Soorten energie (meten en rekenen laval turbine energie omzettingen in Laval t krachten en snelheden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Soorten energie (meten en rekenen laval turbine energie omzettingen in Laval t krachten en snelheden"

Transcriptie

1 PVB3Si Pagina 1 Inleidende les dinsdag 6 september :47 herhaling: stoomtheorie Soorten energie (meten en rekenen laval turbine energie omzettingen in Laval t krachten en snelheden Energie in de stoom: = som van inwendige energie (potentieel) en kinetische energie = E pot + E kin Energie gaat niet verloren dus.. stoom komt turbine in en: snelheid gaat omhoog (p en t dalen) dus de kinetische energie stijgt potentiele energie daalt evenveel stoom komt de turbine uit en: snelheid is veel lager temperatuur en druk (inwendige energie) zijn veel lager Voor thuis: Maak de vragen 1 t/m 7 van het stencilblad

2 PVB3Si Pagina 2 les 2 dinsdag 6 september :01 stoomsnelheden: absoluut en relatief begrip hiervan is nodig want: stoom glijdt met hoge snelheid langs schoepen die zelf ook een snelheid hebben er ontstaat een relatieve snelheid voor de stoom, de absolute snelheid (de echte, gemeten t.o.v. alles wat stil staat, de wereld) kan vectorisch worden bepaald en verandert voortdurend van richting én en ook van grootte. De absolute snelheid is te bepalen door telkens de relatieve snelheid en de schoepsnelheid op te tellen (als vectoren, want ze hebben ongelijke richting)

3 PVB3Si Pagina 3 les 3 dinsdag 13 september :42 Vorige les gedaan in 30 minuten:

4 PVB3Si Pagina 4 2c invalles maandag 19 september :34 natuurlijke circulatie: nodig hoge pijpen dampvorming aanwezigheid van minstens 1 valpijp (Circulatie ontstaat door dichtheidsverschillen in stijgpijp en valpijp, ontstaat door verwarming en dampbellen vorming) anders is er een pomp nodig voor circulatie, dan heet dit gedwongen circulatie

5 PVB3Si Pagina 5 Stoomsnelheden dinsdag 6 september :01 Stoom uit de straalbuis gaat tussen bewegende schoepen door. Daarom zijn er altijd meerdere snelheden om rekening mee te houden. de schoepen draaien met een snelheid U de stoom komt met een snelheid uit de straalbuis C en de stoom heeft een relatieve snelheid ten opzichte van de schoepen. W De relatie is in vectoren als volgt: C = U + W verandering van snelheid geeft energie, kinetische Hoeveel? 1/2 m

6 PVB3Si Pagina 6 Stoom druk snelheidsdiagram maandag 19 september :22 Teken schematisch een schoepenplan bepaal na elke overgang druk en snelheid Teken deze op schaal onder het schoepenplan Hoe de stoom door een turbine heengaat in woorden: De laval turbine stoom gaat door een straalbuis en dan door 1 rijtje loopschoepen (1 wiel) De Zoelly de stoom gaat door een straalbuis gevolgd door een loopwiel met schoepen. Dan weer door een straalbuis / leischoepen in een tussenschot gevolgd door een loopwiel met schoepen, enz, enz De Curtis de stoom gaat door een straalbuis gevolgd door een rij loopschoepen. Dan door een rij omkeerschoepen vast in het huis. Dan door een 2e rij loopschoepen op hetzelfde wiel als de eerste rij loopschoepen. Soms is er nog een rij omkeerschoepen en een derde rij loopschoepen

7 PVB3Si Pagina 7 bord woensdag 21 september :07

8 PVB3Si Pagina 8 Schoepvermogen dinsdag 20 september :31 Kinetische energie per seconde = Mechanische Energie per seconde omzetting van energie in het schoepenwiel P= FxV N x m/s = nm/s = j/s = W ook: P = D E /seconde DE = D1/2 x m x v 2 als je dan voor m kg/s invult dan heb je vermogen P

9 PVB3Si Pagina 9 Schoeprendement van een De Laval turbine maandag 19 september :26 Vermogen: 1/2 m. Beschikbaar: m. Dh

10 PVB3Si Pagina 10 soorten Turbines maandag 19 september :46 Gelijkdruk (actie) turbines Overdruk (reactie) turbines De Laval Zoelly Curtis Parsons

11 PVB3Si Pagina 11 Voorschakel turbine maandag 19 september :48 Voor het verkrijgen van een zo hoog mogelijke warmteval bij zo laag mogelijke omtreksnelheid

12 PVB3Si Pagina 12 Turbineconstructies in de praktijk maandag 19 september :50 Condensatie turbines Tegendruk turbine Aftap turbine Tweedruk turbine

13 PVB3Si Pagina 13 ketel componenten maandag 19 september :05 Vuurhaard of vuurgang Verdamper stoomdrum oververhitter of Ovo heroververhitter economiser of eco Luchtvoorverwarmer of luvo ontgasser (staat los van de ketel maar altijd aanwezig) appendages

14 PVB3Si Pagina 14 Stoomketel appendages maandag 19 september :52 blz 43 Om veilig en betrouwbaar te kunnen werken zijn een aantal voorzieningen nodig: appendages. veiligheden kleppen voedingsafsluiters met terugslagklep manometers thermometers peilglazen spuiafsluiters mangaten

15 PVB3Si Pagina 15 Soorten ketels maandag 19 september :58 waterpijpketels: met natuurlijke circulatie met gedwongen circulatie klein la mont ketel (pijpen horizontaal) als afgassenketel doorpompketel afgassenketels

16 PVB3Si Pagina 16 Turbineonderdelen maandag 19 september :20 Straalbuizen convergerend convergerend divergerend leidschoepen, omkeerschoepen, in turbineschaal of in tussenschot Loopschoepen verjongen, torderen, denneboomvoet, dekband dekband vergroot stijfheid (lange) schoepen verhinderd dat stoomdeeltjes radiaal uit het schoepenkanaal slingeren Turbinerotoren kritisch toerental schijfrotor met doorgestoken as trommelrotor met astappen Turbinehuis voetstuk en kap afdichtingen koolringpakkingbus of labyrint

