Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken"

Transcriptie

1 Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Topsectoren In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie Versie maart 216

2 Navigatie topsectoren Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium 2 Versie maart 216

3 Beleidsthema s en doelen topsectoren Specifiek beleid, ondersteunend aan doelen Bedrijvenbeleid: Bedrijvenbeleid Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Specifiek spoor: Topsectorenbeleid publiek private samenwerking integrale aanpak gezamenlijke programmering van onderzoek Doelen: NL in top 5 kenniseconomieën in 22 R&D naar 2,5% van BBP in 22 TKI s met ten minste 8 mln. aan financiering, waarvan 4% door bedrijfsleven in 22 3

4 Beleidsthema s en doelen topsectoren 9 topsectoren: 4

5 Navigatie stand van zaken in cijfers R&D-doelstelling 22 TKI-doelstelling 22 Specifieke ambities per topsector Aandeel topsectoren in Nederlandse economie Arbeidsproductiviteit, toegevoegde waarde & werkgelegenheid R&D als % van toegevoegde waarde naar topsector Geschatte omvang PPS naar topsector Private bijdrage naar topsector Stand ten opzichte van indicatieve streefwaarde 22 Toegevoegde waarde R&D-uitgaven Export exclusief wederuitvoer Ontwikkeling topsectoren in vergelijking met Nederland Arbeidsproductiviteit Arbeidsproductiviteit Arbeidsproductiviteit Toegevoegde waarde Werkgelegenheid Per fte, naar topsector Ontwikkeling naar topsector Vergelijking topsectoren met equivalenten 15 landen Ontwikkeling naar topsector Ontwikkeling naar topsector 5

6 Beleid in cijfers topsectoren Research & Development 4,2% privaat gefinancierde R&D in topsectoren R&D-uitgaven als percentage van toegevoegde waarde 213 Indicatieve streefwaarde 22 Afstand 213 tot indicatieve streef waarde 22 (in %-punt) Agri&food 2,5 4,7 Chemie 6,8 8,1 Creatieve industrie,7,6 Energie 3,7 5,6 HTSM 8,7 1,4 LSH 14,3 22,1 Transport en opslag,7,7 T&U sectoraal 3,1 3,9 Water 12,2 11,9 Agri&food Chemie Creatieve industrie Energie HTSM LSH Transport en opslag T&U Water Bedrijven 1,1 1,4 Wv topsectoren 4,2 5,6 overige sectoren,2,2 Publieke kennisinstellingen,9 1,1 Totale R&D-uitgaven 2, 2,5-1,4 Bedrijven wv in topsectoren in overige sectoren Publieke kennisinstellingen Totale R&D-uitgaven NL -1% -5% % 5% Doel voor topsectoren is stijging van R&Dinspanningen naar 5,6% van de toegevoegde waarde in 22 Creatieve industrie, Transport en opslag en Water zaten in 213 al óp of boven de indicatieve streefwaarde voor 22 6

7 Beleid in cijfers topsectoren Topconsortia voor Kennis & Innovatie Omvang PPS 814 mln, 44% private bijdrage Geschatte omvang PPS ( mln), Geschat private aandeel (%), HTSM 331,8 Agri&Food 6% Water 17,4 T&U 59% LSH 11,9 Chemie 49% Chemie 77,6 LSH 47% Energie 72,8 Logistiek 47% Agri&Food 54,1 Creatieve Industrie 47% T&U 4,3 Water 45% Logistiek 17,7 Energie 45% Creatieve Industrie 1,3 HTSM 37% Totaal 814 Totaal 4% 44% Doel 22: 4% Doel is 8 mln. aan publiek-private samenwerking in 22 met 4% aan private investeringen omvang van PPS in HTSM het grootst, het private aandeel in PPS-investeringen het grootste in Agri&Food en T&U 7

8 Beleid in cijfers topsectoren Ambities topsectoren Topsectoren benoemen ambities Agri&food keten Toegevoegde waarde 43, ,3 Chemie Laatste meting Jaar Streefwaarde 22 Marktaandeel Europa (%) 9, ,5 Innovatiegraad (%) R&D-intensiteit 5, , Stand t.o.v. streefwaarde 22 Energie Logistiek Positie Logistics Performance Index Laatste meting Jaar Streefwaarde 22 Broeikas emissiereductie non ETS (%) -18, Hernieuwbare energie (%) 4, Energiebesparingstempo (%) 1, ,5 R&D-intensiteit 3, , Stand t.o.v. streefwaarde 22 Creatieve industrie Toegevoegde waarde 1, ,7 HTSM Toegevoegde waarde (mld.) 42, ,3 Werkgelegenheid (x1.) Export van goederen (mld.) 44, ,6 % % T&U Positie marktaandeel Water - Tuinbouw Uitgangsmaterialen Positie mondiaal plantkundig onderzoek Toegevoegde waarde ( mld.) 5, ,6 % % Streefwaardes gelden als stip op de horizon en bieden zicht op beweging die wordt nagestreefd de effecten op deze voornamelijk outcomeindicatoren worden pas zichtbaar op middellange termijn 8

9 Beleid in cijfers topsectoren Aandeel in de economie Topsectoren belangrijk voor Nederland % Aandeel topsectoren in de Nederlandse economie, 212 8% 6% Rest 4% 87% Topsectoren 2% 4% 25% % Toegevoegde waarde Export R&D-uitgaven Topsectoren genereren groot deel van Nederlandse toegevoegde waarde, export en R&D met name het aandeel in R&D-uitgaven van 87% is omvangrijk 9

