Stichting Pensioenfonds Recreatie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stichting Pensioenfonds Recreatie"

Transcriptie

1 i Stichting Pensioenfonds Recreatie Crisisplan

2 ii Stichting Pensioenfonds Recreatie Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding...1 Achtergrond en aanleiding...1 De eurocrisis en de gevolgen voor SPR...1 Elementen van een crisisplan...2 Hoofdstuk 2 Crisisplan van Stichting Pensioenfonds Recreatie...3 Wanneer is er sprake van een crisis?...3 Bij welke ondergrens qua dekkingsgraad kan het fonds nog herstellen zonder korten?...3 Welke maatregelen heeft het pensioenfonds ter beschikking in geval van een crisis?...4 Hoe realistisch is de inzet van deze maatregelen?...4 Wat is het verwachte financiële effect van de inzet van deze maatregelen?...6 Hoe is bij deze maatregelen rekening gehouden met evenwichtige belangenafweging?...6 Op welke wijze wordt er met belanghebbenden gecommuniceerd en wanneer?...7 Hoe is het besluitvormingsproces vormgegeven?...7 Op welke wijze wordt het crisisplan jaarlijks getoetst? mei Versie 0.3

3 Stichting Pensioenfonds Recreatie 1 Hoofdstuk 1 Inleiding Achtergrond en aanleiding Stichting Pensioenfonds Recreatie (SPR) heeft een financieel crisisplan opgesteld. Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die een bestuur van een pensioenfonds op korte termijn effectief inzet, indien in korte tijd de dekkingsgraad zich zeer snel beweegt richting kritische waarden, waardoor het realiseren van de doelstelling van het pensioenfonds in gevaar komt. Het financieel crisisplan is als bijlage opgenomen in de actuariële en bedrijfstechnische nota (abtn). Een crisis is een acute noodsituatie waarbij het functioneren van het pensioenstelsel ernstig verstoord raakt. Daarnaast kan het ook betrekking hebben op een periode van stagnatie die zich over langere tijd uitstrekt. Deze laatste situatie wordt in dit crisisplan niet besproken, hoewel elementen uit dit crisisplan (te denken valt aan aspecten van evenwichtige belangenbehartiging) ook in die situaties toepasbaar zijn. Hoewel ze ook tot crisissituaties kunnen leiden, blijven onderstaande situaties buiten de reikwijdte van dit crisisplan: pandemie continuïteit van de uitvoering juridische claims met forse financiële impact en imagoverlies draagvlakvermindering door bijvoorbeeld (gedeeltelijke) uittreding van grote werkgevers langlevenrisico: versnelling van de toename van de levensverwachting. De eurocrisis en de gevolgen voor SPR Het bestuur heeft in verband met de eurocrisis een onderzoek gedaan naar toekomstige scenario s van de euro. Er zijn drie scenario s opgesteld: Eurozone blijft in de huidige samenstelling bestaan. De probleemlanden gaan verder met drastische maatregelen. In dit scenario herstelt SPR langzamerhand weer. Escalatie van de eurocrisis: Griekenland en mogelijk Portugal gaan failliet. Italië en Spanje komen ook in de problemen. De economische groei staat sterk onder druk. Hevige recessie in Europa. De dekkingsgraad van SPR blijft rond de 90% schommelen. Uiteenvallen van de euro. Dit leidt tot zware recessie / depressie en devaluatie van de Europese munten. De dekkingsgraad van SPR zakt verder weg tot een niveau van 70%.

4 2 Stichting Pensioenfonds SPR Elementen van een crisisplan In dit crisisplan wordt ingegaan op de volgende elementen: Wanneer is er naar de mening van het pensioenfonds sprake van een crisis? Bij welke ondergrens qua dekkingsgraad kan het fonds nog herstellen zonder korten? Welke maatregelen heeft het pensioenfonds ter beschikking in geval van een crisis? Hoe realistisch is de inzet van deze maatregelen? Wat is het verwachte financiële effect van de inzet van deze maatregelen? Hoe is bij deze maatregelen rekening gehouden met evenwichtige belangenafweging? Op welke wijze wordt er met belanghebbenden gecommuniceerd en wanneer? Hoe is het besluitvormingsproces vormgegeven? Op welke wijze wordt het crisisplan jaarlijks getoetst?

5 Stichting Pensioenfonds Recreatie 3 Hoofdstuk 2 Crisisplan van Stichting Pensioenfonds Recreatie In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens ingegaan op de genoemde elementen van een crisisplan, om zo te komen tot een crisisplan voor door het bestuur van Stichting Pensioenfonds Recreatie (SPR). Dit crisisplan is vastgesteld in de bestuursvergadering van. Wanneer is er sprake van een crisis? Het pensioenfonds is een verplicht gesteld bedrijfstakpensioenfonds en voert de pensioenregeling uit voor de bedrijfstakken verblijfsrecreatie, zweminrichting en buitensportonderneming. Het pensioenfonds heeft ten doel werknemers en gewezen werknemers, alsmede hun nabestaanden te beschermen tegen financiële gevolgen van ouderdom, overlijden en arbeidsongeschiktheid. De pensioenregeling kent met name een regeling voor ouderdomspensioen. De kredietcrisis gevolgd door (met name) de eurocrisis, in combinatie met de fors toegenomen levensverwachting hebben de pensioensector laten zien dat het Nederlandse pensioenstelsel kwetsbaar is. Dat heeft het bestuur gesterkt in de overtuiging dat zowel garantie op nominale pensioenen als koopkrachtbehoud geen vanzelfsprekendheden meer zijn. Dit wordt ook onderkend in het centraal overeengekomen Pensioenakkoord. In het huidige financiële toezichtskader wordt korting van aanspraken beschouwd als een uiterste noodmaatregel. In lijn met het Pensioenakkoord is het bestuur van mening dat korting weliswaar zoveel als mogelijk moet worden voorkomen, maar dat de effectiviteit van overige sturingsmiddelen beperkt is dan wel gelimiteerd ingezet kunnen worden. Een beperkte korting van aanspraken wordt dan ook niet per definitie beschouwd als een crisissituatie. Langzamerhand zal het gemeengoed worden dat mee- en tegenvallers door het collectief van (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden zullen worden gedragen. Het bestuur vindt dat goede communicatie over pensioenuitkomsten en de daaraan verbonden risico s meer dan vroeger noodzakelijk is. Aangezien het nominale financiële toezichtskader nog van toepassing is, wordt in dit crisisplan een crisis gedefinieerd als een acute noodsituatie waarbij het pensioenfonds naar verwachting de pensioenen moet korten. Bij welke ondergrens qua dekkingsgraad kan het fonds nog herstellen zonder korten? Het minimum vereist eigen vermogen van SPR bedraagt 4,4%. De minimaal vereiste dekkingsgraad is dus gelijk aan 104,4%. De herstelkracht van het pensioenfonds is ongeveer 3% per jaar (zie bijlage). Dit kan worden bereikt indien geen toeslagen worden toegekend. In geval van een dekkingstekort worden conform de leidraad geen toeslagen verleend, zodat binnen drie jaar de dekkingsraad met ongeveer 9% toeneemt. Dit betekent dat als de dekkingsgraad lager is dan 95/96% het aannemelijk wordt dat een korting nodig is om tijdig uit herstel te komen als er geen andere maatregelen getroffen kunnen worden. Naar de mening van het bestuur is derhalve sprake van een crisis als de nominale dekkingsgraad van het pensioenfonds in snelle tijd onder de ca. 95% daalt.