17 PVB3Si Pagina 17 Hs diagram dinsdag 27 september :00

18 PVB3Si Pagina 18

19 PVB3Si Pagina 19 Mollier diagram maandag 3 oktober :55 Heeft weinig praktisch nut wel goed voor het inzicht.

20 PVB3Si Pagina 20 Opgave warmtebalans dinsdag 4 oktober :36 begrippen Som Q in = som Q uit warmtestromen verbruik gaat in kg/s Stookwaarde van een brandstof, opzoeken in tabellenboek of aflezen Luchtverbruik: Wordt altijd in relatie met brandstof bekeken. massa lucht theoretisch massa lucht werkelijk luchtfaktor, luchtovermaat

21 PVB3Si Pagina 21 warmtebalans dinsdag 4 oktober :32 (b)van een ketel is gegeven: Stoom: OS p=6,4 MPa, 400 C m OS =42 kg/s (max) Voedingwater: Brandstof: VW t= 180 C m b = onbekend H o = kj/kg Lucht: aanzuig t= 20 C, Verbruik: werkelijk 44 kg/s Luchtfactor 1,1 Soortelijke warmte C l = 1,005 kj/kg. C Rookgas: t= 120 C C rg = 1,13 kj/kg. C Straling en restverlies: 3200 kj/s (= kw) Bereken het theoretisch benodigde luchtverbruik in kg lucht per seconde. Teken een BlackBox en geef daarbij aan: alle in en uitgaande warmtestromen. Bepaal de grootte van de warmtestromen bij maximale ketelcapaciteit. Zet de uitkomsten netjes in een tabel met 2 kolommen (Warmte in = Warmte uit). Bereken het brandstofverbruik in kg/s. Bepaal het verdampingsvoud VV. Bepaal het ketelrendement met deze gegevens.

22 PVB3Si Pagina 22 dinsdag 25 oktober :08 1) ml theoretisch? theoretisch luchtverbruik : hoeveel lucht is er minimaal nodig voor volledige verbranding van 1 kg brst werkelijk luchtverbruik: of aantal kg lucht werkelijk per kg brst of aantal kg lucht per sec luchtfactor: mlucht werkelijk / m lucht theoretisch Luchtovermaat: hoeveel % aan lucht wordt er te veel toegevoerd antw: 44/1,1=40 kg/s theoretisch 3) voedingwater: m=? ; h=? Q voed wat= 42x765,9=32.167,8 kj/s ofwel kw brst: m=? ; Stookwaarde H= kj/kg Q brst= X (kw) lucht: m= 44; c= 1,005 kj/kgk; t= 20 C Qlucht= mxcxdt = 44*1,005*20=884,4 kw rookgas t=120; c=1,13 m= (44+X) Q rookg (44+X).1,13.120= 5966, ,6.X

23 PVB3Si Pagina 23 stoom m = 42 kg/s h = 3172,7 Q stoom= 42x3172,7=133253,4 kw restverlies: Q restv =3200 kw

24 PVB3Si Pagina 24 oefen zelf thuis met dinsdag 25 oktober :19 Van een ketel is gegeven: Stoom: OS p=6,4 MPa, 400 C m OS =onbekend Voedingwater: Brandstof: VW t= 180 C m b = 2,85 kg/s H o = kj/kg Lucht: aanzuig t= 20 C, Verbruik: theoretisch m L,th =13,7 kg/kg brandstof, Luchtfactor 1,1 Soortelijke warmte C l = 1,005 kj/kg. C Rookgas: t= 120 C C rg = 1,13 kj/kg. C Straling en restverlies: 3370 kj/s (= kw) Bereken het werkelijke luchtverbruik in kg lucht per seconde. Teken een BlackBox en geef daarbij aan: alle in en uitgaande warmtestromen. Bepaal de grootte van de warmtestromen bij maximale ketelcapaciteit. Zet de uitkomsten netjes in een tabel met 2 kolommen (Warmte in = Warmte uit). (Als je vraag 1 niet kon beantwoorden neem hiervoor dan de waarde 43 kg/s aan). Bereken de stoomproductie. Bepaal het verdampingsvoud VV. Bepaal het ketelrendement met deze gegevens.

25 PVB3Si Pagina 25 periode 2 dinsdag 8 november :35 we gaan door met leerstof uit boeken 1 en 2 beginnend met deel 2 Turbines we werken regelmatig met de studiewijzer, zorg dat je die bij je hebt ( er staan opgaven in)

26 De Zoelly turbine dinsdag 8 november :36 Een Zoelly turbine is een gelijkdruk turbine waarin elke druktrap wordt gevolgd door 1 snelheidstrap ( druktrap = straalbuis, snelheidstrap = loopschoepenwiel ) Maak opgave 12 PVB3Si Pagina 26

27 figuur turbine dinsdag 8 november :52 PVB3Si Pagina 27

28 figuren Rotor opbouw dinsdag 8 november :57 PVB3Si Pagina 28

29 foto assentrein dinsdag 8 november :59 PVB3Si Pagina 29

30 PVB3Si Pagina 30 De Curtis turbine dinsdag 15 november :54 Gelijkdruk turbine met 1 druktrap, gevolgd door 1, 2 of 3 (max) snelheidstrappen. 1 loopwiel 1 straalbuis of sectie straalbuizen snelheidsdriehoeken tekenen: Wat valt ons op? schoepen worden steeds bollen naar achteren gezien snelheid c neemt af

31 PVB3Si Pagina 31 foto Curtis dinsdag 22 november :00 Geplakt uit <https://www.google.nl/blank.html>

32 Combi toets 1 Si4 Vraag 2 dinsdag 6 december :55 Een turbine installatie bestaat uit een 6 traps Zoelly met voorgeschakeld een 2 traps Curtiswiel. PVB3Si Pagina 32

33 PVB3Si Pagina 33 Turbine trein dinsdag 6 december :04 Wat kun je zien aan zo'n foto van een turbinetrein? toevoer en afvoerleidingen axiale krachten probleem: hoe is dat opgelost? Kun je zien aan diabolovorm, of lagering gelijkdruk of overdruk turbine kun je zien aan de vorm van de schoepen Hoe zit het met de krachten die op een draaiende rotor werken? radiale krachten geven spanning in het materiaal (denk aan het schoepvoetje van iedere schoep: de schoep wil naar buiten vliegen (als de as draait) maar doet dit niet omdat de voetkracht hem tegenhoud. In de schoep trekken deze 2 krachten aan elkaar. wat nu als er onbalans in de rotor zit (de massa is niet goed verdeeld over de omtrek) dan is er een kracht "naar buiten" gericht. axiale krachten

programma woensdag 8 oktober :59

programma woensdag 8 oktober :59 Si 2A en 2B Pagina 1 programma woensdag 8 oktober 2014 10:59 De eerste helft van dit semester worden de verschillende stoomketels en hun onderdelen behandeld. Hierbij ook aandacht voor materialen en warmteberekeningen,

