Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps"

Transcriptie

1 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effecten van een herstelprogramma van/voor mensen met psychische handicaps Hans Kroon

2 Onderzoeksteam Wilma Boevink Hans Kroon Maaike van Vugt Philippe Delespaul Jim van Os 2

3 Zelfhulpgroepen en herstel Pathways to Recovery (gebaseerd op Strengths model) Recovery Workbook program Illness Management and Recovery Wellness Recovery Action Planning Herstellen doe je zelf (Begeleid lotgenotencontact) HEE 3

4 Eerdere trials Barbic 2009: Recovery Workbook program bij 33 ACT-cliënten 12 weken gestructureerde cursus over herstel, omgaan met stress, sociale steun, zingeving, doelen stellen Vooruitgang op hoop, empowerment, herstel, niet kwaliteit van leven 4

5 Eerdere trials Castelein (2008): begeleid lotgenotencontact bij 106 clïënten 8 maanden, 16 2-wekelijkse sessies Effect: ook meer lotgenotencontact buiten de sessies, niet op zelfwaardering, vertrouwen, kwaliteit van leven, sociale steun Wel effect bij trouwe bezoekers 5

6 Eerdere trials Cook (2011): Wellness Recovery Action Planning bij 519 cliënten Zelfmanagement: persoonlijk plan, welbevinden, coping, met symptomen en crisis omgaan 8 wekelijkse sessies van 2,5 uur Na 8 maanden: effecten op psychische klachten, hoop, en (deels) kwaliteit van leven 6

7 Effectstudie naar HEE Start in 2004 Nagaan effectiviteit HEE Financiële steun:

8 Deelnemende instellingen: Utrecht Apeldoorn Maastricht Leiden

9 Design Bij woonvormen in Utrecht en Apeldoorn: randomisatie op het niveau van de woonvormen Bij ambulante teams van Maastricht en Leiden: individuele randomisatie

10 In beide designs: Startgroep (HEE) en Volggroep Struggling as Usual die pas na 1 jaar startte met HEE Nieuwsgierigheid als inclusiecriterium Vrij om van aanbod gebruik te maken 3 metingen (0, 12, 24 maanden)

11 Onderzochte onderdelen HEE Zelfhulp/herstelwerkgroep Cursus Begin maken met herstel Studiedag Herstel (koppel cliënt/hulpverlener)

12 Effectmaten o.a.: Mental Health Confidence Scale (Carpinello 1995) Empowerment (Rogers 1997) Loneliness/connectedness (De Jong 1999) Kwaliteit van leven Psychische klachten/symptomen (CAPE; Konings 2006) Zorgbehoeften (CANSAS) Zorggebruik, o.a. opnamen (TIC-P)

13 Geïnteresseerd, wil mee doen met onderzoek, gerandomiseerd en dus in studie 175 (100%). Totaal in instellingen: circa 2090 Startgroep N=81 Aanwezig op T0 N = 163 (93%) Volggroep N = 82 Actief: 46 (70%) Actief: 2 (3%) Startgroep T1 N = 66 Follow-up 12 maanden N = 138 (79%) Volggroep T1 N = 72 Actief: 43 (73%) Actief: 64 (42%) Follow-up 24 maanden N = 123 (70%) Start 59 / Volg 64 Uitvallers: minder onvervulde zorgbehoeften

14 Basisgegevens t0 (n=163) Leeftijd gem. 42 jaar (19-71) 42% woont alleen; 34% in instelling 90% in Nederland geboren Opleiding: 1/3 l(b)o, 19% hbo/wo 2/3 arbeidsongeschikt, 10% heeft betaalde baan Helft gebruikt antipsychotica 2/3 opnames ooit

15 Vergelijking start/volg op t0 Geen verschillen op vrijwel alle variabelen Verschillen: % met betaald werk in startgroep hoger % dat gebruik heeft gemaakt van ambulante voorzieningen is in volggroep hoger

16 Multilevel analyse Meting t0 t12 t24 Start Volg 0 0 1

17 Effecten Kwaliteit Leven Startgroep Volggroep T0 T12 T24 T0 T12 T Vertrouwen* Symptomen* Eenzaamheid Onvervulde behoeften * Significant verschil (p<.05) tussen HEE en Struggling as usual 17

18 Voorbeeldvragen met effect - Voelt u zich wel eens somber? - Heeft u wel eens het gevoel dat u de motivatie mist om dingen te doen? - Ik denk positief over mezelf. - Hoeveel vertrouwen heeft u dat u - om kunt gaan met depressieve gevoelens - op kunt komen voor uw behoeftes

19 Opnamen Aantal opnamen >=1 Opname Aantal opnamedagen Startgroep Volggroep T0 T12 T24 T0 T12 T * % 5%* 9% 8% 15% 14% 2,5 0,6* 0,3 1,1 6,3 0,8 * significant (p<.05) verschil tussen start- en volggroep 19

