Leergebied Taal Domein Schrijven Schrijfmethode IK PEN.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leergebied Taal Domein Schrijven Schrijfmethode IK PEN."

Transcriptie

1 Leergebied Taal Domein Schrijven Schrijfmethode IK PEN. Wat zegt het leerplan Ontwikkelingsdoelen NEDERLANDS "SCHRIJVEN" in de kleuterschool De kleuters kunnen : 4.1. een ervaring, een verhaal weergeven door middel van visueel materiaal met hulp van volwassenen, eigen boodschappen door middel van symbolen vastleggen en kenbaar maken onvolledige eenvoudige beelden aanvullen. Eindtermen NEDERLANDS SCHRIJVEN in de lagere school (einde zesde leerjaar) De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = kopiëren) : 4.1 overzichten, aantekeningen, mededelingen op- en overschrijven. De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = beschrijven). 4.2 een oproep, een uitnodiging, een instructie richten aan leeftijdsgenoten. De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = structureren) : 4.3 een brief schrijven aan een bekende om een persoonlijke boodschap of belevenis over te brengen. 4.4 [Voor een gekend persoon een verslag schrijven van een verhaal, een gebeurtenis, een informatieve tekst.] 4.5 een formulier invullen met informatie over henzelf. 4.6 schriftelijk antwoorden op vragen over verwerkte inhouden. [4.7 De leerlingen kunnen voor het realiseren van bovenstaande eindtermen bovendien : - hun teksten verzorgen rekening houdende met handschrift en lay-out; - spellingsafspraken en -regels toepassen in verband met het schrijven van : - woorden met vast woordbeeld : - klankzuivere woorden; - hoogfrequente niet-klankzuivere woorden; - woorden met veranderlijk woordbeeld (regelwoorden) : - werkwoorden; - klinker in open/gesloten lettergreep; - verdubbeling medeklinker; - niet-klankzuivere eindletter; - hoofdletters; - interpunctietekens.,?! :]

2 De methode IK PEN in de kleuterschool ik pen! kleuters maakt deel uit van de methode ik pen! die voor leerjaar 1 tot en met 4 een doorgaande lijn biedt voor het technisch schrijven. Vooral de ontwikkeling van motorische vaardigheden en van correct schrijfgedrag worden gestimuleerd. Dit gebeurt door een open, speelse, kindgerichte, thematische aanpak, die kan worden aangepast aan de concrete situatie van groepen en individuele kinderen. Voorbereidend schrijven ik pen! kleuters heeft een flexibele, ontwikkelingsgerichte benadering die aansluit bij de belevingswereld van kleuters. Via thema s met voorleesverhalen en liedjes worden activiteiten aangeboden, waarmee kleuters hun grove en fijne motoriek kunnen oefenen. Tegelijk leren ze op een speelse manier een goede schrijfhouding, papierligging en potloodhantering. Via schrijfpatronen leren de oudste kleuters zich oriënteren om in het eerste leerjaar een goede start te maken met het aanvankelijk schrijven. Het verhaal van de koning Door de voorleesverhalen, de handpoppen en de liedjes identificeren de kinderen zich met de koning die wil leren schrijven. Ze kunnen zijn gedrag nabootsen om tot een goede schrijfhouding, potloodhantering en papierligging te komen. Dit verloopt niet bij alle kleuters even snel of gemakkelijk. De motorische ontwikkeling speelt hierbij een rol. Dwingend optreden of het stellen van eisen ten aanzien van bepaalde houdingen staat niet voorop, wel het begeleiden en stimuleren van de kleuters bij het aanleren en toepassen van correct schrijfgedrag.

3 Zeven thema s Het eerste thema Mijn lichaam en ik gaat over het eigen lichaam. Het benoemen van lichaamsdelen en in het bijzonder van de vingers krijgt veel aandacht. Bij het tweede thema Schrijven is de aandacht gericht op een goede schrijfhouding, papierligging en potloodhantering. In de thema s 3 tot en met 7 gaat het om het schrijven van de volgende schrijfpatronen: lus, kikkersprong, krul, kronkel en slinger. Een thema heeft een vaste opbouw. De activiteiten binnen een thema zijn gegroepeerd rond het voorleesverhaal en één of meer liedjes Informatie vooraf Het voorleesverhaal De liedjes Motorische activiteiten in de klas Bewegen in de ruimte (gymzaal of speelplaats) Schrijfactiviteiten Zorgverbreding: observatie en remediëring Schrijfactiviteiten extra Creatieve afsluiting thema Thema s ik pen! De thema s van ik pen! kleuters kunt u inpassen in een breder kader. Ze zijn bijvoorbeeld te combineren met een aantal ankers uit Schatkist. En er zijn aanknopingspunten met de lessen bewegingsopvoeding in de methode Hop Pompom!. De mogelijkheden voor horizontale samenhang worden toegelicht in de handleiding. Materialen

4 De handleiding bevat algemene didactische informatie en een praktijkgedeelte met een uitgebreide leidraad bij de zeven thema s. Achterin zijn drie kopieerbladen opgenomen voor observatie en registratie. Kopieermap met werkbladen bij het aangeboden schrijfteken of schrijfpatroon. In de map komen de volgende onderdelen aan bod: schrijfactiviteiten, creatieve afsluiting, wandplaten, kleur-schrijfboekje, observatie en registratieformulieren. Bij de zeven voorleesverhalen hoort een prentenboek over een koning die wil leren schrijven. Bij ieder verhaal horen twee n. Drie handpoppen maken het voorbereidend schrijven nog leuker: de koning, de koningin en hun huisdier het varkentje. Deze poppen kunt u inzetten bij het introduceren of het naspelen van het verhaal, bij de creatieve afsluiting of bij het aanbieden van het schrijfpatroon. Op de cd staan twaalf liedjes met voorgezongen tekst, drie nummers met dansmuziek en de voorgelezen verhalen van de koning. De eerste zeven liedjes kunt u het hele jaar blijven zingen. Ze zijn gekoppeld aan een beweging als onderdeel van de schrijfhouding of zomaar aan het verhaal. De andere liedjes zijn gekoppeld aan een schrijfpatroon. Auteurs: Auteur: Maria van Gils Verhalen- en liedjesteksten: Marianne Busser en Ron Schröder Muziek, zang en arrangementen: Leo Caerts, Mieke Delanghe, Marc Lauwers Illustraties prenten: Merel Eyckerman Illustraties kopieermap: Merel Eyckerman, Chris Vosters en Suzanne Paulissen Bron :uitgeverij infoboek Voorbeeld van een concrete verwerking in K3 (clowntjesklas) Jaarplan : voorbereidend schrijven Ik pen - opgesteld door Juf Katrien Sol De eerste twee thema s zijn basisthema s waarin de schrijfhouding en pengreep worden aangeleerd, dit vraagt wel wat tijd en veel oefening. Hiervoor nemen we een trimester de tijd.

