EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN"

Transcriptie

1 EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN Een initiatief van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in België en "le Journal des Enfants"

2 DUITSLAND Jaar van toetreding tot de EU: stichtend lid (1951) Staatsvorm: federale republiek Hoofdstad: Berlijn ( inwoners) Grote steden: Hamburg, München, Keulen, Frankfurt, Stuttgart, Düsseldorf, Dortmund, Essen Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 229 inw. /km² Officiële taal: Duits DUITSLAND IS HET MEEST BEVOLKTE LAND VAN DE EUROPESE UNIE. HET GRONDGEBIED REIKT VAN DE NOORDZEE EN DE OOSTZEE TOT HET NOORDEN VAN DE ALPEN EN HET WORDT DOORKRUIST DOOR ENKELE VAN DE GROOTSTE RIVIEREN VAN EUROPA, ZOALS DE RIJN, DE DONAU EN DE ELBE. Duitsland is een federale republiek. De wetgevers zetelen in de Bundestag (federaal parlement) waarvan de leden om de vier jaar worden verkozen volgens het algemeen kiesrecht, en in de Bundesrat (bondsraad) die is samengesteld uit 69 vertegenwoordigers van de zestien deelstaten. Na de Tweede Wereldoorlog, in 1945, was Duitsland verdeeld, met aan de ene kant het democratische westen en aan de andere kant het communistische oosten (de Duitse Democratische Republiek). De Muur van Berlijn werd het symbool van de verdeeldheid. Hij werd neergehaald in 1989 en een jaar later werd Duitsland herenigd. Het Duits is de meest gesproken moedertaal van de Europese Unie. Duitsland is de vierde economische macht op wereldvlak. Het land produceert auto s, precisie-instrumenten en -apparatuur, elektronisch en communicatiemateriaal, chemische en farmaceutische producten... Duitsland heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de Europese klassieke muziek. Het is het geboorteland van Johan- Sebastian Bach, Ludwig van Beethoven, Johannes Brahms en Richard Wagner, om maar enkele grote namen te noemen. Op het gebied van letteren en filosofie omvat het Duitse erfgoed onder meer het werk van Luther, Goethe, Schiller, Nietzsche, Kant, Brecht en Thomas Mann. Duitsland is de tweede grootste hopproducent ter wereld en staat bekend voor de kwaliteit van zijn bieren. In de valleien van de Moezel en de Rijn wordt ook wijn geproduceerd. DUITSLAND IS DE TWEEDE GROOTSTE HOPPRODUCENT TER WERELD EN STAAT BEKEND VOOR DE KWALITEIT VAN ZIJN BIEREN. IN DE VALLEIEN VAN DE MOEZEL EN DE RIJN WORDT OOK WIJN GEPRODUCEERD. 2 // DUITSLAND / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN, voorlopig cijfer

3 OOSTENRIJK Jaar van toetreding tot de EU: 1995 Staatsvorm: federale republiek Hoofdstad: Wenen ( inwoners) Grote steden: Graz, Linz, Salzburg, Innsbruck Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 100 inw. /km² Officiële taal: Duits DE ALPEN DOMINEREN HET WESTEN EN HET ZUIDEN VAN OOSTENRIJK, TERWIJL DE OOSTELIJKE PROVINCIES, WAAR ZICH DE HOOFDSTAD WENEN BEVINDT, DEEL UITMAKEN VAN HET DONAUBEKKEN. Tot 1918, het einde van de Eerste Wereldoorlog, maakte Oostenrijk eeuwenlang deel uit van een rijk dat een groot deel van Centraal-Europa omvatte. Vandaag is het een federale republiek met negen deelstaten. Wenen herbergt verschillende internationale organisaties, waaronder het secretariaat van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OSCE), het Internationaal Atoomagentschap (AIEA) en de Organisatie van olie-exporterende landen (OPEC). Het Oostenrijkse parlement telt twee kamers. De Nationale Raad of Nationalrat telt 183 rechtstreeks verkozen leden met een mandaat voor vijf jaar. De Federale Raad of Bundesrat telt 62 leden die de provincies vertegenwoordigen. Zij worden verkozen voor vier of zes jaar. Het cultureel erfgoed van Oostenrijk is uitgebreid en verscheiden. Wolfgang Amadeus Mozart bezet een plaats apart in de wereld van de componisten en ook de muziek van Franz Schubert wordt overal zeer op prijs gesteld. In de wereld van de ideeën en de filosofie zorgen de werken van Sigmund Freud nog altijd voor controverse en Ludwig Wittgenstein heeft het filosofisch denken van de 20 e eeuw zwaar beïnvloed. De schilderijen van Gustav Klimt uit het einde van de 19 e eeuw hebben van hun kant heel wat bewondering gewekt. De Oostenrijkse economie steunt zowel op industrie als op landbouw. Ook het toerisme vormt een belangrijke bron van inkomsten. Enkele gastronomische specialiteiten uit Oostenrijk, zoals de Wiener Schnitzel (plat lapje vlees in paneermeel) of de Apfelstrudel (appelgebak), zijn universele gerechten geworden. DE OOSTENRIJKSE ECONOMIE STEUNT ZOWEL OP INDUSTRIE ALS OP LANDBOUW. OOK HET TOERISME VORMT EEN BELANGRIJKE BRON VAN INKOMSTEN. (*)?Bron Eurostat 2011 EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / OOSTENRIJK // 3

4 BELGIË Jaar van toetreding tot de EU: stichtend lid (1951) Staatsvorm: parlementaire monarchie Hoofdstad: Brussel ( inwoners) Grote steden: Antwerpen, Luik, Gent, Charleroi, Brugge, Namen Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 357 inw. /km² Talen: Duits, Frans, Nederlands BELGIË IS IN DE HELE WERELD BEKEND VOOR ZIJN CHOCOLADE EN ZIJN PRALINES. EEN VAN DE MEEST GELIEFDE GERECHTEN IS MOSSELEN MET FRIET. HET LAND PRODUCEERT OOK RUIM SOORTEN BIER. België is een federaal land dat bestaat uit drie gewesten: Vlaanderen in het noorden, Wallonië in het zuiden en het Brussels Hoofdstedelijk gewest in het centrum. België kent ook drie gemeenschappen: de Vlaamse, de Franse en de Duitstalige gemeenschap (in het oosten van het Waalse Gewest). In Brussel zijn de officiële talen Nederlands en Frans. Maar in de praktijk worden heel wat andere talen gesproken, vanwege het multiculturele karakter van de Belgische hoofdstad. Het Belgische landschap is erg gevarieerd: 67 kilometer kustlijn en laagvlakten aan de Noordzee, het vlakke centraal plateau en de golvende heuvels en bossen van de Ardennen in het zuidoosten. In Brussel zijn verschillende internationale organisaties gevestigd, zoals de meeste Europese instellingen en het hoofdkwartier van de NAVO (Noord-Atlantische Verdragsorganisatie). België, dat onafhankelijk is sinds 1830, is een constitutionele monarchie. Het federale parlement is tweeledig: enerzijds is er de kamer van Volksvertegenwoordigers waarvan de 150 leden verkozen worden voor vier jaar en anderzijds is er de Senaat waarvan de 71 leden verkozen of gecoöpteerd worden. Vanwege het politieke landschap wordt België doorgaans bestuurd door coalities. Enkele van de bekendste Belgen zijn Georges Rémi (Hergé), de schepper van de stripfiguur Kuifje, de auteurs Georges Simenon en Hugo Claus, de componist en zanger Jacques Brel en de wielrenner Eddy Merckx. Schilders als James Ensor, Paul Delvaux en René Magritte hebben in de vorige eeuw de traditie van Rubens en andere Vlaamse meesters uit het verleden voortgezet. IN BRUSSEL ZIJN VERSCHEIDENE INTERNATIONALE ORGANISATIES GEVESTIGD, ZOALS DE MEESTE EUROPESE INSTELLINGEN EN HET HOOFDKWARTIER VAN DE NAVO (NOORD-ATLANTISCHE VERDRAGSORGANISATIE). 4 // BELGIË / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