20 Ambulante zorg Startgroep Volggroep T0 T12 T24 T0 T12 T24 Totaal 51%* 77% 72% 70% 74% 69% "Andere hulpverleners" Zelfhulpgroep 11% 12%* 9% 10% 3% 11% 10% 46%* 41% 6% 7% 29% * significant (p<.05) verschil tussen start- en volggroep 20

21 Discussie Gunstige, bescheiden effecten op vertrouwen, symptomen, opnamen Moeilijk te vatten: HEE impliceert ook cultuurverandering Gelijktijdig implementatie en onderzoek (bij te goede implementatie kan effectonderzoek niet meer) Interesse als inclusiecriterium, geen verplichte deelnamen verwaterd effect Wat was HEE? Een gevarieerd aanbod. 21

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

HEE in de praktijk. Improving Mental Health by Sharing Knowledge HEE in de praktijk Improving Mental Health by Sharing Knowledge inhoud Wat is HEE Wat doet HEE Wie is HEE Waar is HEE Herstel Empowerment Wat is HEE Ervaringsdeskundigheid HEE geeft invulling aan deze

Nadere informatie

Randomised Controlled Trial. IPS and WRAP. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Randomised Controlled Trial. IPS and WRAP. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Improving Mental Health by Sharing Knowledge Randomised Controlled Trial O IPS and WRAP Harry Michon, Marianne van Bakel, Dienke Boertien, Nicole van Erp, Harry Michon, Manja van Wezep, & Hans Kroon Advice

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie?

Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Wat heb je aan rehabilitatie bij angst en depressie? Hans Kroon Studiedag NEDKAD 1 juli 2010 Improving Mental Health by Sharing Knowledge Drie rehabilitatiegoeroes "Over rehabilitatie bij chronische depressie

Nadere informatie

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De begeleiding bij chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa de Weerd, Henny Sinnema, Bauke Koekkoek, Ton van Balkom,

Nadere informatie

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013

Bestemming: werk. Supported employment en herstel. H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Bestemming: werk Supported employment en herstel H. Michon, symposium Goed gestemd aan het werk AMC, 20 maart 2013 Inhoud Mensen met ernstige psychische aandoeningen Arbeidsparticipatie Arbeidsre-integratie

Nadere informatie

Onderzoek Maatschappelijk Steunsysteem stad Utrecht Uitkomsten, oktober 2008

Onderzoek Maatschappelijk Steunsysteem stad Utrecht Uitkomsten, oktober 2008 Onderzoek Maatschappelijk Steunsysteem stad Utrecht Uitkomsten, oktober 2008 Wilma Swildens, Agnes Blom, Barbara Gramsma,, Irene de Graaff Financiering Altrecht divisie Willem Arntsz SBWU, Centrum Maliebaan

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Aanleiding onderzoek Meer kennis over cliëntgestuurde interventies nodig; belangrijk voor ontwikkelingen GGz Interventies door cliënten:

Nadere informatie

Arbeidsrehabilitatie en herstel

Arbeidsrehabilitatie en herstel Arbeidsrehabilitatie en herstel Ontwikkelingen in kennis H. Michon, symposium GGNET Alternatief; werken aan perspectief 11 oktober 2011 Inhoud Arbeidsparticipatie Arbeidsrehabilitatie Herstel Gezamenlijk

Nadere informatie

De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen

De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen De zorgvignetten EPA nader onderzocht Met data uit meerdere patiëntgebonden regionale registratiebronnen Wilma Swildens (Altrecht) Jan Theunissen (GGZinGeest/Vumc) Gerard de Valk (Altrecht) De zorgvignetten

Nadere informatie

Triple P Tieners. Doel. Effectonderzoek. Implementatieonderzoek. F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning

Triple P Tieners. Doel. Effectonderzoek. Implementatieonderzoek. F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning Improving Mental Health by Sharing Knowledge Triple P Tieners F.X. Goossens 4 juni 2010 3 e Nationaal Congres Opvoedingsondersteuning Effectonderzoek Doel Heeft Triple P voor Tieners een positief effect

Nadere informatie

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008

SCION employment Netherlands. Effectiviteit IPS in Nederland. H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open SCION employment Netherlands Effectiviteit IPS in Nederland H. Michon / J. van Busschbach rehabilitatiecongres 18 december 2008 Inhoud Individuele

Nadere informatie

Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie)

Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge Rehabilitatie door zelfmanagement bij chronische angst en depressie (de ZemCAD studie) Jan Spijker, Maringa Zoun, Bauke Koekkoek, Henny Sinnema, Anna Muntingh,

Nadere informatie

HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid

HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid HERSTELLEN KAN JE ZELF Hoopvol leven met een psychische kwetsbaarheid Prof. dr. Chantal Van Audenhove Dr. Joke Vanderhaegen KU Leuven, LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Gent, 18 november

Nadere informatie

Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR

Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR Illness Management & Recovery Ervaringen met de modelgetrouwe implementatie van IMR GGZ Groep Europoort Trimbos-instituut instituut 9 september 2005 Bronnen Evidence-based practice implementation resource