6 4 Stichting Pensioenfonds SPR De daadwerkelijke herstelkracht is ook afhankelijk van de hoogte van de rente, de vorm van de rentetermijnstructuur en het verwacht rendement op het vermogen. De daadwerkelijke kritische grens wordt daarom jaarlijks getoetst. Welke maatregelen heeft het pensioenfonds ter beschikking in geval van een crisis? Zoals bovenstaand vermeld is, mag bij een lagere dekkingsgraad dan 95% normaliter niet worden verwacht, dat het pensioenfonds kan herstellen uit de situatie van dekkingstekort zonder nadere maatregelen te nemen. Uiteraard is het van groot belang om te voorkomen dat het pensioenfonds in een crisissituatie terecht komt. Daarom wordt periodiek via ALM studies getoetst of premiebeleid, toeslagbeleid en beleggingsbeleid nog voldoende robuust zijn vormgegeven. Hierbij wordt het beleid getoetst binnen verschillende economische hoofdscenario s en worden ook varianten van toeslagbeleid en beleggingsbeleid nader onderzocht. Uit de laatste ALM studie bleek dat het pensioenfonds met het huidige beleid de nominale pensioenaanspraken en ingegane pensioenrechten in voldoende mate kan uitkeren. Het streven om met zo veel mogelijk zekerheid (meerjarig bezien) in voldoende mate toeslagen toe te kunnen kennen, is niet eenvoudig realiseerbaar. De consistentietoets en de ALM-studie hebben laten zien dat daarvoor in de toekomst naar verwachting te weinig toeslagen worden toegekend. Om de nominale aanspraken zoveel als mogelijk veilig te stellen, wordt het renterisico voor 60% en het valutarisico vrijwel volledig afgedekt door het pensioenfonds. Maar mocht het pensioenfonds toch in een crisissituatie terecht komen, dan heeft het pensioenfonds in beginsel de volgende maatregelen ter beschikking (in volgorde van prioriteit): 1. Besluiten tot (pensioen)verbetering terugdraaien indien dit nog mogelijk is. 2. Het achterwege laten van de toekenning van voorwaardelijke toeslagen. 3. Het verhogen van de premie en/of versoberen van de pensioenregeling. 4. Het korten van rechten. 5. Het aanpassen van of ingrijpen in het beleggingsbeleid. Uiteraard is ook een combinatie van maatregelen mogelijk. Hoe realistisch is de inzet van deze maatregelen? Besluiten die het bestuur heeft genomen die hebben geleid tot (pensioen)verbetering (bijvoorbeeld toeslagen of premiekorting) die nog teruggedraaid kunnen worden, worden in een crisissituatie het eerst ingetrokken. Dit ter voorkoming van een verdere verslechtering van de dekkingsgraad. In hoeverre deze maatregel realistisch is, is afhankelijk van de aard van de besluiten op dat moment. De leidraad van het toeslagbeleid houdt al rekening met het achterwege laten van voorwaardelijke toeslagen bij een dekkingsgraad lager dan 105%. Deze maatregel is dus realistisch.

7 Stichting Pensioenfonds Recreatie 5 Het verhogen van de premie behoort ook tot de mogelijkheden. Een eventuele verhoging is echter wel beperkt en levert bovendien een beperkte bijdrage aan herstel: De premie is momenteel al op een behoorlijk niveau. Voor het herstelplan bedroeg de premie 16,4% van de pensioengrondslagsom. Deze is met ingang van 2009 verhoogd tot 19,4%. In 2012 is deze verder verhoogd tot 20,0%. Een verdere stijging naar 22,0% wordt voorzien bij de huidige rentestand. De opbouw is vanaf 2011 (in verband met de toegenomen levensverwachting) verlaagd, terwijl de premie in 2012 wel is verhoogd. Behoud van het collectieve pensioenstelsel is voor het bestuur en de sociale partners binnen de sector erg belangrijk. Om het draagvlak hiervoor binnen de sector te behouden, is een goede prijs/kwaliteit-verhouding noodzakelijk. Dat betekent dat de grens voor premieverhoging en/of versobering van de pensioenregeling in zicht is. Een verhoging van de bijdragen levert een beperkte bijdrage aan het herstel van de dekkingsgraad. Om een herstel van 1% dekkingsgraad te bewerkstelligen zou de premie met ongeveer 2,5% van de pensioengrondslagsom verhoogd moeten worden. Het korten van de opgebouwde pensioenaanspraken en ingegane pensioenrechten is een realistische maatregel. Deze maatregel is in algemene zin als noodmaatregel door het pensioenfonds in het reglement 1 / de abtn opgenomen. Indien het eigen vermogen van het pensioenfonds gedurende een ononderbroken periode van 3 kalenderjaren minder is dan het minimum vereist eigen vermogen, worden na 3 jaar de pensioenen zodanig gekort, dat het eigen vermogen precies gelijk is aan minimum vereist eigen vermogen. Het bestuur kan besluiten om de korting eerder toe te passen. Overwegingen die daarbij een rol kunnen spelen zijn: Verwacht het bestuur dat de oorzaak van de crisis meer structureel of tijdelijk van karakter is? Een structureel karakter (bijvoorbeeld de toegenomen levensverwachting) neigt eerder naar het sneller korten. Een beurskrach wordt eerder als een tijdelijke verstoring van de markt gezien. Is uitstel tot einde kortetermijnherstelplan evenwichtig voor alle betrokkenen? Een crisis (acute noodsituatie) leent zich er meestal niet voor om drastische maatregelen op het beleggingsbeleid te nemen. 9/11 heeft geleerd dat de beurzen voor opening al op flink verlies stonden en dat het bestuur dus een waardedaling door tijdige verkoop niet had kunnen voorkomen. Bovendien voert het pensioenfonds een passief beleggingsbeleid. Het bestuur houdt zich daarom ook in crisissituaties aan haar lange termijn strategisch beleggingsbeleid. Dit betekent ook dat zij zal besluiten om te rebalancen als door heftige koersbewegingen de feitelijke mix buiten de vastgestelde bandbreedtes valt. 1 ARTIKEL 48 Korting pensioenaanspraken en pensioenrechten 1. Het fonds kan verworven pensioenaanspraken en pensioenrechten uitsluitend verminderen indien: a. de technische voorzieningen en het minimaal vereist eigen vermogen niet meer volledig door waarden zijn gedekt; b. het fonds niet in staat is binnen een redelijke termijn de technische voorzieningen en het minimaal vereist eigen vermogen door waarden te dekken zonder dat de belangen van deelnemers, gewezen deelnemers, pensioengerechtigden, andere aanspraakgerechtigden of de aangesloten werkgevers onevenredig worden geschaad; en c. alle overige beschikbare sturingsmiddelen, met uitzondering van het beleggingsbeleid, zijn ingezet zoals uitgewerkt in het kortetermijnherstelplan.

