Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands"

Transcriptie

1 Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Janneke Sleenhof & Larissa Rutten, St-Joriscollege Formatief evalueren: wat is dat? 1

2 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen... Maar van dat cijfer gaan leerlingen echt niet leren 2

3 Sterker nog: na het uitdelen van een cijfer houdt het leren voor leerlingen en voor veel leraren ook op. Inside the black box Moet je dan niet toetsen? Integendeel! Je toetst, je analyseert veel vaker. Toetsen, evaluaties moet je zo inzetten dat zowel de leerling als de leraar ervan leert. De leraar heeft informatie nodig om betere beslissingen te kunnen nemen. En de leerling heeft informatie nodig om het beter te gaan doen om zijn leerdoelen bij te kunnen stellen. 3

4 Wat is formatief evalueren? Alle activiteiten die leerlingen en docent uitvoeren om de leeractiviteiten van leerlingen in kaart te brengen, te interpreteren en te gebruiken om betere beslissingen te maken over vervolgstappen (Black & Wiliam, 1998). Formatief evalueren heeft dus als primair doel om leerlingen inzicht te geven in hun eigen leerproces en onderwijs op maat te geven (o.a. Hattie & Timperley, 2007; Sluijsmans e.a., 2013; Wiliam & Leahy, 2015). Docent Medeleerling Leerling feed up feedback feed forward Waar werkt de Waar is de Hoe komt de leerling naar toe? leerling naar de leerling nu? gewenste situatie? Verhelderen van delen van criteria voor succes Begrijpen en delen van criteria voor succes Begrijpen van criteria voor succes Realiseren van effectieve discussies, taken en activiteiten die bewijs leveren voor leren Feedback geven gericht op verder leren Activeren van leerlingen als belangrijke informatiebronnen voor elkaar Activeren van leerlingen in het stimuleren van eigenaarschap over het leren Bron: Vijf strategieën voor formatieve assessment gebaseerd op Wiliam & Leahy,

5 Formatief evalueren: waarom? Hattie, J. (2013). Leren zichtbaar maken. Feedback.75 Formatief evalueren.90 Verwachtingen lln

6 Formatieve evaluatie: waarom? Inzicht in leren Motivatie Leerlingen aan het werk Passende feedback op het juiste moment Geen piekmomenten, 'geen bijltjesdag' Formatief evalueren: hoe? 6

7 Docent Medeleerling Leerling feed up feedback feed forward Waar werkt de leerling naar toe? Verhelderen van delen van criteria voor succes Begrijpen en delen van criteria voor succes Begrijpen van criteria voor succes Waar is de leerling nu? Realiseren van effectieve discussies, taken en activiteiten die bewijs leveren voor leren Hoe komt de leerling naar de gewenste situatie? Feedback geven gericht op verder leren Activeren van leerlingen als belangrijke informatiebronnen voor elkaar Activeren van leerlingen in het stimuleren van eigenaarschap over het leren Bron: Vijf strategieën voor formatieve assessment gebaseerd op Wiliam & Leahy, 2015 Formatief evalueren vs summatief evalueren Zoals het eerst was 7

8 Opdracht boekenpitch: Verkoop je boek aan filmmakers! De opdracht: Je houdt een pitch van 2 tot 3 minuten. Daarin vertel je onder andere over: de titel van het boek en van de film; wat voor soort film (genre) het wordt; een beschrijving van de hoofdpersonen, hun karakter en relaties tussen deze personen; een korte beschrijving van de inhoud, in een paar zinnen; waarom het zo n goed boek is (geef 3 argumenten); waarom er veel publiek op de film af zal komen. Kortom, je vertelt waarom die geldschieters hun kapitaal moeten investeren in jouw film! Stappenplan Hoe ga je te werk? Stap 1: Bedenk welke punten je in jouw pitch aan de orde wilt laten komen en schrijf je kernwoorden op (spreekplan). Schrijf je pitch niet helemaal uit: het geheel moet straks spontaan overkomen. Stap 2: Oefen thuis en let vooral op de tijd! Stap 3: Houd op de afgesproken datum voor een publiek van geldschieters (in dit geval je klasgenoten) een geweldige, enthousiaste, vet coole pitch zodat iedereen jou wel geld moet geven! 8

9 Beoordeling Pitch PRESENTATIE toelichting Begrijpelijk/ duidelijk gesproken Enthousiasme/ aanprijzen Oogcontact Tempo o-v-g o-v-g o-v-g o-v-g INHOUD toelichting Heldere opbouw Passend genre Levendige beschrijving hoofdpersonen, karakters en relaties Uitwerking drie argumenten Duidelijke inhoud en boodschap o-v-g o-v-g o-v-g o-v-g o-v-g Totaal O = 4/5 V= 6/7 G= 8/9 Formatief evalueren vs summatief evalueren zoals het nu gaat 9

