Denk even mee. Oeps! Meteen kiezen! Even voorstellen. Terug in de tijd De toekomst van de langdurende GGZ. Van verleden naar toekomst

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Denk even mee. Oeps! Meteen kiezen! Even voorstellen. Terug in de tijd De toekomst van de langdurende GGZ. Van verleden naar toekomst"

Transcriptie

1 Van verleden naar toekomst Ypsilon Jubileumdag Midden De toekomst van de langdurende GGZ Ypsilon Jubileumdag Midden Bert Stavenuiter 11 oktober 2014 Bert Stavenuiter 11 oktober 2014 Oeps! Meteen kiezen! Denk even mee Ik moet kiezen: a. Geef ik een tijdsbeeld over de belangrijkste veranderingen die zich in 30 jaar Ypsilon hebben voltrokken b. Of zoom ik in op de veranderingen in de langdurige zorg en de groeiende rol van Ypsilon in die 30 jaar (Of doe ik van allebei een beetje?) Even voorstellen Terug in de tijd Bert Stavenuiter Al ruim 20 jaar verbonden aan Ypsilon Eerst als journalist, maar intussen 15 jaar als directeur Heb een hoop geleerd over psychose en schizofrenie Én over familie Maar ben zelf geen direct-betrokkene Heb wel een gezin met zo z n eigen problematiek 1

2 Pakweg 30 jaar geleden Wat is er veranderd? 1. Waren er nog mensen die vonden dat iedereen even gek was 2. Was er net zoveel schizofrenie als nu 3. Maar moest het vooral chronische psychose heten 4. Werd verwacht dat patiënten zelf hulp kwamen vragen 5. Werden er veel te veel pillen voorgeschreven 6. Maar kregen de moeders de schuld 7. Was gezinstherapie de basis van de behandeling 8. En stond 1 moeder op om de zorg te gaan veranderen 9. Zie hier het begin van Ypsilon Wat is er veranderd? Iedereen even gek? 1. Niet iedereen is gek, maar het wordt wel minder zwart/wit 2. Hot: stagering 3. Het aantal mensen dat ziek wordt is niet kleiner geworden 4. Maar er zijn wel grote stappen gemaakt op het terrein van vroegherkenning 5. We weten hoe mensen met een risico moeten worden behandeld 6. De eerste psychose lijkt te kunnen worden voorkomen 7. De discussie over de naam duurt voor, tot blijdschap van Anoiksis 8. De oorzaak is nog altijd niet echt duidelijk, maar niet meer bij de ouders 9. De familie is nu een werkzaam onderdeel van de triade Nee: Schizofrenie behoort nu tot de EPA-groep: de Ernstig Psychiatrische Aandoeningen Het stigma (= onderscheid) is nog huizenhoog Iedereen even gek? Is er minder schizofrenie? Ja: De psychiatrie wordt gewoner De nadruk ligt niet meer op de ziekte maar op herstel (zie Rokus) Er blijkt geen schizofrenie-gen te bestaan, maar meer dan (stukjes van) genen. Nee, de aantallen zijn nauwelijks veranderd Dus schizofrenie is nog niet te genezen En nog niet te voorkomen Conclusie: Het zwart/witte gaat eraf; het bijzondere blijft En helemaal hot: stagering ( fasegerichte ondersteuning ) 2

3 Is er minder schizofrenie? En de naamgeving? Maar er zijn wel hoopvolle ontwikkelingen: Er zijn grote stappen gemaakt op het terrein van vroegherkenning We weten hoe mensen met een risico moeten worden behandeld De eerste psychose lijkt te kunnen worden voorkomen Ook hier wordt het minder zwart/wit Chronische psychose voelt te chronisch Schizofrenie is te diffuus Anoiksis: Noem het Psychosis Susceptibility Syndrome (psychose gevoeligheidssyndroom) Patiënten moeten zelf hulp vragen? En die pillen? Nee! Bemoeizorg deed zijn intrede ACT- en FACT-teams sjouwen er nu op los (als je tenminste op de goede plek woont) Nog geen psychose? Nog geen pillen Wel een psychose? Start met een lage dosis Hoog zo nodig op Terug van weggeweest: anosognosia (nu nog mensen in trainen!) Wie krijgt nu de schuld? Waar ligt de schuld? Eerlijk gezegd: Nog nergens. We weten het niet! Deels erfelijk, deels door omgevingsfactoren bepaald In de ene familie meer kwetsbaarheid dan in de andere De een heeft meer veerkracht dan de ander 3

4 Gezinstherapie is uit En die moeder dan met haar initiatief? en de triade is in en de Triadekaart ook Ypsilon bestaat nog steeds Sinds Ypsilon werd opgericht Ondanks het dichtdraaien van de geldkraan Is ze nog altijd Moet ze zo n gezinnen van steun hebben voorzien Door de tijd heen Wat bereikten we nog meer? Moeten we dus zo n patiënten vooruit hebben geholpen We vroegen en kregen psychoseklinieken We vroegen en kregen een betere wet voor gedwongen behandeling We vroegen en kregen tal van gerichte trainingen We kwamen met een Expertisecentrum Wonen dat familieleden helpt bij het starten van een woonproject We vroegen en kregen afspraken over hoe hulpverleners met familieleden moeten omgaan We vroegen en kregen invloed op de richtlijn voor behandelaars 4