5 Ik heb de thema s onderverdeeld in lesjes, wat er in de lesjes aan bod komt staat hieronder helemaal beschreven. EERSTE TRIMESTER Thema 1 bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - kennismaking en voorstelling van de poppen (koning, koningin en varken) - zwaailied + bewegingen (L&R) - herhaling zwaailied (L&R) - liedje; feest; benaming van de vingers + vingerdansje - schrijven op verticaal vlak (op het grote krijtbord; de zwaaibewegingen met krijt) - Herhaling zwaai-en feestlied - Schrijven op horizontaal vlak (op de muziek van het zwaailied) - Vingeroefeningen (p44) - Afsluiting thema (p46) het varkentje van de koningin (lied) zingen met handpop kopiërblad 1 dat bij dit lesje hoort maken EN/OF kopiërblad 4 en 5; de kledij van de koning Bijbehorende motorieklessen op 21/9 en 19/10 worden gegeven door juf Katja (vakleerkracht LO) Thema 2 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - Lied; wil je gaan schrijven - Oefenen op de juiste schrijfhouding - Herhaling liedje; wil je gaan schrijven + schrijfhouding - Lied; puntje, slijpsel, stukje kleur met varkentje zingen (p51) - Schrijven op verticaal vlak; streepjes van boven naar beneden (p55) - Bundeltje maken; Kopiërblad 8,9,10 (p55) - De cirkel verticaal (op krijtbord) (p57) - De cirkel horizontaal op groot papier - Indien tijd over; bellenblaasfeest!

6 - Creatieve afsluiting; kopiërblad 16, 17, 18, 19 en 20 (bundeltje maken) (p58) Bijbehorende motorieklessen op 16/11 en 14/12 worden gegeven door juf Katja TWEEDE EN DERDE TRIMESTER Thema 3 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - Lied de lussenkampioen + bewegingen - Schrijven op horizontaal vlak lussenfeest (lussen aan elkaar op groot papier oefenen) (p64) - Schrijfpatroon de lus kopiërblad 23,24,25,26 en 27 (p66) - Vervolg vorige les. Indien er iemand klaar is mag deze een blaadje maken van de creatieve afsluiting Thema 4 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) (p81) - Lied; het kikkertje + bewegingen - Schrijven op horizontaal vlak (oefenen op groot blad) - Schrijfpatroon de kikkersprong Zie kopiërbladen Thema 5 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - Bijbehorend thema-lied - Schrijven (eerst oefenen op krijtbord en/of groot papier) - Schrijfpatroon de krulbeweging Zie kopiërbladen Thema 6 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - Bijbehorend thema-lied

7 - Schrijven (eerst oefenen op krijtbord en/of groot papier) - Schrijfpatroon de krolbeweging Zie kopiërbladen Thema 7 - Bijbehorend thema-verhaal (met steeds terugkerende figuren; de koning, de koningin en het varken) - Bijbehorend thema-lied - Schrijven (eerst oefenen op krijtbord en/of groot papier) - Schrijfpatroon de slinger Zie kopiërbladen Bijbehorende motorieklessen worden het tweede en het derde trimester gegeven in de turnzaal. Dit Door juf Els op donderdagnamiddag. Ik pen in de lagere school! Koppeling met Veilig Leren Lezen In Veilig leren lezen oriënteren de kinderen zich bij elk structureerwoord op één letter. De volgorde waarin de letters aan bod komen in Veilig leren lezen dient als basis voor ik pen! De methode gaat uit van het schrijven van letters. Pas wanneer alle letters van een bepaald structureerwoord zijn aangeleerd, wordt het hele woord geschreven. Zo hebben de kinderen voldoende tijd om de letters in zich op te nemen voor ze leren hoe de letters verbonden moeten worden.

8 Het lettertype van ik pen! is speciaal ontwikkeld voor kinderen in de basisschool. De vormen zijn perfect op elkaar afgestemd en alle overbodige krullen zijn weggelaten. Dit geldt zowel voor de kleine letters als voor de hoofdletters. Het schrift is sober, maar verzorgd! Ook motorisch zwakke kinderen kunnen hiermee aan de slag. Letterclubs De letters van Ik pen! zijn verdeeld in letterclubs. Schrijfletters die een gemeenschappelijk kenmerk hebben, vormen samen een letterclub.

