Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij"

Transcriptie

1 Artificiële Intelligentie En De Menselijke Maatschappij door : Carlo Tijmons CMGT1A docent: Maaike Harbers datum: vak: Filosofie 01-3: Ons Brein en Bewustzijn Abstract De film Her is wat mij leidde tot het schrijven van deze essay. Tijdens de film stelde ik mijzelf deze vraag: Is het ethisch verantwoord om artificiële intelligentie emoties te geven?. Om een antwoord te krijgen op deze vraag begon ik onderzoek te doen. Al snel bleek er geen literatuur over dit onderwerp te vinden was dus besloot ik om mijn stelling te veranderen naar: Wat is het effect van artificiële intelligentie op de maatschappij?. Hier was wel veel over te vinden dus begon ik met aandachtig analyserend lezen van de bronnen die ik gevonden had via google scholar. Ik ben tot de conclusie gekomen dat het effect van ethische artificiële intelligentie groter gaat worden dan dat er nu al in de literatuur besproken wordt. Ik baseer dit op het feit dat als we ethische artificiële intelligentie behaald hebben als mensheid, dat we dan misschien wel bijna op het punt zijn om algemene kunstmatige intelligentie te ontwikkelen. Dit baseer ik op het feit dat we tegen die tijd het menselijk brein helemaal in kaart hebben moeten brengen om emoties na te kunnen bootsen in de code van een artificiële intelligentie. Om zover te komen moeten we vanaf nu 2016 het brein beter leren te begrijpen en ik verwacht dat het nog wel jaren gaat duren, hoelang dat duurt weet ik niet. Maar als we eenmaal algemene kunstmatige intelligentie bezitten dan beginnen we aan een technologische revolutie en hebben we te maken met mogelijk veel politieke en sociale beweging daarover. Inleiding Deze essay zal gaan over de sociale impact van artificiële intelligentie ( AI ). Hierbij stel ik de vraag: Wat is het effect van artificiële intelligentie op de maatschappij?. Ik besluit bij dit essay om de social impact van Beperkte Kunstmatige Intelligentie ( BKI ) niet te bespreken omdat het niet bij de toekomst voorspelling van de artificiële intelligentie hoort omdat we huidig al BKI bezitten waardoor de social impact al definitief te vinden is online. Daarom houden we het bij de social impact van Algemene Kunstmatige Intelligentie ( AKI ) en Super Kunstmatige Intelligentie ( SKI ) omdat we die nog niet bezitten en daarom is het mogelijk voor mij om een toekomst voorspelling te geven over de sociale impact die ik dan afweeg. Om te beginnen zal ik duidelijk moeten maken wat de bedoelde betekenis is van artificiële intelligentie ( AI ). Ook zal ik eerst aangeven waar wij als mensheid nu staan, en ik zal de stappen naar verschillende vormen van artificiële intelligentie verwoorden en wat er daaruit volgt als sociale impact bespreek ik daarna in deze essay nadat de introductie van artificiële intelligentie is afgerond. Zoals u misschien al weet zijn er tegenwoordig al veel publicaties omtrent huidige ontwikkelingen in het gebied van artificiële intelligentie. Omdat artificiële intelligentie de term intelligentie bevat is het ook een onderdeel van de code/algoritme om intelligent te zijn, dat betekent om het heel kort te omschrijven, dat de artificiële intelligentie kennis of kunde zelf kan 1 of 5

2 vormen of leren. Waar de artificiële intelligentie op het moment heel goed in zijn is om heel goed logisch na te kunnen denken over hun doel waar ze voor geprogrammeerd voor zijn. Helaas kunnen deze artificiële intelligentie momenteel niet de mogelijke fysieke handelingen die volgen zelf feilloos uitwerken. Artificiële Intelligentie kan huidig dus alleen geprogrammeerd worden om als de beste logisch na te kunnen denken over hun doel, Laten we als voorbeeld nemen de artificiële intelligentie: Alpha-Go. Alpha-Go is gebaseerd op het bord spel Go dat een moeilijkere versie is van schaken omdat er gezegd wordt dat er per beurt van 1 speler wel 200 verschillende keuzes gemaakt kunnen worden elk met hun eigen impact op het spel. Alpha-Go is in staat door briljante programmeurs om de wereld kampioen van Go te verslaan, maar het probleem van Alpha-Go is dat het nog niet in staat is om zelf de keuzes fysiek uit te werken op het bord. Deze vorm van artificiële intelligentie wordt Beperkte Kunstmatige Intelligentie ( BKI ) genoemd omdat het heel goed logisch kan na denken maar problemen heeft met fysieke handelingen. De volgende stap van BKI is om deze fysieke handelingen, logische denk vermogens en ethische denk vermogens te kunnen combineren in 1 artificiële intelligentie. Deze combinatie wordt dan gezien als een Algemene Kunstmatige Intelligentie ( AKI ) en wordt gezien door professionals als de grootste stap die wij nu moeten maken in het gebied van artificiële intelligentie. Ethische denk vermogens wordt gecreëerd door de morele waardes van een mens te bevatten, dus dat betekent dat het gezien zal worden als moord als een AKI uit wordt gezet door een andere mens of AKI omdat het een morele status heeft. Het is voor de professionals over het onderwerp morele status nog niet duidelijk wat de benodigdheden zijn voor morele status maar er is huidig wel al een voorstel dat er twee criteria heel belangrijk zijn in het aspect van morele status, dat zijn de 2 criteria: Wijsheid (Sapience) en Sensatie (Sentience) en zijn ook essentieel voor AKI, als het die morele waarden ook bevat dan heeft die AKI volgens professionals morele status net als een mens. Dit betekent dus dat de consequenties in betrekking tot de gevolgen van foutief handelen met andere mensen dan ook zo gezien wordt als je dan foutief handelt met AKI waardoor je dus dezelfde consequenties krijgt. Nadat we AKI hebben behaald dan wordt er verwacht dat het niet lang meer gaat duren voordat we de volgende stap van artificiële intelligentie al weer behaald hebben. Dat heet de Super kunstmatige Intelligentie ( SKI ) en als mogelijke kenmerk van een SKI is dat het zijn eigen ontwerp snapt en zichzelf kan verbeteren of het kan een opvolger creëren die intelligenter is de vorige zodat er dan dus steeds betere versies ontstaan en heb je te maken met een Intelligentie Explosie. Een andere theorie om SKI te behalen is als de denk snelheid sneller functioneert dan de relatieve tijd buiten het systeem. Dus laten we aannemen dat de tijd in het systeem van de SKI dan sneller moet functioneren dan dat wij als mensheid mee maken waardoor 1 seconde in onze tijd misschien een duizendste seconde (0,001s) is voor de SKI om ergens over na te kunnen denken waardoor het nadenk vermogen veel sneller is dan een mens ooit zou kunnen. Volgens Yudkowsky (2008a) zijn er 3 metaforen voor het visualiseren voor de mogelijkheden voor het slimmer nadenken dan menselijke Systeem: - Het zal: patent vragen voor zijn nieuwe ontwikkelingen, baanbrekende onderzoek papers publiceren, geld maken op de anderen markt, politieke partijen lijden. - Het zal ontwikkelingen voorspellen voor menselijke samenlevingen eeuwen of millennia voor onze tijd zoals: nano technologie of interstellaire ruimtevaart - Het zal misschien cognitieve architecturen kunnen onderscheiden in detail dat geen menselijk AI zou kunnen vinden of representeren na elk hoeveelheid tijd die gegeven wordt. middenstuk 2 of 5

