Ontwikkeling van de Vlaamse Verkeersveiligheidsmonitor. D. Tirry, T. Steenberghen [RA ]

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ontwikkeling van de Vlaamse Verkeersveiligheidsmonitor. D. Tirry, T. Steenberghen [RA-2014-005]"

Transcriptie

1 Ontwikkeling van de Vlaamse Verkeersveiligheidsmonitor D. Tirry, T. Steenberghen [RA ] 9/09/2014

2 Steunpunt Verkeersveiligheid Wetenschapspark 5 bus Diepenbeek Consortium UHasselt, KU Leuven en VITO Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt zonder uitdrukkelijk te verwijzen naar de bron. Dit rapport kwam tot stand met de steun van de Vlaamse Overheid, programma Steunpunten voor Beleidsrelevant Onderzoek. In deze tekst komen onderzoeksresultaten van de auteur(s) naar voor en niet die van de Vlaamse Overheid. Het Vlaams Gewest kan niet aansprakelijk gesteld worden voor het gebruik dat kan worden gemaakt van de meegedeelde gegevens. Het Steunpunt Verkeersveiligheid voert in opdracht van de Vlaamse overheid beleidsondersteunend Wetenschappelijk onderzoek uit over verkeersveiligheid. Het Steunpunt Verkeersveiligheid is een samenwerkingsverband tussen de Universiteit Hasselt, de KU Leuven en VITO, de Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek.

3 Inhoudstafel 1. Keuze van een geschikt systeem Kandidaat systemen Geoportalen Business Intelligence (BI) Content Management Systemen (CMS) Voorkeur voor een geografisch CMS Logisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor Fysisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor Datalaag PostgreSQL & PostGIS MySQL Applicatielaag GeoServer Drupal Presentatielaag Drupal GUI Geoloket Bibliografie... 21

4 Lijsten Figuur 1: afbeelding van de Ruimtemonitor... 8 Figuur 2: afbeelding van de VDAB toepassing Wegwijs op de Arbeidsmarkt... 9 Figuur 3: afbeelding van de Milieu- en Natuurverkenner... 9 Figuur 4: afbeelding van de SVR-Bevolkingsprojecties (VOBIP) als voorbeeld van een BI Figuur 5: afbeelding van VIA (monitoring Slimme draaischijf van Europa ) Figuur 6: afbeelding van de online stadsmonitor Figuur 7: afbeelding van een GeoCMS (geocoderen van objecten) Figuur 8: afbeelding van een GeoCMS (integratie SDI componenten) Figuur 9: logisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor Figuur 10: fysisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor... 18

5 Gebruikte afkortingen API BI BIVV CMS EEA ERD EU GI INSPIRE JOP MOW OGC RDF RWO SDI VITO W3C WMS WFS Application programming interface Business Intelligence Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid Content Management Systeem European Environment Agency Entity-Relationship Diagram European Union Geografische Informatie Infrastructure for Spatial Information in Europe Jongerenonderzoeksplatform Departement Mobiliteit en Openbare Werken Open Geospatial Consortium Resource Description Framework Departement Ruimtelijke Ordening, Wonen en Onroerend Erfgoed Spatial Data Infrastructure Vlaamse Instelling voor Technologisch Onderzoek World Wide Web Consortium Web Map Service Web Feature Service 5

6 Voorwoord Het verbeteren van de verkeersveiligheid in Vlaanderen vergt een gedetailleerd inzicht in de verkeersveiligheidstoestand op het terrein alsook de potentiële en reële impact vanuit het beleid op dit domein. De analyse van verschillende soorten data levert hierbij waardevolle informatie op. De data worden echter gefragmenteerd beheerd door verschillende stakeholders, vaak ook op verschillende beleidsniveaus. Door data van heterogene oorsprong te harmoniseren in een consistente set van verkeersveiligheidsindicatoren, kunnen de beïnvloedende factoren beter begrepen worden, en is een meer proactief beleid mogelijk. De resulterende indicatorenset bestaat daarom niet alleen uit ongevallenstatistieken, maar omvat een gebalanceerde mix van eindeffecten, context-, performantie- en beleidsindicatoren. Werkpakket 1 van het Steunpunt Verkeersveiligheid heeft als doel een consistente en coherente set van verkeersveiligheidsindicatoren te ontsluiten door middel van een verkeersveiligheidsmonitor. De verkeersveiligheidsmonitor heeft 3 hoofdfuncties: in de eerste plaats wil het door het opnemen van effect- en omgevingsindicatoren zicht geven op de verkeersveiligheidstoestand en de drijvende krachten of ruimtelijke condities die de toestand beïnvloeden. Ten tweede is de monitor een instrument gericht op het evalueren van beleidsdoelstellingen, alsook het evalueren van de effectiviteit en efficiëntie van beleidsmaatregelen. Ten slotte dient de monitor ook als een communicatiemiddel beschouwd te worden die de voortgang van verkeersveiligheid rapporteert aan beleidsmedewerkers en specifieke doelgroepen. In dit rapport wordt het ontwikkelingsproces van de verkeersveiligheidsmonitor beschreven, vanaf de keuze van een geschikt systeem tot en met het fysieke ontwerp. In hoofdstuk 1 bekijken we de mogelijkheden en eigenschappen van drie verschillende soorten platformen die in aanmerking komen voor het bouwen van een monitoringsysteem. Op basis van de karakteristieken van de geselecteerde systemen maken we een keuze die het verdere ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor in grote lijnen vastlegt. Vervolgens maken we in hoofdstuk 2 een logisch ontwerp van een systeemarchitectuur die de verschillende componenten van het monitoringsysteem op een logisch niveau zal structureren. Tot slot gaan we in een laatste hoofdstuk dieper in op het fysieke ontwerp dat het logische model vertaalt naar een operationeel systeem. Dit technisch rapport is in de eerste plaats bedoeld voor applicatiebeheerders en ontwikkelaars die expertise hebben in de ontwikkeling en het beheer van Geo-ICT systemen. Het rapport is bedoeld om inzicht te verschaffen in de architectuur van de Verkeersveiligheidsmonitor en de verschillende componenten die er deel van uit maken. Aanvullend op de rapportering werden ook meerdere presentaties gegeven van prototypes van het monitoringplatform: Demo prototype Verkeersveiligheidsmonitor (03/07/2013 en 19/07/2013) voor MOW, Afdeling Beleid Mobiliteit en Verkeersveiligheid Presentatie op de Werkgroep Ongevallenstatistiek (BIVV 28/05/2013) Op basis van vervolgonderzoek zal het prototype verder ontwikkeld worden. Het onderzoek zal zich toespitsen op de wijze waarop data en indicatoren uitgewisseld kunnen worden tussen de betrokken stakeholders bv beleidsorganen onderling, maar ook hoe de onderzoeksresultaten uit het steunpunt in de monitor geïmplementeerd kunnen worden. Hiervoor verwijzen we graag naar de beleidsrelevante rapporten van WP1. 6

