Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk"

Transcriptie

1 Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk Jouw werk bestaat eruit om de klant te begeleiden bij een verandering in zijn financiële gedrag. Daarvoor kun je het model van DiClemente, Prochaska en Norcross op verschillende manieren gebruiken. a. Op de eerste plaats is het belangrijk dat je aan het gedrag en de uitspraken van de klant herkent in welke fase hij zich bevindt. Vervolgens sluit je met je communicatie en interventies hierop aan. Per fase heb je dus andere taken en leg je andere accenten. Het komt vaak voor dat een klant tegelijk werkt aan verschillende veranderingen. Hij is bijvoorbeeld bezig om zijn auto te verkopen, moet rondkomen van minder geld per week en zou kostgeld kunnen vragen aan zijn kinderen. Het is dan heel goed mogelijk dat de klant zich voor elk van deze veranderingen in een andere fase bevindt. Zijn auto wil hij binnenkort op Marktplaats gaan zetten (fase van actie), zijn wekelijkse uitgaven houdt hij bij in een kasboek (fase van nieuw gedrag volhouden), terwijl hij nog niet weet of hij zijn kinderen daadwerkelijk kostgeld gaat vragen (fase van overwegen). Het model van DiClemente, Prochaska en Norcross helpt je om voor elke verandering de juiste interventie te plegen: - Fase van actie: samen met je klant onderzoek je hoe hij zijn auto het best kan aanbieden op Marktplaats, - Fase van volhouden: je bekrachtigt je klant bij het volhouden van zijn gedrag, - Fase van overwegen: je helpt je klant om zijn twijfels (ambivalentie) over kostgeld vragen in beeld te brengen. b. Al meteen bij de intake kun je een inschatting maken van de fase(s) waarin de klant zich bevindt. In je intakeverslag kun je hiervoor standaard een paragraaf opnemen. c. In je plan van aanpak kun je de producten en acties die je gaat inzetten, toespitsen op deze fase. d. Tot slot kun je aan de hand van het model onderzoeken in hoeverre de klant op korte termijn klaar is voor gedragsverandering. Hiermee kun je voorkomen dat een klant te lang in de fase van overwegen blijft steken, terwijl een doorverwijzing naar bijvoorbeeld flankerende hulp beter op zijn plaats is. Realiseer je steeds dat de klant de fases niet in een rechte lijn zal doorlopen. Terugval is heel normaal. Terugval betekent dus niet dat de klant niet gemotiveerd is. Veel klanten doorlopen de fases van gedragsverandering meerdere keren voordat de verandering stabiel wordt. 1 Voorbeschouwing In deze fase ervaart de klant zelf niet dat hij een probleem heeft. Hij ziet geen reden om zijn gedrag te veranderen en heeft geen inzicht in zijn eigen rol bij het probleem. In het schema hieronder staat een aantal reacties van klanten in deze fase met een aantal voorbeelden van uitspraken. Reactie klant De klant ontkent dat hij een probleem heeft. De klant bedenkt redenen en excuses waarom hij zijn gedrag niet hoeft te veranderen. De klant doet er alles aan om niet emotioneel betrokken te raken bij het probleem. Hij noemt alleen de feiten. Voorbeelden van uitspraken van de klant Jij zegt dat er mogelijk deurwaarders op de stoep komen te staan, maar volgens mij zal het zo n vaart niet lopen. Het is zeker zo dat ik schulden heb, maar iedereen heeft toch schulden. In mijn situatie, met mijn gezin horen schulden erbij. Deurwaarders mogen helemaal niet zoveel meenemen als ze boedelbeslag leggen. Dat staat in de wet. Dus dat zal zo n vaart niet lopen.

2 De klant heeft volgens hem geen probleem, maar iemand anders vindt van wel. De klant geeft anderen de schuld van het probleem. Ik snap niet waar mijn vrouw zich zo druk over maakt. Over een tijdje heb ik weer werk en daarom kunnen we nu best onze auto houden. Zeker ik heb schulden, maar dat komt door de sociale dienst. Als zij wat sneller zouden betalen, had ik geen probleem. Jouw doel in deze fase is dat de klant de stap zet naar de volgende fase, de fase van overwegen, dat is voldoende. Probeer de klant er vooral niet van te overtuigen dat hij een probleem heeft. Meestal leidt dat tot meer weerstand (zie ook hoofdstuk 8). Je hebt al veel gewonnen als de klant gaat nadenken over een eventuele verandering. Stimuleer de klant bijvoorbeeld om na te denken over de situatie waarin hij zit, hoe dit zo gekomen is, wat de risico s zijn en op welke manier hij daar last van heeft. Of geef informatie over de risico s van zijn situatie. Houd wel de behoeftes van de klant in het oog. Geef dus niet meer of andere informatie dan hij op dit moment aankan en controleer of hij die informatie ook echt begrijpt en verwerkt. Hanteer de O-G-O regel (zie paragraaf 5.3 in het boek) Benadruk dat de klant zelf beslist of hij zijn gedrag al dan niet verandert. Eén van de fundamenten van motiverende gespreksvoering is immers dat je respect toont voor de autonomie van de klant. Misschien vind je het in dit stadium lastig om je neiging te onderdrukken om problemen te gaan oplossen. Vanuit jouw ervaring zie je immers al snel welke problemen er spelen bij de klant. Stel dat hij kinderen heeft, dan zou je hem het liefst willen overtuigen van het nut van budgetbeheer, om zo uithuiszetting te voorkomen. Maar belangrijk is dat de klant eerst probleemeigenaar wordt, voordat hij aan de slag kan met mogelijke oplossingen. Te snel komen met oplossingen, leidt er vaak alleen maar toe dat de klant zegt dat het moeilijk of onmogelijk is, of dat hij er het belang niet van inziet. Valkuilen in deze fase zijn dus: de klant overtuigen van de ernst van de situatie; benadrukken waarom de klant zou moeten veranderen en hiervoor zelf de argumenten aandragen. Ik weet er niets van. Ik zie het probleem niet. Het ligt niet aan mij hoor! Van moest ik hier een keertje op gesprek komen, maar ik weet niet waarom.. Ziet zijn financiën of schulden niet als een probleem. Zaai twijfel. Vergroot het gevoel bij de klant over de risico s en problemen van het huidige gedrag. Informeer de klant. 2 Overwegen In deze fase is de klant zich ervan bewust dat er een probleem is. Ook overweegt hij om te veranderen, maar heeft hij nog geen besluit genomen. Jouw doel is samen met de klant te onderzoeken en helder te krijgen wat zijn ambivalentie is ten aanzien van de verandering. Laat de klant zelf benoemen wat de voor- en nadelen zijn van veranderen en van niet-veranderen. Wat de klant zelf zegt, motiveert hem meer. Wel kun je de klant aanvullende informatie geven over de voor- en nadelen van de verandering. Belangrijk is dat deze informatie aansluit bij zijn persoonlijke situatie en dat deze niet is bedoeld om hem ergens van te

