Die besten Geschichten sind lokal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Die besten Geschichten sind lokal"

Transcriptie

1 Die besten Geschichten sind lokal Berlijn - 4 tot 9 oktober 2009 Vormingsreis Gemeenschapsvorming en interculturaliseren

2 2

3 LEESWIJZER A. Naar Berlijn 1. Algemeen 2. Evaluatie a. Op vlak van gemeenschapsvorming en interculturaliseren b. Op vlak van praktijken c. Op vlak van betekenissen d. Op vlak van samenwerking 3. Opvolging en feedback a. Terugkomdag b. c. Building communities through culture B. Verslag 1. HET BELEIDSNIVEAU a. Een beleid van grote cultuurhuizen b. Kulturprojekte Berlin: cultureel netwerk tot ver buiten de stadsgrens 2. KUNST- EN CULTUURCENTRA a. Moabit, met de moed der wanhoop b. Brotfabrik c. Pfefferwerk in Pfefferberg d. RAW: opvoeden tot participatie 3

4 4

5 3. SCHERPSTELLEN OP LOKALE CONTEXT a. Cultuurbeleid in Berlin-Neukölln b. Kulturnetzwerk Neukölln c. Helen-Nathan-Bibliothek d. Stadtteilmütter: moeders als bemiddelaars e. Agents of Change: kansen in de crisis 4. INTERCULTURALISEREN a. Werkstatt der Kulturen, werkplaats voor transculturaliteit 5. INTERGENERATIONALITEIT a. Friedliche Revolution 1989/1990 b. Zeitzeugenbörse over goede en kwade dagen c. Van Pioniers Palast naar vrije tijdscentrum BIJLAGE - Literatuurlijst - Programma - Evaluatie Goethe-Institut 5

6 6

7 Naar Berlijn Er zijn vele redenen om naar Berlijn te gaan, en zeker rond deze tijd. Was de stad al niet hip en trendy en lag ze al niet vooraan in de schuif van alle creatieve jonge culturo s, dan zijn daar de voorbije weken ontelbare argumenten aan toegevoegd om het vooralsnog te worden. Berlijn is niet uit de media. Om zijn design, zijn clubcultuur, zijn fietsvriendelijkheid, zijn nieuwe historische museum... om zijn multiculturele uitstraling, zijn vernieuwende look, zijn uitdagende. Berlijn blijft het mekka van de projectontwikkelaar, de stoute droom van de dissidente ondernemer, het walhalla van de alternatieve kunstenaar. Een krachtige en tot de verbeelding sprekende stad die een flink stuk van haar actuele dynamiek aan verdeeldheid te danken heeft. Veertig jaar muur tussen oost en west, tussen mensen met een geladen gedeeld verleden dat een betwistbare verdeelde toekomst wordt. Wat doet dat met een samenleving? Wat betekent een plotse tweedeling met de sociale cohesie van een stad? En wat met de verloren gemeenschappelijkheid als de muur even plots weer wordt opgeheven? Mauerfall 09 heeft ook LOCUS naar Berlijn gelokt. Nieuwsgierig naar het antwoord op hoger gestelde vragen. En vooral: nieuwsgierig naar de bijdrage van lokale culturele instellingen in het herenigingsproces. Gemeenschapsvorming en interculturaliseren zijn niet de meest evidente opdrachten van ons eigen Vlaams lokaal cultuurbeleid. Wat niet wil zeggen dat ze onterecht aan de sector zijn toegewezen. Cultuur heeft immers zowel emanciperende als insluitende eigenschappen. Als we met het sociale van cultuur aan de slag willen, zijn beide van belang. De opdracht opnemen is de uitdaging aangaan om het ook goed te doen. En dan zijn een brede horizon en leerrijke contacten inspirerend en heilzaam. 7

8 1. Algemeen Partners Mirjam Wolfrum van Goethe Institut Brussel brengt LOCUS in december 08 in contact met Goethe Institut Berlin. In februari 09 wordt de samenwerking, opgenomen in Berlijn door Monika Hesse, geformaliseerd in een aantal afspraken: - beide partners leveren input voor het programma, LOCUS bewaakt de relevantie voor het thema - Goethe Institut staat in voor prospectie en contacten ter plaatse - Goethe Insititut neemt praktische organisatie van het verblijf op: hotel, vervoer, gids en tolk - LOCUS organiseert de retour Brussel-Berlijn, inclusief reis- en annulatieverzekering - LOCUS verzorgt inhoudelijke voorbereiding, briefing en documentering van de deelnemers De Vlaamse Overheid, Agentschap sociaal-cultureel werk voor jeugd en volwassenen, ondersteunt het initiatief financieel. Periode Van zondag 4 tot en met vrijdag 9 oktober 2009 Verblijf in Hotel Grosser Kurfüst, Neue Rossstrasse 11-12, Berlin Deelnemers en begeleiders Doelgroep zijn lokale cultuurwerkers: cultuurbeleidscoördinatoren, staf- en projectmedewerkers cultuur- en gemeenschapscentra, bibliothecarissen. Leden van de focusgroep gemeenschapsvorming, die sinds het traject Het sociale van cultuur ( 07) een trekkersrol vervullen, worden expliciet uitgenodigd. De deelnemers: - Brien Coppens, H30, Mechelen - Ellen De Bruyne, cc Zwaneberg, Heist-op-den-Berg - Katia De Vos, Vlaamse Overheid afdeling VOLC - Piet Forger, cultuurdepartement provincie Vlaams Brabant ( ) - Igor Geubbelmans, cultuurbeleidscoördinator, Balen - Marijke Leye, dienst Kunsten, Gent - Gunter Lots, cc Casa Louisa, Hoboken - Pedro Oosterlynck, cc Scharpoord, Knokke-Heist - Koen Palinckx, cultuurbeleidscoördinator, Brasschaat - Griet Roosbeek, cc Belgica, Dendermonde 8

9 - Roel Tulleneers, cc De Werft, Geel - Emmy Vandersmissen, cultuurbeleidscoördinator, Borgloon - Andy Vandervoort, Vlaamse Overheid afdeling VOLC - Cecile Van Humbeeck, hoofdstedelijke bibliotheek, Brussel - Sofie Verhoeven, stafmedewerker SoCius ( ) sluit op eigen initiatief bij het programma aan De begeleiders: - Hilde De Brandt, eindverantwoordelijke - Katrien Schulz - Carla Martens (vanaf 6/10) - Herr Frank Weigelt, als tolk (naar het Nederlands) en gids aangesteld door Goethe- Institut 2. Evaluatie a. Op vlak van gemeenschapsvorming en interculturaliseren De ene kant van de medaille Berlijn voert geen actief cultuurbeleid dat het genereren van secundaire effecten zoals gemeenschapsvorming er een is, opneemt. Negentig procent van het cultuurbudget gaat naar de grote culturele instellingen: vier operahuizen, de Berliner Philharmoniker, de musea. De overige 10% wordt projectmatig ter beschikking gesteld aan alle andere culturele actoren. Dat is ontoereikend. De concurrentie om aan een minimaal werkingsbudget te geraken is hoog zodat àlle initiatieven genoodzaakt zijn op andere markten Europese subsidiëring, sponsoring, samenwerkingsovereenkomsten met privé - bijkomende middelen te zoeken. Ook personeelssubsidie bestaat in Berlijn niet of nauwelijks. Er is een bovenbouw Kulturprojekte Berlin die culturele netwerking opneemt en een aantal grote stedelijke initiatieven coördineert. Die personeelsleden zijn in dienst van de stad. Cultuurhuizen vergelijkbaar met onze cultuur- en gemeenschapscentra beschikken vaak over niet meer dan een coördinator met een tewerkstellingsperspectief van 1 maximum 2 jaar. Alle andere werknemers zijn tijdelijk (6 maanden) in dienst via tewerkstellingsmaatregelen van het Jobamt. 9