5 En hoe zit het met de langdurige zorg? De visie op zorg is veranderend En de rol van Ypsilon? Van bed naar buurt (ambulantisering) Van landelijke overheid naar gemeenten (decentralisatie) Van zorg naar ondersteuning & participatie Van collectieve voorziening naar individuele regeling Van gespecialiseerde zorg naar basiszorg & eigen kracht Van verzekerd recht in zorgverzekeringswet en AWBZ naar compensatieplicht door gemeenten (Wmo) En: Van dure zorg naar eh misschien wel dure zorg Hoe halen we daar het maximum uit? ART: Assertive Recovery Triad Met een visie op hoe het moet Door mee te denken over de manier van organiseren Door nieuwe wetgeving Door politieke druk uit te oefenen Motto: Deze vergeten groep verdient beter (En dat gaat niet alleen over de cliënten) ART-visie Fan van Holland of van Italië? Herstel en/of behoud van natuurlijke netwerken Mensen in beweging brengen op verschillende levensgebieden Continuïteit van zorgverlening, relatie Iedereen woont op plek van voorkeur met ondersteuning die nodig is om dat te realiseren Zelfredzaamheid bevorderen Empowerment van de verpleegkundige Bevorderen van krachtige teams (bezieling, samenwerking, zakelijkheid) 5

6 Zijn we beter af buiten de muur? Organisatie Goede zorg gaat over: Doelen: 1. Ondersteun herstel en bevorder empowerment 2. Bevorder participatie en bestrijd stigmatisering 3. Streef naar veiligheid (en verantwoorde risico s) 4. Op de persoon afgestemde zorg ( personalized care ) Organisatie (2) Wetgeving Relaties: 5. Investeer veel in goede werkrelatie met patiënt 6. Ondersteun en werk samen met familie en andere naastbetrokkenen. Zorgaanbod: 7. Bied zorg die dimensioneel en fasegevoelig is 8. Bied zoveel mogelijk bewezen effectieve interventies 9. Bied integrale zorg die op continuïteit is gebaseerd 10. Maak optimaal gebruik van nieuwe technologieën. WLZ: Wet langdurige zorg Tóch nog een plek voor de GGZ WvGGZ: Wet verplichte GGZ Straks geen opname nodig bij dwang Politieke lobby Wie hoort er bij deze agenda? WvGGZ: Wet verplichte GGZ Straks geen opname nodig bij dwang WLZ: Wet langdurige zorg Tóch nog een plek voor de GGZ T 6

7 Dank voor uw aandacht facebook.com/ypsilondichtbij Terugbladeren door de presentaties? Foto s bekijken? 7

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz

Even voorstellen. Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig specialist GGz Sociale veerkracht Het vermogen van mensen en gemeenschappen om met veranderingen om te gaan en de toegang tot externe hulpbronnen die ze daarbij hebben Even voorstellen Femke Dirkx GGz Breburg Verpleegkundig

Nadere informatie

Veranderende opva+ngen

Veranderende opva+ngen Veranderende opva+ngen 1. Van louter symptoomstabilisa7e naar persoonlijk en maatschappelijk herstel 2. Van louter professionele zorg naar eigen kracht en zelfmanagement 3. Van enkel op de persoon gericht

Nadere informatie

Extramuralisering in de ggz in de regio breda. 15 oktober 2015

Extramuralisering in de ggz in de regio breda. 15 oktober 2015 Extramuralisering in de ggz in de regio breda 15 oktober 2015 Aftrap regio Breda Wie zijn we? Wat willen wij jullie voorleggen? Drie perspectieven Perspectief gemeente: extramuralisering in sociale domein

Nadere informatie

Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk)

Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk) Blauwdruk voor EPA Zorg (in de wijk) Philippe Delespaul F-ACT Congres Netwerken werkt Apeldoorn 18 september 2013 GGZ taakstelling in cijfers (Nemesis) 6+% Schetsontwerp GGZ agenda maatschappelijk geïntegreerd

Nadere informatie

Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten

Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten Bestuurlijk akkoord GGZ en gemeenten Veronique Esman Directeur Curatieve Zorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 21 november 2013 Inhoud 1. Akkoorden curatieve zorg 1. Akkoorden curatieve

Nadere informatie

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS

Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen. Elly van Kooten. Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS Zorg en ondersteuning voor mensen met ernstige psychische aandoeningen Presentatie Congres Phrenos 13 november 2014 Elly van Kooten Directie Maatschappelijke Ondersteuning, Ministerie van VWS 1 Inhoud

Nadere informatie

Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen

Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen Partners in zorg Familiebeleid GGZ Rivierduinen Informatie voor familieleden, naasten en cliënten Inhoud Contactgegevens voor familieleden 1. Inleiding 2. Betrokken? Ja, tenzij 3. Familiebeleid in het

Nadere informatie

Van beleid naar praktijk. De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog?

