Euro bankbiljetten. ons geld. Spreekbeurt over geld

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Euro bankbiljetten. ons geld. Spreekbeurt over geld"

Transcriptie

1 Euro bankbiljetten ons geld Spreekbeurt over geld

2 Introductie Jij wilt een spreekbeurt houden over geld en wij willen je daarbij graag helpen. Dit is een spreekbeurt pakket dat is gemaakt door het bedrijf Koninklijke Joh. Enschedé. Dit bedrijf staat in Haarlem en heeft vanaf het begin de bankbiljetten gedrukt voor Nederland. Dit pakket is niet alleen bedoeld voor kinderen op de basisschool maar voor hen is dit wel geschreven. Iedereen die iets wil vertellen over geld kan dit gebruiken. Als je dit pakket hebt doorgenomen wil je misschien nog meer weten over dit onderwerp. Meer informatie kun je vinden op de website van de Nederlandsche Bank en in het Geldmuseum in Utrecht. Wij, Koninklijke Joh. Enschedé, geven alleen de informatie die je hier krijgt. Meer informatie mogen wij niet geven; wij zijn niet de baas over het geld (zie hoofdstuk aldaar). Dit pakket is zo gemaakt dat je aan de hand van dingen die je vraagt of laat zien, je verhaal kunt doen. Het is de bedoeling dat je samen met je klas nadenkt over geld. En jij weet met dit pakket meer hierover dan de kinderen uit de klas. De onderwerpen om over na te denken zijn: - Wat kun je doen met geld? - Hoe zie je of geld echt is? - Hoe wordt geld gemaakt? - Waar kun je meer zien en leren over geld? In de hoofdstukken lees je over de onderwerpen. Je moet zelf bedenken hoe je die onderwerpen wil vertellen. Wij hebben zelf de beste ervaring met het stellen van de vragen aan de klas want dan moet de klas letten op wat je zegt en ze moeten nadenken over wat je vraagt. Je krijgt allemaal antwoorden; jij kan zelf bepalen wie je wat laat zeggen. Veel antwoorden zullen goed zijn, dan zeg je goed zo of dank je wel. Als het antwoord fout is zeg je ja, ja, of misschien, of wie denkt dat ook?. Het is natuurlijk altijd goed om te oefenen en de spreekbeurt eerst aan je vader en moeder te vertellen. Voorbereiding Wat je nodig hebt zijn: Eén of meer biljetten van 5 euro Eén of meer biljetten van 50 euro Uitgescheurde bladen uit een tijdschrift met plaatjes. (Geen witte pagina s) Eén of meer vergrootglazen Zullen we beginnen? 2

3 Inleiding Je begint te vertellen waarover je spreekbeurt gaat. Ik ga jullie wat vertellen over ons geld. En dan speciaal over bankbiljetten. Kijk, hier zie je een paar bankbiljetten (meegebrachte biljetten laten zien). Iedereen weet wat dit is. Dat klopt hè? En iedereen gebruikt dit ook? In ieder geval de 5,-? Wie kan er nog een product opnoemen dat iedereen in heel Nederland (behalve baby s) kent én gebruikt? Veel dingen die de klas zal noemen hebben een merknaam, zoals kleding, en niet iedereen in Nederland kent of gebruikt die merken. CocaCola kent iedereen wel, maar niet iedereen gebruikt het. Water kent iedereen en gebruikt het ook. Conclusie: er zijn maar heel weinig producten die iedereen in heel Nederland, zelfs in heel Europa, kent én gebruikt. Euro bankbiljetten kent en gebruikt iedereen. Wat kan je doen met geld? Vraag het maar aan de klas. (En antwoord maar met goed zo of met wie denkt dat ook? en met en wat denk jij? ). Het belangrijkste is dat je met geld kan betalen. En eigenlijk is dat ruilen. Als je een brood koopt, dan ruil je het brood voor geld. Geld is om te ruilen. Wie krijgt er zakgeld? Wie moet daar wat voor doen? Als je er wat voor moet doen, dan is het geld weer om te ruilen. Sommigen krijgen zakgeld en hoeven daar niets voor te doen, behalve mee leren omgaan. Geld is dan een leer- of rekenmiddel. Je leert er mee te rekenen. Wie spaart er? Geld is ook een spaarmiddel. Je kunt het goed bewaren. Of uitlenen aan de Bank en er rente mee krijgen. Dus: geld is om te ruilen, om mee te rekenen of om te sparen. Dat kan je doen met geld. Als je met geld wil ruilen, dan moet het wel echt zijn! 3

4 Hoe zie je of geld echt is? Vraag eerst maar eens aan de klas wie weet waar je op moet letten als je geld krijgt. Jouw biljetten moet je nu níet laten zien. Ik ben benieuwd of ze meer dan drie punten kunnen noemen! Als dat zo is, dan heb je een goede klas! We gaan kijken, voelen en kantelen. Kijken Kijk nu zelf naar je eigen 5 euro biljet. De voorkant is de kant met de blauwe vlag. De hoofdafbeelding aan de voorzijde is de openstaande poort (of raam). Dit staat symbool voor de openheid en samenwerking die we in Europa graag willen bereiken. Het watermerk Links zie een wit vlak. Als je door dit witte vlak tegen het licht in kijkt, zie je een watermerk. De afbeelding in het watermerk is hetzelfde als de hoofdafbeelding: een poort of raam. Ook zie je het cijfer vijf vrij duidelijk. Dit cijfer is het lichtste deel van het hele watermerk. Dit is het eerste kenmerk. Het doorzichtcijfer Boven het watermerk zie je het cijfer 5 maar het is niet af. De helft staat op de andere kant. Kijk nu weer door het biljet tegen het licht in en je ziet het hele cijfer precies passend, net als een puzzel. Dit heet het doorzichtcijfer. 4

