van de Kempen Aan de raad Nummer : R /Z Onderwerp : Energieneutraal maken van gemeentelijke gebouwen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "van de Kempen Aan de raad Nummer : R /Z Onderwerp : Energieneutraal maken van gemeentelijke gebouwen"

Transcriptie

1 ^0-1 jr van de Kempen Nummer : R /Z Onderwerp : Energieneutraal maken van gemeentelijke gebouwen Aan de raad Samenvatting Afgesproken is dat alle Kempengemeenten in 2025 energieneutraal zijn. De gemeente kan hieraan zelf een actieve bijdrage leveren door de bestaande gemeentelijke gebouwen energieneutraal c.q. energiezuinig te maken. Aan de hand van de meegestuurde rapportage Gemeentelijke gebouwen Bladel Energieneutraal in 2025 en een vastgesteld uitvoeringsprogramma wordt aan de raad gevraagd om de benodigde financiële middelen beschikbaar te stellen om voorzieningen aan te brengen in de bestaande gemeentelijke gebouwen. Voorgesteld besluit 1. Kennis te nemen van de rapportage Gemeentelijke gebouwen Bladel Energieneutraal in 2025; 2. Kennis te nemen van het bijgevoegde uitvoeringsprogramma om gefaseerd voorzieningen te treffen in 26 gemeentelijke gebouwen dat is vastgesteld op 8 december 2015; 3. De benodigde financiële middelen gefaseerd beschikbaar te stellen, zodat het mogelijk wordt deze gemeentelijke gebouwen energieneutraal te maken e.e.a. conform bijgevoegd ontwerpraadsvoorstel en de lasten betrekken bij de samenstelling van de perspectiefnota Inleiding In de Kempen Klimaatvisie is in 2009 vastgesteld dat alle Kempengemeenten in 2025 energieneutraal zijn. Op 2 juli 2015 heeft u kennis genomen van de stand van zaken (monitoring Kempen Klimaatvisie 2013) en van de notitie Energie die door ons college is vastgesteld op 6 mei In de notitie Energie zijn drie projecten benoemd die uitgevoerd worden door Kempengemeenten: 1. Toepassing van EPC/GPR: toepassing rekenprogramma duurzaamheidsaspecten bij bouwprojecten; 2. Energieneutrale (-zuinige) gemeentelijke gebouwen; 3. Lokale subsidieregeling duurzame verbouwing. Ter uitvoering van het project energieneutrale (-zuinige) gemeentelijke gebouwen is een uitgebreid stagerapport opgesteld, waarin zesentwintig gemeentelijke gebouwen zijn beoordeeld. Uit dit stagerapport blijkt dat een groot aantal gemeentelijke gebouwen een goed energielabel heeft (A of A+). Dit is bereikt door tijdens het reguliere onderhoudsprogramma direct duurzame maatregelen te installeren. Het stagerapport toont verder aan dat de noodzaak bestaat om een aantal aanpassingen uit te voeren om de gemeentelijke gebouwen energieneutraal c.q. energiezuinig te maken. Bij de vaststelling van de Kempen Klimaatvisie in 2009, het raadsprogramma en de notitie Energie is feitelijk de opdracht geformuleerd dat gestart wordt met het energieneutraal/energiezuinig maken van de gemeentelijke gebouwen. Deze opdracht staat buiten kijf. 2. Relevante (wettelijke) beleidskader Kempen Klimaatvisie: Kempengemeenten Energieneutraal 2025 Notitie Energie Energieakkoord Milieuwerkprogramma Raadsprogramma Relatie toekomstvisie, klimaatvisie en dorpsontwikkeling Het energieneutraal c.q. energiezuinig maken van de gemeentelijke gebouwen geeft direct uitvoering aan de doelstellingen uit de toekomstvisie, de klimaatvisie en het raadsprogramma. Hierin staat Team: Behandelend ambtenaar: Telefoonnummer: ONT Diane van Sambeeck

2 onder andere dat Bladel streeft naar energieneutraliteit, waarbij de gemeentelijke organisatie het goede voorbeeld geeft. Door zelf het goede voorbeeld te geven worden inwoners en ondernemers geprikkeld om dit voorbeeld te volgen. Daarnaast kunnen de maatregelen een positief effect hebben op het leefklimaat in deze gemeentelijke gebouwen. 4. Doelstelling/effecten 1.1. Informeren stand van zaken. De rapportage Gemeentelijke gebouwen Bladel energieneutraal in 2025 informeert u over de huidige staat van energieverbruik en kansen tot energiebesparing en opwekking van duurzame energie in gemeentelijke gebouwen. 2.1 Informeren uitvoeringsprogramma Het uitvoeringsprogramma benoemt een gefaseerde aanpak van de gemeentelijke gebouwen. Door u actief te informeren krijgt u goed inzicht in de volgorde van waarin de gebouwen worden aangepakt en de benodigde financiële middelen. Dit inzicht is nodig omdat u bevoegd bent om geld beschikbaar te stellen ter uitvoering van het programma. 3.1 Budgettering Het uitvoeren van duurzame voorzieningen kost geld. Daarom wordt u gevraagd de benodigde financiën beschikbaar te stellen. 5. Argumentatie college advies 1.1 Rapportage gemeentelijke gebouwen Door kennis te nemen van de rapportage, wordt duidelijk dat er kansen liggen tot verdere verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen. In het bijgevoegde stagerapport is in beeld gebracht wat de stand van zaken is van de gemeentelijke gebouwen per januari 2015 op basis van de bestaande Energie Prestatie Certificaten Utiliteit, de energielabels en energierekeningen. Vervolgens is een aantal maatregelen per gebouw genoemd dat noodzakelijk is om de individuele gebouwen te verduurzamen. In het rapport staat een eerste aanzet voor een stappenplan welke leidt naar energieneutrale c.q. energiezuinige gemeentelijke gebouwen. 2.1 Klimaatverandering Klimaatverandering is grensoverschrijdend. Het speelt op wereldschaal, maar moet juist op lokaal niveau worden bestreden, omdat de uitstoot van broeikasgassen plaatselijk is en bij de bron moet worden aangepakt. In de extreme weersituaties van de afgelopen jaren zien we steeds vaker de invloed van klimaatverandering (o.a. wateroverlast). Het overmatig gebruik van fossiele brandstoffen is hier debet aan. Zowel overheid als bedrijven en burgers moeten duurzamer omgaan met hun natuurlijke hulpbronnen. Dit is mogelijk door te besparen op energiegebruik en de benodigde energie duurzaam op te wekken. Door maximale inzet van deze stappen hoeft minder energie te worden opgewekt door inzet van fossiele brandstoffen. 2.2 Uitvoeren van gemaakte keuzes Formeel staat niet ter discussie of de gemeentelijke gebouwen energieneutraal c.q. energiezuinig moeten worden gemaakt. Dit is namelijk al besloten in de Kempen Klimaatvisie, het raadsprogramma, de notitie Energie en het milieuwerkprogramma. 2.3 Bevoegdheid Op grond van artikel 160 van de Gemeentewet is het vaststellen van een uitvoeringsprogramma een bevoegdheid van ons college. 2.4 Gefaseerde uitvoering Het is een utopie om alle 26 gemeentelijke gebouwen in één keer aan te pakken. Gefaseerde planning is nodig om de behapbaarheid van de aansturing en implementatie te realiseren en financiële gevolgen te kunnen garanderen. Vanuit praktisch oogpunt is het realistisch om eerst de gebouwen aan te pakken, waarbij de gemeente eigenaar en gebruiker is van het pand. De volgende fasering wordt voorgesteld: behoort bij R