7 Preface Improving road safety requires a detailed understanding of current road safety issues and a comprehensive view on the impact of policy measures on traffic safety. The analysis of different types of data provides valuable information and supports the assessment of policy measures. The data, however, are fragmented and managed by different stakeholders, often at different policy levels. By harmonizing data of heterogeneous origin in a consistent set of road safety indicators, the influencing factors can be better understood, and a more proactive policy can help reduce the risks associated with road safety. For this purpose the resulting indicator set should not only consist of accident statistics, but include a balanced mix of context, performance and outcome indicators. Work Package 1 of the Policy Research Centre for Traffic Safety aims to publish a consistent and coherent set of safety indicators through the development of a Road Safety Monitor. The Road Safety Monitor has three main functions: firstly, by publishing context and impact indicators it provides insight into the state of road safety and the driving forces of spatial conditions that possibly affect the state. Secondly, the monitor is a tool aimed at evaluating policy objectives and assessing the effectiveness and efficiency of policy measures taken to improve road safety. Finally, the monitor should also be considered as a communication tool to report the progress of road safety programs to policy officers and specific target groups. In this report it is described how the road safety monitor has been developed from a technical perspective. In Chapter 1 we look at the possibilities and properties of three different types of platforms that are eligible for building our monitoring system. Based on the characteristics of the selected systems, we make a choice that broadly determines the further design of the Road Safety Monitor. Next, in Chapter 2 a logical design of a system architecture is presented and specifies the major features of the monitoring system. Finally, we elaborate on the physical design that translates the logical model into an operational system. This technical report is primarily intended for application administrators and developers with expertise in the development and management of Geo-ICT systems. The report provides detailed documentation of both the system architecture and the different components that are necessary for the deployment. In addition to this report several presentations took place to present and discuss prototypes of the monitoring platform: Demo prototype Road Safety Monitor (07/03/2013 and 19/07/2013) for the department MOW, Policy Division Mobility and Road Safety Presentation on the Working Group on Accident Statistics (BIVV 28/05/2013) Based on future research the prototype will be further developed. The research will focus on how the exchange of data and indicators can be enhanced and expanded among various types of stakeholders (government, researchers, civil society ) and how proposed methodologies can be implemented in the monitor. For an overview we refer to the policy-relevant reports from WP1. 7

8 1. Keuze van een geschikt systeem 1.1 Kandidaat systemen Vandaag bestaat er een brede waaier aan systemen om gebruikmakend van één platform indicatoren te beheren, analyseren en ontsluiten. Grosso modo kan men 3 types van systemen onderscheiden: Geoportalen, Business Intelligence en Content Management Systemen (CMS). We vatten de belangrijkste kenmerken van elk van hen bondig samen, en illustreren ze met een aantal praktijkvoorbeelden Geoportalen Een geoportaal is een portaal, oftewel een unieke toegangspagina voor het kunnen online zoeken, raadplegen, presenteren en eventueel analyseren van ruimtelijke informatie. Een geoportaal geeft toegang tot geo-informatie via specifieke webservices i.e. geo-services en kan aanzien worden als een sleutelcomponent van een geografische data infrastructuur. Aanbieders van geografische informatie gebruiken geoportalen in de eerste plaats om metadata te publiceren van hun beschikbare geografische informatie. Recent kan men echter een verschuiving waarnemen van de nadruk op het catalogeren van metadata naar het verstrekken van allerlei diensten zoals raadpleegdiensten (cf. map viewing), downloaddiensten, en volwaardige applicaties voor eindgebruikers die ontwikkeld zijn op basis van webservices en APIs. Een geoportaal leent zich dus uitstekend voor het verzamelen, documenteren, visualiseren en ter beschikking stellen van indicatoren die gekenmerkt worden door een ruimtelijke component. Voorbeelden van geoportalen die indicatoren publiceren zijn: de Ruimtemonitor 1 Figuur 1: afbeelding van de Ruimtemonitor Wegwijs op de Vlaamse Arbeidsmarkt (VDAB)

9 Figuur 2: afbeelding van de VDAB toepassing Wegwijs op de Arbeidsmarkt Milieu- en Natuurverkenning 2030 (VMM-INBO-VITO) 3 Figuur 3: afbeelding van de Milieu- en Natuurverkenner 3 9

10 1.1.2 Business Intelligence (BI) Business Intelligence (BI) staat voor het verzamelen van informatie binnen de eigen omgeving. Het kan omschreven worden als het proces om gegevens om te zetten in informatie, die vervolgens leidt tot kennis. Business Intelligence heeft als doel een competitief voordeel te creëren en organisaties slimmer te laten functioneren. BI wordt als een waardevolle kerncompetentie beschouwd binnen zowel private als overheidsinstellingen. In een BI systeem worden gegevens vanuit verschillende bronnen verzameld, getransformeerd, en geïntegreerd in een datawarehouse (de hoeksteen van elke BI-oplossing) op een wijze die toelaat om de gegevens uit verschillende bronnen met elkaar te vergelijken. Dit laat toe om de gegevens te analyseren, metrieken op te stellen en om te vormen tot informatie die bruikbaar is voor beslissingsnemers. Resultaten kunnen gevisualiseerd worden aan de hand van scorekaarten of dashboards. In tegenstelling tot CMS zijn BI toepassingen uitgerust met sterk analytische componenten die ingezet kunnen worden op multidimensionale databanken. Bekende BI toepassingen zijn Cognos en Business Objects. Om binnen de Vlaamse overheid gebruik te maken van BI-functionaliteiten, is er een gemeenschappelijk platform ingericht met de nodige hard- en software om data van verschillende bronnen te consolideren en integreren in DataWarehouses, op basis waarvan rapportering en analyse kan gebeuren. Dit platform heet het Vlaamse overheid Bedrijfsinformatieplatform (VOBIP). Een voorbeeld van een toepassing die gebruik maakt van VOBIP is geïmplementeerd door de Studiedienst van de Vlaamse Regering (Figuur 4). Figuur 4: afbeelding van de SVR-Bevolkingsprojecties (VOBIP) als voorbeeld van een BI Content Management Systemen (CMS) Content Management omvat het verzamelen, creëren, publiceren en beheren van de inhoud (content) van een website. Met een CMS (meestal een webapplicatie) wordt dit proces geautomatiseerd en is het mogelijk dat gebruikers eenvoudig, zonder veel technische kennis, documenten, allerhande media en gegevens op internet kunnen publiceren 5. In een CMS zijn inhoud, vormgeving en structuur van elkaar gescheiden. Hierdoor kunnen gegevens zonder layout kunnen worden ingevoerd, terwijl de gegevens worden gepresenteerd aan bezoekers met een lay-out door toepassing van sjablonen. CMS zijn dus uitermate geschikt voor websites waarvan de inhoud regelmatig geactualiseerd wordt. De meest populaire CMS zijn Joomla, Drupal en Wordpress

11 CMS kunnen bijgevolg uitgebouwd worden tot interessante beleidsinformatieplatformen waarin diverse indicatoren op een grafisch aantrekkelijke wijze gepresenteerd worden. Voorbeelden van websites die gebruik maken van een CMS platform om indicatoren te ontsluiten zijn: Vlaanderen in Actie Pact Figuur 5: afbeelding van VIA (monitoring Slimme draaischijf van Europa ) De Stadsmonitor

12 Figuur 6: afbeelding van de online stadsmonitor Sinds een aantal jaren gaat er meer aandacht naar het publiceren van geografische gegevens via een CMS. In dit specifieke geval spreken we van een geografisch content management systeem of een GeoCMS. Een GeoCMS is een geavanceerd Content Management Systeem en combineert de traditionele eigenschappen van een CMS met die van een Geografisch Informatie Systeem. Met een GeoCMS kunnen verschillende gebruikers geografische gegevens beheren, analyseren en visualiseren. GeoCMS komen vandaag in 2 verschillende types voor. Een eerste type is een CMS waarbij de geografische positie van objecten (artikels, afbeeldingen, blogs, gebruikers, etc ) aan de hand van lengte- en breedtegraden worden weergegeven op een online interactieve kaart. Vanuit de interactieve kaart kan je verder navigeren naar andere webpagina s die verder beschrijvende informatie geven over het geselecteerde object. Een voorbeeld van dit type GeoCMS is de website Duurzame Stad 8 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Via een interactieve kaart van Brussel worden geografische data die bijdragen tot de duurzame stad in beeld gebracht. Wanneer men een Point-of-Interest selecteert, verschijnt een pop-up met bijkomende beschrijvende informatie over het geselecteerde object (Figuur 7) 8 12