5 BULGARIJE Jaar van toetreding tot de EU: 2007 Hoofdstad: Sofia ( inwoners) Belangrijkste stad: Varna (aan de Zwarte Zee) Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 67 inw. /km² Munt: Bulgaarse lev Officiële taal: Bulgaars BULGARIJE, GELEGEN IN HET HART VAN DE BALKAN, TOONT ZEER GEVARIEERDE LANDSCHAPPEN. HET NOORDEN BESTAAT VOORNAMELIJK UIT LAAGLAND LANGS DE DONAU, HET ZUIDEN BESTAAT UIT GEBERGTES EN HOOGVLAKTES. DE ZWARTE ZEE IN HET OOSTEN TREKT HET HELE JAAR DOOR TOERISTEN AAN. Bulgarije werd in 681 gesticht en is daarmee een van de oudste staten in Europa. De Bulgaarse geschiedenis is sterk beïnvloed door het feit dat het land op de grens tussen Europa en Azië ligt. Het Bulgaarse parlement bestaat uit één Kamer met 240 leden die voor een periode van vier jaar gekozen worden. Bulgarije exporteert hoofdzakelijk lichte industrieproducten, levensmiddelen en wijn, die een goede concurrentiepositie op de Europese markten hebben. Liefhebbers van folkmuziek zullen vast en zeker ook Bulgaarse musici kennen. Er werd een Bulgaars folkliedje opgenomen op de gouden plaat die door de NASA de ruimte in werd gezonden. Beroemde Bulgaren zijn o.a. filosoof Julia Kristeva, Nobelprijswinnaar literatuur in 1981 Elias Canetti en kunstenaar Christo Javachev ( Christo ), die vooral bekend is doordat hij beroemde grote gebouwen en objecten heeft ingepakt. De Bulgaarse gastronomie komt voort uit een mengeling van westerse en oosterse tradities. Meest bekend is allicht de yoghurt. BULGARIJE EXPORTEERT HOOFDZAKELIJK LICHTE INDUSTRIEPRODUCTEN, LEVENSMIDDELEN EN WIJN, DIE EEN GOEDE CONCURRENTIEPOSITIE OP DE EUROPESE MARKTEN HEBBEN. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / BULGARIJE // 5

6 CYPRUS Jaar van toetreding tot de EU: 2004 Hoofdstad: Nicosia ( inwoners) Grote stad: Limassol Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 87 inw. /km² Officiële talen: Engels en Grieks als officiële EU-talen CYPRUS IS HET GROOTSTE EILAND IN HET OOSTELIJKE DEEL VAN DE MIDDELLANDSE ZEE. HET LIGT TEN ZUIDEN VAN TURKIJE. DE TWEE BELANGRIJKSTE BERGKETENS ZIJN DE PENTADAKTYLOS IN HET NOORDEN EN DE TROÖDOS IN HET CENTRUM EN HET ZUIDWESTEN VAN HET EILAND. TUSSEN DEZE BERGKETENS LIGT DE VRUCHTBARE MESSAORIA-VLAKTE. Cyprus is lange tijd het kruispunt geweest van Europa, Azië en Afrika. Er zijn dan ook veel sporen van verschillende culturen. Sinds de Turkse bezetting van het noorden van het eiland in 1974 worden de Turks-Cypriotische en de Grieks-Cypriotische gemeenschap van elkaar gescheiden door de zogenaamde Groene Lijn. De belangrijkste economische activiteiten van het eiland zijn toerisme, de export van textiel en ambachtsproducten en koopvaardij. Traditionele ambachtsproducten zijn onder meer borduurwerk, potten en koperproducten. Bekende hedendaagse schrijvers zijn Costas Montis en Demetris Gotsis. Evagoras Karageorgis en Marios Tokas zijn befaamde Cypriotische componisten. Lokale specialiteiten zijn de traditionele meze (verschillende hapjes die samen als hoofdgerecht geserveerd worden), halloumi, een soort kaas, en zivania, de lokale sterke drank. DE BELANGRIJKSTE ECONOMISCHE ACTIVITEITEN VAN HET EILAND ZIJN TOERISME, DE EXPORT VAN TEXTIEL EN AMBACHTSPRODUCTEN EN KOOPVAARDIJ. 6 // CYPRUS / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

7 DENEMARKEN Jaar van toetreding tot de EU: 1973 Staatsvorm: constitutionele monarchie Hoofdstad: Kopenhagen ( inwoners) Grote steden: Arhus, Odense, Aalborg Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 129 inw. /km² Munt: Deense kroon Officiële taal: Deens DENEMARKEN BESTAAT UIT HET SCHIEREILAND JUTLAND PLUS RUIM 400 ANDERE EILANDEN, WAARVAN ER 82 BEWOOND ZIJN. DE GROOTSTE ZIJN FUNEN (FYN) EN SEELAND (SJÆLLAND). Denemarken heeft een grote visserij-industrie en een aanzienlijke handelsvloot. De belangrijkste Deense industrieproducten zijn levensmiddelen, chemicaliën, machines, metaalproducten, elektronica, vervoersmiddelen, bier, papier en houtproducten. Ook het toerisme is belangrijk voor de Deense economie. Van de 8 e tot de 11 e eeuw stonden de Denen bekend als Vikingen. Ze koloniseerden, plunderden en dreven handel in heel Europa, samen met de Noren en de Zweden. Denemarken is een constitutionele monarchie volgens de grondwet van Het parlement, of Folketing, bestaat uit één Kamer en heeft 179 gekozen leden. Drie van de bekendste Denen zijn Hans Christian Andersen, wereldwijd bekend om zijn sprookjes, schrijfster Karen Blixen, en ontwerper Arne Jacobsen. De Deense film heeft vooral dankzij de experimentele regisseur Lars von Trier internationaal erkenning gekregen. De Deense keuken is bekend om zijn belegde boterhammetjes of smørrebrød, gekookte of gekaramelliseerde aardappelen, rode kool, gebraden varkensvlees en geroosterde eend. DE BELANGRIJKSTE DEENSE INDUSTRIEPRODUCTEN ZIJN LEVENSMIDDELEN, CHEMICALIËN, MACHINES, METAALPRODUCTEN, ELEKTRONICA, VERVOERSMIDDELEN, BIER, PAPIER EN HOUTPRODUCTEN. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / DENEMARKEN // 7

8 SPANJE Jaar van toetreding tot de EU: 1986 Staatsvorm: constitutionele monarchie Hoofdstad: Madrid ( inwoners) Grote steden: Barcelona, Valencia, Sevilla, Bilbao, Alicante, Saragossa, Las Palmas, Murcia Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 91 inw. /km² Officiële talen: Spaans HET CONTINENTALE SPANJE WORDT GEDOMINEERD DOOR HOOGVLAKTES EN BERGKETENS ZOALS DE PYRENEEËN EN DE SIERRA NEVADA. Op deze plateaus ontspringen verschillende grote rivieren zoals de Ebro,de Duero, de Taag en de Guadalquivir. De Balearen bevinden zich in de Middellandse Zee en de Canarische eilanden in de Atlantische Oceaan, ter hoogte van de kust van Afrika. Spanje is een erfelijke constitutionele monarchie met een tweekamerparlement, de Cortes. De grondwet van 1978 erkent de culturele en taaldiversiteit in een verenigd Spanje. In Catalonië, Baskenland en Galicië hebben de regionale talen een officieel statuut, net zoals de nationale taal, het Spaans, dat men ook het Castiliaans noemt. Diensten en industrie zijn belangrijke sectoren in Spanje, maar ook de landbouw (vooral fruit, groenten, olijfolie en wijn) en het toerisme boeren goed. Spanje mag uitpakken met een rijk artistiek erfgoed, van Velázquez in de 17 e eeuw en Goya in de 18 e en 19 e eeuw, tot Picasso, Dalí en Miró in de 20e eeuw. De Spaanse muziek en de flamenco zijn wereldwijd bekend en de Don Quichotte van Cervantes is een van de mijlpalen van de moderne Europese literatuur. Spaanse regisseurs zoals Pedro Almodóvar, Alejandro Amenabar en Luis Buñuel kregen verschillende internationale onderscheidingen. De Spaanse keuken staat bekend voor haar paella (een gerecht met rijst, kip, zeevruchten en groenten), haar tortilla (aardappelomelet) en haar sangria (rode wijn met vruchten). DIENSTEN EN INDUSTRIE ZIJN BELANGRIJKE SECTOREN IN SPANJE, MAAR OOK DE LANDBOUW (VOORAL FRUIT, GROENTEN, OLIJFOLIE EN WIJN) EN HET TOERISME BOEREN GOED. 8 // SPANJE / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

9 ESTLAND Jaar van toetreding tot de EU: 2004 Hoofdstad: Tallinn ( inwoners) Grote steden: Tartu, Narva Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 29 inw. /km² Officiële taal: Ests ESTLAND IS DE MEEST OOSTELIJK GELEGEN BALTISCHE STAAT. HET LAND MAAKTE ZICH LOS VAN DE (TOENMALIGE) SOVJET-UNIE EN WERD IN 1991 ONAFHANKELIJK. Het bevindt zich langs de oostelijke oevers van de Oostzee en vertoont een vlak reliëf met veel meren en eilanden. Het grootste gedeelte van het land bestaat uit landbouw- of bosgebied. De Estse taal is nauw verwant aan het Fins en lijkt in niets op de overige talen van de Baltische republieken, namelijk Letland en Litouwen, en evenmin op het Russisch. Ongeveer een kwart van de bevolking is van Russische oorsprong. De hoofdstad Tallinn is een van de best bewaarde middeleeuwse steden van Europa en het toerisme zorgt voor 15% van het nationaal inkomen. De economie steunt op engineering, voeding, metallurgie, chemie en houtproducten. Tussen de Estse beroemdheden vinden we Jaan Kross, een schrijver wiens werk werd vertaald in een twintigtal talen, Friedrich Reinhold Kreutzwald, de auteur van de nationale saga Kalevipoeg, en Lennart Meri, schrijver, regisseur, diplomaat en politicus. Door de geschiedenis heen hebben tal van naties over deze streek geregeerd (Denen, Duitsers, Zweden, Polen en Russen) en allemaal hebben ze de Estse keuken beïnvloed. Bij de traditionele gerechten horen gemarineerde paling, bloedworst en zuurkool met varkensvlees. DE ECONOMIE STEUNT OP ENGINEERING, VOEDING, METALLURGIE, CHEMIE EN HOUTPRODUCTEN. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / ESTLAND // 9