3 1. Gemeentelijke gebouwen, waarbij de gemeente de energierekening rechtstreeks betaalt; 2. Welzijnsgebouwen, waarbij de energierekening indirect door de gemeente worden betaald (exploitatiekosten/subsidie); 3. Sportaccommodaties; 4. Gemeentelijke gebouwen die aan derden worden verhuurd. Binnen deze categorieën wordt het moment van aanpassingen afgestemd op de huidige onderhoudsstatus van de gebouwen. Zo kunnen gebouwen die aan renovatie toe zijn, een hogere prioriteit krijgen. Wij verdelen de gebouwen over een periode van 10 jaar. Binnen de categorie sportaccommodaties is voorts een clustering van werkzaamheden per sportpark wenselijk. Dit plan, inclusief bijbehorend investeringsplan, is te vinden in bijlage D. Overigens is het plan gebaseerd op de gebouwen die op dit moment in eigendom zijn van de gemeente. Gebouwen die in de toekomst aan het bestand worden toegevoegd, zullen ook energiezuinig worden gemaakt zodat we blijven voldoen aan eerder gestelde doelen. 2.5 Verbetering leefklimaat Veel maatregelen die bijdragen aan het energieneutraal maken van gebouwen, dragen ook bij aan het leefklimaat van de binnenruimtes. Zo kan isolatie de tocht verminderen, kan een goede luchtvochtigheid worden gewaarborgd en geven bepaalde nieuwe warmtesystemen minder opdwarrelend stof. Door het inschakelen van deskundige installateurs en het kiezen voor kwalitatieve systemen verbetert het leefklimaat Voorbeeldfunctie gemeente Door zelf actief te investeren in duurzaamheid toont de gemeente aan dat dit onderwerp belangrijk is. Als de gemeente de vastgestelde ambities niet vertaalt naar de eigen gebouwen, dan is het moeilijker om inwoners en ondernemers te overtuigen van de noodzaak om te investeren in maatregelen om het energiegebruik terug te dringen en duurzame energie op te wekken. Door bewustwording en samenwerking kan met name het energiegebruik fors worden verminderd. Daarom worden de gebruikers van de gemeentelijke gebouwen betrokken bij het proces. 2.7 Start pilot vooruitlopend op uitvoeringsprogramma Vooruitlopend op het uitvoeringsprogramma bestaat de wens om een pilot te starten om alvast zonnepanelen te leggen op een deel van de daken van het gemeentehuis te Bladel (gedeelte nieuwbouw) en sporthal Eureka te Hapert (lage deel gebouw/kantine). Om deze stap alvast te kunnen maken volgt een separaat voorstel waarin budget wordt gevraagd om deze pilot uit te voeren. 2.8 Toelichting energieneutraal en energiezuinig Kenmerk van een energieneutraal gebouw is dat de energie die wordt gebruikt in balans is met de energie die ter plaatse wordt opgewekt. Een goede balans bereikt men door het energiegebruik zo laag mogelijk te houden en de benodigde energie duurzaam op te wekken. Enkel het gebouwgebonden energieverbruik telt mee bij het bepalen van de energievraag (verlichting, verwarming) en niet het energiegebruik van de (elektrische) apparatuur die in het gebouw wordt gebruikt. Energieneutraliteit kan bij nieuwbouw vooraf als vereiste worden opgelegd (voorbeeld Nul op de Meter). Bij een energiezuinig gebouw wordt voldaan aan strengere normen dan de normen die zijn vastgelegd in bouwregelgeving. In bestaande gebouwen is het niet altijd realistisch om een volledige balans te vinden in de energievraag en de duurzame opwekking van energie. Door het treffen van maatregelen kan met name de energievraag fors worden teruggedrongen. 3.1 Financiële gevolgen De totale investeringskosten om gemeentelijke gebouwen energieneutraal c.q. energiezuinig te maken zijn geraamd op C ,- (voor een aantal gebouwen kan de BTW gecompenseerd c.q. in vooraftrek genomen worden, maar voor een aantal kan dat niet). Ten opzichte van het stagerapport is in deze opzet ook geen rekening gehouden met het energieneutraal maken van het pand 'voormalige gemeentewerf Bladel', omdat de pand mogelijk een andere bestemming gaat krijgen. 3.2 Financiële gevolgen voor de gebruikers De geplande investeringen leiden tot lagere energierekeningen van de gebruikers. Deze hebben dus baat bij de gemeentelijke investeringen. Dit wordt een split incentive genoemd. Om te voorkomen dat de besparingen die ontstaan door gemeentelijke investeringen alleen bij de gebruikers terecht komen, zijn nadere afspraken noodzakelijk. Het aanpassen van de huurprijs of het afstemmen van de subsidies op de lagere exploitatiekosten behoort zijn mogelijke oplossingsrichtingen, waarbij de totaalkosten voor de gebruikers niet toeneemt (lagere energierekening in verhouding brengen tot huurprijs/subsidie exploitatie). behoort bij R

