Hoofdstuk 5 DE HOEVEL EN DE KJZRCK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofdstuk 5 DE HOEVEL EN DE KJZRCK"

Transcriptie

1 Hoofdstuk 5 DE HOEVEL EN DE KJZRCK Deze herdgang omvatte meer dan de Heuvel zek Ook de wijde omgeving van de kerk aan de Oude Markt maakte er deel van uit. De grenzen van deze herdgang kunnen ongeveer als volgt worden aangegeven, 0 in het oosten: de Goudenregenstraat, vandaar een lijn naar de Dunantstraat, deze straat, en de LanuemtraaL Beide laatste straten werden in de 16e eeuw die Donckemfraet llssl genoemd; in het oosten grensde de herdgang aan Eijndthoven I 178 I en Loven I474 I. 0 In het noorden: de Poststraat vanaf de Langestraat en de Karrestraat, De Poststraat en de Karrestraat zijn restanten van een tweede Donckerstmt JlSSI, die vanaf de Noordhoekring naar de splitsing Koestraat-Edotsestraat liep, en zo de noordgrens (deels de Schijve en de VeZthven 1673 I) van de herdgang vormde. In het westen de Langestraat, het westelijk deel van de Hewelstraat, waaraan de Ned. Hervormde kerk ligt, de Zomerstraat en Trouwlaan tot de Nieuwstraat, d.w.2. begrensd door die Schijve en CoweZschestraet 1124 I. Ten slotte in het zuiden N~uwstraat, Varkensmarkt, Primus van Gilsstraat, Stevemdsestraat en Vendeliersstraat, tot waar de Kruisvaardersstraat bij de Piushaven uitkomt, maw. begrensd door die Juijipt I403 1 en Oede I524 I. Wegen en paden in de Hoevel Langs de Heuvel liep een grote verkeersweg, namelijk de oude Romeinse weg komende van Alphen, nu geheten de Oude Tilburgse Baan, gaande over de Aesvoort bij Riel, de Rklseweg, Generaal Winkelmanstraat, Laarstraat, Korvelseweg, Zomerstraat en Hewelstraat. Vervolgens voerde ze via de Enschotsebaan, De Kraan, Houtsestraat en Loonse-Molenstraat over Baardwijk naar Doeverea Van de Heuvel liep een andere weg als Heerbaen of Heersb.aet verder door de St.-Josephstraat en de Oisterwijksebaan naar Oisterwijk. Een tweede grote weg komende van Turnhout-Poppel over Aarle langs de Regte Heide, gaande van Goirle over de Oude Baan (nu grotendeels verdwenen) naar het einde van de PoeZstruet op het zuidoostelijk einde van het Waem II-stadion. Vandaar liep de weg naar de kruising Ringbaan-Zuid - Trouwlaan en zo verder naar het Transvaalpleh, via Voltstraat en Piusstraat. Deze weg vormde het oostelijk deel van de Heuvel en liep als grote weg via de Enschotsestraat door naar Enschot. Ook kon men via de Koestraat, Hoefstraat en het voormalige Lijnsheike naar Loon op Zand. De Donckmfraet ll.581 kwam op Broekhoven uit. Dit zuidelijk gedeelte heette vroeger de Beeksedijk en liep op het tra& van de Rorhoenstraat. In Brueckhoven I73 I kwamen 55

2 de wegen uit Hilvarenbeek (de Ghem&jne Dijck 12041) en Diessen (Bacw 1141) uit, zodat men via de Donckemtruet op de Heuvel kon komen. Van Moergestel uit kwam men via de Copnmmstraer in de St. Josephstraat en vandaar op de HeuveL Op deze wijze vormde de Heuvel een kruispunt van heerwegen. Andere straten in de herdgang die Home1 warex * De C Er zijn twee mijsstraten achter die Hmel, nl de kruising Hoogvensestraat-Lanciersstraat en de kruising Enschotsestraat met de Lovensestraat. het MoZenstraetke I5Oll, nu Tkolistraat, dat van de Heuvel Via Enthoven en Lovensestraat naar de Velthovense Molen liep. Een onbenoemde straat liep van de Heuvel naar het Ven I677 I., Dit is de huidige Juliana van Stolbergstraat. * Twee kerkstratex een &xhtraet 14151, nu Heuvelstraat, en de Kerehtruet 14151, nu Nieuwhdstraat. 0 Het HoeveWaetlce 13481, zoals de Tuinstraat en de Poststraat-Telegraafstraat werden genoemd. In de eerste helft van de 16e eeuw waren dit nog slechts akkerpaden, evenals de Langestraat. Ook de Veemarktstraat bestond reeds als onbenoemd akkerpad. Verschillende straten heetten die Kixkwech 14191, mals de Oudedijk en de Oude Markt. De Bisschop Zwijsenstraat heette &xmjck De Monumentstraat werd Ketclypat 1414 I genoemd en ook de nmrdzijde van het Stadhuisplein was vroeger een pad en werd als kxkpat aangeduid. De honing van die Hoevel Heuvel en kerk vormden samen het dichtst bewoonde deel van het zestiende-eeuwse Tilburg. De Heuvel is ontstaan op een knrising van grote wegen, bovendien lag sin& de l2e eeuw de kerk in deze buurt. Dit alles heeft de Heuvel zijn centnunfunctie gegeven. Doch dit wil gee& =Ben dat de Heuvel in zijn geheel al rondom volledig bewoond was; zeker niet! De oostzijde was geheel onbewoond, en werd nog gevormd door de gemeijnt, waarin zich leemputten bevonden. Aan de westzi..de stonden huizen, vanaf de Heuvelstraat tot aan de Koestraat. Op de hoek van de Heuvelstraat stand, in de periode waarop dit ondemek betrekking heeft, een huis dat eigendom was van Laureijs Henrick Zwijsen, toen president-schepen. Op de tekening van Jhr. Mr. D.T. Gevers van Endegeest is dit het meest linkse huis, dat er nog duidelijk 16e-eeuws uitziet. Daarnaast op de Heuvel stond een huis dat 56

3 toebehoorde aan Jan Goyaert Robben, vervolgens een huis dat door de erven van Willem Pijlijsers verkocht werd aan Jan en Joest Heijmericks? Hiernaast stond de Herberg Inden Hart 1312 I van Schout Jan IJewaens vanden Hovel en ten slotte op de hoek van de Tuinstraat de gebouwen van de Hoeve van Tongerlo op de Heuvel, de Home aenden Hovel 1341 I, die Jan Jan Lambrecht van Boerden gepacht had, nadat zijn vader Jan Lambrechts van Boerden eerder reeds pachter was geweest. Deze Jan van Boerden werd ook we1 Jan Lambrechts of Jan Lemmens genoemd. Aan de andere zijde van de Tuinstraat lag de Herberg inden WZdernun 13l.51 van Jan Aert Smits. Bij deze herberg lag nog een klein huisje, genaamd dat Buerhn 182 I, wat klein huisje betekent. Daarnaast woonde Robrecht Goyaert Robben, dan Jan Jan Crillaerts en op de hoek van de Telegraafstraat Margriet de weduwe van Adriaen Buckincks. De herberg heeft eeuwenlang een belangrijke plaats ingenomen in liet dorpsleven van alledag. Elk zich respecterend dorp bezat er we1 dele. De herberg vervulde de rol van ontmoetingsplaats voor de dorpsgemeenschap, die veel meer dan tegenwoordig een gevoel van saamhorigheid demonstreerde. De vele dorpsherbergen waren kleim en weinig luxueus ingericht. De meeste herbergiers oefenden nog een tweede beroep uit en dreven de herberg slechts als bijverdienste. Ten noorden van de Telegraafstraat aan de Heuvel stond het huis van Jan Wouter van Aesvoert; het perceel daarnaast was van Aert Marcelis van Vessem. We weten niet zeker of daar een huis op stond. Vervolgens kwam het huis dat Anthonk Willem de Bruijn aan Jan zijn mon verkocht in Daarachter stond een klein huisje aan de Donckers&aet waar Anthonk met zijn vrouw woonde. We zijn nu m langzamerhand in de omgeving van de Kbesfraet I422 I aanbeland met het huis van Melis Peter Meeus, en op de hoek van de Donckemtrwt l15sal land dat eigendom was van Jan Aert Smits. Aan het begin van de Koestraet heeft Berthout Jasper Back een huis en vinden we bezit van Claeus vanden Laer en de Abdij van Tongerlo. Aan de zuidzijde van de Heuvel wonen dan Dympna, dochter van Jannis Back (skters, priester), Anthonk en Willem van Broeckhoven, Jan Jan van an, Dierck Willem Bogaers, de priester Jan Boon en de priester heer Jan Back. Op de Korte Hewel, in de volksmond de benaming voor het gedeelte tussen de Heuvel en de splitsing Tivolistraat+t. Joseghstraat, vlnden we aan de zuidzijde bezit van Aert van Vessem, Jan Claeus Thomaes de organkt, Peter Jan Smits en Peter Ghijsbrecht Stevens. Aan de noordkant van de Korte Heuvel woonde Laureijs Jan Piers bij de Leernskuijlen e 1 Zie afbeelding op blz

