Bouw Informatie Modellering (BIM)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bouw Informatie Modellering (BIM)"

Transcriptie

1 Bouw Informatie Modellering (BIM) in het universitair onderwijs Faculteit Bouwkunde Challenge the future

2 Voorwoord 2 Introductie Bouw Informatie Modellering (BIM) 4 BIM in het universitair onderwijs Vaardigheden en competenties studenten Onderzoek Advies Onderwijskundige opzet BIM-pilot voorbeeldcases Contactgegevens 24 TU Delft, foto Rob t Hart

3 Voorwoord Studenten aan de Technische Universiteit (TU) Delft worden aan de faculteit Bouwkunde opgeleid voor het nieuwe bouwen. Afstudeerders beschikken over de juiste kennis en competenties om Bouw Informatie Modellering (BIM) in de praktijk toe te passen. In deze brochure leest u hoe de universiteit BIM in het onderwijs integreert en over welke vaardigheden en competenties de TU Delft studenten beschikken. Dit naar aanleiding van de, door de Bouw Informatie Raad mogelijk gemaakte, BIMpilot die de meerwaarde van deze vorm van virtueel bouwen in het onderwijs heeft bewezen. Heeft u nog weinig tot geen ervaring met BIM? In de introductie leest u wat BIM doet, welke voordelen BIM het bedrijfsleven oplevert en waarom de TU Delft BIM in het ontwerponderwijs opneemt. Werkt u al met BIM en heeft u een BIM-gerelateerd project met specifieke vraagstukken? Neemt u dan contact met ons op en informeer naar de mogelijkheden voor afstudeeronderzoek. Ook voor uitgebreidere en intensievere BIM-vraagstukken kunt u bij de TU Delft terecht. Achterin deze brochure leest u meer over deze externe onderzoeksmogelijkheden en de mogelijkheden voor afstudeeronderzoek. Prof.dr.ir. Hans Wamelink hoogleraar Bouwmanagement en afdelingsvoorzitter Real Estate & Housing

4 Introductie Wat doet BIM? Building Information Modeling (BIM) is one of the most promising developments in the architecture, engineering and construction (AEC) industries. With BIM technology, an accurate virtual model of a building is constructed digitally. When completed, the computergenerated model contains precise geometry and relevant data needed to support the construction, fabrication, and procurement activities needed to realize the building. BIM also accommodates many of the functions needed to model the lifecycle of a building, providing the basis for new construction capabilities and changes in the roles and relationships among a projectteam. When implemented appropriately, BIM facilitates a more integrated design and construction process that results in better quality buildings at lower cost and reduced project duration. C. Eastman et al. (2011) BIM Handbook: A Guide to building information modeling for owners, managers, designers, engineers and contractors. Wiley, New York. Faalkosten vermijden, kwaliteit verhogen en lifecycle-denken versterken In de bouwwereld wordt steeds meer gebruik gemaakt van Bouw Informatie Modellering (BIM). Alle betrokken partijen bij een project werken hierbij samen binnen een (centraal) informatiesysteem. Hierin worden informatie en afspraken vastgelegd om de samenwerkende partijen in het primaire bouwproces en gedurende de levenscyclus van bouwwerken te ondersteunen. BIM nodigt uit om de samenwerking tussen alle betrokken partijen te verbeteren en om de werkprocessen te optimaliseren, dus tot een effectiever en efficiënter bouwprocesmanagement. Inzet: het vermijden van faalkosten, het verhogen van de kwaliteit en het versterken van het lifecycle-denken.

5 In de snel veranderende (digitale) wereld om ons heen bevordert BIM het management van betrouwbare en actuele informatie in een open omgeving. Deze informatie stelt de bouwsector in staat te ontwerpen en te bouwen voor de toekomst! Drs. Hans Nijssen programmamanager Bouw Informatie Raad Waarom de TU Delft BIM in het ontwerponderwijs opneemt BIM vereist samenwerken in de hele keten, van ontwerp tot na oplevering, en is nadrukkelijk meer dan een nieuw digitaal tekenprogramma. Om de volle potentie van de methode en de technologie te kunnen benutten, is het belangrijk dat BIM centraal staat in het ontwerpproces en daarmee ook in het ontwerponderwijs. Daarnaast gaat er in de niet verre toekomst veel veranderen in de bouw. De faculteit Bouwkunde bereidt haar studenten hierop voor: De gebouwde omgeving wordt steeds complexer. Dit stelt hoge eisen aan de samenwerking, de organisatie van het bouwproces en de beheersing van de informatiestromen. BIM kan hier een belangrijke rol bij spelen. Daarnaast maakt BIM gebouwmanagement mogelijk. Informatie van het gebouw wordt centraal opgeslagen en kan gedurende de hele levenscyclus van een gebouw geraadpleegd worden, een uitkomst bij het onderhoud en de renovatie van gebouwen. En omdat bij BIM ontwerp en management geïntegreerd zijn, zijn in het bijzonder grote veranderingen in de rol van de architect te verwachten.

6 BIM in het universitair onderwijs De, door de Bouw Informatie Raad (BIR) mogelijk gemaakte, pilot* in het tweede semester van gaf inzicht in de wijze waarop BIM in het ontwerponderwijs geïntegreerd kan worden. Op basis van de resultaten uit de pilot wordt BIM vanaf september als volgt in het regulier onderwijsporgramma opgenomen: De faculteit Bouwkunde, afdelingen Architecture en Real Estate & Housing, integreert een bestaande managementoefening met een reguliere ontwerpopgave tot een samenhangende oefening, welke is opgedeeld in twee fasen. De eerste fase kan gezien worden als initiatieffase voor fase twee. Studenten krijgen de opdracht om een Programma van Eisen op te stellen in BIM en om de locatie en verschillende ontwerpprecedenten ruimtelijk te analyseren. Dit geeft inzicht in de mogelijkheden van BIM voor het ontwerpend onderzoek. Tegelijkertijd leren de studenten door deze oefening eenvoudig de verschillende BIM-programma s kennen. In fase twee wordt een reguliere Bachelor ontwerpopgave voorgelegd. Een voorbeeld van zo n ontwerpopgave is De transformatie van een bestaand stedelijk woongebied. Een deel van de bestaande voorraad wordt in deze case vervangen door nieuwbouw en een deel wordt getransformeerd. Met behulp van BIM wordt de bestaande situatie onderzocht op de mogelijkheden voor inpassing van het Programma van Eisen en de kostenaspecten van bepaalde ingrepen. De studenten werken in kleine groepen aan een gezamenlijk ontwerp binnen BIM, ieder vanuit een andere discipline. Zij maken hierbij gebruik van de opgedane kennis uit de initiatieffase. Een onderzoekend ontwerpproces en de evaluatie van het ontwerp zijn belangrijke onderdelen van deze ontwerpopgave. De onderliggende vraag aan studenten is: Op welke wijze heeft BIM bijgedragen aan het verzamelen, structureren en delen van informatie gedurende het ontwerpproces? BIM-specialisten begeleiden, toetsen het programma van eisen, de financiële haalbaarheid en de brandveiligheid. * Zie de naastgelegen pagina voor een beschrijving van de onderwijskundige opzet van de BIM-pilot.