Nadere informatie

programma woensdag 8 oktober :59

programma woensdag 8 oktober :59 Si 2A en 2B Pagina 1 programma woensdag 8 oktober 2014 10:59 De eerste helft van dit semester worden de verschillende stoomketels en hun onderdelen behandeld. Hierbij ook aandacht voor materialen en warmteberekeningen,

Nadere informatie

Δh c = 2000 +c. u = c cosα [m/s] 2 α 1 = intreehoek [ ] u = schoepsnelheid [m/s] c 1 = intreesnelheid [m/s] c 2 = uittrede snelheid [m/s] 2.

Δh c = 2000 +c. u = c cosα [m/s] 2 α 1 = intreehoek [ ] u = schoepsnelheid [m/s] c 1 = intreesnelheid [m/s] c 2 = uittrede snelheid [m/s] 2. Formule van Zeuner: 0 0 a c = 000 Δh +c Hierin is: c 0 = de theoretische uitstroomsnelheid van de in m/s. h 0 = de theoretische of isentropische warmteval in kj/kg. c a = de aanstroomsnelheid van de van

Nadere informatie

EXAMEN STOOMTURBINES EPT (nr 120)

EXAMEN STOOMTURBINES EPT (nr 120) EXMEN STOOMTURINES EPT (nr 120) ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------- atum : Tijdsduur : 2 uur Tijd : 13.30 15.30 uur antal vragen

Nadere informatie

Si-1. Programma van dit semester. 1e deel stoomtabellen 2e stoomketels. Wat is koken? een verschijnsel

Si-1. Programma van dit semester. 1e deel stoomtabellen 2e stoomketels. Wat is koken? een verschijnsel pvb2si Pagina 1 Si1 dinsdag 31 januari 2017 8:46 Programma van dit semester. 1e deel stoomtabellen 2e stoomketels Wat is koken? een verschijnsel dan gaat de vloeistof veranderen in damp Voorstelling: moleculen

Nadere informatie

STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/5

STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/5 VAK: Stoomturbines A Set Proeftoets AT01 STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/5 DIT EERST LEZEN EN VOORZIEN VAN NAAM EN LEERLINGNUMMER! Beschikbare tijd: 100 minuten Uw naam:... Klas:...

Nadere informatie

VAK: Stoomturbines - A Proefexamen Set 01

VAK: Stoomturbines - A Proefexamen Set 01 VAK: Stoomturbines - A Proefexamen Set 01 STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- 01 - E+A_2016 1/9 DIT EERST LEZEN EN VOORZIEN VAN NAAM EN LEERLINGNUMMER! Beschikbare tijd: 100 minuten Uw naam:... Klas:... Leerlingnummer:

Nadere informatie

programma woensdag 8 oktober :59

programma woensdag 8 oktober :59 programma woensdag 8 oktober 2014 10:59 De eerste helft van dit semester worden de verschillende stoomketels en hun onderdelen behandeld. Hierbij ook aandacht voor materialen en warmteberekeningen, verliezen

Nadere informatie

programma woensdag 8 oktober :59

programma woensdag 8 oktober :59 programma woensdag 8 oktober 2014 10:59 De eerste helft van dit semester worden de verschillende stoomketels en hun onderdelen behandeld. Hierbij ook aandacht voor materialen en warmteberekeningen, verliezen

Nadere informatie

oefenopgaven wb oktober 2003

oefenopgaven wb oktober 2003 oefenopgaven wb1224 2 oktober 2003 Opgave 1 Stoom met een druk van 38 bar en een temperatuur van 470 C wordt geëxpandeerd in een stoom-turbine tot een druk van 0,05 bar. De warmteuitwisseling van de turbine

Nadere informatie

NIVEAU 5. STOOMTECHNIEK EPT: Proefexamen

NIVEAU 5. STOOMTECHNIEK EPT: Proefexamen NIVEAU 5. STOOMTECHNIEK EPT: Proefexamen TIJD 2 UUR:TOEGESTANE HULPMIDDELEN, REKENMACHINE, STOOMTABEL EN h-s en T-s DIAGRAM. Wat wordt verstaan onder het triple punt? 2. Bereken de entropie van natte stoom

Nadere informatie

Op onderstaande afbeelding is een zogenaamd stookdiagram weergegeven.wat stellen de lijnen 1-4 en 1-9 voor?

Op onderstaande afbeelding is een zogenaamd stookdiagram weergegeven.wat stellen de lijnen 1-4 en 1-9 voor? Proefexamen Stoomketels EPT niveau 5 (Nr 92) Datum : Tijd : 1 uur Aantal opgaven : 14 Vraag 1 Wat is de functie van secundaire lucht A: Drogen afval en mengen rookgassen B: Mengen rookgassen, oxidatie

Nadere informatie

5. De ontwerpparameters van een stoomturbine kennen

5. De ontwerpparameters van een stoomturbine kennen Hoofdstuk 6 Turbines Doelstellingen 1. De werking van een stoomturbine begrijpen. De Brayton cyclus begrijpen 3. Weten welke types stoomturbines er bestaan 4. Weten wat reactiegraad is 5. De ontwerpparameters

Nadere informatie

STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN EN UITWERKINGEN.doc 1/13

STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN EN UITWERKINGEN.doc 1/13 VAK: Stooturbines A Set Proeftoets AT0 STOOMTURBINES - A - PROEFTOETS- AT0 - OPGAVEN EN UITWERKINGEN.doc /3 DIT EERST LEZEN EN VOORZIEN VAN NAAM EN LEERLINGNUMMER! Bescikbare tijd: 00 inuten Uw naa:...

Nadere informatie

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid.

p V T Een ruimte van 24 ºC heeft een dauwpuntstemperatuur van 19 ºC. Bereken de absolute vochtigheid. 8. Luchtvochtigheid relatieve vochtigheid p e 100 % p absolute vochtigheid = dichtheid van waterdamp dauwpuntstemperatuur T d = de temperatuur waarbij de heersende waterdampdruk de maximale dampdruk is.