10 Beleid in cijfers topsectoren Arbeidsproductiviteit, toegevoegde waarde & werkgelegenheid Groeicijfers topsectoren hoger dan Nederlands gemiddelde Ontwikkeling arbeidsproductiviteit (fte), (21=) Ontwikkeling toegevoegde waarde, (21=) Ontwikkeling werkgelegenheid, (21=) Nederland Topsectoren Nederland Topsectoren Nederland Topsectoren Groei van arbeidsproductiviteit van topsectoren in 214 nagenoeg bijgehaald door Nederland als geheel de werkgelegenheid in de topsectoren neemt sinds 212 weer toe 1

11 Beleid in cijfers topsectoren Arbeidsproductiviteit per topsector Hogere arbeidsproductiviteit in topsectoren Arbeidsproductiviteitniveau (per fte), Nederland en topsectoren, Energie Chemie LSH HTSM Water Transport en opslag T&U Agri&food Creatieve industrie Nederland Topsectoren Arbeidsproductiviteit van topsectoren bedraagt circa 16. per fte, ten opzichte van circa 83. per fte voor heel Nederland topsector Energie kent hoogste arbeidsproductiviteit 11

12 Beleid in cijfers topsectoren Ontwikkeling arbeidsproductiviteit Arbeidsproductiviteit topsector Water herstelt zich Agri&food Chemie Creatieve industrie Energie HTSM Life sciences & health Transport en opslag T&U Water Totaal topsectoren Topsector Water kende tot 212 sterke teruggang van arbeidsproductiviteit, maar nadert in 214 het niveau van 21 arbeidsproductiviteit Agri&food en LSH neemt sinds 21 ieder jaar toe 12

13 Beleid in cijfers topsectoren Arbeidsproductiviteit Arbeidsproductiviteit bovengemiddeld in Europees vergelijk Niveau arbeidsproductiviteit topsectoren, Arbeidsproductiviteit van Nederlandse topsectoren hoger dan in veel andere Europese landen alleen equivalenten van topsectoren in Noorwegen en Denemarken kennen hogere arbeidsproductiviteit 13

14 Beleid in cijfers topsectoren Ontwikkeling toegevoegde waarde Toegevoegde waarde sterk gegroeid in Agri&food Agri&food Chemie Creatieve industrie Energie HTSM ** 214* ** 214* ** 214* ** 214* ** 214* Life sciences & health Transport en opslag T&U Water ** 214* ** 214* ** 214* ** 214* Totaal topsectoren Ook toegevoegde waarde van topsector Chemie groeide sterk in periode Energie ziet sinds 213 toegevoegde waarde juist sterk afnemen 14

15 Beleid in cijfers topsectoren Ontwikkeling werkgelegenheid Groei werkgelegenheid in Creatieve industrie en HTSM Agri&food Chemie Creatieve industrie Energie HTSM Life sciences & health Transport en opslag T&U Water Totaal topsectoren Ook in topsector Energie lag werkgelegenheid in 214 op hoger niveau dan in 21 in andere topsectoren is werkgelegenheid ten opzichte van niveau in 21 gelijk gebleven of gedaald 15

16 Navigatie beleidsinstrumentarium Specifieke instrumenten Generieke instrumenten Green TKI Deals WBSO MIT RDA 1 2 BMKB 1 2 Green Deals 1 2 Economische missies NFIA 16

17 Beleidsinstrumentarium topsectoren Topconsortia voor Kennis & Innovatie TKI: toename van projecten, unieke deelnemers en participaties Kerncijfers Topconsortia voor Kennis en Innovatie, Aantal toeslagprojecten per TKI, Aantal projecten totaal Aantal unieke deelnemers totaal Aantal participaties Aantal unieke deelnemers toegenomen van circa 1.7 naar bijna 5., unieke deelnemers samen goed voor bijna 13. participaties in TKI s HTSM kende hoogste aantal toeslagprojecten, gevolgd door Watertechnologie, Agri&Food en LSH 17

18 Beleidsinstrumentarium topsectoren TKI Private bijdrage aan TKI s in alle topsectoren toegenomen Private bijdrage, mln. euro Verdiende TKI-toeslag, mln. euro HTSM heeft grootste private bijdrage aan TKI s en verdiende meeste TKI-toeslag... ten opzichte van 213 verdienden LSH en Creatieve industrie in 214 meer dan het dubbele bedrag aan TKI-toeslag 18

19 Beleidsinstrumentarium topsectoren Mkb-innovatiestimulering Regio en Topsectoren MIT: T&U meeste verleningen, Creatief meeste subsidie Aantallen aanvragen en verleningen MIT naar topsector, 215 Aangevraagde en verleende subsidie ( mln) MIT naar topsector, 215 Tuinbouw en uitgangsmaterialen Creatieve industrie 4,8 1,2 High Tech Systemen en Materialen High Tech Systemen en Materialen 4,5 7,8 Creatieve industrie Tuinbouw en uitgangsmaterialen 1,9 3 Agri&Food Life Sciences & Health 1,8 2,4 Water Water 1,7 3,4 Energie Agri&Food 1,5 2,2 Life Sciences & Health Chemie 1,4 1,9 Chemie Energie 1,2 1,8 Logistiek Logistiek 1 1,9 Biobased Economy 46 Biobased Economy,2,6 Aanvragen Verleningen Aangevraagd Verleend Tuinbouw en uitgangsmaterialen heeft het hoogste slagingspercentage bij MIT-aanvragen Life Sciences scoort van alle topsectoren het beste in de verhouding tussen de omvang van aangevraagde en verleende MIT 19