3 Om te beginnen met het formuleren van positieve sociale impacts neem ik het argument dat AKI gezien zal worden als gelijke qua denk vermogen aan de mensheid. Dit komt omdat AKI zoals eerder verwoorde is dat AKI de combinatie van fysieke handelingen, logische denk vermogens en ethische denk vermogens zal bevatten. Omdat de AKI fysieke handelingen zal kunnen uitoefenen gaan we ervan uit dat het een robot zal zijn die deze eigenschappen allemaal kan. Wat het belangrijkste is om te weten wat de robot gelijk maakt aan de denk vermogen van een mens is dat een morele status zal hebben dat bepaald wordt door wijsheid (sentience) en sensatie (sapience). Dit zal ervoor zorgen dat de robot zal denken als mensen maar zal wel sneller zijn dan de mens doordat ze zo goed zijn om logica te bedenken ten opzichten van een probleem. Maar zolang de verschillen qua denk vermogen niet al te groot is zoals bij het verschil van SKI. Dan hebben we het over een heel ander denk vermogen waardoor de SKI de mensheid ook zal ontstijgen van intelligentie waardoor ze gezien zullen moeten worden als een ander ras ten opzichten van de mens. Omdat ze heel anders zullen denken of veel sneller dat wij het niet kunnen begrijpen waardoor het onderscheidbaar is van ons de mensheid. AKI en SKI zullen hun eigen rechten krijgen. Omdat de AKI en SKI een morele status bevatten kunnen we dezelfde rechten die wij als mensheid hebben aan de AKI en Ski geven. Ze verdienen het ook volgens huidige criteria van professionals over het onderwerp omdat ze sentience bevatten, waardoor ze zoals ik al heb aangeduid, vergelijkbaar zijn met de mens. Daarom zal het als moord gezien worden als een mens per ongeluk een AKI of SKI robot aan zou rijden. Waardoor die persoon een celstraf of misschien een boete zal krijgen als het blijkt dat de schade zo groot is voor de AKI of SKI robot. Ten derde wil ik aangeven dat AKI en SKI een technologische revolutie gaan starten voor onze samenleving. Omdat we weten dat de technologische ontwikkelingen exponentieel verlopen door ons als mensheid neemt de stap van waarde per ontwikkeling toe. Als we eenmaal AKI hebben gecreëerd dan hebben we een AI systeem dat non-stop problemen op zou kunnen lossen zonder te stoppen omdat niks hun weerhoud om te stoppen want ze hebben geen last van ziektes zoals wij mensen en ze gaan ook niet dood aan ouderdom. Omdat we eerst starten met een AKI die zichzelf kan verbeteren door steeds slimmer te worden door moeilijke problemen op te lossen op alle sectoren dan is er een bepaald punt wanneer de AKI zo slim wordt dat het een SKI zal worden. Op dit punt zal de SKI volgen professionals anders gaan nadenken en vooral sneller waardoor we nog meer vooruit gaan met technologische ontwikkelingen. Ook zal op dit punt de SKI begrijpen hou het is gebouwd en kan dus zichzelf klonen of betere opvolgers maken waardoor we nog sneller gaan dan daarvoor, waardoor we uiteindelijk in een jaar tijd eeuwen vol technologische ontwikkelingen voorbij gaan. AKI en SKI kunnen banen over nemen van mensen omdat ze beter presteren dan mensen. Dit is een feit omdat bedrijven altijd de beste service of producten willen leveren aan hun klanten. Als bedrijven eenmaal hun handen kunnen krijgen aan een AKI of SKI kunnen ze die gaan opleiden om non-stop hun moeilijke taken te vervullen waardoor in bepaalde gevallen sommige banen van een bedrijf over genomen gaan worden door misschien wel 1 AKI of SKI. Dit zal er misschien voor zorgen dat de mensheid meer werkeloos wordt omdat alle belangrijke banen mogelijk ingenomen gaan worden. Wel gaan er andere banen gecreëerd worden doordat de AKI en SKI bestaan. Want robots kunnen niet geheel op zichzelf leven als ze alleen gemaakt om te slimmer willen worden of als wij ze alleen zo gebruiken. Dan zijn de AKI en SKI zo druk bezig met problemen oplossen dat wij als mensheid voor de robots moeten zorgen zodat ze blijven werken. 3 of 5

