Voorwoord. Dit rapport bevat drie soorten documenten :

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorwoord. Dit rapport bevat drie soorten documenten :"

Transcriptie

1 Voorwoord Dit rapport bevat drie soorten documenten : de documenten die door het WIV zijn opgemaakt op basis van de gegevens verzameld door een netwerk van peillaboratoria in het kader van de surveillance van infectieuze aandoeningen (cf. hoofding Peillaboratoria), de documenten die door de referentielaboratoria zijn opgemaakt per ziektekiem waarvoor zij verantwoordelijk zijn (cf. hoofding Referentielaboratoria), de documenten die door het WIV zijn opgemaakt op basis van de gegevens verzameld door een netwerk van peil- en referentielaboratoria, in het kader van de surveillance van infectieuze aandoeningen (cf. hoofding Peillaboratoria + Referentielaboratoria). Voorwoord

2 Peillaboratoria Dankwoord Wij bedanken de verantwoordelijken van de peillaboratoria die aan de registratie van hebben deelgenomen. De lijst van deze laboratoria wordt per provincie en per postcode voorgesteld. Antwerpen Centraal Laboratorium Antwerpen Antwerpen Instituut Tropische Geneeskunde 8 Antwerpen Alg. Medisch Laboratorium 8 Antwerpen Clinilabo Antwerpen A.Z. Middelheim 6 Antwerpen A.Z. Stuivenberg 7 Merksem A.Z. Jan Palfijn Herentals Centrum voor Medische Analyse Herentals St.-Elisabethziekenhuis Heist-op-den-Berg Somedi Lab 3 Turnhout A.Z. St.-Jozef 3 Turnhout St.-Elisabethziekenhuis 44 Geel Alg. Z. St.-Dimpna 5 Lier Cedibel 57 Duffel A.Z. St.-Norbertus 65 Edegem U.Z.-Antwerpen 8 Mechelen St.-Jozefziekenhuis 8 Mechelen Stedelijk O.L.V.-Ziekenhuis 8 Bonheiden Imeldaziekenhuis 85 Boom A.Z. Van Enschodt 93 Braschaat Ziekenhuis Vesalius 98 Zoersel A.Z. St.-Jozef Dankwoord

3 Dankwoord Peillaboratoria Brussel Hôpital Ste-Anne/St-Jean Brussel St.-Pieter Ziekenhuis 4 Brussel Centraal Labo 5 Brussel Centre Hosp. Etterbeek-Ixelles 5 Brussel W.I.V. - Afdeling Bacteriologie 6 Brussel Biorim 7 Brussel Erasmus Ziekenhuis 8 Brussel Hôpital Français Reine Elisabeth 9 Brussel A.Z. - V.U.B. 9 Brussel C.H.U. Brugmann Brussel Militair Hosp. Koningin Astrid Brussel U.C.L. St-Luc Brussel Cebiodi Dankwoord

4 Peillaboratoria Dankwoord 34 Ottignies Clin. St-Pierre 4 Braine-l'Alleud Hôpital de Braine-l'Alleud-Waterloo Dankwoord 3

5 Dankwoord Peillaboratoria 8 Vilvoorde Van Helmont Ziekenhuis 3 Leuven H. Hartkliniek 3 Leuven Medisch Centrum voor Huisartsen 3 Leuven U.Z. Gasthuisberg 39 Diest A.Z. Diest 33 Tienen H. Hartkliniek 4 Dankwoord

6 Peillaboratoria Dankwoord 8 Brugge A.Z. St.-Jan 8 Brugge Lab voor Medische Biologie 83 Brugge A.Z. St.-Lucas 84 Oostende A.Z. Damiaan 85 Kortrijk Kliniek Maria's Voorzienigheid 85 Kortrijk Medisch Lab Bruyland 87 Tielt St.-Andriesziekenhuis 879 Waregem Lab Klinische Biologie 879 Waregem Kliniek O.L.V.-Lourdes 88 Roeselare H. Hartziekenhuis 88 Roeselare Stedelijk Ziekenhuis 88 Torhout Kliniek St.-Rembert 887 Izegem St.-Jozefkliniek 89 Ieper O.L.V.-Gasthuis Moederhuis 893 Menen St.-Joriskliniek en Materniteit Dankwoord 5

7 Dankwoord Peillaboratoria 9 Gent A.Z. St.-Lucas 9 Gent Alg. Ziekenhuis 9 Gent Kliniek Maria Middelares 9 Gent U.Z. - R.U.G. 9 St.-Niklaas Alg. Kliniek Maria Middelares 9 St.-Niklaas A.Z. Waasland 96 Lokeren Lab Lokeren 9 Dendermonde A.Z. St.-Blasius 9 Dendermonde Medisch Lab Medina 93 Aalst Lab Aalst 93 Aalst Median Lab 93 Aalst O.L.V.-Ziekenhuis 96 Zottegem Alg. Z. St.-Elisabeth 988 Aalter Medina 99 Eeklo H. Hartkliniek 994 Gent Lab Parijs-Nuytinck 6 Dankwoord

8 Peillaboratoria Dankwoord 6 Charleroi C.H.U. Charleroi 64 Gosselies Clin. Notre-Dame de Grâce 66 Gilly Clinique St-Joseph 6 Montigny-Le-Tilleul Hôpital Vésale 646 Chimay Centre de Santé des Fagnes 653 Thuin L.P.M.E. 654 Lobbes Clin. St-Joseph 7 Mons Hôpital Ambroise Paré 7 Mons Labo Libem 76 Soignies Labo d'anal. Médicales La Bassos 79 Braine-le-Comte Labo d'anal. Médicales La Bassos 7 La Louvière Centre Hospitalier de Tivoli 73 Binche Labo Frère-Larebio 733 Baudour Clin. L. Caty 75 Tournai Clin. La Dorcas 75 Tournai I.M.C. 77 Mouscron Clin. Refuge de la Ste-Famille 77 Mouscron Labo d'analyses Médicales 78 Ath Centre Hospitalier du Pays d'ath 785 Enghien Labo de Biologie Médicale Dankwoord 7

9 Dankwoord Peillaboratoria 4 Liège Clin. St-Joseph 4 Liège U.Lg. 4 Liège Inst. Prov. E. Malvoz 43 Chênée Clin. Notre-Dame des Bruyères 45 Huy Centre Hospitalier Hutois 46 Fléron Labo d'analyses Médicales Ralet 47 Eupen Hôpital St-Niklaus 48 Verviers Centre de Diagnostic 48 Verviers Centre Hospitalier Peltzer La Tourelle 496 Malmédy Clin. Reine Astrid 8 Dankwoord

10 Peillaboratoria Dankwoord 35 Hasselt Salvatorziekenhuis 35 Hasselt Virga Jesse Ziekenhuis 355 Heusden-Zolder St.-Franciskusziekenhuis 36 Genk Ziekenhuis Oost-Limburg 38 St.-Truiden Regionaal Ziekenhuis St.-Trudo 39 Neerpelt H. Hartkliniek 39 Lommel Maria Middelaresziekenhuis. Dankwoord 9

11 Dankwoord Peillaboratoria 67 Arlon Clin. du Sud-Luxembourg 68 Libramont Clin. de Libramont Dankwoord

12 Peillaboratoria Dankwoord 5 Namur Centre Hospitalier Régional 5 Belgrade Labo Medic 54 Namur Labo Médical du Sud 56 Auvelais Centre Hospitalier Reine Fabiola 55 Dinant Clin. Ste-Anne 553 Yvoir U.C.L. Mont-Godinne Dankwoord

13 Dankwoord Peillaboratoria Wij danken ook de verantwoordelijken voor de referentielaboratoria (bijlage ) die aan de surveillance van hebben deelgenomen : Dokters G. BIGAIGNON, V. LUYASU en M. VAN RANST voor Borrelia burgdorferi; Dokter S. LAUWERS voor Bordetella pertussis, Corynebacterium diphteriae en Legionella penumophila; Dokter J. GODFROID voor Brucella; Dokter G. ZISSIS voor Campylobacter; Mevrouw M. TURNEER voor Clostridium botulinum; Dokter D. SWINNE voor Cryptococcus neoformans; De heer T. VERVOORT voor Cryptosporidium, Cyclospora, Entamoeba histolytica, Leishmania, Leptospira en Plasmodium; Dokter H. GOOSSENS voor Enterococcus en Streptococcus pyogenes; Dokter D. PIERARD voor Escherichia coli; Dokter F. CROKAERT voor Haemophilus influenzae; Dokter C. VANDENVELDE voor Hantavirus; Dokter R. VRANCKX voor Hepatitis A, B, C; Dokter M. STRUELENS voor Legionella pneumophila en Staphylococcus aureus; Dokter M. YDE voor Listeria monocytogenes; Dokters F. PORTAELS en M. DUFAUX voor Mycobacterium; Mevrouw F. CARION voor Neisseria meningitidis; Dokter F. COSTY voor Rabies; Dokter J.M. COLLARD voor Salmonella en Shigella; Dokter C. GODARD voor Staphylococcus aureus (faagtypering); Dokter P. MELIN voor Streptococcus agalactiae; Dokter J. VERHAEGEN voor Streptococcus pneumoniae en Yersinia; Dokters M. UYDEBROUCK en A. AERTS voor multiresistente tuberculose; Dokters G. WAUTERS en M. DELMEE voor Yersinia en Yersinia pestis; Dokter R. VANHOOF voor resistentie tegen aminoglycosiden. Wij bedanken ook de volgende leden van de afdeling Epidemiologie van het W.I.V. voor hun kostbare bijdrage : Dokters F. VAN LOOCK en G. HANQUET als verantwoordelijken voor het surveillanceprogramma, De heer Y. DUPONT voor het gegevensbeheer, Mevrouw M. MEGANCK en Mevrouw E. DE BLANC voor de gegevensinvoer, Mevrouw L. DE GENDT voor de gegevensvalidatie, De heer G. JEANFILS voor het verwerken van de gegevens en het maken van de figuren in dit verslag, Mevrouw A. MOTTE voor de vertaling van de documenten in dit verslag. Tot slot bedanken wij ook het personeel van de drukkerij voor het drukken van dit document. Dankwoord