20 Beleidsinstrumentarium topsectoren Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk Gebruik WBSO toegenomen Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de WBSO, naar topsector, Vastgestelde loonsom WBSO ( dzd), naar topsector, Totaal Nederland Totaal topsectoren Totaal Nederland Totaal topsectoren Van de circa 16.6 bedrijven die in 214 gebruik maakten van de WBSO kwamen er circa 8.4 uit de topsectoren topsectoren ook verantwoordelijk voor groot deel van totale S&O-loonsom 2

21 Beleidsinstrumentarium topsectoren Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk WBSO: S&O-loonsom alleen in Agri&food en logistiek gedaald Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de WBSO, naar topsector, Vastgestelde loonsom WBSO ( dzd), naar topsector, HTSM maakt van alle topsectoren veruit meeste gebruik van WBSO na HTSM hadden Energie, Chemie en LSH in 214 hoogste vastgestelde S&O-loonsom 21

22 Beleidsinstrumentarium topsectoren Research & Development Aftrek Bijna 5.6 topsectorbedrijven gebruiken RDA Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de RDA, naar topsector, Vastgestelde S&O-uitgaven RDA ( dzd), naar topsector, Totaal Nederland Totaal topsectoren Totaal Nederland Totaal topsectoren Het gebruik van RDA door bedrijven uit topsectoren is sinds introductiejaar 212 met ruim 1. toegenomen ook vastgestelde S&O-uitgaven door topsectoren zijn sinds 211 toegenomen, al was groei tussen 213 en 214 kleiner dan het jaar ervoor 22

23 Beleidsinstrumentarium topsectoren Research & Development Aftrek Gebruik RDA het grootst in topsector HTSM Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de RDA, naar topsector, Vastgestelde S&O-uitgaven RDA ( dzd), naar topsector, Gebruik RDA door topsector HTSM ligt bijna 9 keer hoger dan gebruik door topsector Agri&food LSH heeft in 214 topsector Energie gepasseerd wat omvang van vastgestelde S&O-uitgaven betreft 23

24 Beleidsinstrumentarium topsectoren Borgstelling MKB Kredieten Omvang BMKB-leningen topsectoren in 214 op 33 mln Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de BMKB, Totaalbedrag banklening BMKB ( dzd), Totaal Nederland Totaal topsectoren Totaal Nederland Totaal topsectoren Aantal bedrijven uit topsectoren dat BMKB gebruikt in periode gedaald van 36 naar 28 omvang BMKB-leningen tussen 213 en 214 met bijna 34 mln. toegenomen, maar nog wel circa 11 mln. lager dan niveau

25 Beleidsinstrumentarium topsectoren Borgstelling MKB Kredieten Gebruik BMKB na HTSM het grootst in Logistiek Aantal bedrijven dat gebruik maakt van de BMKB, naar topsector, Totaalbedrag banklening BMKB ( dzd), naar topsector, X X X X X X X X X X X X Aantal gebruikers van BMKB in periode alleen toegenomen in topsector Chemie totale leningbedrag in periode toegenomen in topsectoren HTSM, Creatieve industrie en Life Sciences & Health 25

26 Beleidsinstrumentarium topsectoren Green deals Green Deals: aantal deelnemers uit topsectoren toegenomen Aantal bedrijven dat deelneemt aan Green Deals, Aantal ondertekeningen, Totaal Nederland Totaal topsectoren Totaal Nederland Totaal topsectoren In 212 namen 13 bedrijven deel aan Green Deals, in 214 deden 17 bedrijven mee aantal ondertekeningen vanuit topsectoren lag tussen 212 en 214 elk jaar op 6 26

27 Beleidsinstrumentarium topsectoren Green deals Energie en HTSM het actiefste in Green Deals Aantal bedrijven dat deelneemt aan Green Deals naar topsector, Aantal ondertekeningen naar topsector, X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X X Alleen topsectoren Agri&food en Logistiek waren in 214 sterker vertegenwoordigd in Green Deals dan in 213 het aantal ondertekeningen is in alle topsectoren in de afgelopen jaren stabiel 27

28 Beleidsinstrumentarium topsectoren Economische missies 22 van 58 deelnames aan missies uit topsectoren Economische missies met bewindspersonen, aantal deelnames, totaal Nederland en topsectoren, Economische missies met bewindspersonen, aantal deelnames, naar topsector, Totaal Nederland Totaal topsectoren X X XXX Zowel totaal aantal deelnames als het aantal deelnames uit topsectoren in 214 bijna gehalveerd ten opzichte van 213 HTSM en Energie nemen het vaakst deel aan economische missies 28