8 6 Stichting Pensioenfonds SPR Wat is het verwachte financiële effect van de inzet van deze maatregelen? Door het achterwege laten van de voorwaardelijke toeslagen wordt in een situatie van dekkingstekort optimaal geprofiteerd van de autonome herstelkracht van de dekkingsgraad uit premies en overrendement. Verwacht mag worden dat deze herstelkracht uit premies en overrendement gelijk is aan ca. 3%-punt per jaar (zie bijlage). Als gezegd dient de premie met zo n 2,5% te worden verhoogd om een stijging van de dekkingsgraad met 1%-punt te bewerkstelligen. Het verwachte financiële effect van de toepassing van de noodmaatregel is weergegeven in onderstaande tabel: Dekkingsgraad bij aanvang crisis Dekkingsgraad na drie jaar (obv autonoom herstel) 95,8% 104,4% 0,0% 90,0% 100,0% -4,2% 85,0% 95,0% -9,0% 80,0% 91,0% -12,8% 75,0% 87,0% -16,7% Resterende benodigde korting Hoe is bij deze maatregelen rekening gehouden met evenwichtige belangenafweging? Het achterwege laten van de voorwaardelijke toeslagen bij een dekkingsgraad lager dan ca. 105% is opgenomen als regulier beleid in de abtn. De opgebouwde pensioenaanspraken van gewezen deelnemers en ingegane pensioenrechten worden jaarlijks op gelijke wijze met voorwaardelijke toeslagen verhoogd. De pensioenen van deelnemers kent weliswaar een andere maatstaf, maar de mate waarin toeslagen worden toegekend is wel gelijk. Er is dus sprake van evenwichtige belangenafweging als het achterwege laten van voorwaardelijke toeslagen eveneens op gelijke wijze geschiedt voor wat betreft alle groepen (gewezen) deelnemers en pensioengerechtigden. Het (flink) verhogen van de premie van werkgevers en van de deelnemers ligt niet voor de hand en zou naar de mening van het pensioenfonds ook leiden tot een onevenwichtige belangenafweging. Deelnemers zouden dan bij een dekkingsgraad lager dan ca. 105% geconfronteerd worden met het achterwege blijven van de voorwaardelijke toeslagen en met een premieverhoging. Deelnemers zouden op die manier meer dan evenredig bijdragen aan het herstel van de dekkingsgraad. Bovendien is de premie kostendekkend. De noodmaatregel verlaagt de pensioenen voor alle deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden in beginsel in gelijke mate. Er is bij de toepassing van de noodmaatregel naar de mening van het pensioenfonds sprake van evenwichtige belangenafweging. Er kunnen echter situaties voorkomen die het bestuur doen besluiten om af te wijken van dit principe 1. Naar de mening van het bestuur van het pensioenfonds is het gegeven de aard en de opzet van de pensioenregeling dan ook niet nodig om bij het toepassen van de noodmaatregel onderscheid te 1 Voor de voorgenomen korting per 1 april 2013 wordt de pensioenopbouw vanaf 2011 uitgesloten. Voor situaties als de kredietcrisis en de Euro-crisis heeft het pensioenfonds buffers gevormd. Deze buffers waren tot op heden toereikend. Voor de meer dan vooraf geraamde toename van de levensverwachting heeft het pensioenfonds, net als alle andere pensioenfondsen, geen buffer gevormd. Hierdoor is het pensioenfonds is een situatie terecht gekomen dat zij voornemens is om de pensioenen te korten. In verband met de toegenomen levensverwachting heeft zij met ingang van 2011 de pensioenopbouw verlaagd. Het bestuur vindt het onevenwichtig als werknemers tweemaal gekort zouden worden: vooraf in de vorm van een lagere opbouw; achteraf met aan algemene korting over alle pensioenaanspraken en -rechten.

9 Stichting Pensioenfonds Recreatie 7 maken naar deelnemers, gewezen deelnemers of pensioengerechtigden, dan wel naar leeftijdscohorten. Op welke wijze wordt er met belanghebbenden gecommuniceerd en wanneer? Jaarlijks worden de deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden schriftelijk door het pensioenfonds tijdig geïnformeerd over het bestuursbesluit inzake de toeslagverlening per 1 januari van het volgende jaar. Op de website van het pensioenfonds staan formele documenten van het pensioenfonds, zoals statuten, pensioenreglement, (kerncijfers) jaarverslagen en de voorwaardelijkheidsverklaring. Deze formele documenten zijn voor ieder bezoeker aan de website te vinden, te raadplegen en af te drukken. Het pensioenfonds informeert werkgevers, de deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden regelmatig via haar website over actuele ontwikkelingen, waaronder de actuele dekkingsgraad. Dat opgebouwde pensioenaanspraken en ingegane pensioenrechten in uiterste instantie kunnen worden gekort, is opgenomen in artikel 48 van het pensioenreglement. Daarin staat ook dat het pensioenfonds de betrokkenen schriftelijk informeert over een dergelijke korting. Voorafgaand aan de toepassing van de noodmaatregel heeft het bestuur van het pensioenfonds het voorgenomen besluit aan het College van Belanghebbenden voor advies voorgelegd en heeft het DNB reeds tijdig en uitgebereid hierover geïnformeerd. Voorts zal in deze situatie tijdige en uitgebreide communicatie en toelichting plaatsvinden naar werkgevers, deelnemers, gewezen deelnemers en pensioengerechtigden via de website en/of brieven. Het mediaprotocol is als volgt: Het bestuur fungeert als crisisteam. Dit team coördineert de voorlichting. Eén persoon (in overleg) staat de pers te woord. Hierna te noemen: de persvoorlichter. Attentiepunten: De pers zal altijd proberen meer mensen aan het woord te laten (ook overige bestuursleden). Alle bestuursleden verwijzen door naar de persvoorlichter. Alleen de persvoorlichter geeft informatie. Geef zo nodig een persconferentie. Dit zorgt voor een goede communicatie. De concepttekst van een interview/persbericht altijd vooraf door het crisisteam lezen voordat deze gepubliceerd wordt. Hoe is het besluitvormingsproces vormgegeven? Het dagelijks beleid van het pensioenfonds wordt bepaald door het bestuur. Besluiten kunnen in een vergadering door het bestuur worden genomen bij gewone meerderheid van uitgebrachte stemmen. Hierbij dienen minimaal twee werkgevers- en twee werknemersbestuursleden aanwezig te zijn. Indien de voorzitter en de plaatsvervangend voorzitter dit wenselijk achten, kunnen besluiten schriftelijk aan het bestuur worden gevraagd mits door geen enkel lid van het bestuur bezwaar wordt gemaakt.