3 overtuigen. Probeer de klant een compleet beeld te geven van zijn situatie. Vervolgens kan de klant zelf zijn conclusies trekken. Hou steeds voor ogen dat de klant zelf de beslissing neemt, en dat jij dat niet voor hem doet op basis van de voor- en nadelen die hij heeft genoemd. Geef ook aandacht aan de nadelen die de klant opsomt over zijn nieuwe situatie. Onderdruk de neiging om de argumenten voor niet-veranderen uit de weg te gaan. Juist door alle voor- en nadelen in beeld te brengen, krijgt de klant een compleet beeld van zijn situatie en kan hij een beter besluit nemen. Het ontlokken van verandertaal is in deze fase erg belangrijk. Meer herover lees je in paragraaf 6.4. Beslissen om te veranderen wordt makkelijker voor een klant als hij er ook vertrouwen in heeft dat hij het kan. Je helpt de klant de stap te zetten naar de volgende fase door te informeren naar eerdere veranderpogingen. Laat de klant benoemen welke successen hij toen heeft behaald en op welke manier. Ik ben mij bewust van het risico. Ik vind brieven over mijn schulden wel zorgwekkend. Tja als ik van mijn schulden af ben, zou me dat veel rust geven. De klant ervaart een beginnend inzicht in de noodzaak tot veranderen. Laat de balans doorslaan. Vergroot de redenen van de klant voor veranderen en de risico s van niet-veranderen. 3 Besluitvorming en voorbereiding In deze fase heeft de klant besloten om zijn gedrag of levensstijl te veranderen. Ondanks dat besluit is die verandering niet automatisch een feit. De klant kan nog steeds twijfelen, vooral op momenten dat het hem moeilijk valt de verandering door te zetten. Hij kan zich dan gaan afvragen of hij wel in staat is om te veranderen. Vergroten van het zelfvertrouwen van de klant is dus in deze fase een belangrijk doel van je gesprekken. In het boek zijn de componenten van motivatie besproken. De component belang kan in deze fase een belangrijke rol spelen. De klant kan uitzien naar de nieuwe situatie, en er te weinig vertrouwen in hebben dat hij die verandering zelf tot stand kan brengen. Probeer de klant hierin te ondersteunen en help hem een goede strategie te bedenken om de verandering te realiseren. Een goede strategie kent de volgende elementen: duidelijke formulering (SMART); waarom de verandering belangrijk is; uit welke verschillende stappen de verandering bestaat; hoe anderen betrokken worden bij het plan; wanneer het plan succesvol is; welke mogelijke barrières er zijn om het plan tot uitvoer te brengen. Jouw grote uitdaging in deze fase moet zijn dat de klant zelf met oplossingen komt. Het is heel verleidelijk om zelf aan de slag te gaan en allerlei oplossingen aan te dragen. Hiermee zet je namelijk de autonomie verantwoordelijkheid onder druk. De klant blijft gemotiveerd als hij zich betrokken voelt bij het proces dat leidt tot de gedragsverandering. Hij moet zich verantwoordelijk blijven voelen voor zijn rol die hij heeft om de gedragsverandering tot stand te brengen. Wanneer jij de klant van

4 alles uit handen neemt, benut je zijn eigen kracht minder goed. Wel kun je hem aanvullende informatie geven, als hij die mist om een goede beslissing te kunnen nemen. In deze fase kan een klant makkelijk terugvallen naar de fase van overwegen. Je herkent dit doordat hij weer gaat twijfelen aan zijn beslissing. Het is belangrijk dat je de terugval tijdig herkent, om je interventies te laten aansluiten op de fase waarin de klant zich werkelijk bevindt. Andere risico s in deze fase zijn: Ambivalentie onderschatten Het is verleidelijk om aan te nemen dat er geen ambivalentie meer is, zodra de klant tekenen van besluitvorming vertoont. Ambivalentie verdwijnt niet zomaar en kan nog af en toe de kop opsteken. Te weinig richting geven Je kunt de klant ook te weinig hulp bieden. Blijf de klant vragen stellen over de manier waarop hij wil gaan veranderen. Blijf hem hierover ook informatie geven. Vragen kunnen zijn: Wat denk je te gaan doen? Wat zijn je mogelijkheden? Als we alles op een rijtje zetten, wat is voor jou dan de volgende stap? Ook kun je een mogelijke aanvullende strategie aan de klant presenteren. Controleer dan altijd of deze past bij de klant en of hij deze als haalbaar ziet. Ik moet er iets aan doen. Ik ga aan het werk. De klant ziet dat het goed is om te veranderen, wil dat ook, maar weet nog niet hoe. Help de klant te bepalen wat voor hem de beste strategie is om tot verandering te komen. Enthousiasmeer en ondersteun. 4 Actie In deze fase zet de klant belangrijke stappen in de richting van de verandering. De plannen die hij tijdens eerdere fases heeft gemaakt, gaat hij nu uitvoeren. Dat vraagt veel energie van hem. Het is daarom belangrijk dat je steeds goed in de gaten houdt of de uitvoering wel volgens plan verloopt. Wat werkt er wel en wat niet? En waarom wel of niet? Moet het plan misschien aangepast worden? Je doel in deze fase is de focus leggen op successen en het vergroten van het zelfvertrouwen van de klant. Ook is het belangrijk om te onderzoeken of de klant nog iets mist om zijn plan succesvol uit te voeren. Deze kennis en vaardigheden kun je vervolgens aanreiken. Bedenk wel dat de klant verantwoordelijk blijft voor de verandering. Veranderen vraagt veel inzet van de klant. Geef de klant daarom de nodige positieve feedback. Dat houdt hem gemotiveerd. Houd ook in de gaten op welke momenten de klant het moeilijk vindt om zijn plannen uit te voeren. Bedenk samen met de klant hoe hij hierop kan anticiperen. Ik ben mijn administratie aan het ordenen. De klant gaat aan de slag met de verandering. Help de klant stappen te ondernemen die strategie uit te voeren.