7 Onderwijskundige opzet BIM-pilot Met de pilot had de Faculteit Bouwkunde, TU Delft, twee doelen voor ogen 1. Een actieve verkenning van de reacties van architecten, studenten en docenten ten aanzien van BIM, vanuit de huidige ontwerpactiviteiten en prioriteiten. 2. Een natuurlijke, evolutionaire en integrale inbedding van BIM in het bouwkundig ontwerponderwijs (in plaats van separate computerpractica). Om het eerste doel te kunnen bereiken is voor een constructivistische onderwijskundige aanpak gekozen. Dit houdt in dat de student zelf actief naar kennis en informatie zoekt, onder begeleiding van docenten. De studenten en docenten die deelnamen aan de pilot moesten zelfstandig de mogelijkheden van de software ontdekken en deze aan bouwkundige problemen koppelen. BIM is in vier stappen in het ontwerponderwijs ingebed 1. Algemene presentatie van het methodische en operationele kader door BIM specialisten: principes, faciliteiten en processen. 2. Het stellen van inhoudelijke vragen binnen dit kader door ontwerpdocenten en eventueel andere specialisten. 3. Het ontwikkelen van oplossingen, ontwerpen, strategieën en processen door de studenten. 4. Het geven van feedback op de oplossingen door BIM-specialisten en ontwerpdocenten. De stappen 3 en 4 werden herhaald totdat de oplossing aan de eisen voldeed. De rol van de BIM-specialist nam af met elke iteratie. In de pilot is aandacht besteed aan de thema s: de veranderende rol van de architect, de vernieuwde relatie met het management en de noodzakelijke veranderingen in het bouwkundig onderwijs. Dr.ir. Alexander Koutamanis universitair hoofddocent Bouwinformatica

8 Vaardigheden en competenties studenten Op deze en de volgende pagina s leggen ir. Maria Haag en ir. Joris Hekkenberg, de docenten van de BIM-pilot, aan de hand van beeldmateriaal en twee voorbeeldcases uit welke vaardigheden en competenties de studenten opdoen in het ontwerponderwijs met BIM. Inzicht in randvoorwaarden en eisen Voorafgaand aan het opstellen van het Programma van Eisen analyseren de studenten precedenten van verschillende ruimtes. De analyse wordt gedaan door het maken van 3D-modellen van de precedenten. Hierdoor krijgen studenten, in een vroeg stadium van het ontwerpproces, inzicht in en grip op de ruimtelijke betekenis van eisen en randvoorwaarden die verbonden zijn aan ruimtes zoals collegezalen en bibliotheekzalen (afbeeldingen 1 en 3). Ontwerpervaring Het werken in BIM draagt bij aan de kwaliteit van het inhoudelijke ontwerpproces. De studenten werken gedurende het hele ontwerpproces met 3D-modellen. De 3D-modellen stellen de studenten goed in staat de ruimtelijke werking van gekozen uitgangspunten te toetsen. BIM helpt op deze manier de studenten om de consequenties van hun ontwerpbeslissingen te overzien. Door geconfronteerd te worden met de gevolgen van gemaakte keuzes doen studenten ervaring op die ze helpt uitgangspunten sneller en weloverwogen te nemen (afbeelding 2). Afbeelding 1 Collegezaal A, Bouwkunde Aan de hand van ruimtelijke modellen worden precedenten onderzocht waardoor de student grip krijgt op abstracte hoeveelheden.

9 Ir. Maria Haag gastdocent TU Delft, faculteit Bouwkunde en architect/eigenaar Maria Haag architectuur Ir. Joris Hekkenberg gastdocent TU Delft, faculteit Bouwkunde en architect/eigenaar Hekkenbergarchitects Afbeelding 2 De ruimtelijke werking van het concept en de gevolgen van ontwerpbeslissingen worden getoetst aan de hand van het 3D model.

10 Samenwerken Het gezamenlijk model leert de studenten samenwerken in het ontwerpproces. Eisen, randvoorwaarden en de bijdragen van verschillende disciplines worden in één model vastgelegd. Daardoor wordt afstemming door studenten in het gehele proces onontkoombaar. BIM dwingt de studenten tot nauwe samenwerking. De studenten krijgen besef van het belang van een goede samenwerking en het geeft de studenten een goed inzicht in de werking van een integraal ontwerpproces (afbeelding 4). Afbeelding 3 Massastudie Het programma wordt in beeld gebracht in een ruimtelijk model. Zo krijgt de student inzicht in de omvang en complexiteit van het programma. Afbeeldingen 4 Parametisch + rechter afbeelding Door het bestaande gebouw te modelleren wordt de student gedwongen analytisch te werken.

11

12 Voorbeeldcase BIM-pilot: Kameraden BIM gaf verdieping aan het architectonisch onderzoek, verstevigde de onderbouwing van gemaakte keuzes en versterkte de synergie van de verschillende disciplines. In deze case is onderzocht hoe nieuwbouw en bestaande bouw goed op elkaar afgestemd kunnen worden. Als architectonisch concept is kameraadschappelijke omhelzing gekozen. Voor dit concept is onderzocht hoe een nieuwe bibliotheek bij het bestaande faculteitsgebouw voor Bouwkunde gerealiseerd kan worden. Het werd een compositie van twee identiteiten met wederzijds respect, gelijkwaardige inhoud en beide met een eigen karakter. Studenten hebben uitvoerig onderzoek gedaan naar de uitwerking van de aanraking van de twee gebouwdelen. Het architectonisch onderzoek werd uitgevoerd door de verschillende disciplines: constructie, gevels, interieur en projectarchitect, in een gezamenlijk Bouw Informatie Model. Dit model stelde de studenten in staat de consequenties van elkaars ontwerpbeslissingen te overzien, nader te onderzoeken en te toetsen op kwaliteit en haalbaarheid. BIM bleek een middel om goed voort te bouwen op elkaars werk.