Nadere informatie

Zelfhulpgroepen en verslavingen

Zelfhulpgroepen en verslavingen 2011 1 Zelfhulpgroepen en verslavingen 2011 2 deel I: Zelfhulpgroepen in Nederland Wat gebeurt er in een zelfhulpgroep? belang van samenwerking tussen zelfhulp en de professionele zorg. deel II: Dubbel

Nadere informatie

Workshop herstel- en kracht- gericht werken

Workshop herstel- en kracht- gericht werken Workshop herstel- en kracht- gericht werken Studiedag beschermd wonen, 15 april 2014 Ursula Drexhage coördinator herstel (RIWIS), gemeenteraadslid berkelland, ervaringsdeskundige Diana Koolman, cliënt

Nadere informatie

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus

Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Herstellen doe je zelf; Evaluatie van een cliëntgestuurde cursus Dr. Hanneke van Gestel-Timmermans Dr. Evelien Brouwers Dr. Marcel van Assen Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen Herstellen doe je zelf Ontwikkeld

Nadere informatie

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert.

Special Cursusaanbod Bureau Herstel. Bureau Herstel organiseert. Nummer 2, jaargang 4, juli 2015 Special Cursusaanbod Bureau Herstel Beste lezer.. Voor je ligt de Herstel nieuwsbrief. Deze keer met als onderwerp het cursusaanbod van Bureau Herstel. Cursusaanbod voor

Nadere informatie

De Utrechtse Zorgmonitor

De Utrechtse Zorgmonitor De Utrechtse Zorgmonitor Wilma Swildens, Barbara Gramsma Carlos Croes m.m.v. Henk van den Berg, Gerard Driedonks, Rene Voesenek, Tom van Wel De Utrechtse Zorgmonitor Jaarlijks volgen van cliënten met schizofrenie

Nadere informatie

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose

Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Weerbaarheid tegen stigmatisering bij mensen met psychose Catherine van Zelst Afdeling Psychiatrie en Psychologie, Universiteit Maastricht Masterclass Netwerk Vroege Psychose 6 februari 2015 Disclosure

Nadere informatie

Effectiviteit van de Wiet-Check

Effectiviteit van de Wiet-Check Improving Mental Health by Sharing Knowledge Effectiviteit van de Wiet-Check FADO 17 november 2011 Anouk de Gee Cannabis gebruik & jongeren Actueel gebruik (laatste maand) 5,3 % van 12-16 jarigen 20,7

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie)

De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Improving Mental Health by Sharing Knowledge De behandeling van chronische angst en depressie (resultaten van de ZemCAD studie) Jan Spijker, Annemein Kemps, Henny Sinnema VGCT najaarscongres 2013 INHOUD

Nadere informatie

Partnercursus Au,sme dr. Els Blijd- Hoogewys. Achtergronden cursus. Ontstaan cursus. Inhoud lezing. Visie cursus. Denkkaders cursus 14-06-2011

Partnercursus Au,sme dr. Els Blijd- Hoogewys. Achtergronden cursus. Ontstaan cursus. Inhoud lezing. Visie cursus. Denkkaders cursus 14-06-2011 Ontstaan cursus Partnercursus Au,sme dr. Els Blijd- Hoogewys NVA, regio Drenthe Veel mannen zonder ASS diagnose Hun vrouwen vallen tussen wal & schip NVA- gespreksgroep de keukentafelgroep voor sommigen

Nadere informatie

Begeleide lotgenotengroepen voor mensen met een psychose: Werkwijze en effecten

Begeleide lotgenotengroepen voor mensen met een psychose: Werkwijze en effecten Begeleide lotgenotengroepen voor mensen met een psychose: Werkwijze en effecten Dr. Stynke Castelein Dr. Richard Bruggeman Dr. Jooske T. van Busschbach Dhr. Pieter Jan Mulder Dr. Rikus Knegtering Prof.dr.

Nadere informatie

Return@Work. E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten. Improving Mental Health by Sharing Knowledge

Return@Work. E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten. Improving Mental Health by Sharing Knowledge Improving Mental Health by Sharing Knowledge Return@Work E-health voor de verzuimende werknemer met psychische en lichamelijke klachten Danielle Volker, Trimbos-instituut Moniek Zijlstra, Trimbos-instituut

Nadere informatie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie

Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Gezondheid en arbeidsparticipatie: determinanten, gevolgen en bouwstenen voor reïntegratie Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Gezondheid van uitkeringsgerechtigden

Nadere informatie

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie?

Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Nijmeegs Kenniscentrum Is cognitive gedragstherapie voor het chronisch vermoeidheidssyndroom ook effectief als groepstherapie? Jan-Frederic Wiborg, Jose van Bussel, Agaat van Dijk, Gijs Bleijenberg, Hans

Nadere informatie

Zelfmonitoring van positief affect bij depressie

Zelfmonitoring van positief affect bij depressie Zelfmonitoring van positief affect bij depressie Claudia Simons CJP.simons@ggze.nl Zelfmonitoring bij depressie Emotionele veerkracht Eigen regie Empowerment Helping patients help themselves, Wichers e.a.