5 De microdruk In het midden onderaan, iets naar links zie je iets staan. Als je goed kijkt kun je misschien lezen wat er staat. Anders kun je een vergrootglas gebruiken. Het zijn hele kleine lettertjes. Zulke lettertjes zitten ook in het plaatje rechts. Kijk maar eens goed. Je kunt de biljetten straks op een tafel in de klas leggen zodat de klas er om de beurt naar kan kijken door het vergrootgas. (voorbeeld van kleine letters op euro 20 biljet) De veiligheidsdraad Wat je ook nog ziet is een dunne draad in het papier. Als je goed kijkt zie je er zelfs een tekst in staan. Dit noemen we de veiligheidsdraad. Voelen Nu gaan we voelen Rechts boven staat een grote 5. Voel eens goed. De inkt ligt op het papier. Voel ook maar eens aan de vertikale lijntjes, met je nagel. Je voelt een reliëf. Het zelfde reliëf hebben de letters BCE ECB EZB EKT EKP. Het kunnen voelen van de inkt is speciaal voor bankbiljetten en voelbaar aan de voorkant. We noemen dit de voelbare inkt. 5

6 Kantelen De foliebaan Op de voorkant van het biljet zie je een band van folie. Als je het biljet kantelt zie je soms een heldere 5, soms zie je een euro teken. Dit is een foliebaan met hologram. De glanzende baan Draai nu het biljet om. Op de achterkant zie je de afbeelding van een brug. Dit staat symbool voor mensen met elkaar verbinden, in contact brengen. Als je het biljet kantelt zie een glanzende band in het midden tevoorschijn komen met het euro teken en het cijfer. Een plaatje hiervan maken is moeilijk. Je ziet het niet op een scan of kopieermachine. We hebben nu 7 kenmerken gezien waaraan je een echt biljet kan herkennen. Kijken 1 2 a b 3 4 het watermerk (puzzelstukjes van) het doorzichtcijfer op de voorkant (puzzelstukjes van) het doorzichtcijfer op achterkant de microdruk de veiligheidsdraad Voelen 5 de voelbare inkt Kantelen 6 de foliebaan 7 de glanzende baan Hoeveel had de klas er al geraden? 6

7 Nu heb je ook een biljet van 50 euro meegenomen. Laat de 5 euro en 50 euro maar zien aan de klas. Eerst de voorkant. Wat zien ze als verschillen? De kleur natuurlijk. En het plaatje is anders. En het watermerk is anders, maar dat kan de klas niet van een afstand zien. Er zit geen folie baan op de 50 euro, maar wel een folie plaatje. Als je dit plaatje kantelt zie je een ring van regenboogkleuren en afwisselend verschillende plaatjes: het waardecijfer en de hoofdafbeelding (de poort of het raam). En de achterkant, is die verschillend? Er is geen glanzende baan. Daarvoor in de plaats zie je een dikke 50. Wat is de kleur? Fel paars of mat groen? Wat gebeurt er als je het biljet kantelt? Dan zie je de kleur veranderen. We noemen dit het van kleur veranderende waardecijfer. Nu kennen jij en je klas de belangrijkste kenmerken van onze euro bankbiljetten. De 5, 10 en 20 euro hebben dezelfde kenmerken. De 50, 100, 200 en 500 euro hebben dezelfde kenmerken. Extra informatie: Heb je gezien dat bij veel kassa s in winkels ze naar iets kijken? Veel kassa s gebruiken een blauwe lamp (dit is een UV-lamp) en houden de vlag hieronder. Misschien kun je een keer vragen of jij dat ook mag doen en zien. Onder het blauwe licht is de vlag niet blauw maar groen! En de gele sterretjes in de vlag worden opeens oranje, net als de grote ring van gele sterren. Hoe zouden ze dat nou maken? 7

8 Hoe wordt geld gemaakt? Eerst maar weer eens vragen aan de klas Wat gebeurt er als een papieren zakdoek in je broek zit in de wasmachine? Wat gebeurt er als er een treinkaartje in de was komt? Wat gebeurt er als er een bankbiljet in de was komt? (Niet uitproberen! Het is niet de bedoeling dat bankbiljetten worden gewassen!) Als papier zoals papieren zakdoeken en treinkaartjes in de wasmachine komen, dan kun je ze niet meer gebruiken. Als bankbiljetten in de was komen, dan kun je ze nog wel gebruiken! Ze verfrommelen niet (maar worden er ook niet beter op!). Je kunt ze nog gewoon gebruiken en de echtheid kun je nog steeds controleren. Hoe kan dit? De papier fabriek: Dat komt omdat bankbiljetten niet van papier zijn gemaakt maar van katoen. Net als je kleding. In het katoen maken ze het watermerk en stoppen ze de andere dingen die er in moeten, zoals de veiligheidsdraad. Dus bankbiljetten zijn van katoen en niet van papier. De papierfabriek levert het papier in vellen. Op een vel passen 30 tot 60 biljetten, afhankelijk van de grootte van de biljetten. Nu pak je een tijdschrift pagina en een bankbiljet. Wat is het verschil tussen een tijdschrift en een bankbiljet? Met het blote oog kan je dat niet zien. Je hebt hiervoor een vergrootglas nodig. Als je naar het tijdschrift kijkt door het vergrootglas dan zie je allemaal puntjes. Alles wat wordt gedrukt is in puntjes, of soms in een volvlak. Alleen bankbiljetten zijn opgebouwd uit lijntjes. Kijk maar door het vergrootglas. Dus bankbiljetten zijn gedrukt in lijntjes en niet in puntjes. 8

9 De eerste machine: Er is nog een verschil met het tijdschrift. Bij een tijdschrift wordt eerst één kant gedrukt en dan de andere kant. De eerste stap bij bankbiljetten is dat de voorkant en de achterkant in één keer worden gedrukt. Weet je nog dat doorzicht en dat de voorkant en de achterkant precies passen? Dat kan worden gemaakt door de voorkant en de achterkant in één keer te drukken. Alleen bankbiljet drukkers hebben deze speciale machine. Dus de voorkant en de achterkant worden in één keer gedrukt. Bij tijdschriften druk je eerst de voorkant en dan de achterkant. Dit noemen we de offset. Zijn er nog meer verschillen met het tijdschrift? Jazeker. Tijdschriften worden door één machine gedrukt. Bankbiljetten worden door zeker drie en soms zes machines gedrukt. Bankbiljetten zijn net een Big Mac, allemaal laagjes. De tweede machine: De tweede drukgang is voor de voelbare inkt. Dit gebeurt met plaatdruk. Het plaatje wordt in een metalen plaat gegraveerd. In de machine wordt de inkt in de groeven gedaan en daarna overgezet op het papier. Hoe dieper de groef hoe beter je de inkt op het papier kunt voelen. Als je goed voelt aan de biljetten dan merk je dat sommige plekken goed voelbaar zijn en andere plekken minder goed voelbaar. Sommige lijnen zijn heel diep en andere juist weer heel klein en fijn. De machines die dit kunnen zijn alleen te koop voor bankbiljet drukkers. Dus je kunt de inkt voelen op bankbiljetten. Dit komt door de plaatdruk. 9

