Formative Assessment Opdracht: belemmerende en bevorderende factoren voor formatieve

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Programma Huiswerk Evalueren van lesdoelen Presenteren van good practices Borgen in team of school - Highlights

Nadere informatie

Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas

Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas 14-09-2017 Judith Gulikers & Liesbeth Baartman NRO-PPO 405-15-722 Eindrapport Waarom weer een review over

Nadere informatie

Leren zichtbaar maken

Leren zichtbaar maken Leren zichtbaar maken Deze presentatie: De theorie: leren zichtbaar maken formatieve assessment De praktijk op Bader Primary School Hoe verder op Unit scholen? Leren zichtbaar maken met het Formatieve

Nadere informatie

Professionele Lerende Gemeenschap

Professionele Lerende Gemeenschap Daadkrachtig leiding geven aan een professionele leergemeenschap Succescriteria Professionele Lerende Gemeenschap Data & Actie onderzoek Collectieve Reflectieve praktijk Collectieve focus op het leren

Nadere informatie

Procentberekeningen met een verhoudingstabel

Procentberekeningen met een verhoudingstabel Procentberekeningen met een verhoudingstabel Algemeen Leerjaar: Aantal lessen: Toelichting: 2 havo/vwo 2 x 50 minuten Deze lessen gaan over een onderwerp dat leerlingen eerder al is aangeboden. Leerdoelen

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht

Nadere informatie

Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren?

Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren? Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren? Bewijs leveren Succescriteria Professionele Lerende Gemeenschap Data & Actie onderzoek Collectieve Reflectieve praktijk Collectieve focus op het leren

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Leerlingen evalueren hun eigen leerproces. Gerrit ter Horst a, Trudy van de Kam b, Rob van Stiphout c, Diana Baas d en Jos Castelijns d

Leerlingen evalueren hun eigen leerproces. Gerrit ter Horst a, Trudy van de Kam b, Rob van Stiphout c, Diana Baas d en Jos Castelijns d Leerlingen evalueren hun eigen leerproces Gerrit ter Horst a, Trudy van de Kam b, Rob van Stiphout c, Diana Baas d en Jos Castelijns d a Christelijke Basisschool De Meander, Nijverdal b Openbare Basisschool

Nadere informatie

Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom

Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom Inhoud Toetsen en evalueren Rekenonderwijs anno 2013 Evaluatiemiddelen binnen rekenonderwijs

Nadere informatie

Woordenschat: Je gebruikt eenvoudige woordenschat om over jezelf en wat je meemaakt te vertellen, eventueel met behulp van een online vertaalsite.

Woordenschat: Je gebruikt eenvoudige woordenschat om over jezelf en wat je meemaakt te vertellen, eventueel met behulp van een online vertaalsite. Time Capsule Algemeen Product: tekst voor time capsule Leerjaar: 2 tl Aantal lessen: 2 x 50 minuten Bron: SLO Tip 1: De schrijfopdracht wint aan betekenis als er ook werkelijk een time capsule gemaakt

Nadere informatie

Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid

Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 9 december 2015 Doel workshop U krijgt inzicht in de rapportages van de DTT over schrijfvaardigheid;

Nadere informatie

Themabijeenkomst DTT. 9 december 2015. Workshop: wiskunde havo/vwo Peter van Wijk. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling

Themabijeenkomst DTT. 9 december 2015. Workshop: wiskunde havo/vwo Peter van Wijk. SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Themabijeenkomst DTT SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 9 december 2015 Workshop: wiskunde havo/vwo Peter van Wijk Doel workshop U krijgt inzicht welke vakaspecten uw leerlingen op hoger

Nadere informatie

Symposium Leren van toetsen

Symposium Leren van toetsen Symposium Leren van toetsen Feedforward in digitale feedback Bob Wassenaar Iris Böhm Programma Voorstellen Presentaties beide onderzoeken discussie Masterthesis feedback Aanleiding onderzoek: Vraagstuk

Nadere informatie

Portfolio en betekenisvol leren

Portfolio en betekenisvol leren Portfolio en betekenisvol leren Opbrengsgericht werken- gericht op harde data Economische visie: Harde data verzamelen Data interpreteren Daarop sturen Deze visie heeft de pretentie dat harde data zekerheid