13

14 Voorbeeldcase BIM-pilot: Confrontatie Studenten kregen inzicht in de noodzaak van het helder communiceren van het concept en de uitgangspunten, en de noodzaak voor dialoog en een tijdige terugkoppeling tijdens het ontwerpproces. Bij dit project werd een uitbreiding van de faculteit Bouwkunde in de westelijke vleugels van het gebouw onderzocht. De studenten gingen bij aanvang individueel te werk. De constructeur plaatste kolommen in de nieuwbouw, de installaties werden geplaatst en het programma werd ingepast door verschillende studenten. Door BIM werden de studenten geconfronteerd met een discrepantie tussen het ruimtelijk uitgangspunt van de voortzetting van de straat, de positie van de kolommen en de overspanningsrichting van de balken in relatie tot luchtbehandelingskanalen. De studenten werden door BIM gedwongen te communiceren en na herziening van de verschillende deeloplossingen werd in een betere samenwerking een integrale oplossing gevonden voor routing, constructie en installaties.

15

16 Quotes studenten BIM-pilot De pilot cursus heeft me waardevolle inzichten gegeven in een eigentijdse samenwerking tussen verschillende actoren volgens de BIM-methode. Het heeft me ook geholpen om het 3D-programma Revit te leren kennen. Deze kennis kan ik nu tijdens mijn minorstage direct weer gebruiken bij het 3D-modelleren en de informatie-uitwisseling volgens BIM-methode met constructeurs, installateurs en aannemers. Anna Golubovska Met het ontwerpprogramma (Revit) kon ik echte bouwkundige elementen ontwerpen. Het ontwerpmodel is aan andere programma s te koppelen waardoor het mogelijk is om bijvoorbeeld kosten te berekenen of veiligheidseisen te toetsen. Dat is interessant omdat de ontwerper meer besef krijgt van de mogelijkheden van zijn ontwerp. Ik vond het een efficiënte manier van ontwerpen omdat er van veel meer informatie gebruik gemaakt kan worden. Door BIM heb je als ontwerper meer besef van de mogelijkheden van het ontwerp en kun je efficiënter werken. Alexis Ierides

17 Toen ik het afgelopen jaar meedeed aan de BIM-pilot had ik niet verwacht al zo snel gebruik te kunnen maken van de geleerde technieken. In de zomer heb ik stage gelopen bij een bekend architectenbureau. Ik wist net zo veel over BIM als de ervaren tekenaars! Lotte Dijkstra De belangrijkste bijdrage van BIM is het bevorderen van de communicatie: problemen worden snel onderkend en er is geen verschil in informatie meer. Dorris Derksen Het Bouw Informatie Model is in ons hele project de realiteitscheck geweest. De eerste dag heeft het model geholpen gevoel voor de schaal te krijgen. In het proces gaf het model inzicht in de samenhang van alle elementen. En omdat alle tekeningen automatisch updaten hebben we tot het allerlaatste moment kunnen ontwerpen. Koen is één van de ontwerpers van de voorbeeldcase Kameraden. Koen Kaljee

18 Onderzoek & samenwerkingsmogelijkheden Afstudeeronderzoek In de laatste fase van de masterstudie krijgen studenten de mogelijkheid om zich in BIM te specialiseren door middel van afstudeerprojecten die specifieke problemen aanpakken. Deze problemen zijn in de regel afkomstig van projecten die uitgevoerd worden bij een afstudeerbedrijf. In deze afstudeerprojecten worden de meest recente onderzoeksmethoden toegepast om duidelijke richtingen te definiëren voor de inburgering en benutting van BIM in de hedendaagse Nederlandse ontwerp- en bouwpraktijk. Externe onderzoeksopdrachten De faculteit Bouwkunde doet uitgebreid en intensief onderzoek naar de ontwikkeling van BIM. Dit onderzoek heeft een sterke relatie met de praktijk in de vorm van casestudies en toetsing van eisen en producten. Heeft u afstudeeropdrachten of vraagstukken voor onderzoeken, neemt u dan contact op met de onderzoekscoördinator. Samenwerkingsmogelijkheden op programmabasis Er zijn diverse mogelijkheden voor samenwerking op programmabasis. Zo werkt de afdeling nauw samen met een scala aan internationale universiteiten, kennisinstellingen, business schools en stakeholders en participeert zij in diverse consortia en internationale netwerkorganisaties. Heeft u vragen of wilt u meer informatie over contractonderzoek en derdegeldstroomprojecten, neemt u dan contact op met de bestuurssecretaris van de afdeling Real Estate & Housing (RE&H). Voor contactgegevens zie achterzijde brochure.

19 Selectie afstudeeronderzoeken: M.S. Jadhav, Better buildings through digital practice: Changes in roles and processes. D.W.P. Vollebregt & Y.R. Vos, De gehele lifecycle met BIM. T.H. van Schijndel, Voldoen aan prestatie-eisen met behulp van BIM: Een procesvoorstel voor het verifiëren en valideren van het ontwerp op basis van prestatieeisen ondersteund door BIM. C.M. Beelen. Communiceren in het bouwproces wanneer BIM wordt toegepast. A.J. Leeuwis, BIM bij kleine architectenbureaus. G. Tzovlas, Strategic Management of University Real Estate supported by BIM: An application to the real estate of the Greek University A.U.Th.

20 Contactgegevens Afdeling Real Estate & Housing (RE&H) secretariaat 01.West.690 Julianalaan 134, 2628 BL Delft Postbus 5043, 2600 GA Delft T. +31 (0) E. W. reh.tudelft.nl Deze publicatie is tot stand gekomen met financiële ondersteuning van de Bouw Informatie Raad Faculteit Bouwkunde, TU Delft, Nederland Challenge the future

DE BIM WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. De toekomst is NU!

DE BIM WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. De toekomst is NU! Gezocht: BIM-Partners Waarom zou u aan ons BIM-proces deel willen nemen? Lees deze brochure en ontdek de mogelijkheden. Wacht niet langer en maak gebruik van ons uniek aanbod: Wordt BIM-partner van BolwerkWeekers.