5 Ik heb mijn auto te koop gezet. Ik zeg al regelmatig nee tegen de kinderen. De klant bezuinigt, gaat werken, verkoopt auto. Stel SMART-doelen. Maak kleine stappen. Zorg voor erkenning en beloning. Anticipeer op terugval. 5 Nieuw gedrag volhouden In deze fase vertoont de klant al enige tijd het nieuwe gedrag. Naarmate de klant dat langer volhoudt, wordt de kans op terugval kleiner. Vaak wordt gedacht dat een klant in deze fase geen begeleiding meer nodig heeft. Je doel in deze fase is echter vooral het verlenen van nazorg. Ondanks alle goede bedoelingen, bestaat ook nu nog het risico dat de klant terugvalt in zijn oude gedrag. Bedenk daarom vooraf op welke momenten hij het moeilijk kan gaan krijgen. Als je dat weet, kun je samen met hem een plan maken hoe hij zich het best kan redden in die lastige situaties. Met een klant die budgetcoaching krijgt, kun je onderzoeken op welke momenten hij in de verleiding kan komen om meer geld uit te geven. Lastige momenten zijn bijvoorbeeld de feestdagen, of als er iets vervelends gebeurt in zijn leven. Voorkom tot slot dat je een klant in deze fase uit het oog verliest. Een klant die niets van zich laat horen, kan wel degelijk behoefte hebben aan begeleiding. Ik kan uitkomen met mijn inkomen. Ik maak de post altijd open. Mijn uitgaven zijn met 250 verminderd. De klant laat nieuw gedrag zien. Help de klant mogelijke terugval te zien aankomen en strategieën klaar te hebben in geval dat nodig is. Geef feedback op het nieuwe gedrag. Leer de klant zelfmanagement aan. 6 Terugval Eerder kon je lezen dat terugval heel normaal is in het proces van gedragsverandering. Voor een klant is het echter een vervelende ervaring. Als een klant (gedeeltelijk) terugvalt in zijn oude gedrag, heeft dat negatieve gevolgen voor zijn zelfvertrouwen. Hij vraagt zich waarschijnlijk af waarom het hem niet lukt om het gedrag vol te houden, en of het hem ooit wel gaat lukken. Terugval hoort dus bij gedragsverandering, maar de vorm en de ernst ervan kunnen verschillen. En ook de gevolgen zijn niet altijd hetzelfde. Misschien heeft de klant eenmalig iets besteld bij een postorderbedrijf. Of rondkomen van het vrij te laten bedrag blijkt voor hem niet haalbaar te zijn. Sommige vormen van terugval hebben consequenties voor de ingezette oplossingsrichtingen. Erken echter voordat je conclusies trekt dat gedragsverandering nauwelijks mogelijk is zonder terugvalmomenten. Jouw doel is nu dat de klant weer een stap in de goede richting kan gaan zetten. Daarbij kun je hem helpen door: te onderzoeken waarom hij is terugvallen;

6 te bedenken wat hij hiervan kan leren; hem te laten zien dat je hem accepteert (empathie); hem informatie te verstrekken; te werken aan zijn zelfvertrouwen. Uiteindelijk moet de klant weer gemotiveerd raken om nogmaals te gaan werken aan de gedragsverandering. Bij sommige klanten is dit redelijk eenvoudig door nieuwe plannen te maken. Anderen hebben meer begeleiding nodig doordat zij terugvallen naar de eerste fases van het proces. Mogelijk moeten zij zich opnieuw bewust worden van hun probleem en/of nemen zij een heel ander besluit over het al dan niet veranderen van hun gedrag. Terugval is echter in geen geval hetzelfde als falen. Maak dat duidelijk aan de klant, want anders demotiveer je hem meer dan dat je zijn zelfvertrouwen versterkt. Als je terugval als falen ziet, loop je bovendien zelf het risico dat je motivatie om met deze klanten te werken, afneemt. Mogelijk besluit je zelfs om de hulpverlening te beëindigen. Daar is de klant uiteraard het minst mee geholpen. Reacties van de klant Gedrag van de klant Jou motiverende taken Toen mijn kind er om vroeg, kon ik de verleiding niet weerstaan. Het ging zo goed dat ik dacht dat ik het geld nu wel had. De klant valt terug in het oude gedrag. Help de klant opnieuw door dit proces te gaan, schat in welke fase de klant zit en sluit hierbij aan. Gebruik de opgedane ervaringen als leerschool.

Motivational Interviewing: ontdek de kracht van motiveren

Motivational Interviewing: ontdek de kracht van motiveren Motivational Interviewing: ontdek de kracht van motiveren Stijn van Merendonk Trainer @stijnvmerendonk Is dit herkenbaar? Miller & Rollnick. De ontwikkelaars Bouwden verder op erfgoed Carl Rogers Zij maakten

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen?