10 Voorbeeld: de boekenpitch Een boekenpitch van 3 minuten Voorbeelden: Kluun, Ronald Giphart,... Individueel: schrijf minstens 1 positief punt op per boekenpitch In groepjes: wissel punten uit + formuleer en orden criteria Klassikaal: samenstellen beoordelingsmodel + weging Schrijf op wat je goed vindt Goed aan deze boekpitch vind ik:

11 Wissel uit in drie-/viertallen en maak een beoordelingsmodel Onderdeel: Waar moet de pitch aan voldoen? Aantal punten: houding Gebruik gebaren 5 taalgebruik... Uiteindelijke resultaat in 3-havo 11

12 Formatief evalueren vs. summatief evalueren Wat is het verschil? Waarom doen we dit? Waarom FE volgens leerlingen 12

13 Waarom formatief evalueren? Bespreek in je groepje: - Wat is het verschil tussen beide werkwijzen? - Wat is de toegevoegde waarde van FE? Formuleer een kort antwoord op deze twee vragen en plaats dit op: https://answergarden.ch/ Docent Medeleerling Leerling feed up feedback feed forward Waar werkt de Waar is de Hoe komt de leerling naar toe? leerling naar de leerling nu? gewenste situatie? Verhelderen van delen van criteria voor succes Begrijpen en delen van criteria voor succes Begrijpen van criteria voor succes Realiseren van effectieve discussies, taken en activiteiten die bewijs leveren voor leren Feedback geven gericht op verder leren Activeren van leerlingen als belangrijke informatiebronnen voor elkaar Activeren van leerlingen in het stimuleren van eigenaarschap over het leren Bron: Vijf strategieën voor formative assessment gebaseerd op Wiliam & Leahy,

14 1. Verhelder deel succescriteria. feed up feedback feed forward Waar werkt de leerling naar toe? Waar is de leerling nu? Hoe komt de leerling naar de gewenste situatie? Docent Medeleerling Leerling Verhelderen van delen van criteria voor succes Begrijpen en delen van criteria voor succes Begrijpen van criteria voor succes Bron: Vijf strategieën voor formative assessment gebaseerd op William & Leahy, 2015 Formatief evalueren: schrijven

15 Schrijven 2.0: Het plan De opzet: Vier thema's Een duidelijk schrijfdoel Een echt publiek De teksten worden functioneel ingezet Onderwerpen uit de opleiding en van maatschappelijke aard In iedere periode de nadruk op een ander aspect van schrijfvaardigheid. In iedere periode wel aandacht voor alle aspecten van schrijfvaardigheid (spelling en interpunctie wordt meegenomen). Elk thema opgebouwd volgens de volgende fasen: oriëntatie voorbereiding schrijven feedback en plaatsen Het plan per periode Thema per periode: Periode 1 Thema: sociale media Periode 2 Thema: nieuws Periode 3 Thema: literatuur Periode 4 Thema: taalkunde/ taalbeschouwing Tekst: Tekstsoort: + tweet Publiek: auteur/ journalist/ wetenschapper Tekstsoort: column Publiek: algemeen, bv ED Tekstsoort: essay Publiek: medeleerlingen Tekstsoort: onderzoeksverslag Publiek: Quest-lezers 15

16 Rubric Hoe weet de leerling waar hij staat en waar hij aan moet werken? Gedurende de periode: Geven leerlingen zichzelf feedback adhv de rubric Geven leerlingen elkaar feedback adhv de rubric Reageren leerlingen op elkaars artikelen via de reageerfunctie bij Wordpress Aan het eind van de periode: Vul je als docent de rubric in voor de leerling Vult de leerling zelf de rubric in Stelt de leerling leerdoelen op voor de volgende periode: 16

17 Formatief evalueren: schrijven 2.0 Opdracht: schrijf een zakelijke Opdracht zakelijke Bekijk de lessenreeks: Welke strategieën (van William) zie je terug? 17

18 Voorbeelden blogs Onze vraag: Denk mee na over de vraag: hoe beoordelen we de rubrics/ gehele leerlijn? (met een cijfer? met een o/v/g? ) 18

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Susan Thijssen, Het Rhedens Dieren Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen... Maar

Nadere informatie

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord!