4 Voorgesteld wordt om de gebruikers mee te laten profiteren, wat kan leiden tot een gedragsverandering (lagere energievraag). Zie uitwerking onder kopje financiën. 6. Alternatieven De gemeentelijke gebouwen niet of niet allemaal energieneutraal c.q. energiezuinig maken Met dit alternatief wordt eerdere besluitvorming niet uitgevoerd. Dat betekent dat de gemeente haar voorbeeldfunctie teniet doet. Ook straalt een dergelijke keuze uit, dat de ambitie niet langer belangrijk is, waardoor inwoners en ondernemers minder gemotiveerd worden om zelf na te denken en te investeren in duurzaamheidsmaatregelen. Een andere fasering kiezen a. eerst de gebouwen aanpakken met de laagste energielabels. De oorzaak dat een gebouw een laag energielabel heeft kan liggen in het feit dat een gebouw aan het einde van de levensduur is. Voordat wordt geïnvesteerd in een pakket maatregelen in zo'n gebouw, is de afweging nodig of het voordeliger is om het pand af te stoten of om het energieneutraal te herbouwen (Nul op de meter). Het aanpakken van deze gebouwen betekent niet altijd dat hier het meest rendement wordt behaald. De gebruiksduur per week en de functie van het gebouw zijn mede bepalend voor de energievraag. b. Eerst gebouwen aanpakken die gerenoveerd moeten worden op basis van het onderhoudsprogramma. In de afgelopen jaren zijn in het onderhoudsprogramma al veel maatregelen uitgevoerd die ervoor hebben gezorgd dat o van de gemeentelijke gebouwen een goed energielabel scoort (label B of hoger). Met de voorgestelde fasering wordt een statement gemaakt. Het gaat in feite om aanpassing van de gemeentelijke gebouwen waarop fors moet worden geïnvesteerd en waarbij de gemeente hoofdgebruiker is. Hiermee toont de gemeente aan dat grote stappen worden gezet op het gebied van de verduurzaming van de gebouwen voorraad. Tegelijkertijd is het rendement in deze gebouwen het hoogst (gebruiksduur per week, rendement). Dit zorgt voor goodwill bij de aanpak van de volgende categorieën waarbij in overleg met de gebruikers van de panden maatregelen worden aangebracht. Gebruikers niet of minder laten meeprofiteren Argument 3.2 beschrijft de financiële gevolgen voor gebruikers. Voorgesteld wordt om de gebruikers van de gemeentelijke gebouwen (welzijnsorganisaties, sportverenigingen, enz.) mee te laten profiteren van de investeringen in duurzaamheid. Op die manier krijg je meer draagvlak en medewerking voor de uitvoering van aanpassingen van de gebouwen en stimuleer je de gebruikers om zelf ook te letten op het energieverbruik. De gemeente kan ervoor kiezen om het rendement van de maatregelen geheel terug te laten vloeien in de gemeentekas. De gemeentelijke bijdrage in exploitatiekosten en/of de in rekening gebrachte huurprijs wordt zodanig aangepast zodat de gebruikers per saldo er niet op vooruit of op achteruit gaan. 7. Financiën Het projectplan is in een indicatief meerjarig gemeentelijk uitvoeringsprogramma vertaald. Indicatief, omdat deze projectkosten vooralsnog gebaseerd zijn op een standaard bedrag per m 2 gebruiksoppervlakte en gedifferentieerd naar energielabel. Voor een gebouw met een A-label is een m 2 -prijs gehanteerd van C 100,- en voor een gebouw met een G-label ë 160,- per m 2 gebruiksoppervlakte. De raming van de projectkosten zijn vooralsnog geen statische berekeningen. We zullen deze ramingen met aannames voortdurend aanpassen aan actuele ontwikkelingen en u daarover informeren. De totale projectkosten bedragen C ,-. De hiermee gepaard gaande meerjarige financiële lasten kunnen als nieuw beleid financieel vertaald worden in de perspectiefnota Tegenover deze lasten staat een geraamde besparing op energiekosten. We gaan er vooralsnog van uit dat niet voor ieder gemeentelijk gebouw de beoogde besparing volledig ten gunste van de gemeente komt. Wij hebben voor een aantal gebouwen hiervoor een correctie aangebracht. Met de gebruikers moeten immers nog afspraken gemaakt worden hoe en op welke wijze de lagere energiekosten verdeeld worden. Hierbij moet de vraag beantwoord worden of gebruikers ook voor een deel mee mogen profiteren van de lagere energielasten als zij bewust met de duurzaamheidsmaatregelen om gaan. Als norm voor deze verdeling zou vooralsnog de verhouding 10 o 7o-90 o 7o kunnen geleden. Dit betekent dat gebruikers o van het voordeel op lagere enerbehoortbij R

5 giekosten als 'winst' mogen houden en dat o van het voordeel ten gunste van de gemeente blijft o van het voordeel wordt dan in mindering gebracht op de subsidie - en/of huurbedragen. De lasten van de investeringen in de duurzaamheidsmaatregelen (technisch en/of bouwkundig) kunnen naar huidige inzichten niet voor ieder gemeentelijk gebouw gedekt worden vanuit lagere energielasten voor gas en elektra. Op basis van de gehanteerde uitgangspunten kan over de totale uitvoeringsperiode van 10 jaar echter wel een kostendekkende exploitatie (cumulatief voordeel van C 496,-) gerealiseerd worden. Om dit te kunnen realiseren stellen we voor om de jaarlijkse 'voordelen' af te zonderen voor de dekking van de lasten van de onrendabele investeringen. Voor een nadere specificatie verwijzen wij u naar de bijlage. Het meerjarig gemeentelijk uitvoeringsprogramma wordt als nieuw beleid opgenomen in de perspectiefnota, zodat dit programma integraal afgewogen kan worden ten opzichte van eventueel andere nieuwe beleids-wensen. Het uitvoeringsprogramma zal daarna in het meerjareninvesteringsprogramma opgenomen worden in de voortschrijdende begrotingen. 8. Risico's Naast investeren in maatregelen heeft het gebruiksgedrag een grote invloed op het energieverbruik. Het risico bestaat dat gebruikers als gevolg van de lagere energierekening de noodzaak minder hoog inschatten om energieverbruik terug te dringen. Door gebruikers mee te laten profiteren in de terugdringing van het energieverbruik (zie onder financiën) wordt een positieve impuls gegeven aan het terugdringen van de energievraag. 9. Communicatie en participatie De eerste ervaringen worden opgedaan bij het verduurzamen van de gemeentelijke gebouwen, waarbij de gemeente zelf de energierekening betaalt. Voor de overige gebouwen wordt overleg opgestart met de gebruikers om afspraken te maken over de split incentive. Met dit overleg wordt draagvlak gecreëerd, door de gebruikers actief in het verduurzamingsproces te betrekken en ervoor te zorgen dat de gebruikers er in ieder geval niet financieel op achteruit gaan. 10. Planning Nadat de benodigde financiële middelen zijn vrijgemaakt wordt in 2016 gestart met de aanpak van de eerste gebouwen. In het meerjarenplan is de planning inzichtelijk voor de aanpak van alle gebouwen. Bladel, 8 december /öe de secretaris, s Cs s 7 z Ĺ a/ Ontwerp-besluit,b. Rapport Gemeentelijke gebouwen Bladel Energieneutraal in 2025 c. Bijlagenboek Gemeentelijke gebouwen Bladel Energieneutraal in 2025 d. Uitvoeringsplan energieneutraal maken gemeentelijke gebouwen behoort bij R