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Leerlingen met SOLK Effectieve gesprekken met ouders en leerlingen drs. Hilde Jans psycholoog

Nadere informatie

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers C1 Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; wat is lastig en wat kun je als professional doen? (potentiële)

Nadere informatie

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag 26 november 2014 Frank Goijarts Programma Gedragsverandering: wat werkt? Weerstand tegen veranderen Motivatie 3.0 (intrinsiek) Kernpunten Motiverende benadering

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo. Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.nl Waarom mensen niet? Dus wat kun je doen? Ze weten niet

Nadere informatie

Bas Smeets page 1

Bas Smeets  page 1 Bas Smeets www.bsmeets.com page 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen idee wat hoe hun ideale

Nadere informatie

Voorwaarden voor gedragsverandering

Voorwaarden voor gedragsverandering Voorwaarden voor gedragsverandering Naast het geven van adviezen of instructies (wat kan ik precies doen?) en het veranderen van de omgeving, indien mogelijk, (het wordt me gemakkelijk gemaakt) is het

Nadere informatie

E-book. De 6 principes van succesvolle gedragsverandering. Mastering Change

E-book. De 6 principes van succesvolle gedragsverandering. Mastering Change E-book De 6 principes van succesvolle gedragsverandering Mastering Change De 6 principes van succesvolle gedragsverandering Door Stefan op de Woerd en Jochem Aubel We hebben allemaal wel eens een poging

Nadere informatie

Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand.

Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand. Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand. Theoretische achtergrond: - Miller en Rollnick De motivering van cliënten en het verminderen van weerstand zijn centrale thema's.

Nadere informatie

FEEDBACK GEVEN. Feedback = een concrete uitspraak over het gedrag van een ander, met een specifiek doel voor ogen

FEEDBACK GEVEN. Feedback = een concrete uitspraak over het gedrag van een ander, met een specifiek doel voor ogen FEEDBACK GEVEN Feedback geven is een van de meest directe manieren om gedrag te sturen. Zeker op de korte termijn, maar zeker ook op de langere termijn is feedback heel krachtig. Maar effectief feedback

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering cursusbijeenkomst 1: Het wiel van verandering

Motiverende gespreksvoering cursusbijeenkomst 1: Het wiel van verandering Motiverende gespreksvoering cursusbijeenkomst 1: Het wiel van verandering Afdeling Vroege Psychose AMC Marijke Krikke Carin Meijer Voorstellen / Achtergrond werken MI Inventariseren MI versus hoe eerder

Nadere informatie

Programma. Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea

Programma. Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea JACOMIJN KUIPER ANNA SCHOTANUS Programma Welk klanttype vind je moeilijk? Tips per klanttype Ja maar Jan Passieve Peter Breedsprakige Bert Gedemotiveerde Gea Drie vragen om jezelf te stellen Bekrachtigen

Nadere informatie

Motiverende gesprekstechnieken. zelf. redzaamheid

Motiverende gesprekstechnieken. zelf. redzaamheid Motiverende gesprekstechnieken zelf redzaamheid Motiverende gesprekstechnieken Wat is motiverende gespreksvoering? Motiverende gespreksvoering is een cliëntgerichte, directieve methode om te bevorderen

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Gedragsverandering in fasen

Gedragsverandering in fasen Gedragsverandering in fasen Stimuleren van een actieve leefstijl Een middel om een blijvende actieve leefstijl te stimuleren is door te werken aan kennis, houding en vaardigheden ten aanzien van bewegen.

Nadere informatie

Terug aan het werk als gedragsverandering?

Terug aan het werk als gedragsverandering? Terug aan het werk als gedragsverandering? Situering Het omgaan met fysieke beperkingen en/of chronische pijn vraagt een gedragsverandering van de klant. Hij staat immers voor de uitdaging om zijn/haar

Nadere informatie

Hoofdstuk 5 L Mijn persoonlijk actieplan

Hoofdstuk 5 L Mijn persoonlijk actieplan Hoofdstuk 5 L Mijn persoonlijk actieplan Duur 40 minuten Leerdoel deelnemers Deelnemers kunnen tenminste één risicofactor kiezen en actie(s) benoemen om hun gezond in positieve zin te verbeteren. Inhoud

Nadere informatie

Alle leerlingen actief! Een onderdeel van de oplossing. Bram Buiting Adviseur Datum: 10/12/2009

Alle leerlingen actief! Een onderdeel van de oplossing. Bram Buiting Adviseur Datum: 10/12/2009 Alle leerlingen actief! Een onderdeel van de oplossing Bram Buiting Adviseur Datum: 10/12/2009 Doel & Doelgroep Het doel van de methodische aanpak Alle leerlingen Actief! is het activeren van inactieve

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Hoe begeleid je mensen bij het realiseren van veranderingen in hun leven? Jaarcongres 2013 Merel van Uden Waar gaat MGV over? Cliënt / cliëntsysteem worstelt met door ziekte

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Naam Saskia Glorie Student nr. 500643719 SLB-er Yvonne Wijdeven Stageplaats Brijder verslavingszorg Den Helder Stagebegeleider Karin Vos Periode 04 september 2013 01 februari

Nadere informatie

Hulpvragen Signs of Success

Hulpvragen Signs of Success Hulpvragen Signs of Success Signs of Success is een vragende benadering. Je probeert verandering bij de jongere en zijn netwerk op gang te brengen door vragen te stellen. In deze tool vind je een bonte

Nadere informatie

Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN

Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN Een kennismaking ki met motiverende gesprekvoering Ingrid Broeders Adviseur deskundigheidsbevordering, NISB Hoofddocent Instituut Sport en Bewegingsstudies, HAN 1 Ervaring delen Vertel over een voldoening

Nadere informatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie

Van huidige situatie ------------ naar --------------------------------- gewenste situatie Doelen stellen NLP is een doelgerichte, praktische en mensvriendelijke techniek. NLP = ervaren, ervaren in denken, voelen en doen. Middels een praktisch toepasbaar model leren we om de eigen hulpmiddelen,

Nadere informatie

Smoesjes. TipsforTrouble HOME TROUBLE MEER WETEN < > EXTRA PITTIG

Smoesjes. TipsforTrouble HOME TROUBLE MEER WETEN < > EXTRA PITTIG geef haar gelijk dat zij het zwaar heeft en dat de crechemedewerkers zodat ze alles op tijd af kan krijgen. Collega zal in de slachtofferrol terecht komen en wellicht in tranen uitbarsten. voel dat ik

Nadere informatie

2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden

2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden 2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Nadere informatie

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging

Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Info@piresearch.nl www.piresearch.nl Stappenplan: maken van een beloningskaart Je kind stimuleren door aanmoediging Een beloningskaart helpt ouders gericht aandacht te besteden aan gewenst gedrag van hun

Nadere informatie

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot Eliane Duvekot Eliane Duvekot Familie Motiverende Interventie (FMI) Marijke Krikke, gezinstherapeut Maarten Smeerdijk, psycholoog René Keet, projectleider Opbouw Aanleiding familie-training gericht op

Nadere informatie

Is snel starten wel effectief?