14 Peillaboratoria Samenvatting Doelstellingen van het peillaboratorianetwerk jaarlijkse en maandelijkse opvolging van de epidemiologische trends van de geregistreerde micro-organismen; opsporing van infectiehaarden; schatting van de incidentie van de geregistreerde kiemen op nationaal en arrondissementsniveau : de schatting van de incidentie kan worden gebruikt voor de analyse van de epidemiologische trends van de geregistreerde micro-organsimen; aangezien niet alle laboratoria van het land aan de surveillance deelnemen, is de schatting een onderschatting van de reële incidentie, maar zij kan als indicator worden gebruikt. De schatting brengt echter moeilijkheden teweeg wanneer we ze willen vergelijken met de cijfers van andere landen; verspreiding van de verzamelde informatie onder de deelnemende laboratoria, de autoriteiten en de instellingen/personen die betrokken zijn bij de surveillance van infectieuze aandoeningen. Aantal deelnemende laboratoria peillaboratoria, dit is 5% van het totaal aantal laboratoria erkend voor microbiologie in ; ligging van de peillaboratoria : 55% in Vlaanderen, 33% in Wallonië en % in Brussel; de ligging is vergelijkbaar voor alle laboratoria voor microbiologie : 5% in Vlaanderen, 35% in Wallonië en 3% in Brussel. Evolutie van de nationale incidentie van de voornaamste ziektekiemen (N/ 5 inw.) bevestiging van de sinds stijgende trend van de incidentie van seksueel overdraagbare aandoeningen met C. trachomatis ( : 6,7/ 5, : 7,5/ 5, :,3/ 5 ) en N. gonorrhoeae ( :,4/ 5, :,4/ 5, :,8/ 5 ); sinds 999, toename van de incidentie van infecties met Borrelia burgdorferi volgens de gegevens van de peillaboratoria (999 : 8,/ 5, :,3/ 5 ) en van de referentielaboratoria (999 :,4/ 5, : 9,7/ 5 ) : de toename kan worden toegeschreven aan de toename van het aantal gevallen gediagnosticeerd in Vlaanderen; in vergelijking met, stabilisatie van de incidentie van infecties met S. pneumoniae ( : 5,/ 5, : 5,/ 5 ); in vergelijking met en, stabilisatie van de incidentie van infecties met Campylobacter ( : 73/ 5, : 7/ 5, : 7/ 5 ), met een vergelijkbaar aantal laboratoria die ten minste kiem registreerden (N=5); in vergelijking met, daling van de incidentie van infecties met N. meningitidis volgens de gegevens van de peillaboratoria ( :,5/ 5, :,7/ 5 ) en van het referentielaboratorium ( : 3,7/ 5, :,5/ 5 ) : deze daling kan worden toegeschreven aan een daling van het aantal infecties van serogroep C ( : N=79, : N=89); in vergelijking met, daling van de incidentie van infecties met M. pneumoniae ( : 39,6/ 5, : 6,4/ 5 ) : wij herinneren eraan dat tijdens de winter van, het aantal gediagnosticeerde gevallen heel hoog was in vergelijking met de winters van en ( : N=94-75 laboratoria; : N= laboratoria; : N=95-58 laboratoria). Beschrijving van enkele infectiehaarden. Campylobacter opmerkelijk is het feit dat de incidentie al enkele jaren gemiddeld twee keer hoger ligt in Vlaanderen ( : 87/ 5 )dan in Wallonië ( : 43/ 5 ); 9% van de gevallen (5/7354) zijn in de provincie Antwerpen gediagnosticeerd : 789 gevallen waren gelokaliseerd in het arrondissement Turnhout (999 : N=65, : N=735, : N =69); 9 gevallen waren gelokaliseerd in het arrondissement Antwerpen (999 : N=574, : N=77, : N =8); we voegen hier nog aan toe dat ook het aantal gevallen gediagnosticeerd in het arrondissement Leuven hoog blijft (999 : N=636, : N=775, : N=749, : N=85).. Chlamydia trachomatis opmerkelijk is de toename van het aantal gevallen gediagnosticeerd in het arrondissement Antwerpen ( : N=33, : N=7, : N=7) en in Brussel ( : N=3, : N=65, : N=336); de toename werd vooral bij vrouwen tussen 5 en 44 jaar vastgesteld. 3. Neisseria gonorrhoeae opmerkelijk is de toename van het aantal gevallen gediagnosticeerd in het arrondissement Antwerpen ( : N=4, : N=7, : N=84) en in Brussel ( : N=, : N=3, : N=6); de gevallen werden vooral bij mannen tussen 5 en 44 jaar vastgesteld. Samenvatting

15 Samenvatting Peillaboratoria 4. Mycoplasma pneumoniae opmerkelijk is het sinds enkele jaren hoge aantal gevallen gediagnosticeerd in de arrondissementen Turnhout ( : N=487, : N=7, : N=4) en Charleroi ( : N=55, : N=6, : N=464). 5. N. meningitidis opmerkelijk is de daling, in vergelijking met, van het aantal gevallen van serogroep C gediagnosticeerd in het arrondissement Antwerpen ( : N=47, : N=6). 6. Hepatitis A opmerkelijk is het feit dat 7% (6/9) van de gevallen gediagnosticeerd in zijn gelokaliseerd in de provincie Henegouwen; in werd 8% (6/35) van de gevallen in deze provincie gediagnosticeerd; het aantal gevallen gediagnosticeerd in deze provincie blijft met andere woorden stabiel terwijl het aantal gevallen in de andere provincies van het land daalt; in vergelijking met voorgaande jaren, daling van het aantal gevallen gelokaliseerd in Brussel (999 : N=5, : N=58, : N=, : N=6); van de 6 gevallen waren /6 (35%) kinderen tussen 5 en 4 jaar terwijl voor dit type infectie en voor deze leeftijdsgroep het gemiddelde voor het hele land 7% bedraagt. Aanbevelingen omdat in bepaalde Belgische arrondissementen heel wat aandoeningen (S. pneumoniae, H. influenzae, hepatitis A) optreden waarvoor een vaccin bestaat, strekt efficiëntere vaccinatie van de doelgroepen tot de aanbeveling; het is van belang dat de bevolking wordt ingelicht over mogelijke preventieve maatregelen om minder snel één of andere infectieziekte op te lopen (hepatitis A, ziekte van Lyme, hantavirose, humane alveolaire echinococcose, gastro-intestinale infecties, cf. website van het WIV); het zou nuttig zijn om een grondige studie te maken over de oorzaak van het hoge aantal infecties met Campylobacter en Giardia in bepaalde arrondissementen van het land. Samenvatting

16 Peillaboratoria Inleiding Sinds 983 coördineert de Afdeling Epidemiologie van het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid (WIV), voorheen Instituut voor Hygiëne en Epidemiologie (IHE), de nationale surveillance van infectieuze aandoeningen via een netwerk van laboratoria voor microbiologie, peillaboratoria genoemd. Aan dit surveillanceprogramma zijn een veertigtal referentielaboratoria verbonden. Zij bevestigen de diagnose die door de peillaboratoria en andere Belgische laboratoria is gesteld, typeren de ontvangen stalen, bestuderen de antibioticaresistentie van de stalen, bieden andere kostbare epidemiologische gegevens omtrent de verzamelde informatie (bijlage ). Doelstellingen van het surveillancenetwerk jaarlijkse en maandelijkse opvolging van de epidemiologische trends van de geregistreerde micro-organismen, opsporing van infectiehaarden, opvolging van de invloed van de vaccinatieprogramma s op de evolutie van het aantal diagnoses per leeftijdscategorie, verspreiding van de verzamelde gegevens onder de deelnemende laboratoria, de overheid en de instellingen die zich bezighouden met de preventie van aandoeningen die het gevolg zijn van micro-organismen. Doelstellingen van het jaarrapport beschrijving van de epidemiologische trends van de geregistreerde micro-organismen, voorstelling van de doelstellingen van de surveillance van elke geregistreerde kiem, voorstelling van de representativiteit van het surveillancenetwerk voor elke geregistreerde kiem, voorstelling van de evolutie van de incidentie van de geregistreerde infecties op nationaal en arrondissementsniveau, beschrijving van de voornaamste epidemiologische kenmerken van de patiënten met een positieve diagnose wat betreft de geregistreerde kiemen, met name verdeling per geslacht en leeftijdsgroep, voorstelling van de evolutie van de verspreiding van de diagnoses in functie van de oorsprong van de afgenomen stalen, voorstelling van de seizoensevolutie van de voornaamste geregistreerde kiemen, voorstelling van de geografische lokalisatie van de geregistreerde kiemen in, voorstelling van een reeks aanbevelingen die het mogelijk moeten maken om het aantal geregistreerde infecties te beperken. Doelstellingen van de rapporten van de referentielaboratoria voorstelling van de voornaamste epidemiologische kenmerken van de patiënten van wie een staal naar het referentielaboratorium is verstuurd door een peillaboratorium of door een ander Belgisch laboratorium voor microbiologie, voorstelling van de geografische lokalisatie van de stalen die in zijn ontvangen, beschrijving (en opvolging van de evolutie) van de verschillende stamtypes die in zijn geanalyseerd, onderzoek (en opvolging van de evolutie) naar de antibioticaresistentie van de stammen die in zijn geanalyseerd in functie van hun type en de oorsprong van het afgenomen staal. Inleiding

17 Peillaboratoria Methoden Basisprincipes van het surveillancenetwerk de deelname van de peillaboratoria gebeurt op vrijwillige basis en wordt niet vergoed; elk deelnemend laboratorium wordt door een bioloog geleid; de registratie gebeurt op regelmatige tijdstippen, m.a.w. wekelijks; de aangifte van de patiënt blijft anoniem. Inhoud van de registratie infecties ter hoogte van de luchtwegen en het centraal zenuwstelsel, acute luchtweginfecties, gastro-intestinale infecties, zoönosen, seksueel overdraagbare aandoeningen, geïmporteerde infecties. Registratiewijze met behulp van een registratieformulier, via elektronische weg, met behulp van het programma Epi-Lab. Hiermee kunnen de gegevens worden ingevoerd en naar de server van het WIV worden verstuurd. Beschrijving van de registratie betreffende het laboratorium : toegekend identificatienummer in functie van de lokalisatie van het laboratorium; betreffende de patiënt : geslacht, geboortedatum, postcode van de woning of van de plaats waar de besmetting vermoedelijk plaats heeft gehad of het land van oorsprong van de infectie; betreffende het staal : week waarin de diagnose werd gesteld, plaats waar het staal werd afgenomen. Definities A.L.I. : acute luchtweginfecties, C.S.V. : cerebrospinaal vocht, incidentie : in dit rapport gaat het om een indicator van de incidentie aangezien slechts 5% van de Belgische laboratoria voor microbiologie aan het netwerk deelneemt; toch moet worden gepreciseerd dat de meeste grote laboratoria, meestal verbonden aan een ziekenhuis, aan dit surveillanceprogramma deelnemen; de vermelde incidentiecijfers in dit rapport zijn dus bruikbaar als indicator voor de nationale incidentie en de evolutie ervan, ook al houden de cijfers een onderschatting van de werkelijke incidentie in, O.R. : Odds Ratio, P.L. : peillaboratorium, R.L. : referentielaboratorium, R.S.V. : respiratoir syncytiaal virus, registratiefrequentie : aantal jaarlijks geregistreerde diagnoses door de peillaboratoria/aantal jaarlijks ontvangen formulieren. Methoden

18 Methoden Peillaboratoria Representativiteit van het netwerk in deelname van peillaboratoria verspreid over 34 van de 43 arrondissementen in het land, dit is 5% (/38) van alle in erkende laboratoria voor microbiologie, geen laboratoria voor microbiologie in de arrondissementen Philippeville, Virton en Waremme, geen peillaboratoria in de arrondissementen Diksmuide, Veurne, Oudenaarde, Tongeren, Bastogne, Marche-en-Famenne, deelname van ten minste de helft van de erkende laboratoria in 7 arrondissementen, lokalisatie van de peillaboratoria : 55% in Vlaanderen, 33% in Wallonië en % in Brussel (tabel ), vergelijkbare lokalisatie van de laboratoria voor microbiologie : 5% in Vlaanderen, 35% in Wallonië en 3% in Brussel (figuur ), indeling van de peillaboratoria in 7% laboratoria verbonden aan een ziekenhuis en 3% privé-laboratoria : deze indeling verschilt van de indeling van alle laboratoria erkend voor microbiologie, respectievelijk 49,5% en 5,5%. Tabel : verspreiding van de peillaboratoria per arrondissement (N, 998-) Arrondissement N T % N T % N T % N T % N T % Antwerpen Mechelen Turnhout Halle-Vilvoorde Leuven Brugge Diksmuide Ieper Kortrijk Oostende Roeselare Tielt Veurne Aalst Dendermonde 3 67 Eeklo Gent Oudenaarde St.-Niklaas Hasselt Maaseik Tongeren 3 Vlaanderen Brussel Nivelles Ath Charleroi Mons Mouscron Soignies Thuin Tournai Huy Liège Verviers Waremme Arlon 5 5 Bastogne 3 33 Marche-en-Fam. Neufchâteau Virton Dinant Namur Philippeville Wallonië België N : aantal peillaboratoria T : aantal laboratoria voor microbiologie WIV - Epidemiologie LV Methoden