Nadere informatie

Een dag uit het leven van een RIBW-cliënt

Een dag uit het leven van een RIBW-cliënt Een dag uit het leven van een RIBW-cliënt Bevindingen uit de UTOPIA-studie Ellen Visser, Charlotte de Heer, Annemarie Caro, Sjoerd Sytema, Durk Wiersma Inhoud De RIBW De UTOPIA-studie Functioneren Zorgbehoeften

Nadere informatie

Dutch Summary - Nederlandse Samenvatting

Dutch Summary - Nederlandse Samenvatting 119 Hoofdstuk 1 - Algemene inleiding Hoofdstuk 1 bevat algemene informatie over type 2 diabetes, waarin onderwerpen aan bod komen zoals: risicofactoren voor het ontwikkelen van type 2 diabetes, de gevolgen

Nadere informatie

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon

Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Dr. G.K.M.L. Wilrycx Promotor: Prof. dr. Ch. van Nieuwenhuizen Copromotoren: Dr. A.H.S. van den Broek Dr. M.A. Croon Je takken worden weggerukt, Hard en meedogenloos, Even lijkt het leven niet meer te

Nadere informatie

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz

Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Digitale zorg verbindt Ervaringen, wensen en behoeftes van cliënten en naasten die gebruik maken van ambulante GGz Samenvatting onderzoeksrapport Juni 2014 1 In opdracht van 15 cliënten- en familieorganisaties

Nadere informatie

De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen

De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen De effectiviteit van case management bij ouderen met dementiesymptomen en hun mantelzorgers Dit proefschrift gaat over de effectiviteit van case management gegeven door wijkverpleegkundigen aan thuiswonende

Nadere informatie

Werk, participatie en gezondheid

Werk, participatie en gezondheid Werk, participatie en gezondheid Prof Dr Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg, Erasmus MC Coordinator academische werkplaats CEPHIR ism Dr Merel Schuring Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg,

Nadere informatie

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten

Zichtbaar beter? 10-11-2010. Cliëntmonitor. Knelpunten in de Langdurige Zorg INHOUD. Inleiding. Telezorg in 2 wijkteams. Onderzoeksresultaten 10-11-2010 Zichtbaar beter? INHOUD 1 Inleiding 2 Telezorg in 2 wijkteams 3 Onderzoeksresultaten 4 Kansen en belemmeringen 5 DVD Aanraken en je hebt contact Lex Hulsbosch, onderzoeker Trimbos-instituut

Nadere informatie

ROM in de ouderenpsychiatrie

ROM in de ouderenpsychiatrie Improving Mental Health by Sharing Knowledge ROM in de ouderenpsychiatrie Marjolein Veerbeek Richard Oude Voshaar, Anne Margriet Pot Financier: Ministerie van VWS 2 Routine Outcome Monitoring Definitie

Nadere informatie

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met

Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Cognitieve Gedragstherapie en Mindfulness Based Stress Reduction Therapie voor Angst en Depressie klachten bij volwassenen met Autismespectrumstoornissen: ADASS Achtergrond ADASS Veelvuldig voorkomen van

Nadere informatie

Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften. Bij mensen met EPA. Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016

Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften. Bij mensen met EPA. Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016 Zelfmanagement ondersteuningsbehoeften Bij mensen met EPA Titus Beentjes Nationaal Congres GGz Verpleegkunde 16 juni 2016 Zelfmanagement ondersteuning behoeften & EPA Introductie Methode Bevindingen Discussie

Nadere informatie

Wie ben ik? MIJN LEVENSVERHAAL Een ontdekkingsreis naar mezelf. Janny Beernink, GZ-Psycholoog VGGNet In samenwerking met Universiteit Twente

Wie ben ik? MIJN LEVENSVERHAAL Een ontdekkingsreis naar mezelf. Janny Beernink, GZ-Psycholoog VGGNet In samenwerking met Universiteit Twente Wie ben ik? MIJN LEVENSVERHAAL Een ontdekkingsreis naar mezelf Janny Beernink, GZ-Psycholoog VGGNet In samenwerking met Universiteit Twente Aanleiding Behoefte aan effectieve behandelprogramma s Reguliere

Nadere informatie

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden

(Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Improving Mental Health by Sharing Knowledge (Forensische) ACT en FACT voor verslaafden Congres sociale verslavingszorg 12 juni 2013 Laura Neijmeijer Doelgroep: mensen met langdurende of blijvende ernstige

Nadere informatie

Individuele Plaatsing en Steun

Individuele Plaatsing en Steun Individuele Plaatsing en Steun Cris Bergmans (cbergmans@kcphrenos.nl) Stafmedewerker IPS kenniscentrum Phrenos IPS trajectbegeleider etips.nl Presentatie Werkatelier Utrecht Belang betaald werk voor mensen