10 8 Stichting Pensioenfonds SPR Voor acute noodsituaties is een snellere procedure wenselijk. Het bestuur werkt op dit moment een dergelijke procedure uit. Kenmerken van die procedure zijn: In een acute noodsituatie (ter beoordeling van) kunnen de voorzitter en plaatsvervangend voorzitter zo snel als mogelijk een vergadering bijeenroepen Doelstelling van die vergadering is om vast te stellen of sprake is van een acute noodsituatie en om een volgende vergadering in te plannen en voorbereidingen daarvoor te treffen om tot vervolgstappen te kunnen komen. Het bestuur is echter van mening dat in overige situaties de huidige (statutaire) bepalingen adequaat zijn. De voorzitter en de plaatsvervangend voorzitter hebben regelmatig (buiten de reguliere bestuursvergaderingen om) overleg. Ze hebben echter geen mandaat om het dagelijks beleid van het pensioenfonds te bepalen. Omdat het bestuur wel frequent vergadert, kan het voltallige bestuur vervolgens in voorkomend geval als crisisteam optreden. Op welke wijze wordt het crisisplan jaarlijks getoetst? Het crisisplan van het pensioenfonds is feitelijk al opgenomen in de abtn in de vorm van de leidraad voor het toeslagbeleid en de noodmaatregel. De abtn wordt periodiek door het pensioenfonds geëvalueerd en zo nodig aangepast. Ook worden premiebeleid, toeslagbeleid en beleggingsbeleid periodiek getoetst aan de hand van ALM studies. Voorts heeft het pensioenfonds als beleid afgesproken om jaarlijks een financiële vooruitberekening te maken, zoals in de bijlage is opgenomen. De jaarlijkse toetsing van het crisisplan zal bij deze evaluatie worden meegenomen. Tenslotte zal de effectiviteit van het crisisplan worden beoordeeld, nadat zich een crisis heeft voorgedaan en het crisisplan ten uitvoer is gebracht.

11 Stichting Pensioenfonds Recreatie 1 Bijlage: Vaststelling kritische grens De startdekkingsgraad waarbij het pensioenfonds zonder korting na drie jaar uit dekkingstekort komt op basis van de rentetermijnstructuur per 31 december Gemiddelde herstelkracht per jaar: bijna 3% Δ dekkingsgraad (oorzaken voor mutaties van de dekkingsgraad) Parameters Premie Uitkering Indexatie RTS Rendement Overig Feitelijke Indexatie Indexatie Beleggings Jaar DG primo M1 M2 M3 M4 M5 M6 DG ultimo premie actieven inactieven rendement % Δ% punt Δ% punt Δ% punt Δ% punt Δ% punt Δ% punt % % % % % 1 95,8 0,3 0,0 0,0 0,0 2,8 0,3 98,6 20,0 0,0 0,0 4,5 2 98,6 0,3 0,0 0,0 0,0 3,0 0,2 101,7 20,5 0,0 0,0 4, ,7 0,1 0,0 0,0 0,0 2,7 0,1 104,4 20,5 0,0 0,0 4,5

Stichting Pensioenfonds Recreatie CRISISPLAN 2017

Stichting Pensioenfonds Recreatie CRISISPLAN 2017 Stichting Pensioenfonds Recreatie CRISISPLAN 2017 1. Inleiding 1.1 Achtergrond en aanleiding Stichting Pensioenfonds Recreatie heeft een financieel crisisplan opgesteld. Een financieel crisisplan is een

Nadere informatie

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Crisisplan 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam. Financieel crisisplan 2015 Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Financieel crisisplan 2015 1 Inhoudsopgave 1.1 Inleiding en onderdelen financieel crisisplan... 3 1.1.1 Inleiding... 3 1.1.2 Relatie financieel crisisplan met de doelstelling

Nadere informatie

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan

Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Bijlage 3 Het Financieel Crisisplan Dit financieel crisisplan is geschreven in het kader van artikel 145 van de Pensioenwet. Het crisisplan maakt deel uit van de beschrijving van de beheerste en integere

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota

FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG. Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS HUNTSMAN ROZENBURG Bijlage bij de actuariële en bedrijfstechnische nota Versie 19 april 2012 Inleiding Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Xerox

Stichting Pensioenfonds Xerox Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Xerox 1 juli 2015 Artikel 1 ~ Inleiding Het bestuur heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Dit is een beschrijving van maatregelen die

Nadere informatie

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan.

Dit plan geeft de te hanteren kritische ondergrenzen, de te nemen maatregelen en de te volgen besluitvormingsprocessen en communicatietrajecten aan. Financieel Crisisplan SPF 1. Inleiding Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen het op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien in korte

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN

Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen FINANCIEEL CRISISPLAN Juni 2015 Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING... 1 2. ELEMENTEN VAN EEN FINANCIEEL CRISISPLAN... 2 3.

Nadere informatie

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015

In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 In werking : 1 juli 2015 Vastgesteld door het bestuur : 26 juni 2015 Inhoud Inleiding 3 1. Beschrijving crisissituatie 3 2. Beleidsdekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen

Nadere informatie

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren:

Volgens de beleidsregel van De Nederlandsche Bank (DNB) is een financieel crisisplan als volgt te definiëren: Vastgesteld door het bestuur op 16 mei 2012 1 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Beschrijving crisissituatie... 3 3. Dekkingsgraad waarbij het fonds er zonder korten niet meer uit kan komen... 4 4. Maatregelen

Nadere informatie

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave

Bijlage V Crisisplan. Inhoudsopgave 81 Bijlage V Crisisplan Inhoudsopgave 1 Inleiding... 82 2 Elementen van het crisisplan... 82 3 Crisisplan Stichting Pensioenfonds Holland Casino... 83 3.1 Wanneer is er sprake van een crisis... 83 3.2

Nadere informatie

10. Het Financieel Crisisplan

10. Het Financieel Crisisplan 10. Het Financieel Crisisplan Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die het bestuur van het pensioenfonds op korte termijn effectief zou kunnen inzetten, indien de beleidsdekkingsgraad

Nadere informatie

Herstelplan ultimo 2016

Herstelplan ultimo 2016 Stichting Pensioenfonds NIBC Herstelplan ultimo 2016 16 juni 2017 - samenvatting (1) - Het Pensioenfonds NIBC (PF NIBC) verkeert sinds 30 juni 2015 in een tekort situatie en daarom dient jaarlijks het

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Het doel van dit financieel crisisplan is dat het bestuur van Pensioenfonds AFM vooraf beschrijft welke maatregelen bij een financiële crisissituatie beschikbaar zijn, wat de impact