13 Figuur 7: afbeelding van een GeoCMS (geocoderen van objecten) Een tweede type van een GeoCMS is een platform dat SDI componenten integreert in een CMS. Het platform maakt gebruik van open standaarden zoals WMS en WFS en hanteert verschillende software componenten veelal open source - om geografische data te beheren en te verwerken. Daarnaast bevat het de standaardfunctionaliteiten van een CMS. In tegenstelling tot het eerste type van een GeoCMS waarbij enkel de lengte- en breedtegraden van objecten bewaard, worden de data in dit type van een GeoCMS in een ruimtelijke formaat (punten, lijnen, polygonen) beheerd en ontsloten via gestandaardiseerde interfaces. Een voorbeeld van dit type GeoCMS is de website Wijkmonitoring 9 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. 9 https://wijkmonitoring.irisnet.be/ 13

14 Figuur 8: afbeelding van een GeoCMS (integratie SDI componenten) 1.2 Voorkeur voor een geografisch CMS De Verkeersveiligheidsmonitor wordt een instrument met beleidsrelevante indicatoren voor de monitoring van het ruimtelijk beleid. In de context van beleidsgericht steunpuntenonderzoek staat het bijhouden en documenteren van indicatoren voor het plannen en resultaatgericht opvolgen van de beleidsdoelstellingen centraal bij de uitbouw van het instrument. Een CMS heeft als voordeel dat je de monitor op een dynamische manier kan beheren en dat je de inhoud eenvoudig kan aanpassen. Een bijkomend voordeel is dat eenmaal de site opgezet is, verschillende gebruikers de site kunnen actualiseren zonder enige voorkennis van HTML of webdesign. Wanneer men software componenten aan het CMS toevoegt die toegang geven tot geografische databanken en webservices, kan men de beschrijvende informatie bovendien verrijken met ruimtelijke informatie bv in de vorm van een interactieve kaart. Een GeoCMS is dus zeer geschikt voor het beheren en visualiseren van ruimtelijke indicatoren die gericht zijn op het aanleveren van thematische informatie. BI systemen staan vooral in functie van diepgaande analyses en prestatiemetingen in een beheers- of managementcontext. Hierdoor lijken ze minder in aanmerking te komen als monitoring platform voor de verkeersveiligheidsmonitor aangezien daar de klemtoon ligt op het inventariseren en publiceren van relevante beleidsindicatoren. Geoportalen lijken op het eerste zicht wel inzetbaar, maar als toegangspunt van een SDI voor het online zoeken, raadplegen en presenteren van ruimtelijke informatie is hun toepassingsgebied eerder gericht op het documenteren van ruimtelijke referentie-objecten, en minder op het beschrijven van thematische data zoals afgeleide indicatoren. Specifieke toepassingen zoals het afleiden van indicatoren die gericht zijn op het aanleveren van thematische of zakelijke informatie vallen buiten het bereik van een SDI (Tóth, Portele, Illert, Lutz, & Lima, 2012). Hieruit concluderen we dat de voorkeur gaat naar de ontwikkeling van de Verkeersveiligheidsmonitor als een GeoCMS. Dit platform combineert het beste van twee 14

15 werelden nl een robuust CMS om informatie te beheren en presenteren op een website in combinatie met software componenten die toegang geven tot geografische databanken en webservices. 15

16 2. Logisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor In deze paragraaf werken we de systeemarchitectuur van de Verkeersveiligheidsmonitor uit. Het is een conceptueel ontwerp van de verschillende deelcomponenten en de relaties onderling waarbij de plaatsing van de componenten de manier van redeneren over de structurele eigenschappen van het systeem ondersteunt. De systeemarchitectuur moet toelaten om een gebruiksvriendelijk maar tegelijk ook performante informatiesysteem te ontwikkelen. Figuur 9 toont de logische architectuur van de hernieuwde Verkeersveiligheidsmonitor. Het logisch model bestaat uit 3 lagen: een datalaag, een applicatielaag en een presentatielaag. De gelaagde systeemarchitectuur van de bestaande monitor blijft behouden, maar zal in de nieuwe monitor ingevuld worden met andere software componenten. Figuur 9: logisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor De basis van het model wordt gevormd door de datalaag die uit twee databanken bestaat. Een eerste ruimtelijke databank bevat de eigenlijke meetgegevens van de ruimtelijke indicatoren. Een tweede database bevat zowel niet-ruimtelijke indicatoren als beschrijvende informatie (i.e. metadata) over alle indicatoren en de bouwstenen van het CMS. De indicatoren zelf zijn afkomstig van externe databanken en shapefiles. Deze zijn in het beheer van verschillende stakeholders (bv. Mercator databank, databank van RWO,..). Bovenop de datalaag werd een applicatielaag gebouwd die uit 2 componenten bestaat. Enerzijds worden de geografische data ontsloten via gestandaardiseerde web services, anderzijds omvat het geografisch CMS allerlei tools voor het beheren en editeren van informatie, voor het gebruikersbeheer en voor toegangscontrole. Voor de volledigheid werden in het logische ontwerp ook externe web services toegevoegd, aangezien deze ook bevraagd worden via de presentatielaag. De applicatielaag kan op 2 manieren aangesproken worden in de presentatielaag: Via het CMS: het CMS voorziet een consistente interface zodat elke web pagina volgens een vast sjabloon en eenzelfde stijl aan de gebruiker gevisualiseerd wordt. Alle beschikbare indicatoren en beleidsassessments worden gefilterd en gepresenteerd via de CMS sjablonen. Dit omvat ook het presenteren van indicatoren via tabellen en grafieken. 16

17 Via kaarten: indicatoren die gebaseerd zijn op ruimtelijke data worden ontsloten via WMS en WFS services. Dit laat toe om de gegevens als kaart te visualiseren en de gegevens te downloaden. Deze kaarten kunnen zowel in het geografisch CMS geïntegreerd worden als in een onafhankelijk GIS toepassing (desktop GIS, geoloket.) aangeroepen worden. De technische implementatie van dit logisch model zal in een latere fase gespecifieerd worden. Open source producten zullen de voorkeur krijgen boven commerciële producten. 17