Nadere informatie

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat

herstelgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat hgerichte visie als leidend principe Hoe doe je dat > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht benaderen visie op de cliënt inleiding1.5 1 > fasen h h empowermentgericht coachen rehabilitatiegericht

Nadere informatie

Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Sociale netwerken in F-ACT. Wat werkt? Raymond Brandt, Pro Persona Ilse Menheere, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Inhoud workshop Waarom samenwerken aan sociaal netwerk Social Network Map Een app om

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20846 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/20846 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/20846 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Knittle, Keegan Title: Motivation, self-regulation and physical activity among

Nadere informatie

Dr. M.J.Enders-Slegers Departement Klinische Psychologie en Gezondheidspsychologie, Universiteit Utrecht

Dr. M.J.Enders-Slegers Departement Klinische Psychologie en Gezondheidspsychologie, Universiteit Utrecht GEK MET DIERE De effectiviteit van huisdieren in de zorg Dr. M.J.Enders-Slegers Departement Klinische Psychologie en Gezondheidspsychologie, Universiteit Utrecht Amsterdam, 12 juni 2007 Wat betekenen (huis)dieren

Nadere informatie

Sam a e m nv n at a t t i t n i g

Sam a e m nv n at a t t i t n i g Verschillende redenen liggen ten grondslag aan de behoefte om contact te hebben met lotgenoten. Hoofdstuk 1 geeft een beschrijving waarom lotgenotengroepen voor mensen die een psychose hebben meegemaakt

Nadere informatie

COMPLEMENTAIRE ZORG EN STEUN DOOR PATIENTENVERENIGINGEN VOOR CHRONISCH ZIEKEN

COMPLEMENTAIRE ZORG EN STEUN DOOR PATIENTENVERENIGINGEN VOOR CHRONISCH ZIEKEN COMPLEMENTAIRE ZORG EN STEUN DOOR PATIENTENVERENIGINGEN VOOR CHRONISCH ZIEKEN S T U D I E N A M I D D A G P A T I E N T E N E D U C A T I E B I N N E N C H R O N I S C H E Z O R G L E U V E N 1 1 / 0 9

Nadere informatie

Psychische Kwetsbaarheid

Psychische Kwetsbaarheid We have been here before.. Psychische Kwetsbaarheid I Almelo, 20-05-2015 Olde Rikkert, Verbeek, Verhey & De Vugt, NRC 2012 Het Alzheimer Verhaal Medische definitie gezondheid WHO De therapie van Chopra

Nadere informatie

Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening

Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening Gecombineerde Leefstijl Interventie Depressieve klachten in een eerstelijns zorgvoorziening Onderzoeksopzet Waarom dit onderzoek? Beweging is goed voor de lichamelijke en geestelijke gezondheid. Wetenschappelijk

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen

Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Tevredenheidsonderzoek onder mensen met een manisch depressieve stoornis en hun betrokkenen Patiënt redelijk tevreden, maar snelheid en betrokkenheid bij behandeling kan beter Index 1. Inleiding 2. Onderzoeksmethode

Nadere informatie

Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: goede weg?

Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: goede weg? Herstel van een persoonlijke crisis in een wereld van richtlijnen I rond diagnoserecept-rom: zitten we op de goede weg? Herstelbeweging.De essentie van herstel is de psychiatrische diagnose te boven komen..

Nadere informatie

Ypsilon Dag. Jim van Os. Explosie aan ggz. Kostenreductie: Jacht op DSM-diagnosen. 2004 3.5% 2.4 miljard. 2010 7.0% 6.0 miljard 28-6-2014

Ypsilon Dag. Jim van Os. Explosie aan ggz. Kostenreductie: Jacht op DSM-diagnosen. 2004 3.5% 2.4 miljard. 2010 7.0% 6.0 miljard 28-6-2014 Systeemwereld van de zorg Ypsilon Dag I Jim van Os 28-6-2014 Belangenbehartiging Risico verzekeraar Organisatie GGZ Professionele taal / concepten Zorgbehoeften patiënt Explosie aan ggz Kostenreductie:

Nadere informatie

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk

Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Inwoners met een ernstig psychiatrische aandoening in de wijk Vanuit Taskforce EPA Utrecht: Gerard de Valk, Leidinggevende Altrecht F-ACT Projectleider proeftuinen Taskforce EPA MWU Marga Vink, beleidsmedewerker

Nadere informatie

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement

3 FASEN MODEL. Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement 3 FASEN MODEL Inhoud: - Introductie - Fase 1 - Fase 2 - Fase 3 - Verbeteren Zelfmanagement INTRODUCTIE Het aanmoedigen van chronisch zieke patiënten door zorgverleners in het nemen van dagelijkse beslissingen,