9 Na het aanleren van de hoofdletters D, L, en Z volgt er een herhalingsles. De hoofdletterclub D, L, Z wordt hier verder ingeoefend. Door de gegevens van het letterdictee te noteren heeft u een overzicht van de prestaties en de vorderingen van de hele klas. U kunt uw remediëring hierop afstemmen. In oefenschrift 2 krijgen de kinderen nog meer kansen om de hoofdlettergroep te oefenen. Hieronder ziet u het extra oefenblad voor de hoofdletter D. Enkele aandachtspunten. SCHRIJFHOUDING: Goede schrijfhouding kan leiden tot een beter handschrift, maar is vooral belangrijk voor het algemeen lichamelijk welzijn. Goede schrijfhouding is: - rechtop zitten - buik of romp niet tegen de tafel drukken - schouders hoeven evenwijdig met de rand van de tafel te zijn - beide onderarmen liggen op de tafel met de ellebogen net buiten of tegen de tafelrand

10 Meubilairhoogte: Regel: Als het kind zit en de arm loodrecht naar beneden houdt en met de elleboog een hoek van 90 maakt met de bovenarm, de tafelhoogte gelijk moet zijn aan de onderkant van de onderarm. Potlood: Wordt vastgehouden tussen duim en wijsvinger ongeveer 2 cm boven de punt van het schrijfmateriaal. Bij linkshandigen is dat 3 cm. Schrijfmateriaal bij voorbereidend schrijven: triplepotlood (driekantigheid) is het ideaalste om de goede potloodgreep gemakkelijker aan te leren. Papier: Rechterhand voor de rechterzijde van het lichaam, linkerhand voor de linkerzijde. Rechtshandigen draaien het papier naar links, linkshandigen naar rechts in een hoek van 15. De niet-schrijfhand moet plat op het papier liggen en het papier vasthouden.

Eindtermen Nederlands lager onderwijs

Eindtermen Nederlands lager onderwijs Eindtermen Nederlands lager onderwijs Bron: www.ond.vlaanderen.be/dvo 1 Luisteren De leerlingen kunnen (verwerkingsniveau = beschrijven) de informatie achterhalen in: 1.1 een voor hen bestemde mededeling

Nadere informatie

Schrift 3290 SCHRIFT 1

Schrift 3290 SCHRIFT 1 Schrift Kinderen een leesbaar en verzorgd handschrift helpen verwerven behoort tot de opdrachten van de basisschool. Deze opdracht is echter niet eenvoudig. We merken dat de ontwikkeling tot een vloeiend

Nadere informatie

DEELBEWEGING 1 VAN HET SCHRIJVEN: LINKSHANDIG VERSUS RECHTSHANDIG

DEELBEWEGING 1 VAN HET SCHRIJVEN: LINKSHANDIG VERSUS RECHTSHANDIG DEELBEWEGING 1 VAN HET SCHRIJVEN: LINKSHANDIG VERSUS RECHTSHANDIG LINKSHANDIG RECHTSHANDIG DEELBEWEGING 2 VAN HET SCHRIJVEN: LINKSHANDIG VERSUS RECHTSHANDIG LINKSHANDIG RECHTSHANDIG DEELBEWEGING 3 VAN

Nadere informatie

5.3.2.0. OMSCHRIJVING VAN HET VAKGEBIED

5.3.2.0. OMSCHRIJVING VAN HET VAKGEBIED DEELSCHOOLWERKPLAN; SCHRIJVEN INHOUDSOPGAVE; 5.3.2.0. omschrijving vakgebied 5.3.2.1. visie op schrijven 5.3.2.2. bijdrage van het leergebied aan de integrale doelen 5.3.2.3. beginsituatie 5.3.2.4. globale

Nadere informatie

Schrijfprotocol. Obs de Wezeboom. Oosteinde. Schrijfprotocol obs de Wezeboom versie; 01-08-2015 1

Schrijfprotocol. Obs de Wezeboom. Oosteinde. Schrijfprotocol obs de Wezeboom versie; 01-08-2015 1 Schrijfprotocol Obs de Wezeboom Oosteinde Schrijfprotocol obs de Wezeboom versie; 01-08-2015 1 Inleiding Voor u ligt het schrijfprotocol van obs de Wezeboom. In dit protocol worden de volgende onderdelen

Nadere informatie

Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL

Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL Karakter in een notendop waarom een nieuwe methode schrijven? eennieuwschriftbeeld: nieuw de karakterletters karakter in het eerste leerjaar karakter kt in het

Nadere informatie

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands

Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands Kleuteronderwijs: Ontwikkelingsdoelen Nederlands 1 Nederlands - Luisteren De kleuters kunnen 1.1 een mondelinge boodschap, eventueel ondersteund door gebaar, mimiek met betrekking tot een concrete situatie

Nadere informatie

Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL

Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL Karakter in een notendop PRESENTATIEBUNDEL In een notendop: Waarom een nieuwe methode? Een nieuw schriftbeeld: de karakterletters Voorbereidend schrijven Karakter in heteersteeerste leerjaar Karakter in

Nadere informatie

Inhoudstafel Werkbundel:

Inhoudstafel Werkbundel: 2 Inhoudstafel 1. Inleiding... 3 2. Eindtermen en leerplandoelen... 3 3. Kerndoelen werkbundel... 4 4. Bronnenlijst... 27 4.1. Internet:... 27 4.2. Boeken en handleidingen:... 27 Werkbundel: - Dieren en

Nadere informatie

6 een mogelijke opbouw van oefeningen

6 een mogelijke opbouw van oefeningen 6 een mogelijke opbouw van oefeningen We bieden hier een oefenpakket aan, bestaande uit oefeningen die onmiddellijk in de klas of thuis kunnen worden gemaakt. Het is absoluut niet de bedoeling om een volledige

Nadere informatie

Versjes en liedjes bij schrijflessen

Versjes en liedjes bij schrijflessen Versjes en liedjes bij schrijflessen 1. Versjes voor algemene aandachtspunten: zit- schrijfhouding en penhantering Algemeen: Mijn voeten stevig op de grond. Tegen de leuning met mijn kont. Mijn rug is

Nadere informatie

Alles over. Schrijven in de basisschool. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Schrijven in de basisschool. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Schrijven in de basisschool Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken.

Nadere informatie

9-2-2016. Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek. Wat heb je met de kleine motoriek? MOTORISCHE ONTWIKKELING. Breda 2 februari 2016

9-2-2016. Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek. Wat heb je met de kleine motoriek? MOTORISCHE ONTWIKKELING. Breda 2 februari 2016 MOTORISCHE ONTWIKKELING Wat heb je met de kleine motoriek? Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek Breda 2 februari 2016 Hans Stroes Voorkennis? Hoe volg jij de kleinmotorische ontwikkeling? En

Nadere informatie

Alles over. Schrijven in de basisschool. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Schrijven in de basisschool. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Schrijven in de basisschool Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken.

Nadere informatie

Handschrift ontwikkeling

Handschrift ontwikkeling 2.4.1 Handschrift ontwikkeling Marjolein van Buuren Anne van Wensveen Werkcollege 6 Werkcollege 6 Doelen Je kunt jouw kennis van de handschriftontwikkeling van kinderen in groep 1 t/m 3 gebruiken om deze

Nadere informatie

Naar het eerste leerjaar

Naar het eerste leerjaar Naar het eerste leerjaar Overgang eerste leerjaar We kijken eerder naar het ontwikkelingsniveau van uw kind dan naar de leeftijd en proberen het zo een stukje verder te brengen in zijn ontwikkeling. De

Nadere informatie

Zijn zithouding heeft de volgende kenmerken: - te dicht op papier - schouders/ hoofd scheef - rechterelleboog niet op tafel - zit onderuitgezakt

Zijn zithouding heeft de volgende kenmerken: - te dicht op papier - schouders/ hoofd scheef - rechterelleboog niet op tafel - zit onderuitgezakt Samenvatting Aangezien het niveau van de motorische - en schrijfvaardigheden van de kinderen in mijn stagegroep laag ligt, wil ik de kwaliteit van het handschrift verbeteren. In dit onderzoek geef ik antwoord

Nadere informatie

Informatieboekje groep 3

Informatieboekje groep 3 Informatieboekje groep 3 Schooljaar 2014-2015 Informatieboekje groep 3 Aansluitend aan de informatieavond geven wij u graag dit boekje mee. Hierin kunt u (bijna) alles lezen over hetgeen er speelt in groep

Nadere informatie

Uit de greep van de pen.

Uit de greep van de pen. Uit de greep van de pen. Met mijn kleine fijne handjes kom ik ook in jouw wereld zien. Ik wil rekken, strekken, plooien, draaien, graaien. Met alle vingers tien. Laat me sukkelen en proberen. Geef me wat

Nadere informatie

Leren schrijven 4/5 JAAR. Van puntjes tot lijn. Lijnen en versiering. Van lijn tot letter. Om thuis te doen

Leren schrijven 4/5 JAAR. Van puntjes tot lijn. Lijnen en versiering. Van lijn tot letter. Om thuis te doen K E O B F IJ R H C S MIJN Leren schrijven 4/5 JAAR Van puntjes tot lijn Lijnen en versiering Van lijn tot letter Om thuis te doen 2 Van school tot thuis Van school tot thuis Beste ouders, Leren schrijven

Nadere informatie

SCHRIJVEN. Doel workshop. Definitie van schrijven. Soorten schrijfproblemen. Handvatten om het schrijven te verbeteren

SCHRIJVEN. Doel workshop. Definitie van schrijven. Soorten schrijfproblemen. Handvatten om het schrijven te verbeteren SCHRIJVEN Doel workshop Soorten schrijfproblemen Handvatten om het schrijven te verbeteren Definitie van schrijven Schrijven is het op papier zetten van een boodschap Motorische vaardigheid Communicatiemiddel

Nadere informatie

De schrijfsleutel INFORMATIEBROCHURE

De schrijfsleutel INFORMATIEBROCHURE De schrijfsleutel INFORMATIEBROCHURE 1 Voorwoord 3 2 De schrijfsleutel in het kort 4 3 Kinderen leren tegelijkertijd lezen en schrijven 6 4 Kinderen ontwikkelen een goed handschrift 7 5 Direct aan de slag

Nadere informatie

Voorbereidende schrijfoefeningen gaan onvoldoende Slordig of slecht leesbaar handschrift

Voorbereidende schrijfoefeningen gaan onvoldoende Slordig of slecht leesbaar handschrift Ouderinformatiebrief: Motorische schrijfproblemen & kinderfysiotherapie Het belang van Schrijven is een manier om te communiceren en om je creatief te uiten. Daarom is belangrijk in de ontwikkeling van

Nadere informatie

Lichamelijke opvoeding

Lichamelijke opvoeding Lichamelijke opvoeding 1.19 kunnen zich in een spel inleven en hierbij verschillende rollen waarnemen. 1.20bis passen de afgesproken spelregels toe en aanvaarden de sancties bij overtredingen. 3.1 zijn

Nadere informatie

Welkom in het kikkerkasteel

Welkom in het kikkerkasteel Welkom in het kikkerkasteel Pompom het vriendje van de kinderen de klassenknuffel de intermediair tussen leerkracht en kind Jouw kleuter komt s morgens op de speelplaats en dan zeg tegen je kind dat je

Nadere informatie

Bij rekenen werken we met de met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster.

Bij rekenen werken we met de met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. Rekenen Bij rekenen werken we met de met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze

Nadere informatie

handschrift Structuur van het vak Het aanleren van handschrift is opgebouwd uit een drietal kernconcepten, namelijk vormgeving, materialen

handschrift Structuur van het vak Het aanleren van handschrift is opgebouwd uit een drietal kernconcepten, namelijk vormgeving, materialen handschrift Belang van het vak Het kind kan zich pas cultureel ontwikkelen als het een goede beheersing heeft van het schrift van de samenleving waarin hij opgroeit. Handschrift is een basisvaardigheid.

Nadere informatie

TAALONTWIKKELING 2. Activiteiten bij leren. Inspiratie:

TAALONTWIKKELING 2. Activiteiten bij leren. Inspiratie: TAALONTWIKKELING 2 Boek: Activiteiten bij leren Inspiratie: Blz. 15 Blz. 18 Blz. 39 Taalactiviteiten bij een boek Leergebieden in samenhang (kerndoelen) linken naar Taalactiviteiten rond een boek Voor

Nadere informatie

LESVOORBEREIDING Coteaching

LESVOORBEREIDING Coteaching KAREL DE GROTE HOGESCHOOL Professionele bachelor in het onderwijs: lager onderwijs Onderwijsgroep Welzijn, Onderwijs en gezondheid Campus Zuid, Brusselstraat 45-2018 Antwerpen T: 03/613.14.66 M: praktijkcel.pbklo@kdg.be

Nadere informatie

Op stap naar het 1 e leerjaar Wat is schoolrijpheid? Ook de ouders doen er toe!

Op stap naar het 1 e leerjaar Wat is schoolrijpheid? Ook de ouders doen er toe! Op stap naar het 1 e leerjaar Wat is schoolrijpheid? Ook de ouders doen er toe! Lieven Coppens Vooraf De ontwikkeling van een kind verloopt op verschillende domeinen. Elk kind ontwikkelt op zijn eigen

Nadere informatie

Informatieboekje (voor)lezen

Informatieboekje (voor)lezen Informatieboekje (voor)lezen Welkom op basisschool Het Mozaïek Algemeen Uw kind is in een ontwikkelingsfase gekomen waarbij hij/zij met regelmaat in contact komt te staan met andere kinderen / volwassenen.

Nadere informatie

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de

Arrangementen dagbesteding VSO Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase Leerjaar 1 (de ARRANGEMENTKAART maart 2013 Arbeid schriftelijke taal VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4 4 4 5

Nadere informatie

Doelenkaart (V)SO. Domein Schriftelijk Taal, Schrijven. Schoolstandaard van de Waterlelie. Uitstroomperspectief (UPP)

Doelenkaart (V)SO. Domein Schriftelijk Taal, Schrijven. Schoolstandaard van de Waterlelie. Uitstroomperspectief (UPP) Doelenkaart (V)SO Domein Schriftelijk Taal, Schrijven Schoolstandaard van de Waterlelie A Plus Speciaal Onderwijs (SO) Uitstroom profiel vervolg onderwijs Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) Oriëntatiefase

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 3

Informatie. vakgebieden. Groep 3 Informatie vakgebieden Groep 3 Rekenen en wiskunde Gehanteerde methode: Wereld in getallen. Sinds een aantal jaren rekenen we met de nieuwe methode: De wereld in getallen. De inhoud van een rekenles bestaat

Nadere informatie

Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase. Leerjaar 3, 15 Jaar. Leerjaar 4, 16 jaar

Oriëntatiefase Verdiepingsfase Integratiefase. Leerjaar 3, 15 Jaar. Leerjaar 4, 16 jaar ARRANGEMENTKAART schriftelijke taal Dagbesteding maart 2013 VSO- AFDELING Standaarden VSO Leeftijd à 13 14 15 16 17 18 19 Gevorderd 25% 10 10 11 11 11 12 12 Voldoende 75% 7 7 8 8 9 9 10 Minimum 90% 3 4

Nadere informatie

Oefenschrift. 24 oefeningen met de griffix -Waskrijtstift. Eerste oefeningen met de waskrijtstift voor een optimale bewegingsuitvoering. Naam.

Oefenschrift. 24 oefeningen met de griffix -Waskrijtstift. Eerste oefeningen met de waskrijtstift voor een optimale bewegingsuitvoering. Naam. Leren schrijven Oefenschrift Eerste oefeningen met de waskrijtstift voor een optimale bewegingsuitvoering. Naam Klas 24 oefeningen met de griffix -Waskrijtstift Leren Schrijven -systeem Succesvol leren

Nadere informatie

Inleiding. Ophalen en neerhalen (1e van 2 lessen) groep 7/8

Inleiding. Ophalen en neerhalen (1e van 2 lessen) groep 7/8 Ophalen en neerhalen (1e van 2 lessen) groep 7/8 Inleiding De methode " " is grafo-cognitief. Dit houdt in dat de vaardigheid van de kinderen wordt geoefend, in samenhang met hun letterkennis. In deze

Nadere informatie

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters:

Algemene informatie groep 1-2. Ontwikkeling van kleuters: Algemene informatie groep 1-2 Ontwikkeling van kleuters: Van kleuters is bekend dat de ontwikkeling veel sprongsgewijs verloopt. Niet alle kinderen ontwikkelen dezelfde gebieden op hetzelfde moment. We

Nadere informatie

Overgang kleuters eerste leerjaar. Overgangsdagen

Overgang kleuters eerste leerjaar. Overgangsdagen Overgang kleuters eerste leerjaar Kleuters voorbereiden op het eerste leerjaar is een belangrijke taak van de kleuterschool. Dat begint al vanaf de eerste schooldag dat uw kleuter naar onze kleuterwerking

Nadere informatie

Gereedschap. Joop Stoeldraijer

Gereedschap. Joop Stoeldraijer Gereedschap Joop Stoeldraijer Schrijfmethodes In het vorige artikel van Gereedschap heb ik uitgebreid aandacht besteed aan Schrijf actief. Er zijn uiteraard nog veel meer schrijfmethodes te koop. Deze

Nadere informatie

BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT

BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT = BRUSHLETTERING VOOR IEDEREEN OEFENSCHRIFT + = + Dit oefenschrift Brushlettering voor iedereen hoort bij het gelijknamige handboek met tips en technieken over brushlettering. Maak kennis met brushpennen

Nadere informatie

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe

www.vclb-koepel.be www.vclb-koepel.b Voorbeelden van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: Groeiboek Groeiboe van basiscompetenties TAAL/mondelinge taalontwikkeling zijn: [...] De kleuter staat open voor hulp van juf bij De kleuter imiteert andere kleuters bij De kleuter vertelt aan andere kleuters hoe hij De

Nadere informatie

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis!

10 tips om goed te leren typen. Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! 10 tips om goed te leren typen Beter leren typen is gemakkelijker dan je denkt, maar het start met de basis! De 10 basisregels Om goed te kunnen typen zijn er 10 basisregels die jou daarbij helpen. Het

Nadere informatie

Mik Een speelse letter- en leesontdekking voor groep 2.

Mik Een speelse letter- en leesontdekking voor groep 2. Mik Een speelse letter- en leesontdekking voor groep 2 MIK in een notendop Basismateriaal ontwikkeld door leerkracht groep 1-2 In taalzwak gebied Bedoeld voor kinderen groep 2 Programma bestaat uit (max.)