10 en de andere Dat heeft belangrijke gevolgen. Cultuurhuizen zijn bezig met overleven, ze staan voortdurend onder druk om hun eigen voortbestaan te verzekeren. Het is voor alles hun ambitie om cultuur een plaats te geven zowel door kunstenaars atelierruimte aan te bieden, als door een behoorlijk aanbod naar het publiek te brengen. Cultuurhuizen zijn meestal samenwerkingsverbanden van verschillende verenigingen theatermakers, filmliefhebbers, tentoonstellingsbouwers, dans- en circusartiesten soms ook de buurt die elkaar vinden in een gezamenlijk project: een gebouw waarin ze hun ambities trachten vorm te geven. Het buikgevoel is veelal bepalend voor wat er gebeurt. Middelen zijn er schaars, maar met vrijwillige inzet en veel creativiteit brengen ze een hele machine op gang. Heel wat projecten spreken ook de buurt aan een zomerfestival, openluchtfilms - maar er wordt niet of nauwelijks vanuit buurtverzuchtingen vertrokken. Gemeenschapsvorming door middel van cultuur is geen item waar men bewust mee bezig is. Move De val van de muur heeft het epicentrum van het cultuurleven verplaatst, of beter: bood kansen voor een vernieuwende, alternatieve cultuurscene. En die kwam er: in Oost-Berlijn startten heel wat cultuurinitiatieven vanuit een grote behoefte om uiting te geven aan vernieuwing en creativiteit, de drang om een andere samenleving te maken, dingen te bevragen en aan te kaarten. Zo ontstonden trendy cultuurhuizen die bottom up gestart zijn, maar snel upper middle class evolueerden: doordat men genoodzaakt was winstgevend te zijn, sloot men commerciële deals die al snel op de agenda wogen en de prijzen de hoogte injoegen. Het resultaat zijn trendy cultuurhuizen (Kulturbrauerei), waar de buurt alle betrokkenheid bij is kwijtgeraakt en nog slechts de bekende overlast aan overhoudt. Het was niet de enige opwaartse beweging in het oosten. De bouw- en renovatiewoede die doorheen het stadsdeel trok, joeg de woonprijzen naar omhoog. Kunstenaars en studenten, soms initiatiefnemers en bezielers van de centra, maar altijd deel van het publiek, trokken naar goedkopere oorden. Waardoor vele cultuurhuizen (Moabit) hun glans verloren en op een herprofilering zijn aangewezen. Enkele cultuurinitiatieven wisten convenanten af te sluiten met de Berlijnse overheid en bieden niet alleen een kunstenprogramma, maar ook vorming inclusief sociale leerwerkplaatsen -, kinderopvang, jeugdverblijf en sportaccommodatie (Pfefferwerk). Ze schakelen zich in het buurtwerk in, starten projecten met bejaarden, spijbelaars en probleemjongeren en worden gaandeweg meer als een algemene welzijnsinstelling dan als een cultuurproject ervaren. Doorvragen over gemeenschapsvorming leidt de gesprekken steevast in de richting van interculturaliseren, maar vooral daar gaapt de leegte. In de multiculturele stad Berlijn ontbreken concrete (culturele) beleidsmaatregelen om de migrantengemeenschappen aansluiting te laten vinden tot de samenleving, al is men zich van het probleem bewust. Werkstatt der Kulturen zet zich in om diverse culturen een podium te bieden, maar ook hier gaat het om kunsten, niet in de eerste plaats om de betrokkenheid van de man in de 10

11 straat of de gemeenschap om de hoek. Ook deze wereldstad waar statistisch gezien in minder dan twintig jaar de burgemeester van niet-duitse afkomst kan zijn, voert een aarzelend intercultureel beleid. b. Op vlak van praktijken Gelukkig dient het antwoord op moeilijke vragen niet altijd in een vergelijkbare context gezocht. Inspirerende antwoorden kwamen er wel degelijk. Het district Berlin-Neukölln is er in geslaagd een cultuurbeleid te ontwikkelen van onderuit. Vertrekkend vanuit de lokale dynamiek of het gebrek eraan en de specifieke eigenheid demografische, economische, sociale verschillen kon het Kulturamt de participatie van de bewoners daadwerkelijk verhogen. Het betreft daarbij niet alleen de participatie aan cultuur, maar vooral door middel van cultuur. In Berlin-Neukölln stelt de districtsoverheid de relevantie van cultuur in veranderingsprocessen niet meer in vraag. Wat niet betekent dat cultuur het laatste woord heeft, maar wél dat de inbreng bijvoorbeeld in stedenbouwkundige processen ernstig wordt genomen. Voor onze eigen werksituatie benadrukt dit verhaal het belang van een stevige lokale analyse en een genuanceerde sociologische benadering. Context is ook bepalend binnen de visie van Kristina Volke. Zij onderzoekt de succesfactoren van projecten die er in moeilijke lokale situaties in slagen positieve verandering teweeg te brengen. Belangrijkste vaststelling hierbij is dat er niet of nauwelijks gestuurd wordt door de overheid. De initiatieven ontstaan uit de behoefte van de bewoners en worden door henzelf opgepakt. Als de overheid tussenkomt is het ondersteunend, geenszins bepalend. In Oost-Duitsland neemt het aantal succesvolle burgerinitiatieven, ondanks de desastreuze economische omstandigheden, toe. Deze Agents of Change slagen erin de sociale cohesie te versterken en de burgerzin te verhogen. c. Op vlak van betekenissen Gemeenschapsvorming moet in Vlaanderen 1. uit het enge formatdenken waarin het veelal terecht is gekomen. Gemeenschapsvormende projecten worden geprangd in methodieken buurtfeest, sociaal-artistieke praktijk - die op zich waardevol zijn maar geenszins als sjabloon met gegarandeerd succes kunnen worden gebruikt. 2. aan de slag met een brede cultuurdefinitie: niet alleen de kunsten als middel maar het brede culturele domein moet worden bespeeld. Zijn we daar van overtuigd? Dan wordt het tijd de grens van de theorie te overschrijden naar de praktijk. In de eerste plaats betekent dat: het veld in. Het heeft nauwelijks zin op ambtenarenniveau structuren en processen te bedenken om ze vervolgens te implementeren in het verenigingsleven of in buurt- en wijknetwerken. Hoe goed bedoeld ook, de kans dat er blijvende effecten ontstaan is vrijwel nul. Vruchtbaarder lijkt het te vertrekken vanuit de behoefte zowel op bestuurlijk 11

12 niveau als op niveau van de bewoners en te trachten om de dialoog tussen beide te stimuleren. Het is meestal niet zo dat hele buurten onverschillig zijn over ingrepen die in hun buurt te gebeuren staan, of bedreigingen weze het realiteit of perceptie - die hen omgeven. Het is vaak wél zo dat er geen taal gevonden wordt waarin verschillende belanghebbenden met elkaar een gesprek kunnen aangaan. In geval van migrantengemeenschappen gaat het vaak letterlijk om taalkennis, maar even vaak gaat het om veel subtielere vormen van dialoog. Het zich niet kunnen verplaatsen in elkaars wereld, het vastzitten in jargon en denkpatronen. Hier kan cultuur het verschil maken. In Neukölln werden langetermijnprojecten opgestart zes jaar, een schoolcurriculum lang met jonge mensen die met een kunstenaar en een stedenbouwkundige meedenken over de aanpak van hun buurten. Wie heeft het recht om fundamenteel in te grijpen in het uitzicht van een buurt? Wie mag en kan de impact bepalen? Het stellen van de juiste vragen, het scheppen van de juiste voorwaarden en het geven van ontzettend veel vertrouwen zijn cruciaal. De voorbije jaren leverden in Vlaanderen zeker goede praktijken op, maar ze werden te zeer als methodiek gekopieerd, los van de context. Er werd ook te vaak op korte termijn gepland, met nauwelijks of geen oog voor opvolging of nazorg en helemaal geen aandacht voor doorstroming van de resultaten naar beleidsapparaten en beleidsmakers. Een wezenlijk verschil met Neukölln, waar de output van projecten deel uitmaakt van de input van beleidsdiscussies, op een niveau dat het concrete socio-cultureel buurtwerk ver overstijgt. Het discours van Kristina Volke is van een andere orde, maar verstevigt deze stelling. Goede projecten worden nauwelijks opgezet, ze worden aangetroffen, gevonden. Het zijn belangrijke leerscholen om te detecteren op welke punten niet mag, moet of kan, gestuurd en begeleid worden zonder dat de initiatieven aan kracht inboeten of als overheidsproject gerecycleerd worden. Een derde belangrijk aandachtspunt vloeit daaruit voort: 3. Cultuurprofessionals willen te veel actor zijn en te weinig begeleider. Dat moet anders. d. Op vlak van samenwerking Het Goethe-Institut blijkt een betrouwbare partner die alles in het werk heeft gesteld om de praktische organisatie voortreffelijk te laten verlopen. Inhoudelijk bleek het moeilijk om alle bezochte projecten even goed te briefen, maar gezien de sterk verschillende context was dat ook niet mogelijk. Bezoeken die minder scherp aansloten bij onze eigen zoektocht, waren zeker sterk genoeg om de specifieke Berlijnse eigenheid beter te plaatsen en te begrijpen. Frank Weigelt, door Goethe-Institut aangesteld, bleek een uitstekende gids en begeleider. Hij toonde een grote betrokkenheid met het thema van de reis en met de groep. 12