Gemeente Bladel III II. Economisch hart van de Kempen II. Aan de raad

Gemeente Bladel III II. Economisch hart van de Kempen II. Aan de raad Gemeente Bladel İ Economisch hart van de Kempen II III II Nummer : R2015.055 Onderwerp : Evaluatie klimaatvisie en Notitie Energie Aan de raad iniîëgiüteêtr Samenvatting In juni 2009 heeft uw raad de Kempische

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2016

Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2016 Openbaar Onderwerp Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2016 Programma Sport & Accommodaties Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting De Raad heeft het vliegwielprincipe Duurzaamheid

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Beeldvormende Bijeenkomst

Beeldvormende Bijeenkomst Beeldvormende Bijeenkomst Verduurzamen gemeentelijke vastgoedvoorraad (op basis EPA-U maatwerkadviezen) 22 maart 2016 Inleiding / doel van deze presentatie Uw raad te informeren en meenemen in de systematiek

Nadere informatie

Nummer : R Onderwerp : Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren 2017 gemeente Bladel

Nummer : R Onderwerp : Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren 2017 gemeente Bladel Gemeente Bladel Economisch hart van de Kempen lllllillliiilllllilllilllll: Nummer : R2016.132 Onderwerp : Subsidieverordening duurzame energie voor particulieren 2017 gemeente Bladel Aan de raad Samenvatting

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders

Burgemeester en wethouders Burgemeester en wethouders Raadsvoorstel voor behandeling in oordeelvormende-/besluitvormende vergadering Datum vergadering 28 januari 2016 Zaaknummer : Onderwerp Raadsmotie inzake verduurzamen gemeentelijk

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Voorgestelde beslispunten: 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar

Raadsvoorstel. Voorgestelde beslispunten: 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar Raadsvoorstel Openbaar Voorstelnummer : 13RV000052 Onderwerp : Zonnepanelen op het dak van het gemeentehuis Besluit in de raad : 25 september 2013 Portefeuillehouder : Drs. J. Baerends Naam steller : I.I.

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Verduurzamen gemeentelijke sportaccommodaties. Aan de raad,

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Verduurzamen gemeentelijke sportaccommodaties. Aan de raad, RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 24 november 2016 16-078 Onderwerp Verduurzamen gemeentelijke sportaccommodaties Aan de raad, Onderwerp Verduurzamen gemeentelijke sportaccommodaties Gevraagde beslissing

Nadere informatie

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee

Steller :S. Wind Telefoonnummer ; 0229-252200 Afdeling : Middelen en Beheer - VG Email : s.wind@hoorn.nl Document retour: Nee 1 van 5 W- "W" OEMEENTE J ^ Q Q J *! ^ t Zaaknummer MOOISBS Behoort bii opleqqer: 1001958 nr. : Programmabegroting^g R u m e j k e Ordening en Volkshuisvesting Telefoonnummer ; 0229-252200 : Middelen en

Nadere informatie

Voorstel raad en raadsbesluit

Voorstel raad en raadsbesluit Voorstel raad en raadsbesluit Gemeente Landgraaf Programma Documentnummer: B.17.0791 B.17.0791 Landgraaf, 16 mei 2017 ONDERWERP: Verordening 'Verbeteren energielabel particuliere woningvoorrraad' Landgraaf

Nadere informatie

Feitelijke informatie Het bijgevoegde memo geeft een overzicht van de stand van zaken in relatie tot de inhoud van de motie.

Feitelijke informatie Het bijgevoegde memo geeft een overzicht van de stand van zaken in relatie tot de inhoud van de motie. Zaaknummer 00449154 Onderwerp Motie PvdA over zonnepanelen Collegevoorstel Aanleiding / voorgeschiedenis Op 30 juni 2015 nam de raad een motie van de PvdA aan om te onderzoeken of het plaatsen van zonnepanelen

Nadere informatie

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen Voorbereidende raadsvergadering: 12 juni 2012 Besluitvormende raadsvergadering: 26 juni 2012 Portefeuillehouder: E. Damen AAN DE GEMEENTERAAD Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke

Nadere informatie

Voorstel Van het college van burgemeester en wethouders Aan de raad van Zoeterwoude. Vergadering : 31 augustus 2017 Nummer : 17/37

Voorstel Van het college van burgemeester en wethouders Aan de raad van Zoeterwoude. Vergadering : 31 augustus 2017 Nummer : 17/37 Voorstel Van het college van burgemeester en wethouders Aan de raad van Zoeterwoude Vergadering : 31 augustus 2017 Nummer : 17/37 Afdeling : Ruimtelijk ontwikkeling Registernummer: bi/z17-015897-1776a

Nadere informatie

Gemeente Nijmegen. Inhoud. Vastgoed gemeente Nijmegen Verduurzaming tot 2012 Verduurzaming vanaf 2012

Gemeente Nijmegen. Inhoud. Vastgoed gemeente Nijmegen Verduurzaming tot 2012 Verduurzaming vanaf 2012 Inhoud Vastgoed gemeente Nijmegen Verduurzaming tot 2012 Verduurzaming vanaf 2012 2 Vastgoed gemeente Nijmegen Enkele bedragen Waarde WOZ-waarden gemeentelijk eigendom Totale verzekerde waarde (herbouwwaarde)