10 De derde machine: Op de achterkant van de 5 euro zie de glimmende baan en vanaf de 50 euro zie je dat de 50 dik is gedrukt en van kleur wisselt. Deze effecten krijg je met zeefdruk. De inkt wordt dan door een zeefraam gedrukt. Inkten die twee kleuren geven zijn heel erg duur. Deze inkten kunnen alleen door bankbiljetdrukkers worden gekocht. Dus het glimmende effect en ook de kleurwissel komt door de zeefdruk, die grote machine die onderaan deze pagina staat. De vierde machine: Deze is voor de folie. Bij de 5 euro is dit een baan en bij de 50 euro is dit een plaatje. Er zijn speciale fabrieken die deze folie maken. De folie baan wordt meestal door de papierfabriek aangebracht. Het folie plaatje wordt door de drukkerij aangebracht. Het is belangrijk dat het plaatje precies op de goede plek zit. Kijk nog maar eens goed naar de folie. Wat zie je allemaal? Dus de folie wordt óf door de papierfabriek óf door de drukkerij aangebracht. Het folie zelf wordt door speciale bedrijven gemaakt. De vijfde machine: Wat hebben we nog niet gehad? Weet je het zo te zeggen? Het nummeren. Alle euro biljetten hebben twee nummers die gelijk zijn aan elkaar. Ook staat er een letter voor. Iedere Centrale Bank heeft zijn eigen letter. De Nederlandse Bank heeft de P. Welke letters hebben jou bankbiljetten? Als het geen P is, komen de biljetten uit een ander land. 10

11 Extra informatie: In Nederland komen vooral ook veel biljetten voor waarvan het nummer met een X begint. Die komen uit Duitsland. Op internet kun je de letters van alle landen vinden. (bijv. op Joh. Enschedé heeft niet alle bankbiljetten met een P gedrukt. Soms laat De Nederlandsche Bank de biljetten drukken in een ander land en Joh. Enschedé drukt ook biljetten voor andere landen. Dus op alle biljetten staan twee gelijke nummers en ieder bankbiljet heeft zijn eigen nummer. Ook hebben alle biljetten een letter. De zesde machine: Deze machine wordt niet gebruikt voor de euro s. Het is de vernis machine. Vroeger ging er over de gulden biljetten een laagje vernis. Daardoor bleven de biljetten dubbel zolang mooi en schoon. Voor de euro wordt dit nog niet gedaan maar er wordt wel over gedacht. Veel bankbiljetten die Joh. Enschedé drukt voor andere landen krijgen wel zo n beschermende laag vernis. Dus het is mogelijk om bankbiljetten een beschermende vernis laag te geven. Nu is het drukken klaar. De vellen moeten alleen nog even drogen. Na iedere machine moeten alle vellen worden geteld. Door steeds alles te tellen weten we zeker dat er geen vellen weg zijn. En er is er nooit één weg. Heel soms is er wel een vel kwijt. Dan moet alles stoppen en moet iedereen zoeken tot het vel gevonden is. Als dat zo is, dan ligt dat vel altijd op een andere stapel. Pas als het gevonden is mag iedereen weer doorgaan met drukken. Dit komt bijna nooit voor gelukkig! De afwerking De vellen worden gesneden tot bankbiljetten. Dan gaan alle biljetten door een machine die automatisch de kwaliteit controleert. Alleen de goedgekeurde biljetten worden verpakt in een bundel van 1000 biljetten. Die bundels gaan in een doos en de dozen gaan op een pallet. De pallet wordt goed dichtgemaakt en zo krijgt De Nederlandsche Bank de nieuwe bankbiljetten. 11

12 Nu weet jij hoe de bankbiljetten worden gemaakt. Wil je ze ook maken? Dat mag alleen als je bij Joh. Enschedé komt werken! Zelf mag je natuurlijk geen bankbiljetten maken. Ook niet proberen. Als je dat toch doet zit je zo in de gevangenis. Zijn er mensen die wél proberen bankbiljetten na te maken? Ja, die zijn er wel. En die mensen moeten zo snel mogelijk worden gevonden door de politie. Het kan best zijn dat jij een keer een vals bankbiljet krijgt aangeboden. Controleer de echtheid en neem geen vals bankbiljet aan. En vertel aan de politie wie je het valse biljet wilde geven. Dan kan de politie onderzoeken wie dat biljet heeft gemaakt. 12

13 Wie is eigenlijk de baas over het geld? Als jij 5 euro hebt, ben jij dan de baas over die 5 euro? Als je dat zou zijn, dan zou je het ook mogen namaken. En dat mag niet. Dus jij bent niet de baas over je eigen 5 euro! Wie is dan wel de baas over het geld? De hoofdbaas is de Europese Centrale Bank (de ECB). Het staat op het biljet, in plaatdruk, dus voelbaar: BCE ECB EZB EKT EKP. De letters zijn de afkortingen van de Europese Centrale Bank in alle talen en het betekent het copyright. Namens de ECB is De Nederlandsche Bank ook de baas over ons geld. Zij bepalen hoeveel geld er in Nederland wordt vernietigd en hoeveel nieuw geld wij mogen gebruiken. Elk land heeft zijn eigen centrale bank. 13