29 Beleidsinstrumentarium topsectoren Netherlands Foreign Investment Agency NFIA goed voor arbeidsplaatsen in topsectoren in 214 Acquisitie projecten NFIA naar topsector, 214 Acquisitie arbeidsplaatsen NFIA naar topsector, 214 Omvang acquisitie buitenlandse investeringsprojecten NFIA naar topsector, 214 ( mln) High Tech Systemen en Materialen 8 High Tech Systemen en Materialen 2456 Energie 1736,25 Chemie 17 Chemie 876 High Tech Systemen en Materialen 787,79 Creatieve Industrie 13 Life Sciences & Health 674 Chemie 275,26 Energie 13 Creatieve Industrie 539 Agro&Food 198,35 Agro&Food 12 Agro&Food 456 Life Sciences & Health 22,2 Life Sciences & Health 11 Energie 316 Water 6 Logistiek 5 Logistiek 86 Logistiek 5,6 Water 3 Water 43 Creatieve Industrie 4,8 De meeste projecten en werkgelegenheid bij buitenlandse investeerders geacquireerd in topsector HTSM... omvang van buitenlandse investeringen het grootste in topsector Energie 29

30 Handleiding Door te klikken op de vierkante vlakken gaat u naar de drie hoofdpijlers binnen de presentatie: Beleidsthema s en doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium Hiermee navigeert u door de grafieken die een cijfermatig beeld geven van het beleidsterrein Hiermee navigeert u door het beleidsinstrumentarium: = grafiek over instrumentgebruik = evaluatie = case/voorbeeld Als u op dit icoon klikt, keert u terug naar het startscherm van deze presentatie Als u op dit icoon klikt, vindt u broninformatie of achtergrondinformatie bij de desbetreffende slide Als u op dit icoon klikt, keert u terug naar het navigatiescherm van het deelhoofdstuk waarin u zich bevindt

31 Dit is een publicatie van: Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Prinses Beatrixlaan 2 E: Deze publicatie is tot stand gekomen in opdracht van: DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Bedrijvenbeleid algemeen

Bedrijvenbeleid algemeen Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Bedrijvenbeleid algemeen In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening

Nadere informatie

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016 DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis 19 oktober 2016 Beleidsthema s en doelen innovatie 1 Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Doelen: NL

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Hot Spots 2014. S&O in kaart

Hot Spots 2014. S&O in kaart # Hot Spots 2014 S&O in kaart 2 Hot Spots 2014 Voorwoord Wat is de ruimtelijke spreiding van onderzoek en ontwikkeling in Nederland? Hoe zijn investeringen in S&O (speur- en ontwikkelingswerk) binnen de

Nadere informatie

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken

Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Publiek gefinancierd energieonderzoek In opdracht van het ministerie van Economische Zaken Inleiding Jaarlijks brengt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) in opdracht van het ministerie van

Nadere informatie

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5

Bijlage 2: kengetallen. Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Bijlage : kengetallen Tabel behorend bij het antwoord op vraag 5 Overzicht prestatie-indicatoren/kengetallen Begroting 0 en Begroting 017 Begroting 0 Begroting 017 Artikel Omschrijving Artikel Omschrijving

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Topconsortia voor Kennis en Innovatie. Een terugblik op het jaar 2013

Topconsortia voor Kennis en Innovatie. Een terugblik op het jaar 2013 # Topconsortia voor Kennis en Innovatie Een terugblik op het jaar 2013 2 Topconsortia voor Kennis en innovatie Inleiding Ondernemers en wetenschappers van de 9 topsectoren werkten in 2013 samen in de 19

Nadere informatie

Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie

Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (TKI mkb-versterking en Mkb innovatiestimulering Topsectoren) - Subsidieregeling sterktes in innovatie Doel van het onderdeel Mkb Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2013 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

Hot Spots 2014. S&O in kaart

Hot Spots 2014. S&O in kaart # Hot Spots 2014 S&O in kaart Voorwoord Wat is de ruimtelijke spreiding van onderzoek en ontwikkeling in Nederland? Hoe zijn investeringen in S&O (speur- en ontwikkelingswerk) binnen de topsectoren over

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015

MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015 Beknopte toelichting MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015 Voorbehoud: dit betreft beknopte toelichting MIT2015 officiële tekst in De Staatscourant is leidend 15-4-2015 I 1 Afspraken MKB samenwerkingsagenda

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

Fiscaal innoveren en financiering

Fiscaal innoveren en financiering Fiscaal innoveren en financiering Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Ministerie van Economische Zaken Martin Otten Team Energie Innovatie&Financiering T: 088-602 3185 E: martin.otten@rvo.nl Innovatiebeleid

Nadere informatie

ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012

ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 NEDERLANDS KENNIS- EN INNOVATIE CONTRACT Op 4 februari 2011 heeft het Kabinet de brief Naar de top: de hoofdlijnen van het nieuwe bedrijfslevenbeleid

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012

BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 NEDERLANDS KENNIS- EN INNOVATIE CONTRACT Op 4 februari 2011 heeft het Kabinet de brief Naar de top: de hoofdlijnen van het

Nadere informatie

Samenvatting Twente Index 2016

Samenvatting Twente Index 2016 Samenvatting Twente Index 2016 Kijk voor regionale en lokale data op www.twenteindex.nl INLEIDING De Twente Index wordt door Kennispunt Twente samengesteld in opdracht van de Twente Board. De Board wil

Nadere informatie

Monitor topsectoren 2014 Uitkomsten 2010, 2011 en 2012

Monitor topsectoren 2014 Uitkomsten 2010, 2011 en 2012 Monitor topsectoren 2014 Uitkomsten 2010, 2011 en 2012 Monitor topsectoren 2014 Uitkomsten 2010, 2011 en 2012 Verklaring van tekens. Gegevens ontbreken * Voorlopig cijfer ** Nader voorlopig cijfer x Geheim