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord! De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs Joanneke Prenger CPS 13 oktober 2016 Welkom aan boord! 1 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing

Nadere informatie

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Gerdineke van Silfhout Inleiding Veel aandacht voor brede doelen van het onderwijs en leren Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel

Nadere informatie

Formatief evalueren met leesgesprekken

Formatief evalueren met leesgesprekken Formatief evalueren met leesgesprekken Joanneke Prenger Stichting Lezen 10 november 2016 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing passend bij

Nadere informatie

Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho

Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho Formatief evalueren: de aanpak in het voortgezet onderwijs als leermiddel in het ho SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Gerdineke van Silfhout g.vansilfhout@slo.nl Doelen workshop Je weet

Nadere informatie

Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT

Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT KIM SCHILDKAMP: K.SCHILDKAMP@UTWENTE.NL DOMINIQUE SLUIJSMANS: DOMINIQUE.SLUIJSMANS@ZUYD.NL Deze presentatie Formatief toetsen De plek van de DTT Een voorbeeld

Nadere informatie

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1 Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio 4 Formatief toetsen van schrijfvaardigheid in de les Nederlands Toets om te leren: taalvaardigheid op een

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school?

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Assessment as learning Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Formatieve assessment, waarom zou je dat gebruiken? In John

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING - Wat is formatief toetsen - De relatie tot bijvoorbeeld SRL en motivatie - Introduceren

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES Kim Schildkamp Wilma Kippers Christel Wolterinck Fer Coenders 1 IN DEZE WORKSHOP: 1. 2. 3. 4. 5. LEERDOELEN THEORIE VRAGENLIJST

Nadere informatie

Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016

Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016 Evaluatiewijzer didactisch coachen Versie 1.1, juli 2016 Voor je ligt de evaluatiewijzer didactisch coachen in de lesgebonden situatie. Deze evaluatie is ontwikkeld in opdracht van het project Leerling

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 1 december 2016 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding DTT diagnoses Praktijkvoorbeeld Gesprek WAT IS DE MEERWAARDE VAN DE DTT? o o o o

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM YVONNE HALLINGSE DTT CONFERENTIE CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 INHOUD Summatieve cultuur in het VO Verschillende benaderingen van formatief toetsen Onderzoek: belemmerende

Nadere informatie

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde Titel in de rug vermelden Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde SLO heeft als nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling een publieke taakstelling in de driehoek beleid, praktijk en

Nadere informatie

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat?

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? GP goes OGW Met OGW willen we de ontwikkeling van leerlingen zo goed mogelijk stimuleren. Dat vraagt van de docent én school

Nadere informatie

Hoe weet ik waar mijn leerlingen staan?

Hoe weet ik waar mijn leerlingen staan? Hoe weet ik waar mijn leerlingen staan? Gebruikmaken van bewijs van leren om in te spelen op wat leerling en nodig hebben. 1 Inhoud Hoe weet ik waar zij staan?... 3 Activiteit 1 - Verslag leggen en uitdagen

Nadere informatie

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken

Nadere informatie

[DIA MET TITEL+COVER HIER]

[DIA MET TITEL+COVER HIER] [DIA MET TITEL+COVER HIER] Bijeenkomst 1 Beter schrijven in alle vakken Programma Aanleiding Schrijven in fasen Oriëntatiefase Opdrachtfase Schrijffase Revisiefase en publicatiefase (bijeenkomst 2) Voorwerk

Nadere informatie

Formatieve assessment in het HBO

Formatieve assessment in het HBO Formatieve assessment in het HBO Astrid de Blecourt, Niké Groot & Stephanie Kruiper Diana van Leeuwen Programma 1. Startvraag 2. Vijf sleutelstrategieën van formatieve assessment (Black, & Wiliam, 2009)

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR LEERLINGEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL

Nadere informatie

DTT en Formatief Evalueren

DTT en Formatief Evalueren DTT en Formatief Evalueren HET RHEDENS, DIEREN JOSÉ AVINK Even voorstellen José Avink Het Rhedens in Dieren Klein begonnen Feedback, no matter how well designed, that is not acted upon by the student is

Nadere informatie

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden

Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Stap 3 Leeractiviteiten begeleiden Bij het begeleiden van leeractiviteiten kun je twee aspecten aan het gedrag van leerkrachten onderscheiden, namelijk het pedagogisch handelen en het didactisch handelen.