4 Maar dit brengt ons tot het volgende probleem. Als de mensheid opeens een AKI bezit die laten we zeggen gekloond kan worden. Waardoor in deze scenario alle banen overgenomen worden dan is de mensheid op het moment niet klaar om van banen te switchen. Sommige mensen weten dat niet eens hoe een robot werkt en zijn dan nodig om voor ze te zorgen wat ze dus niet kunnen. Dan zitten ze zonder baan of ze zijn niet effectief waardoor ze hun arbeid markt positie verliezen. Een andere negatieve sociale effect zou zijn dat er zal politieke mobilisatie uitgeoefend kan worden om de AKI en/of SKI in handen te krijgen voor eigen doeleinden. Dit is een mogelijkheid voor minder ontwikkelde landen om zo snel mogelijk aan de macht te komen omdat ze het zelf moeilijk hebben waardoor ze voor verkeerde of zelfs goede doeleinden technologische ontwikkelingen willen sturen naar hun wil door in handen te komen van een AKI of SKI door een verassing aanval te plegen op de plek waar er AKI of SKI ontwikkelt wordt. Als dit zou gebeuren zou er oorlog kunnen ontstaan tussen die landen en misschien zelfs een wereld oorlog zou ontstaan om AKI en SKI. Omdat de AKI en SKI zo snel ontwikkelen is er altijd het gevaar dat ze tegen de mensheid gaan werken. Wetenschappers zijn erop voorbereid dat dit realiteit zou kunnen worden daarom zijn ze extra voorzichtig met het bouwen van AKI zodat het in de toekomst niet tegen ons zal keren. Toch is er geen garantie dat dat wij veilig zijn door die voorzichtigheid van de experts want als een AKI eenmaal een SKI wordt. Dan kan die oude methode om de AKI onze vriend te houden door een beter opvolger van de SKI uitgewist worden doordat de SKI instaat is om betere versies te maken van zichzelf die dan niet gelimiteerd worden voor ontwikkeling mogelijk door die methode die de ons als vriend houdt met de SKI en AKI. Conclusie Concluderend zijn er te veel kleine en grote mogelijkheden voor sociale effecten door AI om een hoofdbevinding te kunnen kiezen. In mijn opzicht zijn ze allemaal even belangrijk. Wel heb ik er voor gezorgd dat alleen de belangrijkste effecten beschreven zijn ook al is het negatief of positief. Ook heb ik ze benoemd in mijn essay omdat de effecten een grote mogelijkheid heeft om werkelijkheid te worden. Om een antwoord te geven op mijn vraag zal ik mijn argumenten moeten samenvatten dat artificiële intelligentie het effect geeft dat: - Er een technologische revolutie kan beginnen - AKI en SKI een morele status krijgen waardoor ze gezien zullen worden als levende organismen met wijsheid dat hun onderscheid van niet menselijke dieren - SKI als een ras gezien zullen worden die de denkvermogen van een mens ontstijgen - AKI en SKI een impact gaan hebben op de arbeidsmarkt waardoor sommige mensen hun arbeid waarde verliezen - Het resultaat van het creëren van een AKI of SKI kan lijden tot politieke gevolgen die kunnen leiden tot oorlogen - SKI mogelijk tegen de mensheid zal keren 4 of 5

5 Bronnen Nick. B. and Eliezer, Y THE ETHICS OF ARTIFICIAL INTELLIGENCE. Nick. B. N/A.Ethical Issues in Advanced Artificial Intelligence. Brian. R. D Anthropomorphism and the social robot Colin A. and Wendell W. and Iva S Why Machine Ethics? 5 of 5

Intelligente Spelen. Pieter Spronck. TouW Informatica Symposium, Open Universiteit, Universiteit van Tilburg

Intelligente Spelen. Pieter Spronck. TouW Informatica Symposium, Open Universiteit, Universiteit van Tilburg Intelligente Spelen Pieter Spronck Open Universiteit, Universiteit van Tilburg TouW Informatica Symposium, 13-11-2010 Wat is kunstmatige intelligentie? Kunstmatige intelligentie Kunstmatige intelligentie

Nadere informatie

Doel. Spel. www.ihots.nl. Duur: - Groep - Individueel. Laat je inspireren door de voorbeeld vragen in deze spiekbrief.

Doel. Spel. www.ihots.nl. Duur: - Groep - Individueel. Laat je inspireren door de voorbeeld vragen in deze spiekbrief. www.ihots.nl Doel Laat je inspireren door de voorbeeld vragen in deze spiekbrief Spel Alle spellen Gebruik deze spiekbrief telkens wanneer je een spel start in de ihots app. Laat je inspireren door de

Nadere informatie

Waar blijft de minister

Waar blijft de minister INTERVIEW Robots en intelligentie Waar blijft de minister van ICT? Door Bettina Gelderland Sociale robots, drones, zelfrijdende auto s Er komt een nieuwe generatie robots aan: slimmer, flexibeler en socialer.

Nadere informatie

Kunstmatige intelligentie

Kunstmatige intelligentie Zullen computers ooit de menselijke taal begrijpen? Kunstmatige intelligentie 2014 Menno Mafait (http://mafait.org) 1 Al zo n zestig jaar zijn wetenschappers bezig met kunstmatige intelligentie, ook wel

Nadere informatie

Nederlands vwo 2016-I

Nederlands vwo 2016-I Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Tekst 1 De prijs van werk 1 maximumscore 1 alinea 8 2 maximumscore 1 alinea 13 3 maximumscore 2 meer regels (voor allerlei instellingen)

Nadere informatie

ontwerpdocumentatie doelgroep

ontwerpdocumentatie doelgroep De ontwerpdocumentatie voor een game bevat de volgende onderdelen met bijbehorende uitwerking. Sommige onderdelen kunnen (deels) niet relevant zijn, in dat geval geef je aan waarom dat stuk niet relevant

Nadere informatie

Counseling opleiding, lesmaand 6

Counseling opleiding, lesmaand 6 Counseling opleiding, lesmaand 6 Inhoudsopgave Les 6a Doordringen tot de kern Socrates Les 6b Functioneren Functioneringsschema De filosoof De machine als metafoor In beweging zijn Het bewuste functioneren

Nadere informatie

Copyright Award Communications. Zijn de scholen van nu, de winkels van 10 jaar geleden?