Nadere informatie

ScaleUp Dashboard 2015

ScaleUp Dashboard 2015 Rapportage ScaleUp Dashboard 2015 ScaleUp Dashboard 2015 Prof. dr. Justin Jansen Lotte de Vos Rotterdam School of Management Erasmus Centre for Entrepreneurship Conclusies Nederland staat aan de Europese

Nadere informatie

MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015

MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015 Beknopte toelichting MIT2015 MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015 Voorbehoud: dit betreft beknopte toelichting MIT2015 officiële tekst in De Staatscourant is leidend update dd 6 mei 2015 6-5-2015

Nadere informatie

MIT2015 beknopte toelichting. Voorbehoud: dit betreft beknopte toelichting MIT2015 officiële tekst in De Staatscourant is leidend

MIT2015 beknopte toelichting. Voorbehoud: dit betreft beknopte toelichting MIT2015 officiële tekst in De Staatscourant is leidend MIT2015 beknopte toelichting Voorbehoud: dit betreft beknopte toelichting MIT2015 officiële tekst in De Staatscourant is leidend 1 update dd 6 mei 2015 Afspraken MKB samenwerkingsagenda gezamenlijke instrumentenkoffer

Nadere informatie

Bedrijvenbeleid in Cijfers 2012. >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal

Bedrijvenbeleid in Cijfers 2012. >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Bedrijvenbeleid in Cijfers 2012 >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Inhoud Inleiding 2 Topsectoren 5 Concurrentiekracht 7 Research en development 8 Samenwerking in innovatie 11

Nadere informatie

Monitor topsectoren. Uitkomsten eerste meting. Centrum voor Beleidsstatistiek. Centraal Bureau voor de Statistiek

Monitor topsectoren. Uitkomsten eerste meting. Centrum voor Beleidsstatistiek. Centraal Bureau voor de Statistiek Monitor topsectoren Uitkomsten eerste meting 07 08 09 10 11 12 13 14 Centraal Bureau voor de Statistiek Centrum voor Beleidsstatistiek Monitor Topsectoren Uitkomsten eerste meting Verklaring van tekens.

Nadere informatie

Subsidies Biobased Economy

Subsidies Biobased Economy Subsidies Biobased Economy Amsterdam, 23 juni 2014 Astrid Hamer Subsidies Weinig gebruikt door bedrijven (spec. BBE) Wijs ze erop. WBSO regio Overzicht regelingen BBE door RVO.nl RDA SDE+ NL EU MIT: MKB

Nadere informatie

TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017

TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017 TECHNIEKPACTMONITOR.NL HIGHLIGHTS 2017 AANDEEL LEERLINGEN VMBO 3E LEERJAAR 2006-2007 2013-2014 2016-2017 VMBO-BB 31% 24% 24% VMBO-KB 27% 22% 21% Het betreft hier het aandeel leerlingen binnen het totaal

Nadere informatie

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren

Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Ondernemen in de kansrijke groeimarkten van de Topsectoren Syntens, Maart 2013 Paul d Hond pdh@syntens.nl Voorbeeld: Ambitie Innovatiecontract: Topsector High Tech Systemen en Materialen De topsector

Nadere informatie

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken

Innovatie in samenwerking. Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken InnoTeP 2013 Innovatie in samenwerking Jasper Wesseling Plaatsvervangend directeur-generaal Bedrijfsleven & Innovatie Ministerie van Economische Zaken Stimuleren en maximeren van technologische vernieuwing

Nadere informatie

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton

Hoe financier ik de vernieuwing. Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton Hoe financier ik de vernieuwing Subsidies landschap & regelingen TCNN Dennis Carton TCNN Innovatie-expert voor MKB in N-NL Begeleiding tot daadwerkelijke vernieuwde of nieuwe producten, diensten en processen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 13377 14 maart 2016 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 10 maart 2016, nr. WJZ/16019228, houdende wijziging

Nadere informatie

MIT MKB Innovatiestimulering Regio en Topsectoren

MIT MKB Innovatiestimulering Regio en Topsectoren MIT - 2016 MKB Innovatiestimulering Regio en Topsectoren Belangrijke data MIT regeling (regio s + landelijk vangnet) opening sluiting Instrument(en) 10 mei 2016 (9:00 uur) 1 sept. 2016 (17:00 uur) MKB

Nadere informatie

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR)

Resultaten werkgelegenheidsonderzoek. Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) Resultaten werkgelegenheidsonderzoek Provinciaal Arbeidsplaatsen Register (PAR) 2015 Maarten Bergmeijer Provincie Utrecht afdeling MEC, team Economie par@provincie-utrecht.nl www.provincie-utrecht.nl/par

Nadere informatie

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken 28753 Publiek-private samenwerking 32637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 april 2014 Hierbij

Nadere informatie

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17 LANDSDEEL zuidwest De regio West-Brabant is samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland verenigd in het landsdeel Zuidwest. In de Techniekpact-samenwerking op landsdeelniveau verbinden de zes subregio

Nadere informatie

Navigatie innovatie. Beleidsinstrumentarium. Beleidsthema s en - doelen. Beleid in cijfers. Versie oktober 2015