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst KKC

Netwerkbijeenkomst KKC Netwerkbijeenkomst KKC Samen voorbereid op de toekomst Breda, 26 maart 2015 Dr. Sandra W. Geerlings Psycholoog, projectleider zorginnovatie Saffier De Residentiegroep s.geerlings@saffierderesidentie.nl

Nadere informatie

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 Nieuwe GGZ kleinschalige professionaliteit in de wijk (en de rol van de huisarts/poh)

Nadere informatie

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen.

rapporteerden. Er werden geen verschillen gevonden in schoolprestaties, spijbelgedrag en middelengebruik tussen de verschillende groepen. Samenvatting Samenvatting Depressie en angst zijn de meest voorkomende psychische stoornissen in de adolescentie met een enorme impact op het individu. Veel adolescenten rapporteren depressieve en angst

Nadere informatie

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening

Expertisecentrum Begeleid Leren. Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen met een psychiatrische aandoening Expertisecentrum Begeleid Leren Ê Succesvol studeren met steun voor (jong)volwassenen

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15

Inhoud. Voorwoord 11. Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 Inhoud Voorwoord 11 Inleiding 13 Wat vindt u in dit boek? 14 Voor wie is dit boek bedoeld? 15 1 Kenmerken van eetstoornissen 17 1 Inleiding 17 2 Criteria voor anorexia nervosa 17 Wat zijn de criteria voor

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling ouderen

Deeltijdbehandeling ouderen jbkmknj Centrum voor ouderenpsychiatrie Eikenstein Deeltijdbehandeling ouderen Informatie voor cliënten Inhoud Wat is deeltijdbehandeling? 2 Voor wie is deze behandeling bedoeld? 2 Behandeling 2 Programma

Nadere informatie

PsyQ 17-06-2011 1. Effectief? Zelfmanagement bij chronische angst en depressie INHOUD. Chroniciteit depressie en angst. Rehabilitatie & Zelfmanagement

PsyQ 17-06-2011 1. Effectief? Zelfmanagement bij chronische angst en depressie INHOUD. Chroniciteit depressie en angst. Rehabilitatie & Zelfmanagement Rehabilitatie en Zelfmanagement bij chronische angst en depressie (ZemCAD studie) INHOUD Chroniciteit depressie en angst Rehabilitatie & Zelfmanagement Jan Spijker, psychiater, hoofd zorgprogramma Stemmingsstoornissen

Nadere informatie

RACT IN NEDERLAND 2016 GREET WILRYCX /BARBARA BREUGELMANS

RACT IN NEDERLAND 2016 GREET WILRYCX /BARBARA BREUGELMANS RACT IN NEDERLAND 2016 GREET WILRYCX /BARBARA BREUGELMANS RESOURCE GROEPEN Achtergrond Definitie Kernelementen Structuur Fases Modelbeschrijving 1.0 Werkbezoek Zweden Onderzoek ACHTERGROND JAREN 70: ONTWIKKELING

Nadere informatie

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn

Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Stepped care bij Angst & Depressie: van eerste tot tweede lijn Het SAD-project Een onderzoek naar de behandeling van angst- en stemmingsklachten. Informatie voor deelnemers Drs. L. Kool Dr. A. van Straten

Nadere informatie

EMDR effectief bij volwassenen met autisme

EMDR effectief bij volwassenen met autisme EMDR effectief bij volwassenen met autisme Ella Lobregt- van Buuren e.lobregt@dimence.nl 01-04-17, EMDR congres Cliënten, bedankt! En ook: Therapeuten Dimence: Angst & Stemming Deventer: Barbara Kemps

Nadere informatie

Workshop CANSAS. Voor het ROM Doorbraakproject. Petra Tamis en Annet Nugter GGZ Noord-Holland-Noord

Workshop CANSAS. Voor het ROM Doorbraakproject. Petra Tamis en Annet Nugter GGZ Noord-Holland-Noord Workshop CANSAS Voor het ROM Doorbraakproject 2015 Petra Tamis en Annet Nugter GGZ Noord-Holland-Noord Inhoud workshop Kennismaking Introductie CANSAS: Wat is dit voor instrumenten en hoe neem je ze af

Nadere informatie

Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg

Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg Improving Mental Health by Sharing Knowledge Begeleiding van online zelfhulp alcoholgebruik in de huisartsenzorg Eerste bevindingen van een implementatietraject Anouk de Gee en Els Bransen Wat komt aan

Nadere informatie

Otto Dellemann,

Otto Dellemann, Otto Dellemann,15-4-2016 twee tendensen: - t probleem zit aan de binnenkant, is biologisch - aanbod moet overzichtelijker en toetsbaar zijn risico: te sterke nadruk op biologisch/ neuro-wetenschappelijk

Nadere informatie

F-ACT voor LVB. Symposium LVB in de keten Almere 13 oktober Laura Neijmeijer

F-ACT voor LVB. Symposium LVB in de keten Almere 13 oktober Laura Neijmeijer F-ACT voor LVB Symposium LVB in de keten Almere 13 oktober 2015 Laura Neijmeijer 1. Almere moet in 2016 beschikken over minimaal 1 F-ACT team specifiek voor mensen met een LVB 2. De zorg voor mensen met