Nadere informatie

Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden. Fros van der Maden

Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden. Fros van der Maden Feedback en beoordeling bij productieve vaardigheden Fros van der Maden Over Fros Docent Nederlands Docent NT2 Educatief auteur Noorderpoort Volksuniversiteit RUG Internationale School/ Maartenscollege

Nadere informatie

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs 38 Tijdschrift Taal, jaargang 6, nummer 9 Formatieve evaluatie in het leesonderwijs Auteur: Carmen Damhuis De laatste jaren is er veel discussie over de noodzaak van toetsen in het basisonderwijs. Scholen

Nadere informatie

Schrijven groep 7-8. Didactische richtlijnen

Schrijven groep 7-8. Didactische richtlijnen Schrijven groep 7-8 Leerdoelen De leerlingen schrijven allerlei soorten teksten, waaronder verhalende, informatieve, directieve, beschouwende en argumentatieve teksten herkennen en gebruiken kenmerken

Nadere informatie

opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie

opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie SPREEKVAARDIGHEID spreeklijn comenius college locatie Lijstersingel leerjaar 1 2 3 opdracht 1 instructie telefoongesprek speech opdracht 2 boekbespreking poëziepresentatie sollicitatie opdracht 3 reclamecampagne

Nadere informatie

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017 2 juni 2017 Welkom! Formatief toetsen is teamwerk Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Themasessie Platform Leren van Toetsen Hogeschool Rotterdam Eric Entken Hogeschool Rotterdam Dominique

Nadere informatie

Gebruik het onderstaande formulier om feedback te geven bij een presentatie van een medeleerling. Feedback van (naam) ... ... ... ...

Gebruik het onderstaande formulier om feedback te geven bij een presentatie van een medeleerling. Feedback van (naam) ... ... ... ... EVALUATIEVOORBEELDEN BIJ DE LES TOPS & FLOPS (uit het Bronnenboek BSO/TSO) Peerassessment Feedback geven Feedback beantwoordt aan een aantal criteria. [Link naar fiche Criteria.] Die moet de leerkracht

Nadere informatie

Effectieve feedback op schrijfproducten

Effectieve feedback op schrijfproducten Effectieve feedback op schrijfproducten Monica Koster Presentatie conferentie LIST en DENK! 24 maart 2017 Even voorstellen Beoordelen van schrijfvaardigheid Het belang van beoordelen Feedback voor leerkracht

Nadere informatie

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016 Feedback op Toetsen Renske de Kleijn Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU 5 april 2016 Overzicht 1. Kies een toets 2. De kracht van feedback 3. Verklaringen voor

Nadere informatie

Wat vind jij ervan? Opdracht: Recensies lezen en schrijven

Wat vind jij ervan? Opdracht: Recensies lezen en schrijven Wat vind jij ervan? Opdracht: Recensies lezen en schrijven 1. Inleiding Deze film voldeed totaal niet aan mijn verwachtingen: de scenes waren langdradig, er zaten grappen in waar ik niet om kon lachen

Nadere informatie

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl

Kinderen leren schrijven. www.taalvorming.nl Kinderen leren schrijven www.taalvorming.nl Uitgangspunten van taalvorming Taalvorming is een lang bestaande werkwijze die je ook kunt zien als schrijfdidactiek werken vanuit eigen ervaringen samenhang

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Programma Huiswerk Evalueren van lesdoelen Presenteren van good practices Borgen in team of school - Highlights

Nadere informatie

Formatief evalueren met leesgesprekken

Formatief evalueren met leesgesprekken 35 Formatief evalueren met leesgesprekken Formatief evalueren met leesgesprekken Auteurs: Joanneke Prenger en Derjan Havinga Formatief evalueren binnen het leesonderwijs is waardevol (Hattie, 2013; Damhuis,

Nadere informatie

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + +

Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands ? - + + Checklist Begrijpend lezen en woordenschat Curriculum Nederlands? - + + De gebruikte methoden stellen duidelijke (toetsbare) doelen en leerlijnen voor begrijpend lezen. Zwakke lezers krijgen een aanvullend

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 1 Oriëntatie opbrengstgericht differentiëren en stellen van doelen

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 1 Oriëntatie opbrengstgericht differentiëren en stellen van doelen Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 1 Oriëntatie opbrengstgericht differentiëren en stellen van doelen Hoe gaan we met elkaar om? Maak contact Vertrouwelijkheid Niets is gek Zorg goed voor

Nadere informatie

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016

De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 De Leren Zichtbaar Maken Impact cyclus, (Ervaringen met de aanpak van John Hattie) Lunteren, 2016 Petra Meirink-Chatah, RKBS Beekbrug Pieter de Kool, Onderwijsadvies p.dekool@onderwijsadvies.nl Take away

Nadere informatie

Kunstwetenschappers, archeologen, historici, juristen, criminologen, pol&soc ers (eerste 8 rijen) Psychologen en pedagogen (rijen 9,10 en11)