Is snel starten wel effectief? Is snel starten wel effectief? Stijn van Merendonk Trainer Motivational Interviewing Elke week 1 tip? @stijnvmerendonk Programma Gedragsverandering Welke uitspraken wil je zeker niet hebben Ambivalentie

Nadere informatie

Ben Tiggelaar Dromen Durven Doen 33e druk 2011

Ben Tiggelaar Dromen Durven Doen 33e druk 2011 De meeste mensen houden hun voornemens niet vol, en zeker niet als het niet concreet is. Gedrag is de zwakke schakel tussen plannen en resultaten. Gedrag is alles wat we: - zichtbaar (bewegingen en woorden)

Nadere informatie

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013

Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Het VERANDERVERHAAL Reiswerk Opleidingencongres 23 sep 2013 Ze zeggen dat, als je iets wilt veranderen het belangrijk is een concreet doel te formuleren over wat je wilt realiseren. Het liefst zo smart

Nadere informatie

Adviesgesprek Van contact naar contract

Adviesgesprek Van contact naar contract Adviesgesprek Van contact naar contract Het doel van het eerste adviesgesprek is het om het eens te worden over de vraag van de opdrachtgever en over de werkwijze van de adviseur. Het resultaat is een

Nadere informatie

Het model van Prochaska en Diclemente toegepast in de pijnrevalidatie

Het model van Prochaska en Diclemente toegepast in de pijnrevalidatie Het model van Prochaska en Diclemente toegepast in de pijnrevalidatie januari 2013 Model van motivatie voor verandering Prochaska, Diclemente et al Voor beschouwen Terugvallen Overwegen Volhouden Besluiten

Nadere informatie

Zonder dieet lekkerder in je vel!

Zonder dieet lekkerder in je vel! Zonder dieet lekkerder in je vel! Vijf vragen en vijf stappen om te ontdekken hoe je jouw eetpatroon kunt veranderen en succesvol kunt afvallen. Overgewicht neemt ernstige vormen aan, veel volwassenen

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie. dag 1

Cognitieve gedragstherapie. dag 1 Cognitieve gedragstherapie dag 1 Inhoud Thema s - kennismaking - gespreksvoering - achterhalen van de hulpvraag van de cliënt - beoordelen van fase in motivatie tot verandering - uitleg basistheorieën

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Overgewicht

Richtlijn JGZ-richtlijn Overgewicht Richtlijn JGZ-richtlijn Overgewicht Gesprekstechnieken bij gedragsverandering In deze bijlage worden gesprekstechnieken besproken die bij de aanpak van overgewicht gebruikt kunnen worden. Per fase van

Nadere informatie

Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces.

Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces. Klaar mee?! Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces. Achtergrond van de tool Jongeren die willen stoppen met het plegen

Nadere informatie

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen?

Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Zelfbeschadiging; wat kun jij doen om te helpen? Familie of naaste zijn van iemand die zichzelf beschadigt kan erg moeilijk zijn. Iemand van wie je houdt doet zichzelf pijn en het lijkt alsof je niks kunt

Nadere informatie

Inhoud. jou opleveren?... 9. van een motiverend gesprek... 113. Wat nu?... 143. toepassen, ook buiten de spreekkamer... 171. aan de slag!...

Inhoud. jou opleveren?... 9. van een motiverend gesprek... 113. Wat nu?... 143. toepassen, ook buiten de spreekkamer... 171. aan de slag!... Inhoud hoofdstuk 1 Waarom dit boek?... 5 hoofdstuk 2 Wat kan Motiverende Gespreksvoering jou opleveren?... 9 colofon eerste druk 2010; tweede, herziene druk november 2015 MeerMotiveren, 2015 Een uitgave

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

09u30-10u30 Motivatie bij chronische zorg. Ingrid Luyckx, zorgexpert diabetes

09u30-10u30 Motivatie bij chronische zorg. Ingrid Luyckx, zorgexpert diabetes 09u30-10u30 Motivatie bij chronische zorg Ingrid Luyckx, zorgexpert diabetes Oefening 1.Ik eet elke dag bruin brood. 2.Ik eet elke dag 2 à 3 stukken fruit. 3.Ik eet elke dag 300gr groenten. 4.Ik rook

Nadere informatie

COMMUNICATIE BIJ VERANDERING

COMMUNICATIE BIJ VERANDERING COMMUNICATIE BIJ VERANDERING Ideeën en tips voor leidinggevenden Communicatie bij verandering Ideeën en tips voor leidinggevenden 2 Inleiding Stilstand is achteruitgang. Wie leiding geeft, weet hoe belangrijk

Nadere informatie

Het gedragmodel. 1. Inleiding

Het gedragmodel. 1. Inleiding Het gedragmodel 1. Inleiding Het gedragmodel is een NLP-techiek, ontwikkeld door Peter Dalmeijer (zie www.vidarte.nl) en Paul Lenferink. Het model leert ons feedback te geven waarbij we anderen op hun

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

een functioneringsgesprek verschilt naar aard en doel van een evaluatie of beoordelingsgesprek

een functioneringsgesprek verschilt naar aard en doel van een evaluatie of beoordelingsgesprek Het functioneringsgesprek Wat Een functioneringsgesprek is een periodiek gesprek tussen de medewerker en de direct leidinggevende over het werk (inhoud en uitvoering van het werk, werksfeer en werkomstandigheden)