Nadere informatie

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfhulp: vat op eigen zorgen Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfredzaamheid en eigen regie van burgers. Dat is het credo van de nieuwe Wmo. In zelfhulpgroepen helpen kwetsbare burgers

Nadere informatie

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door:

Dit onderzoek wordt uitgevoerd door: Sociale EconomIe en GEzondheidspRomotie: StEIGERs Prof. dr. Ilse De Bourdeaudhuij, Prof. dr. Benedicte Deforche, Prof. dr. Lea Maes, dr. Anne Hublet, Jasmine Mommen, Nele Huys Studiedag SWVG Integrale

Nadere informatie

Van genetische kwetsbaarheid naar herstel

Van genetische kwetsbaarheid naar herstel Kwetsbaarheid en Veerkracht bij mensen met een psychose Van genetische kwetsbaarheid naar herstel 10 jaar GROUP onderzoek GROUP-Investigators centrale vragen van GROUP Bestaat er een genetische kwetsbaarheid

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING Hoofdstuk 1 is de algemene introductie over de inhoud van dit proefschrift. Depressie en angststoornissen zijn de meest voorkomende psychische stoornissen en brengen een grote

Nadere informatie

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014

Mindfulness binnen de (psycho) oncologie. Else Bisseling, 16 mei 2014 Mindfulness binnen de (psycho) oncologie Else Bisseling, 16 mei 2014 (Online) Mindfulness-Based Cognitieve Therapie voor kankerpatiënten. (Cost)effectiveness of Mindfulness-Based Cognitive Therapy (MBCT)

Nadere informatie

Omgaan met stemmen horen. Steunpunt Stemmen Horen

Omgaan met stemmen horen. Steunpunt Stemmen Horen Omgaan met stemmen horen Steunpunt Stemmen Horen Even voorstellen Wij zijn. Robin Timmers Ineke Litjens Coen Bethlehem Yvonne Doornbos Meina Pettersman Wie zijn jullie? Wat gaan we vandaag doen? Uitleg

Nadere informatie

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe?

Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Psychotherapie voor Depressie werkt! Maar hoe? Effecten en Werkingsmechanismes van Cognitieve Therapie en Interpersoonlijke Therapie voor Depressie Dr. Lotte Lemmens Maastricht University Psychotherapie

Nadere informatie

Samenvatting. Grip Op Je Dip

Samenvatting. Grip Op Je Dip Samenvatting Grip Op Je Dip Online depressie-interventie voor adolescenten en jongvolwassenen: effectiviteit, veranderingsmechanismen, en taalgebruik als psychologische marker 163 Hoofdstuk 1 is de algemene

Nadere informatie

Aan de slag met het Individueel Zorgplan!

Aan de slag met het Individueel Zorgplan! Aan de slag met het Individueel Zorgplan! Stannie Driessen, programmaleider Chronisch Zieken, Vilans, Utrecht Mark van der Wel, Huisarts-onderzoeker, WGC Lindenholt en UMC St Radboud, Nijmegen Carel Bakx

Nadere informatie

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring

ONTDEK DE KRACHT VAN IN JE WERK. Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring ONTDEK DE KRACHT VAN JE EIGEN KWETSBAARHEID IN JE WERK Oriëntatiecursus Hulpverlener met ervaring Heb jij als hulpverlener zelf ervaring met het doormaken van herstelprocessen? Wil je onderzoeken of je

Nadere informatie

POSITIEVE PSYCHOTHERAPIE. Een geprotocolleerde behandeling van veertien sessies voor cliënten met een depressieve stoornis

POSITIEVE PSYCHOTHERAPIE. Een geprotocolleerde behandeling van veertien sessies voor cliënten met een depressieve stoornis POSITIEVE PSYCHOTHERAPIE Een geprotocolleerde behandeling van veertien sessies voor cliënten met een depressieve stoornis GRONDLEGGERS Positieve Psychotherapie werd in 2006 ontwikkeld door: Prof. Martin

Nadere informatie

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement

ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement ecember 2016 Welkom Werkgroep Begeleidingsarrangementen Over de totstandkoming van het arrangement 1 Wie zijn wij en wat gaan wij vertellen? Begeleiden (visie en werkwijze, ook in vergelijking met behandelen)

Nadere informatie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie

Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Omgaan met onbegrepen gedrag bij dementie Improving Mental Health by Sharing Knowledge Margje Mahler Benadette Willemse Sandra Zwijsen Jacomine de Lange Mirella Minkman Anne Margriet Pot Vraag inspectie

Nadere informatie

Het belangrijkste doel van dit onderzoeksproject was de interventie-studie van Nezu et

Het belangrijkste doel van dit onderzoeksproject was de interventie-studie van Nezu et Ondanks grote medische vooruitgang in de herkenning en behandeling van de ziekte kanker ervaren patiënten die de diagnose krijgen vaak negatieve emoties als angst, somberheid, en onzekerheid. Bij sommige