14 Waar kun je meer zien en leren over geld? Als je meer wil weten over geld dan moet je in eerste instantie zijn bij De Nederlandse Bank. Hun website staat onderaan, bij het rijtje websites op de volgende pagina. Kijk daar ook eens naar de pagina Goed of vals. En ben je al in het Geldmuseum geweest in Utrecht? Daar kun je veel zien en doen met geld. Het Geldmuseum ligt naast de Koninklijke Nederlandse Munt. Daar worden onze euro munten geslagen. Zowel de Koninklijke Joh. Enschedé alsook de Koninklijke Nederlandse Munt produceren ook voor landen buiten Europa. Ook bijzonder is het museum waar je kunt zien hoe speciaal papier wordt gemaakt. Dit museum staat in Loenen op de Veluwe. Daar vlakbij ligt de fabriek VHP waar bankbiljetpapier wordt gemaakt, ook voor Centrale Banken over de hele wereld. 14

15 Conclusies - We hebben gemerkt dat geld een heel bijzonder product is. - Iedereen gebruikt geld. - Met geld kan je ruilen, sparen en rekenen. - We weten nu hoe je kan zien of geld echt is. - Ook weten we hoe geld wordt gemaakt, als een Big Mac, in allemaal drukmachine lagen op elkaar en niet in puntjes. - We weten wie de baas is van het geld, dat is de Europeese Centrale Bank - En je kunt naar het Geldmuseum en het Papiermuseum want daar doe je nog meer met geld. Web-sites die ook over geld gaan zijn: (het papiermuseum) 15

16 Zelf je bankbiljet ontwerpen? Een leuke verwerking van de spreekbeurt kan zijn om in de klas eigen bankbiljetten te ontwerpen. Gebruik daarvoor de informatie die je vandaag hebt gehoord. Wie maakt het mooiste bankbiljet? Afsluiting We hopen dat je dit een leuke spreekbeurt vond. We vinden het extra leuk als je ons dit via onze web-site laat weten. Veel succes gewenst! Jan-Dirk Enschedé Copyright Niets van deze uitgave mag op welke wijze dan ook worden verveelvoudigd zonder de voorafgaande toestemming van de uitgever en andere auteursrechthebbenden. 16

17

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint.

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint. Jouw spreekbeurt over GELD. Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen. Maar ja, dan moet je wel geld hebben.

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over geld Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen.

Nadere informatie

Opdracht 1 Het oude Nederlandse geld had allemaal bijnamen. Welke combinaties zijn goed (verbind ze met een streep)? 1.000 gulden

Opdracht 1 Het oude Nederlandse geld had allemaal bijnamen. Welke combinaties zijn goed (verbind ze met een streep)? 1.000 gulden Inleiding Nederlanders betaalden in 2007 5,5 miljard keer contant, dat wil zeggen met bankbiljetten of munten. Daarvan vond de betaling 4,9 miljard keer plaats aan de kassa en 600 miljoen keer aan elkaar.

Nadere informatie

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro.

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. EURO Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. Muntgeld Bankbiljetten EURO Hadden jullie al gezien dat er 2 briefjes zijn van 5 euro? oud briefje nieuw briefje

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de euro Met de euro heb je een actueel en interessant onderwerp voor jouw spreekbeurt. Als Rabobank hebben we veel met deze munt te maken. We

Nadere informatie

Ter voorbereiding. Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over DE EURO

Ter voorbereiding. Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over DE EURO Jouw spreekbeurt over DE EURO Met de euro heb je een actueel en interessant onderwerp voor jouw spreekbeurt. Als Rabobank hebben we veel met deze munt te maken. We helpen je graag een eind op weg. In dit

Nadere informatie

SNELGIDS. voor de echtheidskenmerken van de eurobankbiljetten. www.euro.ecb.int

SNELGIDS. voor de echtheidskenmerken van de eurobankbiljetten. www.euro.ecb.int SNELGIDS voor de echtheidskenmerken van de eurobankbiljetten www.euro.ecb.int INLEIDING Kent u de echtheidskenmerken van de eurobankbiljetten? Deze snelgids vertelt u daar alles over. De gids biedt een

Nadere informatie

Politiezone Vlas Kortrijk-Kuurne-Lendelede

Politiezone Vlas Kortrijk-Kuurne-Lendelede Politiezone Vlas Kortrijk-Kuurne-Lendelede Politiezone VLAS Kortrijk - Kuurne - Lendelede Dienst criminaliteitspreventie Hoe echte biljetten herkennen? Voelen Kijken Kantelen Controleren Welke hulpmiddelen

Nadere informatie

Tijdelijk Museum. Het spel

Tijdelijk Museum. Het spel Tijdelijk Museum Het spel Welkom in de Nationale Bank van België! De Nationale Bank van België is geen gewone bank! Jij kan hier immers geen bankrekening openen. Alleen de gewone banken kunnen dit. Bovendien

Nadere informatie

Gastles: Hoe word ik rijk?

Gastles: Hoe word ik rijk? Gastles: Hoe word ik rijk? Hoe word je rijk? Dat willen we natuurlijk allemaal weten. In deze presentatie krijg je veel tips. Eerst een quiz om te kijken hoe veel jullie weten. Wie weet er veel? Pak je

Nadere informatie

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters

Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex nemen het op tegen de valsemunters Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende situaties terecht en samen hebben ze al heel wat spannende

Nadere informatie

HET NIEUWE GEZICHT VAN DE EURO. Ontdek het nieuwe bankbiljet van 10. www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu www.euro.ecb.europa.eu

HET NIEUWE GEZICHT VAN DE EURO. Ontdek het nieuwe bankbiljet van 10. www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu www.euro.ecb.europa.eu HET NIEUWE GEZICHT VAN DE EURO Ontdek het nieuwe bankbiljet van 10 : ACHTERGRONDINFORMATIE President, : ACHTERGRONDINFORMATIE President, : ECHTHEIDSKENMERKEN Gemakkelijk te controleren, moeilijk te vervalsen

Nadere informatie

Een nieuw bankbiljet ontwerpen toegepaste kunst

Een nieuw bankbiljet ontwerpen toegepaste kunst Een nieuw bankbiljet ontwerpen toegepaste kunst Wat heb je nodig? teken- en aquarelkleurpotloden papier (A4) Wat ga je doen? Je gaat een nieuw europees bankbiljet ontwerpen. Kleding, mp3, computer, geld:

Nadere informatie

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS HET EURO RUN-SPEL www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende situaties

Nadere informatie

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS HET EURO RUN-SPEL www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS - 2 - Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende

Nadere informatie

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit.