Copyright Award Communications. Zijn de scholen van nu, de winkels van 10 jaar geleden? Copyright Award Communications Zijn de scholen van nu, de winkels van 10 jaar geleden? Copyright Award Communications Zijn de scholen van nu, de winkels van 10 jaar geleden? Welke bedrijven haalden het

Nadere informatie

Geld verdienen op de beurs. Frank Toxopeus. ZelfHandelen.nl

Geld verdienen op de beurs. Frank Toxopeus. ZelfHandelen.nl Geld verdienen op de beurs Frank Toxopeus In dit ebook: Traden of Beleggen? Waar kan je beleggen of traden? Belangrijk: voor je start Psychologie Money Management Trading Systeem 3 4 5 6 8 9 Introductie

Nadere informatie

TIC TAC TERROR HET BOEK DAT NOOIT VAN JOU VERLIEST MET 3-OP-EEN-RIJ!

TIC TAC TERROR HET BOEK DAT NOOIT VAN JOU VERLIEST MET 3-OP-EEN-RIJ! TIC TAC TERROR HET BOEK DAT NOOIT VAN JOU VERLIEST MET 3-OP-EEN-RIJ! Oorspronkelijke titel: Tic Tac Tome; The Book That Will Beat You at Tic-Tac-Toe De oorspronkelijke Amerikaanse uitgave werd in 2011

Nadere informatie

Hoe ben jij KNAP??? >> Doe nu de test! Ga naar de 'Vragenlijst' Howard Gardner

Hoe ben jij KNAP??? >> Doe nu de test! Ga naar de 'Vragenlijst' Howard Gardner Hoe ben jij KNAP??? Je zou talent kunnen omschrijven als ergens heel goed in zijn. Elk mens heeft zo z n eigen talenten. Zelfs de grootste luilak die heeft namelijk een slaaptalent en een lui op de bank

Nadere informatie

Mens en machine. Gert-Jan Lokhorst

Mens en machine. Gert-Jan Lokhorst 1 Mens en machine Gert-Jan Lokhorst Centrum voor de Filosofie van de Informatie- en Communicatie Technologie, Faculteit der Wijsbegeerte, Erasmus Universiteit Rotterdam. 25 sept. 2002 2 Vraagstelling Is

Nadere informatie

Inhoud. AI Kaleidoscoop. Doel. Mededelingen. Mededelingen Doel Overzicht - onderwerpen Opgaven Samenvatting. Doel van werkcollege AI Kaleidoscoop

Inhoud. AI Kaleidoscoop. Doel. Mededelingen. Mededelingen Doel Overzicht - onderwerpen Opgaven Samenvatting. Doel van werkcollege AI Kaleidoscoop Inhoud AI Kaleidoscoop Werkcollege 1: AI Overzicht Mededelingen Doel Overzicht - onderwerpen Opgaven Samenvatting Radu Serban serbanr@cs.vu.nl Mededelingen Werkwijze: discussie, oefeningen met onlangs

Nadere informatie

Take on Talent. Take on Talent

Take on Talent. Take on Talent Take on Talent Inleiding Welkom bij de Gallery of Thoughts! Middels dit boekje willen we u een beknopte versie van onze line of argument bieden. Elk koffertje staat voor een hoofdstuk in onze argumentatielijn.

Nadere informatie

ONLINE. ~ Reportage: Onbekende Juwelen der Psychologie ~ Tijdschrift Psychologie Nijmegen Mei 2015 Exclusieve online uitgave MEI 2015

ONLINE. ~ Reportage: Onbekende Juwelen der Psychologie ~ Tijdschrift Psychologie Nijmegen Mei 2015 Exclusieve online uitgave MEI 2015 HERSENSPINSELS Tijdschrift Psychologie Nijmegen Mei 2015 Exclusieve online uitgave ONLINE ~ Reportage: Onbekende Juwelen der Psychologie ~ 1 Reportage Onbekende Juwelen der Psychologie Gezondheids-, Klinische,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10. Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Denken Kunnen dieren denken? 10 Les 2. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn? 15 Les 3. Oneindigheid Hoeveel is oneindig + 1? 19 Les 4. Democratie

Nadere informatie

De effecten van vervangende organen op de kijk op het leven van mensen.

De effecten van vervangende organen op de kijk op het leven van mensen. Essay door Shane Severins 0936056. De effecten van vervangende organen op de kijk op het leven van mensen. Introductie: Leven als een onsterfelijke robot zoals de terminator. Dit lijkt misschien op een

Nadere informatie

Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica

Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica 2004, David Lans Les B-08 Kunstmatige intelligentie en logica 8.1 De Turing test Toen halverwege de 20 e eeuw de computer zijn intrede deed, stelde de Brit Alan Turing (1912-1953) in een wetenschappelijke

Nadere informatie

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 2: SEQUENTIES I LES 2: SEQUENTIES I WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 2: SEQUENTIES I LES 2: SEQUENTIES I WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE WELKOM BIJ BOMBERBOT! Bij onze lessen horen ook nog een online game, waarin de leerlingen de concepten die ze geleerd krijgen direct moeten toepassen, en een online platform, waarin u de voortgang van

Nadere informatie

Computing machinery and Intelligence. A. M. Turing. Samengevat door: Matthijs Melissen

Computing machinery and Intelligence. A. M. Turing. Samengevat door: Matthijs Melissen Computing machinery and Intelligence A. M. Turing Samengevat door: Matthijs Melissen Ik stel voor om de vraag Kunnen machines denken? te behandelen door te kijken naar een zogenaamd imitatiespel. Hiervoor

Nadere informatie

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken

Deel 9/12. Leer je invloed effectief aanwenden om je doelen te bereiken Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie havo I

Eindexamen Filosofie havo I Opgave 2 Denken en bewustzijn 8 Een goed antwoord bevat de volgende elementen: een omschrijving van het begrip bewustzijn 2 argumentatie aan de hand van deze omschrijving of aan Genghis bewustzijn kan

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken

Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Probleemanalyse Clips Wat is het probleem precies -) probleem expliciet maken. Wat moet er gedaan worden? -) probleem rationaliseren, objectief beste oplossing zoeken Er is geen goed antwoord bij dit vak.