Navigatie innovatie. Beleidsinstrumentarium. Beleidsthema s en - doelen. Beleid in cijfers. Versie oktober 2015 Navigatie innovatie Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen innovatie Bedrijvenbeleid 1 + Generiek spoor: ruimte voor ondernemers

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en de Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2015

Nadere informatie

Topsectoren in beeld. Internationale oriëntatie topsectoren. drs. Bram van der Linden drs. Nicolette Tiggeloove drs. Paul van der Zeijden

Topsectoren in beeld. Internationale oriëntatie topsectoren. drs. Bram van der Linden drs. Nicolette Tiggeloove drs. Paul van der Zeijden Topsectoren in beeld Internationale oriëntatie topsectoren drs. Bram van der Linden drs. Nicolette Tiggeloove drs. Paul van der Zeijden Zoetermeer, juli 2013 ISBN : 978-90-371-1074-6 Rapportnummer : A201333

Nadere informatie

Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren

Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren Samenwerken bij vernieuwing in de topsectoren dr. Y.M. Prince Zoetermeer, februari 2014 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek MKB en Ondernemerschap (www.ondernemerschap.nl) ISBN 978-90-371-1112-5

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner >> Als het gaat om duurzaamheid, innovatie en internationaal Partners for International Business Overheid als strategische

Nadere informatie

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk B r u g t u s s e n m a r k t e n k e n n i s i n d e r e g i o v o o r d e b i o b a s e d e c o n o m y Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk Prof. dr. Gert-Jan Euverink 14 11-2012

Nadere informatie

TOPSECTOREN IN LIMBURG

TOPSECTOREN IN LIMBURG TOPSECTOREN IN LIMBURG Topsectoren in Limburg EEN GRAFISCHE NULMETING VAN DE STAND VAN ZAKEN IN LIMBURG EN NEDERLAND E,til H.M.F.G.M. Faun J.J.L. Meuwissen Maastricht, 28 januari 2013 Postbus 1016 6201

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland

AANVRAAGFORMULIER Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER: R&D samenwerkingsproject Aanvraagformulier voor subsidieaanvragen voor projecten gericht op het

Nadere informatie

Het bedrijvenbeleid werkt, Topsectoren zijn onze industriële trekpaarden

Het bedrijvenbeleid werkt, Topsectoren zijn onze industriële trekpaarden Door Ewald Lohmann Guido Landheer EZ-directie Topsectoren Hollands Glorie kopt de krantenpagina over de nationale iconen, de vier meest indrukwekkende innovaties die ons land rijk is. Als uithangbord van

Nadere informatie

Aandeel van buitenlandse bedrijven in de economie van Oost- Nederland; een 0-meting

Aandeel van buitenlandse bedrijven in de economie van Oost- Nederland; een 0-meting Aandeel van in de economie van Oost- ; een 0-meting C. Groot Zevert (*) P.C. Bijleveld (*) en H. Ligtenberg (**) (*) Kenniscentrum leefomgeving, Saxion, M.H. Tromplaan 28, NL-7513 AB Enschede Emails: 127381@student.saxion.nl;p.c.bijleveld@saxion.nl

Nadere informatie

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Voorstel inrichting TKI HTSM Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Agenda Uitgangspunten Structuur TKI HTSM Uitvoering TKI toeslag (onder voorbehoud)

Nadere informatie

Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland

Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER: Innovatieadviesproject Aanvraagformulier voor subsidieaanvragen voor projecten gericht op het uitvoeren

Nadere informatie

Internationaal Ondernemen. Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Internationaal Ondernemen. Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Internationaal ondernemen is een belang - rijke pijler onder de Nederlandse economie.

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid

Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Financiële regelingen, fiscale voordelen en adviesdiensten voor de ondernemer Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Als ondernemer wilt u vooruit. Voor sommigen van u

Nadere informatie

Samenwerking rijk-regio MKB Innovatiestimulering Topsectoren Stand van zaken 5 maart 2015

Samenwerking rijk-regio MKB Innovatiestimulering Topsectoren Stand van zaken 5 maart 2015 Samenwerking rijk-regio MKB Innovatiestimulering Topsectoren 2015 Stand van zaken 5 maart 2015 Stand Afspraken MKB samenwerkingsagenda gezamenlijke instrumentenkoffer met uniforme instrumenten inhoud/sturing:

Nadere informatie

Ondernemingsfinanciering. _ De overheid helpt

Ondernemingsfinanciering. _ De overheid helpt Ondernemingsfinanciering _ De overheid helpt 2 Introductie Om uw bedrijfsplannen te realiseren heeft u geld nodig. De overheid kan u helpen bij het financieren van uw ondernemingsactiviteiten. In deze

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

1-5-2015. 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie. 2. Instrumenten. 3. Budget en planning. 4.