Van beleid naar praktijk. De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog? Van beleid naar praktijk De agoog in de frontlinie van ambitueuze zorgvernieuwing: de patiënt helpen richting zelfredzaamheid. Wie helpt de agoog? De onderwerpen Agenda voor de Zorg Bestuurlijk akkoord

Nadere informatie

Workshop herstel- en kracht- gericht werken

Workshop herstel- en kracht- gericht werken Workshop herstel- en kracht- gericht werken Studiedag beschermd wonen, 15 april 2014 Ursula Drexhage coördinator herstel (RIWIS), gemeenteraadslid berkelland, ervaringsdeskundige Diana Koolman, cliënt

Nadere informatie

Bijlage Informatiedocument. Beschermd Wonen Brabant Noordoost-oost

Bijlage Informatiedocument. Beschermd Wonen Brabant Noordoost-oost Bijlage Informatiedocument Brabant Noordoost-oost 1 Inleiding: Vanaf 1 januari 2015 zal de huidige langdurige intramurale Geestelijke Gezondheidszorg (GGZ) niet langer meer onderdeel zijn van de AWBZ.

Nadere informatie

Aanpakken! Zo krijgt de familie een goede plek in de zorg

Aanpakken! Zo krijgt de familie een goede plek in de zorg Aanpakken! Zo krijgt de familie een goede plek in de zorg Ypsilon studiedag 6-11-2010 Ingeborg Siteur Psychiater / Systeemtherapeut Altrecht Afdeling ABC Winnaar familiester 2009 1 Inleiding 2 Familie

Nadere informatie

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht

dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart - Ypsilon en onderzoekers trekken met elkaar op sinds die tijd Epidemiologische studies genetica

Nadere informatie

De Stemmenpolikliniek

De Stemmenpolikliniek Universitair Centrum Psychiatrie (UCP) De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 1 Stemmen horen 1 De behandeling 2 Kennismaking 3 De inhoud van de behandeling 3 Behandelaars 4 Vragen 4 Belangrijke adressen

Nadere informatie

Familie als bondgenoot

Familie als bondgenoot Familie als bondgenoot Wat hulpverleners moeten weten over gezinnen 14 december 2006 Hers Dinie Alemans Ellen van Berlo He 1 Centraal in het project Familieleden, clienten en professionals werken samen

Nadere informatie

tractor 30 maart 2011 ACT Assertive Community Treatment

tractor 30 maart 2011 ACT Assertive Community Treatment tractor 30 maart 2011 ACT Assertive Community Treatment Behandelmethodiek die door haar specifieke aanpak patiënten met psychisch lijden wil helpen bij het: Bevorderen van herstel en rehabilitatie Bevorderen

Nadere informatie

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart

11-10-2014. Ypsilon 30 jaar. Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart Ypsilon 30 jaar Schizofrenie onderzoek staat in Nederland nu 20 jaar op de kaart dr. Wiepke Cahn UMCUtrecht - Ypsilon en onderzoekers trekken sinds die tijd met elkaar op Wat hebben we gezamenlijk bereikt!

Nadere informatie

Herstel. De cliënt als bondgenoot. CvdM - GGNet

Herstel. De cliënt als bondgenoot. CvdM - GGNet Herstel De cliënt als bondgenoot Visie van de Cliëntenraad Door verbinden kracht hervinden Cliëntenraad en Herstel Cliëntenraden vinden (programma's) herstel waardevol voor kwaliteit van leven voor de

Nadere informatie

Cliëntenbeweging en kwaliteit. De richtlijn Vroege psychose als voorbeeld

Cliëntenbeweging en kwaliteit. De richtlijn Vroege psychose als voorbeeld Cliëntenbeweging en kwaliteit De richtlijn Vroege psychose als voorbeeld VWS Jaarbeurssessie 2013 Bert Stavenuiter, directeur Ypsilon Wat kunt u verwachten? Wat kunt u verwachten? Wie zijn we? Bert? Ypsilon?

Nadere informatie

Vraagverlegenheid en handelingsverlegenheid:

Vraagverlegenheid en handelingsverlegenheid: Vraagverlegenheid en handelingsverlegenheid: een ongelukkig huwelijk Nationaal congres GGZ-Verpleegkunde Bert Stavenuiter 28 juni 2017 Handelingsverlegenheid Herkent u dit? Het is vaak hollen of stilstaan

Nadere informatie

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen

De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen. Lectoraat Rehabilitatie Groningen De ouderrol van mensen met (ernstige) psychische aandoeningen Peter van der Ende Senior-onderzoeker Lectoraat Rehabilitatie Hanzehogeschool Groningen p.c.van.der.ende@pl.hanze.nl Website: www.ouderschap-psychiatrie.nl

Nadere informatie

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek

Psychiatrie. De Stemmenpolikliniek Psychiatrie De Stemmenpolikliniek Inhoud Inleiding 0 Stemmen horen 0 Klachten en symptomen 0 Oorzaken De behandeling 0 Doel 0 Voor wie 0 Tijdsduur 0 De inhoud van de behandeling 0 Coping-training 0 Psycho-educatie