Nadere informatie

Slim bouwen met BIM 11 juni 2014

Slim bouwen met BIM 11 juni 2014 Bouwlokalen initiator Theo Peekstok projectcoördinator / partner multidisciplinair architectenbureau ? (afkomstig van hetnationaalbimplatform.nl ) BIM is gebaseerd op werken middels één model (database)

Nadere informatie

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015 Schakelen Bouwkunde TU Delft dr.ir. Remon Rooij BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie april 2015 1 Inhoud 1. Uitganspunten schakelen 2. Schakelsemester voor HBO BK 3. HBO/WO

Nadere informatie

BIM: kennis delen is macht! ing. Gerrie Mühren MBA Voorzitter, Benelux chapter buildingsmart

BIM: kennis delen is macht! ing. Gerrie Mühren MBA Voorzitter, Benelux chapter buildingsmart BIM: kennis delen is macht! ing. Gerrie Mühren MBA Voorzitter, Benelux chapter buildingsmart Inleiding Kennismaking: Beton- en Staalconstructeur Betontechnoloog IPMA gecertificeerd projectmanager Sinds

Nadere informatie

Het Digitale Huis. Samenwerkende software voor de bouw

Het Digitale Huis. Samenwerkende software voor de bouw Het Digitale Huis Samenwerkende software voor de bouw Het Digitale Huis is het eerste en grootste BIM-software project in Nederland. Uniforme Bouwdeelbibliotheek Het is bovendien het enige project dat

Nadere informatie

Positionering Ketensamenwerking

Positionering Ketensamenwerking Positionering Ketensamenwerking Hans Wamelink, Faculteit Bouwkunde, Afdeling Real Estate & Housing 12-4-2011 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Succesfactoren Ketensamenwerking

Nadere informatie

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem

Virtual Building. M. Koster, Rijnstate Arnhem Virtual Building M. Koster, Rijnstate Arnhem STREAMER project 2 General EU FP 7 Research Project, 4 years September 2013 until September 2017 European consortium, 20 partners from 7 EU - member states

Nadere informatie

Verdatarisering van bouwsector

Verdatarisering van bouwsector Verdatarisering van bouwsector Kostenmanagement & BIM 19 september 2013 2013 1 Imagine the result Gastspreker ir. T.A.L. (Ted) Peek ARCADIS, Financial Engineers T. 026-377 88 10 E. financialengineers@arcadis.nl

Nadere informatie

Leren over: - BIM - SE - GIS - COINS

Leren over: - BIM - SE - GIS - COINS Leren over: - BIM - SE - GIS - COINS Inleiding Wouter Notenbomer Projectmanager, SBRCURnet MBO Bouwkunde HBO Bouwkunde TU Delft Architecture TU Delft Building Technology 2011 Vera Yanovshtchinsky architecten

Nadere informatie

BIM bij Schüco. Hilvarenbeek, 22-05-2013

BIM bij Schüco. Hilvarenbeek, 22-05-2013 Hilvarenbeek, 22-05-2013 Definities BIM: proces of product? Ontwikkelingen in de bouw Ontwikkelingen, software, werkwijze Ondersteuning voor architecten Schüco Revit Families Ondersteuning voor klanten

Nadere informatie

Veel voor weinig. Ir A.W. Jansen MBA, Deerns raadgevende ingenieurs

Veel voor weinig. Ir A.W. Jansen MBA, Deerns raadgevende ingenieurs Veel voor weinig Ir A.W. Jansen MBA, Deerns raadgevende ingenieurs 1 Inleiding Introductie Innovatie in de bouw? Traditioneel werkproces Modern werkproces 2 bouwbranche Kenmerken Traditionele ambachtelijke

Nadere informatie

Virtueel Bouwen met BIM Serge Lefevere (BOECKX. architecture & engineering)

Virtueel Bouwen met BIM Serge Lefevere (BOECKX. architecture & engineering) Virtueel Bouwen met BIM 1 2 ++ CAD: COMPUTER AIDED DESIGN 2D / 3D ++ Van dom model 3 ++ Naar intelligent model Een Bouwwerk Informatie Model is een informatiemodel dat gemaakt en gebruikt wordt bij een

Nadere informatie

Inbo Bouwkunde. Ketensamenwerking De ultieme vorm van werken in multidisciplinair teamverband is voor ons ketensamenwerking. Een samenwerkingsvorm

Inbo Bouwkunde. Ketensamenwerking De ultieme vorm van werken in multidisciplinair teamverband is voor ons ketensamenwerking. Een samenwerkingsvorm Ketensamenwerking Inbo Bouwkunde Inbo Bouwkunde heeft talentvolle professionals die ambities hebben om landelijke en stedelijke gebieden in te richten. Onze kracht is om in een professionele omgeving,

Nadere informatie

Industrieel Ontwerpen

Industrieel Ontwerpen Industrieel Ontwerpen Industrieel ontwerpen, het vakgebied Industrieel Ontwerpen in Twente Industrieel Ont Industrieel ontwerpen, het vakgebied Industrieel Ontwerpen houdt zich bezig met het ontwikkelen

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt

Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Doel ITANNEX: Verbeteren van de kwaliteit van de bebouwde omgeving en van het proces waarmee het ontworpen, gerealiseerd en beheerd wordt Aannemers Architectenbureaus Ingenieurs- en Adviesbureaus Installateurs

Nadere informatie

Virtueel Bouwen BIM Stand van toepassing

Virtueel Bouwen BIM Stand van toepassing Virtueel Bouwen BIM Stand van toepassing Jan Straatman, Balance & Result Organisatie Adviseurs b.v. 1 i.s.m. Willem Pel, Balance & Result en Hans Hendriks, debimspecialist 15 november 2010 Virtueel bouwen

Nadere informatie

Ingenieurs & BIM. 27 januari 2012

Ingenieurs & BIM. 27 januari 2012 Ingenieurs & BIM 27 januari 2012 Even voorstellen Dik Spekkink adviesbureau voor bouwprocesinnovatie Kwaliteitszorg Bouwprocesinnovatie ICT-beleid in de bouw Veiligheid & Gezondheid BIM Spekkink C&R en

Nadere informatie

Uw procesregiseur. Expertise in het bouwtraject. Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een

Uw procesregiseur. Expertise in het bouwtraject. Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een sterk in verbinden Sterk in verbinden. Dat is Adams Bouwadviesbureau. Al meer dan 15 jaar een toonaangevend ingenieursbureau. Gespecialiseerd in duurzaam en constructief bouwadvies voor woningbouw en utiliteitsbouw.