Kunstwetenschappers, archeologen, historici, juristen, criminologen, pol&soc ers (eerste 8 rijen) Psychologen en pedagogen (rijen 9,10 en11) Wil je (ongeveer) per vooropleiding plaatsnemen? Dank je wel! Kunstwetenschappers, archeologen, historici, juristen, criminologen, pol&soc ers (eerste 8 rijen) Psychologen en pedagogen (rijen 9,10 en11)

Nadere informatie

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Feedback geven en krijgen Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Overzicht Wat is feedback? Feedback van leraar aan leerlingen Hét model van Hattie & Timperley (2007) Zelf aan de slag Uitwisselen

Nadere informatie

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt:

De volgende onderdelen moeten in het verslag worden verwerkt: Het maken van een leesverslag in klas 3 en 4 VMBO Basis Voor het examenonderdeel fictie moet je een aantal boeken lezen. Gebruik bij het maken van het leesverslag het schema hieronder. Werk het schema

Nadere informatie

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING 7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING Symposium platform Leren van Toetsen 2 juni 2017 Veronica Bruijns, Charlotte Hoenderdos Beleidsafdeling Onderwijs en Onderzoek Programma Presentatie:

Nadere informatie

Aan het einde van leerjaar 2 moeten alle havo vwo leerlingen minimaal niveau 2f behaald hebben voor schrijfvaardigheid.

Aan het einde van leerjaar 2 moeten alle havo vwo leerlingen minimaal niveau 2f behaald hebben voor schrijfvaardigheid. Schrijven leerjaar 1 en 2 havo/vwo Aan het einde van leerjaar 2 moeten alle havo vwo leerlingen minimaal niveau 2f behaald hebben voor schrijfvaardigheid. Leerdoelen De leerlingen schrijven allerlei soorten

Nadere informatie

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen

Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Doelen Leerkrachtcommunicatie - Effectieve feedback aan leerlingen Congres OinO Donderdag 6 november 2014 Apeldoorn t.stokhof@oino-advies.nl U kent de algemene definitie van feedback. U weet dat een duidelijk

Nadere informatie

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film:

Datum: Jaar van verschijnen: Duur van de film: NAAM: Kijk / luisterformulier Speelfilm Naam: Datum: Titel van de film: Regisseur: Jaar van verschijnen: Duur van de film: Lees de vragen op dit formulier voor het kijken en luisteren door. Je weet dan

Nadere informatie

Goed begin is het halve werk: de opbouw

Goed begin is het halve werk: de opbouw Docentenhandleiding 1 Goed begin is het halve werk: de opbouw Opbouw van je presentatie Opbouwende kritiek geven en ontvangen 1 Lees de titels van alle hoofdstukken even door. Wat kun je al goed? De opbouw

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Lesopzet Opstellen leerdoelen en succescriteria 'zakelijke brief' door middel van het beoordelen/rangschikken zakelijke brieven

Lesopzet Opstellen leerdoelen en succescriteria 'zakelijke brief' door middel van het beoordelen/rangschikken zakelijke brieven Lesopzet Opstellen leerdoelen en succescriteria 'zakelijke brief' door middel van het beoordelen/rangschikken zakelijke brieven Leerjaar: 2 vmbo-t Leerdoelen door docent geformuleerd: - Je weet aan het

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen?

werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? werkblad Scheldeberoep verkennen Veel beroepen hebben met de Schelde te maken. Welk beroep zou jij verder willen verkennen? Noteer ook 2 reservekeuzen: 1. 2. 1. Wat weet je al van dit beroep? Schrijf het

Nadere informatie

Voor SE-3 (in de derde SE-periode van het jaar) schrijf je een uiteenzetting aan de hand van documentatie die door de docent is gebundeld.

Voor SE-3 (in de derde SE-periode van het jaar) schrijf je een uiteenzetting aan de hand van documentatie die door de docent is gebundeld. PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 2015-2018 Vak: Nederlandse taal en literatuur 2 f vwo Inleiding Voor het vak Nederlands ben je bezig met de onderdelen taalvaardigheid, taalkunde en literatuuronderwijs.