Nadere informatie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie

Schizofrenie. Leven in een andere wereld. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie ggz voor doven & slechthorenden Schizofrenie Leven in een andere wereld Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over schizofrenie Herkent u dit? Denkt u wel eens dingen te zien

Nadere informatie

Visiedocument FACT GGZ Friesland

Visiedocument FACT GGZ Friesland Visiedocument FACT GGZ Friesland Soort document: Visiedocument Versie: 02 Visie Rehabilitatie begint bij de voordeur! Vanaf het eerste behandelcontact staat het individuele herstelproces van de patiënt

Nadere informatie

Grenzen verleggen 10E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014

Grenzen verleggen 10E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014 Grenzen verleggen 10 E PHRENOS PSYCHOSECONGRES ZWOLLE, 13 NOVEMBER 2014 Programma 09.00 Ontvangst en registratie 09.45 Opening door dagvoorzitter dr. R. Bruggeman, psychiater, Universitair Centrum Psychiatrie

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

Generalistische Basis GGZ De rol van en voor de zorgaanbieder

Generalistische Basis GGZ De rol van en voor de zorgaanbieder Generalistische Basis GGZ De rol van en voor de zorgaanbieder Fennie Zwanepol, directeur Indigo Centraal, 18 maart 2014 / 1 Indigo Nederland: GBGGZ Direct en dichtbij, geen wachttijden, in de wijk KOP

Nadere informatie

Veranderingen in rol Familieraden. Kamer familieraden LPGGz

Veranderingen in rol Familieraden. Kamer familieraden LPGGz Veranderingen in rol Familieraden Kamer familieraden LPGGz Inhoud Ontwikkelingen Gevolgen m.b.t familie en naasten Doelstelling SLKF versus Kamer Familieraden LPGGz Rol Familieraden Ontwikkelingen (1)

Nadere informatie

FACT-teams. Intensieve wijkgerichte behandeling en begeleiding. Informatie voor cliënten, verwijzers en betrokkenen

FACT-teams. Intensieve wijkgerichte behandeling en begeleiding. Informatie voor cliënten, verwijzers en betrokkenen FACT-teams Intensieve wijkgerichte behandeling en begeleiding Informatie voor cliënten, verwijzers en betrokkenen FACT-teams bieden behandeling en ondersteuning aan mensen met psychiatrische problemen

Nadere informatie

Een vriend erbij is een zorg minder!

Een vriend erbij is een zorg minder! Een vriend erbij is een zorg minder! Informatie over schenken en nalaten STICHTING Vrienden van Ypsilon Positief en creatief In mijn studententijd raakte ik betrokken bij Ypsilon. Een van mijn vrienden

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

Kompassie met elkaar Wmo 2015. 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen

Kompassie met elkaar Wmo 2015. 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen Kompassie met elkaar Wmo 2015 15 maart 2014 Jacqueline van der Bos Inge van Dommelen In deze presentatie 1. Hoe is het nu geregeld? 2. Hoe is het straks geregeld? De nieuwe Wmo 2015 Participatiewet Jeugdwet

Nadere informatie

Extra hulp indien nodig

Extra hulp indien nodig Extra hulp indien nodig Minder als het kan F-ACT volwassenen F-ACT biedt zorg aan volwassenen tot 60 jaar die te maken hebben met een grote kwetsbaarheid vanwege hun psychoses of ernstige persoonlijkheidsproblematiek.

Nadere informatie

Participatie in rollen. De cliënten die van de Awbz naar de Wmo gaan. Overzicht. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten)

Participatie in rollen. De cliënten die van de Awbz naar de Wmo gaan. Overzicht. Mensen met beperkingen participeren in de wijk (en daar buiten) Maatschappelijke participatie, stigma en openheid Overzicht Maatschappelijke Participatie Participatie door rehabilitatie Openheid Lies Korevaar Groningen, 27 januari 2015 Afsluiting De cliënten die van

Nadere informatie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie

Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Verbeterproject GGZ NHN Divisie Langdurende Psychiatrie Anja Reilman en Saskia van Duin Expertverpleegkundigen Projectleiders implementatie zorgprogramma s schizofrenie & dubbele diagnose GGZ Noord Holland

Nadere informatie

Raadsledendag 20 september

Raadsledendag 20 september Raadsledendag 20 september Wet langdurige zorg & Zorgverzekeringswet Marlies Kamp Manon Jansen Programmamanagement HLZ 3 Presentatie 1. Wet langdurige zorg 2. Zorgverzekeringswet 3. Implementatie 4. Communicatie

Nadere informatie

De nieuwe Wmo P w o e nf r e P or o P i m n ia t nti n p e r p e ij s e e s n e t n a k t o ie m e L e L l en y los

De nieuwe Wmo P w o e nf r e P or o P i m n ia t nti n p e r p e ij s e e s n e t n a k t o ie m e L e L l en y los De nieuwe Wmo PowerPoint Informatiebijeenkomst presentatie Lelystad november 2014 Hervorming langdurige zorg PowerPoint Op 1 januari 2015 presentatie verdwijnt Lelystad de AWBZ: deel gaat naar de Wet langdurige

Nadere informatie

Thuisbegeleiding nodig?