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM

BIM bouwen doe je samen. Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM BIM bouwen doe je samen Ir. Marco van der Ploeg Manager BIM ABT bv Sinds 1953 290 medewerkers Vestigingen Nederland: Velp en Delft België: Antwerpen Adviesgroepen Constructies Civiele techniek Bouwmanagement

Nadere informatie

Bsc4 bk4100 - TOI. ICT in de bouwkunde. Informatie en communicatie technologie. Technisch Ontwerp & Informatica

Bsc4 bk4100 - TOI. ICT in de bouwkunde. Informatie en communicatie technologie. Technisch Ontwerp & Informatica ICT in de bouwkunde Informatie en communicatie technologie 1 Technisch Ontwerp & Informatica Informatica 4. Het integraal ontwerpproject BK4100 2 Technisch Ontwerp & Informatica Informatica 4. Het integraal

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

de BIM-werkmethodiek Gezocht: BIM-Partners Contactgegevens Ga voor die voorsprong: kom langs! Stap in de toekomst!

de BIM-werkmethodiek Gezocht: BIM-Partners Contactgegevens Ga voor die voorsprong: kom langs! Stap in de toekomst! Dit oriënterende gesprek is geheel vrijblijvend. Bel 0229-291 500 of mail naar bim@schoutentechniek.nl Contactgegevens De Marowijne 47 1689 AR Zwaag Postbus 20 1689 ZG Zwaag T (0229) 29 15 00 F (0229)

Nadere informatie

Slim samenwerken in de bouw ABB omarmt Bouw Informatie Modellering (BIM)

Slim samenwerken in de bouw ABB omarmt Bouw Informatie Modellering (BIM) Slim samenwerken in de bouw ABB omarmt Bouw Informatie Modellering (BIM) Tijdens grote bouwprojecten werken installateurs steeds vaker samen met andere partners, zoals architecten, aannemers en constructeurs.

Nadere informatie

Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011

Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011 Bouw Informatie Raad (BIR) Hans Nijssen Workshop Kennis (Excelleren met BIM) 29 juni 2011 Missie Bouwkwaliteit verhogen door samenwerking in de keten te verbeteren, ondersteund door Bouw Informatie Modellen

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

SE + BIM = integraal BIM?

SE + BIM = integraal BIM? SE + BIM = integraal BIM? Faalkosten Grote gevolgen 2 Faalkosten Kleinere gevolgen 3 Faalkosten Onduidelijke scope Ontwerpfouten Toenemende Complexiteit Communicatie Tijdsdruk 4 Succesvol realiseren Project

Nadere informatie

Reflectie op het vak Programma, Ontwerp & Projectmanagement. Essay

Reflectie op het vak Programma, Ontwerp & Projectmanagement. Essay Essay april 2005 Tim Den Dekker 1140612 Johannes van Ussel 1142194 BK6R050 Programma, Ontwerp en Projectmanagement Programma, Ontwerp en Projectmanagement BK6R050 1 Voorwoord Dit essay is een zelfreflectie

Nadere informatie

DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE

DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE DESIGN BY PERFORMANCE IS EEN SOFTWARE GEDREVEN METHODE OM DE GEBOUWDE OMGEVING TE OPTIMALISEREN. INZENDING ARC-AWARDS INNOVATIE IN EXTREEM KORTE TIJD BESLISSINGEN NEMEN OP BASIS VAN FEITEN ARCHITECTONISCH

Nadere informatie

Ton van t Hoff architect directeur. Edwin Buis projectcoördinator. Slim Bouwen met BIM. praktijkervaring met BIM

Ton van t Hoff architect directeur. Edwin Buis projectcoördinator. Slim Bouwen met BIM. praktijkervaring met BIM Ton van t Hoff architect directeur Edwin Buis projectcoördinator Slim Bouwen met BIM praktijkervaring met BIM 1. keuze voor BIM 2. implementatie BIM in bureau 3. voorbeeldprojecten met BIM 4. voorbeeldproject

Nadere informatie

jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers

jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers jadewerkwijze voor particuliere opdrachtgevers ZELF (VER)BOUWEN? Zelf bouwen of verbouwen? JADE architecten biedt hiervoor reeds sinds 2010 een laagdrempelige service. Wij zijn gespecialiseerd in het ontwerpen

Nadere informatie

TECONA TECHNICAL STAFFING SERVICES

TECONA TECHNICAL STAFFING SERVICES TECHNICAL STAFFING SERVICES Tecona is het adviesbureau op het gebied van Maintenance Services, Technical Staffing Services en Metal & Welding Quality Services. Met een sterk team van mensen met kennis

Nadere informatie

Beheren van bouwwerken met BIM

Beheren van bouwwerken met BIM Beheren van bouwwerken met BIM Afstudeerpresenta9e Arnold Bosch 31 Januari 2014 Hoofdmentor: Dr. Ir. A. (Alexander) Koutamanis Mentor: Dr. Ir. L. (Leentje) Volker Afstudeerbedrijf: Brink Groep Ir. O. (Onno)

Nadere informatie

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE

Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE Uw innovatiepartner met drive NIEUWBOUW RENOVATIE TRANSFORMATIE EMERGO Bouwnovatie EMERGO werkt graag samen aan vernieuwende en realistische totaaloplossingen. Ons doel is dat u én wij ingenomen zijn met

Nadere informatie

BIM Laatste BIM ontwikkelingen efficiency, kwaliteit en euro s. A.M. Slockers Admea / Smits van Burgst

BIM Laatste BIM ontwikkelingen efficiency, kwaliteit en euro s. A.M. Slockers Admea / Smits van Burgst BIM Laatste BIM ontwikkelingen efficiency, kwaliteit en euro s A.M. Slockers Admea / Smits van Burgst Voorstellen Anton Slockers Directeur Admea / Smits van Burgst Admea is onderdeel van de Smits van Burgst

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: OER masteropleidingen 2015-2016 facultair hoofdstuk Faculteit Natuur en Techniek (Hoofdstuk 10) III FACULTEIT NATUUR EN TECHNIEK vastgesteld door de faculteitsdirectie; instemming van de facultaire medezeggenschapsraad

Nadere informatie

"WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015

WAAR STAAN WIJ?... Internationale BIM ontwikkelingen. 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen 13 October 2015 "WAAR STAAN WIJ?..." Internationale BIM ontwikkelingen Inhoud "Waar staan wij?..." De BIM Levels Internationale BIM ontwikkelingen