19 Peillaboratoria Methoden Figuur : verspreiding van de peillaboratoria per arrondissement (%, ) AL : AR : AT : AW : B : BG : BS : CR : DK : DM : DN : EK : GT : HS : HV : HY : IP : KR : LG : LV : MC : MH : MN : MR : MS : NC : NM : NV : OD : OS : PV : RS : SG : SN : TG : TH : TL : TN : TR : VR : VT : VV : WR : * 4/7 / / / 4/3 4/9 / 4/6 / / / / 6/ 5/9 /6 / / 5/5 5/6 5/8 / 6/ 3/8 / /3 / 4/8 / /3 /3 / 3/4 4/5 3/6 /3 5/7 / 4/4 /4 / / 4/7 / : Aalst : Arlon : Ath : Antwerpen : Brussel : Brugge : Bastogne : Charleroi : Diksmuide : Dendermonde : Dinant : Eeklo : Gent : Hasselt : Halle-Vilvoorde : Huy : Ieper : Kortrijk : Liège : Leuven : Mouscron : Mechelen : Mons : Marche-en-Fam. : Maaseik : Neufchâteau : Namur : Nivelles : Oudenaarde : Oostende : Philippeville : Roeselare : Soignies : St.-Niklaas : Tongeren : Turnhout : Tielt : Thuin : Tournai : Veurne : Virton : Verviers : Waremme VR DK IP OS MC RS BG TL KR TR EK GT OD AT MN AL DM SG SN HV TN CR % > - 49% > 49-99% % geen erkend labo B AW MH NV PV TH LV NM DN MS HS TG TG WR LG HY MR BS NC AR VT VV WIV-LV * : aantal peillaboratoria/aantal laboratoria voor microbiologie Aantal deelnemende laboratoria in indiening van 648 registratieformulieren, dit is 98% van het aantal verwachte formulieren, 96/ laboratoria verstuurden de 5 verwachte formulieren. Figuur : evolutie van het wekelijks aantal ontvangen formulieren in (N, %; 3// - 9//) aantal formulieren % WIV-LV 5 95 J F M A M J J A S O N D Methoden 3

20 Methoden Peillaboratoria Evolutie van het peillaboratorianetwerk sinds 996, lichte daling van het aantal peillaboratoria die deelnemen aan het surveillancenetwerk ten gevolge van de fusie van sommige laboratoria voor microbiologie (tabel ). Tabel : evolutie van het aantal peillaboratoria (983-) Jaar N %* Jaar N %* * : (aantal peillaboratoria/totaal aantal laboratoria voor microbiologie) x Verspreiding van de verzamelde gegevens wekelijkse rapporten over de frequentie van de geregistreerde kiemen voor wie over het programma Epi-Lab beschikt, wekelijkse rapporten over A.L.I., van september tot april beschikbaar op papier en op de website maandelijkse rapporten om de aandacht van de lezers te vestigen op het feit dat in bepaalde maanden sommige kiemen in bepaalde Belgische arrondissementen toenemen; beschikbaar op papier en op de website (bijlage 3), jaarlijkse rapporten met als belangrijkste doelstelling de epidemiologische trends van een welbepaalde kiem sinds het begin van de registratie te bepalen; beschikbaar op papier en op de website, rubriek Infectieuze aandoeningen : nieuws! met wekelijks nieuwe informatie uit België, Europa en de rest van de wereld, informatiebrochures over sommige ziektes voor de bevolking (nu beschikbaar : echinococcose, hepatitis A, Lyme-ziekte, hantavirose, meningitis, voedseltoxi-infectie); de brochures hebben tot doel de bevolking in te lichten omtrent het bestaan van de ziektes, de mogelijke preventieve maatregelen en de te treffen maatregelen indien een van de ziektes wordt vermoed; de informatie is beschikbaar op papier en op de website, internetadres voor het programma Surveillance van infectieuze aandoeningen door een netwerk van peillaboratoria : Lijst van de software voor de statistische verwerking Clipper, versie 5. Excel Epi-Info, versie Methoden

21 Peillaboratoria Algemene Resultaten Evolutie van de registratiefrequentie In vergelijking met wordt het volgende vastgesteld : toename van infecties met C. trachomatis en N. gonorrhoeae, stabilisatie van infecties met Campylobacter en S. pneumoniae, daling van infecties met N. meningitidis, M. pneumoniae, Giardia en Cryptosporidium (tabel ). Tabel : frequentie van de geregistreerde kiemen (996-) Kiem N N/lab N N/lab N N/lab N N/lab N N/lab N N/lab N N/lab D* Adenovirus 6, 443 3, , 837 6,7 8 6,3 95 7, 876 7,4 +,3 Campylobacter , ,6 66 5, , , , , +4,3 C. trachomatis 787 5,9 69 5,4 7 5, , ,4 77 6, 64 9, +,9 Cryptosporidium 43 3, 63 4, , , , 58 4,6 77,3 -,3 E. histolytica 56,9 89, 94,3 6, 4,9 4,7 6,9 +, Giardia 663,6 557, 899 4,9 93 5, , 665 3, 36,5 -,6 Hantavirus 4,7 55,4 49,4 4, 68,5,9 5,4 -,5 Hepatitis A 565 4, ,6 57 4, 43 3, 437 3,4 358,8 36, -,8 M. pneumoniae 563 4,3 356,5 97 7, 49, ,6 45 3,9 74 3, -8,9 N. gonorrhoeae,8 7,9 66,3 78,4 45, 4,9 89,4 +,5 N. meningitidis 75,3 87,5 64,3 7,8 6,7 6, 7,4 -,6 Parainfluenza,6 58, 34, , 78, 4 3, 93,5 -,7 Plasmodium 36,5 36,5 334,7 369,9 337,6 37,6 99,5 -, R.S.V. 95 8,3 9 5, , 368 9, 446 3, , , +3, Shigella - -, 8, 97,4 8,6 4,9 3,9, S. pneumoniae 53,5 48,9 45, 4, 36,6 537, 56 3, +, S. pyogenes 69, 5,9 99,3 97, , 355,8 39,6 -, Y. enterocolitica 589 4,5 49 3,8 44 3, ,6 57 4, 375,9 33,8 -, Totaal D* : verschil tussen het aantal isolaties per laboratorium in en Algemene Resultaten

22 Algemene Resultaten Peillaboratoria. Seksueel overdraagbare aandoeningen toename van de registratiefrequentie van infecties met C. trachomatis sinds en N. gonorrhoeae sinds 996 (figuur ). Figuur : C. trachomatis en N. gonorrhoeae : evolutie van de registratiefrequentie (N, 986-) N / jaar WIV-RG 5 C. trachomatis 5 N. gonorrhoeae Infecties ter hoogte van de luchtwegen en het centraal zenuwstelsel Op basis van de stalen uit bloed en/of C.S.V. blijkt het volgende : lichte toename van het aantal infecties met S. pneumoniae, stabilisatie van het aantal infecties met H. influenzae, daling van het aantal infecties met N. meningitidis (figuur ). Figuur : S. pneumoniae, N. meningitidis en H. influenzae : evolutie van de registratiefrequentie (N, 99-) N / jaar.. WIV-RG S. pneumoniae N. meningitidis H. influenzae Algemene Resultaten

23 Peillaboratoria Algemene Resultaten 3. Gastro-intestinale infecties in vergelijking met, stabilisatie van de registratiefrequentie van infecties met Campylobacter, in vergelijking met, daling van de registratiefrequentie van infecties met Y. enterocolitica (figuur 3). Figuur 3 : Campylobacter en Y. enterocolitica : evolutie van de registratiefrequentie (N, 986-) N / jaar WIV-RG 8 6 Campylobacter 4 Y. enterocolitica daling van de registratiefrequentie van Cryptosporidium en Giardia (figuur 4). Figuur 4 : Giardia en Cryptosporidium : evolutie van de registratiefrequentie (N, 986-) N / jaar 5 Giardia WIV-RG 5 5 Cryptosporidium Algemene Resultaten 3

24 Algemene Resultaten Peillaboratoria Seizoensevolutie per infectietype. Gastro-intestinale infecties piek van infecties met Campylobacter in de zomer, ook al werden infecties met Y. enterocolitica het hele jaar door waargenomen, toch was tegen het einde van de zomer of bij aanvang van de herfst een lichte toename merkbaar (figuur 5). Figuur 5 : Campylobacter en Y. enterocolitica : vergelijking van de seizoensevolutie (N, 99-) N / 4 weken Campylobacter Y. enterocolitica WIV-RG piek van infecties veroorzaakt door Giardia en Cryptosporidium op het einde van de zomer en/of bij aanvang van de herfst (figuur 6). Figuur 6 : Giardia en Cryptosporidium : vergelijking van de seizoensevolutie (N, 99-) N / 4 weken Giardia Cryptosporidium WIV-RG 4 Algemene Resultaten

25 Peillaboratoria Algemene Resultaten. Infecties ter hoogte van de luchtwegen en het centraal zenuwstelsel piek van infecties met S. pneumoniae en H. influenzae in de winter, infecties met N. meningitidis werden het hele jaar door geïsoleerd (figuur 7). Figuur 7 : S. pneumoniae, H. influenzae en N. meningitidis : vergelijking van de seizoensevolutie (N, 99-) N / 4 weken S. pneumoniae 5 5 H. influenzae N. meningitidis ISP-RG Algemene Resultaten 5

26 Algemene Resultaten Peillaboratoria Evolutie van de nationale incidentie. Seksueel overdraagbare aandoeningen in vergelijking met, toename van de incidentie van infecties met N. gonorrhoeae ( :,4/ 5, :,4/ 5, :,8/ 5 ) en C. trachomatis ( : 6,7/ 5, : 7,5/ 5, :,3/ 5 ) (tabel );. Gastro-intestinale infecties stabilisatie van de incidentie van infecties met Campylobacter (999 : 64/ 5, : 73/ 5, : 7/ 5, : 7,3/ 5 ) (tabel ); 3. Infecties ter hoogte van de luchtwegen en het centraal zenuwstelsel in vergelijking met, stabilisatie van de incidentie van infecties met S. pneumoniae ( : 3,3/ 5 ; : 5,/ 5, : 5,/ 5 ) en daling van de incidentie van infecties met N. meningitidis ( :,/ 5 ; :,5/ 5, :,7/ 5 ) (tabel ). Tabel : evolutie van de nationale incidentie en van het aantal laboratoria per kiem (993-) Kiem Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Inc.* N** Adenovirus ,5 4,4 6 6,4 3 8, 37 7,8 43 8,8 48 8,5 45 B. burgdorferi,7 3,3 7, 6,9 4, 39 5, 4 8, 43 4, 47 9,7 43,3 53 Campylobacter 43,6 3 48,3 3 47, 5 49, 3 55, 4 65, 5 64, 73, 9 7, 5 7,3 4 C. trachomatis, 77 9,6 76 9,3 7 7,8 6 6,8 6 7, 57 7,8 65 6,7 6 7,5 55,3 49 Cryptosporidium, 4 3,5 3 7,3 43 4, 46 5,9 49 8, 57 8, 58 6,4 53 5,7 59,7 55 E. histolytica, 39, 3,6 35,5 3,8 37,9 34,6 37,3 35, 9, 3 Giardia 3,7 6 5,7 8 7,6 4 6,4 5 5,3 98 8,7 5 8,6 5 6,3 6, 97 3, Hantavirus , 6,5 3,5 3, 6,7 4, 4,5 3 Hepatitis A - - 7, 64 5,6 63 5,6 69 4,6 58 5, 6 4, 63 4,3 6 3,5 54,3 48 Listeria - -,3,4 5,5 8,4,6 3,5 8,5 4,6 8,4 4 M. pneumoniae ,5 3 3,3 6,6 69 4, , ,6 69 6,4 68 N. gonorrhoeae,3 46, 4,3 45, 38, 37,6 37,7 39,4 34,4 5,8 46 N. meningitidis, 49,3 57,8 63,7 7,8 66,6 63, 7, 7,5 7,7 6 Parainfluenza , 7,5 6 3, 8 3,8,7 8 4, 8,8 Plasmodium 3, 3 4, 3 3, 6 3, 33 3, 7 3,3 4 3,6 36 3, 9 3, 3,9 9 RSV ,7 7, 6 36,5 79 3, 79 39, ,6 78 4,3 79 Shigella , 5,8 59,9 56, 39 5,5 6, 56 S. pneumoniae,6 5,4 7, 5, 9 3,8 3,9 3,7 4 3,3 4 5, 94 5, 96 S. pyogenes - -,7 6,9 57,7 7,5 66,9 7,6 66 3,8 73 3,5 64 3, 68 Y. enterocolitica 8, 7,4 6,3 5 5,8 4,8 93 4,3 84 5,6 9 5, 86 3,7 8 3, 8 Inc.* : N/. inwoners N** : N Labos WIV-Epidemiologie K Algemene Resultaten