Nadere informatie

Stoomketels STOOMKETELS. Adviesbureau de Koster v.o.f. 2012 Pagina 1

Stoomketels STOOMKETELS. Adviesbureau de Koster v.o.f. 2012 Pagina 1 STOOMKETELS Adviesbureau de Koster v.o.f. 2012 Pagina 1 Voorwoord De informatie in dit boek is deels algemeen, voor een deel wordt een willekeurige installatie beschreven. Er wordt van uit gegaan dat de

Nadere informatie

TENTAMEN THERMODYNAMICA 1 Wb juni :00-12:00

TENTAMEN THERMODYNAMICA 1 Wb juni :00-12:00 TENTAMEN THERMODYNAMICA 1 Wb 4100 24 juni 2011 9:00-12:00 Linksboven op elk blad vermelden: naam, studienummer en studierichting. Puntentelling: het tentamen bestaat uit 14 meerkeuzevragen en twee open

Nadere informatie

VAK: Thermodynamica - A Set Proeftoets 01

VAK: Thermodynamica - A Set Proeftoets 01 VAK: Thermodynamica - A Set Proeftoets 01 Thermodynamica - A - PROEFTOETS- set 01 - E_2016 1/8 DIT EERST LEZEN EN VOORZIEN VAN NAAM EN LEERLINGNUMMER! Beschikbare tijd: 100 minuten Uw naam:... Klas:...

Nadere informatie

programma Regeling in Centrales Beveiligings- en afschakel apparatuur maandag 31 augustus :51 Si 4 B-C Pagina 1

programma Regeling in Centrales Beveiligings- en afschakel apparatuur maandag 31 augustus :51 Si 4 B-C Pagina 1 Si 4 BC Pagina 1 programma maandag 31 augustus 2015 10:51 Regeling in Centrales Beveiligings en afschakel apparatuur Si 4 BC Pagina 2 wat regelen in een centrale? dinsdag 1 september 2015 8:50 freq, spanning,

Nadere informatie

78 Proefexamen Afvalverbranding BE Elektrotechniek Tijd: 2 uur

78 Proefexamen Afvalverbranding BE Elektrotechniek Tijd: 2 uur 78 Proefexamen Afvalverbranding BE Elektrotechniek Tijd: 2 uur 1. Op een gelijkspanning van 24 V staan 3 weerstanden in serie aangesloten. R1 = 6 Ohm, R2 = 8 Ohm en R3 = 10 Ohm. a) Bereken de opgenomen

Nadere informatie

Motorvermogen,verliezen en rendementen

Motorvermogen,verliezen en rendementen Hoofdstuk 3 Motorvermogen,verliezen en rendementen 1) Het indicatordiagram In het vorige hoofdstuk werd een pv diagram opgesteld van de cyclus die doorlopen werd. Dit diagram beschrijft eigenlijk het arbeidsproces

Nadere informatie

Thermodynamica - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/7

Thermodynamica - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/7 VAK: Thermodynamica A Set Proeftoets AT01 Thermodynamica - A - PROEFTOETS- AT01 - OPGAVEN.doc 1/7 DIT EERST LEZEN EN VOORZIEN VAN NAAM EN LEERLINGNUMMER! Beschikbare tijd: 100 minuten Uw naam:... Klas:...

Nadere informatie

Technische Thermodynamica 1, Deeltoets 2 Module 2, Energie en Materialen ( )

Technische Thermodynamica 1, Deeltoets 2 Module 2, Energie en Materialen ( ) Technische Thermodynamica 1, Deeltoets 2 Module 2, Energie en Materialen (201300156) Werktuigbouwkunde, B1 Faculteit der Construerende Technische Wetenschappen Universiteit Twente Datum: Oefentoets (TTD

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Stoomturbines en hydraulische turbines. 7.1 Axiale stoomturbines met gelijkdrukprincipe

Hoofdstuk 7. Stoomturbines en hydraulische turbines. 7.1 Axiale stoomturbines met gelijkdrukprincipe Hoofdstuk 7 Stoomturbines en hydraulische turbines Machines, die arbeid leveren worden turbines genoemd. Ze bestaan, net zoals de pompen en compressoren, uit een rotor met rotorbladen of loopschoepen,

Nadere informatie

DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS.

DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. Materiaal Dichtheid g/cm 3 Soortelijke warmte J/g C Smelttemperatuur C Smeltwarmte J/g Kooktemperatuur C Lineaire uitzettingscoëfficiënt mm/m C alcohol 0,8 2,5 114 78 aluminium

Nadere informatie

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009

HEREXAMEN EIND MULO tevens IIe ZITTING STAATSEXAMEN EIND MULO 2009 MNSTERE VAN ONDERWJS EN VOLKSONTWKKELNG EXAMENBUREAU HEREXAMEN END MULO tevens e ZTTNG STAATSEXAMEN END MULO 2009 VAK : NATUURKUNDE DATUM : VRJDAG 07 AUGUSTUS 2009 TJD : 7.30 9.30 UUR DEZE TAAK BESTAAT

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-I

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-I - + - + Eindexamen natuurkunde havo 2000-I 4 Antwoordmodel Opgave LEDs voorbeelden van schakelschema s: 50 Ω V LED A 50 Ω A V LED Als slechts één meter juist is geschakeld: punt. Maximumscore 2 2 voorbeeld

Nadere informatie

Richard Mollier (1863-1935)

Richard Mollier (1863-1935) Gaswet & Mollier College 2: h-x diagram voor vochtige lucht Richard Mollier (1863-1935) Hoogleraar TU-Dresden Thermodynamica, onderzoek naar eigenschappen van water stoom Diagrammen: H-S diagram Stoomtabellen

Nadere informatie

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties!

De verliezen van /in het systeem zijn ook het gevolg van energietransformaties! Centrale Verwarmingssysteem Uitwerking van de deelvragen 1 ) Wat zijn de Energietransformaties in het systeem? De Energietransformaties die optreden in het CV-systeem zijn a. Boven de brander c.q. in de

Nadere informatie

In autotijdschriften staan vaak testrapporten van nieuwe auto s. In de figuur op de bijlage is zo n overzicht afgedrukt.