Nadere informatie

Building Information Modelling (BIM)

Building Information Modelling (BIM) Building Information Modelling (BIM) Nederland - Duitsland - Ghana - Ierland - Polen - Turkije www.bartels.nl Ervaring met BIM BIM, Building Information Modelling, is de oplossing die het mogelijk maakt

Nadere informatie

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken

Innovatie en RWS. Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken Innovatie en RWS Een scherpe vraag en samenwerking in ketens en netwerken In today s business environment, Innovation means survival. David Gann. 2 RWS Innovatie Innovatie Innovation is the process by

Nadere informatie

Real Estate & Housing Onderzoek

Real Estate & Housing Onderzoek Real Estate & Housing Onderzoek oog voor mens, gebouw en omgeving Faculteit Bouwkunde Challenge the future Organogram en speerpunten onderzoek Real Estate Management - Succesvolle huisvestingsstrategieën

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw

Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw Implementatie BIM in Nederlandse civiele- en infrabouw Bijdrage voor Ronde tafel gesprek BIM voor infra en civieltechniek Brussel, 25 maart 2015 Jan-Hein Poodt Hoofd Havens, Vaarwegen & Tunnels Grontmij

Nadere informatie

Building Information Modelling (BIM)

Building Information Modelling (BIM) Building Information Modelling (BIM) Nederland - Duitsland - Ghana - Ierland - Polen - Turkije www.bartels.nl De Van Heek parkeergarage in Enschede, in BIM uitgewerkt in Revit met architect en installatieadviseur

Nadere informatie

BIM: van hype naar praktijkintegratie. René Dorleijn

BIM: van hype naar praktijkintegratie. René Dorleijn BIM: van hype naar praktijkintegratie René Dorleijn DACE contactbijeenkomst 25 november 2010 Agenda 1. Introductie Movares 2. Hypecycle 3. BIM in de Bouw- & Infrasector 4. Wat is BIM? 5. Waarom BIM? 6.

Nadere informatie

Programma Integrale Bouw

Programma Integrale Bouw Programma Integrale Bouw Movie Electronisch Gebouwen Dossier stand van zaken juli 2015 1 Electronisch Gebouw Dossier PLANON Corsa Oracle GMS Tekeningen Het EGD wordt een ICT-tool die helpt om informatie

Nadere informatie

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Architectuur principes binnen CP Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Agenda Context Organisatie Architectuur Architectuurproduct Het ontwikkelen van principes Principes in relatie tot architectuurproducten

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Be the change you want to see in this world Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

Tussen creativiteit en degelijkheid

Tussen creativiteit en degelijkheid Uitnodiging Intreerede Laure Itard Lector Energie en de Gebouwde Omgeving No-nonsense energieontwerp: Tussen creativiteit en degelijkheid Dinsdag 30 november 2010 Dr. Laure Itard is per 1 januari 2010

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

DE BIM-WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. Stap in de toekomst!

DE BIM-WERKMETHODIEK. Gezocht: BIM-Partners. Stap in de toekomst! DE BIM-WERKMETHODIEK Stap in de toekomst! Gezocht: BIM-Partners Hoe eerder u klaar bent voor BIM (Bouw Informatie Model), hoe meer u profiteert van de vele voordelen. Word BIM-partner van Schouten Techniek

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers

BIM in de praktijk. Alexander Hoos / Kuijpers BIM in de praktijk Alexander Hoos / Kuijpers TVVL Eindedaglezing, 4 april 2016 Alexander Hoos Informatie Manager Even voorstellen Installatie bedrijf Kuijpers (www.kuijpers.nl) Kerntaken: Procesoptimalisatie,

Nadere informatie

BIM-HANDLEIDING SPAANSEN BOUWSYSTEMEN

BIM-HANDLEIDING SPAANSEN BOUWSYSTEMEN BIM-HANDLEIDING SPAANSEN BOUWSYSTEMEN Door : Engineering SBO Status : definitief Versie : 22-10-2015 INHOUDSOPGAVE 1. TOELICHTING... 3 2. OPEN BIM... 4 3. PROCES... 4 4. SAMENWERKINGSVORMEN... 4 A. VORM

Nadere informatie

IK DROOM VAN ARCHITECTUUR MET MEERWAARDE VOOR DE KWALITEIT VAN LEVEN ARCHITECTURE, URBANISM & BUILDING SCIENCES. Bachelor College

IK DROOM VAN ARCHITECTUUR MET MEERWAARDE VOOR DE KWALITEIT VAN LEVEN ARCHITECTURE, URBANISM & BUILDING SCIENCES. Bachelor College TU/e Bachelor College Collegejaar 2016-2017 IK DROOM VAN ARCHITECTUUR MET MEERWAARDE VOOR DE KWALITEIT VAN LEVEN Bachelor College ARCHITECTURE, URBANISM & BUILDING SCIENCES // IK DROOM VAN ARCHITECTUUR

Nadere informatie

Onze Visie op Ketenintegratie en BIM. 27 mei 2011

Onze Visie op Ketenintegratie en BIM. 27 mei 2011 Onze Visie op Ketenintegratie en BIM 27 mei 2011 Het was op een donderdagmiddag in Vlaardingen Het was op een donderdagmiddag in Vlaardingen Visie op Keten Integratie De bouw kan gewoon niet doorgaan zoals

Nadere informatie

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw

Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Veranderende informatiebehoefte bij opdrachtgevers in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Leerstoel Publiek opdrachtgeverschap in de bouw, TU Delft Managing Partner, Brink Management & Advies mede mogelijk

Nadere informatie

ARCHITECTUUR. Reflectie op herbestemming van de Maassilo. Timme Vervloed april 2013. Reflectie afstudeerproces architectuur TU Delft Bouwkunde

ARCHITECTUUR. Reflectie op herbestemming van de Maassilo. Timme Vervloed april 2013. Reflectie afstudeerproces architectuur TU Delft Bouwkunde ARCHITECTUUR Reflectie op herbestemming van de Maassilo Timme Vervloed april 2013 Reflectie afstudeerproces architectuur TU Delft Bouwkunde Copyright Timme Vervloed, 2013 Overname en citeren van de inhoud

Nadere informatie

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Case: Management game Noord-Zuidlijn december :-17:5 Baarn Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement 3//11 Beste heer van Blokland, Schütte,