Nadere informatie

SECTORWERKSTUK 2013-2014

SECTORWERKSTUK 2013-2014 SECTORWERKSTUK 2013-2014 1 HET SECTORWERKSTUK Het sectorwerkstuk is een verplicht onderdeel voor alle leerlingen uit het Mavo. Het maken van een sectorwerkstuk is een manier waarop je, als eindexamenkandidaat,

Nadere informatie

Schrijven leerjaar 1-2 vmbo-b/k

Schrijven leerjaar 1-2 vmbo-b/k Schrijven leerjaar 1-2 vmbo-b/k De leerlingen in de onderbouw van het vmbo hebben de doelen voor referentieniveau 1F vaak nog niet of nog maar net bereikt. In de onderbouw van het vmbo moet deze basis

Nadere informatie

Training. Presenteren en instrueren

Training. Presenteren en instrueren Training Presenteren en instrueren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Erica Huppelschoten Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Presenteren

Nadere informatie

Werkstukken en presentaties

Werkstukken en presentaties Werkstukken en presentaties Naam Werkstuk thuis Spreekbeurt met powerpoint Robin 14 april 30 september Julian 14 april 7 oktober Lieke 14 april 28 oktober Robbin 14 april 4 november Annicka 14 april 11

Nadere informatie

Lesopzet Beoordelingscriteria structuur, opbouw en doel formuleren voor het schrijven van een inleiding en slot bij een zakelijke brief

Lesopzet Beoordelingscriteria structuur, opbouw en doel formuleren voor het schrijven van een inleiding en slot bij een zakelijke brief Lesopzet Beoordelingscriteria structuur, opbouw en doel formuleren voor het schrijven van een inleiding en slot bij een zakelijke brief Klas: 2 vmbo-t Leerdoelen door docent geformuleerd: Heb je inzicht

Nadere informatie

Leerlingen beter leren schrijven

Leerlingen beter leren schrijven Leerlingen beter leren schrijven en zelf minder nakijken Naam Datum Marieken Pronk, m.pronk@aps.nl 23 januari 2015 Start Wanneer heeft u voor het laatst iets geschreven? Waar liep u toen tegen aan? Hoe

Nadere informatie

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind

1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1.1 Vragenlijst: Wat ik leuk Vind 1. Wat kijk je graag op tv? 2. Wat is je lievelingsfilm? 3. Wat doe je op internet? 4. Welke games speel je? 5. Waar praat je over op facebook, twitter, enzo? 6. Wat doe

Nadere informatie

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Differentiëren bij taal en lezen

Nationaal congres Taal en Lezen. 15 oktober 2015 Differentiëren bij taal en lezen Nationaal congres Taal en Lezen 15 oktober 2015 Differentiëren bij taal en lezen WWW.CPS.NL Contactgegevens Aafke Bouwman A.bouwman@cps.nl 0655824098 Doelen Deelnemers hebben meer inzicht en overzicht

Nadere informatie

Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs.

Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs. Denken om te leren Een praktische aanpak voor leraren om evalueren om te leren te integreren in het dagelijkse onderwijs. boekjenro.indd 1 19-10-16 09:44 Wat is evalueren om te leren? Evalueren om te leren

Nadere informatie

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren

Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren 1 Bijlage 1: Model om schoolse taalvaardigheden te observeren en te reflecteren Als een leraar op zoek is naar een mogelijk instrument om schoolse taalvaardigheid bij zijn leerlingen te observeren, dan

Nadere informatie

Zes tips voor betere feedback. Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO)

Zes tips voor betere feedback. Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO) Zes tips voor betere feedback Dr. Linda Keuvelaar van den Bergh Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg (OSO) Doelen Jullie hebben kennis over: Kenmerken van goede feedback De situatie m.b.t. feedback

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 11: Mijn vrije tijd besteden Praktijkkern d: Leuke dingen doen in je vrije tijd Thema Praktijkkern 11. Mijn vrije tijd besteden

Nadere informatie

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:...

Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het?... Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:... Vakgebonden Vakoverschrijdend Over welk(e) vak(ken) gaat het? Doel: eerder formatief eerder summatief Formuleer uw doelen:............ Belangrijkste doelen in bewoordingen voor de leerlingen:............

Nadere informatie

Stap 1 Doelen vaststellen

Stap 1 Doelen vaststellen Stap 1 Doelen vaststellen! Lesdoelen staan altijd in relatie tot langere termijn doelen. Zorg dat je de leerlijn of opbouw van doelen op schoolniveau helder hebt! Groepsdoelen staan altijd in relatie tot

Nadere informatie

Methodeanalyse. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch

Methodeanalyse. Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO. Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch Methodeanalyse Stelonderwijs; Taaljournaal Methodeanalyse van de leerlijn stellen in taalmethode: Taaljournaal PO / SO / SBO Uitgeverij en website Malmberg, Den Bosch www.malmberg.nl www.taaljournaal.nl

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN

EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN EXAMENPROJECT NEDERLANDS 5TSO ARGUMENTEREN EN DEBATTEREN N. Gheerolfs/ L. Eeckhout/ T. De Man/ N. De Vleeschauwer 1 Examenproject semester 2 5TSO Argumenteren en debatteren Met deze bundel bereid je je

Nadere informatie

Nakijkwerk in uitvoering

Nakijkwerk in uitvoering Feedback Evaluatie Correctie Nakijkwerk in uitvoering 2 FEED de BACK Een grote stapel schriften ligt te wachten op uw rode pen. Elke dag weer. i n Team klas Voelt u zich wel eens schuldig, als u werk van

Nadere informatie

WORKSHOP 2W8. Rubric: To the stars and beyond!