4 Op het driehoekige stuk tussen de St. Josephstraat, de Tivolistraat en de Dunantstraat vinden we een huis met als eigenaar Adriaena Aert Jacop Melis en grond van Aert Marcelis van Vessem. De noordzijde van de Heuvelstraat was ook redelijk bebouwd. k e n de Poststraat en de Tuinstraat lagen de akkers van de boerderij van Tongerlo aan de HeuveL Op de hoek vande Heuvelstraat en de Juliana van Stolbergstraat, waar nu Modemagazijn Van den Brekel gevestigd is, lag de herberg van de gewezen schout Adriaen Adriaen Crillaerts. Deze herberg droeg de naam Inden Vos en& C' Ten zuiden hiervan, bijna op het eind van de straat, lag een huis dat eigendom was van de armenzorg, de Tafel van de Heilige Geest. In tegenstelling tot aan de noordzijde van de Heuvektraat bevonden zich aan de zuidzijde daarvan veel minder woningea Er stonden weliswaar wat huizen tussen de Heuvektraat en het huidige Stadhukplein, nl tussen de Monumentstraat en de vroegere Pleinstraat. Het gebied tussen de Oude Markt en Monumentstraat was al volgebouwd Verder lag er in het gebied tussen de kerk en de herberg Indm Vos en& Craen, %n grote boerenhoeve, die in twee helften werd opgedeeld M de dood in 1535, van Jan Beerijs Eelkens, wiens eigendom ze was. De oostelijke helft verviel aan zijn schoonzoon Jan Jan Mijs, man van Lijsbeth Jan Beerijs Eelkens, en het westeli. deel ham toe aan Jan Aert Reijnbouts als man van Jenneke Berijs Eelkens. Ten zuiden van het deel dat toegevallen was aan Jan Jan Mijs was de heide van het Kerckven gelegea Aan het deel van Jan Aert Reijnbouts, gelegen aan die Kimkhofmuer 1412 I, grensde in het den, behalve het voornoemde lgmkven, ook nog een hoeve van Jan Goyaerts, gelegen op de hoek van de Bisschop Zwijsenstraat. Het stuk van de Bisschop Zwijsenstraat tussen de kerk en de Varkensmarkt-Primus van Gilsstraat bestond indertijd nog niet, zij werd pas in 1668 aangelegd op het track van een reeds bestaand pad. De straat heette toen de Niwen Dyk. De weg in de richting Hilvarenbeek liep kennelijk oorspronkelijk over de Oudedijk. Met enige goede wil kunnen we het track van de Oudedijk doortrekken over de Hoogtestraat en de Radiostraat. Deze laatste straat vormde het begin van de vroegere HetjZige Eqckstruet, die op haar beurt weer aansloot op de Ghemetjne Dijck. Rond de kerk, die indertijd op de plaats stond van de huidige Heikese kerk, lag de &rch&uer 1412 I, die het kerkhoc dat toen nog rond de kerk gelegen was, omsloot. Er werd niet alleen in de kerk zelf begraven, blijkens het testament van Laureijs Peter Verschueren, maar ook op het kerkhof? De graven op het kerkhof werden ook toen al voorzien van een grafmonument. Zo moesten bi.oorbeeld Henrick Gherit Smolders en zijn drie mnen Pauwels, Gherit en Peter, die tijdens een ruzie Cornelis Laureijs Elen Mutsaerts hadden gedood, als schuldigen op &ens graf een grafkrois zetten: 2 [GAT R2826f-7f (154011: Hij wenst begraven te wonlen in de kerk van Tiibwg, naast zijn zusters aan de noordzijde van het Sit-Anna altaar. 58

5 Item noch sulien die voers- misdadighe ter eewige memorie doen setten een ijsm cruijs opt gr& vanden dooden, ghestofieert ende na den mtscijn vanden mijs &t opt gmft staet tot liiboxh van Henrick Mathiis Beerthen soen, beheiteiijck dutten steen off &n voet vanden cruijs iwch eens soe swam sal sijn ah den steen vanden vom. HanricJa uuijs, dwekk men setten sal fussen dit en& St Jmzsmisse inden somer naestcomende? Evenu, lag in de kerk op het graf van priester Willem Wdem Huij%en, gedood door Michiel en Co~lis, mnen van Ghijsbrecht die Waghemaker: een sexk lanck vi# wet en& iirie voet breet (...) en& hijer op sali ghehouwen sijn een trelck metten naem van Hem WijIlem Aiester salig gedachte? Rond 1430 was men begonnen met de bouw van een nieuwe kerk ter vervanging van een ouder kerkje? Dit oude kerkje, dat door Giselbert I van Tilburg rond 1150 was gebouwd, was aan drie zijden omsloten door het Goet ter Rijt Dit betekent dat het op (de) pond van het goed stond. Deze grotere kerk bevatte mjnstens 14 altaren, waarvan een deel in de kapellen aan de zuidzijde van de kerk tussen de westgevel en de zuiderzijbeuk stonden. De naam Hmkese kerk voor de kerk op de Oude Markt is niet de oorspronkelijke. Het Heike was het deel van het Akckven bij de Primus van Gilsstraat, waar in de 18e eeuw de schuurkerk stond en deze heette de Heikese kerk. Toen de katholieke parochie de oude kerk aan de Markt in 1826 weer in bezit kreeg ging met de verhuizing uit de schuurkerk ook de naam mee over op de huidige Heikese kerk. Smulders merkt op in zijn beschrjving van Tjlburg rond 1450: De mar- bestond nog niet, rondom de kerk stonden geen huizen; er lagen maur enkele akker.6 Nauwelijks een eeuw later blijkt de latere Oude Markt aan beide zijden, tussen kerk en Heuvelstraat, al geheel volgebouwd. Ten d e n van de kerk stonden in het geheel geen huizen. Tegenover de kerk aan de kerkhohuur stond de dorpsschool Aaneensluitende bebouwing was er ook in het zuidelijk deel van de latere Nieuwlandstraat; dit gebied echter behoorde tot de Schijf. Er stonden eveneens huizen aan beide zijden van de Heuvektraat tussen Oude Markt en Nieuwlandstraat, vroeger ook Zomerstraat geheten. 3 Zoenbrief van 9 januari 1522, ut.[gat (1521)J 4 Zoenbrief van 8 juni 1526, [GAT R273:8P-W (U25)]. 5 Steijns, G.J.W., Tiiburg als parochie van Tongerlo l ', in: TiZb~ug, tijdschririftvow gad&*, monumrmten en culaun, jrg. 2 (1984), no. 3, blz. 6-9 (Themummer Norbertijnen ). 6 Smdders, F.W., Tilburg in 1450', in: H-ck Bij&ugen, uitgave van de Heemkundekring Tiborch, jrg 2 (1971), no. 3; jrg. 3 (1972), no. 19 en 3; en in: Acamt TWibwgk (idem), jrg 4 (1973), no. 1, en jrg. 5 (1974), nos. 12 en 4. 59