18 3. Fysisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor In deze paragraaf werken we de fysische architectuur van de Verkeersveiligheidsmonitor uit. Het is een technische invulling van het logisch model. De deelcomponenten worden bottom-up besproken en de onderlinge relaties zullen concreet worden uitgewerkt. Figuur 10: fysisch ontwerp van de Verkeersveiligheidsmonitor 3.1 Datalaag De datalaag omvat twee databanken: PostgreSQL & PostGIS voor de ruimtelijke indicatoren MySQL voor de niet-ruimtelijke indicatoren, de metadata en de bouwstenen van het geografisch CMS PostgreSQL & PostGIS PostgreSQL is een vrije relationele databaseserver, uitgegeven onder de PostgreSQL licentie (een eenvoudige softwarelicentie voor opensourcesoftware). Het biedt een alternatief voor zowel andere opensource als commerciële systemen zoals Oracle, DB2 en Microsoft SQL Server. PostGIS is een PostgreSQL extensie en levert de mogelijkheid om geografische objecten (geometrie) en ruimtelijke query s toe te voegen aan een PostgreSQL databank, vanaf dan een ruimtelijke databank genoemd. Dit systeem is te vergelijken met ESRI's SDE of met de Oracle Spatial extensie. Ook PostGIS is opensourcesoftware en valt onder de GNU General Public License. Verschillende andere opensourcesoftware pakketten zoals GeoServer zijn zo ontwikkeld dat ze gemakkelijk verbinding kunnen maken met een PostGIS databank. Alle ruimtelijke indicatoren werden als individuele tabellen ingelezen in de databank (datawarehouse principe). In zo n ruimtelijke dataset stelt elke record van de tabel één ruimtelijk object voor, vergezeld van een set coördinaten. PostGIS heeft een handige shapefile/dbf import tool, waardoor het inlezen van de data in de databank sterk vereenvoudigd wordt. 18

19 3.1.2 MySQL MySQL is ook een relationele databaseserver, en valt als opensourcesoftware onder de GNU General Public License. De reden om een tweede relationele databank server te installeren is omdat het gekozen CMS (namelijk Drupal) hierop steunt. Alle info die rechtstreeks met Drupal gerelateerd is (zoals niet-ruimtelijke indicatoren, metadata en natuurlijk de bouwstenen van Drupal zelf) worden hierin opgeslagen. 3.2 Applicatielaag De applicatielaag bestaat uit twee componenten: GeoServer om de ruimtelijke data te ontsluiten via gestandardiseerde web services Drupal als CMS voor het beheer en editeren van de inhoud van en toegang tot de website GeoServer Web Map Services (WMS) zijn de standaard om kaartafbeeldingen met ruimtelijke gegevens op te vragen via het internet. Deze standaard wordt gedefinieerd door het Open Geospatial Consortium (OGC). GeoServer is een opensourcesoftware pakket dat deze standaard handhaaft. Zelf draait GeoServer op Apache Tomcat, een opensource webcontainer. Geoserver ondersteunt de verbinding met zowel opensource als propriëtaire databank servers, waaronder ook PostGIS. De configuratie van deze verbinding, net als de configuratie van de WMS gebeurt via een verzameling XML bestanden. Eens een verbinding met zo n ruimtelijke databank gelegd is, kunnen de verschillende kaarten gevisualiseerd worden met een GetMap request. Echter een ruimtelijke dataset (zoals opgeslagen in PostGIS) bevat geen informatie over de visualisatie zelf (het gebruik van kleuren, transparantie, labels, etc.). Hiervoor moet er eest een stijl gedefinieerd worden met behulp van een SLD of Styled Layer Descriptor. Ook dit is een standaard, gedefinieerd door het OGC, om de visualisatie van ruimtelijke gegevens te beschrijven met behulp van XML. Zo n SLD kan vergeleken worden met een layer bestand in ESRI ArcGIS. Per laag kunnen er verschillende stijlen gedefinieerd worden. De gewenste keuze moet dan als parameter meegegeven worden aan de GetMap request. Aangezien er met beelden gewerkt wordt (hier PNG), is het continu uitsturen van requests naar de server een relatief zware operatie. Daarom dat GeoServer gebruikt maakt van GeoWebCach voor het opslaan van deze beelden in verschillende tegels (tiles). Dit kan het inladen van grote bestanden aanzienlijk versnellen Drupal Drupal is een opensource CMS, ontwikkeld in de programmeertaal PHP en uitgebracht onder de GNU General Public License. Drupal is een CMS software-pakket dat toelaat om eenvoudig een grote verscheidenheid aan inhoud te publiceren, beheren en organizeren op een website. Drupal is een heel populair CMS om verschillende soorten websites te maken, waaronder: community portaalsites en discussiesites, intranet portaalsites en websites van bedrijven, persoonlijke websites, fansites, e-commerce applicaties en resource directories. Alle inhoud van een Drupal website wordt bewaard en behandeld als een node. Nodes zijn bijdragen zoals blogs, verhalen, enquêtes en forums. Elke node heeft een uniek nummer en is gebaseerd op een sjabloon. De sjabloon ( content type ) defineert de velden of attributen die aan de node verbonden zijn. Op die manier kan je velden definiëren voor tekst, cijfers, datums, afbeeldingen, etc.op basis van de specificatie van het uitwisselmodel hebben we bijvoorbeeld meerdere sjablonen gecreëerd voor geografische indicatoren, die toelaten om alle metadata-elementen te beschrijven. 19

20 Omdat Drupal een opensourcesysteem is, is het heel toegankelijk en eenvoudig om uitbreidingen te ontwikkelen. Eén van de uitbreidingsmodules is bv RDF extensions. Dit is een module die extra functionaliteit toevoegt om RDF mappings te maken via een user interface en de inhoud van de website naar RDF te exporteren. Zowel de inhoud (=alle nodes) en instellingen van Drupal worden opgeslagen in een database, in dit geval een MySQL database. Drupal wordt binnen de Vlaamse overheid steeds meer gebruikt om websites te bouwen. Het toonvoorbeeld daarvan is kañooh 10, een totaalpakket dat de instellingen binnen de Vlaamse overheid helpt om sneller, goedkoper en beter websites te ontwikkelen en te beheren. 3.3 Presentatielaag De opgeslagen informatie wordt op twee manieren aan de gebruiker ontsloten: Via de Drupal GUI: dit is de primaire toegang om informatie over beleidsonderwerpen, assessments en geografische indicatoren te bekomen Via het Geoloket: dit is een secundaire toegang die specifiek ontwikkeld werd voor het visualiseren en bevragen van alle ruimtelijke gegevens Drupal GUI De Drupal GUI is de publicatie van het systeem naar de gebruiker toe. De GUI berust hoofdzakelijk op 2 pijlers: het presenteren van de nodes in een vooraf aangemaakte vormgeving en het grafisch vormgeven van de volledige site. Nodes zijn gebaseerd op sjablonen. Die maken het niet alleen mogelijk om velden of attributen te definiëren, ook de weergave van de node kan per sjabloon geconfigureerd worden. Zo kan je configureren dat een nieuwsartikel op een andere manier wordt weergegeven dan bv een indicator. Je kan ook aangeven hoe bepaalde sjablonen weergegeven moeten worden: als een volledige pagina of als een block. Ook de ganse website kan je grafisch vormgeven met behulp van een lange lijst van bestaande stijlen ( themes ) of een zelfgemaakte stijl. Op die manier is de GUI van elke drupal site in zekere mate uniek. Het configureren van de stijl is volledig onafhankelijk van de inhoud. Indien je de stijl van de site wilt veranderen, heeft dit weinig tot geen gevolgen voor de inhoud van het CMS Geoloket Het Geoloket van de Verkeersveiligheidsmonitor is een interactieve pagina voor het tonen en onderzoeken van alle ruimtelijke indicatoren. Deze webpagina is gebouwd in HTML en javascript en steunt op de Ext, GeoExt en OpenLayers bibliotheken. De gebruiker kan zelf kiezen welke kaart of kaarten bekeken worden. Van de gevisualiseerde kaarten is er telkens een legende beschikbaar. De gebruiker kan volgende acties uitvoeren: pan, zoom, previous/next extent en print PDF. De gebruiker kan ook de WMS request opvragen die schuilgaat achter de getoonde kaart. Door de klikken op de kaart kan de gebruiker ook de waarden opvragen die gelinkt zijn aan het ruimtelijke object. Als laatste kan de gebruiker ook navigeren op adres via de Google Geocoder