Nadere informatie

Financieel crisisplan. Voorwoord. Inleiding. 1. Beschrijving financiële crisissituatie

Financieel crisisplan. Voorwoord. Inleiding. 1. Beschrijving financiële crisissituatie Financieel crisisplan November 2016 Voorwoord Voor de periode 1 januari 2014 tot en met 31 december 2018 zijn met de werkgever afspraken gemaakt over een bijstortingsgarantie (en een terugstortingsverplichting

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Inleiding Het bestuur van het pensioenfonds heeft besloten om een financieel crisisplan op te stellen. Een financieel crisisplan is een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen

Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen CONSULTATIEVERSIE Beleidsregel financieel crisisplan pensioenfondsen Beleidsregel van De Nederlandsche Bank van. 2011, nr. Tb/2011/.., inzake het opstellen van een financieel crisisplan in het kader van

Nadere informatie

HERSTELPLAN 31 maart 2009

HERSTELPLAN 31 maart 2009 HERSTELPLAN 31 maart 2009 Naam pensioenfonds: Stichting Pensioenfonds Akzo Nobel Nummer fonds: 07781 Dekkingsgraad per 31 december 2008: 95,6% Status financiële positie (reservetekort, dekkingstekort):

Nadere informatie

Crisisplan. van. Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland

Crisisplan. van. Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland Crisisplan van Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Lloyd s Register Nederland Dit financieel crisisplan van Stichting Pensioenfonds Lloyd s

Nadere informatie

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG

Herstelplan. Stichting Personeelspensioenfonds APG Herstelplan Stichting Personeelspensioenfonds APG PPF APG Herstelplan versie: juni 2015 Herstelplan PPF APG 2015 juni 2015 1. Inleiding In dit herstelplan 2015 voor PPF APG leest u eerst welke uitgangspunten

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan Inleiding. Het bestuur beschrijft in dit document het financieel crisisplan van Hagee Stichting. Wat is een financieel crisisplan? Een financieel crisisplan is een beschrijving van

Nadere informatie

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010

Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Buitengewone vergadering van deelnemers 22 november 2010 Agenda 1. Opening, mededelingen en ingekomen stukken 2. Pensioenregeling uitgevoerd door BNPF 3. Vergelijking andere pensioenfondsen 4. Herstelplan

Nadere informatie

Pensioenen... Crisisplan 2015

Pensioenen... Crisisplan 2015 Pensioenen.............................................. Crisisplan 2015 17 september 2015 INHOUD Inleiding... 1 Beschrijving van de financiële crisis... 1 Kritische dekkingsgraad... 2 Maatregelen die

Nadere informatie

CRISISPLAN - SAMENVATTING

CRISISPLAN - SAMENVATTING CRISISPLAN - SAMENVATTING MAATREGELEN ALS DE FINANCIËLE POSITIE IN GEVAAR IS 1 juli 2015 Inleiding Dit crisisplan beschrijft wat het Algemeen Bestuur gaat doen als het Pensioenfonds in een crisissituatie

Nadere informatie

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV

Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Herstelplan 2015 Compartiment SPDHV Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door bestuur Inleiding Nadat Stichting Pensioenfonds DHV in 2008 in dekkingstekort kwam heeft

Nadere informatie

Samenvatting van het Financieel crisisplan van Bpf Meubel

Samenvatting van het Financieel crisisplan van Bpf Meubel Samenvatting van het Financieel crisisplan van Bpf Meubel Wat is een crisisplan? In een crisisplan legt het bestuur van Bpf Meubel vast hoe het handelt als het fonds in een crisissituatie komt. Een financieel

Nadere informatie

Stichting Dow Pensioenfonds 60. Het Crisisplan. Versie 2016

Stichting Dow Pensioenfonds 60. Het Crisisplan. Versie 2016 60 Bijlage l Het Crisisplan Het Crisisplan Stichting Dow Pensioenfonds Versie 2016 Dit crisisplan is een financieel plan en bevat een beschrijving van maatregelen die het Bestuur van het fonds op korte

Nadere informatie

Financieel crisisplan. van de

Financieel crisisplan. van de Financieel crisisplan van de (vastgesteld in bestuursvergadering van 23 juni 2015) Inleiding Als onderdeel van de beschrijving van de hoofdlijnen van het interne beheersingssysteem en de financiële sturingsmiddelen,

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan 1 1. Inleiding In dit financieel crisisplan legt het bestuur van Stichting Pensioenfonds Croda vast hoe het bestuur handelt als het pensioenfonds in een crisissituatie terecht komt.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland. Uitvoeringsreglement als bedoeld in artikel 11f van de Pensioenwet ambtenaren BES

Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland. Uitvoeringsreglement als bedoeld in artikel 11f van de Pensioenwet ambtenaren BES Stichting Pensioenfonds Caribisch Nederland Uitvoeringsreglement als bedoeld in artikel 11f van de Pensioenwet ambtenaren BES Juni 2017 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 3 Artikel 1 Algemene

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel crisisplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen... 7 3.1 Maatregel

Nadere informatie

Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie

Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Financieel Crisisplan Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie Inleiding Het bestuur van Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de Baksteenindustrie (hierna het pensioenfonds) heeft

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds ARCADIS Nederland Financieel crisisplan Vastgesteld 29 september 2015 Inleiding Het doel van het financiële crisisplan is dat het bestuur vooraf beschrijft welke maatregelen bij

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan 1. Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur van Pensioenfonds UWV op korte termijn effectief kan inzetten indien de dekkingsgraad

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds AT&T Nederland. 9 Financieel crisisplan. 9.1 Inleiding. 9.2 Beschrijving crisissituatie

Stichting Pensioenfonds AT&T Nederland. 9 Financieel crisisplan. 9.1 Inleiding. 9.2 Beschrijving crisissituatie 9 Financieel crisisplan 9.1 Inleiding SPAN heeft als doel om de pensioenregeling van AT&T Global Network Services Nederland B.V. (hierna AT&T of ) zoals die gold tot 1 januari 2014 uit te voeren. Het primaire

Nadere informatie

Reglement arbeidsongeschiktheidspensioen Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Reglement arbeidsongeschiktheidspensioen Stichting Voorzieningsfonds Getronics Reglement arbeidsongeschiktheidspensioen Stichting Voorzieningsfonds Getronics Inhoud REGLEMENT ARBEIDSONGESCHIKTHEIDSPENSIOEN STICHTING VOORZIENINGSFONDS GETRONICS Begripsomschrijvingen... 3 Artikel 1

Nadere informatie

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent.