In autotijdschriften staan vaak testrapporten van nieuwe auto s. In de figuur op de bijlage is zo n overzicht afgedrukt. Opgave 1 Autotest In autotijdschriften staan vaak testrapporten van nieuwe auto s. In de figuur op de bijlage is zo n overzicht afgedrukt. 0p 0 Zet je naam op de bijlage. De wettelijk verplichte minimale

Nadere informatie

Motor- en voertuigprestatie (3)

Motor- en voertuigprestatie (3) Motor- en voertuigprestatie (3) E. Gernaat, ISBN 978-90-79302-01-7 1 Brandstofverbruik 1.1 Specifiek brandstofverbruik Meestal wordt het brandstofverbruik uitgedrukt in het aantal gereden kilometers per

Nadere informatie

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is:

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Bijlage 1: Veranderingen in de bedrijfsactiviteiten In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Het plaatsen van een tweede turbine met

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie

Verbranding van Afval

Verbranding van Afval Energiewinning 4.0 De Ketel Het doel van de ketel is de warmte die tijdens de verbranding vrijkomt over te dragen aan het water, dat verdere benutting van die warmte mogelijk maakt. Reeds aan het eind

Nadere informatie

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte.

10 Materie en warmte. Onderwerpen. 3.2 Temperatuur en warmte. 1 Materie en warmte Onderwerpen - Temperatuur en warmte. - Verschillende temperatuurschalen - Berekening hoeveelheid warmte t.o.v. bepaalde temperatuur. - Thermische geleidbaarheid van een stof. - Warmteweerstand

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-II

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-II Eindexamen natuurkunde havo 2000-II 4 Antwoordmodel Opgave Slijtage bovenleiding uitkomst: m =,87 0 6 kg Het afgesleten volume is: V = (98,8 78,7) 0-6 5200 0 3 2 = 2,090 0 2 m 3. Hieruit volgt dat m =

Nadere informatie

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch

Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Naam: Klas: Practicum soortelijke warmte van water Benodigdheden bekerglas, dompelaar (aan te sluiten op lichtnet), thermometer, stopwatch Doel van de proef Het bepalen van de soortelijke warmte van water

Nadere informatie

[Samenvatting Energie]

[Samenvatting Energie] [2014] [Samenvatting Energie] [NATUURKUNDE 3 VWO HOOFDSTUK 4 WESLEY VOS 0 Paragraaf 1 Energie omzetten Energiesoorten Elektrisch energie --> stroom Warmte --> vb. de centrale verwarming Bewegingsenergie

Nadere informatie

Introductie 1) 2) 3) 4) 5) J79 - Turbine Engines_ A Closer Look op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=or6miaswz8g. toets form 1 okt 2013

Introductie 1) 2) 3) 4) 5) J79 - Turbine Engines_ A Closer Look op youtube: https://www.youtube.com/watch?v=or6miaswz8g. toets form 1 okt 2013 Introductie zondag 4 september 2016 22:09 1) 2) 3) 4) 5) Inleiding: Wat gaan we doen? introductiefilm over onderdelen J79 herhaling hoofdonderdelen en toestandsdiagrammen. Natuurkunde wetten toegepast

Nadere informatie

De hoogte tijd grafiek is ook gegeven. d. Bepaal met deze grafiek de grootste snelheid van de vuurpijl.

De hoogte tijd grafiek is ook gegeven. d. Bepaal met deze grafiek de grootste snelheid van de vuurpijl. et1-stof Havo4: havo4 A: hoofdstuk 1 t/m 4 Deze opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Bij het et krijg je in 1 minuten ongeveer deelvragen. Oefen-examentoets et-1 havo 4 1/11 1. Een lancering.

Nadere informatie

Doel is: Verdieping m.b.v. 2 REWIC Readers en koppeling aan de natuurkunde-les. periode 3 Rendementsverbetering door aftapvoorwarming en herverhitting

Doel is: Verdieping m.b.v. 2 REWIC Readers en koppeling aan de natuurkunde-les. periode 3 Rendementsverbetering door aftapvoorwarming en herverhitting 3 C=meng, E, en B=maint Pagina 1 programma 3e jaar woensdag 27 januari 2016 12:31 Doel is: Verdieping m.b.v. 2 REWIC Readers en koppeling aan de natuurkunde-les periode 3 Rendementsverbetering door aftapvoorwarming

Nadere informatie

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo 1 Arbeid verrichten 1 a) = 0 b) niet 0 en in de richting van de beweging c) =0 d) niet 0 e tegengesteld aan de beweging 2 a) De wrijvingskracht

Nadere informatie

Energiebesparingbij stoomopwekking

Energiebesparingbij stoomopwekking Energiebesparingbij stoomopwekking 27 mei2009 Bruno Lociuro viesmann Familiebedrijf : 3 e generatie In België : 3 verkoopskantoren (Zaventem, Welkenraedt, Roeselare) Personeel : (120 waarvan 27 TD) Kompleetgamma

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-I - + - + Eindexamen natuurkunde -2 havo 2000-I 4 Antwoordmodel Opgave LEDs voorbeelden van schakelschema s: 50 Ω V LED A 50 Ω A V LED Als slechts één meter juist is geschakeld: punt. 2 uitkomst: R = 45

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend.

Vraag Antwoord Scores. Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt 1 scorepunt toegekend. Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag wordt scorepunt toegekend. Opgave SPECT-CT-scan B maximumscore 3 antwoord: 99 99 Mo Tc + 0 e + ( γ) of 99 99 Mo Tc + e + ( γ ) 4 43 het elektron

Nadere informatie

Stoomketel Stand-by of conserveren?

Stoomketel Stand-by of conserveren? Stoomketel Stand-by of conserveren? 1 Inhoud 1. Energie en stand-by 2. Belasting, gasverbruik en geld 3. Conserveren 4. Wel of niet stand-by 4 5 7 8 Deze publicatie over Stoomketel stand-by of conserveren?