Thuisbegeleiding nodig? Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding nodig? Als problemen u boven het hoofd groeien Evean. Midden in het leven. Praktische en psychosociale ondersteuning gewoon bij u thuis Soms loopt het leven niet op rolletjes.

Nadere informatie

Volop in beweging. Ypsilon ledenavond 9 januari But it s good to see your smiling face and to hear your voice again

Volop in beweging. Ypsilon ledenavond 9 januari But it s good to see your smiling face and to hear your voice again Volop in beweging Ypsilon ledenavond 9 januari 2017 But it s good to see your smiling face and to hear your voice again Samen werken aan een goede geestelijke gezondheid van alle mensen in Zeeland Programma

Nadere informatie

Maatschappelijk herstel en de GGZ. Zorgzaam en soms bemoeizuchtig. Rene Keet

Maatschappelijk herstel en de GGZ. Zorgzaam en soms bemoeizuchtig. Rene Keet Maatschappelijk herstel en de GGZ Zorgzaam en soms bemoeizuchtig Rene Keet 21-6-2017 Disclosure: belofte Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen Ik zal de gezondheid bevorderen

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Zelfregie met Resource Groepen binnen F-ACT Sandra Bakker, casemanager/teamcoördinator sandra.bakker@ggz-nhn.nl

Zelfregie met Resource Groepen binnen F-ACT Sandra Bakker, casemanager/teamcoördinator sandra.bakker@ggz-nhn.nl Zelfregie met Resource Groepen binnen F-ACT Sandra Bakker, casemanager/teamcoördinator sandra.bakker@ggz-nhn.nl 21 mei 2015 Onstaan RG en F-ACT Bij ACT werd gemist: - Multidisciplinair -80 % van cliënten

Nadere informatie

Psychische problemen raken niet alleen de patiënt

Psychische problemen raken niet alleen de patiënt Psychische problemen raken niet alleen de patiënt Aandacht voor naastbetrokkenen van pa1ënten met psychische problemen Alike Machielsen- Visser en Els Bransen Belangen (poten1ële) belangenverstrengeling

Nadere informatie

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL

POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL POLPAROL HOE ONT-MOETEN KAN BIJDRAGEN TOT HERSTEL VZW De Hulster Leuven UZ Leuven campus Sint- Jozef Kortenberg 1 Inleiding Ontstaan Polparol Succesfactoren Polparol Polparol en herstel Rol van hulpverlener

Nadere informatie

René Keet Zwolle, 13 november 2014

René Keet Zwolle, 13 november 2014 René Keet Zwolle, 13 november 2014 Over de brug (Titel Plan van Aanpak) Ik zag de nieuwe brug. Twee overzijden die elkaar schenen te vermijden, worden weer buren Uit: De moeder de vrouw (1934), Martinus

Nadere informatie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie

Bijzondere mantelzorgers. Bijzondere mantelzorgers. Opbouw. Opbouw. Bijzondere mantelzorg 7-7-2014. Aandacht voor naasten - een korte historie Presentatie Rick Kwekkeboom Bijzondere mantelzorgers Bijzondere mantelzorgers De lat, die bepaal jij De lat, die bepaal jij (????) Aandacht voor naasten - een korte historie In tijden van anti-psychiatrie:

Nadere informatie

Wijkteams psychiatrie

Wijkteams psychiatrie Wijkteams psychiatrie Organisatie voor geestelijke gezondheidszorg Wijkteams psychiatrie Werken of naar school gaan, contact leggen en onderhouden, dagritme en het hebben van een zinvolle daginvulling

Nadere informatie

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik

Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Geïntegreerde behandeling van patiënten met schizofrenie en middelengebruik Saskia van Duin - verpleegkundig specialist GGZ Melchiord Ricardo - ervaringsdeskundige Ellen Struik teamleider DD kliniek GGZ

Nadere informatie

GGzE Centrum Bipolair. Centrum Bipolair. Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis. cliënten >>

GGzE Centrum Bipolair. Centrum Bipolair. Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis. cliënten >> GGzE Centrum Bipolair Centrum Bipolair Specialistisch behandelcentrum voor mensen met een bipolaire stoornis cliënten >> De bipolaire stoornis komt voor bij ongeveer 1 à 2 procent van de bevolking. Het

Nadere informatie

ACT en FACT: zorg en behandeling in de maatschappij

ACT en FACT: zorg en behandeling in de maatschappij ACT en FACT: zorg en behandeling in de maatschappij ACT en FACT: zorg en behandeling in de maatschappij Gecertificeerde zorg voor mensen met met ernstige psychiatrische ernstige psychiatrische aandoeningen