Nadere informatie

GEDRAGSVERANDERING DOOR AANDACHT EN EENVOUD. Drs. Johnny Buivenga

GEDRAGSVERANDERING DOOR AANDACHT EN EENVOUD. Drs. Johnny Buivenga GEDRAGSVERANDERING DOOR AANDACHT EN EENVOUD Drs. Johnny Buivenga STA ME BIJ GEDRAGPSYCHOLOOG Prof. dr. Ap Dijksterhuis Prof. dr. Rick van Baaren STRAKS Inzicht in gedrag Het gaat makkelijk mis Makkelijk

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

Outreachend werken. Handboek voor werkers in de eerste lijn. Opdrachten bij methodiek. Lia van Doorn Yvonne van Etten Mirjam Gademan

Outreachend werken. Handboek voor werkers in de eerste lijn. Opdrachten bij methodiek. Lia van Doorn Yvonne van Etten Mirjam Gademan Outreachend werken Handboek voor werkers in de eerste lijn Opdrachten bij methodiek Lia van Doorn Yvonne van Etten Mirjam Gademan uitgeverij c o u t i n h o c bussum 2008 Deze opdrachten horen bij Outreachend

Nadere informatie

Coachen naar Gedragsverandering. Terugblik dag 1. Wat is een reële doelstelling? N.a.v. je eigen opname

Coachen naar Gedragsverandering. Terugblik dag 1. Wat is een reële doelstelling? N.a.v. je eigen opname Coachen naar Gedragsverandering Van harte welkom Marianne Willy Wendy Jantine Rens Chris en Marie Terugblik dag 1 en wat is er ondertussen gebeurd? Een realistisch doel is meestal Wat is een reële doelstelling?

Nadere informatie

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 17 maart 2010

TMA Talentenanalyse. Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids. Sara Berger 17 maart 2010 TMA Talentenanalyse Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids Sara Berger 17 maart 2010 T +31 (0)30 2670444 I www.tma-assessment.com E info@tma-assessment.com Inhoudsopgave Inhoudsopgave: Inleiding

Nadere informatie

Doelen in dialoog. Belang en beperkingen van vraaggericht werken. Tom van Yperen NIZW Jeugd / Universiteit Utrecht

Doelen in dialoog. Belang en beperkingen van vraaggericht werken. Tom van Yperen NIZW Jeugd / Universiteit Utrecht Doelen in dialoog Belang en beperkingen van vraaggericht werken Tom van Yperen NIZW Jeugd / Universiteit Utrecht Congres Mag ik even binnenkomen? Amsterdam, 9 mei 2006 Bij de huisarts Patiënt: Dokter,

Nadere informatie

Rapport: Delegeren is te leren.

Rapport: Delegeren is te leren. Rapport: Delegeren is te leren. Ingrid Jeuring, trainer, coach, spreker 1 Delegeren is te leren. Allereerst bedankt voor het downloaden van dit rapport. Het betekent dat je open staat voor ontwikkeling

Nadere informatie

360 feedback competentieanalyse

360 feedback competentieanalyse 360 feedback competentieanalyse Expert competentie-rapportage en ontwikkelgids Sara Berger T 012 3456789 I www.tmamethod.com E info@tmamethod.com Inhoudsopgave Inhoudsopgave: Inleiding 3 TMA Competentie

Nadere informatie

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel Diagnostiek fase Samenvattingskaart WANNEER, HOE? 1. Diagnostiek middelengebruik 2. Vaststellen problematisch middelengebruik en relatie met delict Aandacht voor interacties psychische problemen en middelengebruik

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Motiveren? Dat doe je mooi zelf!

Motiveren? Dat doe je mooi zelf! Motiveren? Dat doe je mooi zelf! masterclass 10 mei Léon van Woerden, trainer MI-HAN Introductie Even voorstellen Wat heb je met motiverende gespreksvoering? Wat verwacht je hier te halen? Wat gaan we

Nadere informatie

Grenzen stellen in de hulpverlening. Bart De Saeger!

Grenzen stellen in de hulpverlening. Bart De Saeger! Grenzen stellen in de hulpverlening Bart De Saeger 10/05/2012 Bart De Saeger Klinisch psycholoog - Gedragstherapeut Wat zijn voor jullie grenzen in jullie dagelijkse hulpverlening? Wat is grenzen stellen?

Nadere informatie

Socratisch Motiveren helpt om er uit te halen wat er in zit.

Socratisch Motiveren helpt om er uit te halen wat er in zit. Socratisch Motiveren helpt om er uit te halen wat er in zit. Wat er (nog) niet in zit, kan er ook (nog) niet uitkomen. 8 december 2015, Johan Koehoorn project manager ZONH a.i. Johan Koehoorn Zelfmanagement

Nadere informatie

4 VRAGEN. Inleiding. Vaak helpt het om je gedachten op papier te zetten.

4 VRAGEN. Inleiding. Vaak helpt het om je gedachten op papier te zetten. Inleiding Je loopt al een tijdje met iets in je hoofd dat je zou willen doen, bereiken of waar je juist van af wilt. Je blijft maar in cirkeltjes draaien en je komt er niet uit. DE ALLEREERSTE STAP IS

Nadere informatie

Utrecht, september 2010 Gerjoke Wilmink directeur Nibud

Utrecht, september 2010 Gerjoke Wilmink directeur Nibud Voorwoord Ongeveer twee jaar geleden publiceerde het Nibud Geld en Gedrag, Budgetbegeleiding voor de beroepspraktijk. Het boek werd enthousiast ontvangen door het werkveld, vooral vanwege de competenties

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie en in elk netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Zelfmanagement. & Communicatie. Verslag Practica Docenten: Heleen Bulthuis Wendelien Koop Victor ter Horst G&I 1-B

Zelfmanagement. & Communicatie. Verslag Practica Docenten: Heleen Bulthuis Wendelien Koop Victor ter Horst G&I 1-B Zelfmanagement 10-1-2016 Verslag Practica Docenten: Heleen Bulthuis Wendelien Koop Victor ter Horst G&I 1-B Inhoudsopgave: Opdracht 1: Motivaties Pagina 2 Opdracht 2: Het Leerteam Pagina 2 Opdracht 3:

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Werkschrift. Uit mijn comfortzone

Werkschrift. Uit mijn comfortzone Uit mijn comfortzone Wanneer werd jij voor het laatst uit je comfortzone gehaald? Bedenk wat jouw reacties zijn als je uit je comfortzone wordt gehaald. Ga je flauwe grappen maken? Weiger je bepaalde dingen

Nadere informatie

HOE SPREEK JE JE COLLEGA S AAN RECHTSTREEKS AANSPREKEN

HOE SPREEK JE JE COLLEGA S AAN RECHTSTREEKS AANSPREKEN HOE SPREEK JE JE COLLEGA S AAN RECHTSTREEKS AANSPREKEN PROFESSIONALITEIT Ortho Consult Congres voor elke mentor - december 2016 - Anneke Blaauwendraad RECHTSTREEKS AANSPREKEN Wat is je doel? Belangstelling

Nadere informatie

Handleiding Sport en ontmoetingsspel

Handleiding Sport en ontmoetingsspel Handleiding Sport en ontmoetingsspel Dé handleiding naar meer sport en ontmoeting Ontwikkeld door: Erna van de Pas Stichting Divers Inhoudsopgave Speluitleg... 3 Voorbereiding... 3 Fase 1...3 Fase 2...

Nadere informatie

KENNISMAKING. Motiveren kan je leren 23/01/2015. 5 manieren om te beïnvloeden. Wanneer Plaats Doelstelling. Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen

KENNISMAKING. Motiveren kan je leren 23/01/2015. 5 manieren om te beïnvloeden. Wanneer Plaats Doelstelling. Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen Motiveren kan je leren Marc Tack& NeleDe Laender KENNISMAKING 5 manieren om te beïnvloeden Wanneer Plaats Doelstelling Beleid Vooraf Regisseurstoel Anticiperen Modelling Permanent Gehele theater Gewenste

Nadere informatie

Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose

Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose Het betrekken van familieleden bij de behandeling van dubbele diagnose Maarten Smeerdijk Congres LEDD, 21 april 2011 AMC, zorglijn Vroege Psychose Waarom familieleden betrekken bij de behandeling van DD?

Nadere informatie

Alcohol en drugs. Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? Hersenschade 21-11-2013. Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft

Alcohol en drugs. Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? Hersenschade 21-11-2013. Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft Alcohol en drugs Waar denken we aan? Nadine Mouchart, MSc Medewerker Verslavingspreventie Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? En wat missen

Nadere informatie

Programma Eigen Kracht. Even voorstellen. Opbouw presentatie. Inventarisatie. Motiveren valt te leren

Programma Eigen Kracht. Even voorstellen. Opbouw presentatie. Inventarisatie. Motiveren valt te leren Programma Eigen Kracht 11.45 uur Volop eten, volop bewegen? Hans Wassink Motiveren valt te leren Anneke Palsma EFAA Congres Personal Training in Europa 12 februari 2011, Veldhoven 14.15 uur Creatine: twintig

Nadere informatie

Deze steekkaarten met tips rond competenties:

Deze steekkaarten met tips rond competenties: Deze steekkaarten met tips rond competenties: zijn een onderdeel van de competentietoolkit ter ondersteuning van sociale sportpraktijken gericht op het ontwikkelen van jongeren. hebben tot doel om te werken

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud

Aan de slag blijven. Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Schematisch overzicht van thema s, leerdoelen en inhoud Jezelf presenteren De medewerker moet zichzelf goed presenteren. Bijvoorbeeld door er schoon en verzorgd uit te zien. Zo laat hij/zij een goede indruk

Nadere informatie

Werkboek. Van 360 feedback naar Persoonlijk Ontwikkelplan

Werkboek. Van 360 feedback naar Persoonlijk Ontwikkelplan Werkboek Van 360 feedback naar Persoonlijk Ontwikkelplan Easy360.nl is een webapplicatie van ixly 2012 Van 360 feedback naar POP p. 1 Van 360 graden feedback naar een Persoonlijk Ontwikkelingsplan Voor

Nadere informatie

HET GESPREK: KOP ROMP STAART

HET GESPREK: KOP ROMP STAART HET GESPREK: KOP ROMP STAART Elk effectief gesprek heeft een zogenaamde kop romp staart structuur: een begin, een kern en een einde. Voorafgaand aan deze drie fasen is het cruciaal om elk gesprek zorgvuldig

Nadere informatie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie

IN BEWEGING. Onderneem! Nietsdoen is geen optie IN BEWEGING Onderneem! Nietsdoen is geen optie Belang bewegen Emotioneel: plezier, je goed voelen, zelfvertrouwen, eigenwaarde, positieve invloed op emotionele stoornissen Sociaal: participatie, ontwikkeling

Nadere informatie

Is een goede communicatie van de parodontale diagnostiek de basis voor succes?

Is een goede communicatie van de parodontale diagnostiek de basis voor succes? Updatedag Assistenten 05 juni 2015 Is een goede communicatie van de parodontale diagnostiek de basis voor succes?.. ja.... de tandarts zegt dat mijn achterste kies links-boven eruit moet.... maar ik heb

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Stressmanagement Uitdagingen en hindernissen hoofdstuk 9. Petronette Castrop de Koning

Stressmanagement Uitdagingen en hindernissen hoofdstuk 9. Petronette Castrop de Koning Stressmanagement Uitdagingen en hindernissen hoofdstuk 9 Petronette Castrop de Koning Inhoudsopgave Oplossingen in de fases... 3 Fase 1... 3 Fase 2... 4 Fase 3... 4 Oplossingen in de fases Om vol te houden

Nadere informatie

Antwerpen. Leren luisteren

Antwerpen. Leren luisteren Antwerpen Leren luisteren Luisteren, hoe leren kinderen dat? Grenzen Grenzen zorgen ervoor dat je kind veiligheid en zekerheid ervaart. Zo weet hij wat mag van mama en papa en moet hij niet steeds aftoetsen

Nadere informatie

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen.