WORKSHOP 2W8. Rubric: To the stars and beyond! WORKSHOP 2W8 Rubric: To the stars and beyond! Esther Haykens informatiemanager bij de FNT en FG Ron Heusdens docent-ontwikkelaar-innovator bij de Bachelor of Built Environment van IGO-FNT Kim van Gessel

Nadere informatie

Schrijven leerjaar 1 en 2 vmbo-g/t

Schrijven leerjaar 1 en 2 vmbo-g/t Schrijven leerjaar 1 en 2 vmbo-g/t De leerlingen in de onderbouw van het vmbo hebben de doelen voor referentieniveau 1F vaak nog niet of nog maar net bereikt. In de onderbouw van het vmbo moet deze basis

Nadere informatie

Voorlezen en vertellen - ROC 4. Voorlezen en vertellen ROC 4

Voorlezen en vertellen - ROC 4. Voorlezen en vertellen ROC 4 Voorlezen en vertellen ROC 4 135 136 Voorlezen en vertellen - ROC 4 1. Interactief voorlezen Waar gaat het over? Tijdens je stage heb je vast wel eens een juf zien voorlezen aan de klas. Tijdens het voorlezen

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015

Afstudeerscripties. Feedback geven en Beoordelen. Renske de Kleijn. Onderwijsadvies en Training - UU. 6 juni 2015 Afstudeerscripties Feedback geven en Beoordelen Renske de Kleijn Onderwijsadvies en Training - UU 6 juni 2015 Even voorstellen Wie ben ik en waarom ben ik hier? Wie zijn jullie en waarom zijn jullie hier?

Nadere informatie

Lessenserie Drones in het leger?

Lessenserie Drones in het leger? Docentenhandleiding bij Lessenserie Drones in het leger? Nederlands en maatschappijleer 4 havo Rianne Neering Download het leerlingmateriaal op: http://downloads.slo.nl/documenten/leerlingmateriaal%20lessenserie%20drones%20in%20het%20leger.pdf

Nadere informatie

Google naar Instructieposter, kies daar goede voorbeelden uit (korte en krachtige teksten, afbeeldingen) die u in bij opdracht 2 kunt gebruiken 1.

Google naar Instructieposter, kies daar goede voorbeelden uit (korte en krachtige teksten, afbeeldingen) die u in bij opdracht 2 kunt gebruiken 1. Handleiding Les 1 Deze schrijfles is de derde waarin leerlingen oefenen in het genre instrueren. Het is een oefenles: leerlingen passen de schrijfstrategie KLUNS toe, die trouwens in deze les verkleind

Nadere informatie

Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip

Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip Grip krijgen op de ontwikkeling Karin van de Mortel, taal- en leesexpert bij CPS van leesbegrip E-book Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip Grip krijgen op de ontwikkeling van leesbegrip karin

Nadere informatie

Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom

Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom Toetsen en evalueren in het rekenonderwijs op de basisschool? Miniconferentie,26 maart 2013 Wilmad Kuiper Anneke Noteboom Inhoud Toetsen en evalueren Rekenonderwijs anno 2013 Evaluatiemiddelen binnen rekenonderwijs

Nadere informatie

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID

VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID VOLLEDIGE INSTRUCTIES LEESVAARDIGHEID Maak een mindmap of schema van een tekst ga je dan doen? Naar aanleiding van een titel, ondertitel, plaatjes en of de bron van de tekst ga je eerst individueel (en

Nadere informatie

Paragraaf 9.7 Opdracht 15

Paragraaf 9.7 Opdracht 15 Paragraaf 9.7 Opdracht 15 Voorbeelden van verbeterde schrijfopdrachten Het eerste voorbeeld is de uitkomst van een opdracht uitgevoerd door studenten Taalwetenschap (Duale Master NT2-UvA). Concreet zag

Nadere informatie

werken aan leren leren

werken aan leren leren Opbrengstgericht werken aan leren leren werkvormen leren leren CED-Groep en Landelijk Expertise Centrum Speciaal Onderwijs LECSO Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: Communiceren en sociaal contact onderhouden Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 1: : Thema 1 1. Introductieles De leerling vertelt waarom het belangrijk is om goed te presenteren. Arbeidsvoorbereidend

Nadere informatie

Digitaal portfolio.