Handleiding instrumentarium verkeersveiligheidsmonitor. Thérèse Steenberghen, Anuja Dangol, Diederik Tirry, Valerie Dewaelheyns RA-2015-009

Handleiding instrumentarium verkeersveiligheidsmonitor. Thérèse Steenberghen, Anuja Dangol, Diederik Tirry, Valerie Dewaelheyns RA-2015-009 Handleiding instrumentarium verkeersveiligheidsmonitor Thérèse Steenberghen, Anuja Dangol, Diederik Tirry, Valerie Dewaelheyns RA-2015-009 9/11/2015 Steunpunt Verkeersveiligheid Wetenschapspark 5 bus 6

Nadere informatie

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS

Client Applicaties (Browser+Desktop) http/https. Apache Webserver. http proxy. WMS WFS Adm SLD Tomcat. Tomcat. GeoServer. PostGIS WMS voor Kadastrale kaart Limburg GEORZ-lab Datum: 17 juli 2009 Auteur: GEORZ-lab, Just van den Broecke Versie: 2 Contact: Ebrahim Hemmatnia (Adviseur PPI GEO, Kadaster), tel. 088 183 22 16. Inleiding

Nadere informatie

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL)

Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor. Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Ontwikkeling van een Verkeersveiligheidsmonitor Diederik Tirry (KULEUVEN SADL) Het Steunpunt Verkeersveiligheid verricht in opdracht van de Vlaamse Overheid beleidsrelevant, wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

GeoKey en Catalog Services

GeoKey en Catalog Services GeoKey en Catalog Services de sleutel tot geo-informatie Studiedag NCG 18 mei 2004 ronald.bottelier@geodan.nl Programma > Begrippen > Actualiteiten in meta-informatie > Visie op doorontwikkeling > GeoKey

Nadere informatie

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise

Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Viewer MapGuide Open Source/Enterprise Versie 2.0, december 2012 GISkit BV Introductie Van Mapguide 6.5 MapGuide Open Source Ondanks het succes van MapGuide 6.5 had architectuur van dit product zijn beperkingen.

Nadere informatie

Click to edit Master subtitle style NOIV Congres 2011 GIS Open In Verbinding. Marcel de Rink

Click to edit Master subtitle style NOIV Congres 2011 GIS Open In Verbinding. Marcel de Rink Click to edit Master subtitle style NOIV Congres 2011 GIS Open In Verbinding Marcel de Rink Open? Of Gesloten? Agenda Waarom is Esri Open? Waarin is Esri Open? Open Open Open Open Standaarden Source Data

Nadere informatie

Geo-Informatie. AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel

Geo-Informatie. AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel Geo-Informatie AGGN 7 Juni 2012 GIS Internet en Mobiel Sjaak Dieleman WUR, GIS Opleiding Nieuwland Geo-Informatie Detachering waterschap Ministerie van Buitenlandse Zaken (Azië) FAO - Wereld Voedsel Organisatie

Nadere informatie

Nederlands WMS - SLD Profiel. Versie 1.0

Nederlands WMS - SLD Profiel. Versie 1.0 Nederlands WMS - SLD Profiel Versie 1.0 Ravi: een profiel Ravi, netwerk voor geo-informatie Stichting Ravi is een netwerkorganisatie in het publieke domein en richt zich op de ruimtelijke ontwikkeling

Nadere informatie

Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal

Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal Cartesius Eén poort voor historisch geografisch materiaal Sint-Niklaas 21 juni 2012 Rink W. Kruk Historische geografische documenten Wat is Cartesius? Wat doet Cartesius? Hoe doet Cartesius het? Inhoud

Nadere informatie

Spatial Metadata & Opensource Geo Software. Paul van Genuchten OSGeo.nl dag 2012 - Velp

Spatial Metadata & Opensource Geo Software. Paul van Genuchten OSGeo.nl dag 2012 - Velp Spatial Metadata & Opensource Geo Software Paul van Genuchten OSGeo.nl dag 2012 - Velp This is 2012 Uw data staat online... Metadata is de manier om gebruikers op de hoogte te stellen van gebruiksbeperkingen,

Nadere informatie

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software

Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Gebruik van raadpleeg- en downloadservices in GIS desktop software Inhoud ArcGIS... 2 Gebruik WMS in ArcGIS... 2 GetFeatureInfo request... 6 Gebruik WFS in ArcGIS... 7 WFS service toevoegen... 7 Enkel

Nadere informatie

Geografische Informatie, killer-app voor SOA

Geografische Informatie, killer-app voor SOA Inleiding Misschien lag het aan de pragmatische houding van de geodetische ingenieurs en GISspecialisten. Misschien was het kleine wereldje. Hoe het ook zij, de OpenGIS Web Map Server Interface Implementation

Nadere informatie

Portals & Open Source

Portals & Open Source Portals & Open Source OGh Jaarcongres 2003 Zeist, 7 october R.V.L.P. Schaaf Agenda Introductie Begrippenkader en standaards Open Source portals Onder de loep: Imbrium Praktijk case Open Source in uw organisatie?

Nadere informatie

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren M A P I N F O E X P O N A R E Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren INTRODUCTIE VAN MAPINFO EXPONARE MapInfo Exponare is ontwikkeld om gebruikers toegang

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

De voordelen van Drupal

De voordelen van Drupal Drupal is een open source Content Management System (CMS). Daarnaast kun je Drupal zien als een framework, dit betekent dat je modules (oftewel mini-applicaties) kunt implementeren in je installatie van

Nadere informatie

..over. Geoportalen. en: Interoperabiliteit, Open Standaarden en WebService Architecturen. Presentatie GIN 17 november 2004 Theo Thewessen Geodan IT

..over. Geoportalen. en: Interoperabiliteit, Open Standaarden en WebService Architecturen. Presentatie GIN 17 november 2004 Theo Thewessen Geodan IT ..over Geoportalen en: Interoperabiliteit, Open Standaarden en WebService Architecturen Presentatie GIN 17 november 2004 Theo Thewessen Geodan IT Locatie als integrator binnen Geoportalen Location Interoperabiliteit:

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Dit document beschrijft de keuzes die gedaan worden ten aanzien van de hard en software voor het Management Informatie Systeem. Voor de presentatielaag

Nadere informatie

ArcGIS Online. Hét kaartplatform voor uw organisatie

ArcGIS Online. Hét kaartplatform voor uw organisatie ArcGIS Online SM Hét kaartplatform voor uw organisatie ArcGIS Online SM Hét kaartplatform voor uw organisatie Esri Nederland Rotterdam Zwolle Breda Groot Handelsgebouw Kantoorgebouw Weena 695 (B2-036)

Nadere informatie

ArcGIS Mobile ADF. Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag

ArcGIS Mobile ADF. Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag ArcGIS Mobile ADF Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag Agenda Wat is de Mobile ADF? Architectuur Demo Wat is de mobile ADF? Ontwikkeltoolkit voor mobiele (Smart Client)

Nadere informatie

APEX en JasperReports

APEX en JasperReports APEX en JasperReports een Dream Team! Spreker(s) : Datum : E-mail : Vincent Deelen 28 mei 2013 vincent.deelen@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline APEX en rapporten Oracle BI publisher

Nadere informatie

LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS. Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting. Tijd: 5 minuten

LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS. Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting. Tijd: 5 minuten LES 1: AAN DE SLAG MET WORDPRESS Lesoverzicht: Aan de slag Wat is WordPress CMS Front-end Back-end Samenvatting Tijd: 5 minuten Doel: Aan het einde van deze les weet je wat WordPress is en kun je benoemen

Nadere informatie

Waarom WordPress? Wat is WordPress? Bloggen en website Uniek design is mogelijk Makkelijk zelf te beheren

Waarom WordPress? Wat is WordPress? Bloggen en website Uniek design is mogelijk Makkelijk zelf te beheren Waarom WordPress? Wordpress is een bijzonder gebruiksvriendelijk systeem, zowel voor de gebruiker als de webbouwer. Iedereen kan er redelijk snel mee leren werken. Het zelf beheren van pagina s, nieuws,

Nadere informatie

dro - DSI Info voor software leveranciers

dro - DSI Info voor software leveranciers dro - DSI Info voor software leveranciers Wim De Smet Overleg SW-leveranciers 15-01-2015 1 Architectuur Service Oriented Architecture Services onderdeel van het platform Clients in gebruikerstoepassing

Nadere informatie

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans

Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Tools voor canonieke datamodellering Tools voor canonieke datamodellering Bert Dingemans Abstract Canonieke modellen worden al snel omvangrijk en complex te beheren. Dit whitepaper beschrijft een werkwijze

Nadere informatie

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows.

Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Xampp Web Development omgeving opzetten onder Windows. Inhoudsopgave 1. Lees dit eerst... 2 2. Inleiding... 2 3. Installatie Xampp... 3 1.1 Installatie Xampp Launcher... 7 1.2 Controle geïnstalleerde bestanden...

Nadere informatie

GeoJSON. Een nieuw vector formaat voor web-based GIS. Bart van den Eijnden OSGIS

GeoJSON. Een nieuw vector formaat voor web-based GIS. Bart van den Eijnden OSGIS GeoJSON Een nieuw vector formaat voor web-based GIS Bart van den Eijnden OSGIS Inhoud JSON GeoJSON Performance: transport- en parseertijd Best practices in web-based GIS OpenLayers GeoExt Proj4JS Voorbeeld

Nadere informatie

GEOPUNT VLAANDEREN ONDER DE MOTORKAP. Sessie 26. AGIV-Trefdag ICC Gent, 28 november 2013

GEOPUNT VLAANDEREN ONDER DE MOTORKAP. Sessie 26. AGIV-Trefdag ICC Gent, 28 november 2013 GEOPUNT VLAANDEREN ONDER DE MOTORKAP Sessie 26 KORTE INHOUD www.geopunt.be WAT KOMT ER VANDAAG AAN BOD? Metadata in een nieuw jasje Hinder in kaart op Geopunt Toegang en gebruik binnen de GDI Geopunt-API

Nadere informatie

Afstudeeropdracht bachelor informatica

Afstudeeropdracht bachelor informatica Webgebaseerde ontsluiting loggegevens van IDEAS Afstudeeropdracht bachelor informatica David Beniers, Anand Mandhre, Michiel van Kempen Bastiaan Heeren, Harold Pootjes Inhoud Opdracht IDEAS Aanpak Taakverdeling

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

FUMAGGO WEB SOLUTIONS

FUMAGGO WEB SOLUTIONS FUMAGGO WEB SOLUTIONS Aanpassen design stemexamen.nl Offerte voor ProDemos Den Haag Fumaggo Web Solutions Lammenschansweg 93, 2313 DK Leiden KvK Rijnland 52202992 Leiden, 19 juni 2012 2 1 Introductie ProDemos

Nadere informatie

KRW-VSS en (UM)-Aquo. data standaarden in Delft-FEWS. Amersfoort, 23 April 2012. Marc van Dijk Deltares

KRW-VSS en (UM)-Aquo. data standaarden in Delft-FEWS. Amersfoort, 23 April 2012. Marc van Dijk Deltares KRW-VSS en (UM)-Aquo data standaarden in Delft-FEWS Amersfoort, 23 April 2012 Marc van Dijk Deltares Inhoud Inleiding tot Delft-FEWS Filosofie & integratie van data en modellen Delft-FEWS & data standaarden:

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Vergelijking functionaliteit B3P GIS Suite 2.0 en 3.4

Inhoudsopgave. Vergelijking functionaliteit B3P GIS Suite 2.0 en 3.4 Vergelijking functionaliteit B3P GIS Suite 2.0 en 3.4 Inhoudsopgave 1. Algemeen...2 2. B3P Datastorelinker (ETL tool)...3 3. Quantum GIS Mapserver Export Plugin...4 4. B3P Kaartenbalie...5 5. B3P Gisviewer...6

Nadere informatie

Onder de motorkap van Microsoft Azure Web Sites. Eelco Koster Software architect ORDINA

Onder de motorkap van Microsoft Azure Web Sites. Eelco Koster Software architect ORDINA Onder de motorkap van Microsoft Azure Web Sites Eelco Koster Software architect ORDINA Agenda Introductie Architectuur Project Kudu Azure Resource Manager Doel Dieper inzicht geven in de werking van Azure

Nadere informatie

Realisatie BAG WFS voor Pilot Brandweer Roermond

Realisatie BAG WFS voor Pilot Brandweer Roermond Realisatie BAG WFS voor Pilot Brandweer Roermond Datum: 25 augustus 2009 Afdeling: Materiebeleid GEO/RZ GEORZ-lab, Adviseur: Ebrahim Hemmatnia Versie: 1.4 Ontwikkelaar(s): Just van den Broecke Inleiding

Nadere informatie

Sparse columns in SQL server 2008

Sparse columns in SQL server 2008 Sparse columns in SQL server 2008 Object persistentie eenvoudig gemaakt Bert Dingemans, e-mail : info@dla-os.nl www : http:// 1 Content SPARSE COLUMNS IN SQL SERVER 2008... 1 OBJECT PERSISTENTIE EENVOUDIG

Nadere informatie

Op weg naar INSPIRE. Ontwikkeling tbv INSPIRE binnen Het Kadaster

Op weg naar INSPIRE. Ontwikkeling tbv INSPIRE binnen Het Kadaster Op weg naar INSPIRE Ontwikkeling tbv INSPIRE binnen Het Kadaster Just van den Broecke Haico van der Vegt Ebrahim Hemmatnia Ko van Raamsdonk Kjest Kleiker Geonovum 3 maart 2011 Onderwerpen Wat is er gedaan?

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

Handleiding PDOK gebruik ten behoeve van Afnemers

Handleiding PDOK gebruik ten behoeve van Afnemers ten behoeve van Afnemers Dit document is bedoeld voor online gebruik. Datum: 10 december 2012 Versie: 1.1 Status: definitief Versiehistorie Versie Datum Wijzigingen ten opzichte van de vorige versie 1.0

Nadere informatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Waterbodem Applicatie (WAB*info) 10 juli 2008 Gaston Lamaitre Data-ICT-Dienst, Delft Inhoud Wat doet Rijkswaterstaat? Doel van WAB*info De randvoorwaarden

Nadere informatie

XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows.

XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows. XAMPP Web Development omgeving opzetten onder Windows. Inhoudsopgave 1. Lees dit eerst... 2 2. Inleiding... 2 1 Xampp downloaden... 2 2 Installatie Xampp 1.7.4 op externe harddisk... 3 3 XAMPP herconfiguren...