Nadere informatie

RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016

RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016 RESOURCE GROEPEN NL ART KENNISFESTIVAL 2 JUNI 2016 SPREKERS Tim Kreuger Ervaringswerker GGZ InGeest Aanjager herstel vanuit cliëntenperspectief Projectleider Resource Groepen GGZ ingeest Frits Dorleijn

Nadere informatie

Postmaster opleiding systeemtherapeut

Postmaster opleiding systeemtherapeut Postmaster opleiding systeemtherapeut mensenkennis In de context met cliënten, gezinnen en kinderen was dit leerzaam en direct bruikbaar in mijn werk. evaluatie deelnemer Postmaster opleiding systeemtherapeut

Nadere informatie

De door de familie als dringend ervaren noodzaak tot gedwongen opname en de strikte BOPZ criteria

De door de familie als dringend ervaren noodzaak tot gedwongen opname en de strikte BOPZ criteria De door de familie als dringend ervaren noodzaak tot gedwongen opname en de strikte BOPZ criteria Mr. C.E.J.M. Heerkens Thijssen Velen van u zullen, sinds uw familielid kampt met een psychiatrische problematiek,

Nadere informatie

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN

Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap. Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Herstelondersteunende zorg in een veranderend zorglandschap Michiel Bähler Adviseur/ psycholoog GGZ NHN Geen belangen Disclosure Persbericht 15 oktober 2014 Veranderend zorglandschap vraagt om vernieuwde

Nadere informatie

Crisiskaart, Wet verplichte GGZ en Zorgkaart

Crisiskaart, Wet verplichte GGZ en Zorgkaart Crisiskaart, Wet verplichte GGZ en Zorgkaart Dwangtoepassingen zijn soms onvermijdelijk wanneer het op andere manieren niet lukt om schade te voorkomen De crisiskaart als andere manier Inhoud van de presentatie

Nadere informatie

Philippe Delespaul St.Hiëronymus St.-Niklaas 12 november 2015

Philippe Delespaul St.Hiëronymus St.-Niklaas 12 november 2015 Herstelgerichte Zorg Philippe Delespaul St.Hiëronymus St.-Niklaas 12 november 2015 aan herstel werken, dat doen we toch allemaal (al)? over waarom herstel-gericht denken echt anders is en ons dwingt naar

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de factsheetvan de Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz)

Nadere informatie

Workshop Actief herstel in de Triade (ART)

Workshop Actief herstel in de Triade (ART) Workshop Actief herstel in de Triade (ART) Phrenos Psychosecongres 3 december 2015 Olaf Galisch, psychiater Marlies Jehoel-van As, verpleegkundig specialist GGZ BURGERROL KWALITEIT VAN LEVEN SOCIALE HULPBRONNEN

Nadere informatie

Altijd in de buurt DE ZORG VAN HET WIJKTEAM. Onderdeel van Arkin

Altijd in de buurt DE ZORG VAN HET WIJKTEAM. Onderdeel van Arkin Altijd in de buurt DE ZORG VAN HET WIJKTEAM Onderdeel van Arkin Het wijkteam kent de wijk. Wij behandelen en begeleiden u in uw directe omgeving en wij werken nauw samen met familie, vrienden en met andere

Nadere informatie

Symposium NAH NH 30 november. Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut

Symposium NAH NH 30 november. Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut Symposium NAH NH 30 november Marit Dhondt Psychomotorisch therapeut Ketenzorg na hersenletsel Ziekenhuis Medisch herstel Fysieke, curatieve zorg Gericht op zo snel mogelijk ontslag Nazorg poliklinisch

Nadere informatie

We lichten de onderwerpen uit de kwaliteitsagenda hieronder verder toe.

We lichten de onderwerpen uit de kwaliteitsagenda hieronder verder toe. Kwaliteitsagenda Zorg Thuis 2016 Mensen met een kwetsbare gezondheid blijven langer zelfstandig thuis wonen. Dat kan alleen als zorg thuis goed geregeld is. Mensen hebben recht op maatwerk van goede kwaliteit

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg

Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Rehabilitatie & herstel in de langdurende zorg Charlotte de Heer, Hanzehogeschool Loes Winkel, GGZ Friesland Innovatiewerkplaats Maatschappelijke participatie van mensen met een psychische beperking Inhoud

Nadere informatie

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz)

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) Waar gaan we het over hebben? Wie ben ik en waarom deze presentatie? Algemeen: beleidsregels en doelgroep Welke zorg valt voor onze doelgroep onder de AWBZ? Hoe wordt

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd Van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De Jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz) De Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Informatie voor cliënten en familieleden. FACT Centrum. Locatie Zuiderpoort

Informatie voor cliënten en familieleden. FACT Centrum. Locatie Zuiderpoort Informatie voor cliënten en familieleden FACT Centrum Locatie Zuiderpoort Wat is FACT? FACT staat voor Flexible Assertive Community Treatment'. Het is een vorm van behandeling en begeleiding, waarbij cliënten

Nadere informatie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie

Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Lentecongres Vlaamse vereniging voor Psychiatrie Henk Mathijssen 17 maart 2017 Voorstellen Diagnose bipolair 2 in 2014 Actief als vrijwilliger bij de VMDB Meegewerkt aan de zorgstandaard bipolaire stoornissen