6 Veldmimen in de herdgang de Hoevel De herdgang de Hoevel is niet rijk aan veldnamea De oorzaak daarvan is gelegen in de &&e bebowing, het grote akkercomplex van de Hoeve vmz Tongerlo 1341 I en de aangrenzende gemeijnt. Veel huizen hier moeten een naam gehad hebben, maar ze zijn niet vermeld in de uvielrechtelijke akten tussen 1530 en Enkele namen van huizen op de Heuvel hebben we al genoemd, mak de herberg Inden I;yildemun op de Heuvel ten noorden van de Tuinstraat, in de 16e eeuw dat Hoevelstmetkz geheten, samen met een klein huis, dat Buerken 1821; de herberg Inden H m , zuid van de Tongerlose Hoef I 660 I ; 0 de herberg litden Vos ende Craen I314 I, gelegen op de hoek van de Reuvelstraat en Juliana van Stolbergstraat, waar nu Modemagazijn Van den Brekelsgevestigd is. De lindeboom op de Heuvel wordt ook niet in de door om gelezen akten betreffende de periode vermeld, wat geenszins wil -en, dat deze boom daar nog niet stond. De Hoeve aan de Hovel of Tongerlose Hoef was gelegen tussen Heuvel-Tuinstraat, Langestraat en Poststraat-Telegraafstraat. De gebouwen van de boerderij lagen op de zuidzijde van de Tuinstraat, hoek HeuveL De oostzijde van de Heuvel was nog geheel gemeijnt tot aan Enthoven toe. Hierjn lagen die Leernskuijlen Tussen de Molembwt 1501[, nu Tivolistraat, en de Heerstmet 12671, nu St. Josephstraat, lag een stuk land genaamd dat Pijpenhoofdke Het naamsdeel h00fdke7 is ontstaan uit hoveke = kleine hoeve. Aan de Cmyssiraet 11421, ter hoogte van het Rozenpleii lag een akker met de naam dat Hovelbmhtken I382 I. Verder was des ten zuiden van de Heuvel gemeenschappelijke heide, tot aan Oerle toe, genaamd het Ven I Tot M de lpieede Wereldoorlog werd het voormalige Piusplein het Ven genoemd. Ook de Hoogvensestraat ontleent haar naam aan het Vea Deze naam had niets van doen met een waterplas of k d Ven betekende in de 16e eeuw niets anders dan grassige Wide of woest grasland. De oostgrens van de herdgang werd gevormd door de Donckmiraet IUSI, nu Dunantstraat en Lanciersstraat, tot waar de Stevenzandsestraat bij de Piushaven in de Kruisvaardersstraat, het verlengde van de Donckersb.aet, uitkwam. De Stevenzandsestraat heette in de 16e eeuw die Voe&traet en in de 15e eeuw ook die Nustraet (zie: 16981). De naam NWaet betekende niet W1euwstraat7, maar straat bij of door een Nu, een laaggelegen kale heide (zie: 15D1). Vergelijk het ne. nude = kaal of naakt. Iets ten noorden van de samenkomst van Donckmstraet en Nustraet kruiste de Korvelse waterloop de Doncknlraet en daar lag een Voert 16971, een doorwaadbare 7 Zie hoofdstuk 3, De Tiburgse waterlopen. 60

7 plaats door de beek of waterlaat. Hierom werd de Stevenzandsestraat ook we1 die V&m%r& genoemd. Bij deze voort lag een akker genaamd die Vbmtacker 1698I, waarop een timmering stond, een huis, sehuur of stal. Ten oosten van de Doncliemtrmt lag ook weer gemijnt, waarop het vee weidde. Daarom hing er bij de Voat een hek, het Vbmtveecken 1700 I, om het vee te beletten op de akkers te komen. Op de hoek van de Voertstrmt en de Doncikm?mt bij het Voemteeccka stond een huis genaamd die I 604 I. Zeals reeds vermeld lag ten zuiden van de Heuvelstraat, tussen de Monumentstraat en de herberg Inden Vos en& Cmn een grote hoeve die toebehoord had aan wijlen Jan Berjjs Eelkern. De zuidgrens van deze hoeve werd gevormd door een onbenoemd pad tussen de kerk en het latere Piuspleii lopende over het track van wat nu Stadhuisplein en Emmastraat zijn. Vanaf dit pad tot aan de Primus van Gktraat strekte zich de gemeijnt het Kerckven uit. De Heuvelstraat heette destijds die Kercksaat l4l.51. Bijna muden wij het belangrijkste toponiem vergeten: de Hmel of die Hovel De Heuvel ligt iets hoger, wat duidelijk te zien is wanneer men van de Heuvel de Juliana van Stolbergstraat in kijkt. Het ligt voor de hand om aan te nemen dat de naam die HoeveZ verband houdt met het woord heuvel. De besiist oudere naam die Hovel doet echter eerder vermoeden, dat de naam samenhangt met hoeve of hof, nl. een verzameling boerderijea hers ook Korvel werd in 1440 aangeduid als HoveZ en in Goirle werd elke groep huizen in een buurtschp een gebuerhovel genoemd. Daarnaast staat het feit dat in Tilburg elke verhevenheid met berg werd aangeduid en niet met harvel. De Kerck was rond 1150 door de oudst bekende heer van Tilburg, Giselbert I, gebouwd op het Goet tm Rijt I343 I, als een eigen kerk, een soort hofkapel Later is dit kerkje in handen gekomen van de parochie van Tilburg, die eerder vermoedelijk een kerkje bezat, geheten de Bedbuer 1161 in de Schijve. In ruil hiervoor den de Giselberten de tiend verkregen hebben en het patronaatsrecht, dw.z. het recht om iemand voor te dragen als pastoor. Hun erfgemmen droegen tussen 1230 en 1250 hun tiend- en patronaatsrecht aan de hertog van Brabant, Hendrik 11, over, die ze op zijn beurt aan de Abdij van Tongerlo schonk. De heiie Norbertus had de orde der Norbertijnen rond 1126 speciaal gesticht ten behoeve van beter parochiewerk dan door de in die tijd meestal slecht opgeleide wereldheren werd gedaaa Het is dan ook zeer opvallend, dat de Norbertijnen in Tilburg zelf geen ziehrg uitoefenden, maar alleen maar administratief toezicht hielden door middel van een Persoen. Het eigenlijke parochiewerk bleef gedaan worden door wereldherea Dit kan alleen verklaard worden doordat in Tilburg al heel lang een eigen parochiebeheer met kerk bestond, nl. de voornoemde Bedbuer. Pas op het eind van de 16e eeuw, met de komst van een Tilburger, Nimlaas Mutsaerts, als persoen, later abt van Tongerlo, werd de persoen ook echt pastoor, in die roerige tijden van de opstand tegen Spanje, het opdringen van het Calvinisme en de Contra-Reformatie van de Katholieke Kerk. 8 Zie hoofdstuk 4, Qie Schijve. 61

8 Giselbert I had het Goet ter Rijt verkregen door zijn huwelijk met Alaysa van BoxteL Later blijkt dat een deel van het Goet ter Rijt Boxtels bezit was gebleveq een ander deel was bezit van de heer van Gageldonk. Een derde deel ten slotte kwam in het bezit van Ghiselbert Bac? Zo bezat jonker Dierck Gherit Back als leenman de bij het goed behorende hoeve, de Hoeve fer Rijf 1343 I, welke gelegen was in het zuidelijk deel van het goed, namelijk tussen Kloosterstraat, Oudedijk, NEuwstraat en dan Trouwlaan en Korvelseweg, mogelijk Nieuwstraat-Komekweg. Aert van Loep', ook Aert Marcelis van Vessem geheten, had het deel van het goed in leen dat lag tussen de latere Oudedijk en Bisschop Zwijsenstraat, vanaf de kerk tot aan de Varkensmarkt. Mak bij deze Leenacker van A& van Loet stond de Sinter CIaeUs Stock 16191, hoogstwaarschijnlijk in de bum$ van de Oude Kerkstraat. Gezien de naam van een weg van het huis in Broekhoven van Van Coulster mar de huidige Radiostraat, de Heilige Eijchfmet 12861, voorheen het Oude Beeksepad, was de= 'stock' een -heiligenbeeld tegen een ejkeboom. Vergelijk hiermee de benaming Heilige Eik bij Spoordonk. Bij de kerk lag ook het Leenland van Ghijsberf Jan Laureijs alias Wagemahw I456 I, als deel van hetzelfde Goet ter Rijt. Daar bezat ook Cornelis Peter Berijs Eelkens een stuk land genaamd &at Leemhmke I Ten slotte &e ook de H we van Luik I344 I, genoemd in [GAT ~281:39r' (E%)], deel uit van dit aloude goe& Het Goet ter Rijt zelf lijkt ons odoten te zijn geweest door Heuvelstraat, Korvelseweg en Trouwlaan, Nieuwstraat en Varkensmarkt, Bisschop Zwijsenstraat en Monumentstraat. Nu is op een deel daarvan een stadspark het mu mooi zijn dit park te vernoemen naar het Goet ter Riet. Een ander leengoed bij de kerk, het Leengoed van Laumjs Jan Back had als belending zijn huis aan de straat en het Convent van Tongerlo. zijn huis moet gelegen hebben aan de Langestraat; daaraehter lag het leengoed, dat leenroerig was aan de Graa van Nassau, de heer van Breda [GAT R29&112v'-1Ur' (ES2)]. Ten slotte lag bij de kerk mast het Convent van Tongerlo een akker geheten de Eelken Acker I Deze akker moet in de buurt van de huidige Tuinstraat gezocht worden. 9 Boeren, P.C, Wit de parachiegeschiedenis van Tilburg d r 1600', in: Vm Heidolp tot Indusbiesta, blz. n. 10 De naam werd in dezelfde periode en eerder gewoonlijk ook als Tuet' geschreven. 62