Nadere informatie

Bestuursvoorstel: B&W Registratienr: [ 44943]

Bestuursvoorstel: B&W Registratienr: [ 44943] COMMISSIESTUK Onderwerp: 1 e fase uitvoeringsprogramma Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed Besluit college d.d.: 1. Het concept uitvoeringsprogramma; Robuuste aanpak verduurzaming van de Bredase vastgoedportefeuille,

Nadere informatie

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Toelichting op de aanpak van de gemeente Breda Marcel van Embden (projectleider afdeling Vastgoedbeheer) Inhoud Klimaatnota gemeente Breda Wat is de insteek bij het

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder

Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder Aan de raad van de gemeente Olst-Wijhe. Raadsvergadering d.d. Agendapunt Opiniërend besproken d.d. Portefeuillehouder 10 juli 2017 9 n.v.t. wethouder M. Blind Kenmerk 17.003559 *17.003559* Datum B&W-besluit

Nadere informatie

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016

Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden. 11 februari 2016 Duurzaamheidsonderzoek en subsidiescan Combibad De Vliet te Leiden 11 februari 2016 1 Managementsamenvatting Inleiding De gemeente Leiden heeft in haar duurzaamheidsambitie doelen gesteld voor de korte

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

A.S. Wedzinga

A.S. Wedzinga Agendapunt commissie: steller telefoonnummer email A.S. Wedzinga 040-2083573 swe@valkenswaard.nl agendapunt kenmerk datum raadsvergadering onderwerp 14raad00066 Toepassing zonnepanelen op gemeentelijke

Nadere informatie

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen.

EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. 15-1 Collegevoorstel Afdeling: Ruimtelijke Ontwikkeling Onderwerp EPA maatwerkadvies en energielabelling bestaande vrije sector woningen. Samenvatting Eén van de actiepunten uit BEN 2040 is het is ondersteuning

Nadere informatie

Voorgestelde beslissing :

Voorgestelde beslissing : Voorstel aan : Gemeenteraad van 19 december 2011 Door tussenkomst van : Raadscommissie van 6 december 2011 Nummer : Onderwerp : Duurzame scholen, een goede prestatie Bijlage(n) : 1. Notitie 'Duurzame scholen,

Nadere informatie

Onderwerp : Plan van aanpak verduurzaming gemeentelijk Vastgoed

Onderwerp : Plan van aanpak verduurzaming gemeentelijk Vastgoed Memo Aan : Gemeenteraad Van : College van burgemeester en wethouders Datum : 4 oktober 2016 Zaaknummer : 55079 Bijlage : Plan van aanpak verduurzaming gemeentelijke vastgoed Amendement SGP Onderwerp :

Nadere informatie

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6

Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 Verduurzaming en energiebesparing bij sportverenigingen 6 16 november 2015 Even voorstellen Klaas Smink, projectleider VSU Energie Werkzaam bij VSU (Vereniging Sport Utrecht) VSU: belangenbehartiger en

Nadere informatie

Samenvattend kan worden gesteld dat de regelingen waaraan Bladel deelneemt, behoudens één uitzondering, geen grote algemene reserves aanhouden.

Samenvattend kan worden gesteld dat de regelingen waaraan Bladel deelneemt, behoudens één uitzondering, geen grote algemene reserves aanhouden. ĵemeente Bladel Economisch hart van de Kempen IIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIDIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIIII Nummer : R2016.130 Onderwerp : Onderzoek reserveposities gemeenschappelijke regelingen Aan de raad Samenvatting

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 15 april 2009 ALDUS BESLOTEN 23 APRIL Klimaatplan Doetinchem

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 15 april 2009 ALDUS BESLOTEN 23 APRIL Klimaatplan Doetinchem Aan de raad AGENDAPUNT 3 Doetinchem, 15 april 2009 ALDUS BESLOTEN 23 APRIL 2009 Klimaatplan Doetinchem 2009-2012 Voorstel: 1. het beleidskader klimaat vaststellen, wat inhoudt dat de gemeente inzet op

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel:

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: Voor raadsvergadering d.d.: 02-05-2017 Agendapunt: Onderwerp: Beleidsplan Openbaar

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport. Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport

RAADSVOORSTEL. Raadsvergadering. Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport. Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 23-06-2011 11-063 Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport Aan de raad, Onderwerp Nieuw tarieven- en subsidiestelsel sport Gevraagde beslissing 1. Instemmen

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Project Herinrichting Herenweg, Oranje Nassaulaan Warmond. besluitvormend de raad van de gemeente Teylingen

Raadsvoorstel. Project Herinrichting Herenweg, Oranje Nassaulaan Warmond. besluitvormend de raad van de gemeente Teylingen Raadsvoorstel Project Herinrichting Herenweg, Oranje Nassaulaan Warmond doel: aan: besluitvormend de raad van de gemeente Teylingen zaaknummer: 168639 datum voorstel: 7 september 2016 datum collegevergadering:

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE DUURZAAMHEID donderdag 19 maart 2015 Duurzaamheid Duiding en context Groningen heeft de ambitie om in 2035 een energieneutrale stad te zijn.

Nadere informatie

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw

Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw Samenvatting: Winst en waarde van energie renovaties in de woningbouw De opgave is groot De Rijksoverheid streeft naar een energieneutrale bebouwde omgeving in 2050. Op weg daar naar toe is de ambitie

Nadere informatie

Gemeente Bladel Economisch hart van de Kempen 111:111 INíl III III

Gemeente Bladel Economisch hart van de Kempen 111:111 INíl III III Gemeente Bladel Economisch hart van de Kempen 111:111 INíl III III Nummer : R2015.151 Onderwerp : Huisvesten vluchtelingen Aan de raad Samenvatting In reactie op uw motie van 5 november 2015 stellen wij

Nadere informatie

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda

Building4life. Wilt u weten hoe? Building4life. Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus 1069 4801 BB Breda Wilt u weten hoe? Ga stap voor stap door onze aanpak: - Kennismaking Building4life - De Building4life werkwijze - Uitgewerkte case Amarant Tilburg Building4life Jan van Polanenkade 26B1 4811 KM Breda Postbus

Nadere informatie

*Z075167D42B* Gemeenteraad van Goeree-Overflakkee Postbus AA MIDDELHARNIS. Geachte raad,

*Z075167D42B* Gemeenteraad van Goeree-Overflakkee Postbus AA MIDDELHARNIS. Geachte raad, Gemeenteraad van Goeree-Overflakkee Postbus 1 3240 AA MIDDELHARNIS *Z075167D42B* Geachte raad, Registratienummer : Z -16-69161 / 8211 Agendanummer : 11 Portefeuillehouder : Wethouder Van der Vlugt Raadsvergadering

Nadere informatie

: 23 en 24 juni 2014 : 7 juli : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden

: 23 en 24 juni 2014 : 7 juli : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden RAADSVOORSTEL ter besluitvorming in de raad Datum Forum vergadering Datum Raadsvergadering Portefeuillehouder Verantwoordelijk MT-lid : 23 en 24 juni 2014 : 7 juli 2014 : dhr. C.L. Jonkers : J. van Delden

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Onderwerp Vaststellen vervolgtraject project herinrichting Loswal fase 1

Raadsvoorstel. Onderwerp Vaststellen vervolgtraject project herinrichting Loswal fase 1 Raadsvoorstel Onderwerp Vaststellen vervolgtraject project herinrichting Loswal fase 1 Raadsvergadering 17 december 2009 Agendapunt Portefeuillehouder G.J. Bos Afdeling Ambtenaar Ruimte en Wonen C. Rijnen

Nadere informatie

Duurzaam Gebouwbeheer

Duurzaam Gebouwbeheer 2-daagse cursus Duurzaam Gebouwbeheer Gemeenten hebben verschillende gebouwen in beheer, zoals gemeentehuizen, kantoren en brandweerkazernes. Ook zijn er gebouwen eigendom van de gemeente, maar worden

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015

Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Energieke Regio in Holland Rijnland? Alphen aan den Rijn 11 november 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille.

b Onvermijdelijk Er moeten keuzes worden gemaakt ten aanzien van de investeringsportefeuille. gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 12BST02184 Beslisdatum B&W Dossiernummer RaadsvoorstelMeerjaren Investeringsprogramma 2013 na MKBA Inleiding De gemeente Eindhoven wil blijvend investeren in

Nadere informatie

Gemeentelijk eigendom

Gemeentelijk eigendom Gemeentelijk eigendom Startnotitie 'Aandacht voor verborgen subsidies, strategisch vastgoed en bezit vanuit een taak' Uitgangspunt startnotitie Binnen de gemeente Tiel is er tot op heden geen vastgesteld

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442

Raadsstuk. Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442 Raadsstuk Onderwerp: Verhuur en exploitatie multifunctionele sporthal Duinwijck BBV nummer: 2013/520442 1. Inleiding De gemeenteraad heeft middelen gereserveerd voor de bouw van een multifunctionele badmintonhal

Nadere informatie

Project Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2015

Project Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2015 Project Verduurzaming gemeentelijk vastgoed 2015 Voortgang (Lester Agten en Hans de Groot) Wat hebben we tot nu toe gedaan? Onderzoeksfase: Vastgesteld is Ambitie (gemiddeld energielabel A, minimaal B),

Nadere informatie

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid. Van 0-meting tot haalbare business case Meer informatie: www.w-e.nl www.gprsoftware.nl ir. Janny Stevens (stevens@w-e.nl) ir. Saskia van Hulten (hulten@w-e.nl) Wie zijn wij? W/E adviseurs www.w-e.nl Saskia

Nadere informatie

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten.

1.1/2.1 De zonne-energieinstallaties dragen bij aan het halen van de doelstellingen uit de Klimaatvisie Kempengemeenten. Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 25 oktober 2011 Registratienummer: 2011/66 Agendapunt nummer: 7 Onderwerp Besparing met zonne-energie Inleiding/aanleiding

Nadere informatie

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis

Winst en comfort uit duurzaamheid. Bouw op onze kennis Winst en comfort uit duurzaamheid Bouw op onze kennis Even voorstellen "Het verschil tussen gewoon en uitzonderlijk is vaak dat kleine beetje extra, waarin samenwerking en krachtenbundeling mijn drijfveer

Nadere informatie

gemeente Tubbergen *«

gemeente Tubbergen *« gemeente Tubbergen *«Aan de gemeenteraad Tubbergen, 8 maart 2013 Vergadering: Nummer: 18 maart 2013 16A Onderwerp: Subsidie verbouw en duurzaamheid de Gaarf Langeveen. Samenvatting raadsvoorstel: De Gaarf

Nadere informatie

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 1 BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid Portaal Utrecht 1 mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en centrum Inleiding Op 4 april jongstleden is een groep van veertien huurders van Portaal

Nadere informatie

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove

Lindenhove. Renovatie & Transformatie. Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove Lindenhove Renovatie & Transformatie Informatie vanuit Renovatieteam Lindenhove ' Duurzaam & Comfortabel Met slimme combinaties van energiebesparende maatregelen en opwekking van duurzame energie komen

Nadere informatie

Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie

Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie Bedrijventerrein Isselt/Awest: op weg naar duurzame innovatie Bij elkaar brengen van vraag en aanbod voor duurzaam energiegebruik op bedrijventerrein Isselt/Awest 1 juni 2016 Projectaanpak samengevat Innovem

Nadere informatie

2015-20 0. STiKCT TEH VERVAHGWe. Gemeenteraad. 1 Onderwerp. Zonnepanelen op sportgebouwen. 2 Gevraagd besluit

2015-20 0. STiKCT TEH VERVAHGWe. Gemeenteraad. 1 Onderwerp. Zonnepanelen op sportgebouwen. 2 Gevraagd besluit STiKCT TEH VERVAHGWe 2015-20 0 Gemeenteraad Onderwerp Zonnepanel in op sportgebouwen Datum 21 april 2015 RaadSVOOrStel Afdeling Ruimtelijk Domein Portefeuillehouder mr. j n g Peter W.M. Snoeren 1 Onderwerp

Nadere informatie

Cluster : Regelgeving Nummer : 9 Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : 25 september 2017 Onderwerp

Cluster : Regelgeving Nummer : 9 Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : 25 september 2017 Onderwerp Voorstel Cluster : Regelgeving Nummer : 9 Portefeuillehouder : Albert de Hoop Datum vergadering : 25 september 2017 Onderwerp : Vaststelling subsidieverordening Hybride warmtepompen particuliere woningen

Nadere informatie

VOORSTEL OPSCHRIFT AANHEF MOTIVERING. Vergadering van 22 september 2015 bestemd voor de gemeenteraad