13 De groepsdynamiek was uitstekend. Heel snel vonden de verschillende deelnemers elkaar. Hun nieuwsgierigheid, leergierigheid en kritische reflectie leverden een stevige bijdrage tot het welslagen van de reis. Uit de evaluatieformulieren van de deelnemers blijkt een overwegend positieve waardering. 3. Opvolging en feed-back aan de sector a. Terugkomdag voor de deelnemers De deelnemers worden uitgenodigd om na enkele weken de leerpunten voor hun eigen werksituatie met anderen te delen. Er wordt nagedacht over verdere opvolging van de reis: mogelijk wordt de case Neukölln opnieuw opgenomen, waarbij dieper wordt ingegaan op het niveau van aanpak en praktijken. b. Blog Om niet-deelnemers mee deelgenoot te maken van de leerervaring, startte tegelijk met de vormingsreis de blog met dagelijkse berichtgeving uit Berlijn. De Berlijnreis was het startpunt, maar is niet het eindpunt. Het is de bedoeling de blog te laten uitgroeien als klankbord en discussieforum voor de gemeenschapsvormende praktijk. c. Building communities through culture Sociale cohesie dringt zich in het westen nagenoeg overal als aandachtspunt op. Op de meeste plaatsen is cultuur een belangrijk instrument in de (pogingen tot) verwezenlijking ervan. Maar niet overal wordt het op dezelfde manier aangepakt. De Community Arts in Groot-Brittanië staan ver af van de Agents of Change van Oost-Duitsland. In het najaar van 2010 hopen we een aantal belangrijke internationale academici en actoren te kunnen samenbrengen rond gemeenschapsvorming. Kristina Volke is een van de genodigden. In een tweedaagse ontmoeting nodigen we de academici uit hun discours op elkaar af te stemmen, om vervolgens de bruikbare ervaringen uit hun context met onze Vlaamse doelgroep te delen. De stad Gent werd als partner aangezocht omwille van de heel eigen expertise die werd opgebouwd door de dienst Kunsten. Dit opvolgingsproject situeert zich momenteel op prospectieniveau. 13

14 Verslag Wat volgt is de verslaggeving van elk bezoek in Berlijn. De volgorde is niet chronologisch, er werd getracht op basis van een aantal krachtlijnen de cases te bundelen. De aanpak is zodanig dat ook niet-deelnemers de verslagen zonder problemen kunnen volgen. Verslag van Hilde De Brandt, met bijdragen van Katia De Vos en Pedro Oosterlynck, en Carla Martens, waarvoor dank. 1. HET BELEIDSNIVEAU Welke kaart trekt de stad Berlijn voor haar cultuurbeleid? Hoe worden de kaarten geschud en de financiële middelen verdeeld? Alice Ströver is de kritische voorzitter van de commissie cultuur in het Berlijnse parlement. Kultuprojekte is een officiële netwerker die organisaties samenbrengt om een aantal grote projecten kracht bij te zetten. 14

15 a. Een beleid van grote cultuurhuizen. Alice Ströver, voorzitter van de commissie cultuur in het Berlijnse parlement. Duitsland heeft een federale staatsstructuur, waarbij het domein cultuur werd overgeheveld naar de deelstaten. De deelstaten ontvangen daarvoor middelen van de federale overheid. De stadsstaat Berlijn telt 12 districten en beschikt over grosso modo 390 miljoen euro te besteden aan cultuur. Dat is, in Berlijnse context, een heel beperkt bedrag, maar in vergelijking met andere staten nog behoorlijk wat: de verhouding bevolking/middelenbesteed-aan-cultuur ligt in Berlijn het hoogst. De eigen financiële bijdrage van de districten in cultuur is heel beperkt: er zijn gewoon geen middelen voor. En er is geen decretale grond voor decentralisatie of besteding van de middelen binnen een bepaalde visie. Bij de eenmaking van Berlijn werd ervoor gekozen alle grote cultuurhuizen in oost en west te behouden. Nagenoeg alle middelen gaan sindsdien naar de operahuizen, de filharmonie, de musea (95% grote huizen, 5% kleine projecten). Ströver acht de keuze voor de grote huizen aannemelijk, maar is kritisch voor het feit dat er 1. nauwelijks of niets overblijft voor basiswerking en 2. de werking van de grote huizen niet in vraag wordt gesteld, en er ook nauwelijks voorwaarden worden gekoppeld aan de massa s overheidsmiddelen die ernaartoe stromen.,,wat Berlijn interessant maakt en waarvoor iedereen naar Berlijn komt, zijn de kleine dingen, maar daar gaat te weinig geld naartoe. Niemand stelt de grote huizen in vraag, maar de kleine worden voortdurend geëvalueerd. Sociale effecten koppelen aan het cultuurbeleid, zoals we dat in Vlaanderen kennen rond de thema s gemeenschapsvorming en interculturaliseren, is onmogelijk en grotendeels ook not done. Een poging om de grote huizen te verplichten om 3 euro-tickets ter beschikking te stellen is mislukt: er werd geen ruchtbaarheid aan gegeven, het waren slechte plaatsen, er was niet de minste toeleiding. Enige grote structurele uitzondering is Neukölln, waar het thema meteen vooruitstrevend en ten gronde is opgenomen door Frau Kolland. Volgens Ströver een voorbeeldfunctie voor alle andere districten, alleen moet het districtsbeleid het dan ook op die manier sturen, en dat gebeurt nergens anders op de manier van Neukölln. Desondanks zijn er in Berlijn wel degelijk een aantal projecten die een emancipatorische of sterke participatieve waarde hebben, bijvoorbeeld TanzZeit. Een dansschool, deel van Kulturprojekte Berlin, die via de (gewone) school werkt met probleemjongeren. Dans helpt hen hun eigenwaarde en kracht te hervinden. Volgens Ströver is er een groot deficit in het opnemen van spontane initiatieven. Een voorbeeld uit de bibliotheek: na de Wende werden de collecties in westerse bibliotheken,,geplunderd, wat noodzaakte om op heel korte termijn in collectievorming en uitbreiding te investeren. Dat gebeurde. Keerzijde van de medaille was dat er ook flink wat bibliotheken dicht gingen. In de districten Tempelhof-Schöneberg en Prenzlauer Berg (Pankow) ontstond protest rond de sluiting van een filiaal, dat uiteindelijk door vrijwilligers werd overgenomen. Het loopt perfect, alleen: wellicht wordt de bib uitgesloten uit het gemeentelijke verwerkingssysteem omdat er geen ambtenaar meer 15