Nadere informatie

Energiegebruik voor stoomproductie in de textiel- en voedingssector

Energiegebruik voor stoomproductie in de textiel- en voedingssector Energiegebruik voor stoomproductie in de textiel- en voedingssector Prof. Michel De Paepe Universiteit Gent Woensdag 03-12-2014 Overzicht presentatie Introductie Doelstelling Implementatie Evaluatie Textielsector

Nadere informatie

Het Ts diagram van water en stoom

Het Ts diagram van water en stoom PvB-7 Si Pagina 1 Het Ts diagram van water en stoom woensdag 1 februari 2017 12:51 Rendement uit verhouding van oppervlakten Het oppervlak binnen de kringloop (1-2-3-4)= nuttig gebruikte warmte Oppervlak

Nadere informatie

Themadag Energiebesparing. Locatie: Maxima Centrale te Lelystad

Themadag Energiebesparing. Locatie: Maxima Centrale te Lelystad Themadag Energiebesparing. Locatie: Maxima Centrale te Lelystad Praktische besparing in een bestaand ketelhuis Jan Koopmans Jan Koopmans Senior Consultant Energy Activiteiten: - Energiebesparing/ trouble

Nadere informatie

glijdruk regeling totale belasting is dan 42 kw. netbelasting bestaat uit Ohmse belasting en roterende belasting.

glijdruk regeling totale belasting is dan 42 kw. netbelasting bestaat uit Ohmse belasting en roterende belasting. 4B Si Pagina 1 glijdruk regeling woensdag 3 september 2014 8:58 netbelasting bestaat uit Ohmse belasting en roterende belasting. stel: Op een eiland draait 1 generator, aangedreven door een dieselmotor.

Nadere informatie

Motorkarakteristieken

Motorkarakteristieken Motorkarakteristieken Aan de orde komen: Vermogen Draaimoment of motorkoppel Elasticiteit Vermogensmeting Motorkarakteristieken pag 95 Vermogen Men onderscheidt: het inwendig of geïndiceerd vermogen P

Nadere informatie

Stoomleiding. Condensaatleiding

Stoomleiding. Condensaatleiding Energievriendelijk ontwerpen de samenhang tussen stoomopwekking en stoomverbruik Ing. C. de Greef Energy Technology Services BV 1 Ing. C. de Greef (Kees) HTS Scheepswerktuigkunde C 8 jaar WTK grote vaart

Nadere informatie

Het aantal kmol is evenredig met het volume dat dat gas inneemt, bij een bepaalde druk en temperatuur

Het aantal kmol is evenredig met het volume dat dat gas inneemt, bij een bepaalde druk en temperatuur Hoofdstuk 1: OPDRACHTEN blz 32/33 OPDRACHT 1 En Het aantal kmol is evenredig met het volume dat dat gas inneemt, bij een bepaalde druk en temperatuur OPDRACHT 2 1,867 m 3 CO 3,512 m 3 N 2 28 kg/kmol 28

Nadere informatie

Thermodynamica. Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven

Thermodynamica. Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven Thermodynamica Daniël Slenders Faculteit Ingenieurswetenschappen Katholieke Universiteit Leuven Academiejaar 2009-2010 Inhoudsopgave Eerste hoofdwet - deel 1 3 Oefening 1.1......................................

Nadere informatie

Fossiel brandstoffen. vrijdag 16 december :59. PvB4-Si Pagina 1. Geplakt uit

Fossiel brandstoffen. vrijdag 16 december :59. PvB4-Si Pagina 1. Geplakt uit <https://www.youtube.com/watch?v=dxejupru5xe> PvB4Si Pagina 1 Fossiel brandstoffen vrijdag 16 december 2016 15:59 Fossiele brandstoffen zijn wereldwijd nog altijd het ' werkpaard' van de energievoorziening. Maar voor hoe lang en tegen welke prijs?

Nadere informatie

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering.

1 Warmteleer. 3 Om m kg water T 0 C op te warmen heb je m T 4180 J nodig. 4180 4 Het symbool staat voor verandering. 1 Warmteleer. 1 De soortelijke warmte is de warmte die je moet toevoeren om 1 kg van een stof 1 0 C op te warmen. Deze warmte moet je ook weer afvoeren om 1 kg van die stof 1 0 C af te koelen. 2 Om 2 kg

Nadere informatie

VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013. TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4. Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX

VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013. TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4. Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013 TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4 Toegestane hulpmiddelen: Binas + (gr) rekenmachine Bijlagen: 2 blz Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2001-II

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2001-II Eindexamen natuurkunde havo 00-II 4 Antwoordmodel Opgave Vliegen met menskracht uitkomst: t = 5,0 (uur) s Voor de gemiddelde snelheid geldt: v gem =. t De gemiddelde snelheid van het vliegtuig is 8,9 m/s

Nadere informatie

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EXAMEN HAVO 2015

MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EXAMEN HAVO 2015 MINISTERIE VAN ONDERWIJS, WETENSCHAP EN CULTUUR UNIFORM EXAMEN HAVO 2015 VAK : NATUURKUNDE DATUM : DINSDAG 23 JUNI 2015 TIJD : 07.45 10.45 Aantal opgaven: 5 Aantal pagina s: 6 Controleer zorgvuldig of

Nadere informatie

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012 DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- Dichtheid Soortelijke

Nadere informatie

Arbeid, vermogen en rendement

Arbeid, vermogen en rendement Arbeid, vermogen en rendement Formules Arbeid Arbeid is een maat van het werk dat geleverd wordt door een krachtbron om een voorwerp te verplaatsen. Als een kracht een verplaatsing tot gevolg heeft dan

Nadere informatie

TENTAMEN NATUURKUNDE

TENTAMEN NATUURKUNDE CENTRALE COMMISSIE VOORTENTAMEN NATUURKUNDE TENTAMEN NATUURKUNDE tweede voorbeeldtentamen CCVN tijd : 3 uur aantal opgaven : 5 aantal antwoordbladen : 1 (bij opgave 2) Iedere opgave dient op een afzonderlijk

Nadere informatie

ENERGIETECHNIEK AFVALVERBRANDING-BE (VAPRO-B NIVEAU) AFVALVERBRANDING BE

ENERGIETECHNIEK AFVALVERBRANDING-BE (VAPRO-B NIVEAU) AFVALVERBRANDING BE ENERGIETECHNIEK AFVALVERBRANDING-BE (VAPRO-B NIVEAU) Studiebelasting uren, totaal : 290 uren. Waarvan contact gebonden : 150 uren. Zelfstudie met begeleiding mentor : 140 uren. Opzet van het geheel. De

Nadere informatie

Droogijs. IJskappen Antarctica smelten ongelooflijk snel Bron: www. metrotime.be

Droogijs. IJskappen Antarctica smelten ongelooflijk snel Bron: www. metrotime.be IJskappen Antarctica smelten ongelooflijk snel Bron: www. metrotime.be De 3D pen laat kinderen veilig 3D objecten tekenen Door middel van LED dioden aan het uiteinde van de pen zal de inkt direct stollen,

Nadere informatie

Temperatuur. Verklaring voor het verschijnsel. Bij de verbranding van het aardgas ontstaat waterdamp. Deze condenseert bij het koude glas.