9

de Loonschendijk Van de grensscheiding met de gemeente Capelle aan de grenspaal oostwaarts tot de Dijkbaansche of Egbondsch steeg

de Loonschendijk Van de grensscheiding met de gemeente Capelle aan de grenspaal oostwaarts tot de Dijkbaansche of Egbondsch steeg !"!" de Loonschendijk Van de grensscheiding met de gemeente Capelle aan de grenspaal oostwaarts tot de Dijkbaansche of Egbondsch steeg de Wittendijk Van de grensscheiding met de gemeente Capelle oostwaarts

Nadere informatie

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein.

Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Enkele opmerkingen naar aanleiding van een bijschrift over kasteel Crayenstein. Uit: C. Baardman, Leo J. Leeuwis, M.A. Timmermans, Langs Merwede en Giessen (Den Haag 1961) Op de zuidelijke oever van de

Nadere informatie

NT00064_152. Nadere Toegang op inv. nr 152. uit het archief van de. Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema

NT00064_152. Nadere Toegang op inv. nr 152. uit het archief van de. Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema NT00064_152 Nadere Toegang op inv. nr 152 uit het archief van de Dorpsgerechten, 1515-1813 (64) H.J. Postema Juni 2013 Inleiding In dit document zijn regesten van het volgende inventarisnummer betreffende

Nadere informatie

1393 Half Luttel Meijel als bruidschat

1393 Half Luttel Meijel als bruidschat 1393 Half Luttel Meijel als bruidschat Op 5 juni 1393 kreeg Cleijn Meijel of Luttel Meijel bijzondere aandacht in de kapel van Vlierden. 1 Deze kapel was toen blijkbaar al heel lang een druk bezochte bedevaartplaats,

Nadere informatie

Beknopte historische geografie van Oosterhout en Den Hout

Beknopte historische geografie van Oosterhout en Den Hout Titel: Beknopte historische geografie van Oosterhout en Den Hout Inleiding Oosterhout, strategisch gelegen tussen de A27, de A59 en de A16 heeft al een lange geschiedenis. Thans een bruisende stad met

Nadere informatie

Mevrouw E.M. Stolwijk-Okhuyzen

Mevrouw E.M. Stolwijk-Okhuyzen enkele, meest belangrijke, activiteiten van de vereniging. Opsomming van die gegevens bewijzen in meer en mindere mate de levenskracht van onze vereniging, die aan het einde van 1992 haar "koperen" bestaan

Nadere informatie

Historie kerkhof Boekel 1832-2014 Stand van zaken kennis 11 november 2014, Archeologische werkgroep (HKK)

Historie kerkhof Boekel 1832-2014 Stand van zaken kennis 11 november 2014, Archeologische werkgroep (HKK) Historie kerkhof Boekel 1832-2014 Stand van zaken kennis 11 november 2014, Archeologische werkgroep (HKK) In het archeologisch beleidsplan van de gemeente Boekel wordt de begraafplaats beschreven als een

Nadere informatie

De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch. drs. L. F. W. Adriaenssen

De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch. drs. L. F. W. Adriaenssen De gerechtigden tot het Bacx-koorke in de Sint Jan tot de reductie van Den Bosch drs. L. F. W. Adriaenssen Van Stamboom vicaris-generaal, kanselier en zeg e l bewaard e r van de bisschop van Luik en had

Nadere informatie

1530 januari 30 235/ I,1v

1530 januari 30 235/ I,1v Schepenbank Oisterwijk inventarisnummer 235 ("Protocol van transporten, erven, erfcijnsen, obligaties en erfdelingen (waarin sedert de 16 de eeuw mede enige testamenten en sedert de 17 de eeuw "allerhande

Nadere informatie

en nog andere straten moest nog worden aangelegd.

en nog andere straten moest nog worden aangelegd. In de Belle Epoque had de Brabantstraat en de Brabantdam. De Brabantstraat liep van de Vogelmarkt tot aan het François Laurentplein. Deze straat is een van de oudste van Gent want werd reeds vermeld in

Nadere informatie

Het Huis. en de Heerlijkheid

Het Huis. en de Heerlijkheid Het Huis en de Heerlijkheid Bij ondergeteekende berusten een aantal documenten, die op het huis en de heerlijkheid Lisse betrekking hebben. De oudste berichten uit de tweede helft der 14de eeuw. Toen leefde

Nadere informatie

Gebiedspocket zomereditie 2014

Gebiedspocket zomereditie 2014 Gebiedspocket zomereditie 2014 Hier kan ik frank en vrij ademen Koning Willem II Koning Willem II verbleef graag in Tilburg. In zijn opdracht werd in 1847 een paleis gebouwd dat diende tot buitenverblijf.

Nadere informatie

KUNSTPROJECT VLAG - SIGRID CALON een fietstocht langs de grens van Tilburg, gemarkeerd door vlaggen.

KUNSTPROJECT VLAG - SIGRID CALON een fietstocht langs de grens van Tilburg, gemarkeerd door vlaggen. KUNSTPROJECT VLAG - SIGRID CALON een fietstocht langs de grens van Tilburg, gemarkeerd door vlaggen. Vanaf 20 juli hangen er veertig vlaggen op de grens van de stad Tilburg. Deze zijn ontworpen en gemaakt

Nadere informatie

FERDINAND W. SMULDERS

FERDINAND W. SMULDERS FERDINAND W. SMULDERS Artikelen in de (Nieuwe) Tilburgse Courant 1950-1956 bewaard in Regionaal Archief Tilburg, 1105 documentatie Oisterwijk nr. 492 1 2 overzicht 1. 04-11-1950 TILBURG ROND 1450 3 I West-

Nadere informatie

De geschiedenis van de (katholieke) kerk en het Onze Lieve Vrouweklooster in Renkum.

De geschiedenis van de (katholieke) kerk en het Onze Lieve Vrouweklooster in Renkum. De geschiedenis van de (katholieke) kerk en het Onze Lieve Vrouweklooster in Renkum. Oude kerken aan de rand van het Renkums beekdal Er zijn aanwijzingen maar geen bewijzen voor het bestaan van de Willibrordkapel,

Nadere informatie

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne

Een andere mogelijke betekenis is dat het zou gaan over een verheffing naast de Zenne Heffen: Verklaring naam Heffen: Eerste maal vermelding in 1088 Heffena = Heffe en A Wil zeggen bezinksel en water Mogelijke betekenis: modderbeek of moerasgebied Een andere mogelijke betekenis is dat het

Nadere informatie

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND

OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND OPGRAVING BEST-AARLE AFGEROND In het najaar van 2011 en de lente van 2012 deed een team archeologen van Archeologisch Onderzoek Leiden (Archol bv) en Diachron UvA bv opgravingen in Aarle in de gemeente

Nadere informatie

de straat van toen Koningstraat Naaldwijk

de straat van toen Koningstraat Naaldwijk de straat van toen Koningstraat Naaldwijk 1 Nummer 1 en 3: bakker Joris Boon. Rond 1885 kwam bakker Leendert Boon vanuit s-gravenzande naar Naaldwijk. Zoon Joris, vooraan op deze foto, nam de zaak over

Nadere informatie

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer

De top 100 van de familienamen in Nederland Leendert Brouwer Detop100vandefamilienameninNederland LeendertBrouwer Voor een totaalbeeld van de familienamen in Nederland beschikken we over twee ijkjaren: 1947(volkstelling) en 2007(Gemeentelijke Basisadministratie).

Nadere informatie

Aanpassing grenzen bebouwde kom Nijmegen-NoordProgramma / Programmanummer Mobiliteit / 1072

Aanpassing grenzen bebouwde kom Nijmegen-NoordProgramma / Programmanummer Mobiliteit / 1072 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 25 mei 2011 / 117/2010 Fatale termijn: besluitvorming vóór: N.v.t. Onderwerp Aanpassing grenzen bebouwde kom Nijmegen-Noord Aanpassing grenzen bebouwde kom

Nadere informatie

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141

Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 Deel 5: Romeinse Rijk Project: Bij de Gallo- Romeinen in de vicus Tienen. HB pg 138-141 I. Inleiding Schrijf bij elke afbeelding welke functie/doel het zou hebben gehad in de Gallo- Romeinse periode. Functie:

Nadere informatie

BOERDERIJ MOERBEEK 48 LUTJEWINKEL juni 2012. 2012-1 boerderij Moerbeek 48. Inleiding. eerste steen. Luchtfoto vanuit het noorden.

BOERDERIJ MOERBEEK 48 LUTJEWINKEL juni 2012. 2012-1 boerderij Moerbeek 48. Inleiding. eerste steen. Luchtfoto vanuit het noorden. BOERDERIJ MOERBEEK 48 LUTJEWINKEL juni 2012 1 Inleiding Bewoning en veranderingen De boerderij is vrij zeker gebouwd begin 1800. In 1872 heeft er een grondige verbouwing plaats gevonden met o.a. een nieuwe

Nadere informatie

Het huis had een houten skelet, daartussen fistelstek besmeerd met leem.

Het huis had een houten skelet, daartussen fistelstek besmeerd met leem. Alle huizen zonder steen. In de Middeleeuwen is het dorp Boxtel ontstaan. Het dorp was klein. Rond 1100 lag er een motteheuvel met daarnaast een paar voorraadschuren. Beiden werden door water omsloten.

Nadere informatie

Boxtel, regesten vrijwillige rechtspraak 1503-1505

Boxtel, regesten vrijwillige rechtspraak 1503-1505 Boxtel, regesten vrijwillige rechtspraak 1503-1505 - gemaakt door Jan Toirkens - Oorspronkelijke bron Archiefinstelling: Brabants Historisch Informatie Centrum, s-hertogenbosch (BHIC) Archief: Rechtelijk

Nadere informatie

3000 jaar historie van Best-Aarle opgegraven

3000 jaar historie van Best-Aarle opgegraven Locatie: Best en Aarle Periode: NEO, BRONS, IJZ, ROM, XME, NT Complextype: ELA, GC, GVX, IX, IPER, NX, NHP, XXX. Soort onderzoek: opgraving Jaartal onderzoek:2011 en 2012 Datum vondst:2011 en 2012 Uitvoerder:

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. INLEIDING 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Leeswijzer 3 1.3 Status 3 2. CONCLUSIE 5

Inhoudsopgave. 1. INLEIDING 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Leeswijzer 3 1.3 Status 3 2. CONCLUSIE 5 Inhoudsopgave pagina 1. INLEIDING 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Leeswijzer 3 1.3 Status 3 2. CONCLUSIE 5 3. MOTIVATIE 7 3.1 Historie 7 3.2 Huidige situatie 9 3.3 Argumentatie 9 Inhoudsopgave 1 Afbeelding (boven

Nadere informatie

Blauwsloten van Tilburg

Blauwsloten van Tilburg Blauwsloten van Tilburg Blauwsloten; de Tilburgse waterlopen Algemeen Gedurende de 19e eeuw groeide Tilburg uit tot een industriestad, wat tot gevolg had dat de hoeveelheid afvalwater van de bewoners en

Nadere informatie

Plaatsbepaling voormalig kasteel Frisselstein te Veghel

Plaatsbepaling voormalig kasteel Frisselstein te Veghel Jan van Erp Pagina 1 26-3-2008 Plaatsbepaling voormalig kasteel Frisselstein te Veghel Auteur: Jan van Erp Veghel Datum: maart 2008 Met dank aan : Henk van der Voort, heemkundekring Vehchele Jo Verbakel

Nadere informatie

Straatnamen Nieuwehorne

Straatnamen Nieuwehorne Straatnamen Nieuwehorne Fries: Nijhoarne; de nieuwe hoek, dorp aan de weg Oudeschoot-Donkerbroek tussen Katlijk en Oudehorne. Heeft een hervormde kerk uit 1778 en een openbaar lagere school. Voor het een

Nadere informatie

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld.

Boven in het pand bevinden zich twee platte gevelstenen. In een van de gevelstenen (boven de voordeur) is de tekst 'HUIZE LOUISE' gebeiteld. Huize Louise. Inleiding. Vanuit het zuiden, even voorbij de Markt en de Protestante kerk in de Grotestraat, staat op de nummers 92 tot 94 een pand dat de naam draagt 'Huize Louise'. In dit pand waren eerder

Nadere informatie

Bijlage 1 Raadsvoorstel Huisvestingsverordening. Kaarten met consequenties maatwerkmethode. 1. Huidige kwetsbare gebieden

Bijlage 1 Raadsvoorstel Huisvestingsverordening. Kaarten met consequenties maatwerkmethode. 1. Huidige kwetsbare gebieden Bijlage 1 Raadsvoorstel Huisvestingsverordening Kaarten met consequenties maatwerkmethode 1. Huidige kwetsbare gebieden Onderstaand zijn de kwetsbare gebieden weergegeven die in de huidige verordening

Nadere informatie

Drie aardkundige monumenten

Drie aardkundige monumenten 10 Drie aardkundige monumenten Aardkundige monumenten geven iets weer van de ontstaansgeschiedenis van ons landschap. Een geschiedenis die ons honderden, duizenden of zelfs miljoenen jaren terugvoert in

Nadere informatie

Werkgroep Bouwhistorie Zutphen. Informatiekaart St. Janskerk. St. Janskerk

Werkgroep Bouwhistorie Zutphen. Informatiekaart St. Janskerk. St. Janskerk Informatiekaart St. Janskerk St. Janskerk De spits van deze lange slanke toren staat al eeuwen scheef. Hoe dat komt weten we niet, maar het zal tot in lengte van dagen wel zo blijven. De toren heeft niet

Nadere informatie

NEDERLAND IN DE 16e EEUW

NEDERLAND IN DE 16e EEUW NEDERLAND IN DE 16e EEUW In de 16e eeuw vielen de Nederlanden onder de Spaanse overheersing. Er bestonden grote verschillen tussen de gewesten (= provincies), bv: - dialect - zelfstandigheid van de gewesten

Nadere informatie

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw,

De Kasteelseloop. Geachte Heer/Mevrouw, De Kasteelseloop Geachte Heer/Mevrouw, In het kader van het ontwikkelen van een reconstructieplan voor de Peel biedt het Projectbureau van de Reconstructie Commissie de mogelijkheid om een z.g. Projectplan

Nadere informatie

Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek

Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek Kerkpad aan de Tweehuizerweg 6 te Spijk (gem. Delfzijl) Een Cultuurhistorisch Bureauonderzoek Planvoornemen In opdracht van de gemeente Delfzijl, vertegenwoordigd door mevr. E. van Joolen, is een cultuurhistorisch

Nadere informatie

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen

Warder in Gevelstenen. De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen De oude huizen van Warder met hun gevelstenen Warder in Gevelstenen Een aantal oude huizen en boerderijen van Warder zijn voorzien van een gevelsteen. Hierop staat aangegeven wanneer

Nadere informatie

Boxtel, index vrijwillige rechtspraak 1581-1588

Boxtel, index vrijwillige rechtspraak 1581-1588 Boxtel, index vrijwillige rechtspraak 1581-1588 - gemaakt door Jan Toirkens - Oorspronkelijke bron Archiefinstelling: Brabants Historisch Informatie Centrum, s-hertogenbosch (BHIC) Archief: Rechtelijk

Nadere informatie

Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte.

Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte. 4. Fietsroute langs de steilrand Zuid (16 km) Inleiding Deze fietsroute laat u het zuidelijke deel van de steilrand van de Brabantse Wal zien. U komt tijdens de fietstocht door Putte. Start- en eindpunt

Nadere informatie

Info plus Het leenstelsel

Info plus Het leenstelsel Project Middeleeuwen F- verrijking week 1 Info plus Het leenstelsel Inleiding De Middeleeuwen betekent letterlijk de tussentijd. Deze naam is pas later aan deze periode in de geschiedenis gegeven. De naam

Nadere informatie

Levensloopje. Een wandeling van 7,2 km

Levensloopje. Een wandeling van 7,2 km Levensloopje Een wandeling van 7,2 km 1 Levensloopje De wandeling maakt onderdeel uit van het project Gedenkparken. Het vormt de verbinding tussen de twee deelprojecten Levensbomenbos en de oude begraafplaats

Nadere informatie

ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum

ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum ARION een Griekse mythologische figuur als fameuze springbron in de tuinen van het Huys Ootmarsum ARION. ets van Albrecht Dürer Tekening Koepeltuin Huys Ootmarsum door Schoenmaker. 1723.Rijksarchief Zwolle

Nadere informatie

Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen.

Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen. Het plaatwerk aan de Spaarndamsche sluizen. Als een algemeene regel van waterschapsrecht mag worden (aanvaard, de besturen der lichamen, welke belast met waterkeering in zooverre schouw hielden op onderhoud

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Archeologische inventarisaties

Archeologische inventarisaties B i j l a g e 3 : Archeologische inventarisaties Plangebied: Paktuynen Kwartier fase 2 en 3, Enkhuizen, gemeente Enkhuizen Adviesnr: 12142-locatie 1 en 5 Opsteller: D.M. Duijn & M.H. Bartels Datum: 7-5-2012

Nadere informatie

De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen

De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen De archeologie van Weert-Nederweert van de prehistorie tot de Middeleeuwen dr. H.A. Hiddink senior-archeoloog VUhbs, Amsterdam cursus Weerterlogie, 17-02-2016 Geologie - hooggelegen rug in Roerdalslenk

Nadere informatie

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016)

Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016) Het territorium Urk; van Almere naar Zuiderzee. Een reconstructie van het gebied tussen 800 en 1300. (Anne Post versie 01-02-2016) Voor deze reconstructie is gebruik gemaakt van de kaarten uit de publicaties

Nadere informatie

De basiliek van St.Jan

De basiliek van St.Jan Inleiding Zoals het een echte kerk betaamt is de toren van de basiliek St.Jan al van heinde en verre zichtbaar. Een torenhoge baken voor de reiziger van vroeger, die al van verre de ligging van Oosterhout

Nadere informatie

De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen

De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen De brouwerij en stijfselfabriek bij de Gouden Berg te Tegelen Voorlopige conclusies bouwhistorisch onderzoek, oktober 2013 Historie De voormalige brouwerij en stijfselfabriek aan de Sint Martinusstraat

Nadere informatie

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham

Gent 25c. Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Goudstr Beersteeg Oudevest, Katelijnenstr Minnemeers Kongobrug Reke Blekersdijk Nieuwland Godshuishammeken Huidevetterken Ham Gent 25c De Minnemeersbrug lag in het verlengde van de Goudstraat Goudstr /Beersteeg

Nadere informatie

Deze uitgave werd mogelijk gemaakt met subsidie uit het Monumentenfonds van de gemeente Veghel.

Deze uitgave werd mogelijk gemaakt met subsidie uit het Monumentenfonds van de gemeente Veghel. Deze uitgave werd mogelijk gemaakt met subsidie uit het Monumentenfonds van de gemeente Veghel. Dit werkboek hoort bij de webkwestie Sporen van het verleden in Erp op www.erthepe.nl/onderwijs. Het gebruik

Nadere informatie

De IJpelaar en de dekenij

De IJpelaar en de dekenij De IJpelaar en de dekenij Leo Adriaenssen "Op het bouwterrein De Ypelaer waren tijdens het graven van een bouwput dan toch onverwacht fundamenten aangetroffen van de Dekanij", meldde de nieuwsbrief van

Nadere informatie

NT00067_42. Nadere Toegang op inv.nr 42. uit het archief van het. Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema

NT00067_42. Nadere Toegang op inv.nr 42. uit het archief van het. Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema NT00067_42 Nadere Toegang op inv.nr 42 uit het archief van het Stadsgerecht Wijk bij Duurstede, 1546-1811, (67) H.J. Postema Januari 2015 Inleiding In dit document zijn regesten opgenomen van de oudste

Nadere informatie

Wandeling n 2 : Montaigu : Rendeux Bewegwijzering :

Wandeling n 2 : Montaigu : Rendeux Bewegwijzering : Wandeling n 2 : Montaigu : Rendeux Bewegwijzering : De kapel en de kluizenaarswoniing van Saint-Thibaut. Deze grandioze plek die reeds vanaf de prehistorie in gebruik is, laat je van op haar rotsachtige

Nadere informatie

Over de kerk van Marum

Over de kerk van Marum Over de kerk van Marum De kerk van Marum is een van de oudste bakstenen kerken in Groningen. Het oudste gedeelte, het koor, dateert uit de 12 e eeuw. De toren is 13 e -eeuws. De preekstoel werd in 1826

Nadere informatie

E48, Nieuwe Veldenweg 9-11

E48, Nieuwe Veldenweg 9-11 E48, Nieuwe Veldenweg 9-11 Geplaatst in de Heise Krant februari 2014, gewijzigd 21-04-2016 Wanneer we de historie van de boerderij aan de Nieuwe Veldenweg met de huisnummers 9 en 11 onderzoeken, blijkt

Nadere informatie

KINNEKENS KAMP. Gegevens per perceel. Laatste verandering: 15-1-2013. Rekonstruktie van Veghel Martien van Asseldonk

KINNEKENS KAMP. Gegevens per perceel. Laatste verandering: 15-1-2013. Rekonstruktie van Veghel Martien van Asseldonk KINNEKENS KAMP Gegevens per perceel Laatste verandering: 15-1-2013 Rekonstruktie van Veghel Martien van Asseldonk Perceel nr. 1 Nieuw erf van 23-4-1793, groot 5 lopens - oost: de scheidingsloot tussen

Nadere informatie

: landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo. Advies. Inleiding. Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas

: landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo. Advies. Inleiding. Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas Advies : landschappelijke inpassing Achter de Pastorie, Melderslo Datum : 30 mei 2011 Opdrachtgever : Gemeente Horst aan de Maas Ter attentie van Projectnummer : Commissie LKM : 211x05071 Opgesteld door

Nadere informatie

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk

Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelend langs de kerken en plaatsen van voormalige kerken van Gorredijk Wandelroute van ongeveer een uur en een kwartier. Van de Ontmoetingskerk naar de voormalige Evangelische Gemeente Eben Haëzer Vanuit

Nadere informatie

BUREAUONDERZOEK MOLENAKKERSTRAAT TE GEMERT

BUREAUONDERZOEK MOLENAKKERSTRAAT TE GEMERT BUREAUONDERZOEK MOLENAKKERSTRAAT TE GEMERT WONINGCORPORATIE 'GOED WONEN' 26 mei 2010 074704539:0.1 B02034.000139.0120 Inhoud Samenvatting 3 1 Inleiding 5 1.1 Aanleiding 5 1.2 Onderzoeksgebied 5 1.3 Doel

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Een beklemmende erfdienstbaarheid en de bevrijdende ruimtelijke ordening door Ad Claassen, 2010

Een beklemmende erfdienstbaarheid en de bevrijdende ruimtelijke ordening door Ad Claassen, 2010 Een beklemmende erfdienstbaarheid en de bevrijdende ruimtelijke ordening door Ad Claassen, 2010 1. Inleiding In 1934 werd door notaris van de Mortel als eigenaar van een complex bosgrond gelegen aan de

Nadere informatie

Wandelingen in en rond Bemelen

Wandelingen in en rond Bemelen Wandelingen in en rond Bemelen wandeling naar de Amerikaanse begraafplaats (openingstijden kerkhof 09.00 uur 17.00 uur) duur; ± 3 uur (excl. bezoektijd kerkhof) ± 12 km Café de Baskuul Oude Akerstraat

Nadere informatie

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015!

Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart. Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! Dongen s Gravenmoer Klein-Dongen Vaart Wandel mee in Dongen en s Gravenmoer! MET KALENDER 2015! 1 Laat je rondleiden in Dongen en s Gravenmoer! In de gemeente Dongen kun je heerlijk wandelen. Zelf of onder

Nadere informatie

Rondrit naar Groede 94.99 km

Rondrit naar Groede 94.99 km Rondrit naar Groede 94.99 0 2.04 0 Lissewege Het zeer landelijke Lissewege hoort sinds de gemeentefusies bij Brugge. De naam van het dorp duikt op in de 11de eeuw en zou afkomstig kunnen zijn van 'liswega',

Nadere informatie

DE KANTEELSTEEN OP T STINS AAN T PASTORIEHUIS TE FERWERD IN HET JAAR 1712.

DE KANTEELSTEEN OP T STINS AAN T PASTORIEHUIS TE FERWERD IN HET JAAR 1712. Johannes van Dijk DE KANTEELSTEEN OP T STINS AAN T PASTORIEHUIS TE FERWERD IN HET JAAR 1712. Het Vrijhof en de Sint Martinustsjerke. Kerk betaalde in de achttiende eeuw ook kosten van algemene aard Bij

Nadere informatie

3.9 Zwartebroek. Eendrachtstraat: oude ontginningsas. Slagenlandschap benadrukt door elzen. 122 Kwaliteit door diversiteit

3.9 Zwartebroek. Eendrachtstraat: oude ontginningsas. Slagenlandschap benadrukt door elzen. 122 Kwaliteit door diversiteit 3.9 Zwartebroek Beeld in Zwartebroek herinnert aan het verleden Oude, karakteristieke boerderij 3.9.1 Dorpskarakteristiek Zwartebroek dankt zijn ontstaan aan de aanwezigheid van veen. Door de natte omstandigheden

Nadere informatie

De basiliek van St.Jan

De basiliek van St.Jan Inleiding Zoals het een echte kerk betaamt is de toren van de basiliek St.Jan al van heinde en verre zichtbaar. Een torenhoge baken voor de reiziger van vroeger, die al van verre de ligging van Oosterhout

Nadere informatie

Het Elisabeth begijnhof Begijnengracht. Gent 8c

Het Elisabeth begijnhof Begijnengracht. Gent 8c Het Elisabeth begijnhof Begijnengracht Gent 8c Op een boogscheut van de Coupure staat het standbeeld van Guislain (10-7-1887) aan de Begijnhoflaan, maar nog geen tram te zien links van het standbeeld.

Nadere informatie

project verborgen buitens

project verborgen buitens project verborgen buitens Gegevens verborgen buiten: Swanenburg Naam eigenaar: Fam. Cornelisse-Francke Adres: Swanenburgseweg 4 Postcode : 4356 RR Woonplaats : Oostkapelle Telefoonnummer: 071-5155502 Emailadres:

Nadere informatie

GEMERT IN DE HELMOI\DSE PROTOCOLLEN tr

GEMERT IN DE HELMOI\DSE PROTOCOLLEN tr GEMERT IN DE HELMOI\DSE PROTOCOLLEN tr Simon van Wetten Vrijwel alle atten in het Helmonds schepenprotocol die op Gemert betrekking hebben, beschrijven transporten van onroerend goed. Omdat de ligging

Nadere informatie

Het Plaatje Sliedrecht

Het Plaatje Sliedrecht Het Plaatje Sliedrecht Quickscan Kwaliteitsverbetering annex Beeldkwaliteitsplan Plaatje 09 08 2010 rboi adviseurs ruimtelijke ordening 1 2 Het Plaatje Sliedrecht Quickscan Kwaliteitsverbetering annex

Nadere informatie

Drempt. Rapport Ned. 52. Gld. 4.

Drempt. Rapport Ned. 52. Gld. 4. Drempt. Rapport Ned. 52. Gld. 4. Vraagstelling. Wat zijn de maten, versieringen en vorm van de van de kerk van Drempt (kaart afb. 1) gerapporteerde grafplaat uit de (ruim te nemen) 12 e eeuw? Wat is zijn

Nadere informatie

genieten in een groen buitengebied

genieten in een groen buitengebied Broekstraat Oirschot genieten in een groen buitengebied 2 riante bouwkavels in Oirschot ruime bouwkavels in landelijk Brabant De gemeente Oirschot telt maar liefst 320 Rijks- en gemeentelijke monumenten

Nadere informatie

De ontwikkeling van het Schapenland of Hoe tante Hendrika ontsnapt aan de armoede

De ontwikkeling van het Schapenland of Hoe tante Hendrika ontsnapt aan de armoede De ontwikkeling van het Schapenland of Hoe tante Hendrika ontsnapt aan de armoede Dankzij de inkomsten uit de verkoop van grond op het Schapenland in Broek op Langedijk ontkwam de familie Kostelijk aan

Nadere informatie

TELLING VAN 1702 NEERLINTER

TELLING VAN 1702 NEERLINTER TELLING VAN 1702 NEERLINTER Gezin ARMGAERTS Adriaen, met zijn BAECKEN Willem, met zijn dochter, 1 knecht BECKERS Aert, met zijn, 1 zoon 10 jaar, 1 meijssen 2 3 1 1 1 1 3 4 0,5 2 1 1 1 4 6 0,5 2 1 1,5 1

Nadere informatie

Fietstocht Erfvogelcampagne

Fietstocht Erfvogelcampagne Fietstocht Erfvogelcampagne Wintelre Veldhoven - Eersel Duizel - Hoogeloon- Vessem Deze fietstocht is uitgezet met het doel om u te laten zien welke voorzieningen zijn aangelegd om erfvogels een goed thuis

Nadere informatie

Hunebedden. Inleiding. Hoofdstuk 1 Wat zijn hunebedden en waar kun je ze vinden?

Hunebedden. Inleiding. Hoofdstuk 1 Wat zijn hunebedden en waar kun je ze vinden? Hunebedden Inleiding Ik hou mijn werkstuk over hunebedden, omdat ik het een leuk onderwerp vind. Maar ik hou het er ook over, omdat ik er veel van te weten wil komen. Ik ben op het idee gekomen, omdat

Nadere informatie

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442

Gebeurtenis Regeerperiode 1403-1442 Johanna van Polanen is pas 11 jaar als ze trouwt. Dit komt doordat haar familie een verstandshuwelijk sluit. Ontvang 100 florijnen. 1403 Engelbrecht de Eerste van Nassau trouwt met Johanna van Polanen.

Nadere informatie

De St. Petrus Canisiusschool en Liduinaschool.

De St. Petrus Canisiusschool en Liduinaschool. De St. Petrus Canisiusschool en Liduinaschool. Onder leiding van pastoor Van de Pavoort werden er op een perceel grond naast de kerk 2 scholen gebouwd voor de kinderen uit de nieuwe parochie. Zoals gebruikelijk

Nadere informatie

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop

Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop Adders onder het gras bij een gesplitste aankoop De zgn. gesplitste aankoop van een onroerend goed door ouders en kinderen is een efficiënte manier om later veel successierechten te besparen. Nu de fiscus

Nadere informatie

Bijlage I Advies Stichting de Brabantse Boerderij

Bijlage I Advies Stichting de Brabantse Boerderij Bijlage I Advies Stichting de Brabantse Boerderij LBP SIGHT R085542ae.fvl 34 Boerderij-ensemble Wildelot, Rosepdreef 6 te Oisterwijk Inleiding Op verzoek van Dhr. Arend Dijkstra, rentmeester van landgoed

Nadere informatie

De geomorfologie in het gebied wordt voor een belangrijk deel bepaald door de stuwwalvorming tijdens de Saale-ijstijd (afbeelding I.1).