16 aanwezig is. Exit bib.,,we moeten, zegt Strover,,,dringend een dynamischer bibliotheekbeleid op gang brengen, maar ook die beslissing ligt op districtsniveau en daar is de bib een van de minste zorgen. Intussen worden de overgebleven bibliotheken, die geen aansluiting vinden met nieuwe dynamieken, stilaan antiquariaten. Vanuit haar eigen partij (Groen), maar ook vanuit haar bekommernis als voorzitter van de commissie, zou Ströver een aantal accentsverschuivingen willen forceren. Maar de tijd lijkt daar nog lang niet klaar voor. ALICE STROVER Abgeordnetenhaus von Berlin Niederkirchnerstr. 5 / Raum 320, 3.Etage Berlin (Mitte) tel b. Kulturprojekte Berlin: cultureel netwerk tot ver buiten de stadsgrens Organisatiestructuur: GmbH, Gesellschaft met beschränkter Haftung (cfr. bvba) Gesprek met Wolf Kühneit (Kulturprojekte) & Uwe Richter (Robert-Havemann Gesellschaft) Kulturprojekte Berlin is een onderdeel van de stad Berlijn en bestaat, na een fusieoperatie, drie jaar in zijn huidige vorm. De opdracht: niet-commerciële culturele initiatieven nemen die de stad Berlijn ten goede komen. Kulturprojekte tekent daartoe twee grote lijnen uit. De eerste wordt gedragen door een museumpedagogische dienst die onder meer de organisatie opneemt van de Lange Nacht der Museen, een format die ook bij ons bekend is. De tweede is het stimuleren van grote projecten: festivals, events en themajaren, waar Mauerfall09 er één van is. Kulturprojekte beschikt niet over financiële middelen om die projecten te dragen, het is haar opdracht een netwerk te onderhouden waarmee ze op korte termijn de juiste partners bijeen kan brengen die aan een initiatief vorm en inhoud kunnen geven. Voor Mauerfall09 werd het Robert-Havemann Gesellschaft als partner aangesproken. RHG kreeg via Kulturprojekte de opdracht van de stad Berlijn om de tentoonstellling Friedliche Revolution op de Alexanderplatz op te zetten. Het concept van de tentoonstelling werd grondig doorgesproken, de aanpak en uitwerking was volledig in handen van RHG, zonder verdere bemoeienis van Kulturprojekte of stad. Kulturprojekte is een breed stadsnetwerk dat in partnerschap tekent voor het uitwerken van jaarthema s, maar de organisatie beperkt zich niet tot Berlijn. Kulturwerke sluit uitwisselings- en samenwerkingsverbanden met steden over heel de wereld. In 2009 werd een uitwisseling met Istanbul opgezet, volgend jaar wordt dat Wintuh in Namibië en in 2011 is Moskou aan de beurt. Een helder zicht op de financiering van een en ander kregen we eigenlijk niet. Alleszins beschikt Kulturprojekte over een pot van 1,5 miljoen euro, uit de voormalige DDR-kas: partijgeld dat besteed moet worden aan Kulturele Bildung.,,Alle politici spreken erover, 16

17 maar wat is dat, vraagt Wolf Kühneit zich luidop af. Kulturprojekte zet met de middelen vooral tandemprojecten op, waarbij scholen worden uitgenodigd in een cultuurproject te stappen met een theatergroep of een kunstorganisatie. Andere,,sporen van hereniging of oost en west zijn er niet in de vereniging, zegt Kühneit:,,Ons werk overstijgt het proces tussen oost en west en heeft daar op zich niets meer mee te maken. Toch wordt veel geld besteed aan de,,erinnerungskultur, het themajaar Mauerfall kost de stad 4 miljoen euro. Er werd veel tijd en aandacht besteed aan een gedegen voorbereiding. Richter:,,20 jaar na de val zijn er veel nieuwe inzichten over de hereniging: was het nuttig, noodzakelijk, zijn er alternatieven maar het heeft geen zin die vragen te stellen nadat het proces zich al voltrokken heeft. Een gecompliceerde situatie, waarbij bovendien rekening diende gehouden met twee tegengestelde bewegingen: heel wat burgers kozen voor het westen, maar er is ook heel duidelijk een groep die bewust voor het oosten kiest, en dat nog in volle overtuiging volhoudt. Uit de complexe historiek werden een aantal hoofdlijnen voor het themajaar gepuurd die leidden tot volgende keuzes: 1. Goed verstaan = tentoonstelling Alexanderplatz. Ze vertelt het verhaal van moedige DDR-burgers - het moedige volk dat heeft beslist - en wat daaraan vooraf is gegaan. 2. Berlijn is razendsnel veranderd. De Potzdamer Platz is van een woestenij in een grootstad veranderd. Belangrijk is vooral het besef te bewaren dat het om een historisch ingrijpende verandering gaat. Daartoe zette Kulturprojekte een project op dat 20 locaties selecteerde die drastisch werden gewijzigd. Een grote rode pijl die in de lucht aan een zeppelin hangt, duidt afwisselend de plekken aan, en is van overal in de stad zichtbaar. Een babbelbox ter plaatse wil de discussie over de plek op gang te brengen. 3. Het openen van de muur is de derde grote bouwsteen. Op 9/11 zal de muur met duizend dominostenen heropgebouwd worden en weer omver worden geduwd (cf. Kulturprojekte speelt geen rol in de urbanisatie van de stad of bij stedenbouwkundige ingrepen. Die praktijk lijkt in Berlijn uitgezonderd Neukölln - onbekend. Annex: Kulturprojekte Berlin is ondergebracht in het Podewils schen Palais, een vroeg 18 de eeuws barokgebouw dat heel mooi werd hersteld. Het ligt aan de Klosterstrasse, één van de oudste straten van Berlijn, overigens omgeven met restanten van de oude stadsmuren. Kulturprojekte deelt de plek met verschillende van zijn partners, waaronder TanzZeit, een dansschool waar jongeren met professionelen aan de slag gaan en waarin vooral het proces een rol speelt: niet de artistieke kwaliteit primeert, maar wat het dansen met jongeren doet. (Overigens: het resultaat is fantastisch. 17

18 Verslaggever zag de voorstelling Après la mur tijdens het Cultural Action Europe congres 08 in Marseille) KULTURPROJEKTE Klosterstr Berlin (Mitte) tel KUNST- EN CULTUURCENTRA Cultuurcentra in Berlijn houden het midden tussen gemeenschapscentra en kunstenhuizen. Ze organiseren kunstenaarsateliers, richten bioscopen in, maken theater en programmeren muziek. Vaak vinden ze onderdak in panden met een heel eigen historiek, die na langdurige leegstand een (socio-)culturele herbestemming kregen, meestal op aansturen van de buurt. Het klink mooier dan het is. Want cultuurcentra in Berlijn kennen nauwelijks loonsubsidie en al helemaal geen werkingsmiddelen. Tijdelijke tewerkstelling en al even tijdelijke toekenning van subsidies en sponsorgelden verhinderen lange termijn denken. Ondanks de voortdurende struggle for life bieden ze vaak sterke programma s. Het buikgevoel wijst de weg, idealisme bestaat nog. Moabit en Brotfabrik zoeken nieuwe verankering, Pfefferwerk heeft zich vooral sociaal geprofileerd en RAW-Temple wil zijn verankering in de buurt niet opgeven. 18

19 a. MOABIT, met de moed der wanhoop Gesprek met en rondleiding door Frau Claudia Hesping De LehrterStrasse was ooit een drukke straat in Moabit, een levendige buurt in West- Berlijn. Maar toen kwam de muur. Wat voorheen een centrum was geweest, werd stilaan een grijs en dood nest waaruit alle bedrijvigheid verdween. Tot Toen besloten een aantal bewoners zelf het heft in handen te nemen. Ze stichtten een vereniging met het doel hun wijk op te waarderen. Ze spraken buren aan en gingen op zoek naar materiaal uit het verleden om tentoon te stellen. Toen één en ander bleek te lukken herinnerden ze zich een oud leegstaand pand vlakbij. Tot 73 was het een koekjes- en vleesconservenfabriek geweest, nadien waren er vooral veel plannen rond gemaakt, waar nooit iets was van gekomen. De buren vroegen en de senaat gaf hen de sleutel van het gebouw. En toen ging het snel, iedereen leek geïnteresseerd in Kulturfabrik Moabit: buren, studenten, kunstenaars. Met ontelbare vrijwillige handen werd een theaterzaal gebouwd, een bioscoop Moabits one and only ingericht en kunstenaarsateliers aangeboden. Geld was er niet of nauwelijks. Huur betalen hoefde niet, maar verder was de organisatie aangewezen op de bedelstaf. Afgedankt parket van de opera, uitgebroken zetels van een oude theaterzaal in Potsdam, gesponsorde canvas Het cultuurhuis werd en wordt gerund door verschillende verenigingen die elk verantwoordelijk zijn voor hun eigen werking. De gemeenschappelijke belangen worden behartigd in een koepel, die ook het bijhorende buurtcafé uitbaat. Met de opbrengst van de drankverkoop en het inkomgeld van film- en theatervoorstellingen worden bijna alle 19