Ontdekken hoe je je tijd goed kunt beheren, bestaat voor. Jezelf voorbereiden op succes. Hoofdstuk 1. Leer jezelf kennen. Hoofdstuk 1 Jezelf voorbereiden op succes In dit hoofdstuk: Een solide timemanagementsysteem opbouwen De grootste uitdagingen van timemanagement het hoofd bieden Het verband zien tussen doelen stellen

Nadere informatie

Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen?

Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen? Wat betekent een bipolaire stoornis voor je familie- en vriendschapsrelaties en wat kunnen vrienden en familie voor betrokkenen betekenen? 16 september 2017 Inleiding Wie ben ik Uitgangspunten Doel Wat

Nadere informatie

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek

Naam. Datum. Noteer het aantal GFI punten op dit onderdeel Nadere omschrijving problematiek Inventarisatie (A) Zet een kruisje of omcirkel het aantal punten bij het antwoord van uw keuze. A Sociale aspecten (wonen, werken, zelfstandigheid) Ervaart u op onderstaande onderwerpen problemen? SOMS

Nadere informatie

Ga eens even bij jezelf na waarom je dit programma bent gaan volgen: wil je weg van iets of wil je ergens naartoe?

Ga eens even bij jezelf na waarom je dit programma bent gaan volgen: wil je weg van iets of wil je ergens naartoe? Je bent waarschijnlijk begonnen met Het VoedingsKompas vanuit het verlangen om iets te veranderen in je leven. Misschien wil je alleen maar méér energie, misschien wil je af van enkele lichamelijke klachten

Nadere informatie

2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden

2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden 2015 Gerard de Wit voor Psychodidact Waalwijk Bron: Stijn van Merendonk, Sergio van der Pluim, Gerard de Wit e.a. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Nadere informatie

BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN. Tegenbewegende stijlen. Meebewegende stijlen. = duwen = trekken. evalueren aansporen en onder druk zetten

BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN. Tegenbewegende stijlen. Meebewegende stijlen. = duwen = trekken. evalueren aansporen en onder druk zetten BEÏNVLOEDINGSSTIJLEN Er zijn verschillende beïnvloedingsstijlen te onderscheiden. De stijlen kunnen worden onderverdeeld in: TEGENBEWEGENDE STIJLEN MEEBEWEGENDE STIJLEN = duwen = trekken Tegenbewegende

Nadere informatie

Focussen: 2 x 2 vragen

Focussen: 2 x 2 vragen Focussen: 2 x 2 vragen Waar kun je het voor gebruiken? Als je iets wilt bereiken en daarvoor het nodige te doen hebt, dan is het van belang dat je wéét wat je doet. De 2x2-vragen helpen je bij het bedenken

Nadere informatie

Afhankelijk gedrag. Andere factoren zijn wel te beïnvloeden, met andere woorden: daar kun je mogelijk wel iets aan doen:

Afhankelijk gedrag. Andere factoren zijn wel te beïnvloeden, met andere woorden: daar kun je mogelijk wel iets aan doen: Afhankelijk gedrag Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Afhankelijk gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is afhankelijk gedrag? Mensen met dementie die

Nadere informatie

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven.

Het GROW-model. Deze onderdelen worden hieronder toegelicht. Per onderdeel worden er voorbeeldvragen aangegeven. Het GROW-model Een ontwikkelingsgesprek is het meest effectief als je de vragen in een bepaalde structuur stelt. Het GROW-model biedt deze structuur. (Whitmore, 1995) Het GROW model bestaat uit de volgende

Nadere informatie

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken

Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Effectieve samenwerking: werken in driehoeken Werken in driehoeken is een wijze van samenwerking die in elke organisatie, projectteam en netwerk mogelijk is. Het maakt dat we kunnen werken vanuit een heldere

Nadere informatie

Let s motivate the patient

Let s motivate the patient LET S MOTIVATE THE PATIENT Melissa.Ooms@Ugent.be Let s motivate the patient 1. Wat is motivatie? 2. Het belang van motivationele gespreksvoering (MG) 3. Theoretische achtergrond 4. Basisprincipes in MG

Nadere informatie

Wim Annerel Life coach Loopbaancoach Business coach.

Wim Annerel Life coach Loopbaancoach Business coach. Wim Annerel Life coach Loopbaancoach Business coach Goede voornemens? Vergeet het maar, zeggen de statistieken: slechts 18% slaagt erin om goede voornemens ook succesvol na te komen. En toch. Als je weet

Nadere informatie

Motiveren doe je in fasen. De kunst en kunde van het fasegericht, geïntegreerd behandelen, van dubbele diagnose cliënten

Motiveren doe je in fasen. De kunst en kunde van het fasegericht, geïntegreerd behandelen, van dubbele diagnose cliënten Motiveren doe je in fasen De kunst en kunde van het fasegericht, geïntegreerd behandelen, van dubbele diagnose cliënten Cliënten met een dubbele diagnose Ernstige meervoudige problematiek Sterke verwevenheid

Nadere informatie

WEGWIJS budget en schuldhulpverlening

WEGWIJS budget en schuldhulpverlening WEGWIJS budget en schuldhulpverlening Inhoudstafel Inleiding pg. 3 1. Eenmalig advies pg. 4 2. Budgetbegeleiding pg. 6 3. Budgetbeheer pg. 8 4. Collectieve schuldenregeling pg. 12 Wat doet het OCMW na

Nadere informatie

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn)

Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Actief luisteren (De ander helpen zo duidelijk mogelijk te zijn) Laat de ander merken dat je echt luistert door je houding en ogen. Laat merken dat je aandacht op hem/haar gericht is. Stel zoveel mogelijk

Nadere informatie

Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand

Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand Virbo 19/03/2014 Mensen en Cultuur - Weerstand Verwachtingen? Leervragen? Doelen De deelnemers reflecteren op de rol van mensen en cultuur bij schoolontwikkeling hebben meer inzicht in weerstand en krijgen

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie