Nederlands vermogensrecht bij scheiding

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nederlands vermogensrecht bij scheiding"

Transcriptie

1 Publicaties vanwege het CENTRUM VOOR NOTARIEEL RECHT Handboek Nederlands vermogensrecht bij scheiding Vierde druk door Prof. mr. M.J.A. van Mourik en Prof. mr. L.C.A. Verstappen Kluwer - Deventer

2 Inhoudsopgave Afkortingen XXIX Deel A Algemeen Deel Hoofdstuk 1 Inleiding; het huwelijk en de ontbinding daarvan, statistieken 3 1. Het huwelijk 3 2. De niet-huwelijkse relatie 5 3. Statistische gegevens 7 Hoofdstuk 2 Huwelijksvermogensrecht algemeen Algemene inleiding Wetsgeschiedenis Wëtshervormingen : de Lex van Oven : De invoering van Boek 1 Nieuw BW : Aanpassing Boeken 1 en 2 bij de invoering van het Nieuw BW : Invoering geregistreerd partnerschap en de openstelling van het huwelijk Moderniseringswetgeving huwelijksvermogensrecht Inleiding : Eerste tranche : Tweede tranche De derde tranche Het huwelijksvermogensrecht van de toekomst Soorten gemeenschappen, verschil met verrekenbedingen Aansprakelijkheid,verhaalbaarheid, draagplicht 36 XIII

3 7. Koude uitsluiting Nominaliteitsbeginsel, beleggingsvisie en economische (deel)gerechtigdheid Inleiding Het beginsel van nominalisme De beleggingsvisie Economische (deel)gerechtigdheid 42 Hoofdstuk 3 Rechten en plichten echtgenoten (titel 6) Inleiding; de toepasselijkheid van titel 6; Wet conflictenrecht huwelijksbetrekkingen Het nodige verschaffen, art. 1: Verzorging en opvoeding kinderen, art. 1: Het voorgestelde recht op informatie, art. 1: Kosten van de huishouding, art. 1: Hoofdelijke aansprakelijkheid kosten gewone gang huishouding, art. 1: De voorgestelde regeling van vergoedingsvorderingen tussen echtgenoten, art. 1: Gezinsbeschermende bepalingen; art. 1: Inleiding Vormvereisten Letter a: echtelijke woningen inboedel Letter b: giften Giften Uitzonderingen Letter c: zekerheidsverschaffing voor schulden van derden Algemeen Uitzonderingen Lettere: 'in de normale uitoefening van beroep of bedrijf Lid5: zekerheidsverschaffing voor schulden van vennootschappen Letter d: koop op afbetaling Vernietigbaarheid Vernietigen Bevestigen Termijnstelling Bestuur, art. 1:90-1: Inleiding Wat is bestuur? Overlaten bestuur Bestuursaanmatiging Algemeen Verzet tegen stoornis; derdenbescherming 89 XIV

4 Toetredingsbevoegdheid Rechtsverwerking; termijnstelling Bestuursopdracht 91 Hoofdstuk 4 De huwelijksgemeenschap (titel 7) Inleiding; de wettelijke stelsels Statistieken en benaming De wettelijke regeling kort uiteengezet Vruchten en inkomsten Winst en verlies Overgangsrecht beperkte gemeenschappen Overgangsrecht na invoering Boek 1 BWop 1 januari Overgangsrecht vruchten en inkomsten na aanpassing Boek 1 BWop 1 januari Gemeenschap van bepaalde goederen (woning en inboedel) Het bestuur Wie heeft bestuursbevoegdheid? Beroeps- en bedrijfsvermogen Waarover bestuur? De omvang van de wettelijke gemeenschap van goederen; hoofdregel met uitzonderingen Verknochtheid Wet en toelichting Literatuur Verknochtheid na ontbinding; redelijkheid en billijkheid Verknochte goederen Wilsrechten in het erfrecht Vruchtgebruik; lijfrente; de rechten van gebruik en bewoning Tweetraps en andere voorwaardelijke makingen Bewind Aandelen in gemeenschappen Eenvoudige gemeenschappen Bijzondere, ontbonden gemeenschappen van afd. 2 van titel Bijzondere gemeenschappen Aandeelhouderschap Lidmaatschap Beroeps-en bedrijfsvermogen; vergunningen Goodwill Pensioen Levensverzekering Schadevergoedingsvorderingen De omvang van de wettelijke gemeenschap van goederen; de schulden Wet werk en bijstand Alimentatieschulden 150 XV

5 5.3. Schulden in verband met de afwikkeling van het huwelijk (proceskosten) Obligatoire rechtsbetrekkingen en de huwelijksgemeenschap Inleiding Bestuur over obligatoire rechtsbetrekkingen? Het beginsel van contractsvrijheid Art. 6:249 BW Verkrijgingen met uitsluitingsclausule Inleiding; reikwijdte van de clausule De vorm van de clausule Aan welke goederen en schulden kleeft de clausule? Welke beperkingen brengt de clausule met zich? Welke beperkingen kent de clausule zelf? Clausulering van vruchten van geclausuleerde goederen Het'overtreden'van de clausule Voorwaardelijke uitsluiting Het alternatief: de voorwaardelijke verrekening van de waarde Uitsluitingsclausule met delegatie Toekomstig recht; de insluitingsclausule Positie schuldeisers Vermenging en verrekening Benadeling huwelijksgemeenschap en handhaving van rechten op goederen van de gemeenschap (beslag enz.) Derde tranche moderniseringswetgeving huwelijksvermogensrecht; Aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen Inleiding; argumenten voor de wijzigingen De voorgestelde nieuwe regeling van de gemeenschap van goederen Toelichting op de voorgestelde wijzigingen Art. 1: Art. 1: Art. 1: Art. 1: Art. 1:96a en 96b Art. 1: Art. 1: Art. 1: De wettelijke regeling van vruchten en inkomsten en winst en verlies Overgangsrecht 211 Hoofdstuk 5 De ontbonden wettelijke gemeenschap van goederen 215 /. Beëindiging gemeenschap Ontbinding Einde huwelijk Scheiding van tafel en bed 216 XVI

6 1.4. Opheffingsbeschikking rechter Invoering huwelijkse voorwaarden staande huwelijk Beheer Beschikking Genot en gebruik Inningsbevoegdheid Positie schuldeisers na ontbinding huwelijksgemeenschap; art. 1: Afstand Verdeling De rechtssfeer Soorten gemeenschappen; de ontbonden huwelijksgemeenschap als bijzondere gemeenschap Toepasselijke wettelijke bepalingen Informatieplicht, verzegeling en boedelbeschrijving De peildatum der verdeling; waardering De vordering tot verdeling Verdeling De wijze van verdeling De vormvereisten voor verdeling De uitvoering der verdeling De positie van schuldeisers bij verdeling Onwillige echtgenoten Afwezigheid van (gewezen) echtgenoten Nietige en vernietigbare verdelingen 254 Hoofdstuk 6 Huwelijkse voorwaarden 257 /. Vermogensrechtelijke regelingen als huwelijkse voorwaarden Staat van aanbreng bij huwelijkse voorwaarden; bewijs- en vaststellingsovereenkomsten; kleren- en lijfsieradenbeding De praktijk van het maken van huwelijkse voorwaarden Huwelijks- en partnerschapsvoorwaarden in de praktijk De inschrijving in het huwelijksgoederenregister Contractuele giften, erfstellingen en legaten naar oud recht 274 Hoofdstuk 7 Verrekenbedingen (titel 8) 277 /. Soorten verrekenbedingen; algemene beschouwingen Verrekenstelsels Periodieke verrekenbedingen Finale verrekenbedingen Combistelsels Wettelijk deelgenootschap De ontwikkelingen in de jurisprudentie Inleiding; niet uitgevoerde periodieke verrekenbedingen Wat zijn overgespaarde inkomsten uit arbeid? Aanschaffingen ten behoeve van de huishouding Hoe wordt een periodiek verrekenbeding nageleefd? 297 XVII