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT. AGIV-trefdag ICC Gent, 27 november 2014

HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT. AGIV-trefdag ICC Gent, 27 november 2014 HELP IK GIS! WWW.GEOPUNT.BE INSTRUMENTEN OP MAAT GEO VOOR IEDEREEN INSTRUMENTEN OP MAAT OVERBRUGGEN DE KLOOF MET DE GEBRUIKER Geopunt-kaart Geopunt plug-in Er werd een Quantum GIS plugin ontwikkeld zodat

Nadere informatie

en in praktijk Intergraph Shuttle Geo in Business Intelligence Shuttle

en in praktijk Intergraph Shuttle Geo in Business Intelligence Shuttle Bijpraatsessies geostandaarden Geo-standaarden in bedrijf en in praktijk Geo-standaarden in bedrijf en in praktijk Bijpraatsessies geo-standaarden in de e- overheid 10:00-10:20 NEN 3610 Oracle en Open

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

FUMAGGO WEB SOLUTIONS

FUMAGGO WEB SOLUTIONS FUMAGGO WEB SOLUTIONS Aanpassen design partijenwijzer.nl Offerte voor ProDemos Den Haag Fumaggo Web Solutions Lammenschansweg 93, 2313 DK Leiden KvK Rijnland 52202992 Leiden, 20 juni 2012 2 1 Introductie

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

MA!N Rapportages en Analyses

MA!N Rapportages en Analyses MA!N Rapportages en Analyses Auteur Versie CE-iT 1.2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Microsoft Excel Pivot analyses... 4 2.1 Verbinding met database... 4 2.2 Data analyseren... 5 2.3 Analyses verversen... 6

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

Installatie SQL: Server 2008R2

Installatie SQL: Server 2008R2 Installatie SQL: Server 2008R2 Download de SQL Server 2008.exe van onze site: www.2work.nl Ga naar het tabblad: Downloads en meld aan met: klant2work en als wachtwoord: xs4customer Let op! Indien u een

Nadere informatie

ERVARINGEN MET PDOK IN HET VELD (GEMEENTEN)

ERVARINGEN MET PDOK IN HET VELD (GEMEENTEN) ERVARINGEN MET PDOK IN HET VELD (GEMEENTEN) Inspiratiesessie PDOK Partner middag Peter-Paul Koonings GeoNovation B.V. Inspiratiesessie AGENDA Voorstellen Relatie met PDOK Welke gegevens en hoe publiceren?

Nadere informatie

Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes

Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes Handleiding PDOK wandel- en fietsroutes Versie 1.1 (4 december 2012) Algemene informatie Stichting Landelijk Fietsplatform en Stichting Wandelnet beheren de landelijke (recreatieve) routedatabank. Vanaf

Nadere informatie

Eenvoud, kracht en snelheid

Eenvoud, kracht en snelheid OpenIMS Open Informatie Management Server Eenvoud, kracht en snelheid Portaal Server Whitepaper Open Informatie Management Server www.openims.com OpenSesame ICT BV www.osict.com Inhoudsopgave 1 INLEIDING...

Nadere informatie

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten.

Het is een verticaal geïntegreerd bedrijf, dat zowel actief is in de productie van grondstoffen en halffabrikaten als van afgewerkte producten. Referenties Beaulieu International Group De klant Beaulieu International Group is een Belgische industriële groep die ontstond in de zomer van 2005 uit de fusie van vijf zelfstandige takken van de voormalige

Nadere informatie

Self Service BI. de business

Self Service BI. de business BI in de praktijk Self Service BI Breng de kracht van BI naar de business Luc Alix Sogeti Nederland B.V. Redenen voor Business Intelligence Sneller kunnen beslissen 42 % Beter kunnen beslissen 42 % Concurrentieel

Nadere informatie

Stella Maris St. Willibrordus. Handleiding site. http://www.wilste.nl

Stella Maris St. Willibrordus. Handleiding site. http://www.wilste.nl Stella Maris St. Willibrordus Handleiding site http://www.wilste.nl Versie 17 februari 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Drupal... 3 1.2 Beknopte handleiding... 4 1.3 Rollen... 4 1.4 Inhoudstypen...

Nadere informatie

Infonamiddag GIS West

Infonamiddag GIS West Infonamiddag GIS West ArcGIS 10 Gelanceerd in de zomer. Nieuwe procedure: levering als download. Je kan zelf DVD branden. Elke gemeente kreeg mail met token en activatie code van ESRI Belux of Cevi Niet

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Page 1 1 Kees Vianen Senior Sales Consultant Technology Solutions Oracle Nederland Agenda Geschiedenis van Oracle Portal Portal

Nadere informatie

Handleiding. WMS webservice Digitale Kadastrale Kaart (DKK) Versie 2.0

Handleiding. WMS webservice Digitale Kadastrale Kaart (DKK) Versie 2.0 Handleiding WMS webservice Digitale Kadastrale Kaart (DKK) Versie 2.0 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 WMS webservices... 4 1.1 Wat is een WMS webservice... 4 1.2 Doel van een WMS webservice... 5 1.3 Voordelen

Nadere informatie

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica

Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica HoGent Uitgebreid voorstel Masterproef Informatica Titel van het project: Optimalisatie & ontwikkeling van een gegevenstransfertool voor Business Intelligence-gebruikers Datum : 01/11/2012 Naam student

Nadere informatie

Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix'

Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix' Gimme Five! Op weg naar TYPO3 5.0 'Phoenix' Waarom TYPO3 5.0? Waarom TYPO3 5.0? Enkele redenen: Waarom TYPO3 5.0? Enkele redenen: Complexiteit De TYPO3 Core architectuur heeft zijn limiet bereikt en is

Nadere informatie

WordPress in het Kort

WordPress in het Kort WordPress in het Kort Een website maken met Wordpress. In minder dan één uur online! Inclusief installatie van een thema en plugins Alle rechten 2013, Rudy Brinkman, BrinkhostDotCom, http://www.brinkhost.nl

Nadere informatie

Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web. Marcel Reuvers 2 september 2015

Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web. Marcel Reuvers 2 september 2015 Geo-data als onderdeel van het eco-systeem van het web Marcel Reuvers 2 september 2015 de informatiesamenleving Ontwikkeling van de samenleving Oude samenleving (voorontwikkelingsfase) Kantelperiode Nieuwe

Nadere informatie

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving

Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Zicht - Content Management Systeem een algemene beschrijving Versie april/2008 Zicht nieuwe media ontwerpers 2008 1 Inleiding Een Content Management Systeem (CMS) is een webapplicatie waarmee je zonder

Nadere informatie

De plug-in is heel eenvoudig te installeren met een setup-programma. Waarna je een aantal menu opties in het tools menu er bij krijgt.

De plug-in is heel eenvoudig te installeren met een setup-programma. Waarna je een aantal menu opties in het tools menu er bij krijgt. Plsqldoc Genereer je documentatie Beeklaan 444 2562 BK Den Haag www.darwin-it.nl info@darwin-it.nl KvK 27283780 ING 65.35.40.663 Technical Architect Net als (vrijwel) elke ontwikkelaar vind ik het documenteren

Nadere informatie

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland

Windows Server 2003 EoS. GGZ Nederland Windows Server 2003 EoS GGZ Nederland Inleiding Inleiding Op 14 juli 2015 gaat Windows Server 2003 uit Extended Support. Dat betekent dat er geen nieuwe updates, patches of security releases worden uitgebracht.