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit. Betalingswijzen Rechtstreekse betaling: Betaling met chartaal geld Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten

Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten Thema Op het werk. Lesbrief 14. Opdrachten Kofi is op het werk. De chef geeft opdrachten: zij zegt wat Kofi moet doen. De eerste opdracht is de rommel opruimen. Kofi moet de vloer vegen. Het is weer netjes

Nadere informatie

Antwoord: Koning Willem-Alexander maar er zijn ook nog munten met het portret van prinses Beatrix in omloop.

Antwoord: Koning Willem-Alexander maar er zijn ook nog munten met het portret van prinses Beatrix in omloop. Voordat je met de gastles begint is het prettig als je de volgende stappen neemt: 1. Stel jezelf voor en vertel welk werk je doet bij DNB. 2. Maak afspraken met de kinderen. Als ze een vraag hebben, moeten

Nadere informatie

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken

Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken Huiswerk Spreekbeurten Werkstukken - 2 - Weer huiswerk? Nee, deze keer geen huiswerk, maar een boekje óver huiswerk! Wij (de meesters en juffrouws) horen jullie wel eens mopperen als je huiswerk opkrijgt.

Nadere informatie

GOED KIJKEN LOONT GIDS VOOR CONTANTGELDVERWERKERS. Ontdek het nieuwe bankbiljet van 5. Wat u wel en wat u niet moet doen EEN VERDACHT BILJET?

GOED KIJKEN LOONT GIDS VOOR CONTANTGELDVERWERKERS. Ontdek het nieuwe bankbiljet van 5. Wat u wel en wat u niet moet doen EEN VERDACHT BILJET? Bld de Berlaimont 000 Bruxelles / Brussel Tél. / Tel. : + 8 Télécopie / Fax : + 0 пл. Княз Александър І 000 София Тел.: (+9) 99 Факс: (+9) 980-- Havnegade 09 København K Tlf.: Fax: 7 0 Wilhelm-Epstein-Straße

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Anna &Alex. take on the banknote forgers contre les faux-monnayeurs alle prese con i falsari nemen het op tegen de valsemunters. Nederlands.

Anna &Alex. take on the banknote forgers contre les faux-monnayeurs alle prese con i falsari nemen het op tegen de valsemunters. Nederlands. Nederlands www.euro.ecb.eu UNSER GELD OUR MONEY NOTRE MONNAIE LA NOSTRA MONETA ONS GELD English Deutsch Français Italiano Anna &Alex gegen die Geldfälscher take on the banknote forgers contre les faux-monnayeurs

Nadere informatie

4. KORTE GESCHIEDENIS 5. KENMERKEN 8. DRUKTECHNIEKEN 9. ONTWERP OXENAAR DRUPSTEEN 14. BRUNO NINABER VAN EYBEN 15. TENTOONGESTELD 16.

4. KORTE GESCHIEDENIS 5. KENMERKEN 8. DRUKTECHNIEKEN 9. ONTWERP OXENAAR DRUPSTEEN 14. BRUNO NINABER VAN EYBEN 15. TENTOONGESTELD 16. 2 4. KORTE GESCHIEDENIS 5. KENMERKEN 8. DRUKTECHNIEKEN 9. ONTWERP OXENAAR DRUPSTEEN 14. BRUNO NINABER VAN EYBEN 15. TENTOONGESTELD 16. GELD SMELT CONCEPTEN 3 KORTE GESCHIEDENIS VAN DE GULDEN De benaming

Nadere informatie

Kaartjes drukken. Aan welke behoefte moet het ontwerp voldoen?

Kaartjes drukken. Aan welke behoefte moet het ontwerp voldoen? Kaartjes drukken 1. Wat is de behoefte? Het is leuk wanneer je met je verjaardag kaartjes krijgt. Maar zelf kaartjes versturen en anderen een gelukkige verjaardag kunnen wensen geeft misschien nog meer

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Geld. Ontstaan van geld

Geld. Ontstaan van geld Geld Ontstaan van geld Onze voorouders hadden geen geld. Als ze iets nodig hadden, ruilden ze dat. Dit heet ruilhandel. De bakker ruilde brood bij de slager voor vlees enz. Op een dag wilde iemand weten

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA

OPA EN OMA DE OMA VAN OMA Hotel Hallo - Thema 4 Hallo opdrachten OPA EN OMA 1. Knip de strip. Strip Knip de strip los langs de stippellijntjes. Leg de stukken omgekeerd en door elkaar heen op tafel. Draai de stukken weer om en

Nadere informatie

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Boodschappen. Kansen in kinderen. Boodschappen. voor ouders. Kansen in kinderen

Ontwikkelingskansen voor ieder kind! Boodschappen. Kansen in kinderen. Boodschappen. voor ouders. Kansen in kinderen Ontwikkelingskansen voor ieder kind! voor ouders Voorwoord doen met kinderen in de supermarkt is heel leuk. Je moet alleen geen haast hebben! In het thema staat de supermarkt en alles wat je daar kunt

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten. Handleiding Groep Les Thema Wat zie je en wat vind je ervan? Weet wat je ziet Welkom bij de eerste les van het Nationaal Media paspoort voor uw groep! De kinderen (en u als leerkracht) worden zich in deze

Nadere informatie

BJ-621 IR camera. Gebruikershandleiding

BJ-621 IR camera. Gebruikershandleiding BJ-621 IR camera Gebruikershandleiding 1 2 Voorwoord Deze handleiding bevat alle instructies van de functie en bediening van de machine. Lees deze handleiding zorgvuldig door voordat u de machine gaat

Nadere informatie

Tijdsplanning werkstuk groep 5

Tijdsplanning werkstuk groep 5 Naam: Groep 5 Tijdsplanning werkstuk groep 5 Wat wanneer Aan de juf het onderwerp van maandag 21 januari 2013 mijn werkstuk doorgeven inleveren opdracht 1 maandag 28 januari 2013 inleveren opdracht 2 donderdag

Nadere informatie

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6

Werkstukken maken op PCBO-Het Mozaiek Groep 6 We gaan een werkstuk maken en je mag het helemaal zelf doen. Het is helemaal jouw eigen werkstuk. Maar om je even goed op weg te helpen hebben we hieronder alle stapjes even op een rij gezet. Wat moet

Nadere informatie

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6.