10 FINLAND Jaar van toetreding tot de EU: 1995 Hoofdstad: Helsinki ( inwoners) Grote steden: Espoo, Tempere, Vantaa, Turku Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 16 inw. /km² Officiële talen: Fins, Zweeds FINLAND, EEN LAND MET EEN OVERVLOED AAN BOSSEN EN MEREN, IS WAARSCHIJNLIJK HET MEEST BEKEND OM ZIJN ONGEREPTE NATUUR. In het noorden gaat 's zomers de zon tien weken lang niet onder. In de winter maakt hetzelfde gebied acht weken duisternis mee, want dan komt de zon niet boven de horizon. Finland werd onafhankelijk na de Russische revolutie van Sindsdien is het een republiek. Het Finse parlement heeft één kamer met 200 leden en er zijn elke vier jaar verkiezingen. Het land heeft een moderne en competitieve economie en is een van de wereldleiders op het gebied van telecommunicatie. De belangrijkste exportproducten zijn telecommunicatiemateriaal en technologische producten, papier, pulp, hout, glaswerk, roestvrij staal en keramiek. De noordse schoonheid van het land heeft veel kunstenaars geïnspireerd, waaronder componist Jean Sibelius en ontwerper Alvar Aalto. Finland heeft een aantal sporters van wereldniveau voortgebracht, waaronder de Formule 1-piloten Mika Häkkinen en Kimi Räikkönen. De Finse keuken is beïnvloed door Russische en Zweedse tradities. Traditionele gerechten zijn bijvoorbeeld vis (vooral zalm en kaviaar van kwabaal) en rendiervlees. Andere aanraders zijn karjalanpiirakka (aardappel- of rijstpastei) en kalakukko (vis met spekvet in brooddeeg). HET LAND HEEFT EEN MODERNE EN COMPETITIEVE ECONOMIE EN IS EEN VAN DE WERELDLEIDERS OP HET GEBIED VAN TELECOMMUNICATIE. 10 // FINLAND / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN (*) Bource Eurostat 2011

11 FRANKRIJK Jaar van toetreding tot de EU: stichtend lid (1951) Hoofdstad: Parijs ( inwoners) Grote steden: Lyon, Marseille, Toulouse, Nice, Bordeaux, Nantes, Straatsburg, Rijsel, Nantes Totale oppervlakte: km² Bevolking: * Bevolkingsdichtheid: 117 inw. /km² Officiële taal: Frans FRANKRIJK IS HET GROOTSTE LAND VAN DE EUROPESE UNIE. HET STREKT ZICH UIT VAN DE NOORDZEE TOT DE MIDDELLANDSE ZEE. Het landschap is zeer gevarieerd, met bergen in het oosten en het zuiden, waaronder de Mont Blanc van m in de Alpen, het hoogste punt van West-Europa. Het Franse laagland bestaat uit de stroomgebieden van vier grote rivieren: de Seine in het noorden, de Loire en de Garonne in het westen en de Rhône die van het Meer van Genève naar de Middellandse Zee stroomt. De president van de republiek heeft een belangrijke politieke rol. Hij is de voorzitter van de ministerraad (het kabinet) en is verantwoordelijk voor buitenlandse zaken en defensie. Het dagelijks bestuur van het land is in handen van de eerste minister. De president wordt rechtstreeks verkozen voor een periode van vijf jaar. Het parlement bestaat uit een volksvertegenwoordiging, die elke vijf jaar rechtstreeks verkozen wordt, en een senaat waarvan de leden door een kiescommissie gekozen worden. Frankrijk heeft een ontwikkelde industriële economie en een efficiënte landbouwsector. De belangrijkste sectoren zijn de automobielindustrie, ruimtevaart, informatietechnologie, elektronica, chemische en farmaceutische producten en mode. Frankrijk is het thuisland van een aantal zeer invloedrijke schrijvers en filosofen, van Descartes en Pascal in de 17 e eeuw, via Rousseau en Voltaire in de 18 e eeuw en Balzac, Baudelaire en Flaubert in de 19 e eeuw tot Sartre en Camus in de 20 e eeuw. Renoir, Monet, Cézanne, Gauguin, Matisse en Braque zijn slechts enkele van de bekendste Franse kunstenaars van de afgelopen twee eeuwen. De Franse keuken is een van de meest verfijnde van Europa. Koken en eten zijn heel belangrijke aspecten van de Franse cultuur en levenswijze. DE BELANGRIJKSTE SECTOREN ZIJN DE AUTOMOBIELINDUSTRIE, RUIMTEVAART, INFORMATIETECHNOLOGIE, ELEKTRONICA, CHEMISCHE EN FARMACEUTISCHE PRODUCTEN EN MODE. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / FRANKRIJK // 11

12 GRIEKENLAND Jaar van toetreding tot de EU: 1981 Hoofdstad: Athene ( inwoners) Grote steden: Thessaloniki, Piraeus, Patra Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 85 inw. /km² Officiële taal: Grieks GRIEKENLAND LIGT AAN DE GRENS TUSSEN EUROPA EN AZIË. HET LAND VORMT DE ZUIDELIJKE UITLOPER VAN HET BALKANSCHIEREILAND IN ZUIDOOST-EUROPA. Het Griekse grondgebied omvat ook ruim 2000 eilanden in de Egeïsche en de Ionische Zee. Slechts ongeveer 170 daarvan zijn bewoond. Het hoogste punt is de berg Olympus. Griekenland is de bakermat van de Europese beschaving. De oude Grieken blonken uit in filosofie, geneeskunde, wiskunde en astronomie. In hun stads - staten werden vormen van democratisch bestuur ontwikkeld. Het Griekse historische en culturele erfgoed klinkt nog steeds door in de moderne wereld: in de literatuur, kunst, filosofie en politiek. Het moderne Griekenland is een republiek, gebaseerd op de grondwet van De 300 leden van het parlement, dat uit één Kamer bestaat, worden voor vier jaar gekozen. Meer dan 50% van het Griekse bedrijfsleven is gevestigd in de regio Athene. De belangrijkste economische sectoren zijn landbouw, toerisme, bouw en scheepvaart. Bekende hedendaagse Grieken zijn onder andere de filmregisseur Kostas Gavras, de Nobelprijswinnaar literatuur Odysseus Elitis en de componist Mikis Theodorakis. De Griekse keuken is gebaseerd op geiten- en schapenvlees. Ook visgerechten zijn populair. Olijfolie, die in enorme hoeveelheden geproduceerd wordt, geeft veel Griekse gerechten hun specifieke smaak. MEER DAN 50% VAN HET GRIEKSE BEDRIJFSLEVEN IS GEVESTIGD IN DE REGIO ATHENE. DE BELANGRIJKSTE ECONOMISCHE SECTOREN ZIJN LANDBOUW, TOERISME, BOUW EN SCHEEPVAART.. 12 // GRIEKENLAND / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