20 kosten betaald. En dat is moeilijk, want de inkom- en drankprijzen zijn laag. Iedereen moet hier kunnen komen, vooral diegene die niet het geld heeft om zich het cultuurleven van de,,binnenstad te permitteren. En dat zijn er heel wat: Moabit is arm en oud en er leeft een grote migrantengemeenschap. In een poging om jongeren uit de buurt aan te trekken werden flyers rondgedeeld en jongelui aangesproken om eens langs te komen voor een theatervoorstelling. In de grote theaterzaal staan salonzetels om bij jazzconcerten een gezellige sfeer te creëren. De paar jongeren die op de uitnodiging ingingen kregen er eerst een drankje en liepen dan maar door naar de zaal waar de voorstelling plaatshad. Ze gingen ook daar in de salon zitten, alleen. was die onderdeel van het decor! Het onderscheid tussen publieks- en speelvlak leek hen maar niets, maar goed, ze gingen dan maar aan de kant zitten. Het stuk betrof een bikkelharde sollicitatie tussen vrouwen, die - schoon gekleed en wel bespraakt - elkaar het vuur aan de schenen legden. Vanop de publieksbanken klonk één scheldtirade: slet, onrechtvaardige betweter, lelijk wijf de jonge toeschouwers toonden zich hoogst verontwaardigd. Zo verontwaardigd dat ze maar besloten te verdwijnen, maar niet zonder eerst de acteurs midden in de voorstelling vriendelijk een hand te gaan geven. Ze hadden immers beloofd beleefd te blijven Dat was het eerste initiatief van jongerentoeleiding in de buurt Intussen keurde de bouwpolitie de kunstenaarsateliers af, en verloor Moabit zijn hippe en artistieke imago. De overheid wil helpen met nieuwe verwarmingsinstallatie en sanitair als het netjes en warm is in huis, komen de buren wel maar in ruil zal Kulturfabrik huur moeten betalen. Met welke middelen? Nog onbekend. Sponsoring, bedelstaf het is het lot van nagenoeg alle kleine cultuurcentra in een stadsstaat waar alle cultuurgeld naar de grote instellingen gaat. Maar Kulturfabrik gaat door. Met de moed der wanhoop. KULTURFABRIK MOABIT Lehrterstrasse Berlin (Moabit) tel b. Brotfabrik Oorspronkelijk kleine broodfabriek. Vanaf 1974 jeugdclub voor de academie. Na 2 maanden gesloten vanwege te vrije programmering. Dan overgenomen als officiële jeugdwerking was het jaar met de grootste vrijheid voor de werking. Oost-Duitsland hield er zich niet meer mee bezig en West-Duitsland was hier nog niet actief. Tijdens de DDR kon men alleen artiesten boeken die door de regering erkend waren. Er was een theaterwerking, een cinema, tentoonstellingen en lezingen in een multifunctionele zaal. Nu heeft de Brotfabrik nog een filmwerking, een theaterwerking en een aantal tentoonstellingen, elk in hun eigen zaal. Elke dag worden er in de filmzaal 2 à 3 alternatieve films getoond in oorspronkelijke versie. De films draaien een week. Met 6000 bezoekers per jaar is de filmwerking verlieslatend. 20

Beleidsplan 2013-2017

Beleidsplan 2013-2017 Voorwoord Deventer is trots op de veelkleurige, multiculturele samenstelling van haar inwoners. Al eeuwen lang onderhoudt Deventer, als Hanzestad contacten met vele landen en culturen over heel de wereld.

Nadere informatie

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be

participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk netwerk participatie 4de conferentie van het www.netwerkparticipatie.be participatie 4de conferentie van het netwerk participatie donderdag 7 maart - leuven vrijwilligerswerk Vrijwilligers: We zijn met zo n 1.200.000 in Vlaanderen, onze samenleving draait erop. In sport, jeugdwerk,

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

Cultuurcentra op zoek naar witruimte

Cultuurcentra op zoek naar witruimte 84 HONORÉ D O 85 Cultuurcentra op zoek naar witruimte Ze heeft bijna de status van een heilige koe, de seizoensbrochure van cultuur- en gemeenschapscentra. En toch wordt ze meer en meer in vraag gesteld.

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving

BIJLAGE. Bijlage nr. 1. Fiches. Titel initiatief: Caleidoscoop. Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen. Projectomschrijving BIJLAGE Bijlage nr. 1 Fiches Titel initiatief: Caleidoscoop Initiatiefnemer: GC De Vaartkapoen Caleidoscoop is een zelforganisatie die is ingebed in het gemeenschapscentrum. Een 8-tal vrouwelijke, allochtone

Nadere informatie

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Wat is Karuur? Ontstaan in 2009 Gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (decreet Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid) 3 vaste stafmedewerkers,

Nadere informatie

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband?

Participatief leiderschap. Hoe leid je een samenwerkingsverband? Participatief leiderschap Hoe leid je een samenwerkingsverband? Mr. Drs. Lucien Stöpler Justice in Practice December 2014 Participatief leiderschap: Hoe leid je een samenwerkingsverband? 2014 Justice in

Nadere informatie

RBELEID. Wat kan. Presentatie Lone Leth Larsen. vandaag

RBELEID. Wat kan. Presentatie Lone Leth Larsen. vandaag EEN COMPLEMENTAIR CULTUUR RBELEID INTERNE STAATSHERVORMING Wat kan Vlaanderenn leren van de uitgevoerde staatshervorming in Denemarken?? Wat is belangrijk voor het cultuurbeleid in Vlaanderen? 1. Presentatie

Nadere informatie

Achtergrond van het onderzoek:

Achtergrond van het onderzoek: Bureau van de Europese Unie voor de Grondrechten (FRA) MEMO / 26 januari 2010 De Holocaust bezien vanuit mensenrechtenperspectief: het eerste EU-brede onderzoek naar Holocaust-onderwijs en mensenrechtenonderwijs

Nadere informatie

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt.

een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. een goed jaar voor jou, voor mij en voor de hele buurt. Dames en Heren Beste vrienden Een gelukkig Nieuwjaar. Van harte Voor u, voor wie u dierbaar is, en voor ons allemaal. Een gelukkig Nieuwjaar. Een

Nadere informatie

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A

Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Strategieles Verbanden (Relaties en verwijswoorden) niveau A Wat doe je in deze les? Bij Nieuwsbegrip lees je altijd een tekst met het stappenplan. Je gaat vaak op zoek naar verbanden in een tekst. Wat

Nadere informatie

Vrijdag 11 mei 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Eerstesteenlegging Matterhorn Borgerhout

Vrijdag 11 mei 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR. Eerstesteenlegging Matterhorn Borgerhout Vrijdag 11 mei 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Eerstesteenlegging Matterhorn Borgerhout (enkel het gesproken woord telt) Geachte schepen (van Cultuur

Nadere informatie

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap

Kunstendecreet. decreet ondersteuning professionele. kunsten Vlaamse Gemeenschap Kunstendecreet decreet ondersteuning professionele kunsten Vlaamse Gemeenschap Vernieuwing regelgeving Kunsten 1. Historiek 2. Structuur nieuwe Kunstendecreet 2.1. Organisatie Kunstenbeleid 2.2. Subsidie

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2013

Visiedocument en Activiteitenplan 2013 Visiedocument en Activiteitenplan 2013 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld

Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld Bouwstenen voor een levensvatbaar en toekomstgericht Vlaams audiovisueel vertonerveld vertoners, distributeurs, reflectie en omkadering, educatie en archivering culturele vertoners stellen vast VOD, thuisconsumptie,

Nadere informatie

Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie. de positie van projectverantwoordelijke in een gemiddeld bestuur Hoe zou ik dat nu aanpakken?

Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie. de positie van projectverantwoordelijke in een gemiddeld bestuur Hoe zou ik dat nu aanpakken? Inspiratiedag Kinderopvang: Huizen van het Kind: in de praktijk Dirk Meulemans Stafmedewerker Management en Organisatie Inleiding Wie ben ik niet? Vertrekpunt: de positie van projectverantwoordelijke in

Nadere informatie

Projectsubsidies: meer dan wat papierwerk!