Nadere informatie

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012

BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT. Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 BIM 2.0 VANUIT HET PERSPECTIEF VAN EEN AANNEMER WILLEM PEL BALANCE & RESULT Pioneering BIM werkplaats 27 januari 2012 Aannemer als de spil in de keten Een aannemer is de verbindende schakel tussen: Creatieve

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving Bedrijfseconomie Comakership

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

M3H Werkwijzer Het bouwen

M3H Werkwijzer Het bouwen M3H Werkwijzer Het bouwen 1/7 Het bouwen M3H ontwerpt en bouwt al zeventien jaar in opdracht van woningcorporaties, ontwikkelende partijen en particulieren. M3H ontwerpt en begeleidt het gehele ontwerp-

Nadere informatie

Faculteit Bouwkunde. Bacheloropleiding. Bouwkunde

Faculteit Bouwkunde. Bacheloropleiding. Bouwkunde Faculteit Bouwkunde Bacheloropleiding Bouwkunde Ontwerp de wereld om je heen Je huis. Je school. De fietsroute daartussen. Dat is waar Bouwkunde over gaat. Over hoe de wereld verandert en hoe we gebouwen,

Nadere informatie

REGIE OVER INFORMATIE BIM VOOR WONINGCORPORATIES

REGIE OVER INFORMATIE BIM VOOR WONINGCORPORATIES REGIE OVER INFORMATIE BIM VOOR WONINGCORPORATIES REGIE OVER INFORMATIE BIM VOOR WONINGCORPORATIES Woningcorporaties worden in toenemende mate aangesproken op efficiency en het verlagen van bedrijfslasten.

Nadere informatie

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde

Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Comakerships & praktijkopdrachten Windesheim Flevoland 2015-2016 Economie & Management, ICT en Bouwkunde Opleiding Studiejaar Start Comakership/praktijkopdracht Korte omschrijving 2 sept 2015 Comakership

Nadere informatie

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI TBI is een groep van ondernemingen die onze leefomgeving

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen

RRBOUWRAPPORT 144. Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen RRBOUWRAPPORT 144 Aan de slag met BIM; gewoon doen! Handreiking, Virtueel Bouwen 2 Handreiking Virtueel Bouwen Aan de slag met BIM, Gewoon doen! Jan Straatman en Willem Pel, Balance & Result Organisatie

Nadere informatie

R u i m t e l i j k Bewogen

R u i m t e l i j k Bewogen R u i m t e l i j k Bewogen Fascinatie Een ruimte is als een partner die ons uitdaagt tot actie, ons stimuleert tot dromen, ons in- spireert tot gedachten, gevoelens bij ons oproept, herinneringen naar

Nadere informatie

HOG DOCENTENDAG 3 NOVEMBER 2015

HOG DOCENTENDAG 3 NOVEMBER 2015 HOG DOCENTENDAG 3 NOVEMBER 2015 Noordelijke Hogeschool Leeuwarden Op 3 november organiseert de HOG Bouw en Ruimte haar jaarlijkse Docentendag. Centraal staat het delen van kennis en ervaringen tussen docenten

Nadere informatie

De toekomst van BIM!? Arjen Adriaanse hoogleraar bouwprocesintegratie & ICT. BIM praktijkdag 21 april 2016

De toekomst van BIM!? Arjen Adriaanse hoogleraar bouwprocesintegratie & ICT. BIM praktijkdag 21 april 2016 De toekomst van BIM!? Arjen Adriaanse hoogleraar bouwprocesintegratie & ICT BIM praktijkdag 21 april 2016 Veel veranderd sinds 1999 2 of toch niet helemaal? Door een efficiëntere gegevensuitwisseling kan

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

(designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur

(designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur (designed by) Erick van Egeraat Erasmus University College ARC14 Interieur (Designed by) Erick van Egeraat kreeg in 2010 de opdracht voor de renovatie, restauratie en transformatie van de voormalige stadsbibliotheek

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Natuur en Techniek vastgesteld door de faculteitsdirectie op 26 maart 2012. instemming van de facultaire medezeggenschapsraad op 24 april 2012. A. Hieronder

Nadere informatie

Inmeting en Opname. Voorlopig Ontwerp& Definitief Ontwerp. (Bouw)vergunning aanvraag. 2D, 3D en BIM tekenwerk. Maatvoering.

Inmeting en Opname. Voorlopig Ontwerp& Definitief Ontwerp. (Bouw)vergunning aanvraag. 2D, 3D en BIM tekenwerk. Maatvoering. Inmeting en Opname Voorlopig Ontwerp& Definitief Ontwerp (Bouw)vergunning aanvraag 2D, 3D en BIM tekenwerk Maatvoering Projectmanagement Wie zijn wij? Van Zaal Bouwtechniek is een onafhankelijk projectmanagementbureau

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016. Ik droom van een gebouwde omgeving waar mensen zich thuis voelen. Bachelor College

TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016. Ik droom van een gebouwde omgeving waar mensen zich thuis voelen. Bachelor College TU/e Bachelor College Collegejaar 2015-2016 Ik droom van een gebouwde omgeving waar mensen zich thuis voelen Bachelor College Bouwkunde // Ik droom van een gebouwde omgeving waar mensen zich thuis voelen

Nadere informatie

Sensing the City / Delft van Boven

Sensing the City / Delft van Boven Sensing the City / Delft van Boven Activiteitenpatronen, leefomgeving & technologie Stefan van der Spek, Ass. Prof. of Urban Design 03/05/2012 Delft University of Technology Challenge the future Staff

Nadere informatie

september 1997 - juni 2003 VWO, profiel E & M; keuzevakken: natuurkunde en scheikunde

september 1997 - juni 2003 VWO, profiel E & M; keuzevakken: natuurkunde en scheikunde Curriculum Vitae ing. Ard-Jan Lootens Persoonlijke gegevens: Achternaam: Lootens Voornaam: Jannis Adriaan; roepnaam: Ard-Jan Adres: Sonny Rollinsstraat 101, 3543 GR Utrecht Tel. nummer thuis: 030-785 17

Nadere informatie

PROGRAMMA symposia afstudeerateliers

PROGRAMMA symposia afstudeerateliers PROGRAMMA symposia afstudeerateliers Co-design live nijenoord 1 - zaal 2 - toegang gratis ict in de bouw 26 januari 8.30-17.00 uur duurzaam & flexibel bouwen 27 januari 8.30-16.00 uur cultuurhistorie &

Nadere informatie

Albert Martinus. Symposium BIM in de watersector 11 mei 2016

Albert Martinus. Symposium BIM in de watersector 11 mei 2016 Albert Martinus Symposium BIM in de watersector 11 mei 2016 1 Hoe gaat het MKB pragmatisch om met BIM? Hoe groei je samen, publiek en privaat, op de ladder van BIM zodat we efficiënt dezelfde taal ontwikkelen.