13 HONGARIJE Jaar van toetreding tot de EU: 2004 Hoofdstad: Boedapest ( inwoners) Grote steden: Debrecen, Miskilc Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 107 inw. /km² Munt: forint Officiële taal: Hongaars HONGARIJE HEEFT HEEL WAT BUURLANDEN: SLOWAKIJE, OEKRAÏNE, ROEMENIË, SERVIË, KROATIË, SLOVENIË EN OOSTENRIJK. Het grootste deel van het land is vlak, op wat lage bergen in het noorden na. Het Balatonmeer, het grootste meer van Centraal-Europa, is een populaire toeristische bestemming. De voorouders van de Hongaren waren de Magyaren, die in 896 het Karpatenbekken binnentrokken. In het jaar 1000 werd Hongarije een christelijke monarchie onder Stefan de Heilige. De Hongaarse taal lijkt niet op de talen die in de buurlanden gesproken worden en is slechts ver verwant aan het Fins en Ests. De hoofdstad Boedapest bestond oorspronkelijk uit twee steden, Boeda en Pest, aan weerszijden van de Donau. De stad kent een rijke geschiedenis en cultuur en is beroemd om haar geneeskrachtige bronnen. Hongarije heeft een parlement met één Kamer van 386 leden. Om de vier jaar zijn er verkiezingen. Hongarije heeft een beperkte hoeveelheid bodemschatten, waaronder bauxiet, steenkool en aardgas, en vruchtbare landbouwgrond. In heel Europa geniet men van Hongaarse wijnen. Het bekendste Hongaarse gerecht is zeker goulash. Dit is een soep met vlees (rund, kalf, varken, paard, lam), groenten (wortel, tomaat, raap) en smaakmakers (ui, peper, zout en het onvermijdelijke paprikapoeder, Hongaarse specerij bij uitstek, die in het Hongaars "pepertje" betekent). De belangrijkste exportproducten zijn elektrische en elektronische apparatuur, machines, voedingswaren en chemicaliën. De traditionele volksmuziek inspireerde grote Hongaarse componisten als Liszt, Bartók en Kodály. Andere beroemde Hongaren zijn onder andere Albert Szent-Györgyi, die de vitamine C ontdekte, schrijver en Nobelprijswinnaar Imre Kertész en de filmregisseur István Szabó, die een Oscar in de wacht sleepte. DE BELANGRIJKSTE EXPORTPRODUCTEN ZIJN ELEKTRISCHE EN ELEKTRONISCHE APPARATUUR, MACHINES, VOEDINGSWAREN EN CHEMICALIËN. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / HONGARIJE // 13

14 IERLAND Jaar van toetreding tot de EU: 1973 Hoofdstad: Dublin ( inwoners) Grote steden: Cork, Limerick, Galway Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 66 inw. /km² Officiële talen: Engels, Iers HET BINNENLAND BESTAAT VOORAL UIT VLAKTES MET LANDBOUWGRONDEN, MET HIER EN DAAR HEUVELS EN GROTE GEBIEDEN MET DRASLANDEN EN MEREN. Het westen is afgezoomd door een kustgebergte waarvan sommige toppen hoger reiken dan 1000 meter. Bijna een derde van de bevolking woont in Dublin. De Dáil, het Lagerhuis van het parlement, telt 166 leden, terwijl de Seanad, het Hogerhuis, er 60 telt. Parlementsverkiezingen worden om de vijf jaar gehouden. De president wordt verkozen voor zeven jaar en oefent vooral ceremoniële functies uit. Sinds de toetreding tot de Europese Unie heeft Ierland (Éire), dat voordien vooral op landbouw was gericht, zich ontpopt tot een Keltische tijger met een moderne en op technologie gerichte economie. Zelfs al is de geschiedenis van Ierland getekend door conflicten en chaos, de liefde voor muziek en legendes is nooit verdwenen uit het hart van de inwoners. Dit land van heiligen en letterkundigen bracht heel wat beroemde Engelstalige schrijvers voort, zoals Yeats, Joyce, SINDS DE TOETREDING TOT DE EUROPESE UNIE HEEFT IERLAND (ÉIRE), DAT VOORDIEN VOORAL OP LANDBOUW WAS GERICHT, ZICH ONTPOPT TOT EEN KELTISCHE TIJGER MET EEN MODERNE EN OP TECHNOLOGIE GERICHTE ECONOMIE. Beckett, Wilde en Shaw. Ierland bracht de muziekwereld ook ronkende namen zoals U2 en The Corrs of de zangeres Sinéad O'Connor. De Ierse culinaire traditie kent vooral eenvoudige gerechten op basis van vlees en gekookte groenten zoals aardappelen, wortelen, rapen en pastinaken. 14 // IERLAND / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

15 ITALIË Jaar van toetreding tot de EU: stichtend lid (1951) Hoofdstad: Rome ( inwoners) Grote steden: Milaan, Napels, Firenze, Turijn, Genua, Palermo, Bologna, Venetië, Bari Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 201 inw. /km² Officiële taal: Italiaans MET UITZONDERING VAN DE POVLAKTE IN HET NOORDEN, IS ITALIË EEN LAND MET EEN BERGACHTIG RELIËF. HET STREKT ZICH UIT VAN DE ALPEN TOT HET CENTRUM VAN DE MIDDELLANDSE ZEE. Het grondgebied omvat ook Sicilië, Sardinië, Elba en nog een zeventigtal kleinere eilanden. Op het Italiaanse schiereiland bevinden zich ook twee onafhankelijke staatjes: Vaticaanstad en de republiek San Marino. Italië heeft een parlement dat bestaat uit de Senaat (Senato della Repubblica) en de Kamer van Volksvertegenwoordigers (Camera dei Deputati). Om de vijf jaar worden verkiezingen gehouden. De belangrijkste sectoren van de economie zijn toerisme, mode, engineering, chemie, auto-industrie en voeding. Ooit was Italië het centrum van het uitgestrekte Romeinse rijk dat ons een archeologisch, cultureel en literair erfgoed van onschatbare waarde heeft nagelaten. Later vormde het Italiaanse schiereiland de bakermat van het middeleeuwse humanisme en de renaissance. Het land heeft bijgedragen tot de ontwikkeling van politiek denken, filosofie en kunst dankzij personages zoals Machiavelli, Dante, Leonardo da Vinci en Galileo. De lijst met beroemde Italiaanse kunstenaars is lang. Wij noemen hier Giotto, Botticelli, Leonardo da Vinci, Michelangelo, Tintoretto en Caravaggio. In dit land zagen beroemde componisten van opera s het levenslicht, zoals Verdi en Puccini, maar ook regisseurs zoals Federico Fellini. De Italiaanse keuken is een van de meest verfijnde en gevarieerde van Europa, van de pikante smaken van Napels en Calabrië tot de pesto van Ligurië en de kazen en risottogerechten van de Italiaanse Alpen. DE BELANGRIJKSTE SECTOREN VAN DE ECONOMIE ZIJN TOERISME, MODE, ENGINEERING, CHEMIE, AUTO-INDUSTRIE EN VOEDING. EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / ITALIË // 15

16 va_europe_27_nl_05c Mise en page 1 8/11/11 12:23 Page16 ONTDEK DE EUROPESE UNIE ARCTISCHE OCEAAN Europa Eur Euro ropa pa NOORDELIJKE STILLE OCEAAN NOORDATLANTISCHE OCEAAN NoordNoordNoor rd-amerika Amer rik ika ka ZUIDELIJKE STILLE STILLE ZUIDELIJKE OCEAAN NOORDELIJKE STILLE OCEAAN Afrika Afr Af A frrik ika k ka 1 Ev Evenaar Azië Azië Az Zuid-Amer Ame A Amerika merika merika ka 7 8 INDISCH INDISCHE E OCEAAN Oceanië ë ZUID-ATLANTISCHE ZUID-ATLANTISCHE OCEAAN 1 Cayenne 2 Frans-Guyana Franss--Gu uyana ya (Fr.) 5 Madeira (Pt.) Funchal Martinique (Fr.) 3 Canarische Eilanden (Es.) Tenerife 7 Mamoudzou Noordze Azoren A zoren (Pt.) (P Pt.) Ponta Delgada Basse-Terre Fort-de-France 6 4 Guadeloupe (Fr.) 8 Saint-Denis Ierland Dublin Verenigd Koninkrijk K o Nede Londen Belg elg Parijs NOORD-ATLANTISCHE OCEAAN Frankrijk Spanje Portugal Port rtugal Lissabon Lissa abon a Madrid Balea Balearen eare ren Midde

17 va_europe_27_nl_05c Mise en page 1 8/11/11 12:23 Page17 DUITSLAND OOSTENRIJK BELGIË BULGARIJE CYPRUS Zweden DENEMARKEN SPANJE Finland ESTLAND FINLAND Helsinki Helsinki S Stockholm tockholm FRANKRIJK Tallinn Estland ee Danemark anemar kopenhaguen kopenhag ko op penhag enhag guen gu uen ordzee Nederland Nede erland Oo Berlin Brus ru us ussel Brussel Duitsland Luxembourg Luxembourg Vilnius IERLAND ITALIË LETLAND LITOUWEN ag g Praag T Tsj Tsjechië Wenen W Slovenië Sloveni niië LUXEMBURG Slovakije Bratislava a Boedape pes pest Boedapest Oostenrijk Hongarije MALTA Roemenïe Ljubljana Ljub Ljubl Lj ub jana ana NEDERLAND Boekarest POLEN PORTUGAL Bulgarije Italië Corsica Cors rsica (Fr (Fr.) r.) HONGARIJE Litouwen Polen arijs krijk GRIEKENLAND Letland Warschau W arschau Amsterdam Amst terdam België Belg elg gi gië Riga z st VERENIGD KONINKRIJK Sofia Sofia Rome TSJECHISCHE REP. Sar rdinië (It.) (Itt.) t. Sardinië Middellandse Zee ROEMENIË Griekenland alea alearen eare ren (Sp.) ( SLOWAKIJE Athe Athene At Sicilë Sicilë (It.) (IIt.) Valetta Malta Ma alta SLOVENIË Kreta (Gr.) Nicosia Cy Cyprus ZWEDEN NeurOdyssee is een initiatief van de Vertegenwoordiging van de Europese Commissie in België en de Kanselarij van de Eerste Minister.