1-5-2015. 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie. 2. Instrumenten. 3. Budget en planning. 4. 22 april 2015 Bastiaan de Jonge 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie 2. Instrumenten 3. Budget en planning 4. Tips Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN

ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN ONDERZOEKSRAPPORT TOPSECTOREN Sociale innovatie doorslaggevend voor succes topsectoren: Topsectorenbeleid te eenzijdig gericht op technologische innovatie De markt dwingt bedrijven steeds sneller te innoveren

Nadere informatie

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013 Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT RvT maart 2013 Het topsectorenbeleid Overheid, Rijksdient voor ondernemend Nederland Tenders voor Demo, pilot en Early adapter projecten Topcluster voor

Nadere informatie

De Vallei des Doods voor Eco-innovatie in Nederland. 11 juni 2015, Utrecht

De Vallei des Doods voor Eco-innovatie in Nederland.  11 juni 2015, Utrecht De Vallei des Doods voor Eco-innovatie in Nederland alexander.vandervooren@pbl.nl aldert.hanemaaijer@pbl.nl 11 juni 2015, Utrecht 1 Conclusies Overbruggen vallei des doods is moeilijker voor eco-innovatie

Nadere informatie

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed NSO Netwerkbijeenkomst, 10 april 2012 Voortgang sinds NSO Netwerkbijeenkomst oktober 2011 Roadmap Aerospace in 2 delen:

Nadere informatie

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5 Innovatiethema s MIT 2016 Pagina 1 van 5 Innovatiethema s MIT 2016 Innovatieve MKB-ers kunnen subsidie aanvragen binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Daarin zijn de volgende instrumenten

Nadere informatie

Agentschap NL. Fiscaal innovatiepakket. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012. Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl.

Agentschap NL. Fiscaal innovatiepakket. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012. Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl. EMC-Kennismarkt 12 juni 2012 Agentschap NL Martin Otten T: 088-602 3185 E: martin.otten@agentschapnl.nl Fiscaal innovatiepakket Phases in innovation proces high Science Research Development Fundamental

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 185 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren

Coen in het kort. Inhoud rapportage. Toelichting. Provincie Limburg. Negatief beeld bij alle indicatoren Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting Hoe staat het Nederlandse

Nadere informatie

Ondernemen en innoveren in 2013

Ondernemen en innoveren in 2013 Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Ondernemen en innoveren in 2013 Geld verdienen met hulp van de overheid Huizen, november 2013 1 Introductie Als ondernemer wilt u vooruit.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en het Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar

Nadere informatie

Feiten en cijfers Rijksdienst voor Ondernemend Nederland

Feiten en cijfers Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Feiten en cijfers Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Maart 2014 Duurzaam, Agrarisch, Innovatief en Internationaal Ondernemen Inleiding Deze brochure geeft u een bondig beeld van de Rijksdienst voor

Nadere informatie

MKB als speerpunt van topsectoragrofood

MKB als speerpunt van topsectoragrofood MKB als speerpunt van topsectoragrofood Jan van Rijsingen- MKB vertegenwoordiger Topsector Agro&Food Top-sector Agro-Food Food for Healthy Ageing 1 juni 2012, Groningen Topsector Agro&Food Onze Ambitie

Nadere informatie

Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland

Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER Subsidieregeling MKB innovatiestimulering topsectoren Zuid-Nederland AANVRAAGFORMULIER: Haalbaarheidsproject Aanvraagformulier voor subsidieaanvragen voor projecten gericht op het uitvoeren

Nadere informatie

Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid. Yvonne Prince en Paul van der Zeijden

Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid. Yvonne Prince en Paul van der Zeijden Aandacht voor het MKB in het bedrijvenbeleid Yvonne Prince en Paul van der Zeijden Zoetermeer, mei 2015 ISBN : 978-90-371-1140-8 Rapportnummer : A201438 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost?

Subsidieprofiel vestigingsregeling. 1. Probleemanalyse. Welk probleem moet worden opgelost? Subsidieprofiel vestigingsregeling 1. Probleemanalyse Welk probleem moet worden opgelost? De Friese economie heeft de laatste jaren last gehad van de economische crisis. Ondanks een voorzichtig herstel

Nadere informatie

Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Innovatie-adviesproject

Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Innovatie-adviesproject Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Innovatie-adviesproject Algemeen De regionale MIT-regeling in Noord Nederland heeft als doel innovatie bij het midden- en kleinbedrijf in Noord Nederland te stimuleren.

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 124 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Topsectoren in beeld. De innovativiteit van de topsectoren in 2012. dr. Y.M. Prince

Topsectoren in beeld. De innovativiteit van de topsectoren in 2012. dr. Y.M. Prince Topsectoren in beeld De innovativiteit van de topsectoren in 2012 dr. Y.M. Prince Zoetermeer, april 2013 ISBN: 978-90-371-1057-9 Rapportnummer: A201314 Dit onderzoek is gefinancierd door het programmaonderzoek

Nadere informatie

Agendabrief 2016 Oogsten én zaaien

Agendabrief 2016 Oogsten én zaaien Agendabrief 2016 Oogsten én zaaien 1 Inhoudsopgave o Kader van de Agendabrief o Agendabrief 2016 Oogsten en zaaien o Oogsten (voortbouwen op resultaten) o én zaaien (inzet in 2016) o Hoofdthema s en aandachtspunten

Nadere informatie

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities

Ideeën Plannen. Het is tijd voor de NOM! Ambities I N V E S T E R E N I N O N T W I K K E L I N G Ideeën Plannen Het is tijd voor de NOM! Ambities Missie De NOM is de permanente katalysator van economische ontwikkeling in Noord-Nederland. Dit is niet

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen

Maatschappelijke uitdagingen Bijlage 4: Reactie op de motie van Het lid Van Tongeren inzake het duurzaamheidsaandeel van de innovatie-instrumenten Op 16 oktober 2014 is door Het lid Van Tongeren een motie ingediend, en na stemming

Nadere informatie

FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk Het gebruik van de WBSO in 2008

FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk Het gebruik van de WBSO in 2008 FOCUS op speur- en ontwikkelingswerk Het gebruik van de WBSO in 2008 in opdracht van SenterNovem Zwolle Dokter van Deenweg 108 Postbus 10073 8000 GB Zwolle Telefoon 038 455 35 53 Telefax 038 454 02 25

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013)

2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013) 2. Innovatie 2.1 Wet vermindering afdracht loonbelasting en premie voor de volksverzekeringen (WBSO 2013) De WBSO regeling is bedoeld om ondernemingen te stimuleren op het gebied van technologische innovatie.

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Kansen voor topsector HTSM:

Kansen voor topsector HTSM: Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse

Nadere informatie

BEDRIJVENBELEID. IN VOLLE GANG Voortgangsrapportage

BEDRIJVENBELEID. IN VOLLE GANG Voortgangsrapportage BEDRIJVENBELEID IN VOLLE GANG Voortgangsrapportage Bedrijvenbeleid 2013 3 BEDRIJVENBELEID IN VOLLE GANG Voortgangsrapportage Bedrijvenbeleid 2013 Inhoud 1 Bedrijvenbeleid in volle gang 4 2 Voortgang generiek

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek

Werkgelegenheidsonderzoek Monitor Ruimtelijke Economie Uitkomsten Werkgelegenheidsonderzoek Provincie Utrecht 2011 (Voorlopig) Januari 2012 Afdeling Mobiliteit, Economie en Cultuur Inleiding In de periode april t/m september 2011

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders)

Infrastructuur landsdeel Noord. 4 Centres of expertise (penvoerders) LANDSDEEL NOORD Het landsdeel Noord, bestaande uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe, heeft het Techniekpact regionaal vertaald in de Techniekagenda Noord Nederland. In de noordelijke provincies

Nadere informatie

Datum 4 september 2015 Betreft Beantwoording vragen over toekenning DLO-gelden via de topsectoren

Datum 4 september 2015 Betreft Beantwoording vragen over toekenning DLO-gelden via de topsectoren > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro en Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC

Nadere informatie

Welkom. Kennissessie slim en innovatief ondernemen

Welkom. Kennissessie slim en innovatief ondernemen Welkom Kennissessie slim en innovatief ondernemen Programma Introductie Innovatie landschap Fiscale en subsidieregelingen voor innovatie Praktijkcase: Rena Electronica Samen ondernemen en samen innoveren

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie

Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie Februari 2017 Themasessie: Financieren van innovatie Uw innovatie en subsidiekansen Subsidie als bijdrage in de financiering van innovatie Februari 2017 Themasessie: Financieren van innovatie Introductie

Nadere informatie

KvK dienstverlening topsectoren

KvK dienstverlening topsectoren MIT regeling 2014 KvK dienstverlening topsectoren Bon Uijting senior adviseur KvK 15 mei 2014 KvK verzorgt vele MKB loketten topsectoren Telnr MKB Loket MKB loketten topsectoren MKB loket Agro Food 088-585

Nadere informatie

Advieswijzer. Verdien geld met innovatie. 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol.

Advieswijzer. Verdien geld met innovatie. 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol. Advieswijzer Verdien geld met innovatie 26-01-2016 Denk ondernemend. Denk Bol. Als ondernemer bent u op zoek naar mogelijkheden om de toegevoegde waarde van uw bedrijf te vergroten. U denkt na over hoe

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Life Sciences & Health TKI 2015

Life Sciences & Health TKI 2015 Life Sciences & Health TKI 2015 TKI LSH Match regeling voor publiek-private samenwerking Oproep tot het indienen van aanvragen voor de TKI- regeling voor de Topsector Life Sciences & Health 1. Regeling

Nadere informatie

Innovatiesubsidies & fiscaliteiten

Innovatiesubsidies & fiscaliteiten Innovatiesubsidies & fiscaliteiten Innovatiespottercongres, 18 september 2012, Cecile ten Kate & Patrick Heiligers Een introductie PNO Basisprincipe van subsidiesucces U(w) organisatie Overheden PNO Basisprincipe

Nadere informatie

Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Haalbaarheidsproject

Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Haalbaarheidsproject Aanvraagformulier MIT Noord-Nederland Haalbaarheidsproject Algemeen Algemeen De regionale MIT-regeling in Noord-Nederland heeft als doel innovatie bij het midden- en kleinbedrijf in Noord- Nederland te

Nadere informatie

CIRCULAIRE POLITIEK ERIC SMALING SP TWEEDE KAMER

CIRCULAIRE POLITIEK ERIC SMALING SP TWEEDE KAMER CIRCULAIRE POLITIEK ERIC SMALING SP TWEEDE KAMER MINERALENOVERSCHOT - Mineralen (stikstof en fosfaat) kg / ha www.mlvc.nl 12 juni 2012 13 DEPOSITIE Stikstof depositie van ca 3000 mol/ha/jr Gewenst ca

Nadere informatie

-day HTSM Automotive. Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond

-day HTSM Automotive. Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond -day HTSM Automotive Datum: 22 januari 2013 Tijd: 13:00 18:00 uur Locatie: AutomotiveCampusNL, Helmond SAMenvAT Ting In 2012 is er een start gemaakt met het Topsectorenbeleid. De automotive sector vertegenwoordigt

Nadere informatie