Temperatuur. Verklaring voor het verschijnsel. Bij de verbranding van het aardgas ontstaat waterdamp. Deze condenseert bij het koude glas. Practicum water verwarmen Schenk koud leidingwater in een bekerglas (voor 70% vullen). Verhit het water met een teclubrander. Houd de temperatuur van het water in de gaten met een thermometer. Noteer alle

Nadere informatie

Het planetaire tandwielstelsel

Het planetaire tandwielstelsel Het planetaire tandwielstelsel Het doel van deze opdracht is om op een grafische manier de overbrengingsverhouding van een eenvoudig tandwielstelsel te bepalen. ===================================================================

Nadere informatie

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Warmte- en stromingsleer Examennummer: 93071 Datum: 14 december 2013 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 10 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: 20 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Tentamen Warmte-overdracht

Tentamen Warmte-overdracht Tentamen Warmte-overdracht vakcode: 4B680 datum: 7 april 2014 tijd: 9.00-12.00 uur LET OP Er zijn in totaal 4 opgaven waarvan de eerste opgave bestaat uit losse vragen. Alle opgaven tellen even zwaar mee.

Nadere informatie

Space Experience Curaçao

Space Experience Curaçao Space Experience Curaçao PTA T1 Natuurkunde SUCCES Gebruik onbeschreven BINAS en (grafische) rekenmachine toegestaan. De K.L.M. heeft onlangs aangekondigd, in samenwerking met Xcor Aerospace, ruimte-toerisme

Nadere informatie

AFVAL GESTOOKTE STOOMKETELS

AFVAL GESTOOKTE STOOMKETELS AFVAL GESTOOKTE STOOMKETELS Adviesbureau de Koster v.o.f. 2012 Pagina 1 Voorwoord De informatie in dit boek is deels algemeen, voor een deel wordt een willekeurige installatie beschreven. Het eerste hoofdstuk

Nadere informatie

Havo 5 oefen et

Havo 5 oefen et Toetsstof havo 5 et4 volgens PTA: examenjaar 2010/2011 Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Stof volgens het PTA: havo5 h2: Trillingen en golven Havo5 h3: Energie en warmte Havo5 h4: Elektromagnetisme

Nadere informatie

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit.

Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. Studenten van de elektronica afdeling van het VTI testen de vorig jaar gebouwde Savonius windturbine uit. VTI Aalst: een school van techniek en toegepaste wetenschappen. De Beer Gino, http://users.telenet.be/laboee/

Nadere informatie

Eenparige cirkelvormige beweging

Eenparige cirkelvormige beweging Eenparige cirkelvormige beweging Inleidende proef Begrip eenparige cirkelvormige beweging (ECB) definitie Een beweging gebeurt eenparig cirkelvormig als de beweging in dezelfde zin gebeurt, op een cirkelbaan

Nadere informatie

Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek

Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek Examen theorie Warmte- en Verbrandingstechniek 3 juli 2015 Examen van 21 januari 2015 - voormiddag W6.2 7 punten) Schets de verschillende stromingsregimes bij filmcondensatie op een gekoeld verticaal oppervlak.

Nadere informatie

Voorblad bij Tentamen

Voorblad bij Tentamen Studentnaam: Studentnummer: Voorblad bij Tentamen (in te vullen door de examinator) Vaknaam: Inleiding Werktuigbouwkunde Vakcode: 4GA01 Datum: 30-10-2015 Begintijd: 9:00 Eindtijd: 10:30 Aantal pagina s:

Nadere informatie

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium

Condenserende Ketels. Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Condenserende Ketels Laurent Vercruysse Viessmann Belgium Vorlage 1 05/2008 Viessmann Werke Energiezuinig : niet enkel tegen de sterk gestegen energieprijzen... Maar ook : Reserve van fossiele brandstoffen

Nadere informatie

a. Bepaal hoeveel langer. b. Bepaal met figuur 1 de snelheid waarmee de parachutist neerkomt.

a. Bepaal hoeveel langer. b. Bepaal met figuur 1 de snelheid waarmee de parachutist neerkomt. Deze examentoets en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Bij het et krijg je in 100 minuten ongeveer 22 vragen Et3 stof vwo6 volgens het PTA: Onderwerpen uit samengevat: Rechtlijnige beweging Kracht

Nadere informatie

Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p

Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p Toelatingstoets havoniveau natuurkunde max. 42 p, vold 24 p Verantwoording: Opgave 1 uit havo natuurkunde 1,2: 2009_1 opg 4 (elektriciteit) Opgave 2 uit havo natuurkunde 1,2: 2009_2 opg 1 (licht en geluid)

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting branders luchttoevoer brandstoftoevoer koelwater condensator stoomturbine generator transformator regelkamer stoom water ketel branders 1 Energiesoort Omschrijving

Nadere informatie

Q l = 23ste Vlaamse Fysica Olympiade. R s. ρ water = 1, kg/m 3 ( ϑ = 4 C ) Eerste ronde - 23ste Vlaamse Fysica Olympiade 1

Q l = 23ste Vlaamse Fysica Olympiade. R s. ρ water = 1, kg/m 3 ( ϑ = 4 C ) Eerste ronde - 23ste Vlaamse Fysica Olympiade 1 Eerste ronde - 3ste Vlaamse Fysica Olympiade 3ste Vlaamse Fysica Olympiade Eerste ronde. De eerste ronde van deze Vlaamse Fysica Olympiade bestaat uit 5 vragen met vier mogelijke antwoorden. Er is telkens

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie Hoofdstuk 4: Arbeid en energie 4.1 Energiebronnen Arbeid: W =............. Energie:............................................................................... Potentiële energie: E p =.............