VOORSTEL OPSCHRIFT AANHEF MOTIVERING. Vergadering van 22 september 2015 bestemd voor de gemeenteraad VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 22 september 2015 bestemd voor de gemeenteraad Besluit nummer: 2015_BW_00714 Onderwerp: Extra Krediet Springplank - Besluitvormend Beknopte samenvatting: In verband met

Nadere informatie

Bijlage: Plan van aanpak verduurzamen gemeentelijk Vastgoed

Bijlage: Plan van aanpak verduurzamen gemeentelijk Vastgoed Bijlage: Plan van aanpak verduurzamen gemeentelijk Vastgoed 4-10-2016 1. Inleiding Op 11 febr. 2016 heeft de Raad ingestemd de beleidsuitgangspunten en het (minimale) ambitieniveau zoals geformuleerd in

Nadere informatie

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Projectplan Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden Auteur J.P. Groffen-Hopmans Intern Bedrijf Gemeente Papendrecht Onderwerp Zonnepanelen op gemeentelijke gebouwen in de Drechtsteden

Nadere informatie

Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020

Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020 AAN DE RAAD VAN DE GEMEENTE TEN BOER Raadsvergadering: 27 april 2011 Registratienummer: TB 11.2588267 Agendapunt: 8 Onderwerp: Meerjaren Investerings- en Onderhoudsplanning (MIOP) sport 2011-2020 Voorstel:

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 12 september 2013 Agendapuntnummer : XII, punt 5 Besluitnummer : 1049 Portefeuillehouder : Wethouder Henk Lammers Aan de gemeenteraad Onderwerp: Beleidsplan

Nadere informatie

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015

Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Bijlage nota gs: 502478/502484 Uitvoeringsregeling subsidie duurzaam renoveren Noord- Holland 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Noord-Holland van, nr., tot vaststelling van de Uitvoeringsregeling

Nadere informatie

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID Milieu-uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 2015 AANLEIDING Door stijgen energieprijzen en aandacht voor klimaatveranring is energiebesparing en opwekken van duurzame energie een

Nadere informatie

Voorstel raad. Onderwerp. Voorstel. Inleiding GEWIJZIGD. Westerheul IV: warmte- en koudeopslag en ambitie duurzaamheid

Voorstel raad. Onderwerp. Voorstel. Inleiding GEWIJZIGD. Westerheul IV: warmte- en koudeopslag en ambitie duurzaamheid Voorstel raad GEWIJZIGD AAN de gemeenteraad REGISTRATIENUMMER 14G0000078 AGENDAPUNT 6 TER INZAGE Ja NUMMER 0043/14 BIJLAGE(N) Rapport W/E Adviseurs energie voor Westerheul (openbaar) RAADSVERGADERING 30

Nadere informatie

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN!

dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! dutch nrgy EEN ENERGIENEUTRALE BUURT. HET KÁN SAMEN! STREEF ZELF NAAR NUL OP UW ENERGIEREKENING! Zou het niet geweldig zijn om geen energierekening meer te hebben? Of om die rekening in ieder geval drastisch

Nadere informatie

Raadsvoorstel Voorstel Inleiding Beoogd doel Argumenten

Raadsvoorstel Voorstel Inleiding Beoogd doel Argumenten Agendapunt nr.: Raadsvoorstel Onderwerp: Beleidsplan Openbare Verlichting 2016-2020 Datum voorstel: 16 december 2015 Vergaderdatum: 26 januari 2016 Registratienr.: Opsteller: Jeroen van Bekhoven Portefeuillehouder:

Nadere informatie

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid

2016-728. Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid 2016-728 Initiatiefvoorstel Sport en duurzaamheid Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Commissie Omgevingsbeleid op 23 maart 2016 - Provinciale Staten op 13 april 2016 - fatale beslisdatum: 13 april

Nadere informatie

Reductie doelstellingen (B: Reductie)

Reductie doelstellingen (B: Reductie) Reductie doelstellingen (B: Reductie) Eis 3.B.1. Barendrecht, oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk 1 1. Reductiebeleid

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen

Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Raadsvergadering, 10 december 2013 Voorstel aan de Raad Nr.: 20131210 8 RV Agendapunt: 8 Datum: 19 november 2013 Onderwerp: Verstrekken krediet voor het aanschaffen van zonnepanelen Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

Nearly ZERO- energy Sports Facilities

Nearly ZERO- energy Sports Facilities Nearly ZEROenergy Sports Facilities 1 N0e-Sports De gemeente Eindhoven heeft de ambitie om het energieverbruik in de stad te reduceren. In de Klimaatverordening gemeente Eindhoven 2016 is vastgelegd dat

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2017/14

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg XE Steenwijk Steenwijk, Nummer voorstel: 2017/14 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 17-01-2017 Nummer voorstel: 2017/14 Voor raadsvergadering d.d.: 28-02-2017 Agendapunt: 8 Onderwerp:

Nadere informatie

Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union

Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union Voorstel aan de Raad Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 19 april 2006 / 54/2006 Onderwerp Uitbreiding kleedkamers VV Blauw Wit, SV Nijmegen en VV Union Programma / Programmanummer Sport / 4410

Nadere informatie

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Meteren, 15 januari 2014 Inleiding Coöperatieve vereniging 11duurzaam heeft zich de afgelopen twee jaar ingezet voor duurzaamheid

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2015

Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2015 Openbaar Onderwerp Uitvoeringsplan Verduurzaming Gemeentelijk Vastgoed 2015 Programma Sport & Accommodaties Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting In 2012 heeft de Raad het vliegwielprincipe

Nadere informatie

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD

MEMO AAN DE GEMEENTERAAD MEMO AAN DE GEMEENTERAAD Aan T.a.v. Datum Betreft Van De gemeenteraad - 19 juni 2012 Duurzaam bouwen project School Portland Het college Controller Directie Paraaf Datum Ons kenmerk CC Henk van der Linden

Nadere informatie

Adviesnota aan Gemeenteraad

Adviesnota aan Gemeenteraad Adviesnota aan Gemeenteraad Gemeenteblad 2010, nr. 8. Onderwerp Deelname aan de vervolgregeling Limburgse Energie Subsidie (LES2) Datum 14 januari 2010 Naam steller Hanny van Dinther Kenmerk Afdelingsmanager