27 Peillaboratoria Algemene Resultaten Registratiefrequentie per gewest vooral in Wallonië is de registratiefrequentie van Hantavirus hoog, vooral in Vlaanderen is de registratiefrequentie van Campylobacter, Giardia en N. gonorrhoeae hoog, opmerkelijk is het toenemende aantal gevallen van B. burgdorferi in Vlaanderen (tabel 3). Tabel 3 : verspreiding van de registratiefrequentie per gewest (N, 998-) Brussel Vlaanderen Wallonië Totaal (a) Kiem Adenovirus B. burgdorferi Campylobacter C. psittaci C. trachomatis Cryptosporidium Cyclospora E. histolytica Giardia Hantavirus Hepatitis A Listeria M. pneumoniae N. gonorrhoeae N. meningitidis (d) Parainfluenza Plasmodium RSV Shigella S. pneumoniae (d) S. pyogenes (d) Y. enterocolitica TOTAAL N labos (b) (%) (c) (a) totaal van de gewesten + onbekend (postcode van patiënt onbekend) (b) verdeling volgens de ligging van het laboratorium (c) deelnamepercentage (aantal opgestuurde formulieren / aantal verwachte formulieren) x (d) diepe lokalisaties WIV - Epidemiologie Algemene Resultaten 7

28 Algemene Resultaten Peillaboratoria Nationale en regionale incidentie opmerkelijk is de hoge nationale incidentie (in dalende volgorde) van Campylobacter, R.S.V., M. pneumoniae, S. pneumoniae en Giardia; opmerkelijk, in vergelijking met de twee andere gewesten, is de hoge incidentie van C. trachomatis, R.S.V. en hepatitis A in Brussel; opmerkelijk is de hoge incidentie van Campylobacter in Vlaanderen (tabel 4). Tabel 4 : vergelijking van de incidentie (N/. inwoners) per gewest (998-) Brussel Vlaanderen Wallonie Totaal Kiem Adenovirus, 7,6 34,6 33,9 3,4 5,3 7, 4,9 6, 6,9,9 3,7 4, 4,6 3,5 6,4 8, 7,8 8,8 8,5 B. burgdorferi,3,9 3,,9,9 4, 6, 7,3,6 4,7 7,7 5,5,8 8,5,6 5, 8, 4, 9,7,3 Campylobacter 54,4 6,8 68, 56,9 63, 7, 7, 84,5 87,5 87, 39, 35,8 37,3 45, 4,8 65, 63,8 73, 7,8 7,3 C. psittaci,,,,,3,,,,,3,,,,,,,,,, C. trachomatis 6,,9 3,6 7, 34,3 4,9 5,3 5, 6,6 8,5 5,4 5,5 5,4 5,6 5,4 7, 7,8 6,7 7,5,3 Cryptosporidium, 3,5 4,3,6, 5, 7, 6, 7,5 3,,6 6,8,6 3,,9 8, 8, 6,4 5,7,7 Cyclospora,,,,6,3,6,,3,5,4,,,,,,4,,,4,3 E. histolytica 7, 5,8 4,6 4,6 4,8 3,,5,3,,4,7,5,4,,9,9,6,3,, Giardia 3,, 9, 8,6 7,5 8,6 8,5 7, 8,8 5,8,, 9,4 9,8 6,6 8,7 8,6 6,3 6, 3, Hantavirus,3,3,,7,,,,,,, 3,,5,5,,5,,7,,5 Hepatitis A 3,7,7 6,5,7 6,3,8,4,3,4,5 6,3 4, 4,,9,3 5, 3,9 4,3 3,5,3 Listeria,7,3,4,,5,6,5,5,6,4,4,4,4,7,4,6,5,5,6,4 M. pneumoniae, 6,4 35,7 6,9 9,5,6 3,5 9, 33,7 4,, 4,3 44,6 43, 8,9,6 4,4 35,5 39,6 6,4 N. gonorrhoeae 4,5 4,5, 3, 6,,,3,4,7 3,,,6,,3,,6,7,4,4,8 N. meningitidis (a),6, 3,3,5,4,9,7, 3,,,,4,4,9,,6,,,5,7 Parainfluenza 7,,9 5,3 3,7 3,,3,9,5,7,8,3,5,9,8,3 3, 3,8,7 4,,8 Plasmodium 8,7, 6,4 6,7 7, 3,,9 3, 3,,7,7,7,5,,9 3,3 3,6 3,3 3,,9 RSV 69,6 4,9 94, 78,5 89,9 33,9 9,5 3,9 38,9 33,5 8, 3,4 33,6 8,9 36,8 36,5 3, 39,5 39,6 4,3 Shigella 7,3 7,9 6, 8,7 5,,3,4, 6,,,,,9,6,,8,9, 5,5, S. pneumoniae (a),,6 7,4,7,3 3,,9, 3,8 4,4, 4,3 3,4 4,5 4, 3,9 3,7 3,3 5, 5, S. pyogenes (a) 4,5 5, 6,4 6,4 7,4,,9 3,,7, 3,4 3,8 3,8 3,7 3,4,9,9 3,8 3,5 3, Y. enterocolitica 7,3 4,9 3,,3,8,3 6,6 6, 4,4 3,7, 3,,8,6,6,8 5,6 5, 3,7 3, (a) diepe lokalisaties WIV - Epidemiologie Evolutie van het aantal deelnemende laboratoria per kiem in vergelijking met, geen opvallend verschil wat betreft het aantal laboratoria die in ten minste één kiem diagnosticeerden (tabel 5). Tabel 5 : aantal (%) laboratoria die kiem diagnosticeerden (995-) Kiem 995 (35 labs) 996 (4 labs) 997 (34 labs) 998 (33 labs) 999 (9 labs) (7 labs) (7 labs) ( labs) N % N % N % N % N % N % N % N % Campylobacter C. trachomatis C. neoformans Cryptosporidium E. histolytica Giardia Listeria N. gonorrhoeae N. meningitidis Plasmodium S. pneumoniae S. pyogenes Y. enterocolitica Algemene Resultaten

29 Peillaboratoria Adenovirus Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk. Doelstellingen schatting trend van infecties met het Adenovirus (996-), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau, voorstelling van de voornaamste epidemiologische kenmerken van de patiënten.. Representativiteit in 45 laboratoria die ten minste infectie registreerden, dit is 37% van alle peillaboratoria, verspreiding van de 45 laboratoria over 3/43 arrondissementen : in Vlaanderen, 9 in Wallonië en 5 in Brussel (tabel ). Tabel : Adenovirus : verspreiding van de laboratoria per arrondissement (N, %; 998-) Arrondissement N % N % N % N % N % Arrondissement N % N % N % N % N % Antwerpen Brussel Mechelen 7 7 Nivelles Turnhout Ath Halle-Vilvoorde Charleroi Leuven Mons Brugge Mouscron Diksmuide Soignies Ieper Thuin Kortrijk Tournai Oostende Huy Roeselare 5 33 Liège Tielt Verviers Veurne Waremme Aalst Arlon Dendermonde Bastogne Eeklo Marche-en-Fam Gent Neufchâteau Oudenaarde Virton St.-Niklaas Dinant Hasselt Namur 5 Maaseik 5 Philippeville Tongeren Wallonie Vlaanderen België N : aantal peillaboratoria die ten minste geval diagnosticeerden % : (aantal peillaboratoria die ten minste geval diagnosticeerden/ totaal aantal peillaboratoria) x WIV - Epidemiologie K8 3. Evolutie van het aantal deelnemers in vergelijking met, toename van het aantal laboratoria die ten minste geval diagnosticeerden in Wallonië ( : N=5, : N=9 en daling van het aantal laboratoria die ten minste geval diagnosticeerden in Vlaanderen ( : N=6, : N=) (tabel ). Tabel : Adenovirus : evolutie van het aantal deelnemers (996-) Jaar Laboratoria die ten minste geval diagnosticeerden N % Adenovirus

30 Adenovirus Peillaboratoria Voornaamste epidemiologische kenmerken. Incidentie en registratiefrequentie in nationale incidentie van 8,5/ 5 inwoners; opmerkelijk is het feit dat van de 37 gevallen gediagnosticeerd in Brussel ( : N=35), 4 gevallen zijn gelokaliseerd in Laken, 38 in Anderlecht en 37 in Brussel-Stad (figuur ). Figuur : Adenovirus : incidentie per arrondissement (N/ 5 inw., ) AL: Aalst AR: Arlon AT : Ath AW : Antwerpen B: Brussel BG: Brugge BS: Bastogne CR: Charleroi DK: Diksmuide DM: Dendermonde DN: Dinant EK: Eeklo GT: Gent HS: Hasselt HV: Halle-Vilvoorde HY: Huy IP: Ieper KR: Kortrijk LG: Liège LV: Leuven MC: Mouscron MH: Mechelen MN: Mons MR: Marche-en-Fam. MS: Maaseik NC: Neufchâteau NM: Namur NV: Nivelles OD: Oudenaarde OS: Oostende PV: Philippeville RS: Roeselare SG: Soignies SN: St.-Niklaas TG: Tongeren TH: Turnhout TL: Tielt TN: Thuin TR: Tournai VR: Veurne VT : Virton VV: Verviers WR: Waremme AW OS BG EK SN VR DK TL GT DM MH RS IP KR OD AL B HV MC TR AT NV SG MN CR TN PV incidentie/. inwoners > - 4 > 4-8 > 8 TH LV NM DN MS HS TG TG WR LG HY MR BS NC AR VT VV WIV-K8 Figuur : Adenovirus : verspreiding van de registratiefrequentie per arrondissement (N; ) N = WIV-K8 Aw Mh Th HV Lv Bg Dk Ip Kr Os Rs Tl Vr Al Dm Ek Gt Od SN Hs Ms Tg B Nv At Cr Mn Mc Sg Tn Tr Hy Lg Vv Wr Ar Bs Mr Nc Vt Dn Nm Pv Adenovirus

31 Peillaboratoria Adenovirus. Evolutie van de incidentie en registratiefrequentie toename van de incidentie in Vlaanderen, vooral in de arrondissementen Antwerpen ( : N=69) en Oostende ( : N=33); opmerkelijk is het feit dat een van de laboratoria in Brussel 89 gevallen heeft gediagnosticeerd in, 385 in, 48 in, 93 in 999, 6 in 998 en 6 in 997 (tabel 3). Tabel 3 : Adenovirus : evolutie incidentie/arrondissement (N/ 5 inw., 997-) Arrondissement Arrondissement Antwerpen 4, 9,5 7,4 7,8 7,4 3, Brussel 8,, 7,6 34,6 33,9 3,4 Mechelen,7 4, 8,9,9 5,6 5,5 N totaal Turnhout 3,3,5 4,,7 3,9, Nivelles,6,3,6,3 4,6,4 Halle-Vilvoorde 5,6 4, 7,7 4,7 6,8 7,8 Ath, 5, 5,,5,5,5 Leuven 6,6,6, 4,,,7 Charleroi,4 3, 4,5 5,7,4 5,5 Brugge 4,5 8,6,5 3,7,3 7,4 Mons,,4,,,, Diksmuide, 4,, 4,,, Mouscron,,,9,4,4,9 Ieper,,9 3,8,9, 4,8 Soignies 5, 9,9 9,8, 6,4 5,7 Kortrijk 6,5,9 4,,8, 5,4 Thuin,8 3,4 8, 4,,,6 Oostende,,8 3,4 4,7 3, 37,5 Tournai,,7,7,,4, Roeselare,,4,,7,,4 Huy, 8, 4, 3, 4,, Tielt,3 3,7 4,8,3 4,5 5,7 Liège,7,9,7,,4, Veurne, 9, 7, 8,9 7,7 8,7 Verviers,8,9 3,8 6,4,7 6, Aalst,4,8,5,3 4, 6,9 Waremme, 3, 4,4,5,5, Dendermonde 7, 9, 4,8, 5,9 8, Arlon 3,9 9,5 3, 5, 36,6 3,8 Eeklo,, 8,8,5 3,8 6,3 Bastogne,,5,5 4,9,,4 Gent,8 4, 4,,8,8,4 Marche-en-Fam.,,,,,, Oudenaarde 5,3,5 6,,9,9,9 Neufchâteau,,,,8 3,6,8 St.-Niklaas 4,5 5, 6,3,3 4,,8 Virton, 6,3 6, 8,6,7 6, Hasselt,5 3,7, 5, 5,5, Dinant 3, 3,, 4, 5, 6, Maaseik,9 3,3 5, 3, 3,7,9 Namur,7,8,8,7,4,5 Tongeren 3,7 4,8,6,,,5 Philippeville,,,6 6,5 6,5 8, Vlaanderen 3,4 5,3 7, 4,9 6, 6,9 Wallonie,5,9 3,7 4, 4,6 3,5 N totaal N totaal Onbekend België 4,4 6,4 8, 7,8 8,8 8,5 N totaal N totaal van de arrondissementen met een incidentie > gemiddelde + S.A.) voor het beschouwde jaar van de arrondissementen met een incidentie > gemiddelde + S.A.) voor het beschouwde jaar WIV-Epidemiologie K8 876 gevallen gediagnosticeerd door 45 laboratoria; dit aantal is vergelijkbaar met de 95 gevallen die in door 48 laboratoria werden gediagnosticeerd (tabel 4). Tabel 4 : Adenovirus : evolutie van de registratiefrequentie (996-) Jaar Aantal gevallen Gemiddeld aantal gevallen/lab/jaar 996 6, , , ,7 8 6,3 95 7, 876 7,4 Adenovirus 3

32 Adenovirus Peillaboratoria 3. Verdeling per geslacht en leeftijd 56% van de gevallen werd gediagnosticeerd bij mannen (geslachtsverhouding M/V :,3); 77% van de gevallen werd gediagnosticeerd bij kinderen < 5 jaar (figuur 3, tabel 5). Figuur 3 : Adenovirus : verdeling per leeftijd (N, ) N 35 3 WIV-K leeftijd (jaar) Tabel 5 : Adenovirus : verdeling per geslacht en leeftijdsgroep (N, %; ) Leeftijdsgroep Mannen Vrouwen (jaar) N % N % < 45,5 6 3, , , , 33 8, ,6 9, ,9 8 7, ,9 8 4,7 65 3,7 6 6,8 Totaal 484, 385, 4 Adenovirus

33 Peillaboratoria Adenovirus 4. Seizoensevolutie Adenovirussen worden het hele jaar door waargenomen maar naargelang de jaren vooral in de winter, in de lente en in de herfst (figuur 5); opmerkelijk is de piek die wordt vastgesteld in week, d.i. eind maart (figuur 4). Figuur 4 : Adenovirus : evolutie van het aantal diagnoses per week () N / week 5 WIV-K8 4 3 J F M A M J A J S O N D Figuur 5 : Adenovirus : evolutie van het aantal diagnoses per 4 weken (996-) N / 4 weken WIV-K Conclusie Het is van belang om per provincie of zelfs per arrondissement de ziekteverwekker verantwoordelijk voor niet-griepale acute respiratoire infecties te diagnosticeren opdat de huisartsen de therapie die zij voorschrijven zouden aanpassen in functie van de bacteriën en/of virussen die in omloop zijn. Adenovirus 5

34 Referentielaboratorium Aminoglycosiden Het referentielaboratorium verantwoordelijk voor de bestudering van de resistentie tegen aminoglycosiden bevindt zich in het Pasteur Instituut te Brussel. Aminoglycosiden worden nog steeds veelvuldig gebruikt in het ziekenhuismilieu. Toxiciteit en de ontwikkeling van resistentie zijn de belangrijkste factoren die hun klinische bruikbaarheid beperken. Resistentie tegen aminoglycosiden kan te wijten zijn aan een (i) ribosomiale mutatie, (ii) de aanwezigheid van aminoglycoside modificerende enzymen (AME), (iii) een verminderde opname en aan (iv) een verhoogde efflux van aminoglycosiden. AME-resistentie is veruit het belangrijkste mechanisme omdat de genetische determinanten meestal plasmide- of transposongebonden zijn. Dit laatste verklaart de belangrijke disseminatie van deze genen bij zowel Gram-positieve als Gram-negatieve bacteriën. Aminoglycosiden bevatten in hun structuur amino- en hydroxylgroepen die enzymatisch geacetyleerd, gefosforyleerd en genucleotidyleerd kunnen worden. De enzymen die deze activiteit uitvoeren zijn dus aminoglycoside-n-acetyltransferasen (AAC), aminoglycoside-o-fosforyltransferasen (APH) en aminoglycoside-o-nucleotidyltransferasen (ANT). Deze drie groepen van enzymen worden nog verder ingedeeld in functie van de plaats van het C-atoom met de amino- of hydroxylgroep die gemodificeerd wordt door het enzym. De plaats van de modificatie wordt na de afkorting van het enzym tussen haakjes weergegeven door een cijfer. Verder kunnen de enzymen van een bepaalde groep nog worden onderscheiden op basis van het substraatprofiel. Deze ondertypen worden weergegeven door een Romeins cijfer na het enzymtype en de plaats van modificatie : APH(3')-I, APH(3')-II, APH(3')-III, APH(3')-VI, APH(3')-V, APH(3')-IV. Ten slotte kunnen bepaalde enzymen worden gecodeerd door verschillende genen en de specificatie van dit gen wordt in de regel weergegeven door een kleine letter na het enzymtype, bijv. aac(6')ia, aac(6')ib, aac(6')ic, aac(6')if, aac(6')ig, enz. Analysen verricht in het kader van het referentiecentrum In het kader van de normale activiteit van het referentiecentrum ontvingen we in een totaal van 5 stammen voor onderzoek naar de aanwezigheid van een resistentiemechanisme. De geografische herkomst van de stalen is weergegeven in tabel. Tabel : Aminoglycosiden : geografische herkomst van de stalen (N; ) Lokalisatie Aantal stalen Lokalisatie Aantal stalen Brussel 9 Hasselt Sint-Truiden 5 Herentals Maasmechelen 4 Hoevenen Brasschaat 3 Kalmthout Antwerpen Kapellen Genk Kortrijk Sambreville Lanaken Schoten Landen Berendrecht Nieuwerkerken Diest Zoutleeuw Gilly Totaal 5 In totaal betrof het 4 Enterobacteriaceae (9,5%), 4 Pseudomonas aeruginosa stammen of niet fermenters (5,6%) en 4 Staphylococcus spp stammen (84,9%) (tabel ). Tabel : Aminoglycosiden : overzicht van de kiemen (N; ) Kiemen Aantal Kiemen Aantal Enterobacteriaceae : 4 Pseudomonas en non-fermenters : 4 Escherichia coli 9 Pseudomonas aeruginosa Proteus mirabiluis 5 A. xylosoxidans Enterobacter aerogenes 4 A. baumannii Morganella morganii S. maltophilia Serratia marcescens : Gram-positieve kokken : 4 K. oxytoca : Staphylococcus aureus 3 Y. enterocolitica S. epidermidis Totaal 5 Aminoglycosiden

35 Aminoglycosiden Referentielaboratorium Voor stammen (83,3%) ontbrak informatie over het afgenomen staal. Voor de overige stammen was etter (6,%) de meest voorkomende staal, gevolgd door urine en sputum (beide 4,8%) (tabel 3). Tabel 3 : Aminoglycosiden : overzicht van de afgenomen stalen (N; ) Afgenomen stalen N Afgenomen stalen N Etter 5 Faeces Urine Onbekend Sputum Bloed Totaal 5 Door middel van een microdilutietest werd de gevoeligheid van deze stammen bepaald tegenover klinisch belangrijke aminoglycosiden, nl. Amikacine (Ak), Gentamicine (Gm), Isepamicine (Ip), Netilmicine (Nt) en Tobramycine (Tm). Op basis van deze gevoeligheidsbepaling, uitgevoerd volgens de NCCLS criteria, werden de fenotypische resistentieprofielen vastgelegd (tabel 4). Tabel 4 : Aminoglycosiden : aanwezigheid van aminoglycoside-resistentiefenotypen (AGRP) in de verschillende kiemen () AGRP* Enterobacteriaceae Niet-ferment Gram-positief Totaal AkGmIpNtTm 6 4 GmNtTm 3-5 AkGmIp - - AkGmTm - - GmTm NtTm - - Gm 7-4 Tm Gevoelig (S) Niet getest (NG) Totaal * Ak = Amikacine; Gm = Gentamicine; Ip = Isepamicine; Tm = Tobramycine; Nt = Netilmicine; S = gevoelig Negen stammen (,8%) die ons werden toegestuurd, bleken gevoelig terwijl voor 79 stammen (3,4%) de gevoeligheid niet werd getest. In totaal werden dus 64 stammen gecontroleerd op fenotypische resistentie. Van deze stammen bleken er 5 (9,7%) resistent te zijn tegen Tobramycine, 65 (39,6%) tegen Gentamicine, 7 (,4%) tegen Netilmicine, 3 (7,9%) tegen Amikacine en (7,3%) tegen Isepamicine. Het meest voorkomende resistentieprofiel binnen de groep van de resistente stammen was geïsoleerde resistentie tegen Tm (59,8 %) gevolgd door GmTm (,%). De verschillende resistentiemechanismen in de diverse kiemen zijn weergegeven in tabel 5. In de 5 stammen werden er in totaal 45 mechanismen gevonden. In het merendeel van de stammen (nl. 3/45; 94,%) vonden we alleen de aanwezigheid van een modificerend enzym (AME-genen) en in 7 stammen (,9%) vonden we permeabiliteitresistentie, terwijl in 7 andere stammen (,9%) de impermeabiliteit geassocieerd was met een AME-gen. Een resistentiemechanisme kon niet worden gedetecteerd in 3 gevoelige stammen en 4 stammen waarvoor het fenotype niet werd bepaald. Het meest geïsoleerde mechanisme betrof het ant(4,4 ) gen (6,%) gevolgd door de combinatie aph( )-aac(6 ) + ant(4,4 ) (,%). De permeabiliteitresistentie (5,7%) werd alleen waargenomen bij de niet-fermenters en de helft van deze stammen bleken positief voor het MexZGH (efflux) gen. Aminoglycosiden

36 Referentielaboratorium Aminoglycosiden Tabel 5 : Aminoglycosiden : aanwezigheid van aminoglycoside-resistentiemechanismen () Resistentiemechanismen Enterobacteriaceae Niet-fermenters Gram-positief Totaal aac(3)-iic - - aac(6 )- Ib aac(6 )-Ic - - aac(6 )-Ig - - ant( )-Ia - - ant(4, 4 ) aph( )-aac(6 ) aph( )-aac(6 )+ ant(4, 4 ) aph( )-aac(6 )+ aph(3 ) 9 9 aac(3)-ii c+ aac(3)- IVa - - aac(3)- II c+ ant( )- Ia - - Impermeabiliteit Impermeabiliteit (MexZGH) Impermeabiliteit + aac(6 )-Ib - - MexZGH + aac (6 )-Ib - - MexZGH +ant( )-Ia - - MexZGH +aac(6 )-Il+aac(6 )-IIa - - MexZGH +aac(6 )-Ib+aac(6 )-IIa Niet gedetecteerd : S-stammen - 3 Niet gedetecteerd : NG-stammen Totaal *S = gevoelige stammen; NG = niet getest voor AGRP Tabel 6 verstrekt informatie over de relatie tussen de verschillende resistentiemechanismen en de fenotypische expressie. In zes van de negen gevoelige stammen bleek toch een resistentiemechanisme aanwezig te zijn nl. een aac(6 )-Ib gen, een ant(4,4 ) gen en een MexZGH gen. Anderzijds blijkt ook uit deze tabel dat de aanwezigheid van een resistentiemechanisme niet noodzakelijk leidt tot een fenotypische expressie van de resistentie. Tabel 6 : Aminoglycosiden : verband tussen resistentiemechanisme en resistentiefenotype () Resistentiemechanisme Totaal Resistentiefenotypen AkGmIpNtTm GmNtTm AkGmIp AkGmTm GmTm NtTm Gm Tm S* NG* aac(3)- Iic aac(6 )-Ib aac(6 )-Ic aac(6 )-Ig Ant( )-Ia ant(4, 4 ) aph( )-aac(6 ) aph( )-aac(6 )+ ant(4, 4 ) aph( )-aac(6 )+ aph(3 ) aac(3)-ii c+ aac(3)- IVa aac(3)- II c+ ant( )- Ia Impermeabiliteit Impermeabiliteit (MexZGH) Impermeabiliteit + aac(6 )-Ib MexZGH + aac (6 )-Ib MexZGH +ant( )-Ia MexZGH +aac(6 )-Il+aac(6 )-IIa MexZGH +aac(6 )-Ib+aac(6 )-IIa Niet gedetecteerd: S-stammen Niet gedetecteerd: NG-stammen Totaal *S = Gevoelige stammen; NG = niet getest voor AGRP Aminoglycosiden 3

in vergelijking met 2002, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden in Wallonië (2002 : N=19, 2003 : N=14; tabel 2).

in vergelijking met 2002, daling van het aantal laboratoria die ten minste 1 geval diagnosticeerden in Wallonië (2002 : N=19, 2003 : N=14; tabel 2). Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van infecties met het (1996-23), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau, voorstelling van

Nadere informatie

Respiratoir Syncytiaal Virus

Respiratoir Syncytiaal Virus Peillaboratoria Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trends van R.S.V.-infecties (1996-24), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Chlamydia trachomatis

Chlamydia trachomatis Doelstellingen en beschrijving van het surveillancenetwerk 1. Doelstellingen schatting trend van het aantal gevallen met C. trachomatis (1986-29), schatting incidentie op nationaal en arrondissementsniveau,

Nadere informatie

Dankwoord. Peillaboratoria

Dankwoord. Peillaboratoria Peillaboratoria Wij bedanken de verantwoordelijken van de peillaboratoria die aan de registratie van 2003 hebben deelgenomen. De lijst van deze laboratoria wordt per provincie en per postcode voorgesteld.

Nadere informatie

Dankwoord. Peillaboratoria

Dankwoord. Peillaboratoria Peillaboratoria Wij bedanken de verantwoordelijken van de peillaboratoria die aan de registratie van 2002 hebben deelgenomen. De lijst van deze laboratoria wordt per provincie en per postcode voorgesteld.

Nadere informatie

Dankwoord. Peillaboratoria

Dankwoord. Peillaboratoria Peillaboratoria Wij bedanken de verantwoordelijken van de peillaboratoria die aan de registratie van 2010 hebben deelgenomen. De lijst van deze laboratoria wordt per provincie en per postcode voorgesteld.

Nadere informatie

Dankwoord. Peillaboratoria

Dankwoord. Peillaboratoria Peillaboratoria Wij bedanken de verantwoordelijken van de peillaboratoria die aan de registratie van 2008 hebben deelgenomen. De lijst van deze laboratoria wordt per provincie en per postcode voorgesteld.

Nadere informatie

Voorwoord. Dit rapport bevat drie soorten documenten :

Voorwoord. Dit rapport bevat drie soorten documenten : Voorwoord Dit rapport bevat drie soorten documenten : de documenten die door het W.I.V. zijn opgemaakt op basis van de gegevens verzameld door een netwerk van peillaboratoria, in het kader van de surveillance

Nadere informatie

Voorwoord Peillaboratoria Referentielaboratoria Peillaborato- ria + Referentielaboratoria

Voorwoord Peillaboratoria Referentielaboratoria Peillaborato- ria + Referentielaboratoria Voorwoord Dit rapport bevat drie soorten documenten : de documenten die door het W.I.V. zijn opgemaakt op basis van de gegevens verzameld door een netwerk van peillaboratoria, in het kader van de surveillance

Nadere informatie

Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 2012 en Belgique

Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 2012 en Belgique 1 Nombre de patients uniques ayant subi une oesophagectomie, par hôpital en 12 en Belgique Nombre de patients uniques avec oesophagectomie en 12 1 3 hôpitaux avec >= patients uniques ayant subi une œsophagectomie

Nadere informatie

NEISSERIA MENINGITIDIS STAMMEN AFGEZONDERD IN BELGIE, IN 2002

NEISSERIA MENINGITIDIS STAMMEN AFGEZONDERD IN BELGIE, IN 2002 NEISSERIA MENINGITIDIS STAMMEN AFGEZONDERD IN BELGIE, IN 22 Nationaal Referentiecentrum voor Afdeling Bacteriologie Departement Microbiologie Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid Bronnen : Nationaal

Nadere informatie

2004 NATIONAAL REFERENTIECENTRUM VOOR NEISSERIA MENINGITIDIS

2004 NATIONAAL REFERENTIECENTRUM VOOR NEISSERIA MENINGITIDIS http://www.iph.fgov.be/bacterio 24 NATIONAAL REFERENTIECENTRUM VOOR NEISSERIA MENINGITIDIS JAARVERSLAG NEISSERIA MENINGITIDIS STAMMEN AFGEZONDERD IN BELGIË IN 24 AFDELING BACTERIOLOGIE WETENSCHAPPELIJK

Nadere informatie

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION ethodologische nota note methodologique - zie m voir II - 73 Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION Totaal aantal rechthebbenden op basis van arbeidsprestaties-

Nadere informatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie

THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie THEMA I.2. Aantal ligdagen in klassieke hospitalisatie Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

JAARVERSLAG. Nationaal Referentiecentrum voor Neisseria meningitidis. Neisseria meningitidis stammen afgezonderd in België in 2007

JAARVERSLAG. Nationaal Referentiecentrum voor Neisseria meningitidis. Neisseria meningitidis stammen afgezonderd in België in 2007 CENTRE NATIONAL DE REFERENCE DES SALMONELLA ET SHIGELLA 27 JAARVERSLAG Nationaal Referentiecentrum voor Neisseria meningitidis Neisseria meningitidis stammen afgezonderd in België in 27 NATIONAAL REFERENTIECENTRUM

Nadere informatie

Volume complexe ingrepen VAN

Volume complexe ingrepen VAN Volume complexe ingrepen VAN 2006-2014 Inhoud Chirurgie gebruikt bij longkanker Chirurgie gebruikt bij slokdarmkanker Chirurgie gebruikt bij pancreaskanker Chirurgie gebruikt bij ingewikkelde pancreaskanker

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats Algemene zieenhuizen : erenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erende bedden per vestigingsplaats Er. zieenhuis zieenhuis 009 Netwer 012 Dendermonde Blasius 017 Gent Maria Middelares

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erkende bedden per vestigingsplaats Algemene zieenhuizen : erenningssituatie : hospitalisatiediensten : huidig aantal erende bedden per vestigingsplaats Er. zieenhuis zieenhuis 009 Netwer 012 Dendermonde Blasius 017 Maria Middelares 026

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende functies per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende functies per vestigingsplaats Naam ZA Pall 009 Antwerpen Algemeen Ziekenhuis Middelheim Antwerpen ZiekenhuisNetwerk Antwerpen Antwerpen Campus Middelheim 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0 0 Antwerpen Campus ZNA Middelheim / Koningin Paola Kinder

Nadere informatie

Neisseria meningitidis

Neisseria meningitidis DANKBETUIGINGEN Wij houden eraan de Gezondheidsinspecties te bedanken die regelmatig aangifte hebben gedaan van de meningitis-gevallen. Tevens danken we de laboratoria die, door het zenden van hun stammen,

Nadere informatie

ZIEKENHUISTARIEVEN EN INFORMATIEVERSTREKKING

ZIEKENHUISTARIEVEN EN INFORMATIEVERSTREKKING kamer kamer 1 UMC ST.-PIETER - campus Hallepoort A A D 11 3 1 KLINIEK ST.-JAN - campus Kruidtuin A A B 8-95 2 1 25 12 C.H.U. BRUGMANN - campus Victor Horta C A D 65-15 3 13 C.H.U. BRUGMANN - campus Paul

Nadere informatie

Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2009 van kracht waren

Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2009 van kracht waren Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2009 van kracht waren Volgende lijst geeft een overzicht van de Instellingen met erkenningsnummer en GKB-nummer (op een grijze achtergrond) met daaronder het GKB-nummer

Nadere informatie

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden

THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden THEMA IV.4. Ischemisch Hartlijden Selectiecriteria Naast de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a.) die steeds in het kader van deze publicatie gehanteerd worden, is het specifieke selectiecriterium

Nadere informatie

Aantal unieke patiënten waarbij oesofagectomie werd uitgevoerd, per ziekenhuis in 2012 in België

Aantal unieke patiënten waarbij oesofagectomie werd uitgevoerd, per ziekenhuis in 2012 in België Aantal unieke patiënten met oesofagectomie in 12 1 Aantal unieke patiënten waarbij oesofagectomie werd uitgevoerd, per ziekenhuis in 12 in België 1 8 6 3 ziekenhuizen met >= unieke patiënten die ingreep

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningsbesluiten : momenteel geldend voor niercentra

Algemene ziekenhuizen : erkenningsbesluiten : momenteel geldend voor niercentra Algemene ziekenhuizen : sen : momenteel geldend voor entra 009 Netwerk 012 Dendermonde Algemeen Sint- Blasius 049 Brugge Algemeen Sint- Jan Brugge - Oostende Dendermonde Campus ZNA Stuivenberg campus Algemeen

Nadere informatie

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015 De Panne Gent Aalst Brussel Brussel-Nat-Luchthaven Leuven Landen Dienstregelingen geldig vanaf 1.06.20 Uitgave 01.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier

Nadere informatie

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor bedrijven vaak de grootste financiële investering ooit

Nadere informatie

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society

The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society The Belgian Pulmonary Function Study: the Belgian Thoracic Society Historische context Nomenclatuur van longfunctie onderzoek onder vuur Geen evidentie dat weerstandsmeting nuttig is in de diagnostiek

Nadere informatie

IC-03. Genk. Landen. Leuven. Brussel. Gent. Brugge. Knokke/Blankenberge. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-03. Genk. Landen. Leuven. Brussel. Gent. Brugge. Knokke/Blankenberge. Dienstregelingen geldig vanaf Genk Landen Leuven Brussel Gent Brugge Knokke/Blankenberge Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015 Uitgave 01.06.2015 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier

Nadere informatie

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur

Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur Antibacteriële therapie: diagnose, behandeling en therapieduur (Bron: Dr. N.C. Hartwig et al, Vademecum Pediatrische Antimicrobiele therapie, 3 e editie, 2005) In deze tabel wordt, uitgaande van een diagnose

Nadere informatie

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven

THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven THEMA I.1. Aantal klassieke ziekenhuisverblijven Selectiecriteria Onderstaande selectie omvat alle klassieke ziekenhuisverblijven (definitie cfr.: Inleiding 2.2.) die voldoen aan de algemene selectiecriteria

Nadere informatie

THEMA IV.1. Tuberculose

THEMA IV.1. Tuberculose THEMA IV.1. Tuberculose Specifieke selectiecriteria Voor deze selectie van tuberculose-verblijven worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding

Nadere informatie

Lijst van aangesloten ziekenhuizen

Lijst van aangesloten ziekenhuizen Lijst van aangesloten ziekenhuizen Provincie Antwerpen - Antwerpen AZ Monica - Apra Kliniek - Antwerpen AZ Monica - Antwerpen - Antwerpen Revalidatiecentrum Hof ter Schelde - Antwerpen Sint-Vincentiusziekenhuis

Nadere informatie

THEMA IV.3. Diabetes Mellitus

THEMA IV.3. Diabetes Mellitus THEMA IV.3. Diabetes Mellitus Selectiecriteria Voor deze selectie worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding 2.4.a) en bovendien als hoofddiagnose

Nadere informatie

IC-03. Genk. Landen. Leuven. Brussel. Gent. Brugge. Knokke/Blankenberge. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-03. Genk. Landen. Leuven. Brussel. Gent. Brugge. Knokke/Blankenberge. Dienstregelingen geldig vanaf Genk Landen Leuven Brussel Gent Brugge Knokke/Blankenberge Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.20 Uitgave 01.12.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals

Nadere informatie

THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long

THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long THEMA IV.2. Maligne neoplasma van trachea, bronchus en long Selectiecriteria Voor deze selectie worden alle ziekenhuisverblijven weerhouden die beantwoorden aan de algemene selectiecriteria (cfr. Inleiding

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningsbesluiten : momenteel geldend voor niercentra

Algemene ziekenhuizen : erkenningsbesluiten : momenteel geldend voor niercentra Algemene ziekenhuizen : sen : momenteel geldend voor entra CAD CAD Adres CAD 009 Netwerk ZNA Middelheim / Koningin Paola Kinder 19/02/2016 7/09/2014 ZNA Middelheim / Koningin Paola Kinder Lindendreef 1

Nadere informatie

Net wie je zocht. Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be

Net wie je zocht. Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be Net wie je zocht Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be Zoek het niet te ver, rekruteer Ervaren werknemers voor het uitoefenen van regionale beroepen zijn steeds moeilijker te

Nadere informatie

IC-35. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015

IC-35. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015 IC-35 Brussel Brussel-Nat.-Luchthaven Antwerpen Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.20 Uitgave 01.12.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde

Nadere informatie

Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2015 van kracht waren

Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2015 van kracht waren Lijst met GKB-codes zoals deze eind 2015 van kracht waren Volgende lijst geeft een overzicht van de en met erkennings en GKB- (op een grijze achtergrond) met daaronder het GKB- van de bijhorende campus(sen)

Nadere informatie

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België:

Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Epidemiologie van carbapenemase producerende enterobacteriaceae (CPE) en aanbevelingen in België: Jaar 2012 B. Jans en Y. Glupczynski etenschappelijk Instituut Volksgezondheid (IV), OD Volksgezondheid

Nadere informatie

Suïcidepogers opvangen

Suïcidepogers opvangen Suïcidepogers opvangen Lessen uit de praktijk www.zorgvoorsuïcidepogers.be Rita.vanhove@dagg-cgg.be Samen zorgen voor suïcidepogers Wat is cruciaal in de zorg voor suïcidepogers? Samen zorgen voor suïcidepogers

Nadere informatie

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende zorgprogramma's per vestigingsplaats

Algemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende zorgprogramma's per vestigingsplaats lgemene ziekenhuizen : erkenningssituatie : huidig erkende zorgprogramma's per vestigingsplaats rk. 009 Netwerk 012 Dendermonde lasius 017 Maria Middelares 026 Mechelen Maarten Dendermonde Zele Dendermonde

Nadere informatie

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove www.zorgvoorsuicidepogers.be Rita.vanhove@dagg-cgg.be GGZ congres 2014 Symposium Suïcidepreventie Waarom en wat doet Zorg voor Suïcidepogers?

Nadere informatie

Medische microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM

Medische microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM Medische microbiologie Onderzoekspakket MSL MM Voor benodigd (verzend)materiaal en bewaarcondities per onderzoek: Zie pagina"inzenden van materialen" Voor doorlooptijden: Zie pagina: "Doorlooptijd" Voor

Nadere informatie

BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur

BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur VASTE SCHIJF - Basisinfrastructuur + Diensten BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur Als de inschrijver opteert voor een asymmetrische technologie, moet hij de upload- en downloadcapaciteit

Nadere informatie

Revalidatie-inrichtingen voor zelfregulatie van diabetes mellitus patiënten / Etablissements de rééducation Diabète (786)

Revalidatie-inrichtingen voor zelfregulatie van diabetes mellitus patiënten / Etablissements de rééducation Diabète (786) Revalidatie-inrichtingen voor zelfregulatie van diabetes mellitus patiënten / Etablissements de rééducation Diabète (786) Antwerpen 7.86.003.85 ZIEKENHUIS NETWERK ANTWERPEN LEOPOLDSTRAAT 26 2000 ANTWERPEN

Nadere informatie

2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS

2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS Academiejaar 2003-2004 UNIVERSITAIR ONDERWIJS Aantal generatiestudenten per provincie en arrondissement van woonplaats van de student, per studiegebied, nationaliteit en geslacht ingedeeld Belgische studenten

Nadere informatie

Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1

Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1 Brugge, 24 mei 2008 Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 1 Dr. Louis Ide, senator Lentetrefdag N-VA 24/05/2008 2 Gezondheid is fysisch welzijn. Gezondheid is psychisch welzijn. Gezondheid is sociaal welzijn. Gezondheid

Nadere informatie

Nood aan concentratie van expertise voor zeldzame en complexe aandoeningen

Nood aan concentratie van expertise voor zeldzame en complexe aandoeningen Persconferentie IMA Nood aan concentratie van expertise voor zeldzame en complexe aandoeningen Ingrepen voor pancreas- en slokdarmkanker 30 september 2014 Welkom Opzet: betere kwaliteit door concentratie

Nadere informatie

Selectie van materniteiten en bevallingen. Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd?

Selectie van materniteiten en bevallingen. Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd? Selectie van materniteiten en bevallingen Hoe werden deelnemers geselecteerd en gerecruteerd? 1. Doelgroep De doelgroep van deze studie waren 1600 pasgeborenen gerecruteerd uit de acht bovenvermelde aandachtsgebieden,

Nadere informatie

Aantal leerlingen in het Nederlandstalig buitengewoon onderwijs naar fusiegemeente (hoofdzetel), onderwijsniveau, type en geslacht

Aantal leerlingen in het Nederlandstalig buitengewoon onderwijs naar fusiegemeente (hoofdzetel), onderwijsniveau, type en geslacht 2012-2013 in het Nederlandstalig buitengewoon onderwijs naar fusiegemeente (hoofdzetel), onderwijsniveau, type Toelichting: Deze tabel bevat het aantal leerlingen in het Nederlandstalig buitengewoon kleuter-,

Nadere informatie

IC-20. Gent. Aalst. Brussel. Aarschot. Hasselt. Tongeren. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-20. Gent. Aalst. Brussel. Aarschot. Hasselt. Tongeren. Dienstregelingen geldig vanaf IC-20 Gent Aalst Brussel Aarschot Hasselt Tongeren Dienstregelingen geldig vanaf.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg

Nadere informatie

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND Lijst van Vlaamse frequenties voor lokale radio Lokaliteit Frequentie Lengte Breedte Antennehoogte Vermogen Antennepatroon (MHz) (OL ' '' ) (NB ' '' ) (m) (Watt) (D/ND) 1 Aalst 90,0 004E03 00 50N57 00

Nadere informatie

Project Integrale Zorg Suïcidepogers. IPEO nooit van gehoord? Rita Vanhove DAGG Lommel CGG Suïcidepreventiewerking

Project Integrale Zorg Suïcidepogers. IPEO nooit van gehoord? Rita Vanhove DAGG Lommel CGG Suïcidepreventiewerking Project Integrale Zorg Suïcidepogers IPEO nooit van gehoord? Rita Vanhove DAGG Lommel CGG Suïcidepreventiewerking rita.vanhove@dagg-cgg.be Project Integrale Zorg Suïcidepogers in opdracht en met de steun

Nadere informatie

MaasstadLab Medische Microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM

MaasstadLab Medische Microbiologie. Onderzoekspakket MSL MM MaasstadLab Medische Microbiologie Onderzoekspakket MSL MM Voor benodigd (verzend)materiaal en bewaarcondities per onderzoek: Zie pagina"inzenden van materialen" Voor doorlooptijden: Zie pagina:"doorlooptijd"

Nadere informatie

IC-15. Antwerpen. Noorderkempen. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-15. Antwerpen. Noorderkempen. Dienstregelingen geldig vanaf IC- ntwerpen Noorderkempen Dienstregelingen geldig af..0 Uitgave 0..0 La Louvière- Sud NTWERPEN-CENTRL ntwerpen-berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg Mechelen- Nekkerspoel Turnhout

Nadere informatie

IC-35. Brussel. Brus.-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf

IC-35. Brussel. Brus.-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf IC-5 Brussel Brus.-Nat.-Luchthaven Antwerpen Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën

Resultaten vragenlijst Mycobacteriën FEDERALE OVERHEIDSDIENST, VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU COMMISSIE VOOR KLINISCHE BIOLOGIE DIENST VOOR LABORATORIA VAN KLINISCHE BIOLOGIE COMITE VAN DESKUNDIGEN GLOBAAL RAPPORT

Nadere informatie

Surveillance Bloedstroominfecties in Belgische ziekenhuizen

Surveillance Bloedstroominfecties in Belgische ziekenhuizen Surveillance Bloedstroominfecties in Belgische ziekenhuizen Jaarrapport 2016 Surveillance Bloedstroominfecties in Belgische ziekenhuizen Jaarrapport 2016 Gegevens tot en met 2015 AUTEURS Els Duysburgh,

Nadere informatie

IgG antistoffen. imuunstatus/vaccin atie: IgG antistoffen. Antistoffen

IgG antistoffen. imuunstatus/vaccin atie: IgG antistoffen. Antistoffen Bepaling Ondertitel Doorlooptijd Doorlooptijd tijdsduur Actinomyces spp. Kweek 10-14 dag(en) Adenovirus Antigeendetectie 1 dag(en) Adenovirus 2-4 dagen Aeromonas spp. Kweek 2-4 dag(en) Anaerobe kweek Kweek

Nadere informatie

Disclaimer. Navetteurs.be Test-Aankoop/Test-Achats TreinTramBus. Voorpagina: www.thomsten.com

Disclaimer. Navetteurs.be Test-Aankoop/Test-Achats TreinTramBus. Voorpagina: www.thomsten.com Page 1 Cover Disclaimer De hierna volgende tabellen bevatten de ontwerpdienstregeling zoals die vanaf 14 december 2014 van kracht zou kunnen worden. Wij hebben deze tabellen samengesteld uit diverse bronnen.

Nadere informatie

kinderen in het ziekenhuis

kinderen in het ziekenhuis kinderen in het ziekenhuis Belgische ziekenhuizen zijn steeds meer kindgericht. Dat toont onze enquête aan. Al is er hier en daar nog werk aan de winkel. ONS ONDERZOEK 87 ziekenhuizen, 4 274 ouders In

Nadere informatie

IC-17. Schaarbeek. Brussel-Luxemburg. Ottignies. Namen. Dinant. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-17. Schaarbeek. Brussel-Luxemburg. Ottignies. Namen. Dinant. Dienstregelingen geldig vanaf IC-7 Schaarbeek Brussel-Luxemburg Ottignies Namen Dinant Dienstregelingen geldig af..0 Uitgave 0..0 La Louvière- Sud NTWERPEN-CENTRL ntwerpen-berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg

Nadere informatie

Conventions de rééducation fonctionnelle entrées en vigueur le 1 er mars 1999

Conventions de rééducation fonctionnelle entrées en vigueur le 1 er mars 1999 Conventions de rééducation fonctionnelle entrées en vigueur le 1 er mars 1999 Etablissements 7.86.001.87 Universitair Ziekenhuis Gent Dienst voor Inwendige Ziekten De Pintelaan 185 7.86.003.85 Algemeen

Nadere informatie

Tissue Bank Registry BELGIUM

Tissue Bank Registry BELGIUM Last updated: 9/1/08 ANDERLECHT - CLINIQUES UNIVERSITAIRES DE BRUXELLES - HOPITAL ERASME - (Cod: BE0005) Banque de tissus pour allogreffes de l appareil locomoteur ROUTE DE LENNIK 808 1070 - ANDERLECHT

Nadere informatie

Lijn 154 : Dinant - Namen. Stations en haltes DINANT GODINNE JAMBES LUSTIN NAMEN YVOIR

Lijn 154 : Dinant - Namen. Stations en haltes DINANT GODINNE JAMBES LUSTIN NAMEN YVOIR 154 Lijn 154 : Dinant - Namen Stations en haltes DINANT GODINNE JAMBES LUSTIN NAMEN YVOIR De Panne Veurne Poperinge ROOSENDAAL (NL) Essen Knokke Zeebrugge Noorderkempen Turnhout Blankenberge Oostende Antwerpen-Luchtbal

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers

Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Geografische spreiding van de kinderbijslag 2010 1 Verantwoordelijke uitgever: Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Voor inlichtingen: RKW Departement Ondersteuning Research en Financiën Trierstraat

Nadere informatie

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN / Rapport cijfers KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN Vlaams Gewest 2014 / 15.02.2016 15.02.2016 Kenmerken suïcidepogingen in Gent en Vlaanderen 1/12 Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers

Nadere informatie

Kanteling Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie

Kanteling Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie Kanteling Algemene Administratie van de Patrimoniumdocumentatie Syndicaal overleg Dinsdag 7 oktober 2014 Agenda Methodologie van de voorbereiding van de kanteling Huidige situatie van de centrale diensten

Nadere informatie

IC-22. Brussel. Mechelen. Antwerpen. Essen. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-22. Brussel. Mechelen. Antwerpen. Essen. Dienstregelingen geldig vanaf IC-22 Brussel Mechelen Antwerpen Essen Dienstregelingen geldig af.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg Mechelen-

Nadere informatie

Lijst van aangesloten ziekenhuizen

Lijst van aangesloten ziekenhuizen Lijst van aangesloten ziekenhuizen Provincie Antwerpen - Antwerpen Apra Kliniek - Antwerpen AZ Monica Campus Eeuwfeestkliniek - Antwerpen Revalidatiecentrum Hof ter Schelde - Antwerpen Sint-Vincentiusziekenhuis

Nadere informatie

Stations en haltes. Lijn 52 : Antwerpen-Centraal - Puurs

Stations en haltes. Lijn 52 : Antwerpen-Centraal - Puurs 52 Lijn 52 : Antwerpen-Centraal - Puurs Stations en haltes ANTWERPEN-BERCHEM ANTWERPEN-CENTRAAL ANTWERPEN-ZUID BOOM HEMIKSEM HOBOKEN-POLDER NIEL PUURS RUISBROEK-SAUVEGARDE SCHELLE De Panne Veurne Poperinge

Nadere informatie

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014

DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 DIAGNOSTIEK TARIEVEN EERSTE LIJN 2014 De onderstaande tarievenlijst geeft een zo goed mogelijk beeld van de kosten van de meest aangevraagde onderzoeken. Afwijkingen kunnen voorkomen. Het kan zijn dat

Nadere informatie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie Laboratoria Stichting PAMM Pathologie en Medische Microbiologie Na Lunchtijd Na Lunchtijd Locatie Adherentie gebied van de PAMM voor medische microbiologie 800.000 mensen Zuid-Oost Brabant Onderzoeken

Nadere informatie

BEVRAGING IKG. UnieKO VZW Kasteeldreef 66/ Beveren

BEVRAGING IKG. UnieKO VZW Kasteeldreef 66/ Beveren BEVRAGING IKG UnieKO VZW Kasteeldreef 66/1 9120 Beveren 7 juni 2012 UnieKO VZW, Kasteeldreef 66/1, 9120 Beveren - 2012 Deze studie is eigendom van VZW UnieKO en is beschermd door de copyrightwetgeving

Nadere informatie

Gegevensbronnen? Specialist. Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN. Vlaams KR-netwerk NKR. Kortrijk, 11 september 2004, symposium kankerregistratie

Gegevensbronnen? Specialist. Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN. Vlaams KR-netwerk NKR. Kortrijk, 11 september 2004, symposium kankerregistratie Gegevensbronnen? Specialist Patholoog-anatoom MUTUALITEITEN AKR LIKAR Vlaams KR-netwerk NKR Definitie Kankerincidentie Aantal nieuw ontdekte kankers Binnen een bepaalde tijdsperiode (bv. 1 jaar) Voor een

Nadere informatie

IC-01. Oostende. Brussel. Luik. Eupen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015

IC-01. Oostende. Brussel. Luik. Eupen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015 IC-0 Oostende Brussel Luik Eupen Dienstregelingen geldig vanaf.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg Mechelen-

Nadere informatie

IC Brussel. Namen. Aarlen. Luxemburg (L) Dienstregelingen geldig vanaf

IC Brussel. Namen. Aarlen. Luxemburg (L) Dienstregelingen geldig vanaf IC-16-4 Brussel Namen Aarlen Luxemburg (L) Dienstregelingen geldig vanaf 1.12.20 Uitgave 01.12.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg

Nadere informatie

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2012 West-Vlaanderen

Epi-nieuws. Toezicht Volksgezondheid. Registratie overzicht 2012 West-Vlaanderen Epi-nieuws Toezicht Volksgezondheid Registratie overzicht 1 West-Vlaanderen Toezicht Volksgezondheid Team Infectieziektenbestrijding West-Vlaanderen Koning Albert I-laan 1- - Brugge Registratie van infectieziekten

Nadere informatie

IC-12. Kortrijk. Gent. Brussel. Leuven. Luik. Welkenraedt. Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015

IC-12. Kortrijk. Gent. Brussel. Leuven. Luik. Welkenraedt. Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015 IC- Kortrijk Gent Brussel Leuven Luik Welkenraedt Dienstregelingen geldig vanaf..0 Uitgave 0.0.06 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg

Nadere informatie

MONITEUR BELGE Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD

MONITEUR BELGE Ed. 2 BELGISCH STAATSBLAD AGENCE FEDERALE DES MEDICAMENTS ET DES PRODUITS DE SANTE Liste des agréments d établissements de matériel corporel humain octroyés entre le 1 er décembre 2010 et le 31 décembre 2010 en application de la

Nadere informatie

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf De Panne Gent Aalst Brussel Brussel-Nat.-Luchthaven Leuven Landen Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.20 Uitgave 01.02.2016 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom

Nadere informatie

Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: erkenningsbesluiten: momenteel geldend per ziekenhuis

Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: erkenningsbesluiten: momenteel geldend per ziekenhuis Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: sen: momenteel geldend per ziekenhuis Aalst, Algemeen Stedelijk Ziekenhuis - 176 4 Aalst, Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis - 126 7 Antwerpen, Algemeen Centrumziekenhuis Antwerpen

Nadere informatie

Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: erkenningsbesluiten: momenteel geldend per ziekenhuis

Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: erkenningsbesluiten: momenteel geldend per ziekenhuis Inhoudstafel Algemene ziekenhuizen: sen: momenteel geldend per ziekenhuis Aalst, Algemeen Stedelijk Ziekenhuis - 176 4 Aalst, Onze-Lieve-Vrouwziekenhuis - 126 7 Antwerpen, Algemeen Centrumziekenhuis Antwerpen

Nadere informatie

Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen

Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen Uitkeringsaanvraag voor pleegzorgen Uw wenst afwezig te blijven van het werk om pleegzorgen te verstrekken aan de perso(o)n(en) die door de rechtbank, door een door de bevoegde Gemeenschap erkende plaatsingsdienst,

Nadere informatie

VERKIEZING VAN HET EUROPESE PARLEMENT VAN 13 JUNI 2004. Verklaring van bewilliging in kandidaatstelling. 1... 2... 3...

VERKIEZING VAN HET EUROPESE PARLEMENT VAN 13 JUNI 2004. Verklaring van bewilliging in kandidaatstelling. 1... 2... 3... FORMULIER C/13 Nederlandse kiescollege VERKIEZING VAN HET EUROPESE PARLEMENT VAN 13 JUNI 2004 Verklaring van bewilliging in kandidaatstelling. Wij, ondergetekenden, kandidaten voorgedragen voor het Europese

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 26 JANUARI 2009. - Koninklijk besluit tot wijziging van het artikel 24, 1, van de bijlage bij het koninklijk besluit van 14 september 1984 tot vaststelling van

Nadere informatie

Vraag nr. 8 van 27 september 2011 van FILIP DEWINTER. Sociale huisvesting - Nationaliteiten

Vraag nr. 8 van 27 september 2011 van FILIP DEWINTER. Sociale huisvesting - Nationaliteiten VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN FREYA VAN DEN BOSSCHE VLAAMS MINISTER VAN ENERGIE, WONEN, STEDEN EN SOCIALE ECONOMIE Vraag nr. 8 van 27 september 2011 van FILIP DEWINTER Sociale huisvesting - Nationaliteiten

Nadere informatie

Onze zitdagen in de provincies vanaf oktober 2015

Onze zitdagen in de provincies vanaf oktober 2015 Onze zitdagen in de provincies vanaf oktober 2015 Heb je vragen voor de Directie-generaal Personen met een handicap? Stel ze persoonlijk aan onze maatschappelijk assistenten! Zij houden zitdagen in elke

Nadere informatie

Voorwoord. Tot slot rest mij al diegenen te danken die aan de totstandkoming van deze publicatie hebben bijgedragen.

Voorwoord. Tot slot rest mij al diegenen te danken die aan de totstandkoming van deze publicatie hebben bijgedragen. MPG in beeld 2008 1 Voorwoord De MPG 2008 in beeld sluit aan bij de inspanningen van de Organisatie voor de Gezondheidszorgvoorzieningen om de geregistreerde gegevens maximaal terug te koppelen naar de

Nadere informatie

Op de specifieke deelvragen luidt het antwoord als volgt:

Op de specifieke deelvragen luidt het antwoord als volgt: FREYA VAN DEN BOSSCHE VLAAMS MINISTER VAN ENERGIE, WONEN, STEDEN EN SOCIALE ECONOMIE ANTWOORD ANTWOORD op vraag nr. 612 van 4 juli 2012 van FILIP DEWINTER De wachtlijsten in de sociale huisvestingssector

Nadere informatie

Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I

Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I Veldslagen in Vlaanderen vóór WO I Provincie Jaar Naam van de veldslag Stad/ Gemeente Periode Oorlog0 Antwerpen 1007 Antwerpen Antwerpen vroege Middeleeuwen 1057 Antwerpen Antwerpen vroege Middeleeuwen

Nadere informatie

IC-02. Oostende. Brugge. Gent. St-Niklaas. Antwerpen. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-02. Oostende. Brugge. Gent. St-Niklaas. Antwerpen. Dienstregelingen geldig vanaf IC-0 Oostende Brugge Gent St-Niklaas ntwerpen Dienstregelingen geldig af.06.0 Uitgave 0.06.0 La Louvière- Sud NTWERPEN-CENTRL ntwerpen-berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg Mechelen-

Nadere informatie

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN APRIL 213 INHOUD Het doel van de thermometer is een eerste berichtgeving over de stand van zaken in 212 over seksuele gezondheid in Nederland. De thermometer bevat nieuwe gegevens van de soa-centra, aangiftecijfers,

Nadere informatie

Voor meer cijfers, zie beleidsdomein Slagkrachtige stad, rubriek data. Stad Genk Publicatie Inkomens

Voor meer cijfers, zie  beleidsdomein Slagkrachtige stad, rubriek data. Stad Genk Publicatie Inkomens De Algemene Directie Statistiek van de FOD Economie publiceerde de cijfers over het netto belastbaar inkomen van 2014 (aanslagjaar 2015). De cijfers zijn gebaseerd op de aangiften in de personenbelastingen.

Nadere informatie

Lijn 54 : Mechelen - Sint-Niklaas

Lijn 54 : Mechelen - Sint-Niklaas 54 Lijn 54 : Mechelen - Sint-Niklaas Werken tussen Puurs en Mechelen: verkeer onderbroken vanaf 31/07 tot en met 31/08. Tussen Puurs en Sint-Niklaas rijden er vervangbussen met haltes in Bornem en Temse.

Nadere informatie

Centra voor geestelijke gezondheidszorg: adresgegevens: overzicht met vermelding van uitbatingsplaatsen en antennes

Centra voor geestelijke gezondheidszorg: adresgegevens: overzicht met vermelding van uitbatingsplaatsen en antennes 1000 Brussel, CGG Brussel 2 1730 Asse, CGG Ahasverus 3 2018 Antwerpen, CGG VAGGA 4 2300 Turnhout, CGG Kempen 5 2600 Antwerpen, CGG Andante 6 2800 Mechelen, CGG De Pont 7 3000 Leuven, CGG PassAnt 8 3000

Nadere informatie

BESTUURSMEMORIAAL. VU: Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200 Sint-Andries

BESTUURSMEMORIAAL. VU: Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200 Sint-Andries BESTUURSMEMORIAAL VAN DE PROVINCIE WEST-VLAANDEREN VU: Hilaire Ost, Provinciegriffier, Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200 Sint-Andries INHOUD Blz. Nr. 92 - Openbaar register van

Nadere informatie

Surveillance van multiresistente kiemen in Belgische ziekenhuizen:

Surveillance van multiresistente kiemen in Belgische ziekenhuizen: Surveillance van multiresistente kiemen in Belgische ziekenhuizen: Enterobacter aerogenes en cloacae, Escherichia coli, Klebsiella pneumoniae, Acinetobacter baumannii en Pseudomonas aeruginosa Eerste semester

Nadere informatie