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Inhoud: Voor de docent Pagina 2 - Het project druk met kunst - Voorbereiding met de klas - De leskist Museum in de klas

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje.

1. Van je juf of meester krijg je een plaatje. Bekijk je plaatje goed. 3. Zoek samen nog vier klasgenoten met een ander plaatje. Opdracht 1 Ongeveer 150 jaar geleden stonden er veel steenfabrieken langs de IJssel. De stenen werden van klei gemaakt. Dat kon je langs de IJssel vinden. Als de rivier overstroomde, bleef er een laagje

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016

Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 AMSTERDAM Naam: Groep: Willem Teellinckschool 15 juni 2016 1 Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken op school en thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het

Nadere informatie

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen

De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart die aan de kinderen is uitgedeeld. Als de kinderen Bingo hebben, roepen ze Amen Overdenking zondag 13 maart 2016, KSG-dienst, in de Terskflierkerk 5 e zondag 40 dagentijd Wat maakt mij sterk? Lezing Rechters 16: 15-20 Door ds. A.J.Wouda De geel gearceerde woorden staan op een Bingo-kaart

Nadere informatie

REKENEN MET AFLATOUN HOEVEEL MUNTJES? (15 MINUTEN) MUNTJES!! (15 MINUTEN) MEL & JOL OP DE MARKT (30 MINUTEN) VAN GROOT NAAR KLEIN (15 MINUTEN)

REKENEN MET AFLATOUN HOEVEEL MUNTJES? (15 MINUTEN) MUNTJES!! (15 MINUTEN) MEL & JOL OP DE MARKT (30 MINUTEN) VAN GROOT NAAR KLEIN (15 MINUTEN) REKENEN MET AFLATOUN De leerlingen ontdekken dat er verschillende soorten munten zijn. Ze leren dat bepaalde voorwerpen verschillende waarden kunnen hebben. Ze leren sorteren op grootte, kleur en materiaal.

Nadere informatie

Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar

Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar NAAM Studielessen voor kinderen van 4-7 jaar voorjaar 2005 Geschreven door Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen Geschreven voor kleine studiegroepen in de levend Evangelie Gemeente Gebruikte

Nadere informatie

TIP! Op de site van eurowijskids.nl kun je tips vinden hoe je het beste een spreekbeurt kunt maken en kunt geven. Succes met je spreekbeurt.

TIP! Op de site van eurowijskids.nl kun je tips vinden hoe je het beste een spreekbeurt kunt maken en kunt geven. Succes met je spreekbeurt. SPREEKBEURTPAKKET Onderwerpen: In dit spreekbeurt pakket vind je informatie over verschillende onderwerpen. Ze hebben allemaal met geld te maken, maar zijn toch heel verschillend. Kies de onderwerpen uit,

Nadere informatie

Vollenhove Wonen op een havezate

Vollenhove Wonen op een havezate D S T R K C N T Opdracht 1 Nodig: foto van jezelf als klein kind, fotoblad opdracht 1 In Vollenhove staat de havezate Oldruitenborgh. De havezate is al heel oud. Bijna 250 jaar geleden, rond 1770, woonden

Nadere informatie

I. Inleiding. Beroepsinformatie: Drukker. De weg van ontwerp tot verspreiding. Werkbundel De grafische sector

I. Inleiding. Beroepsinformatie: Drukker. De weg van ontwerp tot verspreiding. Werkbundel De grafische sector I. Inleiding Beroepsinformatie: Drukker Je plaatst de drukvorm (het beeld dat je wil drukken) in de drukpers en stelt de machine in om afdrukken op papier, folie, blik, karton tot stand te brengen. Je

Nadere informatie

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Ik betaal!

PrOmotie. Cultuur en maatschappij. Werkboek Ik betaal! PrOmotie Cultuur en maatschappij Werkboek Ik betaal! Colofon Auteur: Onder redactie van: Met dank aan: Tekstredactie: Vormgeving: Illustraties: Drukwerk: Ruud Schinkel, Mieke van Wieringen Ina Berlet (Atlas

Nadere informatie

17. Geldbingo. (Afbeelding) Tijdsduur: 20-25 minuten (filmpje duurt 15 minuten) Soort opdracht: Spel

17. Geldbingo. (Afbeelding) Tijdsduur: 20-25 minuten (filmpje duurt 15 minuten) Soort opdracht: Spel 17. Geldbingo Het herkennen van begrippen in filmpjes kan helpen bij het leren van begrippen. Wat is dan nog leuker dan een ouderwets spelletje bingo? Om het wat moeilijker te maken is het ook mogelijk

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!!

Jouw werkstuk lever je uiterlijk in op donderdag 20 maart 2014!! Hoe maak ik in groep 8 een werkstuk? Jij gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in

Nadere informatie

Afval Anne en de Sorteerbrigade

Afval Anne en de Sorteerbrigade Afval Anne en de Sorteerbrigade Verhaal ontwikkeld voor educatieproject Afval groep 3 School en Cultuur Veenendaal 2014 Geschreven door: Sanne Heymann Tekeningen door: Sjoerd Kreijns Dit is Afval Anne.

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 24. Een wasmachine kopen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een wasmachine wilt kopen. Zeggen hoe groot iets is. Vergelijkingen. Veel

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer. Introductiefase: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Les 1 Voorspellen Leestekst: De nieuwe computer "Welkom:..." Introductiefase: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?" 3. Discussie:...