18 LETLAND Jaar van toetreding tot de EU: 2004 Hoofdstad: Riga ( inwoners) Grote steden: Daugavpils, Liépaja Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 34 inw. /km² Munt: Letse lat Officiële taal: Lets LETLAND WERD ONAFHANKELIJK IN 1991, VOORDIEN BEHOORDE HET LAND TOT DE SOVJET-UNIE. Letland ligt aan de Oostzee en is een laaggelegen land met grote bossen, die hout leveren voor de bouw en de papier - industrie. In de Letse natuur komt veel wild voor. Letland produceert onder meer consumptiegoederen, textiel en machines. De bevolking telt 59% Letten en 29% Russen. Meer dan een derde woont in de hoofdstad Riga, die gesticht werd in Het Letse parlement, de Saeima, heeft slechts één Kamer met 100 zetels. De afgevaardigden worden elke vier jaar gekozen. De president wordt door het parlement gekozen, ook elke vier jaar. Bekende Letten zijn onder andere de expressionistische schilder Mark Rothko en de hedendaagse componist Pēteris Vasks. Letse culinaire specialiteiten zijn speķa pīrādziņi (spekbroodjes) en een frisse soep met zure room. LETLAND PRODUCEERT ONDER MEER CONSUMPTIEGOEDEREN, TEXTIEL EN MACHINES. 18 // LETLAND / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN

19 LITOUWEN Jaar van toetreding tot de EU: 2004 Hoofdstad: Vilnius ( inwoners) Grote steden: Kaunas, Klaipeda Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 50 inw. /km² Munt: Litouwse litas Officiële taal: Litouws LITOUWEN IS HET ZUIDELIJKSTE, GROOTSTE EN DICHTST BEVOLKTE LAND VAN DE DRIE BALTISCHE STATEN. HET WAS DE EERSTE REPUBLIEK DIE ZICH AFSCHEIDDE VAN DE SOVJET-UNIE. DOOR DE ONAFHANKELIJKHEIDSVERKLARING VAN 11 MAART 1990 WERD LITOUWEN OPNIEUW EEN ZELFSTANDIGE NATIE. Het Litouwse landschap is vlak, op lage heuvels in het westen en het oosten na. Het hoogste punt is de Aukštasis op 294 meter. Litouwen is dooraderd met 758 rivieren, telt meer dan 2800 meren en heeft bijna 100 km kust aan de Oostzee, waar recreatie en natuurbescherming de boventoon voeren. Het land is voor ruim 30% bebost. De bevolking bestaat voor circa 84% uit etnische Litouwers. De twee grootste minderheden zijn de Polen en de Russen. Het Litouws behoort tot de familie van de Indo-Europese talen. De hoofdstad Vilnius is een schilderachtige stad aan de oevers van de Neris en de Vilnia. De architectuur in het oude deel van de stad behoort tot de mooiste van Oost-Europa. De universiteit van Vilnius, opgericht in 1579, bestaat uit een uitgebreid gebouw - encomplex in renaissancestijl met talloze binnenplaatsen, dat een stad binnen de stad vormt. De Litouwse president wordt rechtstreeks verkozen voor een periode van vijf jaar en is voornamelijk actief op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Het buitenlands - en parlement, de Seimas, bestaat uit één kamer en heeft 141 leden. Het bekendste Litouwse gerecht is koude bietensoep. Ook aardappelgerechten staan vaak op het menu, zoals aardappelpannenkoeken en Cepelinai, aardappelknoedels gevuld met vlees, kwark of paddenstoelen. DE BEVOLKING BESTAAT VOOR CIRCA 84% UIT ETNISCHE LITOUWERS. DE TWEE GROOTSTE MINDERHEDEN ZIJN DE POLEN EN DE RUSSEN EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN / LITOUWEN // 19

20 LUXEMBURG Jaar van toetreding tot de EU: stichtend lid (1951) Staatsvorm: constitutionele monarchie Hoofdstad: Luxemburg ( inwoners) Grote steden: Esch-sur-Alzette, Differdange Totale oppervlakte: km² Bevolking: (*) Bevolkingsdichtheid: 198 inw. /km² Officiële talen: Duits, Frans, Luxemburgs HET GROOTHERTOGDOM LUXEMBURG IS EEN KLEIN LAND, OMRINGD DOOR BELGIË, FRANKRIJK EN DUITSLAND. ZIJN GESCHIEDENIS IS NAUW VERWEVEN MET DIE VAN ZIJN GROTERE BUREN. Luxemburg is in zijn lange geschiedenis bestuurd door vele staten en dynastieën, maar het is sinds de 10 e eeuw een afzonderlijke, zij het niet altijd autonome, politieke eenheid. Momenteel is Luxemburg een groothertogdom met erfopvolging en heeft het een parlementair systeem met één Kamer. De nationale taal, het Luxemburgs, is verwant met het Duits. Het Duits is de eerste vreemde taal voor de meeste Luxemburgers en wordt gebruikt in de media. Frans is de administratieve taal. De Luxemburgse economie berust vooral op het bank- en verzekeringswezen en de staalindustrie. Ook landbouw en wijnproductie zijn belangrijk. Het land bestaat grotendeels uit golvende heuvels en bossen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat veel Luxemburgse culinaire specialiteiten typisch zijn voor bosgebieden, zoals stoofpotjes van haas of Ardense ham. Ook verse zoetwatervis uit de eigen rivieren, zoals forel en snoek, wordt veel gegeten. Het Moezeldal met zijn bekende witte wijnen, strekt zich uit over Luxemburg en Duitsland. Net als andere Noord-Europese landen, is ook Luxemburg bekend om zijn bieren. DE LUXEMBURGSE ECONOMIE BERUST VOORAL OP HET BANK- EN VERZEKERINGSWEZEN EN DE STAALINDUSTRIE. OOK LANDBOUW EN WIJNPRODUCTIE ZIJN BELANGRIJK. 20 // LUXEMBURG / EUROPA MET ZIJN 27 LANDEN (*)Bron Eurostat 2011

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart?

In welk land ligt Oslo? Noorwegen. Welk land is een eiland in de Noordelijke IJszee? IJsland Welke letter heeft die zee op de kaart? N O P Thuistopo. Noem de letter en zeg welk land, welke zee of welke plaats het is. A = IJsland, B = Noorwegen, = Zweden, = inland, E = Rusland, = enemarken, G = Oslo, H = Stockholm, I = Helsinki, J =

Nadere informatie

Landen van Europa. IJSLAND Reykjavik NOORWEGEN DENE- MARKEN VERENIGD KONINKRIJK IERLAND POLEN DUITSLAND BELGIË TSJECHIË OOSTEN- RIJK FRANKRIJK ITALIË

Landen van Europa. IJSLAND Reykjavik NOORWEGEN DENE- MARKEN VERENIGD KONINKRIJK IERLAND POLEN DUITSLAND BELGIË TSJECHIË OOSTEN- RIJK FRANKRIJK ITALIË 1 met namen Landen van Europa IJSLAND Reykjavik ZWEDEN FINLAND NOORWEGEN Oslo Helsinki Stockholm IERLAND Dublin VERENIGD KONINKRIJK DENE- MARKEN Kopenhagen Londen Parijs NEDERLAND Brussel BELGIË Luxemburg

Nadere informatie

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU?

Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Instructie: Wat weet je van de landen van de EU? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen gaan in tweetallen aan de slag en krijgen een werkblad. Welk land hoort bij de omschrijving? Elke lidstaat van

Nadere informatie

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links.

Week 1. Het noorden van een windroos wijst naar boven. Het zuiden wijst naar beneden. Het oosten naar rechts. Het westen naar links. Week 1 Info: Europa Er zijn zeven werelddelen: Noord-Amerika, Zuid Amerika, Afrika, Europa, Azië, Australië en Antarctica. Europa bestaat uit 45 landen. Nederland hoort bij Europa. Het noorden van een

Nadere informatie

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten.

Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. Opdracht 2: Gebruik kaart 2: Europa; Wateren en gebergten. 0 1 Werkblad: Geografie van Europa. Opdracht 1: Gebruik kaart 1: Europa; Landen en hoofdsteden. -a-geef de landen van Europa allemaal een eigen kleurtje. (je mag dezelfde kleur vaker gebruiken) -b-zet

Nadere informatie

Installatiehandleiding Europe By Satellite. Europe by Satellite. SES ASTRA Europe By Satellite Pagina 1 van 19

Installatiehandleiding Europe By Satellite. Europe by Satellite. SES ASTRA Europe By Satellite Pagina 1 van 19 Europe by Satellite Installatiehandleiding SES ASTRA Europe By Satellite Pagina 1 van 19 Inhoudsopgave 1 Inleiding...3 2 Omloopbanen...3 2.1 Ku banddienst op 4,8 oost...3 2.2 C banddienst op 319,5 oost...3

Nadere informatie

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien.

Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik ben een Europees burger. Ik kan het laten zien. Ik heet Ik ben jaar. Ik woon.. Mijn school. @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. Ik ken Europa @ELICIT AEDE-NL 03 Ik ken Europa. De landen met hun hoofdsteden.

Nadere informatie

DE WERKVORM IN HET KORT

DE WERKVORM IN HET KORT EUROPESE UNIE MEI 2014 - POLITIEK IN PRAKTIJK #3 WAT HEB JE NODIG? Werkbladen met landomschrijvingen Kaart van Europa DE WERKVORM IN HET KORT Er zijn 28 landen lid van de Europese Unie. In deze opdracht

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK

Meander. Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK 7 Meander Aardrijkskunde WERKBOEK Eindredactie: Carla Wiechers Leerlijnen: Mark van Heck Auteurs: Meie Kiel, Jacques van der Pijl, Maril Rijks THEMA 4 thema 4 les 1 Volop

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud

Welkom in de wereld van DHL. Inhoud Transittijden en tarieven Day Definite-services 2014 DHL Express 2 Welkom in de wereld van DHL DHL Express geeft u direct inzicht in de standaardtarieven en doorlooptijden die van toepassing zijn op uw

Nadere informatie

hfst. groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 4 Rondom de stad Aan het werk Het oosten van Europa Grote verschillen in Afrika

hfst. groep 5 groep 6 groep 7 groep 8 4 Rondom de stad Aan het werk Het oosten van Europa Grote verschillen in Afrika Algemene inleiding 1 Leerstof groep 5 t/m 8 1.1 Aardrijkskundige inhoud De inhoud van Wijzer door de wereld is gebaseerd op de kerndoelen van het leergebied Oriëntatie op jezelf en de wereld uit het domein

Nadere informatie

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012

Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 2012 Exportstatistiek Bloemkwekerijprodukten FEBRUARI 212 NA KRIMP IN FEBRUARI STOKT EXPORT BLOEMEN EN PLANTEN OP KRAPPE PLUS VAN 1% TOT 915 MILJOEN In februari is de exportwaarde van bloemen en planten vanuit

Nadere informatie

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs

Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs Eureka Europa! Een didactisch pakket voor leerlingen van het 5de en 6de leerjaar basisonderwijs 1.1 Een blik op een eeuw Europa Deel 1: Een beetje geschiedenis Dankzij onze vrienden, Marie en Alexander,

Nadere informatie

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank

5. Protocol tot vaststelling van het statuut van de. Europese Investeringsbank De Slotakte vermeldt de verbindende protocollen en de niet-verbindende verklaringen Slotakte De CONFERENTIE VAN DE VERTEGENWOORDIGERS VAN DE REGERINGEN VAN DE LIDSTATEN, bijeen te Brussel op 30 september

Nadere informatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie

Naam: FRANKRIJK en recreatie Naam: _ FRANKRIJK en recreatie Iedereen kent wel de Eiffeltoren. Van een kaart van je vriendje die in Frankrijk op vakantie was. Of, misschien ben je er zelf geweest. Je hebt vast en zeker ook gehoord

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE)

13082/14 CV/mg DGC 1B. Raad van de Europese Unie. Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14. Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) Raad van de Europese Unie Brussel, 29 september 2014 (OR. en) 13082/14 Interinstitutioneel dossier: 2014/0223 (NLE) COASI 102 ASIE 53 ELARG 98 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: PROTOCOL

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 18.2.2016 COM(2016) 69 final 2016/0041 (NLE) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de sluiting, namens de Europese Unie en haar lidstaten, van het protocol bij de

Nadere informatie

107.883 EUROPA - PUZZEL. Stuklijst. Aantal Afmetingen (mm)

107.883 EUROPA - PUZZEL. Stuklijst. Aantal Afmetingen (mm) 0.88 ROPA - PUZZEL Stuklijst Aantal Afmetingen (mm) MDF-plaat 0x0x, MDF-plaat bedrukt 0x0x, Houten bal met gat 0 Ø 0 Beuken rondhout Ø X 00 N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs.

Nadere informatie

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8

995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8 995 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 15 Änderungsprotokoll in niederländischer Sprache-NL (Normativer Teil) 1 von 8 PROTOCOL TOT WIJZIGING VAN HET AAN HET VERDRAG BETREFFENDE DE EUROPESE UNIE, HET

Nadere informatie

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN

DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN DE BRIEVEN BRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE TIJDSLIJN INTRO VOOR DE LEERKRACHT Deze tijdslijn illustreert het verhaal van de Europese Unie. U kunt de tijdslijn in verschillende stukken afdrukken

Nadere informatie

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel 1 ECC-Net: Travel app Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland Een gezamenlijk project van het Netwerk van Europese Consumentencentra Naam van de APP ECC-Net:

Nadere informatie

DE EUROPESE GEMEENSCHAP, HET KONINKRIJK BELGIË, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE,

DE EUROPESE GEMEENSCHAP, HET KONINKRIJK BELGIË, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE HELLEENSE REPUBLIEK, HET KONINKRIJK SPANJE, OVEREENKOMST BETREFFENDE DE DEELNAME VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK HONGARIJE, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, DE REPUBLIEK MALTA, DE

Nadere informatie

Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober!

Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober! Verleng de zomer aan de Middellandse Zee. 11 Nachten aan boord van MSC Splendida. Vertrek 28 oktober! MSC Splendida Middellandse Zee 12d/11n Vertrek: 28 oktober 2015 Dag 1: Vlucht van Brussel naar Barcelona.

Nadere informatie

1. 14. 2. 15. 3. 16. 4. 17. 5. 18. 6. 19. 7. 20. 8. 21. 9. 22. 10. 23. 11. 24. 12. 25. 13. 26. 27.

1. 14. 2. 15. 3. 16. 4. 17. 5. 18. 6. 19. 7. 20. 8. 21. 9. 22. 10. 23. 11. 24. 12. 25. 13. 26. 27. EUROPESE UNIE 1. Vind de naam van elk land terug. Schrijf ook het nummer op de kaart. Exercice en couleurs sur le blog! 1. 14. 2. 15. 3. 16. 4. 17. 5. 18. 6. 19. 7. 20. 8. 21. 9. 22. 10. 23. 11. 24. 12.

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II

Eindexamen aardrijkskunde havo 2002-II Politiek en Ruimte bron 10 Aandeel van de lidstaten in de handel van de Europese Unie in procenten, 1998 30 % 25 20 22 25 Legenda: invoer uitvoer 15 10 8 8 15 15 10 11 9 9 15 12 5 0 6 5 2 2 1 0 België

Nadere informatie

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen.

Deze formule is uitstekend geschikt voor de jonge studenten om zich voor te bereiden op school of een examen. EASY LANGUAGES Verblijf bij een privéleraar - Totale onderdompeling U wilt graag een taalprogramma volgen en een verbluffend resultaat behalen? Een verblijf bij een privé leraar is ideaal om binnen een

Nadere informatie

Prijsstabiliteit: waarom is dat belangrijk voor jou? Voorlichtingsbrochure voor leerlingen

Prijsstabiliteit: waarom is dat belangrijk voor jou? Voorlichtingsbrochure voor leerlingen Prijsstabiliteit: waarom is dat belangrijk voor jou? Voorlichtingsbrochure voor leerlingen Wat kun je kopen voor 10? Wat dacht je van twee cd-singles, of misschien een maandabonnement op je favoriete blad?

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT

DE EUROPESE UNIE EERSTE EN DE WERKVORM IN HET KORT DE EUROPESE UNIE JANUARI 2016 - POLITIEK IN PRAKTIJK #1 EERSTE EN WAT HEB JE NODIG Grote letters A, B en C Aftelklok (op digibord) 50 sterren, uitgeprint op geel papier Circa 4 grote enveloppen Een prijsje

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II

Instituut voor de nationale rekeningen. Statistiek buitenlandse handel. Kwartaalbericht 2014-II nstituut voor de nationale rekeningen Statistiek buitenlandse handel Kwartaalbericht 2014- nstituut voor de nationale rekeningen Nationale Bank van België, Brussel Alle rechten voorbehouden. De volledige

Nadere informatie

Zeg eens EU is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde vzw 2012 www.ryckevelde.be

Zeg eens EU is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde vzw 2012 www.ryckevelde.be ZEG EENS, Ken je de landen van de Europese Unie? Inleiding De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten met elk hun eigen kenmerken, taal, cultuur Om het beleid van de Europese Unie te begrijpen is het ook

Nadere informatie

.22. Hoe ziet een centrum eruit?