Nadere informatie

Informatie groep 4 Taal Spelling Begrijpend lezen Rekenen Thuis oefenen is daarbij heel belangrijk!

Informatie groep 4 Taal Spelling Begrijpend lezen Rekenen Thuis oefenen is daarbij heel belangrijk! Taal Onze taalmethode heet Taalactief. Deze methode werkt met verschillende thema s, bijvoorbeeld vriendschap. De eerste 3 weken van een thema krijgen alle kinderen basisinstructie. Daarbij moeten ze een

Nadere informatie

Op stap naar het 1 e leerjaar

Op stap naar het 1 e leerjaar Op stap naar het 1 e leerjaar Schoolrijpheid? Ook de ouders doen er toe! Zwevegem, 26 november 2009 Lieven Coppens Inleiding Uit de kindermond Ik wil niet naar het eerste leerjaar want daar mag ik niet

Nadere informatie

Alles over. Handschrift. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Handschrift. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Aanvankelijk staan de lijnen van een baan ver uit elkaar; later komen ze dichter bijeen.

Aanvankelijk staan de lijnen van een baan ver uit elkaar; later komen ze dichter bijeen. VORMTEKENEN EERSTE KLAS 1. Voorbereidende schrijfoefeningen Alle schrijfbewegingen van grote en kleine drukletters, van kleine en hoofdletters in het lopend schrift (handschrift) analyseren en er oefeningen

Nadere informatie

Handschrift ontwikkeling Marjolein van Buuren

Handschrift ontwikkeling Marjolein van Buuren 2.4.1 Handschrift ontwikkeling Marjolein van Buuren Hoorcollege 1 2.4.1 taal en zaakvakken Samenhang: In werkcollege 2 wordt het win-winmodel ingezet om belangrijke begrippen uit het handschriftonderwijs

Nadere informatie

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting

Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Zwijsen Wielewoelewool, ik ga naar school! Toelichting Inhoud Inleiding 3 Materialen 3 Voor het eerst naar school 4 Doelstelling 4 Opbouw prentenboek en plakboek 4 Werkwijze 5 Ouders 5 2 Inleiding Voor

Nadere informatie

Mogen wij zien wat uw leerlingen al kunnen?

Mogen wij zien wat uw leerlingen al kunnen? Mogen wij zien wat uw leerlingen al kunnen? ÿs±c

Nadere informatie

Wat doen de kleuters deze week?

Wat doen de kleuters deze week? 4 september tot vrijdag 8 september 2017 Wat doen de kleuters deze week? Bij juf Nathalie in de instap- 1 e kleuterklas : Hallo iedereen! Vrijdag konden we al even op verkenning in onze nieuwe pop-up klas.

Nadere informatie

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere

kt! 2 Leren lezen en spellen, een aanpak periode in groep 3 en de hogere Leren lezen en spellen, een aanpak kt! 2 In het vorige artikel- Instructie werkt! (r), opgenomen in Praxis~ bulletin, nummer 7 - zijn een " aantal algemene tips beschreven én speciale tips voor de klankzuiuere

Nadere informatie

Europa schrijft. Richting pedagogiek aan de Universiteit van Gent. 1991.

Europa schrijft. Richting pedagogiek aan de Universiteit van Gent. 1991. Europa schrijft In een reeks artikelen bespreekt Harmen Hettinga telkens één methode uit een Europees land. Al bladerend door de schrijfschriften worden opvallende zaken en wellicht overeenkomsten met

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Graag willen wij met dit schrijven onze visie over de kleuterafdeling kenbaar maken.

Graag willen wij met dit schrijven onze visie over de kleuterafdeling kenbaar maken. Beste ouders, Graag willen wij met dit schrijven onze visie over de kleuterafdeling kenbaar maken. Wij hopen u hiermee nuttige informatie mee te geven over belangrijke onderwerpen die u als ouders kunnen

Nadere informatie

Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt

Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt ERGONOMISCH RAPPORT Ergonomisch rapport STABILO EASYcolors / EASYgraph Door: Prof. Dr. Ralph Bruder Directeur van het Instituut voor Ergonomie en Arbeidswetenschappen/ Technische Universiteit van Darmstadt

Nadere informatie

Kleine school, groot engagement!

Kleine school, groot engagement! Kleine school, groot engagement! 1. De hele dag taal, met het kind centraal: zowel mondelinge als schriftelijke taalvaardigheid, ook als ondersteuning in andere leergebieden We eindigen de dag met een

Nadere informatie

Aanvulling Woordenschat NT2

Aanvulling Woordenschat NT2 Aanvulling Woordenschat NT2 Woordenschat Kinderen die net beginnen met Nederlands leren, moeten meteen aan de slag met het leren van woorden. Een Nederlandstalig kind begrijpt in groep 1 minimaal 2000

Nadere informatie

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist

Vakgebieden Methoden Omschrijving Taal Groep 1-2. Schatkist Nederlandse taal Kinderen ontwikkelen mondelinge en schriftelijke vaardigheden waarmee ze de Nederlandse taal leren gebruiken in situaties die zich in het dagelijkse leven voordoen. Tevens verwerven ze

Nadere informatie

INLEIDING. Beste ouder(s),

INLEIDING. Beste ouder(s), Groep 4-1 - INLEIDING Beste ouder(s), Hierbij treft u een informatiebrochure aan met de gegevens over de leer- en oefenstof en de manier van werken in groep 4 op de Haafakkers. Naast de ouderavonden, de

Nadere informatie

Doelenlijst G-start voor GO!

Doelenlijst G-start voor GO! 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

Signalering motorische problemen bij schoolgaande kinderen met een mogelijke indicatie voor kinderfysiotherapie

Signalering motorische problemen bij schoolgaande kinderen met een mogelijke indicatie voor kinderfysiotherapie Signalering motorische problemen bij schoolgaande kinderen met een mogelijke indicatie voor kinderfysiotherapie Leeftijd Kleuter 4-5 jaar Signalen - Er is nog geen voorkeurshouding aanwezig - Kind hanteert

Nadere informatie

We zitten in groep 3!