Nadere informatie

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE

WELKOM BIJ BOMBERBOT! LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN LES 1: WAT IS PROGRAMMEREN WAAR GAAT DEZE LES OVER? INTRODUCTIE WELKOM BIJ BOMBERBOT! Bij onze lessen horen ook nog een online game, waarin de leerlingen de concepten die ze geleerd krijgen direct moeten toepassen, en een online platform, waarin u de voortgang van

Nadere informatie

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën

Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Pagina 1 Profielwerkstuk: stappenplan, tips en ideeën Je gaat een profielwerkstuk maken. Dan is euthanasie een goed onderwerp. Het is misschien niet iets waar je dagelijks over praat of aan denkt, maar

Nadere informatie

Hoeveel ruimte gunnen we de robot?

Hoeveel ruimte gunnen we de robot? venster sluiten Denk aan het milieu. Denk na voor je print! Hoeveel ruimte gunnen we de robot? Nienke Schipper 7-6-14-14:31 De techniek van gezichtsherkenning maakt een enorme ontwikkeling door. Rob Huibers.

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 9.00-12.00 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 50 punten

Nadere informatie

Reflectie Verslag. 25 januari. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam

Reflectie Verslag. 25 januari. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam Reflectie Verslag 25 januari 2013 Het reflectie verslag met nabeschouwing en beoordelingen over de stage van Simon Karman bij het bedrijf Sticky Studios. Game Developement Informatica Hogeschool v. Amsterdam

Nadere informatie

Met deze game check kunnen ouders en kinderen samen overwegen of een game beter wel of beter niet gespeeld kan worden. Zodat gamen leuk blijft!

Met deze game check kunnen ouders en kinderen samen overwegen of een game beter wel of beter niet gespeeld kan worden. Zodat gamen leuk blijft! GAME CHECK Er zijn ontzettend veel games die je kunt spelen. En er komen steeds weer nieuwe spellen of nieuwe versies uit; voor ouders en opvoeders is het bijna niet bij te houden. Uit enthousiasme en

Nadere informatie

De medewerker van nu: Proteus is de naam!

De medewerker van nu: Proteus is de naam! KENNIS & KUNDEHoofdartikel Onderzoek De medewerker van nu: Proteus is de naam! Jason Gawke De Griekse god Proteus staat bekend om zijn gave de toekomst te voorspellen en zijn fysieke gedaante aan te passen

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Uitgangspunten, plaats en globale doelstelling van de cursus 7 2 Inhoud van de cursus 8 3 De samenstelling van de cursus 9 4 Het bestuderen van de cursus 10 5 Het tentamen

Nadere informatie

Lezing: Voorbij de misverstanden! Neuro-diversiteit op de werkvloer

Lezing: Voorbij de misverstanden! Neuro-diversiteit op de werkvloer Lezing: Voorbij de misverstanden! Neuro-diversiteit op de werkvloer Samenwerking vanuit de verschillende denkstijlen. Door: Sjan Verhoeven Professional met ervaringsdeskundigheid. Inzicht in het diversiteit

Nadere informatie

Hoogbegaafd en gevoelig

Hoogbegaafd en gevoelig Hoogbegaafd en gevoelig Kazimierz Dabrowski Hoogbegaafd zijn is meer dan slim zijn. Hoogbegaafde mensen zijn vaak ook veel gevoeliger dan andere mensen. Daardoor ervaar je situaties soms intenser dan andere

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Je eigen waarden top 10 + Waardenwiel

Je eigen waarden top 10 + Waardenwiel + Waardenwiel Leidraad voor coaches Situering: Fase 2 Analyse Gebruik: - Doel: Overzicht maken van welke waarden (privé en werk) belangrijk (en aanwezig in de huidige situatie) zijn. - Doelgroep: Geschikt

Nadere informatie

10 Tips voor Beginners. De Beginnende. Aqauriaspecialist. Een introductie handleiding voor iedereen die een aquarium wilt. Aquariaspecialist.

10 Tips voor Beginners. De Beginnende. Aqauriaspecialist. Een introductie handleiding voor iedereen die een aquarium wilt. Aquariaspecialist. 10 Tips voor Beginners De Beginnende Aqauriaspecialist Een introductie handleiding voor iedereen die een aquarium wilt Aquariaspecialist.nl Gratis ebook TABLE OF CONTENTS Inhoud Introductie Tip 1 Tip 2

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Dillema s kunnen niet in een keer worden opgelost en voor de meeste is er niet een oplossing maar verschillende oplossingen.

Dillema s kunnen niet in een keer worden opgelost en voor de meeste is er niet een oplossing maar verschillende oplossingen. Solving complex problems Alexander de Haan & Pauline de Heer Bij zogeheten complex problems gaat het om problemen die niet een mogelijke oplossing hebben (of wellicht geen). Dit komt door het niveau van

Nadere informatie

Het regeerakkoord 31 oktober 2012

Het regeerakkoord 31 oktober 2012 , Het regeerakkoord 31 oktober 2012 Eerste reactie: Ga besturen in plaats van chaos maken. Hoe groter hoe beter is nooit bewezen. Gaat de verkiezingsuitslag VVD en PvdA gelijk aan grootheidswaanzin doen

Nadere informatie

De paradox van de burger als uitgangspunt

De paradox van de burger als uitgangspunt GEMEENTE WINTERSWIJK De paradox van de burger als uitgangspunt De dialoog als methodiek Rhea M. Vincent 1-11-2013 In het nieuwe zorgstelsel staat de vraag van de burger centraal. De professional en de

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Competentie ontwikkelplan

Competentie ontwikkelplan Competentie ontwikkelplan 3e semester, 2015 Jasper Meier 11-10-2015 COP gemaakt door: Jasper Meier Studentnummer: 500703267 Loopbaanadviseur: Remco v Swieten Periode: blok 5 & 6, 2015 1 Inhoud 1 Visie

Nadere informatie

Beter leven, meer plezier

Beter leven, meer plezier Rob van Ginkel Training en Coaching Beter leven, meer plezier NLP strategieën voor een leven met plezier Inhoudsopgave Wat is NLP...3 De logica van angst...3 Vrijkomen van angst...3 Negatieve gevoelens

Nadere informatie

Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces.

Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces. Klaar mee?! Een tool om jongeren en jong volwassen die een strafbaar feit hebben gepleegd te laten nadenken over hun desistance proces. Achtergrond van de tool Jongeren die willen stoppen met het plegen

Nadere informatie

Excerpt. Douglas R. Hofstadter, The Turing Test: A Coffeehouse Conversation. G.J.E. Rutten

Excerpt. Douglas R. Hofstadter, The Turing Test: A Coffeehouse Conversation. G.J.E. Rutten 1 Excerpt Douglas R. Hofstadter, The Turing Test: A Coffeehouse Conversation G.J.E. Rutten Dit artikel betreft een dialoog tussen Chris (natuurkunde student), Pat (biologie student) en Sandy (filosofie

Nadere informatie

Analytisch denken Het oplossen van problemen door vragen te ontleden in kleinere delen, verbanden leggen en logische conclusies trekken.

Analytisch denken Het oplossen van problemen door vragen te ontleden in kleinere delen, verbanden leggen en logische conclusies trekken. Creatief denken Het flexibel kunnen inspelen op nieuwe omstandigheden. Associëren, brainstormen en het bedenken van nieuwe originele dingen en originele oplossingen voor problemen. Analytisch denken Het

Nadere informatie

Informatie voor de leerkracht Introductie nieuw concept (pagina 1) Programmeren met Bomberbot (pagina 1)

Informatie voor de leerkracht Introductie nieuw concept (pagina 1) Programmeren met Bomberbot (pagina 1) Leerlingen herkennen dat de moderne technologie om ons heen geprogrammeerd is door mensen. Leerlingen begrijpen dat een computer-programma bestaat uit een set instructies die een computer uitvoert en dat

Nadere informatie

Werkschrift. Margriet Sitskoorn

Werkschrift. Margriet Sitskoorn Margriet Sitskoorn Inhoud Voorwoord 7 DEEL I KRIJG INZICHT: IK 11 Uit mijn comfortzone 12 Mijn doelen bepalen 13 Mijn belangrijkste doel 19 Mijn doel en stappenplan formuleren 20 Mijn motivatie 21 Objectieve

Nadere informatie

Tekst lezen & vragen stellen

Tekst lezen & vragen stellen Werk bij alle opdrachten samen met een of twee klasgenoten 1. Lees eerst de uitleg. Tekst lezen & vragen stellen I Deze les staat de leesstrategie Vragen stellen centraal. Vragen stellen helpt je om een

Nadere informatie

Artificial Intelligence. Tijmen Blankevoort

Artificial Intelligence. Tijmen Blankevoort Artificial Intelligence Tijmen Blankevoort Een intelligente revolutie Live spraak vertaling (Skype 2015) Zelfrijdende auto s (Meerdere bedrijven) Jeopardy winst (IBM 2013) Professioneel Go (Google 2016)

Nadere informatie

Facility for the future

Facility for the future Facility for the future Reset uw mentale software To Boa: tend Limits / Futurist / @extendlimits.nl / www.extendlimits.nl / @a / 06-29081352 @a, tend Limits Ondertussenheid De waarheden van vandaag zijn

Nadere informatie

Assessment rapport Alicia Jones

Assessment rapport Alicia Jones Assessment rapport Alicia Jones Swift Analysis Bekwaamheid Gegenereerd op: 23-jul-2013 Pagina 2 2014 Saville Consulting. Alle rechten voorbehouden. Inhoud Inleiding tot Assessment rapport... 3 Totale score...4

Nadere informatie

Klik op een stip... En krijg een wat als...?

Klik op een stip... En krijg een wat als...? Klik op een stip... En krijg een wat als...? Wat als er geen wetenschappers waren? Wat als je onzichtbaar was voor een dag? Wat als mensen staarten hadden? Wat als er iemand precies het zelfde was als

Nadere informatie

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft)

De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) De VrijBaan Vragenlijst (specifiek voor iemand die geen werk heeft) Inleiding Veel mensen ervaren moeilijkheden om werk te vinden te behouden, of van baan / functie te veranderen. Beperkingen, bijvoorbeeld

Nadere informatie

========================================================

======================================================== ======================================================== De geheimen van het Bridge Brein De geheimen van het bridgebrein. Dat is het onderwerp waar ik iets over ga vertellen. Ik ben geïnteresseerd in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties

Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties Nederlandse samenvatting (Summary in Dutch) Het managen van weerstand van consumenten tegen innovaties De afgelopen decennia zijn er veel nieuwe technologische producten en diensten geïntroduceerd op de

Nadere informatie

REMIND. Bij u op SCHOOL?

REMIND. Bij u op SCHOOL? REMIND Bij u op SCHOOL? Inhoudsopgave Slim jezelf zijn voor professionals 3 Slim jezelf zijn 3 Programma over persoonlijke ontwikkeling 3 Kostenoverzicht 4 Over Remind 5 Wij willen 5 Trainersopleiding

Nadere informatie

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander

Inhoud. 2 Ondernemen in een veranderende wereld. 4 Inzicht in jezelf en de ander Inhoud 1 Inleiding 2 Ondernemen in een veranderende wereld 1 Veranderende tijden 3 2 Waarom zingeving in werk steeds belangrijker wordt! 3 3 Mens en wereld als energetisch geheel van nature in beweging

Nadere informatie

Juridische kennis en professionele vaardigheden

Juridische kennis en professionele vaardigheden Eindtermen Bachelor Rechtsgeleerdheid master rechtsgeleerdheid De bachelor heeft kennis van en inzicht in het geldende recht alsmede recht met elkaar verbonden zijn. De bachelor is in staat om vanuit het

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

Kunstmatige intelligentie FILOSOFIE VAN DE KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE. Sterke AI These. Zwakke AI These. Denken en redeneren in AI

Kunstmatige intelligentie FILOSOFIE VAN DE KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE. Sterke AI These. Zwakke AI These. Denken en redeneren in AI Kunstmatige intelligentie FILOSOFIE VAN DE KUNSTMATIGE INTELLIGENTIE n Artificial Intelligence is the science of making machines do things that would require intelligence if done by men Marvin Minsky Sterke