Nadere informatie

MijnOmgeving. Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant

MijnOmgeving. Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant MijnOmgeving Geo-informatie dvoor X de ogen van de klant Presentatie Hoe het scherm eruit ziet Wat het doet Onze benadering Demo Advisering inhoud Wat het niet kan Van idee naar product Projectgroep Functioneel

Nadere informatie

BODEMVERKENNER DOV. Katrien Oorts, LNE-ALBON

BODEMVERKENNER DOV. Katrien Oorts, LNE-ALBON BODEMVERKENNER DOV Katrien Oorts, LNE-ALBON OVERZICHT Inleiding Functionaliteiten bodemverkenner Overzicht kaartlagen bodem Vooruitblik INLEIDING: DE BODEMVERKENNER Wat? Nieuwe online geografische viewer

Nadere informatie

Offerte voor het bouwen van een website Klant: Ideefiks, IdeeKids

Offerte voor het bouwen van een website Klant: Ideefiks, IdeeKids Offerte voor het bouwen van een website Klant: Ideefiks, IdeeKids Consultant: Dirk Derom Inhoudstafel Algemene structuur van de website...6 Front pagina...6 Pagina IDEEFIKS/IDEEKIDS...6 Functionaliteit...10

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Software Design Document

Software Design Document Software Design Document PEN: Paper Exchange Network Software Engineering groep 1 (se1-1415) Academiejaar 2014-2015 Jens Nevens - Sander Lenaerts - Nassim Versbraegen Jo De Neve - Jasper Bevernage Versie

Nadere informatie

Kennissessie INSPIRE

Kennissessie INSPIRE Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum 15 Mei 2013, Amersfoort Agenda Metadata View Services Download Services Ondersteuning vanuit Geonovum Michel Grothe, Geonovum 15 Mei

Nadere informatie

Information mobility - BGT/BOR data in het civiele ontwerpproces

Information mobility - BGT/BOR data in het civiele ontwerpproces 2014 Bentley Systems, Incorporated Information mobility - BGT/BOR data in het civiele ontwerpproces Ernst van Baar & Marc Rietman, Application Engineers Bentley Systems Agenda Information mobility Gebruikte

Nadere informatie

Workflow Verrijkte Documenten

Workflow Verrijkte Documenten Workflow Verrijkte Documenten Boudewijn Rempt Opgericht in 2007 in Duitsland Internationaal bedrijf met experts in Nederland, Duitsland, Denemarken, Zweden en het Verenigd Koninkrijk OpenDocument: actief

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011

en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011 Zaaksysteem koppelvlak en DMS koppelvlak Utrecht, 14 april 2011 Agenda Doel van koppelvlak Welke uitgangspunten zijn gehanteerd Werking van koppelvlak Wat is CMIS en waarom CMIS gebruiken? Doel Zaaksysteem

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR -

SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - SPTOOLS SHAREPOINT CONNECTOR - 1/6 Inhoudsopgave 1. SPTOOLS... 3 WAT KAN HET?... 3 Document Browser...3 Document Bundels...3 Consistente Data Quality...3 SharePoint workflows en document goedkeuring...3

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

www.gis3700.be/geoloket

www.gis3700.be/geoloket Het online geoloket een portaalsite waarop de burger toegang krijgt tot een grote schat aan geo-informatie. te bekijken via kaarten per thema. INFO Wat? Online geoloket van de stad Tongeren Waarom? Voor

Nadere informatie

De Outlook en SharePoint integratie

De Outlook en SharePoint integratie Direct vanuit Outlook e-mailberichten en/of bijlagen opslaan in SharePoint ( drag and drop ). GeONE is uw partner voor SharePoint Informatie Management. Alle document management functionaliteiten beschikbaar

Nadere informatie

Orbis Software. Portal4U. Whitepaper. Deze whitepaper geeft u meer informatie over ons standaardproduct Portal4U van Orbis Software Benelux BV.

Orbis Software. Portal4U. Whitepaper. Deze whitepaper geeft u meer informatie over ons standaardproduct Portal4U van Orbis Software Benelux BV. Orbis Software Whitepaper Deze whitepaper geeft u meer informatie over ons standaardproduct van Orbis Software Benelux BV Orbis Standaard Product Maak eenvoudig uw eigen Portals Met beschikt u over een

Nadere informatie

CMS Systeem als webportal

CMS Systeem als webportal CMS Systeem als webportal Een content-beheersysteem of contentmanagementsysteem is een softwaretoepassing, meestal een web-applicatie, die het mogelijk maakt dat mensen eenvoudig, zonder veel technische

Nadere informatie

Toepassing Oracle Spatial. Pragmatk i a. Emile Peters, Max.nl Robert oude Lohuis, Vertis

Toepassing Oracle Spatial. Pragmatk i a. Emile Peters, Max.nl Robert oude Lohuis, Vertis Toepassing Oracle Spatial Pragmatk i a Emile Peters, Max.nl Robert oude Lohuis, Vertis Agenda Introductie Vertis en Max.nl EGEM Pragmatika Oracle Spatial Toepassing eigen organisatie Max.nl: Levert rendement

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Kadaster Data Platform

Kadaster Data Platform GRID Experiment 1: (Linked) Data Platform voor Proeftuin Omgevingswet Kadaster Data Platform Erwin Folmer, Rein van t Veer, Dimitri van Hees, Marco Brattinga Even vooraf Linked Data Linked Data: Een manier

Nadere informatie

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM

ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM MEMO: ONZE INTERPRETATIE VAN HET KNOOPPUNT PLATFORM Boek.be 1 INHOUDSTAFEL 1 INHOUDSTAFEL... 2 2 ALGEMENE INFORMATIE... 3 2.1 DOCUMENT INFO... 3 2.2 NASCOM INFO... 3 2.3 KLANT INFO... 3 3 INTERPRETATIE

Nadere informatie

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise Inhoudsopgave 1. Voorbereiding... 4 2. Web Service Connector tool configuratie... 5 3. TaskCentre taak voor het aanmaken van

Nadere informatie

Your view on business On your favorite device

Your view on business On your favorite device ANY2INFO OVER ONS Your view on business On your favorite device Any2info is een ICT-onderneming gespecialiseerd in de ontwikkeling van standaard software waarmee mobiele bedrijfsapps kunnen worden gebouwd

Nadere informatie

NOiV jaarcongres 2010 18 maart 2010. Flamingo. http://flamingo.gbo-provincies.nl/ de weg naar versie 4 een kwestie van durven?

NOiV jaarcongres 2010 18 maart 2010. Flamingo. http://flamingo.gbo-provincies.nl/ de weg naar versie 4 een kwestie van durven? NOiV jaarcongres 2010 18 maart 2010 Flamingo http://flamingo.gbo-provincies.nl/ de weg naar versie 4 een kwestie van durven? Richard de Bruin Agenda Flamingo historie Huidig Flamingo gebruik Toekomst van

Nadere informatie

BackupAgent Cloud Backup

BackupAgent Cloud Backup Vergroot uw toegevoegde waarde met een dienst voor veilige cloud backup en recovery Version 1.0 Disclaimer This document is compiled with the greatest possible care. However, errors might have been introduced

Nadere informatie

Registratie Data Verslaglegging

Registratie Data Verslaglegging Sjablonen Websupport Registratie Data Verslaglegging Websites Inrichtingen Video solutions Rapportages Consultancy Imports Helpdesk Exports Full Service Dashboards Registratie Koppelen en controleren De

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal

Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Gebruikershandleiding Beeldmateriaal Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 1.1 Wat is de Landelijke Voorziening Beeldmateriaal?...3 2 Levering van de luchtfoto s...4 2.1 Luchtfoto s via webservices...4 2.2 Luchtfoto

Nadere informatie