Projectsubsidies: meer dan wat papierwerk! Projectsubsidies: meer dan wat papierwerk! Een projectsubsidie is een toelage met een tijdelijk karakter gericht op output. Niet de werking van een vereniging of vereniging zelf staat centraal in de beoordeling,

Nadere informatie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie

Culture market. 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie Culture market 29 > 30.08.2014 Nederlandse versie INHOUD 19.02.2014 presentatie inhoud deelneming organisatie BRUSSELS CREATIVE FORUM : een project voor Brussel presentatie CULTUREEL BORRELEN IN BRUSSEL

Nadere informatie

In de Boomtak, Noordhoek, Tilburg

In de Boomtak, Noordhoek, Tilburg In de Boomtak, Noordhoek, Tilburg gesprek met wie: Jan van Esch, voorzitter bestuur en Cristel Priemus, penningmeester door wie: Astrid Huygen wanneer: (donderdag 31 mei en) 8 juni 2012 waar: In de Boomtak,

Nadere informatie

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit organisaties instellingen lokale overheden diversiteit Vlaanderen is divers. Van alle vormen van diversiteit is etnisch-culturele diversiteit wellicht het meest zichtbaar en het meest besproken. Diversiteit

Nadere informatie

Ontwerp van samenwerkingsakkoord

Ontwerp van samenwerkingsakkoord Ontwerp van samenwerkingsakkoord Tussen: de Franse Gemeenschap Vertegenwoordigd door Mevrouw Fadila LAANAN, Minister van Cultuur, Audiovisuele Zaken, Gezondheid en Gelijkheid van Kansen En: de Vlaamse

Nadere informatie

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen

Officieus gecoördineerde versie: oorspronkelijke tekst met opname van alle wijzigingen Opschrift Datum Gewijzigd bij Decreet houdende de ondersteuning en stimulering van het lokaal jeugdbeleid en de bepaling van het provinciaal jeugdbeleid 6 juli 2012 Decreet van 19 december 2014 houdende

Nadere informatie

Doelstellingen Casa Rosa 2015

Doelstellingen Casa Rosa 2015 Doelstellingen Casa Rosa 2015 SD 1. Casa Rosa is een open en laagdrempelig huis voor holebi s, transgenders, en hun omgeving. Casa Rosa zorgt voor degelijke, gezellige, en open infrastructuur: 1.1.1. Casa

Nadere informatie

www.deandereverbeeld.wordpress.com

www.deandereverbeeld.wordpress.com Tentoonstelling 24/04/2014 22/05/2014 BERINGEN www.deandereverbeeld.wordpress.com 1. Wie is KMS? Kerkwerk Multicultureel Samenleven (KMS) is een open socioculturele organisatie met als opdracht te sensibiliseren,

Nadere informatie

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken

Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Verslag themanamiddag Een museum toegankelijk maken Plaats: Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen Datum: 21 maart 2013 Om de twee maanden organiseert het Fonds Vrijetijdsparticipatie een themanamiddag

Nadere informatie

Hoe ontwikkel ik. Lezing van Ineke Strouken op 19 maart in Nieuwegein. Geachte dames en heren, Volkscultuur

Hoe ontwikkel ik. Lezing van Ineke Strouken op 19 maart in Nieuwegein. Geachte dames en heren, Volkscultuur Hoe ontwikkel ik Ineke Strouken een ijzersterk volkscultuurproject? Geachte dames en heren, Welkom op deze studiedag Hoe ontwikkel ik een ijzersterk volkscultuurproject. Sinds een tweetal jaren staat volkscultuur

Nadere informatie

De SP fractie bezocht tijdens de 'Buurt OpStand' tour van december 2013 tot februari 2014 veel buurt en

De SP fractie bezocht tijdens de 'Buurt OpStand' tour van december 2013 tot februari 2014 veel buurt en BUURT OpStand BUURT OpStand De SP fractie bezocht tijdens de 'Buurt OpStand' tour van december 2013 tot februari 2014 veel buurt en bewonersinitiatieven in de stad. In de gesprekken wilden we er achterkomen

Nadere informatie

NESTEN OP HET KIEL Wat?

NESTEN OP HET KIEL Wat? NESTEN OP HET KIEL Wat? Er wordt een nest gebouwd in de Antwerpse wijk het Kiel, als natuurlijke ingreep in een grootstedelijke omgeving. Meer dan 1.000 mensen uit de meest uiteenlopende culturen helpen

Nadere informatie

Inbreng Tweede Termijn Kaderbrief Gijs Holla

Inbreng Tweede Termijn Kaderbrief Gijs Holla Inbreng Tweede Termijn Kaderbrief Gijs Holla Dank u wel voorzitter, Graag wil ik beginnen met het danken van het college en haar ambtenaren voor de uitvoerige beantwoording van alle vragen die wij hadden.

Nadere informatie

Het Schipperskwartier Stadsvernieuwing in cijfers

Het Schipperskwartier Stadsvernieuwing in cijfers Het Schipperskwartier Stadsvernieuwing in cijfers Voorwoord Antwerpen is trots op zijn Schipperskwartier. De stad wint er stedenbouwkundige prijzen mee en toont de wijk graag en veelvuldig aan buitenlandse

Nadere informatie

De Strip. Fris je geheugen op. www.prismaproject.nl

De Strip. Fris je geheugen op. www.prismaproject.nl www.prismaproject.nl Fris je geheugen op De Strip In het voorjaar van 2002 startte in een voormalige winkelgalerij in de Vlaardingse Westwijk het kunstproject De Strip. Dit project was een initiatief van

Nadere informatie

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL

IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL I N T E R I E U R W Wonen op de Windrichtingen IN EEN HUIS IN GEMENGDE HOEVESTIJL Tekst: ANNEMIE WILLEMSE Foto s: JAN VERLINDE 22 TIJDLOOS TIJDLOOS 23 Na een zoektocht naar de ideale bouwgrond, gingen

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin.

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin. Stichting De Wijk is van ons Allemaal is opgericht op 24 februari 1997. De roepnaam van de stichting is WijkAlliantie. De statuten omschrijven het doel van de stichting als volgt: Het (verder) versterken

Nadere informatie

Beleidsplan Stichting Openluchttheater Lochem. September 2015

Beleidsplan Stichting Openluchttheater Lochem. September 2015 Beleidsplan Stichting Openluchttheater Lochem September 2015 Inleiding Al meer dan 100 jaar is De Zandkuil een geliefde plek bij veel Lochemers. Het begon in de vroege jaren van de vorige eeuw. Op de flank

Nadere informatie

INTERNATIONAAL CULTUURBELEID EEN VVC-BIJDRAGE

INTERNATIONAAL CULTUURBELEID EEN VVC-BIJDRAGE Contact: Gallaitstraat 86 bus 23 1030 Brussel 02/201.17.07 02/201.07.19 info@cultuurcentra.be www.cultuurcentra.be Document 020 24/02/2005 INTERNATIONAAL CULTUURBELEID EEN VVC-BIJDRAGE Inleiding In het

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

INTERFEDERAAL GELIJKEKANSENCENTRUM SAMENVATTING & AANBEVELINGEN

INTERFEDERAAL GELIJKEKANSENCENTRUM SAMENVATTING & AANBEVELINGEN INTERFEDERAAL GELIJKEKANSENCENTRUM SAMENVATTING & AANBEVELINGEN (NAAM)BEKENDHEID De Belgische bevolking heeft algemeen genomen weinig kennis van organisaties die zich bezighouden met de strijd voor gelijke

Nadere informatie

9. Gezamenlijk ontwerpen

9. Gezamenlijk ontwerpen 9. Gezamenlijk ontwerpen Wat is het? Gezamenlijk ontwerpen betekent samen aan een nieuw product werken, meestal op een projectmatige manier. Het productgerichte geeft richting aan het proces van kennis

Nadere informatie

Inhoudelijk jaarverslag 2014

Inhoudelijk jaarverslag 2014 Inhoudelijk jaarverslag 2014 INHOUD Inleiding 1. Organisatie van de Van der Leeuwstichting 2. Activiteiten van de Van der Leeuwstichting 3. Samenwerkingen van de Van der Leeuwstichting Inleiding Vanaf

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING Mevrouw Meneer Binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de toegang tot huisvesting steeds moeilijker. Het Woningfonds

Nadere informatie

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur

DECREET. houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende de erkenning en de subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1

Nadere informatie

In onze flat (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk)

In onze flat (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) In onze flat (Uit: Allemaal anders, allemaal gelijk) Racistische houdingen leiden niet alleen tot gewelddadige aanvallen op vreemdelingen of vluchtelingen maar ook tot discriminatie op gebied van huisvesting,

Nadere informatie

Het museum: - beschikt over een kwaliteitslabel als museum - heeft tijdig een aanvraag ingediend voor Vlaamse indeling en subsidiëring

Het museum: - beschikt over een kwaliteitslabel als museum - heeft tijdig een aanvraag ingediend voor Vlaamse indeling en subsidiëring Museum voor Industriële Archeologie en Textiel (MIAT), Gent 1. Gemotiveerd advies van de beoordelingscommissie Collectiebeherende Cultureel-erfgoedorganisaties over indeling bij het Vlaamse niveau en toekenning

Nadere informatie

" Ik moet zeggen dat ik onaangenaam verrast was dat een en ander meteen naar de gehele gemeenteraad is gegaan.