Via deze brief krijgt u verdere (achtergrond)informatie over de huidige situatie en wat dit voor uw pensioen betekent. Naam Adres Postcode + woonplaats Land ONDERWERP: SITUATIE PENSIOENFONDS ROCKWOOL EN MOGELIJKE VERLAGING VAN UW PENSIOEN BIJLAGEN: EVALUATIEMOMENTEN IN HERSTELPLAN, ONTWIKKELING DEKKINGSGRAAD, DEKKINGSGRAAD

Nadere informatie

Bijlage V Financieel Crisisplan

Bijlage V Financieel Crisisplan Bijlage V ABTN versie 16.0 september 2015 Bijlage V Financieel Crisisplan 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds Vliegend Personeel KLM heeft als taak het efficiënt en effectief uitvoeren van de pensioenregeling,

Nadere informatie

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND

FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND FINANCEEL CRISISPLAN STICHTING PENSIOENFONDS THALES NEDERLAND 1. Inleiding Het financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur van Stichting Pensioenfonds Thales Nederland

Nadere informatie

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern

Stichting CRH Pensioenfonds. 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Deelnemersvergadering Stichting CRH Pensioenfonds 20 februari 2013 Utrecht-De Meern Agenda 1. Opening 2. Evaluatie herstelplan 31-12-2012 en korting pensioenen 3. Toeslagenbesluit (indexatie) 4. Rondvraag

Nadere informatie

Financieel crisisplan SPNG

Financieel crisisplan SPNG Financieel crisisplan SPNG (versie 2016) Inleiding In dit document is het financieel crisisplan van Stichting Pensioenfonds Nederlandse Groothandel (hierna: SPNG, of het pensioenfonds ) beschreven. Het

Nadere informatie

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG)

Herstelplan 2016. Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Herstelplan 2016 Stichting Personeelspensioenfonds APG (PPF APG) Onderwerp: Herstelplan PPF APG 2016 Datum: 10 maart 2016 1. Inleiding Deze notitie geeft een overzicht van de uitgangspunten die gehanteerd

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan Versie 1.0 17 juni 2015 Auteur: Corné van Bokhoven Status: vastgesteld door het bestuur 1 Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur

Nadere informatie

Financieel Crisisplan

Financieel Crisisplan Financieel Crisisplan (versie: 28 september 2015) Inleiding In dit document is het financieel crisisplan van Stichting Pensioenfonds Ahold (hierna: het Pensioenfonds ) beschreven. Doel van dit financiële

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten Financieel crisisplan Versie 15 december 2017 1 1. Inleiding In dit financieel crisisplan legt het bestuur van de Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Nadere informatie

CRISISPLAN Stichting Pensioenfonds Wonen

CRISISPLAN Stichting Pensioenfonds Wonen CRISISPLAN 2016 Stichting Pensioenfonds Wonen MAART 2016 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Financieel crisisplan... 6 2 1. Inleiding Op 9 december 2011 is de Beleidsregel van De Nederlandsche Bank inzake

Nadere informatie

9 Crisisbeleid. 9.2 Financieel crisisplan

9 Crisisbeleid. 9.2 Financieel crisisplan 9 Crisisbeleid Het beleid zoals in het vorige hoofdstuk omschreven is gericht op het reguliere besturen van het fonds. Indien echter sprake is van een crisissituatie kan voornoemd beleid onvoldoende zijn

Nadere informatie

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds

DNB Crisisplan. Stichting Pensioenfonds Honeywell 21 September 2011. Pensioenfonds DNB Crisisplan Stichting Honeywell 21 September 2011 Agenda Introductie Opzet crisisplan Nut en noodzaak crisisplan Concept crisisplan - discussiepunten - Wanneer is er spraken van een crisissituatie?

Nadere informatie

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10

1.1 Datum in herstel (dd.mm.jj) 31.12.14 1.2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 10 Staat/formulier K0 blad 2 Datum in herstel (ddmmjj) 2 2 Gekozen hersteltermijn (in jaren) 0 Onderbouwing gekozen hersteltermijn Er is voor een termijn van 0 jaar gekozen omdat een relatief lange termijn

Nadere informatie

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015

Belanghebbendenvergadering. 24 september 2015 Belanghebbendenvergadering 24 september 2015 Agenda 1. Opening 2. Actuele ontwikkelingen Ballast Nedam N.V. 3. Jaarverslag 2014 4. Nieuwe pensioenregelgeving en herstelplan 5. Toekomst pensioenfonds 6.

Nadere informatie

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630

Datum Briefnummer Behandeld door Doorkiesnummer 15-2-2012 20120215 N.W. Dijkhuizen 630 Pensioenfonds Productschappen Bezoekadres Laan van Zuid Hoorn 165 2289 DD Rijswijk Postadres Postbus 3042 2280 GA Rijswijk Telefoon 070 4138630 Fax 070 4138650 E-mail info@pbodnl Website wwwpbodnl KvK

Nadere informatie

FINANCIEEL CRISISPLAN

FINANCIEEL CRISISPLAN Bijlage 3 Financieel crisisplan FINANCIEEL CRISISPLAN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR DE BANDEN- EN WIELENBRANCHE 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Wat is een crisisplan? 3 1.2 Gevolgde procedure

Nadere informatie

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015

Herstelplan PME 2015. Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 Herstelplan PME 2015 Vastgesteld door het algemeen bestuur op 25 juni 2015 1 PME Herstelplan 2015 dekkingraadsjabloon inclusief onderbouwing Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon dat deel uitmaakt

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Croda. Financieel crisisplan

Stichting Pensioenfonds Croda. Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds Croda Financieel crisisplan versie 21-11-2014 1. Inleiding In dit financieel crisisplan legt het bestuur van Stichting Pensioenfonds Croda vast hoe het bestuur handelt als het pensioenfonds

Nadere informatie

Bpf GBP. Financieel beheersplan

Bpf GBP. Financieel beheersplan Bpf GBP Financieel beheersplan Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Doel en kader van het financieel beheersplan... 4 2.1 Crisissituatie... 4 2.2 Kritische grens en dekkingsgraad... 5 2.3 Richtlijn... 6 3. Maatregelen...

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten. Financieel crisisplan Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten Financieel crisisplan Versie 12 juni 2015 1 1. Inleiding In dit financieel crisisplan legt het bestuur van de Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM

De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM De Nederlandsche Bank NV T.a.v. de heer S. Keereweer AA Postbus 98 1000 AB AMSTERDAM Wormerveer, 12 december 2011 Betreft: Herstelplan Stichting Pensioenfonds De Fracties Geachte heer Keereweer, De dekkingsgraad

Nadere informatie

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota

Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Actuariële en Bedrijfstechnische Nota Bijlage G - FINANCIEEL CRISISPLAN VERSIE D.D. 26 APRIL 2012 Inhoud Pagina 1. Inleiding 2 2. Doel en kader van het financieel crisisplan 3 2.1. Crisissituatie 3 2.2.