We zitten in groep 3! We zitten in groep 3! Juf Ginette Juf Marushka regels afspraken gewoontes Tassen en spulletjes Eten en drinken Tassen netjes buiten zetten Spullen + huiswerk in de klas Iets kwijt? Laat het ons weten!

Nadere informatie

Lesbrief Dans en Taal

Lesbrief Dans en Taal Beste leerkracht, U bent nu al twee weken bezig met de lesbrief van het onderzoekstraject Dans en Taal. Hopelijk verloopt alles naar wens en genieten de kinderen van het Frans middels dans. Mochten er

Nadere informatie

Alles over. Klinkers. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Klinkers. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking met de educatieve

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

Hierbij treft u een informatiebrochure aan met de gegevens over de leer- en oefenstof en de manier van werken in groep 3 op de Haafakkers.

Hierbij treft u een informatiebrochure aan met de gegevens over de leer- en oefenstof en de manier van werken in groep 3 op de Haafakkers. Groep 3-1 - INLEIDING Beste ouder(s), Hierbij treft u een informatiebrochure aan met de gegevens over de leer- en oefenstof en de manier van werken in groep 3 op de Haafakkers. Naast de ouderavonden, de

Nadere informatie

Informatieboekje

Informatieboekje Informatieboekje 2017-2018 Rekenen Methode: WizWijs Wizwijs is een praktische en uitdagende rekenmethode voor groep 1 tot en met 8. De methode combineert praktisch en creatief rekenen met wiskundige kennis

Nadere informatie

Leren schrijven 6/7 JAAR. Lettergrepen. Medeklinkers en klinkers. Letters en klanken. Om thuis te doen

Leren schrijven 6/7 JAAR. Lettergrepen. Medeklinkers en klinkers. Letters en klanken. Om thuis te doen K E O B F IJ R H C S MIJN Leren schrijven 6/7 JAAR Lettergrepen Medeklinkers en klinkers Letters en klanken Om thuis te doen Van school tot thuis Van school tot thuis Leren schrijven is een belangrijke

Nadere informatie

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen.

Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Rekenen Rekenen staat vijf keer in de week op het rooster. We werken met de vierde versie van de methode De wereld in getallen. Niet alle kinderen rekenen even makkelijk en vlot. Onze methode houdt daar

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015

INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015 INFORMATIEAVOND GROEP 1/2 2014-2015 Het accent in groep 1/2 ligt op: - welbevinden op school (is de basis!) - zelfstandigheid vergroten - zelfwerkzaamheid (ontwikkelen van een positieve speel-, werk- en

Nadere informatie

Aikido Nail Art. A Tutorial by Kim

Aikido Nail Art. A Tutorial by Kim Aikido Nail Art A Tutorial by Kim Ik ga je leren hoe je een Aikido Design op je nagels maakt, hier is mijn uiteindelijke resultaat: Om te beginnen moet je deze spullen hebben om het design te maken: -

Nadere informatie

Alles over. Pennenstreken. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen

Alles over. Pennenstreken. Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Alles over Pennenstreken Achtergrondinformatie, bestellijsten en additionele materialen Wij vinden het belangrijk dat u goed geïnformeerd wordt om vervolgens de juiste keuze te kunnen maken. In samenwerking

Nadere informatie

Piano / Keyboardles deel 1

Piano / Keyboardles deel 1 Piano / Keyboardles deel 1 Les 1 Inleiding Welkom bij deze eerste les en leuk dat je je hebt aangemeld voor de cursus! We zullen in deze les een aantal basisvaardigheden trainen om te zorgen dat je zo

Nadere informatie

PROBLEMEN HRIJFMOTORISCHE SPELLING HOORWOORDEN WERKEN AAN ZORG

PROBLEMEN HRIJFMOTORISCHE SPELLING HOORWOORDEN WERKEN AAN ZORG WERKEN AAN ZORG SPELLING HOORWOORDEN HRIJFMOTORISCHE PROBLEMEN Ficho niotorischc prohlernon > Letierfoutun en lettc-rvorbindingen SCHRIJFMOTORISCHE PROBLEMEN Letterfouten en letterverbindingen Schrijven

Nadere informatie

Schooljaar 2014-2015. Wat doen we op school in groep

Schooljaar 2014-2015. Wat doen we op school in groep Schooljaar 2014-2015 Wat doen we op school in groep 1+2 3 4 5 6 7 8 Geachte ouders, Hierbij treft u een informatieboekje aan met de gegevens over de leer- en oefenstof en de maniervan werken in de groep

Nadere informatie

De boom staat op de berg Door Kim Wagemans

De boom staat op de berg Door Kim Wagemans De boom staat op de berg Door Kim Wagemans Doelgroep Deze lessuggesties zijn geschreven voor laaggeschoolde anderstaligen, richtgraad 1.1. (vanaf module 2). Werk bij voorkeur met kleine groepen (acht cursisten),

Nadere informatie

Lesbrief Dans en Taal

Lesbrief Dans en Taal Beste leerkracht, U bent nu al een aantal weken bezig met de lesbrief van het onderzoekstraject Dans en Taal. Hopelijk verloopt alles naar wens en genieten de kinderen van het Frans middels dans. Mochten

Nadere informatie

Wat doen onze kleuters deze week?

Wat doen onze kleuters deze week? Wat doen onze kleuters deze week? Van 10 februari tot 14 februari 2014 Instapklas + 1e kleuterklas: juf Nathalie Wat maakt je blij? Wat maakt je boos? Wanneer ben je bang of wat maakt je verdrietig? Het

Nadere informatie

joepla 2 De Cartoons hoogte van je stemming

joepla 2 De Cartoons hoogte van je stemming De Cartoons hoogte van je stemming je pen lichaam en papier alleen Alle leerlingen gaan per twee zitten en nemen pen en papier. Ze bekijken hun partner aandachtig en proberen deze zo goed mogelijk na te

Nadere informatie

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid

Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015. Naam leerling. Taal Beginnende geletterdheid Leerlijnen peuters en jonge kind (MET extra doelen) versie juli 2015 Taal eginnende geletterdheid eginnende geletterdheid-stap 1 OEKORIËNTATIE: Herkent een boek en weet dat er een verhaal in staat -20--20

Nadere informatie

Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek. Anne Frank school Utrecht 19 april Wat heb je met de kleine motoriek?

Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek. Anne Frank school Utrecht 19 april Wat heb je met de kleine motoriek? MOTORISCHE ONTWIKKELING Wat heb je met de kleine motoriek? Het volgen en ontwikkelen van de kleine motoriek Anne Frank school Utrecht 19 april 2016 Hans Stroes Voorkennis? Hoe volg jij de kleinmotorische

Nadere informatie

groep 1 en 2 informatieboekje

groep 1 en 2 informatieboekje groep 1 en 2 informatieboekje te ontwikkelen. De St. Nicolaasschool is een ka vinden het belangrijk dat we met zorg, respect, met elkaar omgaan. Om deze waarden gestalte ons mede inspireren door ons ge

Nadere informatie

Doelenlijst G-start voor VVKBaO

Doelenlijst G-start voor VVKBaO 1 1. OVER -START -start is een CTO-uitgave over het stimuleren van geletterdheid bij jonge kinderen (2,5 tot 7 jaar). -start is een boek vol achtergrondinformatie en concreet uitgewerkte activiteiten.

Nadere informatie

Wat maakt mijn kind allemaal mee op De Fontein. in groep 3?

Wat maakt mijn kind allemaal mee op De Fontein. in groep 3? Wat maakt mijn kind allemaal mee op De Fontein in groep 3? Informatieavond 1 september 2016 1 1 september 2016 Beste ouders / verzorgers van de kinderen uit groep 3 Voor u ligt het informatieboekje van

Nadere informatie

We zitten in groep 3!

We zitten in groep 3! We zitten in groep 3! Juf Ginette Juf Tusa regels afspraken gewoontes Tassen en spulletjes Tassen netjes buiten zetten Spullen + huiswerk in de klas Iets kwijt? Laat het ons weten! Eten en drinken Water

Nadere informatie

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 3 e leerjaar groep 5

HANDLEIDING HANDLEIDING. Inleiding. 3 e leerjaar groep 5 Schrijfpalet HANDLEIDING Inleiding HANDLEIDING 3 e leerjaar groep 5 In het onderwijs heeft het traditionele schrijven van een opstel steeds meer plaats gemaakt voor een meer gestructureerde activiteit.

Nadere informatie

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS

Adewiedewanseltje. Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje Muzido ANNIE LANGELAAR FONDS Adewiedewanseltje: het lied... 3 De muziekopname... 3 Activiteiten per leeftijd: Baby s... 4 Door de ruimte... 4 Dreumesen... 4 Paardje rijden op de knie...

Nadere informatie

WELKE ROL SPELEN KNUFFELS IN DE ONTWIKKELING VAN KINDEREN? WELKE SPELLETJES KAN JE DOEN MET JE KIND EN ZIJN KNUFFEL?

WELKE ROL SPELEN KNUFFELS IN DE ONTWIKKELING VAN KINDEREN? WELKE SPELLETJES KAN JE DOEN MET JE KIND EN ZIJN KNUFFEL? sessie1-5.qxd 14-09-2006 16:12 Pagina 1 knuffels O n d e r w e r p WELKE ROL SPELEN KNUFFELS IN DE ONTWIKKELING VAN KINDEREN? WELKE SPELLETJES KAN JE DOEN MET JE KIND EN ZIJN KNUFFEL? D U U R - 1 U 5 5

Nadere informatie

Schrijven een complexe beweging

Schrijven een complexe beweging Schrijven een complexe beweging Margriet Vegter Marja Kolen Richard Koningstein mei 2009 obs Schuilingsoord Zuidlaren 1 Inhoudsopgave Hoofdstuk Blz. Hoofdstuk 1: Aanleiding en onderzoeksvraag 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Schrijfvisie, Schrijfschriften in blokschrift. Voor slechtzienden of leerlingen met een (licht) motorische achterstand

Schrijfvisie, Schrijfschriften in blokschrift. Voor slechtzienden of leerlingen met een (licht) motorische achterstand Schrijfvisie, Schrijfschriften in blokschrift Voor slechtzienden of leerlingen met een (licht) motorische achterstand Recensie-exemplaar 01-2008 Schrijfvisie Schrijfschriften en kopieermateriaal in blokschrift

Nadere informatie

Informatie groep 3. Taaktijd

Informatie groep 3. Taaktijd Taaktijd We werken ongeveer 20 tot 30 minuten per dag met taaktijd. De leerlingen kijken op het planbord welk werkje ze moeten doen. Soms kiezen de kinderen zelf een werkje en soms kiest de juf. Op een

Nadere informatie

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK

ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK ACTIVITEITEN JAARPLAN 2014 KINDERDAGVERBLIJF WERELDPLEK HET ACTIVITEITEN JAARPLAN IN DE PRAKTIJK PUK & Ko Het kinderdagverblijf en de peuterspeelzaal van Kindercentrum Wereldplek werken sinds 2009 met

Nadere informatie

DEEL 1: LESSUGGESTIES

DEEL 1: LESSUGGESTIES DEEL 1: LESSUGGESTIES Activiteiten voor zes- en zevenjarigen REUZEHONGER Benodigdheden: - cd, track 3, Als ik reuzehonger heb - cd, track 4, Als ik reuzehonger heb, meezingversie - 4 kaartjes met de volgende

Nadere informatie

Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten

Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten Nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van kinderen en leerkrachten Geachte, biedt een nascholingsaanbod muzische opvoeding op maat van uw school aan. Als ervaren onderwijzer, organisator en begeleider

Nadere informatie

Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters)

Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters) Handleiding bij Monkie groep 0 t/m 2 (Peuters & kleuters) Domeinen: Zingen, Luisteren & Bewegen Doel: De kinderen leren liedjes aan die ze met ondersteuning van gebaren kunnen zingen. De leerlingen kunnen

Nadere informatie