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

DIPJE OF DEPRESSIE ONZEKER OF ANGSTSTOORNIS. Maaike Nauta Leonieke Vet. Klinische Psychologie RuG. Accare UC Groningen

DIPJE OF DEPRESSIE ONZEKER OF ANGSTSTOORNIS. Maaike Nauta Leonieke Vet. Klinische Psychologie RuG. Accare UC Groningen DIPJE OF DEPRESSIE ONZEKER OF ANGSTSTOORNIS Maaike Nauta Leonieke Vet Klinische Psychologie RuG Accare UC Groningen Dit lukt me nooit Anderen vinden het niks Ik zie er niet uit Ze vinden me saai Maar wanneer

Nadere informatie

Waar gaat het over? Programma workshop

Waar gaat het over? Programma workshop 14 april Utrecht Waar gaat het over? Drempels Visie en aanpak Human Concern Rol van ervaringsdeskundigheid Eten is de klacht, niet de kwaal Wat is herstel? doelen van behandeling Vragen Programma workshop

Nadere informatie

Levenslust in woonvoorzieningen

Levenslust in woonvoorzieningen Improving Mental Health by Sharing Knowledge Levenslust in woonvoorzieningen Succesfactoren en valkuilen in de intramurale zorg voor mensen met dementie Dieneke Smit, Bernadette Willemse, Jacomine de Lange

Nadere informatie

GGZ aanpak huiselijk geweld

GGZ aanpak huiselijk geweld GGZ aanpak huiselijk geweld Wat is er nodig en wat helpt Jeannette van Borren Mei 2011 Film moeder en zoon van Putten Voorkomen van problemen is beter en goedkoper dan genezen Preventieve GGZ interventies

Nadere informatie

Supported Employment modelgetrouwheid in Vlaamse arbeidsrehabilitatieprogramma s Knaeps J. & Van Audenhove Ch. GGZ-congres, 2012 Overzicht Inleiding Onderzoek Onderzoeksvragen Methode Analyse Resultaten

Nadere informatie

SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands

SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands SCION A Study on Cost-effectiveness of IPS regarding Open employment in the Netherlands Effectonderzoek IPS en Reguliere arbeidsbegeleiding Resultaten na 18 maanden Jooske van Busschbach (RGOc-UMCG) Harry

Nadere informatie

Verbindende verwondering. Jim van Os Philippe Delespaul Wilma Boevink Michael Milo Frank Schalken

Verbindende verwondering. Jim van Os Philippe Delespaul Wilma Boevink Michael Milo Frank Schalken Verbindende verwondering Jim van Os Philippe Delespaul Wilma Boevink Michael Milo Frank Schalken Het is de verwondering die ons bindt! Multideskundigheid in DNG: Niets over ons zonder ons samen ontwikkelen:

Nadere informatie

Wat is shared decision making? (SDM)

Wat is shared decision making? (SDM) Shared decision making: op weg naar herstelondersteunende verslavingszorg Kim Elst: projectverantwoordelijke, afdelingshoofd daghospitaal Ben De Zitter: VPK resocialisatie-eenheid verslaving Peter Horemans:

Nadere informatie

Welkom op de informatiebijeenkomst over ROM ggz

Welkom op de informatiebijeenkomst over ROM ggz Welkom op de informatiebijeenkomst over ROM ggz Programma 10.00 uur Welkom Steven Makkink, LPGGz 10.15 uur Wat is ROM? Chris Nas, GGZ Nederland 10.30 uur Praktijkvoorbeeld Barbara Schaefer, Dijk en Duin

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Depressie bij ouderen

Depressie bij ouderen Depressie bij ouderen 2 Depressie bij ouderen komt vaak voor, maar is soms moeilijk te herkennen. Deze folder geeft informatie over de kenmerken en de behandeling van een depressie bij ouderen. Wat is

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Route Zorg & Welzijn: Depressie en bewegen; succes- en faalfactoren (GLI)

Route Zorg & Welzijn: Depressie en bewegen; succes- en faalfactoren (GLI) Route Zorg & Welzijn: Depressie en bewegen; succes- en faalfactoren (GLI) Sprekers: Agnes van der Poel (Trimbos Instituut), Elise van Casteren (NISB) Marijke Schotanus - Dijkstra (Trimbos-instituut), Linda

Nadere informatie

Je bent jong, krijgt kanker en dan

Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade 03 oktober 2014 Je bent jong, krijgt kanker en dan Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade Nazorgproject jongeren en kanker Maril van Kimmenade

Nadere informatie

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder.

Ouderenzorg. Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Ouderenzorg Psychologische hulpverlening voor mensen van 65 jaar en ouder. Met behulp van persoonlijke gesprekken en/of groepsgesprekken zoeken we naar een oplossing voor uw angsten, somberheid of gevoelens

Nadere informatie