7 3.5. Hoe kan een niet-nageleefd periodiek verrekenbeding alsnog worden nageleefd? Ondernemingsvermogen Levensverzekeringen Pensioen Vervalbeding Verjaring De wettelijke regeling nader belicht De toepasselijkheid van de regeling, art. 1: Begrippen inkomsten en vermogen, art. 1: De uitsluitingsclausule, art. 1: Regels gemeenschap deels van overeenkomstige toepassing, art. 1: De evenredigheidsleer met betrekking tot (her)beleggingen, art. 1: Verrekening in geld; inbetalinggeving, art. 1: Benadelende rechtshandelingen, art. 1: Opheffing verrekenplicht, art. 1: Betaling van verrekenschulden; betalingsregeling, art. 1: De beleggingsleer en bewijsregels, art. 1:141 leden De problematiek van de directeur-grootaandeelhouder, art. 1:141 leden 4 en Verjaring, art. 1:141 lid Vervaltermijnen Verrekening tot/per? De peildatum, art. 1: Overgangsrecht Wet regels verrekenbedingen Het alsnog uitvoeren van niet-uitgevoerdeperiodieke verrekenbedingen Inleiding Hoe niet-uitgevoerde periodieke verrekenbedingen en finale verrekenbedingen alsnog uitvoeren? Voorbeeld Voorbeeld Voorbeeld Voorbeeld Verschil tussen het niet-uitgevoerd periodiek verrekenbeding en het alsof-beding Stappenplan 342 Hoofdstuk S Huwelijkse voorwaarden staande huwelijk (art. 1:119) Inleiding De procedure van wijziging huwelijkse voorwaarden staande huwelijk Huwelijkse voorwaarden staande huwelijk in de praktijk Positie schuldeisers; Dozy-clausule Fiscale aspecten bij huwelijkse voorwaarden 356 XVIII

8 5.1. Overdrachtsbelasting Schenkingsrecht 357 Reparatiehuwelijk 359 Hoofdstuk 9 Vergoedingsrechten 361 /. Inleiding Wettelijke vergoedingsrechten en-plichten Vergoedingsrechten ingevolge jurisprudentie Inleiding Het ter beschikking stellen van geld voor de aankoop van goederen door de andere echtgenoot Het niet in dezelfde verhouding als waarin men medegerechtigd is, hebben bijgedragen aan de financiering van goederen Het ter beschikking stellen van geld voor de aankoop van goederen door de andere echtgenoot ter voldoening aan een natuurlijke verbintenis Het aflossen van een geldlening waarmee goederen werden verworven Het beheer van vermogen van de andere echtgenoot op eigen naam als lasthebber Het in gebruik ter beschikking stellen van goederen Het verrichten van werkzaamheden ten behoeve van de onderneming of ten aanzien van goederen van de andere echtgenootywaardering van huishoudelijke arbeid Betaling; opeisbaarheid 372 Hoofdstuk 10 Faillissement en schuldsanering Inleiding Faillissement en schuldsanering algemeen Faillissement of schuldsanering na ontbinding Ontbinding na faillissement of schuldsanering 381 Hoofdstuk 11 Internationaal privaatrecht huwelijksvermogensregime 387 / Inleiding Het Haags Verdrag van 1905; de Eenvormige Beneluxwet (EW) Het arrest Chelouche-Van Leer: de drietrapsladder van de Hoge Raad Het Haags Huwelijksvermogensverdrag Wet conflictenrecht huwelijksvermogensregime en Wet conflictenrecht pensioenverevening Conflictregelkalender 402 XIX

9 Hoofdstuk 12 Het geregistreerd partnerschap Inleiding Wettelijke regeling Het aangaan en beëindigen van een geregistreerd partnerschap 3.1. Voorwaarden voor registratie 3.2. Wijze van registratie 3.3. Einde registratie 3.4. Reparatieregistratie/reparatiehuwelijk 3.5. Beëindigingsconvenant Het geregistreerd partnerschap en kinderen Omzetting Buitenlandse erkenning Overgangsrecht Hoofdstuk 13 Beëindiging huwelijk Het einde van het huwelijk Vermissing Ontbinding, na scheiding van tafel en bed Omzetting van een huwelijk in een geregistreerd partnerschap; flitsscheiding Feitelijke scheiding Echtscheiding 6.1. Duurzame ontwrichting 6.2. Geestesstoornis 6.3. Pensioenverweer 6.4. Inschrijving van scheiding van tafel en bed en van echtscheiding Rechtspleging Voorlopige voorzieningen Nevenvoorzieningen De administratieve scheiding Internationaal privaatrecht inzake huwelijksontbinding Ouderlijk gezag Omgang en informatie Hertrouwen met elkaar Hoofdstuk 14 Het echtscheidingsconvenant Overeenkomsten van en tussen echtgenoten De inhoud van het echtscheidingsconvenant De familierechtelijke overeenkomst Algemeen; de geldigheid van de overeenkomst tot echtscheiding Het huwelijk en overeenkomst Huwelijkse voorwaarden Echtscheiding 458 XX

10 2.5. 'Koop' van echtscheiding 459 Gebreken bij de totstandkoming van het echtscheidingsconvenant; uitleg 3.1. Wilsgebreken Geestelijke stoornis Bedreiging of bedrog; misbruik van omstandigheden Dwaling Redelijkheid en billijkheid; onvoorziene omstandigheden Uitleg 468 Echtscheidingsconvenant en huwelijkse voorwaarden Het begrip huwelijkse voorwaarden Het echtscheidingsconvenant als regeling van huwelijkse voorwaarden? Vóór het huwelijk? De (voorhuwelijkse) alimentatieovereenkomst Fiscale aspecten Inkomstenbelasting Fiscaal partnerschap De aftrekbaarheid van alimentatie voor zowel expartner als de kinderen Afkoop alimentatie Pensioenverevening De eigen woning De kapitaalverzekering eigen woning De v er rekenvordering in fiscaal opzicht Schenkingsrecht Overdrachtsbelasting 487 Deel B Bijzonder Deel Hoofdstuk 15 Ondernemer en zelfstandig beroepsbeoefenaar Inleiding Eenmenszaak en wettelijke gemeenschap van goederen Voorlopige voorzieningen; feitelijke scheiding Voorlopige voorzieningen en nevenvoorzieningen Bestuur (beheer) na ontbinding Ondernemerschap na ontbinding Aansprakelijkheid (art. 1:102) en faillissement Onderneming en ontbonden huwelijksgemeenschap Recht van overneming (art. 1:101) Goodwill Geclausuleerd ondernemingsvermogen Verdeling Eenmenszaak en uitsluiting van huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap (koude uitsluiting) Ondernemen met zaken van de andere echtgenoot 511 XXI

11 3.2. Eenmenszaak en huwelijkse voorwaarden Eenmenszaak en beperkte huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap Inleiding Art. 1:126 lid 1 en zijn relatie tot art. 1:97 lid Directe of indirecte verkrijging? Vergoedingsrechten Eenmenszaak en verrekenbedingen Eenmenszaak en solitair periodiek verrekenbeding Eenmenszaak en finaal verrekenbeding Winst uit onderneming Personenvennootschap en wettelijke gemeenschap van goederen Inleiding De overeenkomst van vennootschap Economische deelgerechtigdheid De echtgenoten-vennootschap Vennootschappelijke gemeenschap en huwelijksgemeenschap; aansprakelijkheid Commanditaire vennootschap Vennootschap, huwelijksgemeenschap en scheiding Vennootschap, finaal verrekenbeding en scheiding De waardering van'economische deelgerechtigdheid' Personenvennootschap en uitsluiting van huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap (koude uitsluiting) Personenvennootschap met een derde Personenvennootschap tussen echtgenoten Personenvennootschap en verrekenbedingen Personenvennootschap en solitair periodiek verrekenbeding Personenvennootschap en finaal verrekenbeding Waardering van ondernemingsvermogen Rechtssfeer, waarde en prijs Algemeenheid van goederen; going-concernwaarde Meerwaardebeding Latente belastingen Goodwill, productierechten, vergunningen Peildatum 539 Hoofdstuk 16 Aandeelhouder Inleiding Vergeten aandeelhouderschap; uitkoopregeling Volstorting van aandelen Volstorting met goederen van de andere echtgenoot Volstorting of financiering met geld van de andere echtgenoot Volstorting of financiering door levensgezel vóór het huwelijk Volstorting of financiering met van derden geleend geld 546 XXII

12 4. Statutaire aanbiedingsplicht bij echtscheiding Bestuur van de BV Aandelen en huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap Aandeelhouderschap Uitoefening van zeggensmacht als huwelijksvermogensrechtelijke bestuursdaad Verknochtheid (art. 1:94 lid 3) Uitsluitingsclausule en aandelen Ontbonden gemeenschap, bestuur en verknochtheid Register van aandeelhouders Blokkeringsregeling, toedeling en levering Aandelen en uitsluiting van huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap (koude uitsluiting) Aandelen en beperkte huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap Behoren de aandelen tot de huwelijksgemeenschap? Eigen aandelen en ingehouden winst Aandelen en periodiek verrekenbeding Het beginsel van verrekening van door een BV ingehouden winst; 'in overwegende mate' Wat wordt inde verrekening betrokken? De aandelen zijn vóór het huwelijk krachtens schenking of erfrecht, al dan niet geclausuleerd, verkregen De aandelen zijn vóór het huwelijk verkregen en met eigen middelen betaald De aandelen zijn tijdens het huwelijk krachtens schenking of erfrecht, al dan niet geclausuleerd, verkregen De aandelen zijn tijdens het huwelijk verkregen en met eigen middelen betaald De aandelen zijn met geleend geld betaald (art. 1:136 lid 1) Inleiding De aandelen zijn voor het huwelijk verkregen en (deels) met geleend geld betaald De aandelen zijn tijdens het huwelijk verkregen en (deels) met geleend geld betaald De economische deelgerechtigdheid van art. 1:136 en de toepassing van art. 1:141 lid Aandelen en finaal berekenbeding Waardering van aandelen Verdeling 570 Hoofdstuk 17 Woning en inboedel Inleiding Voorlopige voorzieningen (art. 822 Rv) Voorlopige voorzieningen art. 1: Voorlopige voorziening en huurbetaling Voorlopige voorziening, rente en aflossing 578 XXIII

13 Voorlopige voorziening en gebruiksvergoeding Nevenvoorzieningen 3.1. Voortzetting bewoning (art. 1:165) 3.2. Voortzetting gebruik inboedel (art. 1:165) 3.3. 'Een redelijke vergoeding' 3.4. Voortzetting huurovereenkomst Bruikleen Woningen huwelijksvermogensrechtelijke (beperkte)gemeenschap van goederen 5.1. Aansprakelijkheid en draagplicht na ontbinding van de gemeenschap 5.2. Huuropbrengsten e.d Uitsluitingsclausule 5.4. Vergoedingsvordering of economische deelgerechtigdheid 5.5. Rekenvoorbeelden (art. 1:87 wetsvoorstel) 5.6. Zakelijke lasten 5.7. Verdeling Woning en uitsluiting van huwelijksvermogensrechtelijke gemeenschap (koude uitsluiting) Inleiding De woning staat (deels) op naam van de 'andere' echtgenoot; natuurlijke verbintenis? De (vakantie)woning staat op naam van de 'andere' echtgenoot; middellijke vertegenwoordiging? Verbouwingen; ongerechtvaardigde verrijking De hypothecaire lening; onevenredige aflossing Kapitaalverzekeringen Verdeling Woning en verrekenbedingen Inleiding 'Aanwendine van te verrekenen vermogen' fart. 1:136 lid 1) Het economisch belang verkregen door aanwending van te verrekenen vermogen Schulden 'aangegaan in verband met de verwerving van een goed' Het economisch belang verkregen in relatie tot de schulden 'aangegaan in verband met de verwerving van een goed' Aflossing met behulp van levensverzekeringsuitkeringen Het niet uitgevoerde periodiek verrekenbeding (art. 1:141 lid 1); relatie tot art. 1:136 lid Te verrekenen vermogen; belegging en vruchten Waardedaling van'beleggingen' Peildatum 613 Waarde en waardering Inleiding Peildatum Waarde in het economisch verkeer; prijs 615 XXIV

14 8.4. Waardering, prijs, redelijkheid en billijkheid, rechtssfeer Relatie tot alimentatie Meerwaardebeding Hypothecaire schuld en negatief saldo; minderwaardebeding 618 Hoofdstuk 18 Pensioen, levensverzekering en lijfrente Inleiding Pensioenregelingen Inleiding Beroepspensioenregelingen De Pensioen- en spaarfondsenwet (PSW) 622 Verweersbepalingen (art. 1:153 en 1:180) 3.1. De verweersbepalingen en hun relatie tot art. 1:157 lid Bestaande vooruitzichten op uitkeringen Billijke voorziening Beperking van de verweersmogelijkheid Pensioen, levensverzekering, lijfrente en huwelijksvermogensrecht Inleiding Artikel 1:94 lid Aanwijzing van een derde als begunstigde Pensioenverrekening (Boon-Van Loon 1981) Inleiding Waardeverrekening Wijze en omvang van de verrekening Vragen en antwoorden Pensioenverrekening of pensioenverevening? Pensioenverevening (Wet VP) Inleiding; verschillen met Boon-Van Loon Toepasselijkheid van de Wet VP Pensioen Deling van ouderdomspensioen Zelfstandig recht op uitbetaling Afwijkende deling Conversie Relatie tot alimentatie; redelijkheid en billijkheid Internationaal privaatrecht Pensioen en BV Inleiding Indirect aandeelhouderschap Redelijkheid en billijkheid Waardeoverdrachvafkoop Levensverzekering Vormen van levensverzekering Uitoefening bevoegdheden Verzekeringsuitkering en aflossing hypothecaire lening Verdeling Verrekening 669 XXV

15 Hoofdstuli 19 / w Levensonderhoud tussen (gewezen) echtgenoten Inleiding Rechtsgrond Levensonderhoud bij feitelijke scheiding 3.1. Twee huishoudingen in onderling overleg 3.2. Twee huishoudingen bij feitelijke scheiding Voorlopige voorziening 4.1. Rechtspleging en maatstaven 4.2. Voorlopige voorziening en huwelijksvermogensrecht Overeenkomst omtrent levensonderhoud na echtscheiding 5.1. Inleiding 5.2. Nihilbeding 5.3. Afkoop 5.4. Overeenkomst en alimentatieduur 5.5. Het beding van niet-wijziging 5.6. Wijziging of intrekking van de overeenkomst 5.7. Overgangsrecht 1971 Toekenning levensonderhoud door de rechter; maatstaven 6.1. Inleiding 6.2. Ingangsdatum en terugwerkende kracht 6.3. Levensgedrag en andere niet-financiële omstandigheden 6.4. Alimentatienormen (Tremanormen) 6.5. Alimentatie en pensioenverevening 6.6. Behoefte 6.7. Draagkracht 6.8. Vervaltermijn 6.9. Wijziging of intrekking Overgangsrecht Indexering Kern van de regeling Uitsluiting wijziging van rechtswege Tenuitvoerlegging Einde van de onderhoudsplicht Inleiding Duurbeperking, anders dan bij overeenkomst Overgangsrecht duurbeperking Hertrouwen Ongehuwd samenleven Nakoming, verjaring en rechtsverwerking Ttitpmntmnnnl iirvnnntrorlit Hoofdstuk 20 Onderhoudsbetrekkingen tussen ouders en kinderen Inleiding 72' 2. Verzorging en opvoeding Levensonderhoud en studie 728 XXVI

16 4. Voorlopige voorziening Ouderlijk bewind Ouderlijk vruchtgenot Kosten van verzorging en opvoeding, levensonderhoud en studie na scheiding Inleiding De toekomst van de kinderalimentatie Contractsvrijheid Behoefte en gedragingen Draagkracht De onderhoudsplicht van de blote verwekker De onderhoudsplicht van de stiefouder Indexering Vaststelling en wijziging door de rechter Betaaladres en invordering Internationaal privaatrecht Levensonderhoud van kinderen ouderdan eenentwintig jaar na echtscheiding Echtscheiding en erfrecht 750 Registers Wetsartikelenregister 753 Jurisprudentieregister 787 Trefwoordenregister 815 XXVII

Afkortingen. Hoofdstuk 1 Zelfstandig ondernemer/beroepsbeoefenaar 1

Afkortingen. Hoofdstuk 1 Zelfstandig ondernemer/beroepsbeoefenaar 1 Inhoudsopgave Afkortingen XIX Hoofdstuk 1 Zelfstandig ondernemer/beroepsbeoefenaar 1 1. Inleiding 1 2. Ondernemer en wettelijke gemeenschap van goederen 2 2.1. Voorzieningen in het zicht van scheiding

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Inleiding; het huwelijk en de ontbinding daarvan Het huwelijk 1 2. De informele relatie 4

Hoofdstuk 1 Inleiding; het huwelijk en de ontbinding daarvan Het huwelijk 1 2. De informele relatie 4 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding; het huwelijk en de ontbinding daarvan 1 1. Het huwelijk 1 2. De informele relatie 4 Hoofdstuk 2 Huwelijksvermogensrecht algemeen 7 1. Algemene inleiding 7 2. Wetsgeschiedenis

Nadere informatie

Nederlands Vermögensrecht bij echtscheiding

Nederlands Vermögensrecht bij echtscheiding Handboek voor het Nederlands Vermögensrecht bij echtscheiding Derde druk door Prof. mr M.J.A. van Mourik hoogleraar notarieel- en privaatrecht aan de Katholieke Universiteit Nijmegen en notaris te Nijmegen

Nadere informatie

12 Huwelijksvermogensrecht

12 Huwelijksvermogensrecht Monografieën Privaatrecht 12 Huwelijksvermogensrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Elfde druk Kluwer - Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE Lijst van afkortingen / XIII Enige verkort aangehaalde werken / XV I.

Nadere informatie

Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17. Enkele afkortingen 19. Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25

Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17. Enkele afkortingen 19. Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25 Inhoud Lijst van verkort aangehaalde literatuur 17 Enkele afkortingen 19 Inleiding 21 Deel 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 25 1 Rechten en verplichtingen van echtgenoten 27 1.1 Algemeen 27

Nadere informatie

Inhoud VOORWOORD LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN V XV 1 DE FASE VOOR DE SCHEIDING 1 1.1 Scheiden of niet 1 1.2 Inschakeling van een advocaat 2 1.3 Verzoening 10 1.4 Gescheiden wonen 11 1.5 Risico s bij

Nadere informatie

Compendium van het personenen familierecht

Compendium van het personenen familierecht Mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann Mevr. mr. J. van Duijvendijk-Brand Compendium van het personenen familierecht Elfde druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Hoofdstuk

Nadere informatie

Compendium van het personenen familierecht

Compendium van het personenen familierecht Mevr. prof. mr. S.F.M. Wortmann Mevr. mr. J. van Duijvendijk-Brand Compendium van het personenen familierecht Tiende druk y> Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V

Nadere informatie

3. Trouwen zonder huwelijkse voorwaarden: van een algehele naar een beperkte gemeenschap van goederen... 13

3. Trouwen zonder huwelijkse voorwaarden: van een algehele naar een beperkte gemeenschap van goederen... 13 Inhoudsopgave Voorwoord 1 1 Samenwoners 2 11 Inleiding 2 12 Een samenlevingscontract 2 13 Wat regelt u in een samenlevingscontract? 2 131 Voor de periode waarin u samenwoont 2 132 Voor het geval u besluit

Nadere informatie

7 Inleiding / 11 8 Verkrijging, verlening, verlies en vaststelling van het Nederlanderschap / 12 9 Nationaliteit en internationaal privaatrecht / 16

7 Inleiding / 11 8 Verkrijging, verlening, verlies en vaststelling van het Nederlanderschap / 12 9 Nationaliteit en internationaal privaatrecht / 16 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V Hoofdstuk 1 Inleiding / 1 1 Algemeen / 1 2 Inhoud van Boek 1: personen- en familierecht / 2 3 Literatuur over personen- en familierecht / 3 Hoofdstuk 2 De algemene bepalingen

Nadere informatie

Fiscale Praktijkreeks. Echtscheiding. Fiscale en juridische gevolgen. Tweede druk. Kavelaars-Niekoop FM

Fiscale Praktijkreeks. Echtscheiding. Fiscale en juridische gevolgen. Tweede druk. Kavelaars-Niekoop FM Fiscale Praktijkreeks Echtscheiding Fiscale en juridische gevolgen Tweede druk drs. mr. Kavelaars-Niekoop FM Labohm Sdu Uitgevers, Den Haag, 2012 Inhoud Voorwoord 1 Relatierecht, enkele civielrechtelijke

Nadere informatie

Het nieuwe huwelijksvermogensrecht

Het nieuwe huwelijksvermogensrecht Het nieuwe huwelijksvermogensrecht mr. CA. Kraan tweede druk Gouda Quint bv (S. Gouda Quint - D. Brouwer en zn.) Arnhem 1994 Inhoudsopgave Lijst van verkort aangehaalde literatuur 11 Enkele afkortingen

Nadere informatie

Toetstermen RFEA particulier: kennis

Toetstermen RFEA particulier: kennis Toetstermen RFEA particulier: kennis De scheidingsprocedure 1. Juridische aspecten van de beëindiging van de relatie bij leven a. verbreken relatie samenwoners b. beëindigen geregistreerd partnerschap

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord / 11. Afkortingenlijst / 13

Inhoudsopgave. Voorwoord / 11. Afkortingenlijst / 13 Inhoudsopgave Voorwoord / 11 Afkortingenlijst / 13 1 Inleiding / 15 1.1 Beëindiging van een huwelijk / 15 1.2 Scheiding van tafel en bed / 16 1.3 Beëindiging van een geregistreerd partnerschap / 17 1.4

Nadere informatie

Inhoud. 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 2 Spelregels om te trouwen. Inhoud

Inhoud. 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 2 Spelregels om te trouwen. Inhoud Inhoud 1 Uw bedrijf en uw familie: uw familiezaak? 1.1. INLEIDING.................................................... 1 1.1.1. Welke vorm van samenleven past bij u?..................... 1 1.1.2. Dat speelt