Nadere informatie

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK Wat is feedback? Alle informatie die ons gedrag stuurt in de richting van een bepaald doel is feedback (veel en dikwijls onbewust). Voor onderwijs:

Nadere informatie

De datateam methode: Onderzoek en praktijk

De datateam methode: Onderzoek en praktijk De datateam methode: Onderzoek en praktijk 10 maart, 2015 OCW, Den Haag Kim Schildkamp Cindy Poortman Anne Tappel Programma Opbrengtgericht werken (OGW) Belang van OGW Manier van OGW: de datateam methode

Nadere informatie

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde Titel in de rug vermelden Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde SLO heeft als nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling een publieke taakstelling in de driehoek beleid, praktijk en

Nadere informatie

Trends en dilemma s. Toetsen en beoordelen. Formatief en summatief beoordelen. Constructive alignment

Trends en dilemma s. Toetsen en beoordelen. Formatief en summatief beoordelen. Constructive alignment Trends en dilemma s bij toetsen en beoordelen in het Hoger onderwijs Desirée Joosten-ten Brinke Open universiteit Fontys lerarenopleiding Tilburg 26 maart 2012, presentatie Onderwijs Inspectie Toetsen

Nadere informatie

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING 7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING Symposium platform Leren van Toetsen 2 juni 2017 Veronica Bruijns, Charlotte Hoenderdos Beleidsafdeling Onderwijs en Onderzoek Programma Presentatie:

Nadere informatie

Toetsing - vind ik leuk!

Toetsing - vind ik leuk! Toetsing - vind ik leuk! over sociaal formatief toetsen Willibrord Huisman SURF Academy, 15 oktober 2015 Programma A. Gedachtenexperiment B. Beoordelende toetsing C. Educatieve toetsing D. Wie toetst eigenlijk?

Nadere informatie

Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip

Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip Grip krijgen op de ontwikkeling Karin van de Mortel, taal- en leesexpert bij CPS van leesbegrip E-book Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip karin

Nadere informatie

Leerlingen evalueren hun eigen leerproces

Leerlingen evalueren hun eigen leerproces naam 43 Gerrit ter Horst, Trudy van de Kam-van Lent, Rob van Stiphout, Diana Baas en Jos Castelijns Leerlingen evalueren hun eigen leerproces Inleiding Leraren in het basis- en voorgezet onderwijs besteden

Nadere informatie

De leerwaarde van toetsen, op weg naar een feedbackcultuur

De leerwaarde van toetsen, op weg naar een feedbackcultuur PLATFORM LEREN VAN TOETSEN De leerwaarde van toetsen, op weg naar een feedbackcultuur Martijn Leenknecht (HZ University of Applied Sciences) Ik ben werkzaam als Ik ken Platform Leren van Toetsen Mijn lievelingskleur

Nadere informatie

Jos Castelijns en Inge Andersen. Beoordelen om te leren. Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces

Jos Castelijns en Inge Andersen. Beoordelen om te leren. Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Jos Castelijns en Inge Andersen Beoordelen om te leren Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Beoordelen om te leren Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Jos Castelijns

Nadere informatie

Informatieavond Byod onderwijs

Informatieavond Byod onderwijs Informatieavond Byod onderwijs Inhoud De maatschappij, onderwijs, de school, de leerling in 2013 Onderzoek van Kennisnet ICT op Canisius Uitgevers en leermateriaal Canisius en laptopondersteund onderwijs

Nadere informatie

Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden. Fros van der Maden

Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden. Fros van der Maden Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden Fros van der Maden Over Fros Docent Nederlands Docent NT2 Educatief auteur Noorderpoort Volksuniversiteit RUG Internationale School/ Maartenscollege

Nadere informatie

De datateam methode. Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen. Succesexpo School aan Zet , Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp

De datateam methode. Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen. Succesexpo School aan Zet , Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp De datateam methode Onderzoeksbevindingen en praktijkervaringen Succesexpo School aan Zet 01-10-2015, Eindhoven Lisa Moonen en Kim Schildkamp Contactpersoon: Kim Schildkamp, k.schildkamp@utwente.nl Inleiding

Nadere informatie

Geldigheid Dit toetsprotocol blijft geldig tot de volgende versie wordt vastgesteld. Voorgaande versies komen daarmee te vervallen.