Digitaal portfolio. Digitaal portfolio floris@fsharp.nl Programma 1. 2. 3. 4. Wat is een e-portfolio? Wat is de toegevoegde waarde? Voorbeelden van e-portfolio systemen Zelf aan de slag... E-portfolio Wat is een E-portfolio?

Nadere informatie

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Kim Schildkamp, Bernard Veldkamp, Maaike Heitink, Fabienne van der Kleij, Anne Dijkstra, Inge Hoogland, Wilma Kippers Het gebruik van toetsresultaten Review

Nadere informatie

FORMATIEF EVALUEREN: MAKKELIJKER GEZEGD DAN GEDAAN? Karen Heij

FORMATIEF EVALUEREN: MAKKELIJKER GEZEGD DAN GEDAAN? Karen Heij FORMATIEF EVALUEREN: MAKKELIJKER GEZEGD DAN GEDAAN? Karen Heij Wat denkt u bij het woord toetsexpert? A B Hoe saai is dat? Hoe raak je in die wereld verzeild want het bestaat niet dat je daarvoor kiest.

Nadere informatie

Een geslaagde activiteit

Een geslaagde activiteit Een geslaagde activiteit Toelichting: Een geslaagde activiteit Voor Quest 4 heb ik een handleiding gemaakt met daarbij de bijpassend schema. Om het voor de leerkrachten overzichtelijk te maken heb ik gebruik

Nadere informatie

Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid

Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid Themabijeenkomst DTT Nederlands schrijfvaardigheid SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 9 december 2015 Doel workshop U krijgt inzicht in de rapportages van de DTT over schrijfvaardigheid;

Nadere informatie

INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT

INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT INFORMATIE- BIJEENKOMST DTT LOCATIES: Zwolle en Den Bosch DATUM: 1 en 3 november 2016 AGENDA 1. Welkom a. Voorstellen b. Doel van de middag c. Animatie 2. Het product DTT a. Waarom de DTT? b. Wat is de

Nadere informatie

Literatuur - Boekverslag2 vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/76923

Literatuur - Boekverslag2 vmbo-b34. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/76923 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 30 augustus 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/76923 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Rekenconferentie

Rekenconferentie Rekenconferentie Waar zitten de rekenpuzzels bij het organiseren van rekenen op een MBO? (informatie vanuit de vier gehouden sessies met mbo-scholen) Willem Rosier WWW.CPS.NL Contactgegevens Willem Rosier

Nadere informatie

Lees vooraf beide lessen door. Bereid de directeur voor dat hij of zij een map met overtuigende teksten zal ontvangen.

Lees vooraf beide lessen door. Bereid de directeur voor dat hij of zij een map met overtuigende teksten zal ontvangen. Handleiding Les 1 Deze schrijfles is dit jaar de tweede waarin leerlingen oefenen in het genre overtuigen. De eerste les over overtuigen was een ervaarles, en ging over de vraag: wie verdient er een medaille?

Nadere informatie

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg OPDRACHTEN Verzorgende IG Module 8 Kraamzorg Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 De cliënt in de kraamzorg 5 A Taken van de kraamverzorgende 5 B Visie op kraamzorg 7 C Ontwikkelingskenmerken van het ongeboren

Nadere informatie

Voorlichtingstijdschrift maken over leefstijl Preventie en Gezondheidsvoorlichting

Voorlichtingstijdschrift maken over leefstijl Preventie en Gezondheidsvoorlichting Voorlichtingstijdschrift maken over leefstijl Preventie en Gezondheidsvoorlichting Opleiding: Verzorgende IG / Verpleegkunde Cohort: 2016-2017 Mijlpaal: 2 Auteurs: R. de Graaff en J. van der Veen 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht

Nadere informatie

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8

Informatieboekje. Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring. 2015 / 2016 groep 8 Informatieboekje Spreekbeurt, leeskring en nieuwskring 2015 / 2016 groep 8 Informatie In dit informatieboekje vind je informatie voor je spreekbeurt, je leeskring en je nieuwskring. De voorbereiding is

Nadere informatie

Werken aan communicatie 1

Werken aan communicatie 1 Communicatie Werken aan communicatie 1 Werken aan communcatie 1 Serienummer: Licentie: Voor het activeren van de licentie kijk pagina 5 van dit werkboek. Te activeren tot: Colofon Uitgeverij: Edu Actief

Nadere informatie