Nadere informatie

Monografieèn Privaatrecht. Erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vijfde druk

Monografieèn Privaatrecht. Erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vijfde druk Monografieèn Privaatrecht Erfrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Vijfde druk Kluwer - Deventer - 2008 Inhoud Enige afkortingen en symbolen XV Enige verkort aangehaalde werken XVI I. INLEIDING 1 1. Erfrecht

Nadere informatie

Monografieèn Privaatrecht. Nieuw erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vierde druk

Monografieèn Privaatrecht. Nieuw erfrecht. Prof. mr. M.J.A. van Mourik. Vierde druk Monografieèn Privaatrecht Nieuw erfrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Vierde druk Deventer - 2004 Inhoud Enige afkortingen en symbolen XV Enige verkort aangehaalde werken XVI I. INLEIDING 1 1. Erfrecht

Nadere informatie

Handleiding bij scheiding

Handleiding bij scheiding Handleiding bij scheiding door mr. J.A.M.P. Keijser Derde, herziene druk Kluwer-Deventer-1995 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 De fase vöör de scheiding 1 1.1. Scheiden of niet 1 1.2. Inschakeling van een advocaat

Nadere informatie

Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen. 22 maart Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper)

Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen. 22 maart Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper) Masterclass Beperkte Gemeenschap van Goederen 22 maart 2017 Drs. J.O. Horsthuis MFP RFEA (Jasper) 1 Wetsvoorstel beperking gemeenschap van goederen Initiatief Wetsvoorstel 33 987 Swinkels (D66) / Recourt

Nadere informatie

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN SAMENLEVINGSVORMEN Sinds 1 april 2001 is het huwelijk een samenlevingsverband van twee personen van gelijk of verschillend geslacht. De vermogensrechtelijke

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 554 Wijziging van titel 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (regels verrekenbedingen) Nr. 1 KONINKLIJKE BOODSCHAP Aan de Tweede Kamer der

Nadere informatie

lnleiding /1 I. Ontwikkeling van het personen- en familierecht / 2 II. EVRM / 8 HI. Europeanisering / 23 IV. Literatuur / 28

lnleiding /1 I. Ontwikkeling van het personen- en familierecht / 2 II. EVRM / 8 HI. Europeanisering / 23 IV. Literatuur / 28 INHOUDSOPGAVE Enige afkortingen / XIX Lijst van verkort aangehaalde werken / XXII lnleiding /1 I. Ontwikkeling van het personen- en familierecht / 2 II. EVRM / 8 HI. Europeanisering / 23 IV. Literatuur

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2002 152 Wet van 14 maart 2002 tot wijziging van titel 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (regels verrekenbedingen) Wij Beatrix, bij de gratie

Nadere informatie

s t u d i e p o c k e t -s* p r i v aatrech t s 37 Erfrecht zesde druk Prof. mr. M.JA, van Mourik 1997 W.E.J. Tjeenk Willink Deventer

s t u d i e p o c k e t -s* p r i v aatrech t s 37 Erfrecht zesde druk Prof. mr. M.JA, van Mourik 1997 W.E.J. Tjeenk Willink Deventer s t u d i e p o c k e t -s* p r i v aatrech t s 37 Erfrecht zesde druk Prof. mr. M.JA, van Mourik 1997 W.E.J. Tjeenk Willink Deventer Inhoud Lijst van afkortingen/verklaring van Symbolen Enig verkort aangehaalde

Nadere informatie

Parlementaire Geschiedenis Burgerlijk Wetboek Boek 10. Internationaal Privaatrecht (IPR)

Parlementaire Geschiedenis Burgerlijk Wetboek Boek 10. Internationaal Privaatrecht (IPR) Parlementaire Geschiedenis Burgerlijk Wetboek Boek 10 Internationaal Privaatrecht (IPR) Prof. mr. M.H. ten Wolde Mr. dr. J.G. Knot Mr. ICC. Henckel Mr. A. Mens Mr. D.A. Pettengell ^ J.Kluwer a W o lte

Nadere informatie

HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP

HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP HUWELIJK EN GEREGISTREERD PARTNERSCHAP Gevolgen huwelijk en geregistreerd partnerschap Sinds 1 april 2001 is het huwelijk een samenlevingsverband van een man en een vrouw, twee mannen of twee vrouwen.

Nadere informatie

Notaris en scheiding. mr. F. Schonewille (ed.) Maklu Apeldoorn - Antwerpen

Notaris en scheiding. mr. F. Schonewille (ed.) Maklu Apeldoorn - Antwerpen Notaris en scheiding mr. F. Schonewille (ed.) Apeldoorn - Antwerpen Inhoud Hoofdstuk 1. Het Scheidingsconflict 11 Mr. fan Willem van Ee Inleiding 11 1. Hoe het begon 12 2. Theorie 13 3. Dieper liggende

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht

Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - Het huwelijksvermogensrecht Wat is het belang van het huwelijksvermogensrecht?... 5 Gemeenschap van goederen... 5 Verdeling... 5 Wat behoort tot het gemeen schappelijk vermogen?...

Nadere informatie

12-03- 2014. Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014

12-03- 2014. Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014 Split Online Congres CIVIELE ASPECTEN VAN DE EIGEN WONING IN DE ECHTSCHEIDING MR. DR. E.W.J. EBBEN MAART 2014 HUWELIJK ZONDER HUWELIJKSVOORWAARDEN GEMEENSCHAP VAN GOEDEREN BOEDELMENGING OPVOLGING ONDER

Nadere informatie

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83

Artikelen 81 en 82. Ongewijzigd. Artikel 83 Doorlopende tekst van de gewijzigde artikelen van de titels 1.6, 1.7 en 1.8 BW (nieuw), alsmede van artikel V (overgangsbepaling), zoals deze luidt volgens Kamerstukken I 2008/09, 28 867, A (gewijzigd

Nadere informatie

Huwelijkse voorwaarden

Huwelijkse voorwaarden Huwelijkse voorwaarden het verrekenbeding in de praktijk Smit en de Wolf Scheveningseweg 10 2517 KT Den Haag 070 356 07 95 www.smitwolf.nl Geachte relatie, Bent u gehuwd? En, zo ja, heeft u huwelijkse

Nadere informatie

LEERGANG VERMOGEN BIJ SCHEIDING NAJAAR 2015

LEERGANG VERMOGEN BIJ SCHEIDING NAJAAR 2015 VU LAW ACADEMY LEERGANG VERMOGEN BIJ SCHEIDING NAJAAR 2015 NIEUW VERRIJK UW KENNIS VAN HET VERMOGENSRECHT OM UW WERK ALS FAMILIERECHT- ADVOCAAT OF MEDIATOR OPTIMAAL TE KUNNEN DOEN Leergang Vermogen bij

Nadere informatie

SCHEIDEN EN SCHULDEN

SCHEIDEN EN SCHULDEN SCHEIDEN EN SCHULDEN FAMILIEVERMOGENSRECHT IN TIJDEN VAN CRISIS cursus 6 februari 2014 mr. drs. J.H. (Jan Hein) Lieber Jan Hein Lieber Scheiden en Schulden 1 ONDER WATER: EEN METAFOOR IS WERKELIJKHEID

Nadere informatie

Inhoud. 2.1 Uiterste wilsbeschikkingen in het algemeen 69 2.1.1 Het karakter van de uiterste wilsbeschikking 69. Maklu 5