 Ik moet zeggen dat ik onaangenaam verrast was dat een en ander meteen naar de gehele gemeenteraad is gegaan. Aan de gemeenteraad Beste Griffie, Deze email richt ik aan u - in aanvulling op de ingezonden brief van mevrouw Bouwmeister, betreffende het convenant tussen Horeca Nijmegen en Doornroosje. Ik denk dat

Nadere informatie

Maison BILOBA Huis. Basisideeën

Maison BILOBA Huis. Basisideeën Maison BILOBA Huis Basisideeën Goed wonen E.MM.A biedt woongelegenheid aan senioren uit de buurt rond de Brabantstraat, om hen in staat te stellen een beter leven te leiden in hun buurt. Het BILOBA Huis

Nadere informatie

Naam van de schoolexterne interventie: ipot Groep INTRO Brussel

Naam van de schoolexterne interventie: ipot Groep INTRO Brussel Naam van de schoolexterne : ipot Groep INTRO Brussel 1. Inhoud vd schoolexterne Algemeen kader 1 : Ontstaansgeschiedenis 2 Visie Belangrijke uitgangspunten Doelstelling(en) Doelgroep(en) 3 Duur van het

Nadere informatie

Voorstelling Cultuurdienst Februari 2015

Voorstelling Cultuurdienst Februari 2015 Voorstelling Cultuurdienst Februari 2015 Agenda Introductie Waarom een nieuwe dienst? Structuur Cultuurdienst Taken Introductie Gent Plus Waarom een nieuwe Cultuurdienst? Departement Cultuur, Sport en

Nadere informatie

Aanvraagformulier voor culturele projectsubsidies

Aanvraagformulier voor culturele projectsubsidies Aanvraagformulier voor culturele projectsubsidies 1. Gegevens aanvrager(s) Naam van aanvrager (vereniging of individu) :... Naam contactpersoon (enkel in te vullen indien de aanvrager een vereniging is)

Nadere informatie

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179-

Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- Vlaams Parlement - Vragen en Antwoorden - Nr.8 - Mei 2008-179- VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FRANK VANDENBROUCKE VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING, VLAAMS MINISTER VAN WERK, ONDERWIJS

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting

EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting EFRO Luik Ondernemende Innovatieve Partnerschappen/Ecosystemen in Studentensteden: toelichting Wat? Een ondernemend innovatief partnerschap ( ecosysteem ) binnen een studentenstad wordt door Agentschap

Nadere informatie

Ik hou van mijn job omdat

Ik hou van mijn job omdat Ik hou van mijn job omdat Naar aanleiding van de viering van 40 jaar CC s en GC s in Vlaanderen, lanceerden we in januari 2013 onze LeuksteEnquêteOoit. We vroegen aan alle personeelsleden, vrijwilligers

Nadere informatie

De transitie van een omvangrijk contract van KPN

De transitie van een omvangrijk contract van KPN De transitie van een omvangrijk contract van KPN Het is cruciaal dat het KPN-netwerk 24/7 in de lucht is, ook omdat vitale communicatiediensten ervan afhankelijk zijn. Onderhoud, schoonmaak en beveiliging

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers

Iedereen sterk. Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers Iedereen sterk Zo stimuleer je innovatief gedrag en eigenaarschap van medewerkers JANUARI 2016 Veranderen moet veranderen Verandering is in veel gevallen een top-down proces. Bestuur en management signaleren

Nadere informatie

40 jaar Vlaams parlement

40 jaar Vlaams parlement Hugo Vanderstraeten 40 kaarsjes eenheidsstaat of een unitaire staat: één land met één parlement en één regering. De wetten van dat parlement golden voor alle Belgen. In de loop van de 20ste eeuw hadden

Nadere informatie

De gevolgen op diverse domeinen van de demografische evolutie in Brussel en de Vlaamse Rand. Erik Devillé gewezen voorzitter vzw PIN te Halle

De gevolgen op diverse domeinen van de demografische evolutie in Brussel en de Vlaamse Rand. Erik Devillé gewezen voorzitter vzw PIN te Halle De gevolgen op diverse domeinen van de demografische evolutie in Brussel en de Vlaamse Rand. Erik Devillé gewezen voorzitter vzw PIN te Halle Woensdag 29 april 2015 vzw PIN: experimentele opstart leidt

Nadere informatie

SAMENVATTING VAN IEDERWIJS.INFO

SAMENVATTING VAN IEDERWIJS.INFO SAMENVATTING VAN IEDERWIJS.INFO Iederwijs is begonnen als school in Schoonhoven in 2002, na vier jaar voorbereiding. Het groeide uit tot een landelijke beweging. Iederwijs verhuisde naar Lopik in 2005.

Nadere informatie

Toelagereglement bijzondere projecten, jubilea, jaarfeesten en wijk- en buurtinitiatieven.

Toelagereglement bijzondere projecten, jubilea, jaarfeesten en wijk- en buurtinitiatieven. Gemeentebestuur Wevelgem Vanackerestraat 16 8560 Wevelgem Toelagereglement bijzondere projecten, jubilea, jaarfeesten en wijk- en buurtinitiatieven. HOOFDSTUK 1: ALGEMENE BEPALINGEN Art. 1: Doel van de

Nadere informatie

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk

Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Stageboekje HOOFDanimator in het jeugdwerk Jeugd Rode Kruis vzw Motstraat 40 2800 Mechelen www.jeugdrodekruis.be jeugdrodekruis@rodekruis.be 1 INHOUDSTAFEL Praktische gegevens 3 Stage info 4 Voor de start

Nadere informatie

interim-professionals voor Finance & Control

interim-professionals voor Finance & Control Veel omzet draaien, maar toch weinig verdienen? Niet beschikken over de juiste managementinformatie? Ineens geconfronteerd worden met liquiditeitsproblemen? Een ervaren interim-manager kan u bijstaan om

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

Onderzoek naar Een nieuwe toekomst voor de pastorij in Nieuwerkerken. Greet De Brauwere (Hogeschool Gent) in opdracht van de stad Aalst

Onderzoek naar Een nieuwe toekomst voor de pastorij in Nieuwerkerken. Greet De Brauwere (Hogeschool Gent) in opdracht van de stad Aalst Onderzoek naar Een nieuwe toekomst voor de pastorij in Nieuwerkerken Greet De Brauwere (Hogeschool Gent) in opdracht van de stad Aalst Het onderzoek: Centrale vraag Welke diverse ideeën leven bij buurtbewoners

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet

Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet Subsidiemogelijkheden Kunstendecreet Meerjarige werkingsubsidies Projectsubsidies (organisaties) Subsidies voor kunstenaars: Ontwikkelingsgerichte beurzen Projectsubsidies voor kunstenaars Creatieopdrachten

Nadere informatie

Gecoördineerde tekst:

Gecoördineerde tekst: Gecoördineerde tekst: Decreet van 27 oktober 1998 houdende de erkenning en subsidiëring van organisaties voor volkscultuur en de oprichting van het Vlaams Centrum voor Volkscultuur (B.S.22-12-1998) Decreet

Nadere informatie

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden.

De gereserveerde 15 miljoen euro voor Maastricht Culturele Hoofdstad wordt over de hele provincie ingezet voor culturele doeleinden. Limburg heeft een uniek en veelzijdig cultuuraanbod. Dit komt tot uitdrukking in een enorme verscheidenheid met talloze monumenten, cultureel erfgoed, musea, culturele organisaties, evenementen en een

Nadere informatie

Het kan succesvol zijn

Het kan succesvol zijn Het kan succesvol zijn Inhoud 1.Historie 2.Doel van dit document 3.Analyse 4.Poppodium 5.Organisatie 6.Huisvesting 7.Bestuursvorm 8.Vrijwilligers 9.Subsidiegelden 10.Continuïteit 11.Agenda 12.Stappenplan

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

de hoofddoek of muts. over Babbelonië. De één heeft het hart op de tong, de ander spreekt

de hoofddoek of muts. over Babbelonië. De één heeft het hart op de tong, de ander spreekt inleiding Je hebt ze in alle maten, modellen en kleuren... Rokken. En ook vrouwen. Vrouwen zijn natuurlijk niet te vergelijken met rokken. Al vertelt een rok soms veel over de vrouw die hem draagt. Maar

Nadere informatie

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis

Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Kunst & cultuur, het investeren waard? Onderzoek naar economische betekenis Presentatie voor het Paradiso-debat In opdracht van Kunsten 92, ACI en Paradiso Zondag 29 augustus 2010 Bastiaan Vinkenburg 1

Nadere informatie

Maar blijkbaar had niemand gedacht dat ik ooit zou vertrekken want de reacties op die aankondiging waren verrast, ontroerend en hartverwarmend.