Nadere informatie

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds

Financieel crisisplan NN CDC Pensioenfonds NN CDC Pensioenfonds per 8 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding...3 Opzet van het financieel crisisplan...3 1. Risico s en crisissituaties...4 2. Maatregelen ter voorkoming van crisissituaties en herstel

Nadere informatie

Hulpdocument voor het opstellen van een Financieel crisisplan door pensioenfondsen

Hulpdocument voor het opstellen van een Financieel crisisplan door pensioenfondsen DATUM: 10 april 2012 KENMERK: D/12/6062/HL ONDERW ERP: Hulpdocument crisisplan Hulpdocument voor het opstellen van een Financieel crisisplan door pensioenfondsen In december 2011 heeft DNB de beleidsregel

Nadere informatie

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra

1.1 Naam: T.W.F. Hillen 1.2 Telefoonnummer: 1.3 E-mailadres: F.C.L. Terpstra Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: TWF Hillen 2 Telefoonnummer: E-mailadres: Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor / betrokken bij invulling rapportage

Nadere informatie

Het kortingsbesluit en evenwichtige belangenbehartiging

Het kortingsbesluit en evenwichtige belangenbehartiging -1- Het kortingsbesluit en evenwichtige belangenbehartiging hoofdindeling: Overige uitingen Categorie: Ledeninformatie Opgesteld door: AG werkgroep PW/FTK Vastgesteld door: Commissie Pensioenen Datum (laatste

Nadere informatie

Financieel crisisplan PDN

Financieel crisisplan PDN Financieel crisisplan PDN Inleiding Uit hoofde van artikel 145 Pensioenwet en artikel 29b Besluit FTK zijn pensioenfondsen verplicht een financieel crisisplan op te stellen. Een financieel crisisplan beschrijft

Nadere informatie

Financieel crisisplan Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM

Financieel crisisplan Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM Financieel crisisplan Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM 1. Inleiding Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM is uitvoerder van de door KLM en de werknemers-organisaties in het arbeidsvoorwaardelijk overleg

Nadere informatie

Brief S.P.O.A. januari 2012 korting per 1 april 2012

Brief S.P.O.A. januari 2012 korting per 1 april 2012 Brief S.P.O.A. januari 2012 korting per 1 april 2012 Geachte heer, mevrouw, Via deze brief informeren wij u over de stand van zaken met betrekking tot de financiële positie van het pensioenfonds en de

Nadere informatie

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds

Geef pensioen de aandacht die het verdient. Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Geef pensioen de aandacht die het verdient Jaarbericht Stichting Pensioenfonds Vijf mythes over pensioen Over pensioenen zijn meerdere mythes in omloop. Het is belangrijk om te weten hoe het wel zit. De

Nadere informatie

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief?

Extra nieuwsbrief. De positie van het pensioenfonds. Mei 2012. Waarom een extra nieuwsbrief? Mei 2012 Extra nieuwsbrief Waarom een extra nieuwsbrief? De positie van pensioenfondsen krijgt voortdurend veel aandacht in de media. De berichten over pensioenen zijn vaak complex en de laatste tijd nogal

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO

Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO Dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal Stichting Pensioenfonds TNO Dit document bevat het dekkingsgraadsjabloon inclusief DC kapitaal voor Stichting Pensioenfonds TNO. De uitgangspunten die ten grondslag

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013

Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden. Oktober 2013 Informatiebijeenkomst Pensioenfonds KPN Pensioengerechtigden Oktober 2013 1 Pensioenstelsel Individueel Pensioen fonds Overheid Lijfrente Pensioen AOW B E L A S T I N G 2 Programma bestuur en taken bestuur

Nadere informatie

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016

WELKOM. Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 WELKOM Algemene Vergadering voor Deelnemers en Gepensioneerden 14 september 2016 Agenda Opening Nieuws vanuit het bestuur Hoe staat het fonds ervoor? Pensioen: wat is er gewijzigd en wat betekent dat?

Nadere informatie

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets

10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets 10. Doelstellingen, risicohouding en haalbaarheidstoets Conform de Pensioenwet dient het bestuur van een pensioenfonds de doelstellingen en beleidsuitgangspunten (waaronder de risicohouding) van het pensioenfonds

Nadere informatie

DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen

DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen DNBulletin DNBulletin: Pensioenfondsen gaan in herstelplannen uit van hoge rendementen Datum 18 mei 2017 Thema Pensioenen Pensioenfondsen verwachten uit hun financiële tekorten te komen door hoge rendementen

Nadere informatie

Financieel crisisplan

Financieel crisisplan Financieel crisisplan 1. Inleiding Dit financieel crisisplan bevat een beschrijving van maatregelen die het bestuur van Pensioenfonds UWV op korte termijn effectief kan inzetten indien de dekkingsgraad

Nadere informatie

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014

Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader. Juni 2014 Toelichting wetsvoorstel aanpassing financieel toetsingskader Juni 2014 Inhoudsopgave Wetsvoorstel aanpassing FTK Beleidsdekkingsgraad Premievaststelling Toekomstbestendig indexeren Inhaalindexatie Hersteltermijn

Nadere informatie

Addendum 2 bij het Pensioenreglement Sanoma 2009 pensioenregeling, van Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland, contractnummer

Addendum 2 bij het Pensioenreglement Sanoma 2009 pensioenregeling, van Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland, contractnummer Pagina 1 van het addendum 2 bij het Pensioenreglement Sanoma 2009 pensioenregeling, contractnummer 27339 Addendum 2 bij het Pensioenreglement Sanoma 2009 pensioenregeling, van 27339. Stichting Pensioenfonds

Nadere informatie

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen

Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Uw kenmerk Behandeld door Doorkiesnummer Bijlage(n) 4 Onderwerp Sectorbreed onderzoek kwaliteit financiële crisisplannen pensioenfondsen Geacht bestuur, Sinds 1 mei 2012 moeten alle pensioenfondsen beschikken

Nadere informatie

Bijlage F Financieel crisisplan

Bijlage F Financieel crisisplan Bijlage F Financieel crisisplan Inhoud 1. Inleiding 2. Doel en kader van het financieel crisisplan 2.1. Crisissituatie 2.2. Kritische dekkingsgraad 2.3. Richtlijn 3. Maatregelen 3.1. Maatregel 1: beperkte

Nadere informatie

Uw pensioen in onzekere tijden

Uw pensioen in onzekere tijden Uw pensioen in onzekere tijden Stichting Pensioenfonds 1 Inleiding Dekkingsgraad per 31 december 2011 is 83,7%. Het pensioenfonds loopt (ver) achter op herstelplan. Voorlopig kortingsbesluit is noodzakelijk.

Nadere informatie

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers):

Matrix ten aanzien van de toeslag pensioenaanspraken en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Matrix ten aanzien van de toeslag en pensioenrechten (is toeslag voor gepensioneerden, gewezen deelnemers en deelnemers): Toeslagbeleid, A. Geen beleid over B. Geen doelgericht toeslagbeleid Er is geen

Nadere informatie

REGLEMENT WAO-HIATENPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE

REGLEMENT WAO-HIATENPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE REGLEMENT WAO-HIATENPENSIOEN STICHTING PENSIOENFONDS ALLIANCE 1 INHOUDSOPGAVE BEGRIPSOMSCHRIJVINGEN...3 Artikel 1. DEELNEMERS...4 Artikel 2. AANSPRAKEN...4 Artikel 3. AANVRAAG EN TOEKENNING WAO-HIATEN-PENSIOEN...4

Nadere informatie

Als de beleidsdekkingsgraad hoger is dan de door de. toekomst volledige toeslagen te kunnen geven (momenteel circa 126%).

