Transport groeit door op volume

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Transport groeit door op volume"

Transcriptie

1 Transport en Logistiek Vooruitzicht Transport groeit door op volume Volumegroei Transport en Logistiek 2% ,7% 2015 Wegvervoer profiteert het meest van de herstellende binnenlandse markt F 16F Rentabiliteitsverbetering door hoger volume en hogere productiviteit kosten volume tarieven winst + ING Economisch Bureau / augustus 2015

2 Groei volledig volumegedreven en internationaal wisselend Binnenlandse logistiek nu centrum van groei De transport- en logistieksector zet in 2015 de positieve koers voort. De volumegroei zwelt na een plus van 2% in 2014 verder aan tot 2,7%. Dit is vooral te danken aan de verbreding van het economisch herstel. Sinds de wegtransportsector in 2014 aanhaakte door verbetering in de bouw en de detailhandel, wordt het herstel breed gedragen. De afgelopen kwartalen waren voor de transport- en logistieksector boven verwachting, wat het ondernemersvertrouwen goed heeft gedaan. Dit is onder andere terug te zien in de investeringen. Internationale vraag groeit, maar is volatiel en wisselend per productcategorie In de rest van 2015 zet het herstel in de transporten logistieksector door. Waar de binnenlandse markt nu duidelijk aantrekt, groeien de internationale vrachtvolumes dit jaar vooral de door export van olie en chemische producten, machines, apparaten en voertuigen. Met de tegenvallende wereldhandel is de internationale afzetmarkt bovendien beweeglijk en die grotere volatiliteit is naar verwachting ook blijvend. Al met al zet het herstel in de logistieke sector door, maar is het tempo wisselend en gaat de bedrijvigheid niet op alle fronten twee stappen vooruit. * Groen licht voor transport en logistieksector, ING Economisch Bureau maart 2015 Vooruitgang steunt volledig op volume Eerder constateerden we dat bedrijven in transport en logistiek dit jaar de ruimte krijgen om aan rentabiliteitsverbetering te werken*. De sector groeit echter uitsluitend op volume. Al langere tijd stijgen de tarieven nauwelijks. Het afgelopen jaar werd dit (deels) ingegeven door de daling van de brandstofprijzen. Het speelveld blijft hiermee uitdagend. In de afgelopen vijf jaar is er slechts één jaar geweest waarin de vervoersprijzen sterker stegen dan de inflatie (2010). Financiële verbetering door andere keuzes Financiële vooruitgang moet dus van binnenuit worden gerealiseerd, door andere keuzes en efficiëntieverbetering. De uitdaging hierbij is ondermeer om de arbeidsproductiviteit ( per arbeidsjaar in 2014) te laten stijgen. Het optimisme moet dus enigszins worden getemperd, al kan de sector in 2015 net als in 2014 rekenen op een groei die boven die van de economie uitkomt. Vooral het wegvervoer maakt in vrachttermen een inhaalslag door langverwachte verbetering van de binnenlandse economie en de terugkeer van de consument. Een keerzijde is overigens wel dat de filezwaarte na een daling van 4 jaar sinds begin 2015 weer toeneemt. Productie en omzetverwachting transport en logistiek Volume* Bron: CBS, ING EB *betreft productievolume **incl. personenvervoer F Tarieven transport en logistiek Inflatie F 2016F Wegtransport 1,6% 2,5% 1,9% Vervoer over water 2,1% 3, 3,2% Vervoer door de lucht** 3,2% 2,7% 2,6% Logistieke dienstverlening 1,7% 3,3% 3,5% Transport en logistiek totaal 2, 2,7% 2,5% Omzet Transport en logistiek totaal 2,2% 2,5% 3,5% Wegtransport 3,7% 2,5% 3, Logistieke dienstverlening 2,7% 4, 4,5% Prijsontwikkeling in transport en logistiek blijft al jaren achter bij de inflatie (in % j.o.j.) Bron: CBS, ING Economisch Bureau De transportprijzen zijn in vijf jaar gemiddeld ca. 4% achtergebleven. ING Economisch Bureau 2

3 Aantrekkende binnenlandse markt zorgt voor positieve flow in het wegvervoer Volume na keerpunt stevig in de lift Na moeilijke jaren weet de wegtransportsector sinds 2014 de lijn omhoog vast te houden. Het vrachtvolume neemt dit jaar naar verwachting met 2,5% toe met een vergelijkbare omzetstijging. Met een groter nationaal aandeel, volgt het wegtransport vooral de bouw (+3%) en de detailhandel (+2%), wat verbetering bij klanten in verschillende consumentenmarkten oplevert. Vrijwel alle deelmarkten zijn hiermee herstellende Keerpunt in daling van winstgevendheid Na een jarenlange daling van de rentabiliteit vanaf 2000, is het keerpunt bereikt. De gemiddelde winstgevendheid in het wegvervoer is in 2014 voor het tweede achtereenvolgende jaar verbeterd en de verwachtingen van transporteurs voor 2015 zijn gematigd positief. De verbetering van de winstgevendheid is te danken aan de volumestijging die voor veel transporteurs al vrij snel in een betere efficiëntie en dus productiviteit resulteert. Maar ook de kostenontwikkeling is gunstig geweest. Door de late totstandkoming van de CAO-beroeps-goederenvervoer is er in 2014 geen algemene loonkostenstijging geweest. Ook hebben de brandstofkosten zich met een daling van de olieprijs gunstig ontwikkeld en lijkt een echte stijging voorlopig niet aan de orde. Economische verbetering verlicht tariefdruk nauwelijks Met de 2,25% hogere lonen voor chauffeurs per 01/01/15 gaan de kosten in 2015 naar verwachting weer stijgen. De licht gedaalde tarieven wijzen er echter op dat deze stijging niet (volledig) doorberekend is in de nieuwe contracten. Dit laatste blijft ondanks het economische herstel een lastig begaanbare weg voor veel bedrijven, ook al is de aandacht voor correcte inzet van goedkope buitenlandse chauffeurs verscherpt. In het internationale wegtransport woedt de concurrentiestrijd op (loon)kosten voort. Dat het Europese speelveld met een lappendeken van nationale wetgeving eerder ingewikkelder wordt dan eenvoudiger blijkt bijvoorbeeld uit de invoering van de kilometerheffing in België per 01/01/16. Efficiëntieslagen nodig voor verdere vooruitgang van het resultaat Naast het effect van een groter volume zal verdere resultaatverbetering ook intern op eigen kracht moeten plaatsvinden. Dit kan bijvoorbeeld door verfijning van planning, samenwerking of het verleggen van de focus. Het belang van verdere efficiëntieslagen zorgt ervoor dat de kloof tussen grote en kleine bedrijven toeneemt. Vaak zijn immers forse ICT-investeringen een vereiste. In winstgevendheid is er een spreiding van zo n 1-punt naar deelmarkt. Vervoer van bouwmaterialen scoorde in 2014 aan de onderkant van de range, fysieke distributie aan de bovenkant. Trendbreuk in tussen steeds verder gedaalde gemiddelde rentabiliteit* 4% 2% -2% -4% -6% Bron: NEA * voor bedrijven excl. Zzp-ers en na gewaardeerd loon Platooning en automatisch rijden, maar eerst terugkeer van het chauffeurstekort Het stadium dat de groei met de bestaande capaciteit kan worden opgevangen is voorbij. De vraag naar chauffeurs begint (in het nationale vervoer) weer te stijgen, terwijl het corps vergrijst en de uitstroom toeneemt F Binnenlands vervoer Internationaal vervoer Leeftijd chauffeurs 14% 19% 13% Bron: Sectorinstituut Transport en Logistiek 26% <30 jaar >55 jaar ING Economisch Bureau 3

4 Havens tonen een gemengd beeld Havenoverslag pakt onderliggend niet door De Rotterdamse haven heeft een sterk half jaar achter de rug. De overslag groeide met 6,8%. Toch is de impact op de logistieke sector een stuk minder aangezien de groei grotendeels voor rekening kwam van de oliehandel. Ook in de Amsterdamse haven was de handel in minerale olie (brandstoffen) beeldbepalend. Daarbuiten zet de sterke jaaropening niet echt door. De Rotterdamse containeroverslag groeide met 2,3% (in TEU met 3,7%) en liep in het tweede kwartaal zelfs iets terug. Op dit punt blijft de haven achter bij Antwerpen, waar de containeroverslag 4% groeide (in teu zelfs met 9,5%). Deels is dit verklaarbaar doordat de groei in de bestaande Rotterdamse terminals tegen de grenzen aanloopt en de bijdrage van de Tweede Maasvlakte in 2015 nog beperkt is. Totaal gezien is de verwachting dat de Rotterdamse overslag over heel 2015 met 4% zal groeien. Zeevaart groeit in volume èn volatiliteit Het zeevervoer heeft last van de haperende wereldhandel en kan daardoor nog niet op volle vaart komen. Niettemin wordt voor het totale vervoer over water (inclusief binnenvaart) een volumegroei van zo n 3% verwacht. Schaalvergroting van schepen, maar ook door samenwerking van rederijen heeft grote invloed op de sector. Wereldwijd zijn er in het containersegment tientallen schepen (van de grootste categorie > teu) in bestelling, wat overcapaciteit vergroot en de tarieven onder druk houdt en volatieler maakt. Dit straalt ook af op andere delen van de zeevaart. De per saldo gedaalde tarieven zijn ook de reden voor de stagnerende omzetgroei bij Nederlandse bedrijven. Het shortsea vervoer heeft daarbij specifiek last van afgenomen vervoer naar Rusland, maar wordt ook gestimuleerd door de groei van de Britse economie. Dit is ook te zien in het toegenomen roll-on roll-off vervoer per ferry, waarbij de problemen bij de Eurotunnel in Calais een extra impuls zijn. In de tweede helft van het jaar zal dit beeld een rol blijven spelen. Totale overslag Rotterdamse haven stijgt (j.o.j.) stijgt vooral door overslag van natte bulk II Bron: Havenbedrijf Rotterdam, ING EB Totale overslag Containers Totaal nat massagoed (vooral olieproducten) ING Economisch Bureau 4

5 Luchtvracht heeft groeispurt achter de rug Luchtvracht heeft groeispurt achter de rug Het goederenvervoer door de lucht heeft na de sprong voorwaarts in 2014 (+7%) moeite om het niveau vast te houden (zie figuur). In het eerste half jaar daalde het vrachtvolume via Schiphol met 2%, wat volledig te wijten is aan de dalende inkomende stroom (-7%). Dit heeft weinig te maken met de terugtrekkende beweging die KLM/Air France of de concurrentiepositie van Schiphol, die onverminderd sterk blijft. De correctie komt vooral door de afkoelende Chinese exportmotor en het feit dat het verre Oosten traditioneel het belangrijkste continent is voor luchtvracht). Ook de fors gedaalde handel met Rusland (o.a. bloemen) speelt hierbij een rol. In het algemeen verliest luchtvracht momentum doordat de economische onzekerheid is afgenomen en werkkapitaal voordelig beschikbaar is. De behoefte aan de snelheid van luchtvracht is daardoor afgenomen. Passagiersvervoer blijft doorgroeien De pas op de plaats van het vrachtvervoer geldt niet voor het personenvervoer. Dat vertoont een aanhoudend robuust beeld. In de eerste helft van 2015 was het aantal passagiers al 18% groter dan in 2008, waar de luchtvrachtoverslag nog altijd 2% kleiner is. Luchtvracht Schiphol licht gedaald, aantal passagiers stijgt door (j.o.j.) jun Groei overslag luchtvracht Schiphol Groei aantal passagiers Schiphol Bron: Havenbedrijf Rotterdam, Schiphol, ING EB Lagere structurele groei door verschuiving naar zee Het luchtvrachtvervoer heeft structureel last van de verschuiving naar het water. Dit speelt vooral bij kwetsbare producten als bloemen en medicijnen en kleding. Deze trend heeft zich het vorige decennium al ingezet, maar versterkt zich nu. Daar komt bij dat de nieuwe zijderoute over het spoor van China naar Europa zich kan ontwikkelen tot nieuwe concurrent. Mondialisering blijft op lange termijn naar verwachting wel voor groei zorgen, maar minder dan de sector gewend is. ING Economisch Bureau 5

6 Binnenvaart gaat vooruit, maar blijft het verleden meetorsen Binnenvaart profiteert van aantrekkend volume, maar impact is gering De binnenvaart blijft last houden het verleden. De vrachtvolumes ontwikkelen zich in totaliteit redelijk goed in 2015, maar dit weegt niet op tegen de ontstane overcapaciteit, die boven de versnipperde markt blijft hangen. Hierdoor zal de totale omzet dit jaar opnieuw niet aan herstel toe komen (zie figuur). Onder het sectorgemiddelde schuilen wel flinke onderlinge verschillen. Zo presteert de droge ladingvaart nu substantieel beter dan de tankvaart, waar dat eerder andersom was. En daarnaast kent vrijwel elk segment opvallend genoeg ook bedrijven die het redelijk goed doen. Containervervoer vooruit, tankvaart achteruit De binnenvaart moet het voor groei vooral hebben van het containervervoer en dit ontwikkelt zich positief, ondermeer met intensievere bediening van de binnenlandse markt. Het vervoer van erts en kolen - dat grotendeels naar Duitsland gaat - staat nu onder druk als gevolg van de energie-wende. Het bouw gerelateerde vervoer van zand en grind groeit weer. Het vervoer van natte bulk blijft door de volatiele oliemarkt en herstellende industrie goed op peil, echter hier drukt het structurele effect van de schaalvergroting en voortdurende nieuwbouw sterk op de markt. Hoewel de tankvaart kleiner is dan de droge ladingvaart zorgt dit ervoor dat de totale omzet toch in de min blijft. Een uitgebreide analyse van de tankvaart en het toekomstperspectief is te vinden in het ING-rapport Binnentankvaart verliest koers Binnenvaartomzet krijgt niet de kans te herstellen (j.o.j.) 15% 12% 1 7% 5% 2% 1% -5% -1% -1% -1-7% -15% -2-18% -25% Bron: berekeningen ING Economisch Bureau o.b.v. CBS ING Economisch Bureau 6

7 Na opslag komt ook andere logistieke dienstverlening op stoom Logistieke diensten opnieuw sterkste groeier binnen transport en logistiek De logistieke dienstverlening ontwikkelt zich dit jaar opnieuw tot grootste groeier binnen transport en logistiek. Het volume van de vervoersondersteunende diensten als supply chain management en value added logistics neemt naar verwachting met zo n 3,5% toe en de omzet groeit nog iets sterker (zie figuur). Nadat de economische crisis in 2012 en 2013 ook vat kreeg op de logistiek, herstelt de deelmarkt zich stevig. Dat is ook nodig om de transport en logistieksector hoogwaardiger te maken. Veel Neder-landse bedrijven uit het voormalige wegtransport hebben zich (deels) omgevormd tot logistiek dienstverlener. Bij warehousing ingezette groei verbreedt zich In een eerder stadium werd de groei van de logistiek gedreven door warehousing. Sinds het medio 2013 ingezette herstel is de dynamiek hier met wederopbouw van voorraden groot. Het afgelopen jaar was de opname van nieuw logistiek vastgoed dan ook hoog (bron: DTZ-Zadelhoff). In 2015 trekt ook de overige logistieke dienstverlening aan. Het optimisme van bedrijven aan het begin van het jaar lijkt zich ook in klinkende munt te vertalen. Met name Zuid-Nederland scoort goed als (Europese) vestigingslocatie en de logistieke dienstverlening profiteert van uitbesteding van specialistische warehousing (zoals voor E- commerce en chemische producten). Herstel van de Europese economie biedt hier in de rest van 2015 en 2016 verdere groeikansen. Omzetgroei logistieke dienstverlening en opslag (j.o.j.) 1 5% -5% I 2015F Transport en logistiek Bron: berekeningen Logistieke ING Economisch dienstverlening Bureau (totaal) o.b.v. CBS Opslag Bron: berekeningen ING Economisch Bureau o.b.v. CBS Logistieke diensten: een Nederlandse exportmotor Diensten op het gebied van logistiek en supply chain management hebben een niet te onderschatten aandeel van 7% in de totale export en 24% in de dienstenexport Bron: Dinalog, CBS ING Economisch Bureau 7

8 Meer weten? Kijk op ing.nl/kennis Of neem contact op met: Online groei en aanpassing logistiek business model Dit vooruitzicht geeft aan dat voor een belangrijk deel positieve trends in de sector worden gedragen door terugkerende volumes als gevolg van consumentenbestedingen. Tarieven verbeteren echter niet en rendement moet van efficiencyverbetering komen. De retailomzet trekt nu weer aan na jaren van malaise. In die zelfde periode groeiden de online bestedingen wel en de verwachting is dat deze groei zal doorzetten. De veranderingen in de keten zorgen voor andere spelers en dus andere klanten. Verder zullen goederen op andere locaties worden aangehouden. De eisen die aan die locaties worden verbonden leiden tot een nieuwe categorie E Warehouses. En tenslotte ontstaat er een geheel andere dynamiek van orderen levering grootte en levering frequentie. Er komt een nieuw type dienstverleners op, de E- fulfilmentbedrijven. Maar ook een deel van de bestaande logistieke dienstverleners zal met de online groei van deze bedrijven meegroeien en volumes aan zich binden. Traditionele logistieke dienstverleners die actief zijn met goederen die hun weg naar de gebruikers vinden via online kanalen en die niet een deel van de bijbehorende e-fulfilmentmarkt naar zich toe trekken, kunnen het heel lastig krijgen. Wie hier niet op in speelt dreigt een deel van de omzet te verliezen en ook een gedeeltelijk verlies van omzet kan al grote impact op de efficiency hebben met negatieve gevolgen voor het rendement. Op basis van sector informatie en kennis nadenken over je huidige business model en over de houdbaarheid daarvan in de toekomst is de moeite waard. Het loont vanuit zowel een defensief als offensief standpunt. Machiel Bode Sectormanager Transport & Logistiek Rico Luman Machiel Bode Disclaimer ING Economisch Bureau Sectormanagement Transport en Logistiek De informatie in dit rapport geeft de persoonlijke mening weer van de analist(en) en geen enkel deel van de beloning van de analist(en) was, is, of zal direct of indirect gerelateerd zijn aan het opnemen van specifieke aanbevelingen of meningen in dit rapport. De analisten die aan deze publicatie hebben bijgedragen voldoen allen aan de vereisten zoals gesteld door hun nationale toezichthouders aan de uit oefening van hun vak. Deze publicatie is opgesteld namens ING Bank N.V., gevestigd te Amsterdam en slechts bedoeld ter informatie van haar cliënten. ING Bank N.V. is onderdeel van ING Groep N.V. Deze publicatie is geen beleggingsaanbeveling noch een aanbieding of uitnodiging tot koop of verkoop van enig financieel instrument. Deze publicatie is louter informatief en mag niet worden beschouwd als advies. ING Bank N.V. betrekt haar informatie van betrouwbaar geachte bronnen en heeft alle mogelijk zorg betracht om er voor te zorgen dat ten tijde van de publicatie de informatie waarop zij haar visie in dit rapport heeft gebaseerd niet onjuist of misleidend is. ING Bank N.V. geeft geen garantie dat de door haar gebruikte informatie accuraat of compleet is. De informatie in dit rapport kan gewijzigd worden zonder enige vorm van aankondiging. ING Bank N.V. noch één of meer van haar directeuren of werknemers aanvaardt enige aansprakelijkheid voor enig direct of indirect verlies of schade voortkomend uit het gebruik van (de inhoud van) deze publicatie alsmede voor druk - en zetfouten in deze publicatie. Auteursrecht en rechten ter bescherming van gegevensbestanden zijn van toepassing op deze publicatie. Overneming van gegevens uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron wordt vermeld. In Nederland is ING Bank N.V. geregistreerd bij en staat onder toezicht van De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële Markten. De tekst is afgesloten op 3 augustus ING Economisch Bureau 8

Minder faillissementen in 2016

Minder faillissementen in 2016 Vooruitzicht faillissementen Minder faillissementen in 2016 Faillissementen nog altijd boven pre-crisis niveau In 2016 voor derde jaar op rij minder faillissementen.maar nog altijd niet terug op pre-crisis

Nadere informatie

Transport houdt snelheid vast

Transport houdt snelheid vast Transport en Logistiek Vooruitzicht Transport houdt snelheid vast Volumegroei transport en logistiek houdt stand 3% 2015 2016 3% Vooral binnenlands actieve opdrachtgevers uit bouw en detailhandel stimuleren

Nadere informatie

Op zoek naar rendabele logistieke groei

Op zoek naar rendabele logistieke groei Kwartaalbericht Transport en Logistiek ING Economisch Bureau Op zoek naar rendabele logistieke groei Het ondernemersklimaat in transport en logistiek verbetert; de sector realiseert weer groei in 2014.

Nadere informatie

Economie Utrecht komt verder op stoom

Economie Utrecht komt verder op stoom Economie Utrecht komt verder op stoom De Utrechtse economie heeft de opgaande lijn duidelijk te pakken. Onder impuls van sectoren als de zakelijke dienstverlening en de ICT groeit de economie naar verwachting

Nadere informatie

Flexibiliteit voor een succesvolle toekomst

Flexibiliteit voor een succesvolle toekomst Transport en Logistiek Flexibiliteit voor een succesvolle toekomst Het logistieke volume zet in 2015 met steun van de binnenlandse markt een tandje bij (+2,2%), waarmee de sector procyclisch reageert.

Nadere informatie

Minder startende ondernemers

Minder startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Minder startende ondernemers in 2012 Aantal starters loopt in alle provincies terug Dit jaar zijn er tot en met september circa 95.000 mensen een onderneming gestart, ruim

Nadere informatie

Productiegroei industrie versnelt

Productiegroei industrie versnelt Industrie Kwartaalbericht Productiegroei industrie versnelt De groei van de industriële productie trekt naar verwachting aan 3% 2016 Export blijft steunpilaar, binnenland trekt bij Exportorders Hoogste

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers

Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers Starters ING Economisch Bureau Stagnatie zet door op startersmarkt Randstad trekt extra startende ondernemers In het eerste kwartaal van 2012 zijn er circa 39.000 mensen een onderneming gestart, ruim 4%

Nadere informatie

Verdere groei in het verschiet

Verdere groei in het verschiet Vooruitzicht Horeca Verdere groei in het verschiet De horeca kan in 2016 rekenen op verdere groei van de omzet... ondernemers zijn steeds positiever... en vooral in Amsterdam stijgen de hotelkamerprijzen

Nadere informatie

Horeca herstelt laat

Horeca herstelt laat Kwartaalbericht Horeca NG Economisch Bureau Horeca herstelt laat Omzetgroei in 2010 dankzij prijsstijgingen De verwachte omzetontwikkeling voor de horeca zal in 2010 achterblijven bij die van de Nederlandse

Nadere informatie

Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties

Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties Vooruitzicht Commercieel Vastgoed Interesse in vastgoed vertaalt zich in transacties Opname kantorenmarkt stabiel 500.000 400.000 300.000 200.000 100.000 Logistiek vastgoed in trek Activiteit winkelmarkt

Nadere informatie

Kwartaalbericht Groothandel ING Economisch Bureau Groothandel kan zich herpakken

Kwartaalbericht Groothandel ING Economisch Bureau Groothandel kan zich herpakken Kwartaalbericht Groothandel ING Economisch Bureau Groothandel kan zich herpakken Na twee moeilijke jaren, waarin het volume èn de omzet daalde, kan de groothandel in 2014 stappen vooruit zetten (volumegroei;

Nadere informatie

Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen

Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen Vooruitzicht Commercieel Vastgoed Vertrouwen vastgoedbeleggers verder toegenomen Beleggingssvolume vastgoed naar nieuw record Lichte groei van opname kantoren record 27 3. 2. 1. 214 215 213 214 215 ING

Nadere informatie

Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij

Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij Vooruitzicht Bouw Bouwproductie groeit voor derde jaar op rij Bouwproductie groeit met 4% in 216 Einde aan enorme groei afgegeven vergunningen en verkoop nieuwbouw 4% 216 ING Economisch Bureau 1 Bouw Bouwproductie

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland TNO, Kees Verweij, Teamleider Logistiek TLN Top-100 bijeenkomst, 8 april 2010 Logistieke kosten stijgen als % omzet bedrijfsleven

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

Kansen keren voor binnenlandse logistiek

Kansen keren voor binnenlandse logistiek Kwartaalbericht Transport & Logistiek ING Economisch Bureau Kansen keren voor binnenlandse logistiek Voor herstel was de transport- en logistieksector de afgelopen jaren afhankelijk van internationale

Nadere informatie

Balanceren tussen regulering en klantwensen

Balanceren tussen regulering en klantwensen Vooruitzicht Accountantskantoren Balanceren tussen regulering en klantwensen Technologie geeft de doorslag in de controlepraktijk Omzet wettelijke controles 9% van totale omzet Omzet accountancybranche

Nadere informatie

Kwartaalbericht Vastgoed

Kwartaalbericht Vastgoed Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Vastgoedrendementen lopen verder uiteen In 212 daalde het beleggingsvolume in onroerend goed met 11%. De investeringen in winkels en bedrijfsruimten namen

Nadere informatie

Herstel zet in, verschillen lopen op Volumes verbeteren, maar prijzen blijven weerbarstig

Herstel zet in, verschillen lopen op Volumes verbeteren, maar prijzen blijven weerbarstig Kwartaalbericht Transport & Logistiek ING Economisch Bureau Herstel zet in, verschillen lopen op Volumes verbeteren, maar prijzen blijven weerbarstig De transport- en logistieksector ziet het vrachtvolume

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Omzetgroei in meeste sectoren

Omzetgroei in meeste sectoren Vooruitzicht Groothandel Omzetgroei in meeste sectoren 2016 eindelijk weer groei-jaar groothandel... vooral dankzij bouwmaterialen en ICT......terwijl oliehandel omzetcijfers drukt -0, +4, -2 2015 2016

Nadere informatie

Welkom. Datum: 25 april 2014

Welkom. Datum: 25 april 2014 Welkom Datum: 25 april 2014 Even voorstellen Ronald Stoel Directeur Personal Banking Ingrid van Doremalen Financial Planner ING Private Banking 2 Uw geldzaken op orde voor nu en later, dát is Financieel

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

Branche Update: Wegvervoer

Branche Update: Wegvervoer Branche Update: Wegvervoer Economisch Bureau Sector & Commodity Research Nadia Menkveld +31 26 286441 Financiële weerbaarheid wegvervoer onder druk Het goederenvervoer over de weg heeft het al een tijd

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Transport & Logistiek

Transport & Logistiek Transport & Logistiek Sectormonitor december 21 Herstel transportsector versnelt in derde kwartaal 21 Tarieven verbeteren, maar zijn nog lang niet volledig hersteld Vooruitzichten 211 zijn gematigd positief

Nadere informatie

Omzetgroei zet door in 2016

Omzetgroei zet door in 2016 Vooruitzicht Horeca Omzetgroei zet door in 216 De omzet* in de horeca stijgt in 215 en 216... want Nederlandse consumenten besteden meer buiten de deur... en de toestroom van toeristen groeit. +4% 215

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat

Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat Trends in werkkapitaal Steeds groter wordende groep debiteuren betaalt te laat Nederlandse trend steekt ongunstig af tegen die in de ons omringende landen In de tweede helft van 2011 is het aandeel debiteuren

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Transport ziet internationale lichtpunten

Transport ziet internationale lichtpunten Kwartaalbericht Transport & Logistiek ING Economisch Bureau Transport ziet internationale lichtpunten Maar voor bestendige verbetering is het te vroeg De transport- en logistieksector wordt dit jaar geconfronteerd

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan

Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015. Technische Analyse Het stappenplan Bas Heijink Senior technisch analist ING Investment Office Vrijdag 9 oktober 2015 Technische Analyse Het stappenplan Agenda Geschiedenis technische analyse Wat is technische analyse? Het stappenplan Gemiddelden

Nadere informatie

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties?

Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? ING Investment Office Publicatiedatum: 13 maart 2014 Vraag en antwoord: waarom beleggen in staatsobligaties? In onze beleggingsvisie op 2014 ( Visie 2014: minder crisis, meer groei ) kunt u lezen dat we

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

10 dingen over rente die beleggers moeten weten

10 dingen over rente die beleggers moeten weten Online Seminar Beleggen 10 dingen over rente die beleggers moeten weten Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 13 augustus 2013

Nadere informatie

Vooruitzichten economie en financiële markten

Vooruitzichten economie en financiële markten Vooruitzichten economie en financiële markten Bob Homan, ING Investment Office Grip op je Vermogen Den Haag, 9 oktober 2015 Vraag 1 Hoeveel % is de wereldindex (in Euro s) van hoogtepunt (15/4) tot dieptepunt

Nadere informatie

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter

Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Kraanverhuur in de lift maar tarieven blijven nog achter Verhuurders willen kranenpark uitbreiden Bouwproductie groeit met 4% in 216 Prefab: meer draaiuren en grotere kranen + 4% 216 Prefab Meer draaiuren

Nadere informatie

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research

Sectorupdate. Export bloemen en planten. 25 juni 2012. Economisch Bureau, Sector & Commodity Research Sectorupdate Export bloemen en planten Economisch Bureau, Sector & Commodity Research 25 juni 2012 Exportgroei ondanks crisis in de eurozone Rusland vierde exportbestemming door sterke toename van de export

Nadere informatie

Krimp slaat weer toe in bouw

Krimp slaat weer toe in bouw Kwartaalbericht Bouw ING Economisch Bureau Krimp slaat weer toe in bouw Voor 2012 verwacht ING Economisch Bureau een lichte krimp van de bouwproductie van 2%. Door de vastgelopen woningmarkt worden er

Nadere informatie

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL

Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL Full Service Container Logistics Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL 4-10-2013 Corporate presentatie 2 4-10-2013 Corporate presentatie 3 Watertransport Wegtransport Op- en Overslag VACL MCS.

Nadere informatie

Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten

Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Weinig beweging in commerciële vastgoedmarkten Vastgoedbeleggers zoeken hun toevlucht in de topsegmenten van onroerend goed en verliezen steeds meer hun interesse

Nadere informatie

Herstel horeca in 2011

Herstel horeca in 2011 Kwartaalbericht Horeca ING Economisch Bureau Herstel horeca in 2011 De verwachte omzetontwikkeling voor de horeca is in 2010 nog negatief. Hiermee blijft de sector achter bij de Nederlandse economie als

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Rabobank Cijfers & Trends Binnenvaart Visie Perspectief Branche-informatie Vooruitzicht 2016: gematigde groei in alle segmenten Het jaar 2015 is een goed jaar voor de binnenvaart. In alle vervoerscategorieën

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening

Zakelijke dienstverlening Zakelijke dienstverlening Trends, Ontwikkelingen, Cijfers & Prognoses Juni 16 Economisch Bureau Nederland Kasper Buiting Senior sector econoom 3376 kasper.buiting@nl.abnamro.com Inhoud Onderwerp Pag Kernpunten

Nadere informatie

Waar liggen de kansen?

Waar liggen de kansen? Grip op je vermogen Waar liggen de kansen? Bob Homan ING Investment Office 20 april 2012 Welke economie is het snelst gegroeid na invoering van de euro?* a) Zwitserland b) Duitsland c) VS d) Griekenland

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Ontdek beleggingskansen met technische analyse

Ontdek beleggingskansen met technische analyse Online Seminar Beleggen Ontdek beleggingskansen met technische analyse Bas Heijink Technisch Analist ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Manager ING Beleggen Amsterdam, 10 september 2013

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014

Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 Export-update Noord- en Zuid-Amerika - juli 2014 1. Samenvatting en conclusies De Nederlandse uitvoerwaarde is in 2013 met 1,0% gestegen t.o.v. dezelfde periode in 2012 tot 433,8 miljard euro. De bescheiden

Nadere informatie

Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten

Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten Kranen ING Economisch Bureau Kraanverhuurders op zoek naar nieuwe afzetmarkten Er bestaat nog steeds een overcapaciteit aan kranen. De bouwproductie krimpt weliswaar niet meer in 2011 maar de afname van

Nadere informatie

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015

HALFJAARLIJKS ONDERZOEK. Conjunctuurenquête voorjaar 2015 HALFJAARLIJKS ONDERZOEK Conjunctuurenquête voorjaar 2015 Samenvatting Uit de FME Conjunctuurenquête voorjaar 2015 wordt duidelijk dat veel bedrijven een gezonde uitgangspositie hebben om de uitdagingen

Nadere informatie

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012

Port of Rotterdam. Ports and Hinterland congres 2012 5-12-2012 Port of Ports and Hinterland congres 2012 Emile Hoogsteden Directeur Containers, Breakbulk & Logistics 1 2 1 Port of Agenda Havenvisie 2030 Containeroverslag (t/s en achterlandvolume) Modal split Marktaandeel

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland

Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland Nettowinst gestegen met 53%, sterke prestaties in met name Duitsland en Nederland Kernpunten tweede kwartaal 2005 Stijging met 52% van de verwaterde winst per gewoon aandeel (WPA) in Q2 tot 0,47 (Q2 2004:

Nadere informatie

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuidwest-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuidwest-Nederland (*1. m²) 35.536 13.629 459 Overig Nederland In Zuidwest-Nederland ligt circa 29%

Nadere informatie

Groter handelsvolume, blijvende prijsdruk

Groter handelsvolume, blijvende prijsdruk Groothandel Groter handelsvolume, blijvende prijsdruk De groothandel kampt al drie jaar met dalende omzetten. Dit was in 2014 vooral te wijten aan (fors) lagere prijzen van olie en agrarische producten.

Nadere informatie

Amsterdamse haven en innovatie

Amsterdamse haven en innovatie Amsterdamse haven en innovatie 26 september 2011, Hoge School van Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Oostelijke handelskade (huidige situatie) Oostelijke handelskade (oude

Nadere informatie

Beleggingsvolumes commercieel vastgoed nemen toe Opname gebruikersmarkten blijft nog achter

Beleggingsvolumes commercieel vastgoed nemen toe Opname gebruikersmarkten blijft nog achter Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Beleggingsvolumes commercieel vastgoed nemen toe Opname gebruikersmarkten blijft nog achter In de eerste drie kwartalen van 2013 steeg het beleggingsvolume

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen 2015-02-17 Links: Publicatie BelgoStat Online Algemene informatie Broos herstel in 2013 na krimp in 2012 in Brussel en Wallonië; verdere groeivertraging in 2013 in

Nadere informatie

ING Private/Business Banking

ING Private/Business Banking ING Private/Business Banking Workshop Duurzaam Beleggen Congres Grip op je Vermogen 5/6 oktober 2012, Den Haag Jan van Hoven, consultant Susanne van de Wateringen, senior analist 1 Welkom op planeet Aarde

Nadere informatie

Arbeidskosten per eenheid product

Arbeidskosten per eenheid product Arbeidskosten per eenheid product CPB Achtergronddocument, behorend bij: MEV 2012 September 2011 Martin Mellens CPB Memo Aan: Belangstellenden Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM

Nadere informatie

freight is our trade www.neele.nl Nederlands

freight is our trade www.neele.nl Nederlands freight is our trade www.neele.nl Nederlands Full service logistieke dienstverlening Neele Logistics ontzorgt uw complete logistiek. Of u nu een vervoerder zoekt die goed de weg weet in Europa of een partij

Nadere informatie

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel

Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel ZZP Themavisie ING Economisch Bureau Zzp tussen vrijheid en ambitie Minder groei, meer flexibel Het aantal zelfstandigen zonder personeel () groeide de afgelopen jaren flink en nam ook in 2014 toe (+3,1).

Nadere informatie

Kraanverhuurders bouwen capaciteit af

Kraanverhuurders bouwen capaciteit af Assetvisie kranen ING Economisch Bureau Kraanverhuurders bouwen capaciteit af Het aantal kranen in Nederland neemt af maar er bestaat nog steeds een overcapaciteit. Uurtarieven liggen hierdoor verder onder

Nadere informatie

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht

Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Haven Amsterdam NV Toekomst in vogelvlucht Janine van Oosten, directeur CNB en rijkshavenmeester Februari 2013 Havenclub Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam De havens van

Nadere informatie

Haven Amsterdam Gateway to Europa

Haven Amsterdam Gateway to Europa IJ (voor 1850) Haven Amsterdam Gateway to Europa Jan Egbertsen 26 september 2011, Amsterdam Haven Amsterdam is een bedrijf van de gemeente Amsterdam Amsterdam Noordzeekanaalgebied (rond 1875) Overzicht

Nadere informatie

Transport & Logistiek

Transport & Logistiek Transport & Logistiek Sectormonitor maart 211 Transportsector verhoogt omzetgroei van 2,5% in 21 naar 3% in 211 Wegvervoer en binnenvaart boeken hogere groei, andere modaliteiten zwakken af Hogere olieprijs

Nadere informatie

VVMA Congres 18 mei 2010

VVMA Congres 18 mei 2010 VVMA Congres 18 mei 2010 Jan Klaver, VNO-NCW Verwachtingen over Nederlandse economie, 2010-2015 1 Lijn van mijn verhaal 1. Impact economische crisis op Nederlandse economie en bedrijfsleven 2. Het herstel

Nadere informatie

Afnemende vastgoedbeleggingen door onzekerheid

Afnemende vastgoedbeleggingen door onzekerheid Kwartaalbericht Vastgoed ING Economisch Bureau Afnemende vastgoedbeleggingen door onzekerheid Naar verwachting zullen de beleggingsvolumes in vastgoed in 2011 dalen. Door de onzekerheid van de afloop van

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende

Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende ZZP ING Economisch Bureau Meerderheid zelfstandigen bouwt geen pensioen op Een derde verwacht onvoldoende pensioeninkomen te hebben Meer dan de helft van de zelfstandige zonder personeel (zzp ers) bouwt

Nadere informatie

perspectief Delft en Westland Utrecht Agglomeratie Haarlem

perspectief Delft en Westland Utrecht Agglomeratie Haarlem Agglomeratie s-gravenhage Groot-Amsterdam Flevoland Regio s Zaanstreek in economisch Arnh Delft en Westland Utrecht Agglomeratie Haarlem Noord-Overijssel perspectief Kop van 2013 Noord-Holland Veluwe Groot-Rijnmond

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Verdubbeling van het aantal zorgaanbieders door eenpitters

Verdubbeling van het aantal zorgaanbieders door eenpitters Analyse Gezondheidszorg Verdubbeling van het aantal zorgaanbieders door eenpitters Aantal zorgaanbieders in 6 jaar tijd verdubbeld Eenpitters goed voor overgrote deel van groei aanbieders Groei eenpitters

Nadere informatie

Logistiek in Twente. Jaarbericht 2014 Over de sector Logistiek Publicatie op verzoek van het POWI Bijlage bij Arbeidsmarktmonitor augustus 2014

Logistiek in Twente. Jaarbericht 2014 Over de sector Logistiek Publicatie op verzoek van het POWI Bijlage bij Arbeidsmarktmonitor augustus 2014 Logistiek in Twente Jaarbericht 2014 Over de sector Logistiek Publicatie op verzoek van het POWI Bijlage bij Arbeidsmarktmonitor augustus 2014 Introductie Deze publicatie gaat over de sector Logistiek

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015 Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer : december 2 Zeeuwse ondernemers blijven gunstig gestemd Winstgevendheid bouwondernemers pas volgend jaar op peil Krapte aan personeel in sectoren ICT en

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt

Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt Starters ING Economisch Bureau Startersmarkt stagneert Gebrek aan vertrouwen remt startersmarkt In 2011 is het aantal startende ondernemers licht toegenomen tot totaal 123.500. Dit aantal ligt nog altijd

Nadere informatie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie

Bodem bereikt in Nederlandse Economie Bodem bereikt in Nederlandse Economie 8 november 213 Every picture tells a story Keijser Capital Research Nico van Geest RBA Nico.vangeest@keijsercapital.nl (1) Het consumenten vertrouwen, zoals door het

Nadere informatie

Leasingmarkt in Nederland Marktcijfers 2014

Leasingmarkt in Nederland Marktcijfers 2014 Leasingmarkt in Nederland Marktcijfers 2014 Nederlandse Vereniging van Leasemaatschappijen NVL Samengesteld door: Peter-Jan Bentein, Secretaris 31 maart 2015 Versie 1.0 (Leden) Productievolume Productievolume

Nadere informatie

Nederland Handelsland

Nederland Handelsland Nederland Handelsland Herziening ranglijst belangrijkste exportlanden voor Nederland 10 10% Verenigd Koninkrijk Zweden 9 Rusland Verenigde staten 10% % België % Frankrijk Duitsland 1% % Spanje ING Economisch

Nadere informatie

Herstel zakelijke diensten op handen

Herstel zakelijke diensten op handen Kwartaalbericht zakelijke dienstverlening ING Economisch Bureau Herstel zakelijke diensten op handen Het ING Economisch Bureau verwacht dat de omzet in de zakelijke dienstverlening in 211 met ruim 3% toeneemt.

Nadere informatie

De Crisis en PHS, interpretatie van de vervoeranalyses: Beoordeling van de gevolgen van de economische crisis voor het goederenvervoer per spoor

De Crisis en PHS, interpretatie van de vervoeranalyses: Beoordeling van de gevolgen van de economische crisis voor het goederenvervoer per spoor De Crisis en PHS, interpretatie van de vervoeranalyses: Beoordeling van de gevolgen van de economische crisis voor het goederenvervoer per spoor De Crisis en PHS, interpretatie van de vervoeranalyses:

Nadere informatie

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding:

Dossier regionale luchthavens. 0. Aanleiding: Dossier regionale luchthavens 0. Aanleiding: In 2004 presenteerde het Vlaams Forum Luchtvaart een rapport en aanbevelingen aan de Vlaamse regering over de luchtvaart in Vlaanderen [2]. Belangrijk onderdeel

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014

Een uitdagende arbeidsmarkt. Erik Oosterveld 24 juni 2014 Een uitdagende arbeidsmarkt Erik Oosterveld 24 juni 2014 Wat waren de gevolgen van de recessie? Hoeveel banen zijn er verloren gegaan? In welke sectoren heeft de recessie het hardst toegeslagen? Werkgelegenheid

Nadere informatie