Nadere informatie

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6

Uitprobeerpakket. Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Uitprobeerpakket Toetsboek 4 groep 4 blok 6 Behoudens de in of krachtens de Auteurswet van 1912 gestelde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus

wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus COLOFON ISBN 9789033832932 NUR 224 WIE BEN IK? 2015 Ark Media Donauweg 4, 1043 AJ Amsterdam www.arkmedia.nl Geschreven door Nieske

Nadere informatie

Bijlage W2 groep 7 1

Bijlage W2 groep 7 1 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding: Waarom ik een werkstuk maak 2 Zo begin ik met mijn werkstuk 3 De onderdelen van het werkstuk 4 Waaraan moet mijn werkstuk voldoen? 4 Beoordelingsschema voor je werkstuk 5 Hoe

Nadere informatie

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken

Opstartlessen. Les 1. Kennismaken www.edusom.nl Opstartlessen Les 1. Kennismaken Wat leert u in deze les? Uzelf voorstellen Kennismaken Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag en DWI Amsterdam HET GESPREK

Nadere informatie

Bestrijding van urovalsemunterij welke aanpak?

Bestrijding van urovalsemunterij welke aanpak? EUROPESE CENTRALE BANK EUROSYSTEEM Bestrijding van urovalsemunterij welke aanpak? Luxemburg: Bureau voor officiële publicaties der Europese Gemeenschappen, 2008 ISBN 978-92-79-06286-5 Europese Gemeenschappen/OLAF,

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 25. Een jurk ruilen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een jurk gaat ruilen. Verleden tijd gebruiken. Vragen stellen. Veel succes! Deze

Nadere informatie

[MONEY, MONEY, MONEY,

[MONEY, MONEY, MONEY, PAV [MONEY, MONEY, MONEY, ] INLEIDING Geld maakt niet gelukkig, zegt het spreekwoord. Dat klopt, maar het helpt wel. En zeker in onze tijd. Want zonder geld kun je de spullen niet kopen die je elke dag

Nadere informatie

10 Stappen voor het maken van een Mindmap

10 Stappen voor het maken van een Mindmap 10 Stappen voor het maken van een Mindmap Benodigdheden Om een mindmap te maken heeft u de volgende materialen nodig: papier stiften Gebruik bij voorkeur A3-formaat blanco papier, lijntjes of ruitjes leiden

Nadere informatie

Ze moet wel twee keer zo veel eten als Anne, en altijd weer die pillen vooraf.

Ze moet wel twee keer zo veel eten als Anne, en altijd weer die pillen vooraf. 1. Susan Susan ligt op een bed in haar tuinhuisje. De twee deuren van het huisje staan wijd open, zodat er frisse lucht naar binnen komt. Vanuit haar bed kan Susan precies tussen de struiken door de achterdeur

Nadere informatie

Workshop B Hoe kan ik stemmen?

Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B Hoe kan ik stemmen? Workshop B - Hoe kan ik stemmen? Korte omschrijving werkvorm In deze workshop doorlopen de deelnemers de stemprocedure van A tot Z in een zo reëel mogelijke setting. Dit

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

VRIENDSCHAP EN RELATIES

VRIENDSCHAP EN RELATIES VRIENDSCHAP EN VRIENDSCHAP Als je in de puberteit komt, wordt vriendschap belangrijk. Je vrienden kies je zelf uit. Er zijn mensen die één boezemvriend of één hartsvriendin hebben. Andere mensen hebben

Nadere informatie

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord.

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord. Tekst lezen en moeilijke woorden bespreken 1. Hoe goed ken je de woorden in het schema? Je hoeft alleen een kruisje te zetten bij hoe goed je het woord kent. 2. Lees de tekst met het stappenplan. Onderstreep

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 4. Zeefdrukken in twee kleuren DR-03-04-01

OPDRACHTKAART. Thema: Drukken. Zeefdrukken 4. Zeefdrukken in twee kleuren DR-03-04-01 OPDRACHTKAART DR-03-04-01 Zeefdrukken in twee kleuren Voorkennis: Zeefdrukapparatuur afgerond Een zeefdrukraam prepareren afgerond Zeefdrukken in één kleur afgerond Intro: Je gaat zeefdrukken maken in

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Stap 1: Onderwerp en vraag Voordat je kunt beginnen met het maken van een werkstuk, moet je natuurlijk een onderwerp kiezen. Als je een onderwerp hebt gekozen ga je bedenken wat

Nadere informatie

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje

Thema Op zoek naar werk. Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Thema Op zoek naar werk Lesbrief 8. Praten en bellen over een baantje Inleiding Deze les gaat verder over het zoeken naar werk. De vrouw,, gaat weer naar de winkel om over werk te praten. Ze wil de manager

Nadere informatie

Hoe maak ik een werkstuk?

Hoe maak ik een werkstuk? Hoe maak ik een werkstuk? Je gaat, misschien wel voor de eerste keer, een eigen werkstuk maken. Dat is leuk, maar ook best moeilijk. Je moet er namelijk een heleboel voor doen. Heb je al eens een eigen

Nadere informatie

Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven

Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven Instructies: Zwart = tekst van verhaal Rood = de vragen die de voorlezer tussendoor stelt Blauw = de antwoorden die de kinderen kunnen geven Maandag Wat zie je op de voorkant? (een konijn en wortels) Heel

Nadere informatie

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk?

Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Hoe maak ik in groep 6 een werkstuk? Je gaat de komende weken thuis een werkstuk maken. Een werkstuk is een lange weettekst. Het wordt geschreven om iemand iets te leren of te laten weten. Net als in een

Nadere informatie

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval?

c. Waarom is het slecht voor het milieu om textiel weg te gooien bij het restafval? Overal textiel! We zijn inmiddels een week verder. Hoe gaat het met het inzamelen van textiel? Zitten de bak en container van jullie school al helemaal vol? Kun je thuis bijna niet meer door de voordeur,

Nadere informatie

China. Chinese karakters. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Chinese karakters. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Chinese karakters Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten Pagina 1 Colofon Chinese karakters Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen China - Chinese karakters - Leerkracht - handreiking Inleiding

Nadere informatie

Leerlingen leren hoe ze ruzies constructief kunnen oplossen. Leerlingen leren hoe ze het na een ruzie weer goed kunnen maken

Leerlingen leren hoe ze ruzies constructief kunnen oplossen. Leerlingen leren hoe ze het na een ruzie weer goed kunnen maken Les 13 We maken het weer goed! Doel blok 2: Leerlingen leren hoe ze ruzies constructief kunnen oplossen. Leskern: Leerlingen leren hoe ze het na een ruzie weer goed kunnen maken Woordenschat: goedmaken,