Als de beleidsdekkingsgraad hoger is dan de door de. toekomst volledige toeslagen te kunnen geven (momenteel circa 126%). Verkort Crisisplan Pensioenfonds KPN juli 2015 Pensioenfonds KPN is op grond van de Pensioenwet verplicht een crisisplan te hebben. In een crisisplan staat beschreven wat het bestuur gaat doen als het

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Financieel Crisisplan. (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie

Financieel Crisisplan. (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie Financieel Crisisplan (inclusief draaiboek communicatie) Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie Augustus 2013 1. Inleiding Stichting Pensioenfonds Werk en (re)integratie (het PWRI) heeft een financieel

Nadere informatie

Financieel crisisplan Progress 2016 Pagina 1 van 9 1. Aanleiding, kader en looptijd financieel crisisplan Progress

Financieel crisisplan Progress 2016 Pagina 1 van 9 1. Aanleiding, kader en looptijd financieel crisisplan Progress Pagina 1 van 9 1. Aanleiding, kader en looptijd financieel crisisplan Progress Progress is op grond van artikel 145 van de Pensioenwet verplicht een financieel crisisplan op te stellen en op te nemen in

Nadere informatie

Dit crisisplan beschrijft hoe het bestuur handelt als het fonds in een financiële crisis terecht komt.

Dit crisisplan beschrijft hoe het bestuur handelt als het fonds in een financiële crisis terecht komt. Financieel crisisplan 01 Inleiding Dit crisisplan beschrijft hoe het bestuur handelt als het fonds in een financiële crisis terecht komt. Het crisisplan is slechts een richtlijn. De beschreven maatregelen

Nadere informatie

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE?

Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Van de voorzitter KUNNEN WE DE PENSIOENEN VERHOGEN, JA OF NEE? Als bestuur nemen we ieder jaar vele besluiten. Een van de belangrijkste besluiten is die over de indexatie, ook wel toeslagverlening genoemd.

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds HAL

Stichting Pensioenfonds HAL Stichting Pensioenfonds HAL excedent-arbeidsongeschikt- Pensioenreglement heidspensioen 1 Artikel 1 Begripsomschrijvingen Voor zover daarvan hierna in dit reglement niet wordt afgeweken, gelden in dit

Nadere informatie

Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari

Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari Q & A bij brief en persbericht d.d. 6 januari De vragen: Rente 1. Waarom vindt DNB dat aanpassing van de curve gerechtvaardigd is? Naar welke grootheden kijkt DNB bij deze beoordeling? 2. Is de aanpassing

Nadere informatie

Addendum 2 bij het Pensioenreglement pensioenregeling A, van Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland, contractnummer

Addendum 2 bij het Pensioenreglement pensioenregeling A, van Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland, contractnummer Pagina 1 van het addendum 2 bij het Pensioenreglement Sanoma pensioenregeling A, contractnummer 27339 Addendum 2 bij het Pensioenreglement pensioenregeling A, van Stichting Pensioenfonds Sanoma Nederland,

Nadere informatie

Het Financieel Toetsingskader wijzigt

Het Financieel Toetsingskader wijzigt Het Financieel Toetsingskader wijzigt Wat zijn de consequenties en welke keuzes kunt u maken? Dit document is gebaseerd op het wetsvoorstel van 25 juni 2014 Copyright 2014 Sprenkels & Verschuren. Geen

Nadere informatie

WOORD VOORAF. Beste deelnemers,

WOORD VOORAF. Beste deelnemers, WOORD VOORAF Beste deelnemers, Voor u ligt de pensioenkrant 2015 van Stichting Pensioenfonds B&S ( het Pensioenfonds ). Hiermee willen wij u informeren over de gebeurtenissen en ontwikkelingen van de afgelopen

Nadere informatie

1.1 Naam: Marco Starreveld 1.2 Telefoonnummer: adres:

1.1 Naam: Marco Starreveld 1.2 Telefoonnummer: adres: Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Marco Starreveld 2 Telefoonnummer: 06 0 9 72 E-mailadres: marcostarreveld@achmeacom Gegevens bestuurslid verantwoordelijk

Nadere informatie

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN

HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN HOOFDLIJNEN HERSTELPLAN PGB 2009-2014 MAART 2009 PENSIOENFONDS VOOR DE GRAFISCHE BEDRIJVEN VOORWOORD HERSTELPLAN PGB 2009-2014 Al genomen maatregelen: meer zekerheid in beleggingsbeleid Premieverhoging:

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Windmolenproject Egmond, 2006 1 Deelnemersvergadering 28 september 2006 Agendapunt 4 Kernpunten 2005 Goed jaar, dekkingsgraad van 112,1% naar 117,1% gestegen, ondanks

Nadere informatie

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan.

Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Vervolg: personeelsbijeenkomst nieuwe stijl Herstelplan PGB Hierbij bieden wij u ons (5-jarige kortetermijn-)herstelplan aan waarin tevens is opgenomen ons langetermijnherstelplan. Inhoud Dit herstelplan

Nadere informatie

1.1 Naam: Jos Dreuning 1.2 Telefoonnummer: adres:

1.1 Naam: Jos Dreuning 1.2 Telefoonnummer: adres: Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Jos Dreuning 2 Telefoonnummer: 088-62780 3 E-mailadres: josdreuning@azleu Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor

Nadere informatie

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks

INFOSESSIES PENSIOENEN - 20, 22 en 26 november Infosessies PENSIOENEN en 26 november door Peter Boonen en Jan Lodewijks Infosessies PENSIOENEN 2012 20-22 en 26 november 2012 door Peter Boonen en Jan Lodewijks 1 AGENDA Toelichting huidige situatie Septemberpakket en Regeerakkoord Overleg met vakorganisaties Communicatie

Nadere informatie

Uitvoeringsovereenkomst

Uitvoeringsovereenkomst Uitvoeringsovereenkomst Stichting Pensioenfonds Ardagh Nederland, gevestigd te Dongen, hierna te noemen het fonds en de dochterondernemingen van Ardagh Group Netherlands B.V., gevestigd te Dongen, te weten:

Nadere informatie

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770

1.1 Naam: Roy Meusen 1.2 Telefoonnummer: 088-1162763 1.3 E-mailadres: dnb-staten-fav@azl.eu. Ronald Volders Telefoonnummer: 088-1162770 Staat/formulier Contact blad Contact Gegevens contactpersoon invulling rapportage Naam: Roy Meusen 2 Telefoonnummer: 0-6276 E-mailadres: dnb-staten-fav@azleu Gegevens bestuurslid verantwoordelijk voor

Nadere informatie