Maar blijkbaar had niemand gedacht dat ik ooit zou vertrekken want de reacties op die aankondiging waren verrast, ontroerend en hartverwarmend. 2010 12 13 afscheid Westergasfabriek VERTREK Alles is tijdelijk. Zo ben ik hier begonnen, tijdelijk. Dat in dit geval tijdelijkheid 18 jaar duurt, had ik niet voorzien. Maar afgezet tegen de leeftijd van

Nadere informatie

Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten

Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten Bijstand voor deelname aan het cultureel en sociaal leven en aan sportactiviteiten Versie n : 1 Laatste update: 17-03-2010 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Vanwaar komt de steun voor de deelname aan sociale,

Nadere informatie

Pedagogisch beleidsplan

Pedagogisch beleidsplan Pedagogisch beleidsplan Auteur: Ingeborg van der Zanden Bartels Datum: 05 januari 2015 Plaats: Kerkdriel Versie: 0.1 Pedagogisch beleidsplan BSO VillaDriel 12 april 2015 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

VERKOOP & BOUWFORMULE

VERKOOP & BOUWFORMULE VERKOOP & BOUWFORMULE BOUWEn MET ZEKERHEID Het leven zit vol dromen en verlangens. De Verkoop & Bouwformule van Hyboma helpt u die waarmaken: een woning op maat, zonder zorgen, om te leven zoals u dat

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

PROJECTOPROEP STEDENFONDS: INNOVERENDE STEDELIJKE NETWERKEN

PROJECTOPROEP STEDENFONDS: INNOVERENDE STEDELIJKE NETWERKEN PROJECTOPROEP STEDENFONDS: INNOVERENDE STEDELIJKE NETWERKEN 1. SITUERING Brussel: stadslabo Brussel is een knooppunt van talen en culturen: boeiend, levendig en inspirerend. In Brussel komt alles en iedereen

Nadere informatie

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma

Oasis Training, april 2014 Trainingsprogramma O Oasis Training, april 2014 De Oasisgame, een unieke manier om samen met bewoners, andere professionals en vrijwilligers aan de slag te gaan in een wijk. Het doel van een Oasis game is het realiseren

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Beleidsplan 2013-2016 Reuringfestival

Beleidsplan 2013-2016 Reuringfestival Beleidsplan 2013-2016 Reuringfestival De missie van Reuring Reuring is een jaarlijks terugkerend, internationaal theater- en muziekfestival in Purmerend. Het Reuring Festival richt zich op een breed publiek.

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR DE ERKENNING EN DE SUBSIDIËRING VAN SOCIAAL-CULTURELE VERENIGINGEN

REGLEMENT VOOR DE ERKENNING EN DE SUBSIDIËRING VAN SOCIAAL-CULTURELE VERENIGINGEN REGLEMENT VOOR DE ERKENNING EN DE SUBSIDIËRING VAN SOCIAAL-CULTURELE VERENIGINGEN Artikel 1 Algemene bepalingen Het gemeentebestuur van De Haan kan jaarlijks subsidies verlenen aan de erkende sociaal-culturele

Nadere informatie

Minder geld, meer initiatief!

Minder geld, meer initiatief! AB 12 Minder geld, meer initiatief! Voorzitter, Bezuinigingen, crisis, forse tekorten minder geld maar verplichtingen te over. Het komt, zeker nu, op eigen initiatief en inventiviteit aan. Niet meer de

Nadere informatie

Grize Lok. Het Goud van Oud zit in de aders van onze herinneringen

Grize Lok. Het Goud van Oud zit in de aders van onze herinneringen Het Goud van Oud zit in de aders van onze herinneringen Grize Lok een podium voor levenswijsheid levenservaring en levensverhalen voor ouderen in verzorgingstehuizen Wie vraagt aan ouderen wat zij kunnen?

Nadere informatie

Een korte handleiding

Een korte handleiding Een korte handleiding Inleiding Je gaat deelnemen of bent in elk geval geïnteresseerd in deelname aan een kennisuitwisseling gefaciliteerd door E-motive. Zo n uitwisseling kan bestaan uit het bijwonen

Nadere informatie

Organisatie van advies en inspraak van het lokaal cultuurbeleid 2013-2018

Organisatie van advies en inspraak van het lokaal cultuurbeleid 2013-2018 Organisatie van advies en inspraak van het lokaal cultuurbeleid 2013-2018 1. DOELSTELLING : ADVIES EN INSPRAAK BIJ HET LOKAAL CULTUURBELEID 1.1. Met het oog op de voorbereiding en de evaluatie van het

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Anne-Marie Poorthuis en Sjanneke Werkhoven De netwerkmultiloog is een methode om veel mensen in een organisatie te betrekken bij een organisatiethema

Nadere informatie

Evaluatieverslag Old Amsterdam Food Tour Cultuurbudget 2014

Evaluatieverslag Old Amsterdam Food Tour Cultuurbudget 2014 Evaluatieverslag Old Amsterdam Food Tour Cultuurbudget 2014 Evaluatieverslag Old Amsterdam Food Tour CITIES Foundation / Cultuurbudget 2014 Achtergrond & Activiteiten In januari 2014 werd CITIES Foundation

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Erwin Clauws "The Conscious Quintessence of the Abstract"

Erwin Clauws The Conscious Quintessence of the Abstract Het ROGERRAVEELMUSEUM tentoonstellingspartner bij het artistiek onderzoek The Conscious Quintessence of the Abstract van ERWIN CLAUWS Onderzoek geaccrediteerd door Onderzoeksraad Sint Lucas Beeldende Kunst

Nadere informatie

functiebenaming : cultuurbeleidscoördinator hoofdafdeling : cultuur en vrije tijd : cultureel centrum, bibliotheek, heemkunde, musea, toerisme

functiebenaming : cultuurbeleidscoördinator hoofdafdeling : cultuur en vrije tijd : cultureel centrum, bibliotheek, heemkunde, musea, toerisme functiebenaming : cultuurbeleidscoördinator hoofdafdeling : cultuur en vrije tijd dienst : cultureel centrum, bibliotheek, heemkunde, musea, toerisme niveau : A weddenschaal : A4a-A4b prestatie : 1/1 bezetting

Nadere informatie

Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten

Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten Burgerkracht in het Groen Relatie burgerinitiatieven en gemeenten Groen Dichterbij 8 november 2014 Jan Hassink, Carlijn Wentink en Evelien Janssen Jan.hassink@wur.nl Voorbeelden van groene burgerinitiatieven

Nadere informatie

Gemeentelijk reglement betreffende de erkenning en subsidiëring van cultureel en sociocultureel volwassenenwerk van 1 september 2010

Gemeentelijk reglement betreffende de erkenning en subsidiëring van cultureel en sociocultureel volwassenenwerk van 1 september 2010 Gemeentelijk reglement betreffende de erkenning en subsidiëring van cultureel en sociocultureel volwassenenwerk van 1 september 2010 Het subsidiereglement van de Gemeentelijke Culturele Raad Wichelen heeft

Nadere informatie

Visiedocument en Activiteitenplan 2011

Visiedocument en Activiteitenplan 2011 Visiedocument en Activiteitenplan 2011 1. Inleiding In Leusden is in september 2006 gestart met het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen. De Gemeente Leusden, het bedrijfsleven en de maatschappelijke

Nadere informatie

Zorg om het Dorp Mariahout

Zorg om het Dorp Mariahout Zorg om het Dorp Mariahout Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant 2011 Zorg om het Dorp Mariahout Inleiding Bij het uitwerken van het opzetten van een koepel Zorgcoöperatieve Ontwikkelingen Brabant behoort

Nadere informatie