Nadere informatie

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht

Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO. Opdracht Digitaal printen binnen Grafimedia VMBO Opdracht Opdrachtkaart DR-06-01-01 Voorkennis: Grafische vorming Intro: Er zijn verschillende druktechnieken in de printmedia. Digitaal printen is een vrij nieuw

Nadere informatie

Thema: Algemene kennis grafimedia. Producten

Thema: Algemene kennis grafimedia. Producten grafimedia Producten OPDRACHTKAART AK-01-01-01 Bedrijven en producten Voorkennis: geen Intro: Printmediabedrijven zijn gespecialiseerd in bepaalde producten. Een krantendrukkerij drukt geen boeken. Een

Nadere informatie

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN

LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN LESBRIEF BIJ STAGE LOPEN WAAROM DIT BOEKJE? 1. Denk jij, na het lezen van deze bladzijde dat dit boekje nuttig voor jou kan zijn? a. Ja,.. b. Nee, want c. Dat weet ik nog niet, omdat 2. Wat hoop jij na

Nadere informatie

Stefanie Rohner + Christian Wolf. Spelregels

Stefanie Rohner + Christian Wolf. Spelregels Stefanie Rohner + Christian Wolf Spelregels 00174 hld nl 00174.indd 6 28-11-2006 11::25 ZAKGELDSPEL Een spel van Stefanie Rohner en Christian Wolf. Inhoud: speelbord in de doos, winkelcentrum, 4 pionnen,

Nadere informatie

Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren!

Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren! Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren! Dit heb je nodig: Dit misschien ook: - 2 dezelfde doosjes - lijm - nog een doosje - lint - papier - schaar - plakband

Nadere informatie

LESBRIEF. Grote Anna leert lezen en rekenen. Digibordles lezen : Digibordles rekenen : Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks.

LESBRIEF. Grote Anna leert lezen en rekenen. Digibordles lezen : Digibordles rekenen : Wij maken kinderdromen waar www.clavisbooks. Samenvatting: Grote Anna heeft een bijzondere dag vandaag! Ze gaat voor het eerst naar de grote school. Anna heeft er veel zin in. Ze heeft zelfs een nieuwe boekentas en schrijfspulletjes gekregen! Het

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Rekenmodule procenten Pagina 1

Rekenmodule procenten Pagina 1 % Rekenmodule procenten Pagina 1 Rekenmodule procenten Pagina 2 Inleiding Omdat gebleken is dat nog niet iedereen van jullie helemaal thuis is in procenten gaan we het nu hebben over dit onderwerp. Met

Nadere informatie

Li Lefebure & Margot Senden

Li Lefebure & Margot Senden Li Lefebure & Margot Senden Samenvatting Het is winter en Draakje Donatius heeft het koud. Heel erg koud. Draakje Donatius houdt niet van kou. En al helemaal niet van sneeuw. In de sneeuw kan hij geen

Nadere informatie

Mijn naam is:! Mijn Pietennaam is:

Mijn naam is:! Mijn Pietennaam is: Mijn naam is: Mijn Pietennaam is: Dit boekje is gemaakt door Bas Wesseling, leerkracht op RKBS Klippeholm en docent aan PABO INHolland i.s.m. BazarMedia Inhoudsopgave Vak Onderwerp Bladzijde Rekenen meten,

Nadere informatie

Zo maak je een spreekbeurt over geld

Zo maak je een spreekbeurt over geld Zo maak je een spreekbeurt over geld Veel succes! Uittrekselsheets De bank FUN Het ontstaan van de euro SPAAR- TIPS Het eerste geld HOE Test je klas Spreekbeurttips TIPS Spreekwoorden Sparen en lenen Goed

Nadere informatie

TECHNIEK EN VORMGEVING VAN DE NEDERLANDSE BANKBILJETTEN

TECHNIEK EN VORMGEVING VAN DE NEDERLANDSE BANKBILJETTEN TECHNIEK EN VORMGEVING VAN DE NEDERLANDSE BANKBILJETTEN P. Koeze De Nederlandsche Bank NV, Amsterdam 1986 Gedigitaliseerd november 2006 Wat is een bankbiljet? Een bankbiljet is een industriëel product.

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Plannen... 4 Hoofdstuk 2 Meubels enzo... 6 Hoofdstuk 3 Geld... 8 Hoofdstuk 4 Winkelen... 10 Hoofdstuk 5 Adreswijziging... 12 Hoofdstuk 6 De sleutel!... 14 Hoofdstuk 7 Voorbereiden...

Nadere informatie

Rekenmodule procenten Pagina 1

Rekenmodule procenten Pagina 1 % Rekenmodule procenten Pagina 1 Inleiding Omdat gebleken is dat nog niet iedereen van jullie helemaal thuis is in procenten gaan we het nu hebben over dit onderwerp. Met behulp van deze module proberen

Nadere informatie

Introductie: Brom en Bram

Introductie: Brom en Bram ! Activiteit 43 Brom, Bram en Brim Ontwikkelingsaspecten De kleuters doen ervaringen op met het onderscheiden van klanken (auditieve discriminatie). Materiaal kopies van de tekeningen van Brom en Bram

Nadere informatie

Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350. violierkids@komkids

Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350. violierkids@komkids Themabrief Wij gaan voorlezen Maart en april 2014 Peuterspeelzaal Viooltjes Stockholm 1 3124 SG Schiedam 06-44726350 violierkids@komkids Wat willen wij? In het begin van de zomer gaan wij in de peuterspeelzaal

Nadere informatie

Onmogelijke figuren. Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre. Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde

Onmogelijke figuren. Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre. Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde Onmogelijke figuren Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde Vierkant voor Wiskunde Zomerkamp A 2010 Voorwoord Je hebt vast wel eens een stripboek

Nadere informatie

God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten.

God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten. Les 3 God heeft mensen gemaakt om van Zijn glorie te genieten. Thema s: -God heeft mensen naar Zijn beeld gemaakt om te tonen hoe bijzonder Hij is. -God verlangt ernaar om een intieme relatie te hebben

Nadere informatie