Nadere informatie

FACT IDRIS. Idris is een onderdeel van de Amarant Groep

FACT IDRIS. Idris is een onderdeel van de Amarant Groep FACT IDRIS Idris is een onderdeel van de Amarant Groep Iedereen is Behandeling en begeleiding voor cliënten met een LVB in combinatie met complexe problematiek Specialistische behandeling Kinderen, jeugdigen

Nadere informatie

TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz

TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz TRANSITIE IN DE GGZ Introductie van de basis ggz Fennie Zwanepol, directeur Indigo Centraal, 4 november 2013 / 1 2 vragen Wat is in 2020 de ideale situatie in Lelystad op het gebied van de basis-ggz? Waar

Nadere informatie

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst,

Nadere informatie

Te laat, eenzijdig en zonder inspraak

Te laat, eenzijdig en zonder inspraak Te laat, eenzijdig en zonder inspraak Samenvatting Resultaten van een consumentenonderzoek door de vereniging Ypsilon naar de kwaliteit van de behandeling van mensen met schizofrenie en psychose 1 Te laat,

Nadere informatie

Buitengewoon Delta. algemene informatie

Buitengewoon Delta. algemene informatie Buitengewoon Delta algemene informatie Buitengewoon Delta Delta Psychiatrisch Centrum is gespecialiseerd in diagnostiek, behandeling en begeleiding van mensen met een psychische of psychiatrische aandoening.

Nadere informatie

Wat is shared decision making? (SDM)

Wat is shared decision making? (SDM) Shared decision making: op weg naar herstelondersteunende verslavingszorg Kim Elst: projectverantwoordelijke, afdelingshoofd daghospitaal Ben De Zitter: VPK resocialisatie-eenheid verslaving Peter Horemans:

Nadere informatie

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016

De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 De Nieuwe GGZ Ook in Twente? Philippe Delespaul Michael Milo Jim van Os Wilma Boevink Frank Schalken 28 januari 2016 Nieuwe GGZ kleinschalige professionaliteit in de wijk (en de rol van de huisarts/poh)

Nadere informatie

Zonneheuvel. Informatie voor verwijzers

Zonneheuvel. Informatie voor verwijzers Zonneheuvel Informatie voor verwijzers Zonneheuvel is een afdeling voor voortgezette behandeling met verblijf voor mensen vanaf 50 jaar met blijvende beperkingen voortvloeiend uit psychiatrische en levensfase

Nadere informatie

Verklarende woordenlijst

Verklarende woordenlijst Verklarende woordenlijst bij toetsingskader voor instellingen waar mensen verblijven die niet thuis kunnen wonen Utrecht, maart 2017 Behandeling Handelingen en interventies van medische, gedragswetenschappelijke

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 11 Marjan ter Avest. Ten geleide 13

Inhoud. Voorwoord 11 Marjan ter Avest. Ten geleide 13 Inhoud Voorwoord 11 Marjan ter Avest Ten geleide 13 Deel 1 Verkenning Hoofdstuk 1 (Flexible) ACT is voor ernstige psychiatrische aandoeningen (EPA) 19 Philippe Delespaul Hoofdstuk 2 EPA-patiënten, hun

Nadere informatie

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei

Beschrijving Doelstellingen Wmo Stabilisering en Groei Beschrijving Doelstellingen Wmo 2015-2018 Stabilisering en Groei Beschrijving doel Stabilisering Doel Individu in staat stellen op het hoogst haalbare niveau van participatie en zelfredzaamheid te komen

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340 98 34 www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Lentis Kop 1, Ouderenpsychiatrie. Kop 2, pagina 1! Voortgezette Klinische Behandeling A-Borg Winschoten

Lentis Kop 1, Ouderenpsychiatrie. Kop 2, pagina 1! Voortgezette Klinische Behandeling A-Borg Winschoten Lentis Kop 1, Ouderenpsychiatrie pagina 1 Kop 2, pagina 1! Voortgezette Klinische Behandeling A-Borg Winschoten Ouderen kunnen door allerlei oorzaken last hebben van psychische problemen. Sommige mensen

Nadere informatie

In behandeling bij het NPI

In behandeling bij het NPI In behandeling bij het NPI Optimale begeleiding In behandeling bij NPI U ontvangt deze folder omdat u in behandeling gaat bij het NPI. Hierin leest u hoe we te werk gaan bij het NPI en wat u van ons kunt

Nadere informatie

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012

De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen. Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 De drie decentralisaties, Holland Rijnland en de gemeente Teylingen Presentatie Commissie Welzijn 5 maart 2012 Waar gaan we het over hebben? 1. Waarom decentraliseren? 2. Decentralisatie Jeugdzorg 3. Decentralisatie

Nadere informatie

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte.

Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Bespreking artikel Ouderschap strategieën van vaders en moeders met een psychische ziekte. Auteurs: P.C. Van der Ende, MSc, J.T. van Busschbach, phd, J. Nicholson, phd, E.L.Korevaar, phd & J.van Weeghel,

Nadere informatie

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één

Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één Samen werken aan een beter leven: Herstel vanaf dag één 30% meer herstel is alleen te bereiken door samen te werken met patiënten, naasten en externe collega s! Eén groep, diverse mogelijkheden Waarom

Nadere informatie

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo

Zelfhulp: vat op eigen zorgen. Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfhulp: vat op eigen zorgen Een logische stap voor gemeenten in de nieuwe Wmo Zelfredzaamheid en eigen regie van burgers. Dat is het credo van de nieuwe Wmo. In zelfhulpgroepen helpen kwetsbare burgers

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

& RAADSINFORMATIEBRIEF. Van: A. de Leeuw Tel,nr,: 06-35113543 Geraadpleegd consulent Nummer: 14A.00133 Datum: 04-03-2014

& RAADSINFORMATIEBRIEF. Van: A. de Leeuw Tel,nr,: 06-35113543 Geraadpleegd consulent Nummer: 14A.00133 Datum: 04-03-2014 VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS & RAADSINFORMATIEBRIEF Van: A. de Leeuw Tel,nr,: 06-35113543 Geraadpleegd consulent Nummer: 14A.00133 Datum: 04-03-2014 Team: Jeugd, Leefbaarheid en Veiligheid Tekenstukken:

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Algemene informatie >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Algemene informatie >> GGzE centrum psychotische stoornissen GGzE centrum psychotische stoornissen Algemene informatie >> We zijn er zowel voor mensen met een eerste psychose als voor mensen met langer durende psychotische klachten.

Nadere informatie

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen

Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Initiatief Beschut Wonen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen Samenwerkingsverband GGZ De Vlaamse Ardennen MISSIE Herstelgeoriënteerde begeleiding en ondersteuning aan personen met psychosociale

Nadere informatie

Decentralisatie van de AWBZ en de nieuwe Wmo: wat betekent dit voor ouderen

Decentralisatie van de AWBZ en de nieuwe Wmo: wat betekent dit voor ouderen Decentralisatie van de AWBZ en de nieuwe Wmo: wat betekent dit voor ouderen Presentatie Bijeenkomst KBO Bondsbestuur Herman Eitjes, adviseur programma Aandacht voor Iedereen Programma Aandacht voor iedereen

Nadere informatie

Herstellen doe je thuis! Meerjarenvisie Lister 2015-2020

Herstellen doe je thuis! Meerjarenvisie Lister 2015-2020 Herstellen doe je thuis! Meerjarenvisie Lister 2015-2020 2 Inleiding Lister helpt mensen met een ernstig psychiatrische aandoening hun eigen kracht te hervinden, een betekenisvol leven op te bouwen en

Nadere informatie

Bemoeizorg. De Musketon 26 mei 2011

Bemoeizorg. De Musketon 26 mei 2011 Uitgangspunten en attitude in de Bemoeizorg Studiedag V&VN SPV De Musketon 26 mei 2011 Jules Tielens Niets is moeilijker dan het eenvoudige Een goed gesprek; dat kan toch iedereen? Wie van de aanwezigen

Nadere informatie

Samen de kennis Samen de zorg

Samen de kennis Samen de zorg Samen de kennis Samen de zorg voor dementerende ouderen met ernstige gedragsproblemen Dementerende ouderen met ernstige gedragsproblemen hebben meer zorg en ondersteuning nodig dan een regulier zorgcentrum

Nadere informatie

Wegwijs tijdens uw behandeling

Wegwijs tijdens uw behandeling Wegwijs tijdens uw behandeling Informatie voor cliënten Welkom bij Vincent van Gogh In deze brochure geven wij graag algemene informatie die voor u van belang is wanneer u bij ons in behandeling komt.

Nadere informatie

Stelselwijziging & Jeugdzorg

Stelselwijziging & Jeugdzorg Stelselwijziging & Jeugdzorg Summersymposium 9 juni 2016 Henrique Sachse Arts M&G, jeugdarts, vertrouwensarts 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Een goede basis voor iedere burger. RINO, 21 Januari 2013

Een goede basis voor iedere burger. RINO, 21 Januari 2013 De toekomst van de OGGz Een goede basis voor iedere burger RINO, 21 Januari 2013 Waar staan we nu: een peiling Bemoeizorg is business as usual Ja / Nee Motiverende gespreksvoering gis de standaard Dwang

Nadere informatie

Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT

Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT Flexibel thuistraject voor het hele gezin. GezinsFACT Behandeling in de eigen leefomgeving. GezinsFACT Sommige gezinnen komen door een opeenstapeling van negatieve factoren, waaronder het complexe probleemgedrag

Nadere informatie

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis

BZ11A. Bemoeizorg. post-hbo opleiding. Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders. mensenkennis BZ11A post-hbo opleiding Bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders mensenkennis Post-hbo opleiding bemoeizorg Assertieve psychiatrische hulp aan zorgmijders In onze samenleving zijn er

Nadere informatie