.22. Hoe ziet een centrum eruit? Hoe ziet een centrum eruit? Hoofdstuk 2 les 1 Wat ga je leren? In deze les leer je hoe een centrum eruitziet. Je leert ook hoe het komt dat sommige steden of plekken een centrum zijn geworden. Begrippen

Nadere informatie

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren

HET NIEUWS. 4 Klasse voor leraren HET NIEUWS Vanaf 1 juli wordt België gedurende zes maanden voorzitter van de Europese Unie (EU) *** Door de invoering van de Eur 4 Klasse voor leraren BEELD VAN DE MAAND [LITOUWEN] Kotelet Kraziai, een

Nadere informatie

Zeg eens EU is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde vzw 2013 www.ryckevelde.be

Zeg eens EU is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde vzw 2013 www.ryckevelde.be Zeg eens EU is een realisatie van Ryckevelde vzw Ryckevelde vzw 2013 www.ryckevelde.be ZEG EENS, Ken je de landen van de Europese Unie? Inleiding De Europese Unie bestaat uit 28 lidstaten met elk hun eigen

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE. Opsplitsing in nationaliteitsgroepen Fiche Kleurrijk West-Vlaanderen OOSTENDE HUIDIGE NATIONALITEIT PG2 NATIONALITEIT BIJ GEBOORTE PG 3 HUISHOUDENS PG 4 WERKZOEKENDEN PG 5 NIEUWKOMERS PG 6 Arrondissement Oostende Opsplitsing in nationaliteitsgroepen

Nadere informatie

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan?

Samenvatting. 1 Voelt de zon overal even warm aan? 1 Voelt de zon overal even warm aan? Weet je nu of de zon overal even warm aanvoelt? Om die vraag te beantwoorden moet je weten hoe de stand van de zon is. Ook heeft het antwoord te maken met de temperatuur

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 28 (1980) Nr. 7 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2011 Nr. 95 A. TITEL Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst; (met Protocol en Gemeenschappelijke

Nadere informatie

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends.

S.M.A.R.T. update. Statistics. Market Analysis. Research. Trends. S.M.A.R.T. update Statistics. Market Analysis. Research. Trends. Ontwikkeling musea, attracties & schiphol 2013, 2014 tm ytd april 2015 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 2013 2014 2015 0,0% -5,0%

Nadere informatie

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE

ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE ONDERHANDELINGEN OVER DE TOETREDING VAN BULGARIJE EN ROEMENIË TOT DE EUROPESE UNIE Brussel, 31 maart 2005 (OR. en) AA 23/2/05 REV 2 TOETREDINGSVERDRAG: SLOTAKTE ONTWERP VAN WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE

Nadere informatie

Wim Bosman Nederland

Wim Bosman Nederland Wim Bosman Nederland Europese Distributie Logistic Services Zee- en Luchtvracht Dagelijks vertrek Vertrek 3 keer per week Vertrek 2 keer per week Wekelijks vertrek Porto Portugal Lisbon Belfast Ierland

Nadere informatie

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING

DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING DE RAAD VAN EUROPA HOEDER VAN DE MENSENRECHTEN SAMENVATTING Non-member state of the Council of Europe (Belarus) LIDSTATEN HOOFDZETEL EN OVERIGE VESTIGINGEN BEGROTING Albanië, Andorra, Armenië, Azerbeidzjan,

Nadere informatie

Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN EENDRACHT MAAKT MACHT Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN Hoeveel kan ik belastingvrij kopen als ik uit een land kom dat geen lid is van de

Nadere informatie

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo

KIJK VOOR MEER INFORMATIE EN LESTIPS OP WWW.EUROPAEDUCATIEF.NL HET STARTPUNT VOOR EUROPA IN HET ONDERWIJS. werkvel - 1. Tweede Fase Havo/vwo werkvel - 1 De Europese Unie (EU). Je hebt er dagelijks mee te maken. Al is het alleen al omdat je niet alleen Nederlander bent, maar ook Europeaan. Of dat er bijvoorbeeld euro s in je portemonnee zitten.

Nadere informatie

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia)

Cyprus. Inleiding. Nicosia (Lefkosia) Cyprus Inleiding Cyprus ligt in Zuidoost Europa. Het is het derde grootste eiland in de Middellandse Zee. Het bevindt zich ongeveer op 70 km onder de zuidkust van Turkije, en op 150 km van Syrië. Voor

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016

Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016 Overzicht - Voorgedragen voor uitdrukkelijke goedkeuring vanaf januari 2012 tot 1 april 2016 Titel 1 Notawisseling houdende een Aanvullend Verdrag bij het Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden,

Nadere informatie

VERDRAG INZAKE DE TOETREDING VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, DE

VERDRAG INZAKE DE TOETREDING VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, DE VERDRAG INZAKE DE TOETREDING VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK CYPRUS, DE REPUBLIEK LETLAND, DE REPUBLIEK LITOUWEN, DE REPUBLIEK HONGARIJE, DE REPUBLIEK MALTA, DE REPUBLIEK

Nadere informatie

Arbeidsmarkt allochtonen

Arbeidsmarkt allochtonen Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt allochtonen Samenvatting 1.176 werkzoekende allochtone Kempenaren (2012) vaak man meestal

Nadere informatie

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied

Taalfamilies. Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taalfamilies Nr. Thema Leeftijd Werkvorm Duur Materiaal Leergebied 5.2 Taal & Evolutie 11 12 j. Groepswerk Klasgesprek 50 Atlas Nederlands Wereldoriëntatie Leren leren Sociale vaardigheden Kinderen

Nadere informatie

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen?

Dienst Voogdij. Hoe zal deze dienst je helpen? Dienst Voogdij Hoe zal deze dienst je helpen? Aankomst in België Je bent nog geen 18 en in België aangekomen zonder je vader of moeder. Je zoekt hulp of opvang, of je werd door de politie onderschept.

Nadere informatie

verkrijgbaar via www.nmbs.be

verkrijgbaar via www.nmbs.be verkrijgbaar via www.nmbs.be Waar hang jij dit jaar uit? Wachten op de zon in Belgenland, op uitstap naar zee of de Ardennen? Of zoek je toch liever het avontuur op? Komt mooi uit, want met je eigen InterRail

Nadere informatie

De nieuwe landen in het oosten

De nieuwe landen in het oosten De nieuwe landen in het oosten Sinds het einde van de Koude Oorlog is de kaart van Europa ingrijpend gewijzigd. Sommige staten zijn verdwenen om op te gaan in een groter geheel ( denk aan de DDR), maar

Nadere informatie

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt

Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Examen economie thema 2 deel 1 Theorie thema 2: Produceren voor de wereldmarkt Door: F. De Smyter en P. Holvoet 1. Geef een correcte omschrijving van de volgende economische begrippen: a) Globalisering:.

Nadere informatie

José Manuel Barroso Portugees Commissievoorzitter EVP Commissievoorzitter (2004-heden) daarvoor premier van Portugal

José Manuel Barroso Portugees Commissievoorzitter EVP Commissievoorzitter (2004-heden) daarvoor premier van Portugal José Manuel Barroso Portugees Commissievoorzitter Commissievoorzitter (2004-heden) daarvoor premier van Portugal Catherine Ashton Brits Hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid; vicevoorzitter

Nadere informatie

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee

België Bulgarije Cyprus Denemarken. 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u. fluohesje in de auto verplicht ja ja nee nee België Bulgarije Cyprus Denemarken 120 km/u 130 km/u 100 km/u 130 km/u van 1/11 tot 1/3 enkel in tunnel bij Antwerpen tol op "Storebæltsbroen" en "Øresundsbroen" Liefkenshoektunnel: 4,60-5,50 naargelang

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2014 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2014 Berekening zorgtoeslag 2014 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

EUROPA. meer samen bouwen!

EUROPA. meer samen bouwen! EUROPA meer samen bouwen! INHOUDSOPGAVE GESCHIEDENIS VAN DE EUROPESE CONSTRUCTIE herinneren waar we vandaan komen... 04 EUROPESE VERDRAGEN meer overeenkomsten afsluiten... 11 EUROPESE SYMBOLEN onze diversiteit

Nadere informatie

1162 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 10

1162 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 10 1162 der Beilagen XXII. GP - Staatsvertrag - niederländischer Übereinkommenstext (Normativer Teil) 1 von 10 VERDRAG INZAKE DE TOETREDING VAN DE TSJECHISCHE REPUBLIEK, DE REPUBLIEK ESTLAND, DE REPUBLIEK

Nadere informatie

Data Only Tarieven en voorwaarden

Data Only Tarieven en voorwaarden Data Only en voorwaarden D at u m 2 5 j un i 2 01 5 V ers i e 1. 2 Inhoudsopgave 1 Basisabonnement... 3 1.1 Abonnementskosten... 3 1.2 Snelheid upgrade... 3 1.3 Boven bundel tarieven... 3 1.4 SMS tarieven...

Nadere informatie

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015

Toeslagen Belastingdienst. Berekening zorgtoeslag 2015 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2015 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant krijgt, hangt af van: de standaardpremie de

Nadere informatie

196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 44 Schlussakte samt Erklärungen - Niederländisch (Normativer Teil) 1 von 10 SLOTAKTE.

196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 44 Schlussakte samt Erklärungen - Niederländisch (Normativer Teil) 1 von 10 SLOTAKTE. 196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 44 Schlussakte samt Erklärungen - Niederländisch (Normativer Teil) 1 von 10 SLOTAKTE AF/CE/BA/nl 1 2 von 10 196 der Beilagen XXIV. GP - Staatsvertrag - 44 Schlussakte

Nadere informatie

S O L D E N IN EUROPA. Een gids van het Europees Centrum voor de Consument

S O L D E N IN EUROPA. Een gids van het Europees Centrum voor de Consument S O L D E N IN EUROPA Een gids van het Europees Centrum voor de Consument Europese gids over de soldenn Sommige periodes in het jaar zijn ideaal om enkele solden mee te pikken tijdens een buitenlandse

Nadere informatie

FAQs over meertaligheid en het leren van talen

FAQs over meertaligheid en het leren van talen EUROPESE COMMISSIE MEMO Brussel, 25 september 2012 FAQs over meertaligheid en het leren van talen IP/12/1005 Wat betekent "meertaligheid"? - Het vermogen meerdere talen te beheersen en te spreken; - Een

Nadere informatie

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis

Nederland 0,10 0,10. Internationaal 0,10 0,10. Alarmnummer 112 Gratis Gratis Tarievenkaart Starttarieven Doel Incl. btw Mobiel Nederland 0,10 0,10 Internationaal 0,10 0,10 Tarieven bellen binnen Nederland tarieven in euro/ minuut (doorberekend per hele minuut) Bestemming Incl.

Nadere informatie

Herman 1ste president van EU

Herman 1ste president van EU Herman 1ste president van EU Herman for President Een droom van een grijze muis komt uit uit! Heel het land reageerde positief op de aanstelling van Herman Van Rompuy als Europees president. Velen vonden

Nadere informatie

Deel 2: Op verkenning door de landen van de EU 1

Deel 2: Op verkenning door de landen van de EU 1 Deel 2: Op verkenning door de landen van de EU 2.1 Expeditie Europa In het stripverhaal reisden onze vrienden, Marie en Alexander, naar Mini Europa. Misschien herkenden jullie enkele gebouwen of trekpleisters

Nadere informatie

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands

ZA5907. Flash Eurobarometer 394 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands ZA90 Flash Eurobarometer 9 (The Role of Public Support in the Commercialization of Innovations) Country Questionnaire Netherlands FL9 Innobarometer 0 A Flashnummer FLA B Land FLB C Nummer van het interview

Nadere informatie

7,50 9,50 16,00 11,50 16,00 22,00 26,78 59,50 77,35

7,50 9,50 16,00 11,50 16,00 22,00 26,78 59,50 77,35 Posttarieven 2012 Post versturen binnen Nederland of naar het buitenland? Voor al uw postzaken hebben wij een passende oplossing. In deze folder vindt u de tarieven van onze meest gebruikte producten.

Nadere informatie

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden

Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6. Vakantielanden Aardrijkskundeproefwerk Hoofdstuk 6 Vakantielanden Het klimaat is in Zuid-Europa anders dan in Nederland. In de zomer is het er warm en droog, in de winter is het er ongeveer zoals zomers in Nederland.

Nadere informatie

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE

DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE DE BRIEVENBRIGADE HET VERHAAL VAN DE EUROPESE UNIE INTRO VOOR DE LEERKRACHT Dit is de vereenvoudigde geschiedenis van de Europese Unie, door De Brieven Brigade toegankelijk gemaakt voor de leerlingen van

Nadere informatie

Wanneer werd Dublin, de hoofdstad van Ierland, gesticht en door wie? Wat hebben de kleur groen en de datum 17 maart gemeen?

Wanneer werd Dublin, de hoofdstad van Ierland, gesticht en door wie? Wat hebben de kleur groen en de datum 17 maart gemeen? 1 2 Wat hebben de kleur groen en de datum 17 maart gemeen? Wanneer werd Dublin, de hoofdstad van, gesticht en door wie? 3 4 Het regent nogal vaak in ierland. Hoeveel dagen per jaar, denk je, kun je daar

Nadere informatie

Berekening zorgtoeslag 2013

Berekening zorgtoeslag 2013 Toeslagen Belastingdienst Berekening zorgtoeslag 2013 ib 998 - ib*7pl Berekening zorgtoeslag 2013 De zorgtoeslag is een bijdrage in de kosten van de zorgverzekering. Of en hoeveel zorgtoeslag uw klant

Nadere informatie

Lesdocument DE EUROPESE LANDEN

Lesdocument DE EUROPESE LANDEN Lesdocument DE EUROPESE LANDEN Inleiding De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten met elk hun eigen kenmerken, taal en cultuur. Europa erkent die verschillen als een bron van rijkdom. Het motto van de

Nadere informatie

koop nu je s InterRail Pasbs.be www.nmbs.be Bestemming beter van 01.01.2010 t/m 31.12.2010 Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal

koop nu je s InterRail Pasbs.be www.nmbs.be Bestemming beter van 01.01.2010 t/m 31.12.2010 Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal V.U. : Michel Jadot NMBS Europe Hallepoortlaan 40 1060 Brussel Realisatie : Euro RSCG Brussels Griekenland Italië Portugal Ierland Grootbrittannië Spanje belgië frankrijk turkije van 01.01.2010 t/m 31.12.2010

Nadere informatie

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 -

INLEIDING. http://ue.eu.int/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/ec/71025.pdf - 1 - INLEIDING In de Europese Unie wonen 450 miljoen mensen met verschillende etnische, culturele en taalachtergrond. De taalpatronen van de Europese landen zijn ingewikkeld en zowel door historische en geografische

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 17 maart 2005 (OR. en) 6240/05 JUSTCIV 23

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 17 maart 2005 (OR. en) 6240/05 JUSTCIV 23 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 maart 2005 (OR. en) 6240/05 JUSTCIV 23 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Verdrag inzake de toetreding van de Tsjechische Republiek, de Republiek

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870

UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N. Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 UNIVERSITEITSBIBLIOTHEEK NIJMEGEN HUMANIORA BIBLIOTHEEK COLLECTIE H.IN.N Nieuwe Geschiedenis - vóór 1870 December 2009 Enige notities bij het "Overzicht van de Rubrieksindeling van de Bibliotheek van de

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF

DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF DOCUMENTEN WETTIG VERBLIJF Vanaf 1 september 2011 Moeten cursisten die voldaan hebben aan de deeltijdse leerplicht (18 jaar) bij inschrijving het bewijs leveren te beschikken over de Belgische nationaliteit

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Facts & Figures. Januari 2011

Facts & Figures. Januari 2011 Facts & Figures Januari 2011 Wat is culturele hoofdstad? Elk jaar twee Europese Culturele Hoofdsteden Europese titel sinds 1985 (Athene) Doel: versnellen maatschappelijke ontwikkeling steden en regio Voorwaarde:

Nadere informatie

Taal doet meer college

Taal doet meer college Fabio Italië De Italiaanse keuken is bekend als een van de populairste in de wereld. De recepten zijn simpel, lekker, gezond, en gebruiken ingrediënten van de beste kwaliteit. Laat je niet misleiden door

Nadere informatie

Thema 1 Onderweg. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Vakantie en vervoer. Recreatie en toerisme. Onder de loep. Frankrijk en België

Thema 1 Onderweg. Samenvatting. Meander Samenvatting groep 7. Vakantie en vervoer. Recreatie en toerisme. Onder de loep. Frankrijk en België Meander groep 7 Thema 1 Onderweg Vakantie en vervoer Reizen kun je met verschillende vervoermiddelen: de fiets, de auto, de bus, de trein, de boot of het vliegtuig. Als je op vakantie gaat, hangt de keuze

Nadere informatie

Belasting. In werking Ned. Antillen Vindplaats 08-09-1953 1954-169

Belasting. In werking Ned. Antillen Vindplaats 08-09-1953 1954-169 Belasting Gesloten Plaats Titel 26-06-1953 Tokio Notawisseling tussen de Nederlandse en de Japanse Regering inzake herleving van de regeling tot wederzijdse vrijstelling van belasting op inkomsten en winsten

Nadere informatie