Inhoud. 2.1 Uiterste wilsbeschikkingen in het algemeen 69 2.1.1 Het karakter van de uiterste wilsbeschikking 69. Maklu 5 Inhoud Hoofdstuk 1 Versterferfrecht 13 1.1 Inleiding 13 1.1.1 Achtergrond 13 1.1.2 Terminologie 15 1.1.3 Geschiedenis 16 1. 2 Algemene bepalingen 20 1.2.1 Erfopvolging 20 1.2.2 Commoriënten 20 1.2.3 Onwaardigheid

Nadere informatie

ERFRECHT EN SCHENKING

ERFRECHT EN SCHENKING MR. C. ASSER'S HANDLEIDING TOT DE BEOEFENING VAN HET NEDERLANDS BURGERLIJK RECHT ERFRECHT EN SCHENKING BEWERKT DOOR MR. S. PERRICK ADVOCAAT EN NOTARIS TE AMSTERDAM DERTIENDE DRUK KLUWER - DEVENTER - 2002

Nadere informatie

8 Kind en scheiding. mr. MJ.C. Koens. 2e gewijzigde druk

8 Kind en scheiding. mr. MJ.C. Koens. 2e gewijzigde druk 8 Kind en scheiding mr. MJ.C. Koens 2e gewijzigde druk Sdu Uitgevers 2008 Inhoud Voorwoord / 13 Afkortingenlijst / 15 Inleiding/ 17 1. De verantwoordelijkheid van ouders bij scheiding / 19 1.1. De rechter

Nadere informatie

Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14. Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15

Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14. Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15 Voorwoord 13 Bij de eerste druk 13 Bij de tweede druk 14 Hoofdstuk 1. Versterferfrecht 15 1.1 Inleiding 15 1.1.1 Achtergronden 15 1.1.2 Terminologie 17 1.1.3 Geschiedenis 19 1.2 Algemene bepalingen 22

Nadere informatie

Juridisch Zo zijn we niet getrouwd! De verschillen tussen trouwen in gemeenschap van goederen en trouwen op huwelijkse voorwaarden

Juridisch Zo zijn we niet getrouwd! De verschillen tussen trouwen in gemeenschap van goederen en trouwen op huwelijkse voorwaarden Juridisch Zo zijn we niet getrouwd! De verschillen tussen trouwen in gemeenschap van goederen en trouwen op huwelijkse voorwaarden Eveline Blomjous Mr. E.C.C. Blomjous is werkzaam als familierechtadvocaat

Nadere informatie

Verschillen 2 Checklist notaris 6. Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning en inboedel 10.

Verschillen 2 Checklist notaris 6. Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning en inboedel 10. Inhoud kop Samenlevingsvormen 2 Verschillen 2 Checklist notaris 6 Algehele gemeenschap van goederen 7 Huwelijkse voorwaarden 8 Aanbreng 8 Koude uitsluiting 9 Beperkte gemeenschap 9 Verrekenstelsels 9 Woning

Nadere informatie

Personen- en familierecht, huwelijksvermogensrecht en erfrecht

Personen- en familierecht, huwelijksvermogensrecht en erfrecht Prof. mr. M.J.A. van Mourik Prof. mr. A.J.M. Nuytinck Personen- en familierecht, huwelijksvermogensrecht en erfrecht Derde druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2006 INHOUDSOPGAVE Afkortingen

Nadere informatie

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN

HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN NOTARISKANTOOR ZWANIKKEN Blad: 1-20 Vijverlaan 21-6881 HL Velp tel.: 026-361 79 21 fax : 026-363 51 38 M:\FAMILIE\HUWELIJK\KNB BROCHURE HUW GERP VOORWAARDEN.DOC HUWELIJKSE VOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN

Nadere informatie

Adviesonderwerpen scheiding FINA NCIËLE DIENSTVER LENING. Scheiding en verdeling

Adviesonderwerpen scheiding FINA NCIËLE DIENSTVER LENING. Scheiding en verdeling Adviesonderwerpen scheiding Financieel advies bij echtscheiding Voor veel klanten is het echtscheidingsrisico statistisch gezien groter dan het overlijdensrisico. Desondanks wordt er in het inventarisatiegesprek

Nadere informatie

Erfrecht en schenking

Erfrecht en schenking Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht Erfrecht en schenking Veertiende druk Bewerkt door: Mr. S. Perrick Advocaat te Amsterdam Voorheen deel 6A en 6B a Wolters

Nadere informatie

Nieuw huwelijksvermogensrecht

Nieuw huwelijksvermogensrecht Nieuw huwelijksvermogensrecht 23 februari 2012 Nieuw huwelijksvermogensrecht: vergoedingsrechten, met ongewenste fiscale gevolgen Per 1 januari 2012 is de wet Aanpassing van de wettelijke gemeenschap van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 1 KONINKLIJKE

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien?

Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze gescheiden zien? 18 november 2014 Huwelijksvermogensrecht en verzekeringen, moet je ze "gescheiden" zien? 1 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek

Nadere informatie

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop!

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Een echtscheiding is een ingrijpend en complex proces en vraagt om goede fiscale begeleiding Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Wanneer u als ondernemer gaat scheiden, dan

Nadere informatie

Inleiding mr. C. (Kees) Goeman. Gastspreker mr. M.L.A. (Marc) van Opstal BANNING Advocaten

Inleiding mr. C. (Kees) Goeman. Gastspreker mr. M.L.A. (Marc) van Opstal BANNING Advocaten 22 juni 2011 Inleiding mr. C. (Kees) Goeman Gastspreker mr. M.L.A. (Marc) van Opstal BANNING Advocaten Sprekers mr. J.J.G.M. (Jolanda) van Nunen W.M.M. (Wendy) Boenders MB FB 2 Juridisch: Vormen van samenleving:

Nadere informatie

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD. Samenlevingsvormen Verschillen Checklist notaris. Algehele gemeenschap van goederen

WWW.UWNOTARIS.NL INHOUD. Samenlevingsvormen Verschillen Checklist notaris. Algehele gemeenschap van goederen 1 WWW.UWNOTARIS.NL Van Ee & De Jonge notariaat, estate planning, mediation Willemsplantsoen 12, 3511 LB Utrecht Postbus 19200, 3501 DE Utrecht T 030-2314133 F 030-2334271 vraaghet@uwnotaris.nl www.uwnotaris.nl

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Erfrecht Algemeen Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding,

Nadere informatie

Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken

Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken INHOUDSOPGAVE Uitgebreide inhoudsopgave Enige afkortingen Lijst van verkort aangehaalde werken XIX XXVII XXIX Hoofdstuk 1 - Inleiding en algemene bepalingen. Belang onderscheid eenvoudige en bijzondere

Nadere informatie

Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september Insolventie, verhaal en familievermogen

Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september Insolventie, verhaal en familievermogen Vereniging voor Estate Planners in het Notariaat, ALV Amersfoort, 8 september 2016 Insolventie, verhaal en familievermogen Prof.mr. Jan Biemans Hoogleraar Burgerlijk recht, i.h.b. Goederenrecht en Notarieel

Nadere informatie

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51

INHOUD. Hoofdstuk IV. Ongeldigheid van het huwelijkscontract... 48 TITEL II DE VERSCHILLENDE HUWELIJKSSTELSELS... 51 INHOUD BOEK VIII. HUWELIJKSSTELSELS.... 1 Inleiding... 3 TITEL I HET HUWELIJKSCONTRACT.... 5 Hoofdstuk I. Inleiding.... 5 Hoofdstuk II. Inhoud van het huwelijkscontract.... 10 Afdeling I. Huwelijksovereenkomsten....