Nadere informatie

Algemene Beschrijving Centrale LUCHTFOTO AMERCENTRALE

Algemene Beschrijving Centrale LUCHTFOTO AMERCENTRALE Algemene Beschrijving Centrale LUCHTFOTO AMERCENTRALE 1. Inhoudsopgave: 1. Inhoudsopgave:...2 2. De Centrale...4 3. De water,- en stoomkringloop...5 3.1 Stoomsysteem....5 3.2 Voedingwatersysteem...6 4.

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2001-I

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2001-I Eindexamen natuurkunde havo 00-I 4 Antwoordmodel Opgave Hartfoto s 43 43 0 antwoord: K Ca + e (+ γ) 9 0 elektron rechts van de pijl Ca als vervalproduct aantal nucleonen links en rechts kloppend - en Als

Nadere informatie

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM)

www.hth-hth.nl Energie kosten besparen met Gesloten Hybride Medium-koeler (GHM) RBO bank 37 62 72 732 BN NL 39 RBO 0376 272 732 K o n t r ak t v o o r wa a r d e n nternet..www.hth-hth.nl Handelsr.K.v.K.04054189 BTW. NL0370 4494 1B01 Ten rlo 6 7921 V Zuidwolde Tel. 0528 371010 Fax

Nadere informatie

THERMODYNAMICA 2 (WB1224)

THERMODYNAMICA 2 (WB1224) THERMODYNAMICA 2 (WB1224) donderdag 2 februari 2006 14.00-17.00 u. AANWIJZINGEN Het tentamen bestaat uit twee of drie open vragen en 15 meerkeuzevragen. Voor de beantwoording van de meerkeuzevragen is

Nadere informatie

Luchtvochtigheid en temperatuur

Luchtvochtigheid en temperatuur Luchtvochtigheid en temperatuur Een plant moet groeien. Voor die groei heeft de plant onder meer voedingszouten en water nodig uit de bodem of het substraat. De opname van voedingszouten en water gebeurt

Nadere informatie

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming

Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming H01N2a: Energieconversiemachines- en systemen Academiejaar 2010-2011 Thermodynamische analyse van het gebruik van een warmtepomp voor residentiële verwarming Professor: Martine Baelmans Assistent: Clara

Nadere informatie

KeCo-opgaven mechanica (arbeid en energie) HAVO4

KeCo-opgaven mechanica (arbeid en energie) HAVO4 KeCo-opgaven mechanica (arbeid en energie) HVO KeCo-opgaven mechanica (arbeid en energie) HVO M.. en bepaald type aterpomp is in staat om in redelijk korte tijd 30 liter ater omhoog te pompen over een

Nadere informatie

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing.

Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Oefenopgaven havo 5 et-4: Warmte en Magnetisme 2010-2011 Doorgestreepte vraagnummers (Bijvoorbeeld opgave 2 vraag 7) zijn niet van toepassing. Opgave 2 Aardwarmte N2-2002-I -----------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Hoofdstuk 3. en energieomzetting

Hoofdstuk 3. en energieomzetting Energie Hoofdstuk 3 Energie en energieomzetting Grootheid Energie; eenheid Joule afkorting volledig wetenschappelijke notatie 1 J 1 Joule 1 Joule 1 J 1 KJ 1 KiloJoule 10 3 Joule 1000 J 1 MJ 1 MegaJoule

Nadere informatie

Klimaatbeheersing (2)

Klimaatbeheersing (2) Klimaatbeheersing (2) E. Gernaat (ISBN 978-90-808907-6-3) 1 Natuurkundige begrippen 1.1 Warmte () Warmte is een vorm van energie welke tussen twee lichamen met een verschillende temperatuur kan worden

Nadere informatie

Deze toets bestaat uit 3 opgaven (30 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Deze toets bestaat uit 3 opgaven (30 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! NAUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK HOOFDSUK 15: RILLINGEN 9/1/010 Deze toets bestaat uit 3 opgaven (30 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave 1 (3p+ 5p) Een

Nadere informatie

Opgave 1 Afdaling. Opgave 2 Fietser

Opgave 1 Afdaling. Opgave 2 Fietser Opgave 1 Afdaling Een skiër daalt een 1500 m lange helling af, het hoogteverschil is 300 m. De massa van de skiër, inclusief de uitrusting, is 86 kg. De wrijvingskracht met de sneeuw is gemiddeld 4,5%

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS APRIL :00 12:45 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2013 TOETS 1 24 APRIL 2013 11:00 12:45 uur MECHANICA 1 Blok en veer. (5 punten) Een blok van 3,0 kg glijdt over een wrijvingsloos tafelblad met een snelheid van 8,0 m/s

Nadere informatie

jaar: 1989 nummer: 25

jaar: 1989 nummer: 25 jaar: 1989 nummer: 25 Op een hoogte h 1 = 3 m heeft een verticaal vallend voorwerp, met een massa m = 0,200 kg, een snelheid v = 12 m/s. Dit voorwerp botst op een horizontale vloer en bereikt daarna een

Nadere informatie

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012

aluminium 2,7 0, ,024 ijzer 7,9 0, ,012 DEZE TAAK BESTAAT UIT 36 ITEMS. Mulo III kandidaten maken item 1 t/m 30 Mulo IV kandidaten maken item 1 t/m 36 -----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Examen HAVO. Natuurkunde 1 (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Natuurkunde 1 (nieuwe stijl) Natuurkunde 1 (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 21 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 88 punten te behalen; het examen bestaat uit 27

Nadere informatie

Hogeschool Rotterdam Cluster engineering Studierichting Autotechniek Reader Alternatieve Aandrijving ALA01 Bijlage: symbolenlijst

Hogeschool Rotterdam Cluster engineering Studierichting Autotechniek Reader Alternatieve Aandrijving ALA01 Bijlage: symbolenlijst Hogeschool Rotterdam Cluster engineering Studierichting Autotechniek Reader Alternatieve Aandrijving ALA01 Bijlage: symbolenlijst Auteur: Versie 2.00 7 november 2005, GEREED Voortgang: versie studiejaar

Nadere informatie

Kwadratische verbanden - Parabolen klas ms

Kwadratische verbanden - Parabolen klas ms Kwadratische verbanden - Parabolen klas 01011ms Een paar basisbegrippen om te leren: - De grafiek van een kwadratisch verband heet een parabool. - Een parabool is dalparabool met een laagste punt (minimum).

Nadere informatie