Nadere informatie

Het Digitale Fundament van de Bouw Bibliotheek. BouwConnect is powered by

Het Digitale Fundament van de Bouw Bibliotheek. BouwConnect is powered by Het Digitale Fundament van de Bouw Bibliotheek BouwConnect is powered by BouwConnect: Sneller, Slimmer en Schoner BouwConnect is een samenwerking tussen KPN en De Twee Snoeken met als doel: Alle partijen

Nadere informatie

Brengt het veranderend bouwproces ontwerp en beheer bij elkaar?

Brengt het veranderend bouwproces ontwerp en beheer bij elkaar? Brengt het veranderend bouwproces ontwerp en beheer bij elkaar? Dinsdag 19 juni 2012 Waarom BIM en duurzaamheid belangrijk zijn voor de beheerfase Even voorstellen Machiel Kuijt (Leiden, 1955) Vanaf 1974

Nadere informatie

Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper

Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper Ketenintegratie in de bouw: beter, sneller en goedkoper Wat is ketenintegratie? Ketenintegratie in de bouw betekent met meerdere partijen werken aan een gezamenlijk doel. De keten is zo groot als je hem

Nadere informatie

BIM voor een éénmanszaak

BIM voor een éénmanszaak BIM voor een éénmanszaak Binnen de disciplines architectuur, engineering en constructie (AEC) is een revolutie op kousenvoeten aan de gang. Terwijl eerder het inruilen van de tekenplank voor de digitale

Nadere informatie

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR FEBRUARI 2014

ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR FEBRUARI 2014 ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR FEBRUARI 2014 Dit formulier is bedoeld voor afstudeeropdrachten die in een periode van ruim 4 maanden (kunnen) worden uitgevoerd. Alle afstudeeropdrachten moeten voldoen aan de

Nadere informatie

Kaschra Bouwmanagement

Kaschra Bouwmanagement Kaschra Bouwmanagement VAN INITIATIEF TOT EN MET GEBRUIK Kaschra Bouwmanagement werkt vanuit ervaring en deskundigheid in het hele bouwtraject. Onze dienstverlening omvat: management op de bouwplaats bouwtoezicht

Nadere informatie

BIM Building Information Modelling

BIM Building Information Modelling BIM Building Information Modelling Bouwen, Beheren en Implementeren 6/28/2010 Bimsolutions 1 WAT DOEN WIJ BIM Presenteren en workshops Sc op e BIM Manager Woonhuis Hengelo Spring workshop BIM Architect/modelleur

Nadere informatie

BK2070 - Building Information Modeling Technisch Ontwerp en Informatica

BK2070 - Building Information Modeling Technisch Ontwerp en Informatica BK2070 - Building Information Modeling Definitie Building Information Modeling (BIM) is a digital representation of physical and functional characteristics of a facility. A BIM is a shared knowledge resource

Nadere informatie

Herbestemming in het onderwijs

Herbestemming in het onderwijs Herbestemming in het onderwijs Overzicht opleidingen e s- f een sch 'Logo omgeving derden' op witte achtergrond 'Logo omgeving derden' op gekleurde of fotografisch achtergrond r oed alleen Uitzondering;

Nadere informatie

INNOVATIEF (SAMEN)WERKEN: BIM: BOUW INFORMATIE MODEL. De standaard van de toekomst! Guido Leenders, Arno Vonk

INNOVATIEF (SAMEN)WERKEN: BIM: BOUW INFORMATIE MODEL. De standaard van de toekomst! Guido Leenders, Arno Vonk BIM: Bouw Informatie Model De standaard van de toekomst! Guido Leenders, Arno Vonk Binnen de bouw is BIM inmiddels een op zichzelf staand begrip geworden. Tegenwoordig willen we projecten BIM-men of er

Nadere informatie

CMM 3: levert het wat op?

CMM 3: levert het wat op? CMM 3: levert het wat op? Philips Analytical De noodzaak en voordelen van Software Process Improvement Wie is Philips Analytical? Waarom is voor ons software proces verbetering zo essentieel? Hoe hebben

Nadere informatie

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development

BiZZdesign. Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools. Research & Development BiZZdesign Bouwen van sterke en wendbare organisaties met behulp van standaarden, methode, technieken en tools Research & Development 1 Profile CV Joost Niehof Name Grade Nationality Residence Role Joost

Nadere informatie

BIGGER BIM Onderzoek naar de toegevoegde waarde van ketenintegratie en LEAN bij het werken met BIM

BIGGER BIM Onderzoek naar de toegevoegde waarde van ketenintegratie en LEAN bij het werken met BIM BIGGER BIM Onderzoek naar de toegevoegde waarde van ketenintegratie en LEAN bij het werken met BIM Begeleiders: Dr. Ir. Ruben Vrijhoef (Ketensamenwerking/LEAN) Dr. ir. Alexander Koutamanis (BIM) 1 BIM

Nadere informatie

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer

Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen. Presentatie ilab Rogier Laterveer Transformatie Structureel leegstaande kantoorgebouwen Presentatie ilab Rogier Laterveer Voorstellen Rogier Laterveer Docent, onderzoeker en architect Kenniscentrum voor Technologie & Innovatie Initiatiefnemer

Nadere informatie

Van take off tot landing. BOUWSTAD Projectmanagement B.V.

Van take off tot landing. BOUWSTAD Projectmanagement B.V. Van take off tot landing Begeleiding van A tot Z bij nieuwbouw, renovatie en restauratie Wie op zoek is naar het gemak van een en hetzelfde aanspreekpunt voor begeleiding bij alle disciplines in zowel

Nadere informatie

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS

BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS BOKS HBO-ICT NIOC 2013 5 APRIL 2013 MISCHA BECKERS INHOUD Body of knowledge and skills (BoKS) HBO-i domeinbeschrijving Curriculumontwikkeling 3 BODY OF KNOWLEDGE AND SKILLS verantwoording veel hogescholen

Nadere informatie