Nadere informatie

Werkgroepopdrachten Relatievermogensrecht DEEL A

Werkgroepopdrachten Relatievermogensrecht DEEL A Werkgroepopdrachten Relatievermogensrecht DEEL Voorwoord este student(e), Voor u liggen de uitwerkingen van de voorgeschreven werkgroepopdrachten (week 1 t/m week 4) voor het vak vak hier. Onthoud echter

Nadere informatie

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN

BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN BEGINSELEN VAN EUROPEES FAMILIERECHT BETREFFENDE VERMOGENSRECHTELIJKE RELATIES TUSSEN ECHTGENOTEN PREAMBULE Erkennende dat ondanks de bestaande verschillen in de nationale familierechten er evenwel een

Nadere informatie

Voorwoord bij de tweeëntwintigste druk / 13

Voorwoord bij de tweeëntwintigste druk / 13 Voorwoord bij de tweeëntwintigste druk / 13 Lijst van gebruikte afkortingen / 15 1 1.1 1.2 1.3 1.4 2 2.1 2.2 2.3 2.4 2.5 2.6 3 Inleiding / 17 Korte historische schets / 17 Rechtsgronden / 20 Civielrechtelijke

Nadere informatie

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17

Inhoud. 1.5 Materieel en formeel recht 16 1.6 Samenvatting 17 Inhoud 1 Basisbegrippen in het burgerlijk recht 13 1.1 Inleiding 13 1.2 De plaats van het burgerlijk recht 13 1.3 Bronnen van het burgerlijk recht 15 1.4 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2011 205 Wet van 18 april 2011 tot wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 28 BRIEF VAN

Nadere informatie

Kluwer Online Research. EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen

Kluwer Online Research. EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen EB. Tijdschrift voor scheidingsrecht, Wettelijke rente bij verrekenen en verdelen Mr. E.C.E. Schnackers[1] Auteur: Wettelijke

Nadere informatie

Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014

Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014 Familie en Scheiding Ontbijtseminar 13 november 2014 ONTBIJTSEMINAR Donderdag 13 november 2014 Mr. Marc Heuvelmans [welkomstwoord] Mr. Jacqueline van de Wiel Mr. Mathilde Becking Ontbijtseminar 13 november

Nadere informatie

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT

SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT SAMENLEVINGSVORMEN SAMENLEVINGVORMEN EN SAMENLEVINGSCONTRACT Algemeen De gevolgen van het huwelijk en het geregistreerd partnerschap worden in de wet uitgebreid geregeld. Andere samenwonenden worden door

Nadere informatie

VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING

VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING VERMOGENSDELING BIJ ECHTSCHEIDING VFP VERMOGEN Mr. M. Veenstra is als kandidaat-notaris werkzaam bij De Haan AGW Advocaten en Notarissen te Leeuwarden. Mr. V. Wegter is als advocaat werkzaam bij De Haan

Nadere informatie

Aanpassing. op een oor na gevild. wettelijke gemeenschap van goederen. In mei 2003 is het Wetsvoorstel tot aanpassing van de algehele gemeenschap

Aanpassing. op een oor na gevild. wettelijke gemeenschap van goederen. In mei 2003 is het Wetsvoorstel tot aanpassing van de algehele gemeenschap HELMY SCHELLENS Aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen op een oor na gevild foto: Jet Budelman Mr. W.P.G.M. Schellens-Stoks is advocate en partner bij Hekkelman Advocaten te Nijmegen In mei 2003

Nadere informatie

Erfrecht van de langstlevende echtgenoot

Erfrecht van de langstlevende echtgenoot Monografieen BW B19 Erfrecht van de langstlevende echtgenoot Mr. P.C. van Es Universitair hoofddocent notarieel recht, Universiteit Leiden Kluwer - Deventer - 2009 Inhoud VOORWOORD V LUST VAN AFKORTINGEN

Nadere informatie

VERMOGENSRECHT. Tekst & Commentaar

VERMOGENSRECHT. Tekst & Commentaar VERMOGENSRECHT Tekst & Commentaar INHOUD Voorwoord Auteurs Lijst van afkortingen V VII XVII BOEK 3. VERMOGENSRECHT IN HET ALGEMEEN 1 Titel 1. Algemene bepalingen (art. 1-31) 3 Afdeling 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

INFORMATIE HUWELIJKSVOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN

INFORMATIE HUWELIJKSVOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN INFORMATIE HUWELIJKSVOORWAARDEN EN PARTNERSCHAPSVOORWAARDEN De vermogensrechtelijke gevolgen van het huwelijk worden geregeld door het huwelijksvermogensrecht. Door middel van een overeenkomst van huwelijkse

Nadere informatie

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT

HANDBOEK BURGERLIJK RECHT RENE DEKKERS HANDBOEK BURGERLIJK RECHT DEEL IV Huwelijksstelsels - Erfrecht - Giften DERDE UITGAVE BEWERKT DOOR HELENE CASMAN Gewoon Hoogleraar Vrije Universiteit Brussel Hoogleraar Université Libre de

Nadere informatie

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal

Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Het Erfrecht Mr H.M.L. Simons, notaris Notariskantoor Kunderlinde Voerendaal Algemeen Zuivere aanvaarding, beneficiaire aanvaarding, verwerping Wettelijke verdeling Legitieme portie Samenwoners 2-Trapsmaking

Nadere informatie

Bijlage I Berekening waarde vruchtgebruik en periodieke uitkeringen 191. Bijlage II Afgeronde overlevingstafel (GBM/GBV ) 193

Bijlage I Berekening waarde vruchtgebruik en periodieke uitkeringen 191. Bijlage II Afgeronde overlevingstafel (GBM/GBV ) 193 Inhoud Voorwoord 11 1 Erfrecht in vogelvlucht 13 1.1 Wettelijk erfrecht 13 1.2 Invloed huwelijk op nalatenschap 14 1.3 Wettelijke verdeling 15 1.3.1 Gevolgen van wettelijke verdeling voor erfbelasting

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE...

INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE... INHOUDSTAFEL VOORWOORD... DANKWOORD... LIJST VAN DE MEEST GEBRUIKTE AFKORTINGEN... ix xi xix INLEIDING...1 I. VOORSTELLING VAN HET ONDERWERP...3 II. METHODE...7 DEEL I. DE ERFOVERGANG VAN AANDELEN AB INTESTATO...9

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 28 867 Wijziging van de titels 6, 7 en 8 van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Nr. 12 DERDE NOTA

Nadere informatie

Wettenbundel Verzekeringen INKIJKEXEMPLAAR

Wettenbundel Verzekeringen INKIJKEXEMPLAAR Wettenbundel Verzekeringen 2017-2018 Burgerlijk Wetboek_FM.indd 1 25/07/17 10:32 AM Burgerlijk Wetboek_FM.indd 2 25/07/17 10:32 AM Wettenbundel Verzekeringen 2017-2018 Wetsartikelen in de verzekeringspraktijk

Nadere informatie

Op het downloaden en gebruik van dit model zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing.

Op het downloaden en gebruik van dit model zijn onze Algemene Voorwaarden van toepassing. HUWELIJKSVOORWAARDEN023FAMWEBVERSIE Model: akte van huwelijkse voorwaarden voor huwelijk Dit model gaat uit van: - het huwelijk wordt gesloten tussen een man en een vrouw; - zowel bij einde van het huwelijk

Nadere informatie

Huwelijksvermogensrecht journaal. Oktober 2015

Huwelijksvermogensrecht journaal. Oktober 2015 Huwelijksvermogensrecht journaal Oktober 2015 Items Vinger aan de pols: Voorstel van wet 33 987, Literatuur Afwikkeling huwelijkse voorwaarden of afkoop? Verdeling vorderen? Beleggingsvisie en samenwoners?