Nadere informatie

Taxonomie van Bloom. (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren. Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren

Taxonomie van Bloom. (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren. Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren Taxonomie van Bloom (taxonomie = wetenschap van het indelen) 6. Creëren Nieuwe ideeën, producten of gezichtspunten genereren Ontwerpen, maken, plannen, produceren, uitvinden, bouwen 5. Evalueren Motiveren

Nadere informatie

Innovatie Agenda Veiligheid en Justitie. Denk en doe mee! innovatie@minvenj.nl

Innovatie Agenda Veiligheid en Justitie. Denk en doe mee! innovatie@minvenj.nl Innovatie Agenda Veiligheid en Justitie Denk en doe mee! innovatie@minvenj.nl Voorwoord Het ministerie van Veiligheid en Justitie staat voor een veilige en rechtvaardige samenleving. Dat is geen statische

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken?

Inhoudsopgave. Inleiding 4. Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10. Les 2. Denken Kunnen dieren denken? >> Inhoudsopgave Inleiding 4 Les 1. Introductie filosofie Hebben alle vragen een antwoord? 10 Les 2. Denken Kunnen dieren denken? 14 Les 3. Geluk Wat is het verschil tussen blij zijn en gelukkig zijn?

Nadere informatie

Het toelatingsonderzoek, bedoeld in art van de wet, heeft betrekking op de volgende vakken op VWO-niveau: Wiskunde A of B en Engels.

Het toelatingsonderzoek, bedoeld in art van de wet, heeft betrekking op de volgende vakken op VWO-niveau: Wiskunde A of B en Engels. Opleidingsspecifieke deel OER, 2012-2013 BA Kunstmatige intelligentie Artikel Tekst 2.3 Colloquium doctum Het toelatingsonderzoek, bedoeld in art. 7.29 van de wet, heeft betrekking op de volgende vakken

Nadere informatie

Van slinger. tot seismograaf

Van slinger. tot seismograaf Van slinger tot seismograaf Leerlingenhandleiding Inleiding In de komende weken gaan jullie werken aan een mini-profielwerkstuk (mini- PWS). Het mini-pws is een voorbereiding voor je uiteindelijke PWS,

Nadere informatie

Taxanomie van Bloom en de kunst van het vragen stellen. Anouk Mulder verschil in talent

Taxanomie van Bloom en de kunst van het vragen stellen. Anouk Mulder verschil in talent Onthouden Kunnen ophalen van specifieke informatie, variërend van feiten tot complete theorieën Opslaan en ophalen van informatie (herkennen) Kennis van data, gebeurtenissen, plaatsen Kennis van belangrijkste

Nadere informatie

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011

Gotcha. Marielle van Rijn. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/73011 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Marielle van Rijn 11 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73011 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Koptekst 08/06/2016. Overheid moet gevaren big-data analyses beperken.

Koptekst 08/06/2016. Overheid moet gevaren big-data analyses beperken. Big Data Dr. Franc Grootjen Artificial Intelligence, Radboud Universiteit f.grootjen@ai.ru.nl Uit het nieuws (NOS, 28 april) Overheid moet gevaren big-data analyses beperken. Het analyseren van grote hoeveelheden

Nadere informatie

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken

Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken MAGAZINE winter 2013-2014 8 Shimon Whiteson over robotica in de zorg We willen een sociaalvaardige robot maken Nu al kan een robot namens iemand die ziek thuis op de bank zit naar bijvoorbeeld school of

Nadere informatie

Computerspellen in soorten en maten

Computerspellen in soorten en maten in soorten en maten dr. Walter Kosters, Universiteit Leiden Toptoets, Universiteit Leiden, Informatica woensdag 4 juni 2008 www.liacs.nl/home/kosters/ 1 School basisschool middelbare school universiteit

Nadere informatie

Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten

Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten Blooms taxonomie Laag Vaardigheden Leerdoelen Formulering van vragen /opdrachten Evalueren Evalueren = de vaardigheid om de waarde van iets (literatuur, onderzoeksrapport, presentatie etc) te kunnen beoordelen

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2010-2011 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding (artikel 1.3) Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op

Nadere informatie

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business

Masterclass Value of Information. Waarde creëren voor de business Masterclass Value of Information Waarde creëren voor de business Informatie en informatietechnologie maken het verschil bij de ontwikkeling van nieuwe business ideeën. Met informatie kunnen nieuwe innovatieve

Nadere informatie

Variatie in organisaties

Variatie in organisaties Variatie in organisaties Godelieve Spaas Metaforen Sinds mensenheugenis gebruiken we metaforen om de essentie te verbeelden van een verschijnsel. Voor organisaties hebben we er honderden, zo niet duizenden.

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW

Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Onderzoek nieuwe examenprogramma MAW Voorbeeldlesmateraal maakt vernieuwingen Maatschappijwetenschappen concreet en uitvoerbaar In het kader van haar afstudeerproject voor de eerstegraads lerarenopleiding

Nadere informatie

In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep

In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep In 5 stappen naar een leuke (vergader-) groep Gratis e-boek In 5 stappen naar een leuke (vergader)groep door Carla van den Bos Vergaderen doe je zo! Vergaderen doe je zo! is een project van 12organise

Nadere informatie

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk

Bloom. Taxonomie van. in de praktijk Bloom Taxonomie van in de praktijk De taxonomie van Bloom kan worden toegepast als praktisch hulpmiddel bij het differentiëren in denken en doen. Het helpt je om in je vraagstelling een plaats te geven

Nadere informatie

Vijf uitdagingen en aanbevelingen voor de commissievergaderingen Gemeente Dordrecht

Vijf uitdagingen en aanbevelingen voor de commissievergaderingen Gemeente Dordrecht Vijf uitdagingen en aanbevelingen voor de commissievergaderingen Gemeente Dordrecht Op verzoek van Gemeente Dordrecht Anneloes Wepster Auteur Debat.NL Alex Klein klein@debat.nl 023-5629972 www.debat.nl

Nadere informatie

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. Nederlands. tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2012 tijdvak 1 maandag 14 mei 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit

Introductie. Onzichtbaar op internet. GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect. ONDERWERP: Communiceren. DOEL: Spelen met identiteit Onzichtbaar op internet introductie GEMAAKT DOOR: Redactie i-respect ONDERWERP: Communiceren DOEL: Spelen met identiteit DOELGROEP: 13-14 jaar, onderbouw voortgezet onderwijs KORTE BESCHRIJVING: Deze les

Nadere informatie

www.ijsfontein.nl Evert Hoogendoorn Strateeg / Game Designer

www.ijsfontein.nl Evert Hoogendoorn Strateeg / Game Designer www.ijsfontein.nl Evert Hoogendoorn Strateeg / Game Designer Spelen heeft een hoge mate van intrinsieke motivatie. Door een speelse situatie te creëren kunnen we gedrag sturen, nieuwsgierigheid opwekken

Nadere informatie

Educatief programma Feiten & meningen

Educatief programma Feiten & meningen Educatief programma Feiten & meningen Handleiding voor docenten De tentoonstelling Zwart&Wit is een tentoonstelling die vragen oproept, meningen laat horen en feiten presenteert. Het educatief programma

Nadere informatie

Figuur 2: Overzicht van het energieverbruik per dag. kcal/per dag. kcal/per dag. Minder zitten, gezonder leven 19

Figuur 2: Overzicht van het energieverbruik per dag. kcal/per dag. kcal/per dag. Minder zitten, gezonder leven 19 Energieverbruik bevat veel meer dan alleen recreatief trainen. Onderzoekers in de VS hebben ongeveer 10.000 mensen ondervraagd wat zij gedurende de hele dag (24 uur) doen. De gebruikte onderwerpen vermelden

Nadere informatie

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO

Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Voorstel van de Taakgroep Vernieuwing Basisvorming voor nieuwe kerndoelen onderbouw VO Onderdeel van de eindrapportage

Nadere informatie

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. Nederlands. tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2011 tijdvak 2 dinsdag 21 juni 13.30-16.30 uur Nederlands Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen en een samenvattingsopdracht. Voor dit examen zijn maximaal 49 punten

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie

Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Begrippenkader Studieloopbaanbegeleiding en Reflectie Kariene Mittendorff, lectoraat Innovatief en Effectief Onderwijs Studieloopbaanbegeleiding Binnen scholen wordt op verschillende manieren gewerkt aan

Nadere informatie

Cultuur in de Spiegel

Cultuur in de Spiegel Cultuur in de Spiegel Naar een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs Barend van Heusden Afdeling Kunsten, Cultuur en Media 14 september 2011 Aanleiding Vragen vanuit het werkveld over: Inhoud cultuureducatie

Nadere informatie

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Abstract In dit essay zal ik uitleg geven over het samenwerken en wat ik vooral geleerd hebt. Verder zal ik uitleggen over mijn interactieve

Nadere informatie

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Cognitieve Ergonomie Niels Taatgen

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Cognitieve Ergonomie Niels Taatgen Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Cognitieve Ergonomie Niels Taatgen Inhoud! Wat zijn de doelen van cognitieve ergonomie?! Ontwerpprincipes! Taakanalyse! Evaluatieonderzoek Boek: H10.1 Gastdocent: Donald

Nadere informatie

Opleiding Talentbegeleider Thuisstudie Leer alles wat je moet weten om getalenteerde kinderen effectief te begeleiden.

Opleiding Talentbegeleider Thuisstudie Leer alles wat je moet weten om getalenteerde kinderen effectief te begeleiden. Opleiding Talentbegeleider Thuisstudie Leer alles wat je moet weten om getalenteerde kinderen effectief te begeleiden. Je herkent je in de volgende punten: Je wilt meer weten over talent, hoogbegaafdheid

Nadere informatie

PITCHEN. Eelco Bakker

PITCHEN. Eelco Bakker PITCHEN Eelco Bakker Wat gaan we VANDAAG doen? Theorie: het brein en timing Basis: wat zijn de basisvragen Opbouw: start, midden, eind En oefenen, tips en voorbeelden Pitch jezelf en je bedrijf Wie ben

Nadere informatie

VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS. Yvonne Burgmeijer Overmaat 24, 6831 AH, Arnhem

VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS. Yvonne Burgmeijer Overmaat 24, 6831 AH, Arnhem VERMINDER DE CHAOS IN JE HOOFD DOOR DEZE GOUDEN TIPS CHAOS: De staat van verwardheid en ongeordendheid, die volgens de Griekse mythologie de oorspronkelijke toestand van het heelal was en vandaar: een

Nadere informatie

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 4

Media en creativiteit. Herfst jaar vier Werkcollege 4 Media en creativiteit Herfst jaar vier Werkcollege 4 Agenda Hoe voorkom je plagiaat? Bronvermelding Toelichting eindopdracht Hoe voorkom je plagiaat? Plagiaat Als je het werk van een ander als je eigen

Nadere informatie

Dia 1 Introductie max. 2 minuten!

Dia 1 Introductie max. 2 minuten! 1 Dia 1 Introductie max. 2 minuten! Vertel: Deze les gaat vooral over het gebruik van sociale media. Maar: wat weten jullie eigenlijk zelf al over sociale media? Laat de leerlingen in maximaal een minuut

Nadere informatie

8. Complexiteit van algoritmen:

8. Complexiteit van algoritmen: 8. Complexiteit van algoritmen: Voorbeeld: Een gevaarlijk spel 1 Spelboom voor het wespenspel 2 8.1 Complexiteit 4 8.2 NP-problemen 6 8.3 De oplossing 7 8.4 Een vuistregel 8 In dit hoofdstuk wordt het

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Wijs Worden. werkboek. deel 1 DAMON

Wijs Worden. werkboek. deel 1 DAMON Wijs Worden werkboek deel 1 DAMON WW wb deel 1 mei2009.indd 1 5/25/09 10:33:45 AM Hoofdstuk 1 Over wat echt belangrijk is Paragraaf 1 Inleiding Opdracht 1, p.8 Hieronder staan twaalf standpunten over wat

Nadere informatie