De geomorfologie in het gebied wordt voor een belangrijk deel bepaald door de stuwwalvorming tijdens de Saale-ijstijd (afbeelding I.1). De geomorfologie in het gebied wordt voor een belangrijk deel bepaald door de stuwwalvorming tijdens de Saale-ijstijd (afbeelding I.1). Afbeelding I.1. Vorming stuwwal Nijmegen en stuwwal Reichswald Zandige

Nadere informatie

Open Monumentendagen 2011. Nieuw gebruik Oud gebouw

Open Monumentendagen 2011. Nieuw gebruik Oud gebouw Open Monumentendagen 2011. Nieuw gebruik Oud gebouw Het thema van de 25e Open Monumentendag is Nieuw gebruik - Oud gebouw en gaat over herbestemming van o.a. monumenten. De zorg voor monumenten is steeds

Nadere informatie

Naam: FLORIS DE VIJFDE

Naam: FLORIS DE VIJFDE Naam: FLORIS DE VIJFDE Floris V leefde van 1256 tot 1296. Hij was een graaf, een edelman. Nederland zag er in de tijd van Floris V heel anders uit dan nu. Er woonden weinig mensen. Verschillende edelen

Nadere informatie

Driehuizen. Beeldkwaliteitsplan Schermer 26 augustus 2005. concept en inhoud: la4sale - Amsterdam

Driehuizen. Beeldkwaliteitsplan Schermer 26 augustus 2005. concept en inhoud: la4sale - Amsterdam Driehuizen Beeldkwaliteitsplan Schermer 26 augustus 2005 concept en inhoud: la4sale - Amsterdam romantische hollandse parel Driehuizerweg prachtig kappenspel achter de Schermerringvaart bebouwing dicht

Nadere informatie

Takken Carolus en August. Rond 1932, Geduld Overwint, met o.a. Aug. Dellaert, P. Dellaert, P. Doens, Arn. Dellaert. Camiel en Eugene, getrouwd in

Takken Carolus en August. Rond 1932, Geduld Overwint, met o.a. Aug. Dellaert, P. Dellaert, P. Doens, Arn. Dellaert. Camiel en Eugene, getrouwd in Tak Johanna. Geboren: na het huwelijk van 27 november 1838 tussen Johannes en Carolina, wordt op 23 december 1839 Johanna Maria Jacoba Dellaert geboren, als 1e kind. Tak Johanna. Huwelijk: op 1-5-1862

Nadere informatie

Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh?

Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh? Wie was Schafrat(h)? En wat was de relatie met Van Gogh? Soms weten bezoekers ons tijdens rondleidingen te vermelden dat Vincent van Gogh ooit een kamertje bewoonde in hotel Schafrath aan het Park in Nuenen.

Nadere informatie

Veel van onderstaaande gegevens zijn uit het genealogiebestand Genlias. Gezocht is op: Andries, Antonius, Dirk en Hendrik de Vos

Veel van onderstaaande gegevens zijn uit het genealogiebestand Genlias. Gezocht is op: Andries, Antonius, Dirk en Hendrik de Vos Veel van onderstaaande gegevens zijn uit het genealogiebestand Genlias. Gezocht is op: Andries, Antonius, Dirk en Hendrik de Vos Hendrik de Vos, 1761-1841 Hendrik de Vos Geslacht: M Overlijdensdatum: 02-02-1841

Nadere informatie

Cultuurhistorisch onderzoek Sportpark Van den Wildenberg

Cultuurhistorisch onderzoek Sportpark Van den Wildenberg Cultuurhistorisch onderzoek Sportpark Van den Wildenberg projectnr.3398-196264 definitief december 2009 Auteur(s) Véronique Maronier Opdrachtgever Afdeling Ontwikkeling Postbus 17 5050 AA Goirle datum

Nadere informatie

Beschikbaarstelling van een krediet voor de aankoop van gronden in diverse plangebieden in de gemeente Heusden

Beschikbaarstelling van een krediet voor de aankoop van gronden in diverse plangebieden in de gemeente Heusden Raadsvoorstel Inleiding: Volgens het duale stelsel zijn wij bevoegd tot het aangaan van privaatrechtelijke rechtshandelingen. Als die rechtshandelingen van ingrijpende aard zijn, vragen wij uw raad vóóraf

Nadere informatie

D74, thans Kruisstraat 12

D74, thans Kruisstraat 12 D74, thans Kruisstraat 12 Geplaatst in de Heise Krant van september 2011, gewijzigd 15-05-2015 De boerderij van Has van den Tillaar. Zo kennen de meesten onder ons de oude boerderij achter de kerk met

Nadere informatie

OUDE PASTORIE Winston Churchillweg 2

OUDE PASTORIE Winston Churchillweg 2 OUDE PASTORIE Winston Churchillweg 2 Gegevens ontleend aan hierna te noemen Voorstraat bronnen 12-14 en een gesprek met de huidige bewoners van de Pastorie, mevr. Bruins en de heer Groen in juli 2004.

Nadere informatie

Het toegangsweggetje naar het parkeerterrein van Giersbergen, dat vroeger het Kleine Steegje werd genoemd, heeft een officiële naam gekregen: Ter

Het toegangsweggetje naar het parkeerterrein van Giersbergen, dat vroeger het Kleine Steegje werd genoemd, heeft een officiële naam gekregen: Ter Het toegangsweggetje naar het parkeerterrein van Giersbergen, dat vroeger het Kleine Steegje werd genoemd, heeft een officiële naam gekregen: Ter Kameren (weg). Wie op het idee gekomen is, weet ik niet,

Nadere informatie

Helmond binnen de stadswallen

Helmond binnen de stadswallen Helmond binnen de stadswallen Een project van Heemkundekring Helmond-Peelland 18-10-1533 R230/1125 Catherijn d.v. Wijlen Jan Spaen a.z. wed. + kinderen Jaspar van Stakenborch Henrick Jan Nollens Huis en

Nadere informatie

Zaandam (dam van de bewoners van de Zaan), Purmerend (plaats die aan. het einde van het meer de Purmer ligt) of Almere (genoemd naar een meer

Zaandam (dam van de bewoners van de Zaan), Purmerend (plaats die aan. het einde van het meer de Purmer ligt) of Almere (genoemd naar een meer ANTWOORDENBLAD 5.8 TOPONIEMEN Leerdoelen: Je begrijpt waarom bepaalde kenmerken en elementen van het historische cultuurlandschap behouden worden. Je weet dat toponiemen informatie kunnen geven over het

Nadere informatie

" Non - Stop " Seniorenwerking vnr - vzw

 Non - Stop  Seniorenwerking vnr - vzw laats : VOLLEZELE Naam wandeling : WALGRAEVEWANDELING Lengte wandeling : 7 km 300 meter Duur wandeling : 1 h 49 min Gemiddelde snelheid: 4 km/h Aard van de wegen : De wandeling loopt over betonwegjes en

Nadere informatie

- 90 - DE SOEN-ACTE OF SOEN-BRIEF.

- 90 - DE SOEN-ACTE OF SOEN-BRIEF. - 90 - DE SOEN-ACTE OF SOEN-BRIEF. Bij archief-onderzoek wordt men meermalen geconfronteerd met een "soen-acte" of "soen-brief", een acte waarvan de inhoud soms onze lachlust opwekt en men zich afvraagt:

Nadere informatie

Dit Memoryspel wordt u aangeboden ter gelegenheid van het realiseren van OnsDorpsWeb.

Dit Memoryspel wordt u aangeboden ter gelegenheid van het realiseren van OnsDorpsWeb. December 2008 Aan de inwoners van Koningsbosch Dit Memoryspel wordt u aangeboden ter gelegenheid van het realiseren van OnsDorpsWeb. In dit spel treft u 64 kaartjes aan met 32 verschillende afbeeldingen

Nadere informatie

ORLERS VAN DER FOCKEMA ANDREAE BIJLEVELD Mr. S. J.

ORLERS VAN DER FOCKEMA ANDREAE BIJLEVELD Mr. S. J. DE Het is in zeker opzicht nog steeds een open vraag, waar te Oegstgeest het voormalig terrein van de moet worden gezocht. Op dit terrein of in de onmiddellijke omgeving daarvan werden in de eerste tijden

Nadere informatie