Nadere informatie

AAN DE AGENDACOMMISSIE

AAN DE AGENDACOMMISSIE AAN DE AGENDACOMMISSIE Agenda: 20-4-2017 Franeker, 21-3-2017 Onderwerp Huisvesting Waadhoeke Portefeuillehouder Burgemeester E. van Zuijlen Doel Passende duurzaamheidsmaatregelen te organiseren en realiseren

Nadere informatie

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t:

gelet op de titels 4.1 en 4.2 van de Algemene wet bestuursrecht en artikel 149 van de Gemeentewet; b e s l u i t: Gemeente Bloemendaal 2008023905 De raad van de gemeente Bloemendaal; overwegende dat: - de gemeente in mei 2004 een uitvoeringsprogramma klimaatbeleid heeft vastgesteld; - daarin de wens is uitgesproken

Nadere informatie

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht

Integrale energiestrategie UU. Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integrale energiestrategie UU Fréderique Houben, Universiteit Utrecht Integraal en Samen! 2 3-10-2017 Integrale energiestrategie UU Universiteit Utrecht Opgericht in 1636 30.000 studenten en 7.500 medewerkers

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

Raadsvoorstel. 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar. : Instellen voorziening Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen 2011-2019

Raadsvoorstel. 1 Samenvatting van het voorstel. 2 Aanleiding. Openbaar. : Instellen voorziening Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen 2011-2019 Raadsvoorstel Openbaar Voorstelnummer Onderwerp : 11RV000004 : Instellen voorziening Meerjaren Onderhoudsprogramma Gebouwen 2011-2019 Informatie aan de raad : - Debat in de raad : 16 maart 2011 Besluit

Nadere informatie

Bijlage: Analyse van het plan van de stichting

Bijlage: Analyse van het plan van de stichting Bijlage: Analyse van het plan van de stichting Bijlage bij raadsvoorstel Het proces van planvorming De planvorming door de stichting is gestart na het gesprek in mei 2011 met het college van B&W en diverse

Nadere informatie

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter

Energie besparing en woning verbetering voor VvE s. sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Energie besparing en woning verbetering voor VvE s sparen in grote stappen of in 1 x naar Nul op de meter Onderzoek doen en experimenteren met als doel: Mensen prettig laten wonen, leven en werken Experiment:

Nadere informatie

Samen voor positieve energie. Zonder invloed op het klimaat. Gratis!

Samen voor positieve energie. Zonder invloed op het klimaat. Gratis! Samen voor positieve energie Zonder invloed op het klimaat. Gratis! 1 VISIE OP DE ENERGIETRANSITIE 2050 Geen fossiele brandstoffen gebruik De mens beïnvloedt het klimaat niet Energie is gratis Wij richten

Nadere informatie

Onderwerp: Beleidsplan Openbare Verlichting

Onderwerp: Beleidsplan Openbare Verlichting Vergadering gemeenteraad d.d. 2 november 2017 Agenda nummer 6 Portefeuillehouder: wethouder de heer IJ.J. Rijzebol Onderwerp: Beleidsplan Openbare Verlichting 2016-2025 Korte inhoud: De raad wordt voorgesteld

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas

Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas Energieneutraal keten sluisdeur Goese Sas Door de vastgestelde energie- en klimaatdoelstelling binnen Europa om in 2050 energieneutraal te zijn, is het voor de hele samenleving maar met name voor bedrijven

Nadere informatie

Voorstel raad en raadsbesluit

Voorstel raad en raadsbesluit Voorstel raad en raadsbesluit Gemeente Landgraaf Documentnummer: B.16.1279 B.16.1279 Landgraaf, 5 juli 2016 ONDERWERP: Verbeteren energielabel particuliere woningvoorraad Raadsvoorstelnummer: 47 Verantwoordelijke

Nadere informatie

P. Roest raad00777

P. Roest raad00777 Agendapunt commissie: 6 Steller Telefoonnummer Email P. Roest 040-2083413 pro@valkenswaard.nl Agendapunt Kenmerk datum raadsvergadering Onderwerp Beheer openbare verlichting. 11raad00777 aan de gemeenteraad

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

Fiscale zakelijke regelingen & subsidies

Fiscale zakelijke regelingen & subsidies Fiscale zakelijke regelingen & subsidies 6 fiscale regelingen en subsidies voor bedrijven om te besparen op zonnepanelen. Het zelf opwekken van stroom door bedrijven via zonnepanelen is hot. Dat heeft

Nadere informatie

VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587

VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587 VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587 1. Onderwerp: aanschaf houtkachel ter verwarming van de gemeentewerf te Ulft 2. Voor welke raadscyclus: 3. Agendering: 4. Behandelwijze: 5. Indien

Nadere informatie

dhr. J. Ophoff - Financiën 1. Bestuur

dhr. J. Ophoff - Financiën 1. Bestuur RAADSVOORSTEL status: B Agendapunt: 14 Onderwerp: Wavin-gelden Commissie: 30-1-, nr. 5 Raadsvoorstel: 7-2-, nr. 132 Portefeuillehouder : Beleidsterrein: Programma: dhr. J. Ophoff - Financiën 1. Bestuur

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ

Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Volledige uitleg oproep Tools voor EnergielinQ Inleiding Energiesprong is een programma dat de Stichting Experimenten Volkshuisvesting (SEV) uitvoert in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

agendapunt H.04 Aan Verenigde Vergadering RENOVATIE TORENTJE, GEVELS EN DAKEN GEMEENLANDSHUIS Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 20-06-2013

agendapunt H.04 Aan Verenigde Vergadering RENOVATIE TORENTJE, GEVELS EN DAKEN GEMEENLANDSHUIS Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 20-06-2013 agendapunt H.04 1061816 Aan Verenigde Vergadering RENOVATIE TORENTJE, GEVELS EN DAKEN GEMEENLANDSHUIS Gevraagd besluit Verenigde Vergadering 20-06-2013 I. Vast te stellen het investeringsplan m.b.t. renovatie

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 24-11-2015 Nummer voorstel: 2015/93 Voor raadsvergadering d.d.: 08-12-2015 Agendapunt: Onderwerp:

Nadere informatie

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012

Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Tussenevaluatie Zutphen energieneutraal anno 2012 Forum 23 april 2012 Sabine van Galen-Avegaart Agenda 1. De opgave Zutphen energieneutraal 2. Resultaat van ons beleid in cijfers 3. Wat hebben we in 2010-2011

Nadere informatie

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt

Nadere informatie