Geldigheid Dit toetsprotocol blijft geldig tot de volgende versie wordt vastgesteld. Voorgaande versies komen daarmee te vervallen. Inleiding Voor u ligt het toetsprotocol van het Heer Bokel College. In dit protocol zijn de rechten en plichten van zowel leerling als docent vastgelegd met betrekking tot voorbereiding, afname en beoordeling

Nadere informatie

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Joanneke Prenger SLO Gabriëlle van den Brink Dom Helder Camaraschool http://curriculumontwerp.slo.nl/spinnenweb

Nadere informatie

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs 38 Tijdschrift Taal, jaargang 6, nummer 9 Formatieve evaluatie in het leesonderwijs Auteur: Carmen Damhuis De laatste jaren is er veel discussie over de noodzaak van toetsen in het basisonderwijs. Scholen

Nadere informatie

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016 Feedback op Toetsen Renske de Kleijn Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU 5 april 2016 Overzicht 1. Kies een toets 2. De kracht van feedback 3. Verklaringen voor

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Interventielijst voor de sectie om het opbrengstgericht werken te versterken

opbrengstgericht werken in en door de sectie Interventielijst voor de sectie om het opbrengstgericht werken te versterken opbrengstgericht werken in en door de sectie Interventielijst voor de sectie om het opbrengstgericht werken te versterken APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht

Nadere informatie

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen?

Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Innovatieve vormen van leren, wat betekent dat voor toetsen? Dr. Mary Dankbaar programma manager e-learning, Erasmus MC Inhoud Ontwikkelen en beoordelen kennis Ontwikkelen en beoordelen van vaardigheden

Nadere informatie

Opbrengstgericht taalonderwijs

Opbrengstgericht taalonderwijs Opbrengstgericht taalonderwijs De leergang Opbrengstgericht taalonderwijs heeft tot doel leraren en intern begeleiders toe te rusten met kennis, inzichten en vaardigheden op het gebied van lees-/taalonderwijs

Nadere informatie

De diagnostische tussentijdse toets

De diagnostische tussentijdse toets De diagnostische tussentijdse toets Een toets om van te leren De diagnostische tussentijdse toets 1 Staatsexamens Diagnostische tussentijdse Nederlands VO als toets tweede taal Bouwen aan excellent onderwijs

Nadere informatie

RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen

RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen FEEDBACK OP MAAT RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen Creëer betrokkenheid, enthousiasme en resultaat Benut de talenten binnen uw school maximaal HOE KUNT U ERVOOR ZORGEN DAT LEREN OPTIMAAL

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit. Literatuurverwijzingen

Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit. Literatuurverwijzingen Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit Literatuurverwijzingen Leren van Toetsen Een cyclisch proces Fabienne van der Kleij Jorine Vermeulen Theo Eggen en Bernard Veldkamp (Cito RCEC) Leren van

Nadere informatie

Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding

Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding Feedback, Adaptiviteit & Scaffolding Frans Prins (ism Renske de Kleijn en Janneke van de Pol) Onderwijsadvies en Training - Educatie 21 september 2015 Presenterswall (tussentijds open laten staan) 1 #1

Nadere informatie

Jos Castelijns en Inge Andersen. Beoordelen om te leren. Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces

Jos Castelijns en Inge Andersen. Beoordelen om te leren. Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Jos Castelijns en Inge Andersen Beoordelen om te leren Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Beoordelen om te leren Leerlingen als mede-beoordelaars van hun eigen leerproces Jos Castelijns

Nadere informatie

Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat

Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat NEXT LEARNING 2016 Jocelyn Manderveld Den Bosch, 19 april 2016 Van en voor het onderwijs en onderzoek In SURF werken instellingen samen

Nadere informatie

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:...

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:... Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het? Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:............ Belangrijkste doelen in bewoordingen voor de leerlingen:............

Nadere informatie

Het Kompas. Iip Conferentie het Liemers college. Transform to the power of digital

Het Kompas. Iip Conferentie het Liemers college. Transform to the power of digital Het Kompas Iip Conferentie het Liemers college Transform to the power of digital De agenda voor vandaag Wie zijn wij, wie zijn jullie? Introductie van het Kompas Aan de slag met het Kompas ? 3 Het kompas

Nadere informatie