Nadere informatie

LIESVELD ADVOCATEN. Personen- en Familierecht en Echtscheiding

LIESVELD ADVOCATEN. Personen- en Familierecht en Echtscheiding LIESVELD ADVOCATEN Personen- en Familierecht en Echtscheiding Liesveld Advocaten te Apeldoorn adviseert aan en procedeert voor zowel bedrijven als particulieren. Onze advocaten zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The following full text is a publisher's version. For additional information about this publication click this link. http://hdl.handle.net/2066/53752

Nadere informatie

A. Ondernemer en huwelijk

A. Ondernemer en huwelijk A. Ondernemer en huwelijk Iedere ondernemer die met een partner samen woont, is vrij om zijn of haar in komen te innen en om een bankrekening te openen. Het maakt daarbij niets uit voor welke samenlevingsvorm

Nadere informatie

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen'

Ondergetekende: 1. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... 2. de heer/mevr... (naam)... (beroep) geboren... hierna te noemen 'partijen' Voorbeeld samenlevingscontract met verblijvingsbeding Dit samenlevingscontract is slechts een voorbeeld. U mag de inhoud van de overeenkomst natuurlijk inrichten zoals u wilt. Let op: als er sprake is

Nadere informatie

Echtscheiding en uw bedrijf

Echtscheiding en uw bedrijf Lentink Accountants/Belastingadviseurs brengt onder uw aandacht Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! Huizen, april 2014 1 Introductie Wanneer u als ondernemer gaat scheiden,

Nadere informatie

De wet aanpassing gemeenschap van goederen

De wet aanpassing gemeenschap van goederen Dr. mr. B. Breederveld 1 De wet aanpassing gemeenschap van goederen 16 Op 1 januari 2012 is in werking getreden de Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen tot wijziging van de titels 6, 7 en

Nadere informatie

Kluwer Online Research

Kluwer Online Research Land- en Tuinbouwbulletin De een is failliet en de ander niet Kluwer Online Research Auteur: Mr. M.J. Tolsma[1] Regelmatig vraagt de ondernemer zich af of hij vermogen op naam van zijn/haar echtgenoot

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2013 No. 14 Landsverordening van de 9 de januari 2014 tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (Landsverordening herziening huwelijksvermogensrecht)

Nadere informatie

VRUCHTGEBRUIK OP AANDELEN

VRUCHTGEBRUIK OP AANDELEN VRUCHTGEBRUIK OP AANDELEN Over de grenzen van goederenrecht, erfrecht en vennootschapsrecht Een wetenschappelijke proeve op het gebied van de rechtsgeleerdheid PROEFSCHRIFT Ter verkrijging van de graad

Nadere informatie

Alumni-Mfp. Actualiteiten estate planning. Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014

Alumni-Mfp. Actualiteiten estate planning. Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014 Alumni-Mfp Actualiteiten estate planning Theo Hoogwout woensdag 12 februari 2014 1 Programma Fiscaal partnerschap Huwelijks vermogensrecht Erven & AWBZ Erven of schenken woning & WOZ Schenken Uniform partnerbegrip

Nadere informatie

Het hedendaagse personen en familierecht

Het hedendaagse personen en familierecht Het hedendaagse personen en familierecht (behoudens het huwelijksvermogensrecht) Prof. mr. P. Vlaardingerbroek Mr. K. Blankman Mw. mr. A. Heida Mr. A.P. van der Linden Mw. mr. E.C.C. Punselie Mw. mr. J.A.E.

Nadere informatie

Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten

Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten Tijdschrift voor Fiscaal Ondernemingsrecht, Het vernieuwde Nederlandse huwelijksvermogensrecht, in het bijzonder de wettelijke regeling van de vergoedingsrechten Klik hier om het document te openen in

Nadere informatie

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! whitepaper

Echtscheiding en uw bedrijf De bedrijfscontinuïteit staat voorop! whitepaper 13.05.16 Echtscheiding en uw bedrijf 2016 De bedrijfscontinuïteit staat voorop! whitepaper In dit whitepaper: Wanneer u als ondernemer gaat scheiden, heeft dit in de meeste gevallen ook gevolgen voor de

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2015 2016 33 987 Voorstel van wet van de leden Swinkels, Recourt en Van Oosten tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek en de Faillissementswet

Nadere informatie

Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1

Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1 Een pleidooi voor aanpassing van het Besluit Huwelijksgoederenregister 1969 1 Prof. mr. A.J.M. Nuytinck, hoogleraar privaatrecht, in het bijzonder personen-, familie- en erfrecht, aan de Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen)

Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Renovatie van de derde tranche tot herziening van het huwelijksvermogensrecht (Wet aanpassing wettelijke gemeenschap van goederen) Omslagtekst In deze bijdrage wordt ingegaan op de tweede nota van wijziging,

Nadere informatie

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr

/ / 1. Huwelijkse voorwaarden 2011/nr / / 1 Huwelijkse voorwaarden 2011/nr Op * verschenen voor mij, *, notaris te *: 1. de heer JOHANNES BRUINSMA, geboren te Haskerland op vierentwintig maart negentienhonderd achtenvijftig, (rijbewijs nummer

Nadere informatie

VOORWOORD LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN

VOORWOORD LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN Inhoudsopgave VOORWOORD LIJST VAN GEBRUIKTE AFKORTINGEN V XIII 1 KORTE KARAKTERISERING PERSONENVENNOOTSCHAP; HAAR PLAATS EN BETEKENIS IN HET NEDERLANDSE ONDERNEMINGSRECHT 1 1.1 Vennootschap is kapitaalvennootschap

Nadere informatie

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding

Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet verevening pensioenrechten bij scheiding Wet van 28 april 1994, tot vaststelling van regels met betrekking tot de verevening van pensioenrechten bij echtscheiding of scheiding van tafel en bed (Wet

Nadere informatie

De personenvennootschap

De personenvennootschap s t u d i e p o c k e t s#p r iv a a t r e c h t De personenvennootschap 4e druk Prof. mr. M.J.A. van Mourik 1993 W.E.J. Tjeenk Willink Zwolle Inhoudsopgave Lijst van afkortingen XII A. ALGEMEEN DEEL I.

Nadere informatie

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen

Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober uur. Mr A.A.M. Ruys-van Essen Webinar Jurisprudentie P en F uitspraken Hoge Raad 27 oktober 2015 12.30-13.30 uur Mr A.A.M. Ruys-van Essen Gerechtshof s-hertogenbosch, 24 september 2015, ECLI:NL:GHSHE:2015:3736 EERDERE SCHENKINGEN GEEN

Nadere informatie

Checklist verdelen en verrekenen. Huwelijkse voorwaarden

Checklist verdelen en verrekenen. Huwelijkse voorwaarden Checklist verdelen en verrekenen Huwelijkse voorwaarden Zaakgegevens Aan de administratie van de rechtbank te... Naam advocaat: Formulier voor: Naam partij: Naam wederpartij: Advocaat wederpartij: Zaaknummer:

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 676 Voorstel van wet van het lid Luchtenveld tot wijziging van Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering

Nadere informatie

Artikelen. Pensioenverrekening. Mr. W.P.M. Thijssen 1. 1. Inleiding. 2. Terug naar af: de reikwijdte van het Boon/Van Loon-arrest

Artikelen. Pensioenverrekening. Mr. W.P.M. Thijssen 1. 1. Inleiding. 2. Terug naar af: de reikwijdte van het Boon/Van Loon-arrest Mr. W.P.M. Thijssen 1 Pensioenverrekening 3 1. Inleiding In HR 7 oktober 1959, BNB 1959/355 oordeelde de Hoge Raad dat pensioenrechten niet in een huwelijksgoederengemeenschap vallen, zodat bij ontbinding

Nadere informatie